Ақмола облысы

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="kk">
  <siteinfo>
    <sitename>Уикипедия</sitename>
    <dbname>kkwiki</dbname>
    <base>https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.7</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Таспа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Арнайы</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Талқылау</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Қатысушы</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Қатысушы талқылауы</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Уикипедия</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Уикипедия талқылауы</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Сурет</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Сурет талқылауы</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">МедиаУики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">МедиаУики талқылауы</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Үлгі</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Үлгі талқылауы</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Анықтама</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Анықтама талқылауы</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Санат</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Санат талқылауы</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Портал талқылауы</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Жоба</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Жоба талқылауы</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
      <namespace key="2600" case="first-letter">Topic</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Ақмола облысы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1650</id>
    <revision>
      <id>3619679</id>
      <parentid>3615250</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T09:20:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Nurken</username>
        <id>111493</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3619679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55264" sha1="iv1f5g98ukz1waghuffwdvtgltcrmvv" xml:space="preserve">{{Қазақстан облысы
 |облыстың атауы      = Ақмола облысы
 |елтаңба             = Coat of Arms of Aqmola Province (new).png
 |карта               = Akmola in Kazakhstan.svg
  |lat_dir = N |lat_deg = 52 |lat_min = 0 |lat_sec = 
  |lon_dir = E |lon_deg = 69 |lon_min = 0 |lon_sec = 
  |region     = KZ
 |облыс орталығы      = [[Көкшетау]]
 |құрылған уақыты     = [[14 қазан]] [[1939 жыл]]
 |аудандар саны       = 17
 |ауылдық округтер саны   = 192
 |кенттік әкімдіктер саны = 5
 |қалалық әкімдіктер саны = 11
 |ауылдар саны       = 589
 |тұрғыны            = {{өсім}} 787 407&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/region/  Халық саны (2025 жылғы 1 наурызға)]&lt;/ref&gt;
 |санақ жылы         = 2025
 |халық саны бойынша орны  =9 
 |тығыздығы          = 5,39
 |тығыздығы бойынша орны   = 8
 |ұлттық құрамы      = [[қазақтар]] 52,83 %&lt;br&gt;[[орыстар]] 31,93 %&lt;br&gt;[[украиндар]] 4,02 %&lt;br&gt;[[немістер]] 3,44 %&lt;br&gt;[[татарлар]] 1,74 %&lt;br&gt;[[белорустар]] 1,25 %&lt;br&gt;[[поляктар]] 0,99 %&lt;br&gt;басқалары 3,8 % (2022 ж.)&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT453226 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2022 жыл басына)]&lt;/ref&gt;
 |жер аумағы         = 146 219 
 |жер аумағы бойынша орны  = 9
 |су ауданы          = 
 |ЖІӨ                = 
 |ЖІӨ бойынша орны   = 
 |ЖІӨ жылы           = 
 |жан басына шаққанда ЖІӨ   = 
 |экономикалық аудан        = [[Солтүстік Қазақстан]]
 |ресми тілі         = 
 |әкімі              = [[Марат Мұратұлы Ахметжанов]]
 |add1n             = Әкімдіктің мекенжайы
 |add1               = Көкшетау қаласы, Абай көшесі, №83
 |ISO 3166-2 коды    = KZ-AKM
 |телефон коды       = +7 7162 xx-xx-xx
 |пошта индекстері   = 02xxxx
 |марапаттары        =
 |сайты              = https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola?lang=kk Ақмола облысының әкімдігі
 |ортаққордағы санаты = Aqmola Province
}}
'''Ақмола облысы''' — [[Қазақстан]]ның [[Солтүстік Қазақстан|солтүстігінде]] орналасқан [[Қазақстан әкімшілік бірліктері|әкімшілік-аумақтық бірлігі]]. 1939 жылы құрылған, 1961–1992 жылдары '''Целиноград облысы''' болып аталды.

Жер аумағы 146,2 мың км². Тұрғыны 738 611 адам, орташа тығыздығы 1 км²-ге 5,05 адамнан келеді (2018)&lt;ref&gt;[http://stat.gov.kz/getImg?id=ESTAT250955  2018 жылдың 1 қаңтарға Қазақстан Республикасы халқының облыстар, қалалар және аудандар бойынша саны] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210420185347/https://stat.gov.kz/getImg?id=ESTAT250955 |date=2021-04-20 }}&lt;/ref&gt;. Солтүстігінде [[Солтүстік Қазақстан облысы|Солтүстік Қазақстан]], шығысында [[Павлодар облысы|Павлодар]], оңтүстігінде [[Қарағанды облысы|Қарағанды]], батысында [[Қостанай облысы|Қостанай]] облыстарымен шектеседі. 14 ауылдық, 2 қалалық [[Әкімшілік-аумақтық бөлініс|әкімшілік ауданға]] бөлінген. 10 қала, 13 кент, 245 ауылдық әкімшілік округ бар. Әкімшілік орталық – [[Көкшетау]] қаласы. Ақмола облысы [[Сарыарқа (Солтүстік Қазақ жазығы)|Сарыарқаның]] солтүстік-батыс бөлігінде, Есіл өзенінің жоғарғы ағысындағы дала белдемінде орналасқан. Жерінің басым бөлігі абсолюттік биіктігі 400 м-ден аспайтын аласа белесті, ұсақ төбелі жазық. Солтүстігінде Көкшетау қыратының сілемдері (Сандықтау, Домбыралы, т.б. аласа таулар) орналасқан. Облыстың батыс, орталық, шығыс бөліктерін Есіл, [[Атбасар]], [[Сілеті]] жазықтары алып жатыр. Оңтүстік-батысында [[Теңіз-Қорғалжын ойысы]] бар. Облыстың батыс жағында [[Есіл]] өзеніне дейін Торғай үстіртінің шығыс шеті еніп жатыр. Есіл өзенінің оң жағалауы Атбасар, сол жағалауы Теңіз жазықтарымен шектеседі. Оңтүстік-шығысында орманды, көркем Ерейментау өңірі орналасқан. Оның негізгі бөлігі жартасты, қырқалар тізбегінен (100 – 500 м) тұрады. Жерінің [[геология]]лық құрылымы каледон және герцин қатпарлығы кезеңінде қалыптасқан. [[Палеозой]] дәуірінің соңында континенттік түзілу кезеңі басталды. Өте ұзақ мерзімге созылған тегістелудің нәтижесінде пайда болған таулы өлке мезозой дәуірінде бірте-бірте қыраттарға айналды. Облыс жері негізінен палеозойдың метаморфтанған тақтатастарынан, кварциттерінен, құмтастарынан, альбитофириттерінен, әктастарынан, конгломераттарынан түзілген. Солармен бірге интрузивті (гранит, диорит, габбро, т.б.) және эффузивті жыныстар кең таралған. Байырғы жыныстарды неоген мен төрттік дәуірлердің сарғылтым шөгінділерінің қалың қабаттары жауып жатыр.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы,  Қазақстан Республикасы табиғаты&lt;/ref&gt;

==Кен байлықтары==

Кен байлықтарынан [[алтын]], [[уран]], [[боксит]], [[сүрме]], [[мыс]], [[молибден]], [[кобальт]], [[көмір]], [[каолин сазы]], [[кварц құмы]], құрылыс материалдары, т.б. өндіріледі.

==Климаты==
Климаты тым [[континент]]тік, қысы ұзақ (5,5 айға созылады) суық, жазы қоңыржай ыстық. Қаңтардың орташа темпертурасы –16 – 18°С, шілдеде 19 – 21°С. Тұрақты қар жамылғысы қарашаның ортасында қалыптасып, оңтүстігінде 130 – 140 күн, солтүстігінде 150 – 155 күн жатады. Қардың орташа қалыңдығы 20 – 22 см. Солтүстігінде жауын-шашынның жылдық орташа мөлшері 400 мм, оңтүстігінде 250 мм. Облыста солтүстіктен оңтүстіке қарай қара қоңыр, қоңыр, ашық қоңыр топырақ белдемдері бірін-бірі алмастырады. Олардың көпшілігі жыртылған.

==Өзен-көлдері==
Ірі өзендері Есіл, оның салалары – [[Қалқұтан (өзен)|Қалқұтан]], [[Жабай]], [[Терісаққан]], [[Нұра]], [[Сілеті]], [[Өлеңті (өзен, Жайық алабы)|Өлеңті]], [[Құланөтпес]], т.б. Облыста көл көп, олардың 94-і тұщы. Ірі тұщы көлдері Қорғалжын, Қожакөл, Шолақшалқар, Балықтыкөл, Ұялышалқар, т.б. Ірі тұзды көлдері Теңіз, Керей, Итемген, Қыпшақ, Мамай, Үлкен Сарыоба және Астана және Сілеті бөгені бар. Олардан басқа жер суғаруға 37 тоған салынған, жалпы су көл. Жалпы ауданы 180,6 млн м3. Қорғалжын көл жүйесін сумен толықтыру және Астананың өнеркәсібін сумен қамтамасыз етуді жақсарту үшін Нұра өзені арқылы 70 – 74 млн м3 Ертіс суы беріледі.

==Флора мен фаунасы==

Өсімдіктің 73 тұқымдасы, 800-ден астам түрі кездеседі. Негізінен қылқан, селеу, бетеге, далалық жоңышқа, таспашөп, жебіршөп, қазтабан, сәбізшөп, жусан, т.б. өзен жайылмалары мен көл жағалауында астық тұқымдас және әр түрлі шөп аралас шалғын, ұсақ шоқыларда шоқ қарағай, қайың, көктерек, түрлі бұталар өседі. Облыс табиғатына сәйкес мұнда сүтқоректілердің 55, құстың 80, бауырымен жорғалаушылардың 8, қосмекенділердің 3, балықтың 30 түрі мекендейді. Облыстың солтүстігіндегі ормандарда бұлан, сібір елігі, сілеусін, ақкіс, ақ қоян, тиін, еуропа кірпісі, орман құстары (құр, аққұр, тоқылдақ, т.б.), [[жыртқыш құстар]] (қарақұс, шаңқылдақ қыран, кезқұйрық, жамансары, күйкентай, жағалтай), сауысқан, алақарға, жауқара, т.б. кездеседі. Су құстарынан қоқиқаз, қаз, үйрек, т.б., бауырымен жорғалаушылардан сарыбас, өрнекті қарашұбар жылан, сұр жылан, секіргіш кесіртке, т.б. мекендейді. Суларында мөңке, оңғақ, лақа, алабұға, торта, шортан, аққайран өседі. Қорғалжын, [[Ерейментау]], Атбасар мемлекеттік қорықтары бар. Облыста республика халқының 4,9%-ы тұрады. Солтүстік және орталық аудандарда халық жиі қоныстанған.

==Қалалары мен өнеркәсібі==
Қалалары – [[Астана]], [[Степногорск]], [[Атбасар]], [[Макинск]], [[Ақкөл]], [[Есіл (қала)|Есіл]], Ерейментау, [[Щучинск]], [[Көкшетау]] . Облыс өнеркәсібі өндіру және өңдеу салаларынан тұрады. Ауыл шаруашылық машиналарын жасауға, астық өндіруге, сүтті, етті мал өсіруге мамандандырылған. Ауыл шаруашылық  жері 12501,1 мың га, оның 4806,1 мың га-сы егістік, 287,8 мың га-сы шабындық, 72,2 мың га-сы жайылымдық (2006). Орман-тоғай 224,3 мың га жерді алып жатыр. Облыс аумағындағы темір жолдыңдың ұзындығы 1531 км. Облыс жері арқылы Петропавл – Астана – Қарағанды, Қарағанды – Астана – Павлодар темір жолдары, Көкшетау – Астана – Қарағанды, Қостанай – Астана – Павлодар, Астана – Алматы автомобиль жолдары өтеді.

== Халқы ==
Ақмола облысы халқының саны&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://pop-stat.mashke.org/kazakhstan-division.htm|title=Division of Kazakhstan|publisher=pop-stat.mashke.org|lang=en|accessdate=2016-03-29}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;[http://demoscope.ru/weekly/ssp/kaz_pop.php Қазақстан Республикасының облыстары, қалалары және аудандары бойынша халық саны, 2003-2012]&lt;/ref&gt;

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! 1970!!	1979!!	1989!!	1999!!	2003!!	2004!!	2005!!	2006!!	2007 
|-
|970 604	
|979 646	
|1 061 820	
|836 271	
|748 167	
|748 930	
|747 185	
|746 652	
|748 559
|}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
!2008!!	2009!! 2010!!	2011!!	2012!!	2013!!	2014!!	2015!! 2016!! 2017!! 2018!! 2019!! 2020
|-
|747 447	
|738 824	
|735 135	
|733 212	
|731 328	
|732 947	
|735 566	
|736 605
|744 420&lt;ref name=&quot;demoscope.ru&quot;&gt;[http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/kaz_pop.php Жыл басындағы халық саны, Қазақстан Республикасының өңірлері, 2000-2020]&lt;/ref&gt;
|734 369&lt;ref name=&quot;demoscope.ru&quot;/&gt;
|738 942&lt;ref name=&quot;demoscope.ru&quot;/&gt;
|738 587&lt;ref name=&quot;demoscope.ru&quot;/&gt;
|736 735&lt;ref name=&quot;demoscope.ru&quot;/&gt;	
|}

== Әкімшілік бөлінісі ==
{{толық мақала|Ақмола облысының әкімшілік бөлінісі}}

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Халқының саны (2009, 2021)&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]&lt;/ref&gt;
|-
! Облыс аудандары мен қалалары!! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
| [[Ақкөл ауданы]] ||27120 ||{{құлдырау}}24808 ||91,5 ||13280 ||{{құлдырау}}12479 ||94 ||13840 ||{{құлдырау}}12329 ||89,1
|-
| [[Аршалы ауданы]] ||27940 ||{{құлдырау}}24573 ||87,9 ||13699 ||{{құлдырау}}12518 ||91,4 ||14241 ||{{құлдырау}}12055 ||84,6
|-
| [[Астрахан ауданы]] ||27419 ||{{құлдырау}}20281 ||74 ||13545 ||{{құлдырау}}10044 ||74,2 ||13874 ||{{құлдырау}}10237 ||73,8
|-
| [[Атбасар ауданы]]||50981 ||{{құлдырау}}44137 ||86,6 ||24671 ||{{құлдырау}}22132 ||89,7 ||26310 ||{{құлдырау}}22005 ||83,6
|-
| [[Бурабай ауданы]]||73169 ||{{құлдырау}}70834 ||96,8 ||34856 ||{{құлдырау}}34154 ||98 ||38313 ||{{құлдырау}}36680 ||95,7
|-
| [[Бұланды ауданы]]||34815 ||{{құлдырау}}29633 ||85,1 ||16801 ||{{құлдырау}}14526 ||86,5 ||18014 ||{{құлдырау}}15107 ||83,9
|-
| [[Біржан сал ауданы]] ||17930 ||{{құлдырау}}13613 ||75,9 ||8934 ||{{құлдырау}}6806 ||76,2 ||8996 ||{{құлдырау}}6807 ||75,7
|-
| [[Егіндікөл ауданы]] ||6802 ||{{құлдырау}}5468 ||80,4 ||3389 ||{{құлдырау}}2783 ||82,1 ||3413 ||{{құлдырау}}2685 ||78,7
|-
| [[Ерейментау ауданы]]||31303 ||{{құлдырау}}26710 ||85,3 ||15640 ||{{құлдырау}}13438 ||85,9 ||15663 ||{{құлдырау}}13272 ||84,7
|-
| [[Есіл ауданы (Ақмола облысы)|Есіл ауданы]]||27697 ||{{құлдырау}}21319 ||77 ||13379 ||{{құлдырау}}10422 ||77,9 ||14318 ||{{құлдырау}}10897 ||76,1
|-
| [[Жақсы ауданы]]||21107 ||{{құлдырау}}16451 ||77,9 ||10394 ||{{құлдырау}}8281 ||79,7 ||10713 ||{{құлдырау}}8170 ||76,3
|-
| [[Жарқайың ауданы]]||15423 ||{{құлдырау}}13246 ||85,9 ||7510 ||{{құлдырау}}6629 ||88,3 ||7913 ||{{құлдырау}}6617 ||83,6
|-
| [[Зеренді ауданы]]||40591 ||{{құлдырау}}35625 ||87,8 ||20103 ||{{құлдырау}}18182 ||90,4 ||20488 ||{{құлдырау}}17443 ||85,1
|-
| [[Қорғалжын ауданы]]||10289 ||{{құлдырау}}7495 ||72,8 ||5135 ||{{құлдырау}}3881 ||75,6 ||5154 ||{{құлдырау}}3614 ||70,1
|-
| [[Сандықтау ауданы]]||21521 ||{{құлдырау}}17185 ||79,9 ||10468 ||{{құлдырау}}8433 ||80,6 ||11053 ||{{құлдырау}}8752 ||79,2
|-
| [[Целиноград ауданы]]||52619 ||{{өсім}}78806 ||148,1 ||26707 ||{{өсім}}39730 ||148,8 ||26744 ||{{өсім}}39409 ||147,4
|-
| [[Шортанды ауданы]]||29580 ||{{құлдырау}}27825 ||94,1 ||14494 ||{{құлдырау}}13906 ||95,9 ||15086 ||{{құлдырау}}13919 ||92,3
|-
| [[Көкшетау қалалық әкімдігі]]||147295 ||{{өсім}}187897 ||127,6 ||67487 ||{{өсім}}88855 ||131,7 ||79808 ||{{өсім}}99042 ||124,1
|-
| [[Қосшы қалалық әкімдігі]]||5731 ||{{өсім}}48963 ||992,7 ||2520 ||{{өсім}}22014 ||873,6 ||2379 ||{{өсім}}26616 ||1118,8
|-
| [[Степногорск қалалық әкімдігі]]||68163 ||{{құлдырау}}68126 ||99,9 ||31939 ||{{өсім}}32821 ||102,8 ||36224 ||{{құлдырау}}35305 ||97,5
|-
| '''ЖАЛПЫ САНЫ'''||737495 ||{{өсім}}782995 ||106,2 ||354951 ||{{өсім}}382034 ||107,6 ||382544 ||{{өсім}}400961 ||104,8
|}
{{ПозКарта+|Қазақстан Ақмола облысы|width=450|float=center|caption=Қалалардың Ақмола облысының картасында орналасуы
|places=
{{ПозКарта~|Қазақстан Ақмола облысы
 |label   = [[Астана]]
 |lat_deg = 51 |lat_min = 08
 |lon_deg = 71 |lon_min = 26
 |width   = 300
 |float   = right
 |mark = 
 |mark size = 10
}}
{{ПозКарта~|Қазақстан Ақмола облысы
 |label   = [[Макинск]]
 |lat_deg = 52 |lat_min = 37
 |lon_deg = 70 |lon_min = 25
 |width   = 300
 |float   = right
 |mark =
 |mark size = 10
}}
{{ПозКарта~|Қазақстан Ақмола облысы
 |label   = [[Щучинск]]
 |lat_deg = 52 |lat_min = 56
 |lon_deg = 70 |lon_min = 12
 |width   = 300
 |float   = right
 |mark =
 |mark size = 10
}}
{{ПозКарта~|Қазақстан Ақмола облысы
 |label   = [[Державинск]]
 |lat_deg = 51 |lat_min = 06
 |lon_deg = 66 |lon_min = 19
 |width   = 300
 |float   = right
 |mark =
 |mark size = 10
}}
{{ПозКарта~|Қазақстан Ақмола облысы
 |label   = [[Степногорск]]
 |lat_deg = 52 |lat_min = 20
 |lon_deg = 71 |lon_min = 52
 |width   = 300
 |float   = right
 |mark =
 |mark size = 10
}}
{{ПозКарта~|Қазақстан Ақмола облысы
 |label   = [[Көкшетау]]
 |lat_deg = 53 |lat_min = 17
 |lon_deg = 69 |lon_min = 23
 |width   = 300
 |float   = right
 |mark =
 |mark size = 10
}}
{{ПозКарта~|Қазақстан Ақмола облысы
 |label   = [[Қосшы]]
 |lat_deg = 50 |lat_min = 58
 |lon_deg = 71 |lon_min = 21
 |width   = 300
 |float   = right
 |mark =
 |mark size = 10
}}
{{ПозКарта~|Қазақстан Ақмола облысы
 |label   = [[Есіл (қала)|Есіл]]
 |lat_deg = 51 |lat_min = 57
 |lon_deg = 66 |lon_min = 24
 |width   = 300
 |float   = right
 |mark =
 |mark size = 10
}}
{{ПозКарта~|Қазақстан Ақмола облысы
 |label   = [[Атбасар]]
 |lat_deg = 51 |lat_min = 48
 |lon_deg = 68 |lon_min = 20
 |width   = 300
 |float   = right
 |mark =
 |mark size = 10
}}
{{ПозКарта~|Қазақстан Ақмола облысы
 |label   = [[Степняк]]
 |lat_deg = 52 |lat_min = 50
 |lon_deg = 70 |lon_min = 47
 |width   = 300
 |float   = right
 |mark =
 |mark size = 10
}}
{{ПозКарта~|Қазақстан Ақмола облысы
 |label   = [[Ерейментау]]
 |lat_deg = 51 |lat_min = 37
 |lon_deg = 73 |lon_min = 06
 |width   = 300
 |float   = right
 |mark =
 |mark size = 10
}}
{{ПозКарта~|Қазақстан Ақмола облысы
 |label   = [[Ақкөл (қала)|Ақкөл]]
 |lat_deg = 51 |lat_min = 59
 |lon_deg = 70 |lon_min = 57
 |width   = 300
 |float   = right
 |mark =
 |mark size = 10
}}
}}
Ақмола облысы Қазақстан Республикасының орталық бөлігінің солтүстістігінде Қазақтың аласа белді- бетегейлі даласы (Сарыарқа) мен 
Теңіз жазығының арасында орналасқан. 1939 жылдың 14 қазанында құрылған. Батысында Қостанай, теріскейінде Солтүстік Қазақстан, шығысында Павлодар, оңтүстігінде Қарағанды облыстарымен шектесіп жатыр. Көлемі- 146,2 мың шаршы км. Облыс халқының саны- 739,042 мың адам (1.07.2006 жылға дейінгі мәлімет).
Облыс аумағының солтүстік бөлігін Көкшетау (Көкше тауы - 947 м), Жақсыжалғызтау (730 м), Жыланды (665 м), Зеренді (587 м) тауларымен бірге Көкшетау жотасының орта тұстары алып жатыр. Облыстың оңтүстік жағы - орташа биіктігі 300-400 метр болатын бұйратты, жон-жоталы жазық. Орталық бөлігінде Сандықтау, Домбыралы таулары орналасқан, оңтүстік-батысы Теңіз-Қорғалжын ойпатымен жалғасады. Ақмола облысының климатышұғыл континенталды, жазы ыстық та құрғақ болып келсе, қысы қатал.

== Инвестициялық тартымдылығы ==
===Дамыған көлік-транзиттік әлеует===
Облыс аумағында Көкшетау халықаралық әуежайы, алты жолақты 205 шақырымдық Нұрсұлтан-Щучинск автобаны бар. Жыл сайын жергілікті автомобиль жолдарының жағдайын жақсартуды қаржыландыру ұлғаюда.
Облыстың дамыған темір жол желісі бар. Көкшетау қаласы арқылы темір жолдардың 4 тармағы өтеді. Облыста республика бойынша теміржолдардың ең жоғары тығыздығы – 1000 шаршы км аумаққа 10,66 км (ҚР бойынша орташа – 5,53).
===Өткізу нарықтарына қол жеткізу===
Облыс аумағында мемлекеттің астанасы – Астана қ. орналасқан. Облыс 4 өңірмен - Қостанай, Солтүстік Қазақстан, Павлодар және Қарағанды облыстарымен шектеседі.
Ресей Федерациясының жақын аймақтары: Омбы, Новосибирск, Қорған, Челябинск, Түмен, Свердлов облыстары, оларға бір тәулік ішінде автомобиль көлігімен жетуге болады.
===Бай табиғи ресурстар===
Облыс пайдалы қазбаларға бай және Қазақстан Республикасының минералдық-шикізат кешенінде жетекші орындардың бірін алып жатыр. Өңірде өзінің құрамы мен ауқымдылығы жағынан бірегей алтын қоры (Ақкөл, Астрахан, Біржан сал, Бурабай, Бұланды, Зеренді, Шортанды аудандары және Степногорск қ.), уран (Ақкөл, Біржан Сал, Зеренді Сандықтау аудандары), молибден (Біржан Сал, Ерейментау, Сандықтау аудандары), техникалық алмас, каолин, мусковит және доломит (Зеренді ауданы), темір рудасы (Ақкөл, Біржан Сал, Жарқайың аудандары), тас көмір (Ерейментау, Ақкөл аудандары) жинақталған. пайдалы қазбаларды, минералдық сулары шоғырланған.
Жалпы жер қоры-14,6 млн. га, оның ішінде ауыл шаруашылығы алқаптары – 10,8 млн. га: егістік-6 млн. га, жайылым-4,4 млн. га. Орман қоры-522,7 мың га, су қоры – 201,2 мың га.
===Ауыл шаруашылығы===
Ақмола облысына астықтың 25% - дан астамы, сүттің 7% - ы, еттің 8% - ы және республикада өндірілетін жұмыртқаның 16% - ы келеді. Елдің ауыл шаруашылығының жалпы өнімін өндірудегі облыстың үлесі шамамен 10% құрайды.
Ақмола облысы республикада - ел бойынша ең үлкен астық жинау сынағы-4,8 млн. га, оның ішінде дәнді және дәнді-бұршақты дақылдар-4,4 млн. га.
Астықтың орташа жылдық өндірісі 5,0 млн.тоннаны құрайды, астықтың орташа жылдық экспорты – 2 млн. тоннаны құрайды, соңғы 3 жылда өсімдік шаруашылығының үлесі орта есеппен 70% құрады.
Облыстың барлық өңірлерінде мал шаруашылығын дамыту үшін мүмкіндіктер бар. Инвестицияларды тарту үшін ең перспективалы-Аршалы, Атбасар, Бурабай, Зеренді, Ерейментау және Целиноград аудандары.
===Өнеркәсіп===
Өнеркәсіп секторында облыс құрамында алтын бар кендерді, уранды, машина жасауды, химия өнеркәсібін өндіруге маманданған.
Ақмола облысына елде өндірілетін темір жол подшипниктерінің 100% - ы, жүк автомобильдерінің 36,3% - ы, өңделмеген алтынның 30,2% - ы, өңделген сүттің 12,1% - ы және ұнның 9% - ы келеді.
Өнеркәсіп өндірісінің құрылымында негізгі үлесті өңдеу өнеркәсібі алады - 80,4%, онда 533,1 млрд.теңгеге өнім өндірілді. Өңірдің өңдеу өнеркәсібі тамақ өнімдерін өндірумен, жеңіл және химиялық өнеркәсіптермен, резеңке және пластмасса бұйымдарын өндірумен, өзге де металл емес минералды өнімдерді өндірумен, түсті металлургиямен және машина жасаумен қамтылған.
Өңірдің жүйе құраушы кәсіпорындары «Көкшетауминводы» АҚ алкогольді және алкогольсіз сусындарды шығару зауыты, «Altyntau Kokshetau» АҚ алтын өндіру фабрикалары, «Қазақалтын» ТКМК» АҚ, «Kazakhaltyn Technology» ЖШС, «Агрофирма TNK» ЖШС ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіру және қайта өңдеу компаниясы, «ЕПК-Степногорск» АҚ подшипник зауыты болып табылады.
===Туризм===
Ақмола облысы Қазақстан Республикасының туристік аймағы көшбасшыларының бестігіне кіреді.
Өңірдің туристік кластеріне туризм саласындағы 700-ден астам кәсіпорын (407 орналастыру объектісі, 45 санаторийлік-курорттық мекеме, 178 жол бойындағы сервис субъектісі, туристік қызметті жүзеге асыру құқығына лицензиясы бар 68 турфирмалар, «Көкшетау», «Бурабай», «Бұйратау» мемлекеттік ұлттық табиғи паркі, Қорғалжын мемлекеттік табиғи қорығы, «Бурабай даму» ЖШС) кіреді.
Кластердің мәдени-тарихи сегменті 900 ескерткіштен тұрады, олардың көпшілігі мемлекеттің қорғауында болады және экскурсиялық бағдарламаларды қамтамасыз ету кезінде пайдаланылады.
Облыста туроператорлар табысты іске асыратын және туристік маршруттардың мемлекеттік тізіліміне енгізілген 80-ге жуық туристік бағыт жұмыс істейді. Оның ішінде туроператорлар Көкшетау, Бурабай, Зеренді, Қорғалжын және Ерейментау аудандарының және Ақмола облысы Біржан Сал ауданының тарихи және киелі жерлері бойынша туристік маршруттарды әзірледі. Оның ішінде 8 бекітілген қасиетті орындар бойынша.
Туристік ағын жылына 813 мың келушіні құрайды.
===Баламалы энергетика===
Ақмола облысы әлемдік трендке сүйене отырып, жаңартылатын энергия көздерінің санын көбейту бойынша жоспарлы жұмыс жүргізуде.
Желдің орташа жылдық жылдамдығы 6 м/с артық, бұл оларды энергетиканы дамыту үшін тартымды етеді. Жел энергетикасын дамыту үшін Аршалы, Ерейментау аудандары перспективалы аудандар болып табылады.
Ақмола облысы елдің солтүстік бөлігінде орналасқанына қарамастан, облыс аумағындағы күн радиациясының әлеуеті айтарлықтай маңызды. Сонымен қатар, күн энергиясы тек электр энергиясын өндіру үшін ғана емес, сонымен қатар жылу да қолданылуы мүмкін, бұл күн қондырғыларын нүктелік енгізу мүмкіндігін, соның ішінде орталық электр және жылу жабдықтарынан алыс аудандарда да мүмкіндік береді.
Белгілі бір резервке биологиялық отынды қолдану бар екендігін айта кету керек. Атап айтқанда, ауыл шаруашылығы өндірісінің қалдықтарын қайта өңдеу есебінен электр энергиясы алынуы мүмкін.

==Дін==
2020 жылдың 1 қаңтарындағы жағдай бойынша Ақмола облысында ресми деректер бойынша 191 тіркелген діни бірлестік жұмыс істейді:
- 90 Ислам
- 45 православиелік
- 11 католиктік
- 43 протестанттық
- 1 бахаистік.
- 1 Ақмола облысы Кришна санасының қоғамы.
Сонымен қатар, облыста тіркелмеген Евангельдік христиан-баптистердің 10 діни бірлестігі жұмыс істегендігі туралы ресми хабарланған болатын.

== Туризм ==
Демалыс және туризм индустриясы экономиканың басым салаларының бiрi болып табылады. Өңiрдiң туристiк кластерiне туризм саласындағы 700-ден астам кәсiпорын кiредi (375 орналастыру объектiсi,45 санаторийлық-курорттық мекеме, 266 жол бойындағы қызмет көрсету субъектiсi, 68 туристiк қызметтi жүзеге асыру құқығына лицензиясы бар турфирма, 3 мемлекеттiк ұлттық табиғи парк -«Көкшетау», «Бурабай», «Бұйратау», Қорғалжын мемлекеттiк табиғи қорығы, «Бурабай даму» ЖШС).
&lt;br /&gt;
Кластердiң мәдени-тарихи сегментi 900 ескерткiштен тұрады, олардың көпшiлiгi мемлекеттiң қорғауында және экскурсиялық бағдарламаларды қамтамасыз ету кезiнде пайдаланылады.
&lt;br /&gt;
Облыста туроператорлар табысты iске асыратын және туристiк маршруттардың мемлекеттiк тiзiлiмiне енгiзiлген 80-ге жуық туристiк бағыт жұмыс iстейдi. Оның iшiнде 10 туроператор Көкшетау, Бурабай, Зерендi, Қорғалжын және Ерейментау аудандары мен Ақмола облысы Бiржан сал ауданының тарихи және киелi жерлерi бойынша туристiк маршруттарды әзiрлеп, пайдаланады. Олардың iшiнде қасиеттi орындарға бекiтiлген 8 маршрут бар.
&lt;br /&gt;
Статистикалық мәлiметтерге сәйкес 2019 жылдың бiрiншi тоқсанында орналастыру орындарының саны 375 бiрлiктi құрады, Қордың жалпы сыйымдылығы — 5159 нөмiр, бiр жолғы сыйымдылығы 13327 төсек-орын. Орналастыру орындары 1108,1 млн.теңгеге қызмет көрсеттi, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңiнен 9,4% артық. Орналастыру орындарында қызмет көрсетiлген келушiлер саны 67950 адамды құрады (2019 жылдың бiрiншi жартыжылдығындағы статистикалық ақпарат қазiргi күнге дейiн қалыптаспаған).
&lt;br /&gt;
2018 жылы «3 жұлдыз» санатын «ZERENDA PARK» қонақ үйi алды. «Rixos Borovoe» қонақ үйi халықаралық стандарттар шеңберiнде франшиза бойынша жұмыс iстейдi және «5 жұлдыз» санаты бар.
&lt;br /&gt;
7 орналастыру объектiсi («Оқ-Жетпес» ЕСК шипажайы, «Park House Kokshetau» қонақ үйi, «Алмаз» шипажайы, «Green Which Hotels» қонақ үйi, «Алтын күн» қонақ үйi, «Зеленый бор» шипажайы, «HOTEL INSAR» қонақ үйi) 2018 жылдың сертификаттарын ұзартты.
&lt;br /&gt;
Өңiрде 9 сертификатталған орналастыру орындары жұмыс iстейдi.
&lt;br /&gt;
Цифрландыру процесiн жүзеге асыру аясында 3 тiлдiк www.visitaqmola.kz интернет-ресурс жұмыс iстейдi, оған «Visit Aqmola» мобильдi қосымшасы, оның функционалына аймақтың танымал орындарын сканерлеу QR-коды кiредi. Бұл сайт электрондық ақпараттық дүңгiршектермен синхрондалған (Туристiк ақпараттық дүңгiршектер Астанада — «Нұрсұлтан Назарбаев» халықаралық әуежайында, Бурабай кентiнде — «Бурабай Даму» ЖШС визит-орталығы базасында бар, Астанада «Нұрлы жол» вокзалы ғимаратында орнатылған).
&lt;br /&gt;
Өңiрдiң туристiк өнiмiнiң қолжетiмдiлiгiн қамтамасыз ету үшiн туристiң «Burabay PASS» ресми картасы (жолсiлтеме, смарт-карта және Beeline SIM-картасы) сатылымға шығарылды. А.ж. 600-ден астам сату тiркелдi.
&lt;br /&gt;
== Спорт ==
Дене шынықтырумен және спортпен шұғылдану үшiн Ақмола облысында 2408 спорт ғимараты бар, оның iшiнде ауылда — 1690. Былтырғы жылмен салыстырғанда спорт ғимараттарының саны 53 бiрлiкке артты.
Бастауыш ұжымдар мен ауылдық округтерде 2108 штат қызметкерi жұмыс iстейдi, оның iшiнде ауылда — 1177 адам. Оның iшiнде 1117 жалпы бiлiм беретiн мектептерлiң мұғалiмдерi, 160 жоғары және орта оқу орындарының оқытушылары, 414 жаттықтырушы-оқытушы бар.
&lt;br /&gt;
Кәсiпорындар мен ауылдық округтерде жұмысты 172 спорт жөнiндегi нұсқаушы-әдiскер жүргiзедi, оның iшiнде ауылда — 160 адам, бұл ауылдық округтердiң қамтасыз етiлуiнiң 68,7% құрайды.

== Мәдениет ==
Ақмола облыста барлық меншiк түрiнiң мәдени объектiлерiнiң 694-i жұмыс iстедi, олардың 663-i мемлекеттiк, 31-i басқа меншiк объектiлерi:
&lt;br /&gt;-276 клуб (олардың iшiнде 256 мемлекеттiк және 20 жекеменшiк);
&lt;br /&gt;-378 кiтапхана (олардың iшiнде 370 мемлекеттiк және 8 ведомстволық);
&lt;br /&gt;-11 музей;
&lt;br /&gt;-2 театр;
&lt;br /&gt;-21 мемлекеттiк архив;
&lt;br /&gt;-облыстық филармония;
&lt;br /&gt;-тарихи-мәдени мұраны қорғау және пайдалану орталығы;
&lt;br /&gt;-облыстық халық шығармашылық және мәдени тынығу орталығы;
&lt;br /&gt;-3 жекеменшiк кинотеатр.
&lt;br /&gt;Облыста 2 513 клубтық құрылымдар жұмыс істейді.
&lt;br /&gt;Облыста &quot;Халықтық&quot; атағы 81 адам және &quot;Үлгілі&quot; атағы — 18 адам.
&lt;br /&gt;99 ұжым жұмыс жасайды: хореографиялық — 31; хор — 18; фольклор — 18; вокалды топтар — 14; әуесқой театрлар — 4; отбасылық ансамбльдер, цирк студиялары, орыс халық аспаптар ансамбльдерi, ән-би ансамбльдерi, қазақ халық аспаптар ансамбльдерi — 2-еуден, ВИА, фотостудия, орыс халық аспаптар оркестрi, поэтикалық студия — 1-ден.

== Денсаулық сақтау ==
Халыққа медициналық көмектi 568 денсаулық сақтау ұйымы көрсетедi: 23 (4%) ауруханалық ұйым, жедел медициналық жәрдем станциясы, қан орталығы, 537 амбулаторлық-емханалық көмек көрсететiн ұйым (94,5%): (3 қалалық емхана, 1 БМСК орталығы, 2 аудандық емхана, 1 ЖИТС орталығы, 100 дәрiгерлiк амбулатория (ДА), 44 фельдшерлiк- акушерлiк пункт (ФАП), 386 медициналық пункт (МП)).
&lt;br /&gt;Басқа да медициналық ұйымдар — 6 (1,6%).

== Ішкі саясат ==
=== Әкімдігі ===
{{Толық мақала|Ақмола облыстық әкімдігі}}
[[Ақмола облыстық әкімдігі]] — Ақмола облысы әкімінің аппараты қала әкімдігі мен әкімінің қызметін басқаруды және бақылауды, ұйымдастырушылық, құқықтық, ақпараттық-талдау, консультативтік және материалдық-техникалық қамтамасыз етуді жүзеге асырады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/aqmola/about?lang=kk|title=Жалпы ақпарат|lang=kk|publisher=[[Ақмола облыстық әкімдігі]]нің ресми сайты|accessdate=2023-11-27}}&lt;/ref&gt;

=== Мәслихаты ===
{{Толық мақала|Ақмола облыстық мәслихаты}}
[[Ақмола облыстық мәслихаты]] — Ақмола облысының жергілікті бірпалаталы заң шығарушы органы, 1993 жылы құрылған. 2021 жылдан бастап мәслихаттың барлық мүшелері облыс халқының [[партиялық тізім]] бойынша пропорционалды өкілдігі арқылы сайланады, қазақстандық заңнамаға сәйкес қажетті қадамдарды шешу және олардың орындалуын бақылауына жауапты.

== Тілдерді дамыту ==
&lt;br /&gt;Облыстағы мемлекеттiк тiлдi меңгерген ересек тұрғындардың үлесi жоспар бойынша 2017 жылы — 70%, 2018 жылы — 74%, 2019 жылы — 76%.
&lt;br /&gt;Облыстағы орыс тiлiн меңгерген ересек тұрғындардың үлесi жоспар бойынша 2018 жылы — 83,6%, 2020 жылы — 84,3%.
&lt;br /&gt;Облыстағы ағылшын тiлiн меңгерген тұрғындардың үлесi жоспар бойынша 2018 жылы — 8%, 2019 жылы — 9%.
&lt;br /&gt;Облыстағы үш тiлдi (мемлекеттiк, орыс және ағылшын) меңгерген тұрғындардың үлесi жоспар бойынша 2018 жылы — 5%, 2019 жылы — 5,5%.
&lt;br /&gt;Этно-мәдени бiрлестiктер жанындағы қазақ және ана тiлдерiн оқытатын курстармен қамтылған этностардың үлесi жоспар бойынша 2018 жылы — 26%, 2019 жылы — 27%.
&lt;br /&gt;Бүгiнде облыста 614 мектепке дейiнгi мекемебар. Оларда жалпы саны 37675 бүлдiршiн оқиды, оның 23835-i (63,3%) қазақ тiлiнде тәрбиеленедi.
&lt;br /&gt;Биыл облыс бойынша 560 орта мектеп бар, оның iшiнде қазақ мектептерi — 159, аралас мектептер — 217, орыс мектептерi — 184. Оқушылардың жалпы саны — 121521, оның 58393-i, яғни 48%-ы қазақ сыныптарында оқиды. Соңғы үш жылда қазақ сыныптарында оқитын балалар санының динамикасы: 2015 жылы — 47%, 2016 жылы — 47,6%, 2017-2018 жылдары — 48%.
&lt;br /&gt;Қазiр облыста 33 колледж бар (қазақ тiлдi — 2, аралас тiлдi — 26, орыс тiлдi — 5). Оларда оқитын 21351 студенттiң 6232-i, яғни 29,1%-ы қазақ тiлiнде бiлiм алуда.
&lt;br /&gt;Қазiр облыс бойынша 20 орталық жұмыс iстейдi (17 аудандық, 2 қалалық және облыстық орталық). Олардың барлығында мемлекеттiк тiл үйретiледi, 18-де қазақ тiлiмен қатар ағылшын тiлi үйретiледi. 2017-2018 оқу жылында мемлекеттiк және ағылшын тiлдерiн оқитындар саны –5320 тыңдаушы, соның iшiнде мемлекеттiк тiлдi 4761 тыңдаушы оқуда.

== Жастар саясат ==
&lt;br /&gt;Облыста жастар құрамы 148 996 адамнан тұрады, бұл жалпы облыс халқының санынан 20,2 % құрайды.
&lt;br /&gt;«Қазақстан 2020: болашаққа жол» Қазақстан Республикасы мемлекеттiк жастар саясатының 2020 жылға дейiнгi тұжырымдамасын iске асыру шеңберiнде облыстың қалалары мен аудандарында жастар ресурстық орталықтары (17 орталық) жұмыс iстеуде, аталмыш орталықтарда әр адам тегiн түрде психологиялық, құқықтық, әдiстемелiк көмек алуына болады және жұмысқа орналасуға көмек көрсетiледi.
&lt;br /&gt;Жастарды жұмыспен қамту жөнiнде жұмыс жүргiзiлуде.
&lt;br /&gt;ҚР ҰЭМ Статистика комитетiнiң мәлiметi бойынша 2019 жылдың 4-тоқсанында жастар жұмыссыздығының деңгейi 3,1% құрады, бұл республикалық деңгейден 0,8 % төмен.
&lt;br /&gt;2019 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша NEET жастар үлесi (оқымайтын, жұмыс iстемейтiн және бiлiктiлiгiн жоғарылатпаған) 5,9% құрады, бұл республикалық деңгейден 1,1 % төмен.
&lt;br /&gt;Нәтижелi жұмыспен қамтуды және жаппай кәсiпкерлiктi дамытудың 2017 — 2021 жылдарға арналған «Еңбек» мемлекеттiк бағдарламасын жүзеге асыру аясында а.ж. басында 2059 жастар өкiлi қатысушылар болды, оның iшiнде 2784 адам ауылды жерлерден. Әлеуметтiк жұмыс орындарына 82 адам, ал жастар iс-тәжiрибесiне 179 адам жiберiлдi. Жалпы, а.ж. басында жұмыспен қамту органдарымен 1251 адам жұмыспен қамтылды.
&lt;br /&gt;Халықты жұмыспен қамту, ауылды жерлерге кадрлар әлеуетiнiң тоғысуына жағдай жасау мақсатында облыста «Дипломмен ауылға» бағдарламасы iске асырылуда.
&lt;br /&gt;2019 жылғы 1 мамырдағы жағдай бойынша 211 адам 372,9 млн теңге сомасына көтерме жәрдемақы алды, оның iшiнде мамандықтар бойында: бiлiм беру — 169 адам; денсаулық сақтау — 25 адам; әлеуметтiк қамтамасыз ету — 1; мәдениет — 2; спорт — 7; агроөнеркәсiптiк кешен — 7 адам.
&lt;br /&gt;Бюджеттiк несиелердi 374,5 млн теңге сомасына 502 адам алды, оның iшiнде мамандар бойынша: бiлiм беру — 72 адам, денсаулық сақтау — 21, мәдениет — 5, агроөнеркәсiптiк кешен — 4 адам.
&lt;br /&gt;Облыста әкiмдермен (облыстық, аудандық және қалалық) басқарылатын Мемлекеттiк жастар саясатын iске асыру жөнiндегi 20 кеңес жұмыс iстейдi (1 облыстық, 19 аудандық және қалалық).
&lt;br /&gt;Облыста жұмыс iстеп тұрған 24 жастар бiрлестiгi бар. Жастар ұйымдарына қолдау көрсету, әлеуметтiк бағдарламалар мен жобаларға тарту мақсатында мемлекеттiк әлеуметтiк тапсырысты iске асыру үшiн жастар саясаты мәселелерi басқармасымен жыл сайын қаржы қарастырылады.
&lt;br /&gt;Облыста әлеуметтiк қорғалмаған санаттағы жастарды қолдау, сапалы кәсiптiк бiлiм алуға ынталандыру үшiн облыс әкiмiнiң атаулы шәкiртақысы тағайындалды. 2018-2019 оқу жылында атаулы шәкiртақы иегерлерiнiң саны 275 адамға жеттi. 2019-20 жылы атаулы шәкiртақыны тағайындау үшiн облыстық бюджеттен 102,0 млн теңге бөлiндi.
&lt;br /&gt;Жастар iстерi жөнiндегi комитеттер облыстың 4 жоғары оқу орнының 3-iнде, ТжКБ-ның 38 ұйымында және облыстың 3 iрi кәсiпорын ұйымдарында жұмыс iстейдi.

== Ауыл шаруашылығы ==
&lt;br /&gt;2020 жылы жаздық егiс 4,9 млн. га алқапқа жоспарланған, оның iшiнде дәндi және дәндi бұршақты дақылдар — 4,4 млн га.
Майлы дақылдардың егiстерiн 254,0 мың га көлемде орналастыру жоспарлануда, 16,1 мың га — картоп, көкөнiстердi 3,4 мың га-ға отырғызу жоспарланған.
Мал азықтық дақылдарының жазғы егiсiн 181,0 мың га алқапқа орналастыру жоспарлануда.
&lt;br /&gt;2020 жылдың егiс науқанына 16,1 мыңнан астам бiрлiк астық тұқым сепкiштер және 1222 бiрлiк өнiмдiлiгi жоғары егiс кешендерi қатысатын болады, олар ағымдағы жылы 65% астық танабын егу жоспарланып отыр, бұл ылғал сақтау технологиялары бойынша егiс алқабын 3,3 млн. га дейiн жеткiзуге мүмкiндiк бередi.
&lt;br /&gt;Статистикалық деректер бойынша облыс шаруашылықтарының барлық санаттарындағы IҚМ басының жалпы саны 2019 жылғы 1 тамызға жағдай бойынша 466,4 мың басты құрайды (2018 жылдың сәйкес кезеңiне 104,5 %), оның iшiнде сиыр басы — 219,9 мың бас (106,5 %).
&lt;br /&gt;Жылқы басы 204,3 мың басты (108,9 %), құс — 8094,0 мың басты (122,8 %) құрады.
&lt;br /&gt;Қой мен ешкi басы 589,8 мың басты (101,1 %), шошқа 111,0 мың басты (94,1 %) құрады.

== Білім ==
===Мектепке дейінгі тәрбие және оқыту===
2020 жылдың 1 қаңтарына Ақмола облысында 614 мектепке дейінгі білім беру ұйымы жұмыс істейді, оның ішінде 240 балабақша және 37955 баланы қамтитын 374 мектепке дейінгі шағын орталық.
===Жалпы орта білім беру===
Облыста 579 мектеп жұмыс істейді, оның ішінде 560 мемлекеттік күндізгі жалпы білім беретін мектеп, 10 кешкі, 5 арнайы түзету, 2 ведомстводан тыс, 1 мемлекеттік емес, 1 Назарбаев Зияткерлік мектебі. Контингенті 124228 баланы құрайды.
===Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім===
Облыстың ТжКБ ұйымдарының желісін жалпы контингенті 21600 адамды құрайтын 33 мекеме құрайды. 33 колледждің ішінде: 26 — Мемлекеттік және 7 — жеке меншік. Оқыту ауыл және орман шаруашылығы, Құрылыс және коммуналдық шаруашылық, педагогика, медицина, тау-кен ісі, қызмет көрсету саласы, өнер және мәдениет, энергетика, машина жасау технологиясы, көлікті пайдалану сияқты бейіндегі 94 кәсіп (мамандық) және 139 біліктілік бойынша жүргізіледі. Облыс өңірлерін индустриялық-инновациялық дамыту жобалары үшін мамандар даярлау басымдыққа ие болып табылады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.dmoz.org/World/Kazakh/Региондық/Азия/Қазақстан/Әкiмшiлiк-аумақтық_құрылысы/Ақмола_облысы Ақмола облысы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170309225704/https://www.dmoz.org/World/Kazakh/%D0%A0%D0%B5%D0%B3%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B/%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F/%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD/%D3%98%D0%BAi%D0%BC%D1%88i%D0%BBi%D0%BA-%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B/%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B/ |date=2017-03-09 }}
* [http://www.testent.ru/publ/kazak_tili_sabagi/astana_alasy/3-1-0-54 Астана]

{{Қазақстан Республикасының әкімшілік аумақтары}}
{{Ақмола облысы}}

[[Санат:Ақмола облысы]]</text>
      <sha1>iv1f5g98ukz1waghuffwdvtgltcrmvv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Форум</title>
    <ns>4</ns>
    <id>3909</id>
    <revision>
      <id>3619582</id>
      <parentid>3611193</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T16:01:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>جودت</username>
        <id>166915</id>
      </contributor>
      <comment>/* Help */ жаңа бөлім</comment>
      <origin>3619582</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="245974" sha1="1pph4u9ip4kva9m1wn2vfh96gwgmqq4" xml:space="preserve">{{Уикипедия:Форум/Негіз}}
__NOTOC____NEWSECTIONLINK__
{{Жинақталған мазмұн|30|400}} 

== Reminder to provide feedback on the Movement Charter content == 
I would like to remind you that the community consultation period on the draft content of the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter Movement Charter] will run until Saturday, December 18, 2022. Here you can watch the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Community_Consultation/Regional_Conversations#Breakout_room_3_%28Russian%29 recordings of the presentations] of the small group discussions during the regional meetings that took place in November, 2022. A list of [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Frequently_Asked_Questions FAQs about the Movement Charter] is also available.

In case you haven't shared your feedback yet, you can do so by '''filling out this [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 anonymous survey]'''. You can also share your opinion on the talk pages of the sections of the Charter:

* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Preamble Preamble]
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Values_%26_Principles Values and Principles]
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Roles_%26_Responsibilities Roles and Responsibilities] (Statement of Intent)

and/or in the [https://forum.movement-strategy.org/t/get-prepared-for-the-movement-charter-feedback-sessions/2162 Movement Strategies forum].

Thank you for participating and providing feedback!

''On behalf of the Movement Charter Drafting Committee'' --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 23:28, 2022 ж. желтоқсанның 13 (+06) 

=== Поделитесь отзывами о содержании Устава Движения ===
Напоминаю, что период консультации с сообществом по проекту [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/ru Устава движения] продлится до '''субботы 18 декабря 2022 года'''. Вы можете посмотреть [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Community_Consultation/Regional_Conversations#Regional_conversation_#1:_Northern_&amp;_Western_Europe запись презентациий] после обсуждений в малых группах на во время региональной встречи 26 ноября 2022 года. Доступен также список [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Frequently_Asked_Questions/ru ЧаВо об Уставе движения].  

Если вы ещё не поделились своим отзывом, вы можете это сделать заполнив [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 '''анонимный опрос''']. Вы можете также поделиться мнением на страницах обсуждений разделов Устава: 
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Preamble Преамбула]
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Values_%26_Principles Ценности и принципы]
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Roles_%26_Responsibilities Роли и обязанности] (заявление о намерениях)

и на [https://forum.movement-strategy.org/t/get-prepared-for-the-movement-charter-feedback-sessions/2162 форуме] Стратегии движения. 

Благодарим вас за участие и предоставление обратной связи! 
 
''От имени Комитета по разработке Устава движения '' 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 23:28, 2022 ж. желтоқсанның 13 (+06)

===&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;  Movement Charter: End of the community consultation round 1&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;===

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/End of Community Consultation|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Community Consultation/Announcement/End of Community Consultation}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

Hi everyone, 

On behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee|Movement Charter Drafting Committee]] (MCDC), we would like to thank everyone who has participated in our first [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|community wide consultation period]] on the Movement Charter. 

People from across the Movement shared their feedback and thoughts on the content of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Movement Charter]]. If you have not had the chance to share your opinion yet, you are welcome to do so still by [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Preamble|giving the drafts a read]] and filling out the '''[https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 anonymous survey]''', which is accessible in 12+ languages. The survey will close on '''January 2, 2023'''. You are invited to continue to share your thoughts with the MCDC via email too: movementcharter@wikimedia.org. 

'''What’s next?'''

The [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Team|Movement Strategy and Governance team]] will publish the final report with the summary of the feedback received in January 2023. It will be shared with the MCDC and the communities via different distribution channels. 

After receiving the final report, the MCDC will review the suggestions and communicate the changes by providing an explanation on how and why suggestions were or were not adopted in the next versions of the drafts. There will be additional ways to engage with the Movement Charter content in 2023, including early feedback on a proposed ratification process and new drafts of different chapters in the second quarter of 2023.

We invite you to sign-up to the [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee/Newsletter|MCDC monthly newsletter]], it will be delivered to the Talk page of your choice. [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee/Updates|Monthly updates]] are available on Meta to remain updated on the progress of the MCDC. 

Interested people can still sign-up to become a [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|Movement Charter Ambassador]] (MC Ambassador) to support their community. The MC Ambassadors Program grant program will restart accepting applications from both individuals and groups ahead of the next round of consultations in the second quarter of 2023.

We thank you for your participation, time and effort in helping to build the Charter for our Movement! 

''On behalf of the Movement Charter Drafting Committee,''&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 17:17, 2022 ж. желтоқсанның 19 (+06)

==&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Join the Movement Charter Regional Conversation Hours&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi all,

As most of you are aware, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter Drafting Committee|Movement Charter Drafting Committee]] (MCDC) is currently collecting community feedback about three draft sections of the Movement Charter: '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Preamble|Preamble]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Values &amp; Principles|Values &amp; Principles]]''', and '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Roles &amp; Responsibilities|Roles &amp; Responsibilities]]''' (''intentions statement''). 

'''How can you participate and share your feedback?'''

The MCDC is looking forward to receiving all types of feedback in different languages from the community members across the Movement and Affiliates. You can participate in the following ways:

* Attend the community conversation hour focused on the Central and Eastern Europe and the Central Asia region on November 26, 2022 at 15.00-16.30 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1669474833 your local time]). Details about the regional community conversation hours are published '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|here]]''' 
* Fill out a '''[https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 survey]''' (optional and anonymous)
* Share your thoughts and feedback on the '''[[m:Movement Charter/Content|Meta talk page]]'''
* Share your thoughts and feedback on the '''MS Forum''':
** [https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-preamble/2284 Preamble]
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-values-principles/2285 Values &amp; Principles]
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-roles-responsibilities-statement-of-intent/2286 Roles &amp; Responsibilities] (statement of intent)  
* Send an email to: '''movementcharter@wikimedia.org''' if you have other feedback to the MCDC.

If you want to learn more about the Movement Charter, its goals, why it matters and how it impacts your community, please watch the [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ask_Me_Anything_on_Movement_Charter,_Introduction_by_%C3%89rica_Azzellini,_English,_Nov_12,_2022.webm recording] of the “Ask Me Anything about Movement Charter” sessions which took place earlier in November 2022.

Thank you for your participation.

On behalf of the Movement Charter Drafting Committee,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 17:04, 2022 ж. қарашаның 22 (+06)

===&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Присоединяйтесь к региональной встрече по обсуждению контента Устава Движения&lt;/span&gt;&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations|&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.&lt;/span&gt;]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Всем привет,

Как многим из вас известно, [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter Drafting Committee|Комитет по разработке Устава Движения]] (MCDC) в настоящее время собирает обратную связь от сообщества по трём разделам Устава Движения: '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Preamble|Преамбула]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Values &amp; Principles|Ценности и Принципы]]''' и '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Roles &amp; Responsibilities|Роли и Обязанности]]''' (''заявление о намерениях''). 

'''Как Вы можете поделиться отзывом?'''

Комитет приветствует все виды обратной связи на разных языках от членов сообщества и организаций движения. Вы можете принять участие следующими способами:

* Примите участие в региональной встрече с членами Комитета. Встреча с участниками и участницами из региона Центральной и Восточной Европы и Центральной Азии будет проходить '''26 ноября в 15.00-16.30 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1669474833 ваше местное время]). Будет обеспечен синхронный перевод на русский и польский языки. Подробности о региональных встречах '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|здесь]]'''. 
* Заполните анонимный '''[https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 опрос]'''
* Поделитесь мыслями и отзывами на '''[[m:Movement Charter/Content|странице обсуждения]]'''.
* Поделитесь мыслями и отзывами на '''форуме Стратегии движения''':
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-preamble/2284 Преамбула]
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-values-principles/2285 Ценности и принципы]
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-roles-responsibilities-statement-of-intent/2286 Роли и обязанности] (заявление о намерениях)  
* Отправьте письмо на: '''movementcharter@wikimedia.org''', если у Вас будут дополнительные отзывы для Комитета. 

Если Вы хотите узнать больше об Уставе Движения, его целях, почему он важен и как он влияет на ваше сообщество, пожалуйста, посмотрите [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:MCDC_Onboarding_%22Ask_me_Anything%22_session_-_Russian.webm запись сессии «Вопросы и ответы об Уставе движения»] с переводом на русский язык (синхронный перевод начинается в 9:40).

Спасибо вам за участие.

От имени Комитета по разработке Устава движения,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 17:04, 2022 ж. қарашаның 22 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Leadership Development Working Group: Apply to join! (14 March to 10 April 2022)&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Participate/Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Participate/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Leadership Development Working Group/Participate/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

Thank you to everyone who participated in the feedback period for the [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group|Leadership Development Working Group]] initiative. A [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Participate#5. Summary of Call for Feedback|summary of the feedback]] can be found on Meta-wiki. This feedback will be shared with the working group to inform their work. The application period to join the Working Group is now open and will close on April 10, 2022. Please [[m:Special:MyLanguage/Leadership_Development_Working_Group/Purpose_and_Structure#3._How_is_the_working_group_formed_and_structured?|review the information about the working group]], share with community members who might be interested, and '''[[m:Special:MyLanguage/Leadership_Development_Working_Group/Participate#1._How_to_participate|apply if you are interested]]'''.

Thank you,

From the Community Development team&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 01:50, 2022 ж. наурыздың 20 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Invitation to Hubs event: Global Conversation on 2022-03-12 at 13:00 UTC&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; == 
:''[[m:Special:MyLanguage/Hubs/Global Conversations March 12, 2022/Invitation|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Hubs/Global Conversations March 12, 2022/Invitation|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Hubs/Global Conversations March 12, 2022/Invitation}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
----
Hello all, please see an invitation from my colleague about an upcoming Global Conversation about Hubs. [[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 00:41, 2022 ж. наурыздың 10 (+06)
----
The Movement Strategy and Governance team of the Wikimedia Foundation would like to invite you to the next event about &quot;Regional and Thematic Hubs&quot;. The Wikimedia Movement is in the process of understanding what Regional and Thematic Hubs should be. Our workshop in November was a good start ([[m:Special:MyLanguage/Hubs/Documentation/27 November Workshop|read the report]]), but we're not finished yet. 

Over the last weeks we conducted about 16 interviews with groups working on establishing a Hub in their context ([[m:Special:MyLanguage/Hubs/Dialogue|see Hubs Dialogue]]). These interviews informed a report that will serve as a foundation for discussion on March 12. The report is planned to be published on March 9.

The event will take place on March 12, 13:00 to 16:00 UTC on Zoom. Interpretation will be provided in French, Spanish, Arabic, Russian, and Portuguese. Registration is open, and will close on March 10. Anyone interested in the topic is invited to join us. '''[[m:Special:MyLanguage/Hubs/Global Conversations March 12, 2022|More information on the event on Meta-wiki]]'''.

Best regards,

[[m:User:KVaidla (WMF)|Kaarel Vaidla]]&lt;br /&gt;Movement Strategy
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Universal Code of Conduct Enforcement guidelines ratification voting open from 7 to 21 March 2022&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

The ratification voting process for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|revised enforcement guidelines]] of the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] (UCoC) is now open! '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting|Voting commenced on SecurePoll]]''' on 7 March 2022 and will conclude on 21 March 2022. Please [[m:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voter information|read more on the voter information and eligibility details]].

The Universal Code of Conduct (UCoC) provides a baseline of acceptable behavior for the entire movement. The revised enforcement guidelines were published 24 January 2022 as a proposed way to apply the policy across the movement. You can [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Project|read more about the UCoC project]].

You can also comment on Meta-wiki talk pages in any language. You may also contact the team by email: ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org

Sincerely,

Movement Strategy and Governance

Wikimedia Foundation&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 17:46, 2022 ж. наурыздың 7 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Universal Code of Conduct Enforcement guidelines ratification voting is now closed&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voter information/Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote/Closing message|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote/Closing message}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

The ratification voting process for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|revised enforcement guidelines]] of the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] (UCoC) came to a close on 21 March 2022. Over {{#expr:2300}} Wikimedians voted across different regions of our movement. Thank you to everyone who participated in this process! The scrutinizing group is now reviewing the vote for accuracy, so please allow up to two weeks for them to finish their work.

The final results from the voting process will be announced [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Results|here]], along with the relevant statistics and a summary of comments as soon as they are available. Please check out [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voter information|the voter information page]] to learn about the next steps. You can comment on the project talk page [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|on Meta-wiki]] in any language. You may also contact the UCoC project team by email: ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org

Best regards,

Movement Strategy and Governance&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 00:25, 2022 ж. наурыздың 23 (+06)

=== Next steps: Universal Code of Conduct (UCoC) and UCoC Enforcement Guidelines === 
After reviewing vote results and accompanying comments, the Community Affairs Committee decided to launch a fresh round of community consultations. After that, the refined text of the Guidelines will be put for another vote.

The comments have shown that community members unequivocally support creating a safe and welcoming culture that stops hostile and toxic behaviour, supports victims of such actions, and encourages good-faith people to be productive on the Wikimedia projects.
While the results did show that support for the UCoC Guidelines exceeded the required 50%+1 vote, the comments highlighted that further revisions would be required to have strong community support to follow through with enforcement.

Therefore the Committee instructed the Foundation to:

Conduct another round of community consultations, and put the newly-refined Guidelines for a community vote.

The WMF team will seek feedback on four topics that stood out among the voter comments. You can learn more about the four topics and the Committee's findings on [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/April_2022_-_Board_of_Trustees_on_Next_steps:_Universal_Code_of_Conduct_(UCoC)_and_UCoC_Enforcement_Guidelines this Meta page]. 

Best regards, --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 17:59, 2022 ж. сәуірдің 23 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Report on Voter Feedback from Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines Ratification &lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Report/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Report/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Hello all,

The Universal Code of Conduct (UCoC) project team has completed the analysis of the feedback accompanying the ratification vote on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines. 

Following the completion of the UCoC Enforcement Guidelines Draft in 2022, the guidelines were voted on by the Wikimedian community. Voters cast votes from 137 communities, with the top 9 communities being: English, German, French, Russian, Polish, Spanish, Chinese, Japanese, Italian Wikipedias, and Meta-wiki. 

Those voting had the opportunity to provide comments on the contents of the Draft document. 658 participants left comments. 77% of the comments are written in English. Voters wrote comments in 24 languages with the largest numbers in English (508), German (34), Japanese (28), French (25), and Russian (12). 

A report will be sent to the Revision Drafting Committee who will refine the enforcement guidelines based on the community feedback received from the recently concluded vote. A public version of the report is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Report|'''published on Meta-wiki here''']].  The report is available in translated versions on Meta-wiki. {{int:please-translate}} 

Again, we thank all who participated in the vote and discussions. We invite everyone to contribute during the next community discussions. More information about the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines can be found [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Project|on Meta-wiki]].

On behalf of the Universal Code of Conduct project team&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 16:22, 2022 ж. мамырдың 26 (+06)

== Call for Feedback about the Board of Trustees elections is now open  ==
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Board of Trustees elections/Call for Feedback about the Board of Trustees elections is now open|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Board of Trustees elections/Call for Feedback about the Board of Trustees elections is now open}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''  
 
The Call for Feedback: Board of Trustees elections is now open and will close on &lt;s&gt;7&lt;/s&gt; 16 February 2022.

With this Call for Feedback, the Movement Strategy and Governance team is taking a different approach. This approach incorporates community feedback from 2021. Instead of leading with proposals, the Call is framed around key questions from the Board of Trustees. The key questions came from the feedback about the 2021 Board of Trustees election. The intention is to inspire collective conversation and collaborative proposal development about these key questions.
 
[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Board_of_Trustees/Call_for_feedback:_Board_of_Trustees_elections Join the conversation.]  

Best,

Movement Strategy and Governance

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 22:35, 2022 ж. қаңтардың 12 (+06)

== Question ==

Напишу здесь на русском языке, поскольку вижу в Казахстане лучше его понимают, чем английский. У меня возник вопрос: почему аглоязычний текст пишеться не как в оригинале, а своеобразным казахицированым способом.--[[Қатысушы:KHMELNYTSKYIA|KHMELNYTSKYIA]] ([[Қатысушы талқылауы:KHMELNYTSKYIA|талқылауы]]) 19:13, 2018 ж. шілденің 10 (+06)
: Hello! Could you please clarify which article are you talking about?--[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 11:11, 2018 ж. шілденің 11 (+06)
:: Hi! So, thank you for the quick response. For example, even your text is written so: &quot;Һелло! Цоұлд ёұ плеасе цларіфy уһіцһ артіцле аре ёұ талкінг абоұт&quot;. I think it is a bit strange. There may be a problem with my language settings.--[[Қатысушы:KHMELNYTSKYIA|KHMELNYTSKYIA]] ([[Қатысушы талқылауы:KHMELNYTSKYIA|талқылауы]]) 23:27, 2018 ж. шілденің 11 (+06)
::: Yes, you're right! You can check in your phone's settings. I am not sure what exactly, but I'm guessing it's something called 'Locale' or whatever. If you use English as a main language in your phone, then there won't be these kind of glitches. --[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 11:31, 2018 ж. шілденің 12 (+06)
::::Sorry for the late reply, but I'm guessing it's because the converter that translates Kazakh latin to Kazakh cyrillic doesn't understand English words at the moment, so that's why there are glitches like that [[Қатысушы:Hedeyohu22|Hedeyohu22]] ([[Қатысушы талқылауы:Hedeyohu22|талқылау]]) 13:04, 2023 ж. наурыздың 11 (+06)

== Editing News #2—2018 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
''[[metawiki:VisualEditor/Newsletter/2018/October|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]''

&lt;div style=&quot;float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;&quot;&gt;
[[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]]
'''Did you know?'''  
&lt;div class=&quot;thumbcaption&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;&gt;  

Did you know that you can use the visual editor on a mobile device?
[[File:Mobile editing watchlist star editing pencil.png|alt=Screenshot showing the location of the pencil icon|center|frameless|250px]]

Tap on the pencil icon to start editing.  The page will probably open in the wikitext editor.

You will see another pencil icon in the toolbar.  Tap on that pencil icon to the switch between visual editing and wikitext editing.

[[File:Visual editing mobile switch wikitext.png|alt=Toolbar with menu opened|center|frameless|250px]]

Remember to publish your changes when you're done.

You can read and help translate [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide|the user guide]], which has more information about how to use the visual editor.&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

Since the last newsletter, the [[mw:Editing|Editing Team]] has wrapped up most of their work on the [[mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] and [[mw:VisualEditor/Diffs|the visual diff tool]].  The team has begun investigating the needs of editors who use mobile devices.  Their work board is available [[phab:project/view/3236/|in Phabricator]].  Their [[mw:Wikimedia Audiences/2018-19 Q2 Goals#Contributors|current priorities]] are fixing bugs and improving mobile editing.   

=== Recent changes ===
*The Editing team has published an [[mw:Mobile editing using the visual editor report|initial report about mobile editing]].  
*The Editing team has begun a design study of visual editing on the mobile website.  New editors have trouble doing basic tasks on a smartphone, such as adding links to Wikipedia articles.  You can [[c:File:Visual Editor Heuristic - Results.pdf|read the report]].
*The Reading team is working on a [[mw:Reading/Web/Advanced mobile contributions|separate mobile-based contributions project]].
*The 2006 wikitext editor is [[mw:Contributors/Projects/Removal of the 2006 wikitext editor|no longer supported]].  If you used [[:File:Edit toolbar - 2.png|that toolbar]], then you will no longer see any toolbar.  You may choose another editing tool in your [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|editing preferences]], [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|local gadgets]], or [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]].
*The Editing team described the history and status of [[mw:Extension:VisualEditor|VisualEditor]] in [[m:Wikimedia monthly activities meetings/2018-03|this recorded public presentation]] (starting at 29 minutes, 30 seconds).
*The Language team released [[mw:Content translation/V2|a new version of Content Translation]] (CX2) last month, on [[foundationsite:2018/09/30/international-translation-day/|International Translation Day]]. It integrates the visual editor to support templates, tables, and images.  It also produces better wikitext when the translated article is published. [https://wikimediafoundation.org/2018/09/30/content-translation-version-two/]

=== Let's work together ===
* The Editing team wants to improve visual editing on the mobile website.  &lt;mark&gt;Please read [[mw:Visual-based mobile editing/Ideas/October 2018|their ideas]] and tell the team what you think would help editors who use the mobile site.&lt;/mark&gt;  
*The [[m:Community Wishlist Survey 2019|Community Wishlist Survey]] begins next week.
*If you aren't reading this in your preferred language, then please help us with translations! Subscribe to the [[mail:translators-l|Translators mailing list]] or [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Elitre_(WMF)&amp;action=edit&amp;section=new contact us] directly. We will notify you when the next issue is ready for translation. {{int:Feedback-thanks-title}}

—[[mw:User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 20:17, 2018 ж. қарашаның 2 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=17790200 тізімін пайдаланып User:Johan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Editing News #1—July 2019 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
''[[m:VisualEditor/Newsletter/2019/July|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]''

&lt;div style=&quot;float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;&quot;&gt;
[[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]]
&lt;big&gt;'''Did you know?'''&lt;/big&gt;
&lt;div class=&quot;thumbcaption&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;&gt;  

Did you know that you can use the visual editor on a mobile device?

Every article has a pencil icon at the top.  Tap on the pencil icon [[File:OOjs UI icon edit-ltr.svg|frameless|16x16px]] to start editing.  

'''&lt;big&gt;Edit Cards&lt;/big&gt;'''

[[File:EditCards-v.20.png|alt=Toolbar with menu opened|center|frameless|250px]]

This is what the new '''Edit Cards for editing links''' in the mobile visual editor look like. You can try the prototype here: '''[[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 Try Edit Cards]].'''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

Welcome back to the [[mw:Editing|Editing]] newsletter.

Since [[m:VisualEditor/Newsletter/2018/October|the last newsletter]], the team has released two new features for the [[mw:VisualEditor on mobile|mobile visual editor]] and has started developing three more.  All of this work is part of the team's goal to [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2018-2019/Audiences#Outcome 3: Mobile Contribution|make editing on mobile web simpler]].  

Before talking about the team's recent releases, we have a question for you:  

&lt;strong&gt;Are you willing to try a new way to add and change links?&lt;/strong&gt;

If you are interested, we would value your input!  You can try this new link tool in the mobile visual editor on a separate wiki. 

&lt;em&gt;Follow these instructions and share your experience:&lt;/em&gt;

&lt;strong&gt;[[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 Try Edit Cards]].&lt;/strong&gt;

=== Recent releases ===
The mobile visual editor is a simpler editing tool, for smartphones and tablets using the [[mw:Reading/Web/Mobile#About|mobile site]].  The Editing team recently launched two new features to improve the mobile visual editor: 

# [[mw:VisualEditor on mobile/Section editing|Section editing]]
#* The purpose is to help contributors focus on their edits.
#* The team studied this with an A/B test.  [[mw:VisualEditor on mobile/Section editing#16 June 2019|This test showed]] that contributors who could use section editing were '''1% more likely to publish''' the edits they started than people with only full-page editing.
# [[mw:VisualEditor on mobile#March 1, 2019|Loading overlay]]
#* The purpose is to smooth the transition between reading and editing.

Section editing and the new loading overlay are '''now available to everyone''' using the mobile visual editor.

=== New and active projects ===
This is a list of our most active projects. [[mw:Help:Watching pages|Watch]] these pages to learn about project updates and to share your input on new designs, prototypes and research findings.

*[[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Edit cards]]: This is a clearer way to add and edit links, citations, images, templates, etc. in articles.  You can try this feature now.  &lt;em&gt;Go here to see how:&lt;/em&gt; [[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 &lt;em&gt;Try Edit Cards&lt;/em&gt;]].
*[[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh|Mobile toolbar refresh]]: This project will learn if contributors are more successful when the editing tools are easier to recognize.
*[[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default|Mobile visual editor availability]]: This A/B test asks:  ''Are newer contributors more successful if they use the mobile visual editor?''  We are collaborating with [[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default#26 June 2019 %E2%80%93 Participating wikis and test start date|20 Wikipedias]] to answer this question.
*[[mw:VisualEditor on mobile/Usability improvements|Usability improvements]]: This project will make the mobile visual editor easier to use.  The goal is to let contributors stay focused on editing and to feel more confident in the editing tools.

=== Looking ahead ===

* '''Wikimania:'''  Several members of the Editing Team will be attending [[wmania:|Wikimania]] in August 2019.  They will lead a session about mobile editing in the [[wmania:2019:Community Growth/Visual editing on mobile: An accessible editor for all|Community Growth space]].  Talk to the team about how editing can be improved.
* '''Talk Pages:'''  In the coming months, the Editing Team will begin [[mw:Talk pages consultation 2019|improving talk pages]] and communication on the wikis.

=== Learning more ===
The [[mw:VisualEditor on mobile|VisualEditor on mobile]] is a good place to learn more about the projects we are working on. The team wants to talk with you about anything related to editing. If you have something to say or ask, please leave a message at [[mw:Talk:VisualEditor on mobile|Talk:VisualEditor on mobile]].

[[user:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:user_talk:PPelberg (WMF)|talk]]) &amp; [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:user_talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) 
&lt;/div&gt; 00:32, 2019 ж. шілденің 24 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=19175117 тізімін пайдаланып User:Trizek (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Editing News #2 – Mobile editing and talk pages ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;em&gt;[[m:VisualEditor/Newsletter/2019/October|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

Inside this newsletter, the [[mw:Editing|Editing team]] talks about their work on the [[mw:Mobile visual editor|mobile visual editor]], on [[mw:Talk pages project|the new talk pages project]], and at [[wikimania:|Wikimania 2019]].

=== Help ===
&lt;strong&gt;What talk page interactions do you remember?&lt;/strong&gt; Is it a story about how someone helped you to learn something new? Is it a story about how someone helped you get involved in a group? Something else?  Whatever your story is, we want to hear it!  

Please tell us a story about how you used a talk page.  &lt;mark&gt;Please share a link to a memorable discussion, or describe it on the &lt;strong&gt;[[mw:Topic:V8d91yh8gcg404dj|talk page for this project]]&lt;/strong&gt;.&lt;/mark&gt;  The team wants your examples.  These examples will help everyone develop a shared understanding of what this project should support and encourage.

=== Talk pages project ===
The [[mw:Talk pages consultation 2019|Talk Pages Consultation]] was a global consultation to define better tools for wiki communication. From February through June 2019, more than 500 volunteers on 20 wikis, across 15 languages and multiple projects, came together with members of the Foundation to create a product direction for a set of discussion tools.  The [[mw:Talk pages consultation 2019/Phase 2 report|Phase 2 Report]] of the Talk Page Consultation was published in August. It summarizes the product direction the team has started to work on, which you can read more about here: [[mw:Talk pages project|Talk Page Project project page]]. 

The team needs and wants your help at this early stage.  They are starting to develop the first idea. Please add your name to the [[mw:Talk pages project#Getting involved|&lt;strong&gt;&quot;Getting involved&quot;&lt;/strong&gt;]] section of the project page, if you would like to hear about opportunities to participate.

=== Mobile visual editor ===
The Editing team is trying to make it simpler to edit on mobile devices.  The team is changing the [[mw:VisualEditor on mobile|visual editor on mobile]]. If you have something to say about editing on a mobile device, please leave a message at [[mw:Talk:VisualEditor on mobile|Talk:VisualEditor on mobile]].

==== [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Edit Cards]] ====
[[File:Edit Cards-before-v3-comparison.png|thumb|486x486px|What happens when you click on a link.  The new Edit Card is bigger and has more options for editing links.]]

* On 3 September, the Editing team released [[:File:Edit Cards comparison v2 and v3.png|version 3 of Edit Cards]]. Anyone could use the new version in the mobile visual editor.
* There is an [[:File:Edit Cards comparison v2 and v3.png|updated design]] on the Edit Card for adding and modifying links.  There is also a new, [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards#2 September 2019 - v3 deployment timing|combined workflow for editing a link's display text and target]].
* Feedback: You can try the new Edit Cards by opening the mobile visual editor on a smartphone. Please post your feedback on the [[:mw:Topic:V5rg0cqmikpubmjj|Edit cards talk page]].

==== [[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh|Toolbar]] ====
[[File:Toolbar-comparison-v1.png|thumb|486px|The editing toolbar is changing in the mobile visual editor.  The old system had two different toolbars.  Now, all the buttons are together.  [[mw:Topic:V79x6zm8n6i4nb56|Tell the team what you think about the new toolbar]].]]

* In September, the Editing team updated the mobile visual editor's editing toolbar.  Anyone could see these changes in the mobile visual editor.
** &lt;em&gt;One toolbar:&lt;/em&gt; All of the editing tools are located in one toolbar.  Previously, the toolbar changed when you clicked on different things.
**&lt;em&gt;New navigation:&lt;/em&gt; The buttons for moving forward and backward in the edit flow have changed.
**&lt;em&gt;Seamless switching:&lt;/em&gt; an [[phab:T228159|improved workflow]] for switching between the visual and wikitext modes.
* Feedback: You can try the refreshed toolbar by opening the mobile VisualEditor on a smartphone. Please post your feedback on the [[mw:Topic:V79x6zm8n6i4nb56|Toolbar feedback talk page]].

=== Wikimania ===
The Editing Team attended [[wmania:2019:Program|Wikimania 2019]] in Sweden.  They led a session on [[wmania:2019:Community Growth/Visual editing on mobile: An accessible editor for all|the mobile visual editor]] and a session on [[wmania:2019:Community Growth/After Flow: A new direction for improving talk pages|the new talk pages project]].  They tested [[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh#v1 prototype|two]] new [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards#v3 prototype|features]] in the mobile visual editor with contributors.  You can read more about what the team did and learned in [[mw:VisualEditor on mobile#Wikimania Stockholm: Overview|the team's report on Wikimania 2019]].

=== Looking ahead ===

* &lt;strong&gt;Talk Pages Project:&lt;/strong&gt; The team is thinking about the first set of proposed changes.  The team will be working with a few communities to pilot those changes. The best way to stay informed is by adding your username to the list on the project page: [[mw:Talk pages project#Getting involved|&lt;strong&gt;Getting involved&lt;/strong&gt;]].
* &lt;strong&gt;Testing the mobile visual editor as the default:&lt;/strong&gt;  The Editing team plans to post results before the end of the calendar year. The best way to stay informed is by adding the project page to your watchlist: [[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default|&lt;strong&gt;VisualEditor as mobile default project page&lt;/strong&gt;]].
* &lt;strong&gt;Measuring the impact of Edit Cards:&lt;/strong&gt;  This study asks whether the project helped editors add links and citations.  The Editing team hopes to share results in November.  The best way to stay informed is by adding the project page to your watchlist: [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|&lt;strong&gt;Edit Cards project page&lt;/strong&gt;]].

– [[User:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:User talk:PPelberg (WMF)|talk]]) &amp; [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 17:12, 2019 ж. қазанның 29 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/VE_201910/4&amp;oldid=19500850 тізімін пайдаланып User:Johan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== WikiGap 2020 Russia ==
Уважаемые коллеги, пожалуйста выскажите своё мнение по поводу ''[[m:CentralNotice/Request/WikiGap 2020 Russia|баннерной кампании CentralNotice]]'' для объявления о российском викимарафоне [[wmru:Конкурсы/WikiGap 2020 Russia|WikiGap 2020]] (8 марта - 8 мая, все IP из России, только Википедии, 1 показ в неделю). Спасибо. [[Қатысушы:JukoFF|JukoFF]] ([[Қатысушы талқылауы:JukoFF|талқылауы]]) 15:02, 2020 ж. ақпанның 27 (+06)

== 1 сәуірге орай Басты бетті өзгерту ==

Қайырлы күн, құрметті Уикипедия қатысушылары. 1 сәуір күні Алдар көсенің туған күні, яғни күлкі күні, осыған орай Басты бетті күлкілі етіп өзгертсек. Орыс Уикипедиясы жыл сайын өзгертіп отырады-мыс. Ұсыныс [[Қатысушы:Уикипедия:Форум/Басты бет|мынадай]]. Ортаға салып талқылайық, қосарыңыз болса, қарсылық не қолдау болса, жазып отырыңыз.--&lt;font color=&quot;#009900&quot;&gt;[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia;&quot;&gt;&lt;i&gt;Мұхамеджан А.А.&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;/font&gt; [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|&lt;span style=&quot;font-size:90%&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000FF&quot;&gt;(талқылау)&lt;/font&gt;&lt;/span&gt;]] 16:45, 2020 ж. наурыздың 26 (+06)
:Жақсы идея бірақ қазіргі пандемияға байланысты орынсыз деп ойлаймын және де онсызда қазуикидің сапасы сын көтермейтін жағдайда одан әрі беделі түсіп кететін сияқты. Сондықтан мен қарсымын --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 16:58, 2020 ж. наурыздың 28 (+06)
::Аса кісі қызығатын дүние емес екен. Өз тілімізді қорлаудан басқа ештеңе де емес. Қарсымын. -[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] 14:13, 2020 ж. наурыздың 29 (+06)
: {{Қолдаймын}}--[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]]) 17:10, 2020 ж. наурыздың 29 (+06)
: {{Қолдаймын}} Ешқандай сөкеттік көріп тұрғам жоқ. Қайта кей адамдарға ой салуы мүмкін. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 21:44, 2020 ж. наурыздың 31 (+06)
:Бос тірлік, хайп жасау үшін инстаграмға көт ашып түсу керек бітті [[File:Face-grin.svg|23px]][[File:Face-grin.svg|23px]], ал бұндаймен бос уақыт шығындағаннан басқа ешқандай пайда жоқ --&lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 23:38, 2020 ж. наурыздың 29 (+06)
:: {{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:User 0100|User 0100]] ([[Қатысушы талқылауы:User 0100|талқылауы]]) 00:03, 2020 ж. сәуірдің 1 (+06)

Енді әлем бұрыңғыдай мүлдем болмайды, бұрыңғыдай жеңіл желпі тірліктер өз-өзін ақтамайды, кім ғылым білімді игереді, сол ғана бұл әлемде ары қарай жасайды, ескі әдіс тәсілдер жаңа заман талаптарына сай келмейді, мүлдем жаңаша ойлау мен жаңаша әдіс тәсілдер ғана өміршең болады.  --&lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 23:45, 2020 ж. наурыздың 29 (+06)

Қарсымын --[[Қатысушы:Магпар|Магпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Магпар|талқылауы]]) 10:00, 2020 ж. сәуірдің 1 (+06)

== Editing news 2020 #1 – Discussion tools ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;em&gt;[[m:VisualEditor/Newsletter/2020/April|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

[[File:TalkPages-Reply-v1.0.png|thumb|300px|alt=Screenshot showing what the Reply tool looks like|This early version of the Reply tool automatically signs and indents comments.]]

The [[mw:Editing|Editing team]] has been working on [[mw:Talk pages project|the talk pages project]].  The goal of the talk pages project is to help contributors communicate on wiki more easily.  This project is the result of the [[mw:Talk pages consultation 2019|Talk pages consultation 2019]]. 

[[File:TalkPages-Reply-v2.0.png|thumb|300px|alt=Reply tool improved with edit tool buttons|In a future update, the team plans to test a tool for easily linking to another user's name, a rich-text editing option, and other tools.]]

The team is building a [[mw:Talk pages project/replying|new tool for replying]] to comments now.  This early version can sign and indent comments automatically.  &lt;strong&gt;Please [[mw:Talk pages project/replying/prototype testing#Reply%20version%201.0|test the new Reply tool]].&lt;/strong&gt;  

*On 31 March 2020, the new {{Int:discussiontools-replylink}} tool was offered as a [[mw:Beta Feature|Beta Feature]] editors at four Wikipedias:  [[w:ar:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Arabic]], [[w:nl:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Dutch]], [[w:fr:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|French]], and [[w:hu:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Hungarian]].  If your community also wants early access to the new tool, contact [[User:Whatamidoing (WMF)]].
*The team is planning some upcoming changes.  &lt;strong&gt;Please [[mw:Talk pages project/replying#Version%202.0|review the proposed design]] and share your thoughts on the talk page.&lt;/strong&gt;  The team will test features such as:
**an easy way to mention another editor (&quot;pinging&quot;), 
**a rich-text visual editing option, and 
**other features identified through user testing or recommended by editors.  

To hear more about Editing Team updates, please add your name to the [[mw:Talk pages project#Get involved|&lt;strong&gt;&quot;Get involved&quot;&lt;/strong&gt;]] section of the project page. You can also watch [[File:MediaWiki Vector skin blue star watchlist icon.svg|frameless|16px]] these pages: [[mw:Talk pages project|the main project page]], [[mw:Talk pages project/Updates|Updates]], [[mw:Talk pages project/replying|Replying]], and [[mw:Talk pages project/replying/prototype testing|User testing]].

– [[user:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:User talk:PPelberg (WMF)|talk]]) &amp; [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 01:24, 2020 ж. сәуірдің 9 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox2&amp;oldid=19967064 тізімін пайдаланып User:Quiddity (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

==Help with translation==
(''I apologize for posting in English ''): 
Dear colleagues, We are organizing a project called WPWP that focus on the use of images collected as part of various contest and photowalks on Wikipedia articles across all languages and our team needs your help with translations into the language of this community. Here is the translation link: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikipedia+Pages+Wanting+Photos&amp;language=en&amp;action=page&amp;filter= I am sorry if I post in the won't venue. Thanks in anticipation. [[Қатысушы:T Cells|T Cells]] ([[Қатысушы талқылауы:T Cells|талқылауы]]) 22:30, 2020 ж. сәуірдің 13 (+06)

== Editing news 2020 #2 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2020/June|Read this in another language]] • [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

[[File:TalkPages-Reply-v2.0.png|alt=Mockup of the new reply feature, showing new editing tools|thumb|400x400px|The new features include a toolbar.  [[mw:Talk:Talk pages project/replying|What do you think should be in the toolbar?]]]]

This issue of the [[mw:Special:MyLanguage/Editing|Editing]] newsletter includes information the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|Talk pages project]], an effort to help contributors communicate on wiki more easily.

* [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|&lt;strong&gt;Reply tool&lt;/strong&gt;]]: This is available as a Beta Feature at the four partner wikis (Arabic, Dutch, French, and Hungarian Wikipedias).  The Beta Feature is called &quot;{{int:discussiontools-preference-label}}&quot;.  The Beta Feature will get [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying#Version%202.0|new features]] soon.  The new features include writing comments in a new visual editing mode and pinging other users by typing &lt;code&gt;@&lt;/code&gt;. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying/prototype testing#Reply%20tool%20version%202.0|test the new features]] on the [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] now.  Some other wikis will have a chance to try the Beta Feature in the coming months.
* [[mw:Special:MyLanguage/New requirements for user signatures|&lt;strong&gt;New requirements for user signatures&lt;/strong&gt;]]:  Soon, users will not be able to save invalid custom signatures in [[Special:Preferences]]. This will reduce signature spoofing, prevent page corruption, and make new talk page tools more reliable.  Most editors will not be affected.
* [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|&lt;strong&gt;New discussion tool&lt;/strong&gt;]]:  The Editing team is beginning work on a simpler process for starting new discussions.   You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion#Design|see the initial design on the project page]].
* [[m:Special:MyLanguage/Research:Usage of talk pages|&lt;strong&gt;Research on the use of talk pages&lt;/strong&gt;]]:  The Editing team worked with the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Research|Wikimedia research team]] to study how talk pages help editors improve articles.  We learned that new editors who use talk pages make more edits to the main namespace than new editors who don't use talk pages. 

– [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 02:33, 2020 ж. маусымның 18 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&amp;oldid=20184653 тізімін пайдаланып User:Trizek (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Editing news 2020 #3 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

&lt;em&gt;[[m:VisualEditor/Newsletter/2020/July|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

[[File:50M@2x.png|thumb|alt=A gold star with a blue ribbon, and the text 50m|More than &lt;strong&gt;50 million edits&lt;/strong&gt; have been made using the visual editor on desktop.|400px]]

Seven years ago this month, the [[mw:Editing team|Editing team]] offered the visual editor to most Wikipedia editors.  Since then, editors have achieved many milestones:

* More than &lt;strong&gt;50 million edits&lt;/strong&gt; have been made using the visual editor on desktop.
* More than &lt;strong&gt;2 million new articles&lt;/strong&gt; have been created in the visual editor. More than 600,000 of these new articles were created during 2019.
* The visual editor is &lt;strong&gt;increasingly popular&lt;/strong&gt;.  The proportion of all edits made using the visual editor has increased every year since its introduction.
* In 2019, &lt;strong&gt;35% of the edits by newcomers&lt;/strong&gt; (logged-in editors with ≤99 edits) used the visual editor. This percentage has &lt;strong&gt;increased every year&lt;/strong&gt;.
* Almost &lt;strong&gt;5 million edits on the mobile site&lt;/strong&gt; have been made with the visual editor.  Most of these edits have been made since the Editing team started improving the [[mw:Mobile visual editor|mobile visual editor]] in 2018.
* On 17 November 2019, the [https://discuss-space.wmflabs.org/t/first-edit-made-to-wikipedia-from-outer-space/2254 &lt;strong&gt;first edit from outer space&lt;/strong&gt;] was made in the mobile visual editor. 🚀 👩‍🚀
* Editors have made more than &lt;strong&gt;7 million edits in the 2017 wikitext editor&lt;/strong&gt;, including starting &lt;strong&gt;600,000 new articles&lt;/strong&gt; in it.  The [[mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] is VisualEditor's built-in wikitext mode.  You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|enable it in your preferences]].

[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])

&lt;/div&gt; 18:55, 2020 ж. шілденің 9 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=20232673 тізімін пайдаланып User:Elitre (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

==Alumni and Mentors of Russia 2020==
Уважаемые коллеги, пожалуйста выскажите своё мнение по поводу ''[[m:CentralNotice/Request/Alumni and Mentors of Russia 2020|баннерной кампании CentralNotice]]'' для объявления о российском конкурсе статей [[wmru:Конкурсы/Выпускники и наставники России 2020|Конкурсы/Выпускники и наставники России 2020]] (20 августа - 10 ноября 2020, все IP из России, Википедии, 1 показ в две недели). Спасибо. [[Қатысушы:JukoFF|JukoFF]] ([[Қатысушы талқылауы:JukoFF|талқылауы]]) 23:26, 2020 ж. тамыздың 10 (+06)

== Proposal: Set two-letter project shortcuts as alias to project namespace globally ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{int:please-translate}}

Hello everyone,

I apologize for posting in English. I would like to inform everyone that I created a new global request for comment (GRFC) at Meta Wiki, which may affect your project: [[:m:Requests for comment/Set short project namespace aliases by default globally]].

In this GRFC, I propose that two-project shortcuts for project names will become a default alias for the project namespace. For instance, on all Wikipedias, WP will be an alias to the Wikipedia: namespace (and similar for other projects). Full list is available in the GRFC.

This is already the case for Wikivoyages, and many individual projects asked for this alias to be implemented. I believe this makes it easier to access the materials in the project namespace, as well as creating shortcuts like &lt;tt&gt;WP:NPOV&lt;/tt&gt;, as well as helps new projects to use this feature, without having to figure out how to request site configuration changes first.

As far as I can see, {{SITENAME}} currently does not have such an alias set. This means that such an alias will be set for you, if the GRFC is accepted by the global community.

I would like to ask all community members to participate in the request for comment at Meta-Wiki, see [[:m:Requests for comment/Set short project namespace aliases by default globally]].

Please feel free to [[:m:User talk:Martin Urbanec|ask me]] if you have any questions about this proposal.

Best regards,&lt;br /&gt;
--[[:m:User:Martin Urbanec|Martin Urbanec]] ([[:m:User talk:Martin Urbanec|talk]]) 20:12, 2021 ж. ақпанның 18 (+06)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Martin_Urbanec/MassMessage&amp;oldid=21125035 тізімін пайдаланып User:Martin Urbanec@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== WikiGap 2021 Russia ==
Уважаемые коллеги, пожалуйста выскажите своё мнение по поводу ''[[m:CentralNotice/Request/WikiGap 2021 Russia|баннерной кампании CentralNotice]]'' для объявления о российском викимарафоне [[wmru:Конкурсы/WikiGap 2021 Russia|WikiGap 2021]] (8 марта - 8 мая, все IP из России, только Википедии, 1 показ в неделю). Спасибо. --[[Қатысушы:Dmitry Rozhkov|Dmitry Rozhkov]] ([[Қатысушы талқылауы:Dmitry Rozhkov|талқылауы]]) 06:34, 2021 ж. наурыздың 7 (+06)

== Wikimania 2021: Individual Program Submissions ==

[[File:Wikimania logo with text 2.svg|right|200px]]
Dear all,

Wikimania 2021 will be [[:wikimania:2021:Save the date and the Core Organizing Team|hosted virtually]] for the first time in the event's 15-year history. Since there is no in-person host, the event is being organized by a diverse group of Wikimedia volunteers that form the [[:wikimania:2021:Organizers|Core Organizing Team]] (COT) for Wikimania 2021.

'''Event Program''' - Individuals or a group of individuals can submit their session proposals to be a part of the program. There will be translation support for sessions provided in a number of languages. See more information [[:wikimania:2021:Submissions/Guidelines#Language Accessibility|here]].

Below are some links to guide you through;
* [[:wikimania:2021:Submissions|Program Submissions]]
* [[:wikimania:2021:Submissions/Guidelines|Session Submission Guidelines]]
* [[:wikimania:2021:FAQ|FAQ]]

Please note that the deadline for submission is 18th June 2021. 

'''Announcements'''- To keep up to date with the developments around Wikimania, the COT sends out weekly updates. You can view them in the Announcement section [[:wikimania:2021:Announcements|here]]. 

'''Office Hour''' - If you are left with questions, the COT will be hosting some office hours (in multiple languages), in multiple time-zones, to answer any programming questions that you might have.  Details can be found [[:wikimania:2021:Organizers#Office hours schedule|here.]]

Best regards,

[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 10:18, 2021 ж. маусымның 16 (+06)

On behalf of Wikimania 2021 Core Organizing Team
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=21597568 тізімін пайдаланып User:Bodhisattwa@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Editing news 2021 #2 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2021/June|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

[[File:Reply Tool A-B test comment completion.png|alt=Junior contributors comment completion rate across all participating Wikipedias|thumb|296x296px|When newcomers had the Reply tool and tried to post on a talk page, they were more successful at posting a comment. ([https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ Source])]]

Earlier this year, the Editing team ran a large study of [[mw:Talk pages project/Replying|the Reply Tool]].  The main goal was to find out whether the Reply Tool helped [[mw:Talk pages project/Glossary|newer editors]] communicate on wiki.  The second goal was to see whether the comments that newer editors made using the tool needed to be reverted more frequently than comments newer editors made with the existing wikitext page editor.

The key results were:

* Newer editors who had automatic (&quot;default on&quot;) access to the Reply tool were [https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ more likely] to post a comment on a talk page.
* The comments that newer editors made with the Reply Tool were also [https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ less likely] to be reverted than the comments that newer editors made with page editing.

These results give the Editing team confidence that the tool is helpful.

&lt;strong&gt;Looking ahead&lt;/strong&gt;

The team is planning to make the Reply tool available to everyone as an opt-out preference in the coming months.  This has already happened at the Arabic, Czech, and Hungarian Wikipedias.

The next step is to [[phab:T280599|resolve a technical challenge]]. Then, they will deploy the Reply tool first to the [[phab:T267379|Wikipedias that participated in the study]].  After that, they will deploy it, in stages, to the other Wikipedias and all WMF-hosted wikis.

You can turn on &quot;{{int:discussiontools-preference-label}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|in Beta Features]] now.  After you get the Reply tool, you can change your preferences at any time in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]].

–[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 20:14, 2021 ж. маусымның 24 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=21624491 тізімін пайдаланып User:Elitre (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== GFDL ==
Hi! I made a suggestion at [[МедиаУики талқылауы:Licenses]] to remove GFDL from the list of suggested licenses. I guess not many users watch that page. I just wanted to inform users of my suggestion. If there is a better place please let me know or make a notice for me. Thank you. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылауы]]) 18:31, 2021 ж. шілденің 3 (+06)
:See [[Уикипедия:Форум#МедиаУики:Licenses]] instead. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 15:36, 2025 ж. наурыздың 23 (+05)

== Alumni and Mentors of Russia 2021 ==
Уважаемые коллеги, пожалуйста выскажите своё мнение по поводу ''[[m:CentralNotice/Request/Alumni and Mentors of Russia 2021|баннерной кампании CentralNotice]]'' для объявления о российском конкурсе статей [[wmru:Конкурсы/Выпускники и наставники России 2021|Конкурсы/Выпускники и наставники России 2021]] (15 сентября - 30 ноября 2021, все IP из России, Википедии, 3 показа в неделю, в течении ноября). Спасибо. [[Қатысушы:JukoFF|JukoFF]] ([[Қатысушы талқылауы:JukoFF|талқылауы]]) 19:43, 2021 ж. қазанның 11 (+06)

== IMPORTANT: Admin activity review ==

Hello. A policy regarding the removal of &quot;advanced rights&quot; (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing &quot;advanced rights&quot; from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]].

We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):

# GanS NIS (administrator)
# Qarakesek (administrator)

These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.

However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Қатысушы:Stanglavine|Stanglavine]] ([[Қатысушы талқылауы:Stanglavine|талқылауы]]) 06:05, 2022 ж. қаңтардың 17 (+06)

== Movement Strategy and Governance News – Issue 5 ==
&lt;section begin=&quot;ucoc-newsletter&quot;/&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5/Global message|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Strategy and Governance/Newsletter/5/Global message}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

&lt;span style=&quot;font-size:200%;&quot;&gt;'''Movement Strategy and Governance News'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:120%; color:#404040;&quot;&gt;'''Issue 5, January 2022'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size:120%; float:right;&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5|'''Read the full newsletter''']]&lt;/span&gt;
----
Welcome to the fifth issue of Movement Strategy and Governance News (formerly known as Universal Code of Conduct News)! This revamped newsletter distributes relevant news and events about the Movement Charter, Universal Code of Conduct, Movement Strategy Implementation grants, Board elections and other relevant MSG topics.

This Newsletter will be distributed quarterly, while more frequent Updates will also be delivered weekly or bi-weekly to subscribers. Please remember to subscribe [[:m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/MSG Newsletter Subscription|here]] if you would like to receive these updates.
&lt;div style=&quot;margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; background:#fffff; border:2px solid #808080; border-radius:4px; font-size:100%;&quot;&gt;

*'''Call for Feedback about the Board elections''' - We invite you to give your feedback on the upcoming WMF Board of Trustees election. This call for feedback went live on 10th January 2022 and will be concluded on 16th February 2022. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Call for Feedback about the Board elections|continue reading]])
*'''Universal Code of Conduct Ratification''' - In 2021, the WMF asked communities about how to enforce the Universal Code of Conduct policy text. The revised draft of the enforcement guidelines should be ready for community vote in March. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Universal Code of Conduct Ratification|continue reading]])
*'''Movement Strategy Implementation Grants''' - As we continue to review several interesting proposals, we encourage and welcome more proposals and ideas that target a specific initiative from the Movement Strategy recommendations. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Movement Strategy Implementation Grants|continue reading]])
*'''The New Direction for the Newsletter''' - As the UCoC Newsletter transitions into MSG Newsletter, join the facilitation team in envisioning and deciding on the new directions for this newsletter. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#The New Direction for the Newsletter|continue reading]])
*'''Diff Blogs''' - Check out the most recent publications about MSG on Wikimedia Diff. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Diff Blogs|continue reading]])&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;ucoc-newsletter&quot;/&gt;

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 13:25, 2022 ж. қаңтардың 24 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Leadership Development Task Force: Your feedback is appreciated&lt;section end=&quot;annoncement-header&quot; /&gt; ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;:''[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Task Force/Call for Feedback Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Task Force/Call for Feedback Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Leadership Development Task Force/Call for Feedback Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

The Community Development team at the Wikimedia Foundation is supporting the creation of a global, community-driven Leadership Development Task Force. The purpose of the task force is to advise leadership development work.

The team is looking for feedback about the responsibilities of the Leadership Development Task Force. This Meta page shares the proposal for a [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Task Force|Leadership Development Task Force]] and how [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Task Force/Participate|you can help.]] Feedback on the proposal will be collected from 7 to 25 February 2022.&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 23:38, 2022 ж. ақпанның 8 (+06)

== Updates on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines Review ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/2022-02-02 Announcement/Short|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/2022-02-02 Announcement/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/2022-02-02 Announcement/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Hello everyone,

The '''[[m:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]]''' were published 24 January 2022 as a proposed way to apply the [[m:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] across the movement. Comments about the guidelines can be shared here or [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|the Meta-wiki talk page]].

There will be conversations on Zoom on 25 February 2022 at 12:00 UTC, and 4 March 2022 at 15:00 UTC. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Conversations|Join the UCoC project team and drafting committee members to discuss the guidelines and voting process]].'''

The [[m:Universal Code of Conduct/Project#Timeline|timeline is available on Meta-wiki]]. The voting period is March 7 to 21. '''[[m:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting|See the voting information page for more details]].'''

Thank you to everyone who has participated so far.

Sincerely,

Movement Strategy and Governance&lt;br/&gt;
Wikimedia Foundation 

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 00:17, 2022 ж. ақпанның 17 (+06) &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Movement Strategy and Governance News – Issue 6&lt;section end=&quot;announcement-header&quot;/&gt; == 

&lt;section begin=&quot;ucoc-newsletter&quot;/&gt;
&lt;div style = &quot;line-height: 1.2&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:200%;&quot;&gt;'''Movement Strategy and Governance News'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:120%; color:#404040;&quot;&gt;'''Issue 6, April 2022'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size:120%; float:right;&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6|'''Read the full newsletter''']]&lt;/span&gt;
----

Welcome to the sixth issue of Movement Strategy and Governance News! This revamped newsletter distributes relevant news and events about the Movement Charter, Universal Code of Conduct, Movement Strategy Implementation grants, Board of trustees elections and other relevant MSG topics.

This Newsletter will be distributed quarterly, while the more frequent Updates will also be delivered weekly. Please remember to subscribe [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/MSG Newsletter Subscription|here]] if you would like to receive future issues of this newsletter.
&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; background:#fffff; border:2px solid #808080; border-radius:4px; font-size:100%;&quot;&gt;

*'''Leadership Development -''' A Working Group is Forming! - The application to join the Leadership Development Working Group closed on April 10th, 2022, and up to 12 community members will be selected to participate in the working group. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A1|continue reading]])
*'''Universal Code of Conduct Ratification Results are out! -''' The global decision process on the enforcement of the UCoC via SecurePoll was held from 7 to 21 March. Over 2,300 eligible voters from at least 128 different home projects submitted their opinions and comments. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A2|continue reading]])
*'''Movement Discussions on Hubs -''' The Global Conversation event on Regional and Thematic Hubs was held on Saturday, March 12, and was attended by 84 diverse Wikimedians from across the movement. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A3|continue reading]])
*'''Movement Strategy Grants Remain Open! -''' Since the start of the year, six proposals with a total value of about $80,000 USD have been approved. Do you have a movement strategy project idea? Reach out to us! ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A4|continue reading]])
*'''The Movement Charter Drafting Committee is All Set! -''' The Committee of fifteen members which was elected in October 2021, has agreed on the essential values and methods for its work, and has started to create the outline of the Movement Charter draft. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A5|continue reading]])
*'''Introducing Movement Strategy Weekly -''' Contribute and Subscribe! - The MSG team have just launched the updates portal, which is connected to the various Movement Strategy pages on Meta-wiki. Subscriber to get  up-to-date news about the various ongoing projects. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A6|continue reading]])
*'''Diff Blogs -''' Check out the most recent publications about Movement Strategy on Wikimedia Diff. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A7|continue reading]])
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;ucoc-newsletter&quot;/&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 17:58, 2022 ж. сәуірдің 14 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Join the Wikimedia Foundation Annual Plan conversations with Maryana Iskander&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/Conversations/Announcement|''You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.'']]
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/Conversations/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/Conversations/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello,

The [[m:Special:MyLanguage/Movement Communications|Movement Communications]] and [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance|Movement Strategy and Governance]] teams invite you to discuss the '''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/draft|2022-23 Wikimedia Foundation Annual Plan]]''', a plan of record for the Wikimedia Foundation's work.

These conversations continue [[m:User:MIskander-WMF|Maryana Iskander]]'s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Chief Executive Officer/Maryana’s Listening Tour|Wikimedia Foundation Chief Executive Officer listening tour]]. 

The conversations are about these questions:
* The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia 2030|2030 Wikimedia Movement Strategy]] sets a direction toward &quot;knowledge as a service&quot; and &quot;knowledge equity&quot;. The Wikimedia Foundation wants to plan according to these two goals. How do you think the Wikimedia Foundation should apply them to our work?
* The Wikimedia Foundation continues to explore better ways of working at a regional level. We have increased our regional focus in areas like grants, new features, and community conversations. What is working well? How can we improve?
* Anyone can contribute to the Movement Strategy process. Let's collect your activities, ideas, requests, and lessons learned. How can the Wikimedia Foundation better support the volunteers and affiliates working in Movement Strategy activities?

You can find [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/draft/Your Input|'''the schedule of calls on Meta-wiki''']].

The information will be available in multiple languages. Each call will be open to anyone to attend. Live interpretation will be available in some calls. 

Best regards,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 15:59, 2022 ж. сәуірдің 15 (+06)


== [[incubator:Wp/nog|Wp/nog]] ==

Hello! Are there two users who can edit to test Nogai Wikipedia? It can be also a Turkic user who knows little bit Kipchak and the Cyrillic alphabet (mostly possible is Kazakh, Karakalpak, Crimean Tatar and other Turkic and Kipchak languages). When you know one user please ping it. Because we need only two users who need to be active in Wp/nog to approve Wp/nog.  [[Қатысушы:TayfunEt.|TayfunEt.]] ([[Қатысушы талқылауы:TayfunEt.|талқылауы]]) 14:15, 2022 ж. сәуірдің 18 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;2022 Board of Trustees Call for Candidates&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

The Board of Trustees seeks candidates for the 2022 Board of Trustees election. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Announcement/Call_for_Candidates|'''Read more on Meta-wiki.''']]

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] is here! Please consider submitting your candidacy to serve on the Board of Trustees.

The Wikimedia Foundation Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's operations. Community-and-affiliate selected trustees and Board-appointed trustees make up the Board of Trustees. Each trustee serves a three year term. The Wikimedia community has the opportunity to vote for community-and-affiliate selected trustees.

The Wikimedia community will vote to fill two seats on the Board in 2022. This is an opportunity to improve the representation, diversity, and expertise of the Board as a team.

Who are potential candidates? Are you a potential candidate? Find out more on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Apply to be a Candidate|Apply to be a Candidate page]].

Thank you for your support, 

Movement Strategy and Governance on behalf of the Elections Committee and the Board of Trustees&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 

===&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Объявление о выдвижении кандидатур в Совет попечителей Фонда Викимедиа 2022&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Совет попечителей объявляет поиск кандидатов на участие в выборах в Совет 2022 года. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Announcement/Call_for_Candidates|'''Подробнее на Мета-вики''']].

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|Выборы в Совет попечителей 2022 года]] объявляются открытыми! Просим вас рассмотреть возможность выдвижения своей кандидатуры для службы в Совете попечителей.

Совет попечителей Фонда Викимедиа осуществляет контроль за деятельностью Фонда Викимедиа. В состав Совета входят попечители от сообществ и партнёрских организаций, а также назначенные попечители. Каждый попечитель служит три года. Сообщество Викимедиа имеет возможность голосовать за попечителей от сообществ и партнёрских организаций.

Участники_цы сообщества будут голосовать за два места в Совете попечителей в 2022 году. Это возможность улучшить представительство, разнообразие и компетентность Совета как команды.

Вы являетесь потенциальным кандидатом? Узнайте подробности на странице [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Apply to be a Candidate|Подать заявку на выдвижение своей кандидатуры]].

Благодарим вас за поддержку,

Команда по Стратегии движения и управлению от лица Комитета по выборам и Совета попечителей&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 00:05, 2022 ж. сәуірдің 26 (+06)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Editing news 2022 #1&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;&lt;i&gt;[[metawiki:VisualEditor/Newsletter/2022/April|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/i&gt;
[[File:Junior Contributor New Topic Tool Completion Rate.png|thumb|New editors were more successful with this new tool.]]

The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New discussion tool|New topic tool]] helps editors create new ==Sections== on discussion pages.  New editors are more successful with this new tool.  You can [[mw:Talk pages project/New topic#21 April 2022|read the report]].  Soon, the Editing team will offer this to all editors at the 20 Wikipedias that participated in the test.  You will be able to turn it off at [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]].&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] 00:55, 2022 ж. мамырдың 3 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=22019984 тізімін пайдаланып User:Quiddity (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees election 2022 - Call for Election Volunteers&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
The Movement Strategy and Governance team is looking for community members to serve as election volunteers in the upcoming Board of Trustees election.

The idea of the Election Volunteer Program came up during the 2021 Wikimedia Board of Trustees Election. This program turned out to be successful. With the help of Election Volunteers we were able to increase outreach and participation in the election by 1,753 voters over 2017.  Overall turnout was 10.13%, 1.1 percentage points more, and 214 wikis were represented in the election. 

There were a total of 74 wikis that did not participate in 2017 that produced voters in the 2021 election. Can you help increase the participation even more?

Election volunteers will help in the following areas:
* Translate short messages and announce the ongoing election process in community channels
* Optional: Monitor community channels for community comments and questions

Volunteers should:

* Maintain the friendly space policy during conversations and events
* Present the guidelines and voting information to the community in a neutral manner

Do you want to be an election volunteer and ensure your community is represented in the vote? Sign up [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/About|here]] to receive updates. You can use the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/About|talk page]] for questions about translation.&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Выборы в Совет попечителей Фонда Викимедиа 2022. Приглашаем волонтёров&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Команда по Стратегии движения и управлению приглашает членов сообщества принять участие в качестве волонтёров на предстоящих выборах в Совет попечителей.

Идея программы &quot;Волонтёры на выборах&quot; возникла во время выборов в Совет попечителей Викимедиа в 2021 году. Программа была успешной. Благодаря помощи волонтёров на выборах мы смогли увеличить охват сообществ и участие в выборах на 1 753 избирателя по сравнению с 2017 годом. Общая явка составила 10,13%, что на 1,1 процентных пункта больше. Были представлены 214 википроектов. 

Но 74 вики, не участвовавших в 2017 году, дали голоса на выборах 2021 года. Хотите помочь изменить ситуацию с участием?

Волонтёры на выборах будут помогать в следующем:
* Переводить короткие сообщения и анонсировать текущий избирательный процесс на каналах сообщества
* По желанию: Мониторить каналы сообщества на предмет комментариев и вопросов

Волонтёры должны:

* Соблюдать политику дружественного пространства во время бесед и мероприятий
* Представлять руководящие принципы и информацию о голосовании сообществу в нейтральном ключе

Вы хотите стать волонтёром на выборах и обеспечить представительство вашего сообщества в голосовании? Подпишитесь [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/About|здесь]], чтобы получать обновления. Вы можете использовать [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/About|страницу обсуждения]] для вопросов о переводе.&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 18:01, 2022 ж. мамырдың 6 (+06)

==Revisions to the Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines==

Hi all, 

After the conclusion of the community vote on the guidelines in March, the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee Community Affairs committee (CAC)] of the Board asked [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/thread/JAYQN3NYKCHQHONMUONYTI6WRKZFQNSC/ that several areas of the guidelines be reviewed for improvements].

Having analysed the comments of community members who participated in the vote on the Guidelines for implementing the UCoC, the CAC decided to launch another round of community consultations. Upon completion of these consultations, the community will have an opportunity to vote on the revised UCoC Implementation Guidelines.

According to the analysis, the comments highlighted three critical groups of questions:

1. On (mandatory) training in the UCoC and its Guidelines;

2. On balancing privacy protection and due process;

3. On the requirement that certain groups of users affirm they will acknowledge and adhere to the Universal Code of Conduct.

The Revisions Committee kindly asks you to leave your answers and comments on [https://meta.wikimedia.org/wiki/Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines/Revision_discussions/en this Meta page]. (''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines/Revision_discussions/Announcement See full announcement]'').  

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 03:39, 2022 ж. маусымның 3 (+06)

== Тренинги по Викиданным для Тюркских Викимедийцев 2022 ==
[[File:Wikidata 2022 Istanbul social media campaign 02.jpg|right|thumb|300px|Wikidata 2022 Istanbul]]
Дорогие друзья,

Я рад сообщить вам, что заявки на получение стипендии для участия в Стамбульской конференции по Викиданным теперь открыты. Если вы представляете тюркское сообщество и активно участвуете в проектах Викимедиа на тюркских языках, то вы можете подать заявку на получение стипендии. Заявки принимаются до 30 июня 2022 года, 23:59 UTC.

Кандидаты смогут подать заявку на получение полной стипендии. Полная стипендия покроет расходы на путешествие, проживание и питание во время конференции, организованное Тюркским ЮГ Викимедиа.

Конференция пройдет с 21 по 23 октября 2022 года в Стамбуле, Турция.

* Чтобы узнать больше о Тренингах по Викиданным для Тюркских Викимедийцев, пожалуйста, посетите: https://w.wiki/53dX

* Чтобы узнать больше о стипендии, регистрации и форме заявки, пожалуйста, посетите: https://w.wiki/5FFv

Кроме того, мы рекомендуем вам подписаться на наш список рассылки (https://w.wiki/5FFw) для получения информации и новостей о проектах и мероприятиях Тюркским ЮГ Викимедиа.

Всего наилучшего, [[User:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#ff0500&quot;&gt;'''''Mehman'''''&lt;/span&gt;]] [[User Talk:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#0500ff&quot;&gt;'''''97'''''&lt;/span&gt;]] 03:48, 2022 ж. маусымның 11 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Propose statements for the 2022 Election Compass&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Propose statements for the 2022 Election Compass| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Propose statements for the 2022 Election Compass|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Propose statements for the 2022 Election Compass}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi all,

Community members in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] are invited to [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Community_Voting/Election_Compass|propose statements to use in the Election Compass.]]

An Election Compass is a tool to help voters select the candidates that best align with their beliefs and views. The community members will propose statements for the candidates to answer using a Lickert scale (agree/neutral/disagree). The candidates’ answers to the statements will be loaded into the Election Compass tool. Voters will use the tool by entering in their answer to the statements (agree/disagree/neutral). The results will show the candidates that best align with the voter’s beliefs and views.

Here is the timeline for the Election Compass:

* July 8 - 20: Community members propose statements for the Election Compass
* 
* July 21 - 22: Elections Committee reviews statements for clarity and removes off-topic statements
* 
* July 23 - August 1: Volunteers vote on the statements
* 
* August 2 - 4: Elections Committee selects the top 15 statements
* 
* August 5 - 12: candidates align themselves with the statements
* 
* August 15: The Election Compass opens for voters to use to help guide their voting decision

The Elections Committee will select the top 15 statements at the beginning of August. The Elections Committee will oversee the process, supported by the Movement Strategy and Governance team. MSG will check that the questions are clear, there are no duplicates, no typos, and so on.

Best,

Movement Strategy and Governance

''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee''&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 11:35, 2022 ж. шілденің 13 (+06)

== Открыт прием заявок для сессий ==

[[File:Wikidata_Istanbul_call_for_submissions_is_now_open_social_media_post.png|250px|right|thumb|Открыт прием заявок]]
Всем привет,

Команда организаторов [[:m:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022|Тренингов по Викиданных для Тюркских Викимедийцев]] рада сообщить вам, что [[:m:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians/Submissions|открыт прием заявок]] (https://w.wiki/5TFZ) на участие в программе конференции, которая пройдет в Стамбуле, Турции, с 21 по 23 октября. '''Мы будем принимать заявки до 10 августа 2022 года'''.

Вы можете подать заявку и выступить на конференции на трех языках: английском, турецком и русском, а также онлайн или очно. Предложения по сессиям могут быть представлены в 5 различных типах со стандартизированной продолжительностью выступления. Основная тема сессии должна быть связана с Викиданными, интегрированными данными, импортом данных, SPARQL или другими связанными темами. Вы также можете представить свои достижения или темы, связанные с развитием проектов Викимедиа и движения Викимедиа. Более подробно – https://w.wiki/5TFZ.

Мы хотели бы узнать и предоставить сообществу больше информации о тюркских сообществах, и мы надеемся, что вы поможете нам достичь этой цели.

С уважением, – [[User:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#ff0500&quot;&gt;'''''Mehman'''''&lt;/span&gt;]] [[User Talk:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#0500ff&quot;&gt;'''''97'''''&lt;/span&gt;]] 21:58, 2022 ж. шілденің 17 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election/Short| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi everyone,

The Affiliate Representatives have completed their voting period. The selected 2022 Board of Trustees candidates are:

* Tobechukwu Precious Friday ([[:m:User:Tochiprecious|Tochiprecious]])
* Farah Jack Mustaklem ([[:m:User:Fjmustak|Fjmustak]])
* Shani Evenstein Sigalov ([[:m:User:Esh77|Esh77]])
* Kunal Mehta ([[:m:User:Legoktm|Legoktm]])
* Michał Buczyński ([[:m:User:Aegis Maelstrom|Aegis Maelstrom]])
* Mike Peel ([[:m:User:Mike Peel|Mike Peel]])

You may see more information about the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Results|Results]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Stats|Statistics]] of this Board election.

The Affiliate organizations selected representatives to vote on behalf of the Affiliate organization. The Affiliate Representatives proposed questions for the candidates to answer in mid-June. These answers from candidates and the information provided from the Analysis Committee provided support for the representatives as they made their decision.

Please take a moment to appreciate the Affiliate Representatives and Analysis Committee members for taking part in this process and helping to grow the Board of Trustees in capacity and diversity. These hours of volunteer work connect us across understanding and perspective. Thank you for your participation.

Thank you to the community members who put themselves forward as candidates for the Board of Trustees. Considering joining the Board of Trustees is no small decision. The time and dedication candidates have shown to this point speaks to their commitment to this movement. Congratulations to those candidates who have been selected. A great amount of appreciation and gratitude for those candidates not selected. Please continue to share your leadership with Wikimedia.

What can voters do now?

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Results|Review the results of the Affiliate selection process]].

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election|Read more here about the next steps in the 2022 Board of Trustee election]].

Best,

Movement Strategy and Governance

''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee''&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 01:54, 2022 ж. шілденің 21 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Movement Strategy and Governance News – Issue 7&lt;section end=&quot;announcement-header&quot;/&gt; ==

&lt;section begin=&quot;msg-newsletter&quot;/&gt;
&lt;div style = &quot;line-height: 1.2&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:200%;&quot;&gt;'''Movement Strategy and Governance News'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:120%; color:#404040;&quot;&gt;'''Issue 7, July-September 2022'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size:120%; float:right;&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7|'''Read the full newsletter''']]&lt;/span&gt; 
----
Welcome to the 7th issue of Movement Strategy and Governance News! The newsletter distributes relevant news and events about the implementation of Wikimedia's [[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy/Initiatives|Movement Strategy recommendations]], other relevant topics regarding Movement governance, as well as different projects and activities supported by the Movement Strategy and Governance (MSG) team of the Wikimedia Foundation.  

The MSG Newsletter is delivered quarterly, while the more frequent [[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy/Updates|Movement Strategy Weekly]] will be delivered weekly. Please remember to subscribe [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/MSG Newsletter Subscription|here]] if you would like to receive future issues of this newsletter.
&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; background:#fffff; border:2px solid #808080; border-radius:4px; font-size:100%;&quot;&gt; 

* '''Movement sustainability''': Wikimedia Foundation's annual sustainability report has been published. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A1|continue reading]])
* '''Improving user experience''': recent improvements on the desktop interface for Wikimedia projects. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A2|continue reading]])
* '''Safety and inclusion''': updates on the revision process of the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A3|continue reading]])
* '''Equity in decisionmaking''': reports from Hubs pilots conversations, recent progress from the Movement Charter Drafting Committee, and a new white paper for futures of participation in the Wikimedia movement. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A4|continue reading]])
* '''Stakeholders coordination''': launch of a helpdesk for Affiliates and volunteer communities working on content partnership. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A5|continue reading]])
* '''Leadership development''': updates on leadership projects by Wikimedia movement organizers in Brazil and Cape Verde. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A6|continue reading]])
* '''Internal knowledge management''': launch of a new portal for technical documentation and community resources. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A7|continue reading]])
* '''Innovate in free knowledge''': high-quality audiovisual resources for scientific experiments and a new toolkit to record oral transcripts. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A8|continue reading]])
* '''Evaluate, iterate, and adapt''': results from the Equity Landscape project pilot ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A9|continue reading]])
* '''Other news and updates''': a new forum to discuss Movement Strategy implementation, upcoming Wikimedia Foundation Board of Trustees election, a new podcast to discuss Movement Strategy, and change of personnel for the Foundation's Movement Strategy and Governance team. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A10|continue reading]])
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;msg-newsletter&quot;/&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 14:39, 2022 ж. шілденің 25 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Vote for Election Compass Statements&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Vote for Election Compass Statements| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Vote for Election Compass Statements|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Vote for Election Compass Statements}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi all,

Volunteers in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] are invited to [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Community_Voting/Election_Compass/Statements|vote for statements to use in the Election Compass]]. You can vote for the statements you would like to see included in the Election Compass on Meta-wiki.

An Election Compass is a tool to help voters select the candidates that best align with their beliefs and views. The community members will propose statements for the candidates to answer using a Lickert scale (agree/neutral/disagree). The candidates’ answers to the statements will be loaded into the Election Compass tool. Voters will use the tool by entering in their answer to the statements (agree/disagree/neutral). The results will show the candidates that best align with the voter’s beliefs and views.

Here is the timeline for the Election Compass:

*&lt;s&gt;July 8 - 20: Volunteers propose statements for the Election Compass&lt;/s&gt;
*&lt;s&gt;July 21 - 22: Elections Committee reviews statements for clarity and removes off-topic statements&lt;/s&gt;
*July 23 - August 1: Volunteers vote on the statements
*August 2 - 4: Elections Committee selects the top 15 statements
*August 5 - 12: candidates align themselves with the statements
*August 15: The Election Compass opens for voters to use to help guide their voting decision

The Elections Committee will select the top 15 statements at the beginning of August

Best, 

Movement Strategy and Governance

''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee'' &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;  --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 17:31, 2022 ж. шілденің 27 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Delay of the 2022 Wikimedia Foundation Board of Trustees election&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Delay of Board of Trustees election| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Delay of Board of Trustees election|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Delay of Board of Trustees election}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi all,
 
I am reaching out to you today with an update about the timing of the voting for the Board of Trustees election. 
 
As many of you are already aware, this year we are offering an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Community_Voting/Election_Compass|Election Compass]] to help voters identify the alignment of candidates on some key topics. Several candidates requested an extension of the character limitation on their responses expanding on their positions, and the Elections Committee felt their reasoning was consistent with the goals of a fair and equitable election process.  
 
To ensure that the longer statements can be translated in time for the election, the Elections Committee and Board Selection Task Force decided to delay the opening of the Board of Trustees election by one week - a time proposed as ideal by staff working to support the election. 
 
Although it is not expected that everyone will want to use the Election Compass to inform their voting decision, the Elections Committee felt it was more appropriate to open the voting period with essential translations for community members across languages to use if they wish to make this important decision.
 
The voting will open on August 23 at 00:00 UTC and close on September 6 at 23:59 UTC.

Best regards,

Matanya, on behalf of the Elections Committee
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 15:57, 2022 ж. тамыздың 17 (+06)

== Шағын Wikimedia кеңейтімін қазақ тіліне аудару ==
[[File:LinguaLibre_SignIt-all.png|thumb|350px|Lingua Libre SignIt]]
[[File:Poisson.webm|thumb|Fish in French Sign language]]
:''[Google Translate арқылы жазылған]''
Сәлеметсіз бе, оны кодтағаннан кейін мен шағын Wikimedia кеңейтімін қазақ тіліне аудару үшін көмек іздеп жүрмін: [https://addons.mozilla.org/fr/firefox/addon/lingua-libre-signit/ Firefox үшін Lingua Libre SignIt]. Бұл кеңейтім эксперименттік болып табылады, ол пайдаланушыларға ымдау тілдерін үйренуге мүмкіндік береді. «Қазақтан қазақша ым тіліне» қосқым келеді. Аударылатын бар болғаны 30 сөз тіркесі бар, біреу [оларды аударуға көмектесе алады]. Біз сондай-ақ бейне түсіру үшін ымдау тілін жақсы білетін еріктілерді іздейміз. Код кішкентай, сондықтан бұл кіші JS әзірлеушілері үшін жақсы жоба. Осы өтінішті қарастырғаныңызға рахмет. [[Қатысушы:Yug|Yug]] ([[Қатысушы талқылауы:Yug|талқылауы]]) 22:13, 2022 ж. тамыздың 15 (+06)

;Translate small Wikimedia extension into Kazakh
Hello, after coding it I'm looking for help to translate into Kazakh a small Wikimedia extension : [https://addons.mozilla.org/fr/firefox/addon/lingua-libre-signit/ Lingua Libre SignIt] for Firefox. This extension is experimental, it allows users to learn sign language(s). I would like to add &quot;Kazakh to Kazakh Sign Language&quot;. There are just 30 phrases to translate, could someone [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&amp;group=signit&amp;language=kk-cyrl help to translate those here].

We also look for volunteers fluent in sign language to record videos. The code is small, so it's also a good project for junior JS developers to join in.

Thank you for considering this request. [[Қатысушы:Yug|Yug]] ([[Қатысушы талқылауы:Yug|талқылауы]]) 23:05, 2022 ж. тамыздың 20 (+06)

== Invitation to join the Movement Strategy Forum == 

Hello everyone,

[https://forum.movement-strategy.org/ The Movement Strategy Forum] (MS Forum) is a multilingual collaborative space for all conversations about Movement Strategy implementation. 

We are inviting all Movement participants to collaborate on the MS Forum. The goal of the forum is to build community collaboration, using an inclusive multilingual platform. 

The [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy Movement Strategy] is a collaborative effort to imagine and build the future of the Wikimedia Movement. Anyone can contribute to the Movement Strategy, from a comment to a full-time project. 

Join this forum with your Wikimedia account, engage in conversations, and ask questions in your language.

The Movement Strategy and Governance team (MSG) launched the proposal for the MS Forum in May 2022. There was a 2-month community review period, which ended on 24 July 2022. The community review process included several questions that resulted in interesting conversations. You can read the [https://forum.movement-strategy.org/t/ms-forum-community-review-report/1436 Community Review Report]. 

We look forward to seeing you at the MS Forum! 

Best regards,  

Movement Strategy and Governance team 

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 14:00, 2022 ж. тамыздың 22 (+06)

=== Присоединяйтесь к форуму Стратегии движения === 

Всем привет, 

[https://forum.movement-strategy.org/ Форум Стратегии движения] (MS Forum) — это многоязычное пространство для совместного обсуждения всех вопросов, связанных с реализацией Стратегии движения. 

Приглашаем всех участников Движения к сотрудничеству на форуме Стратегии движения. Цель форума - построение сотрудничества между сообществами с помощью инклюзивной и многоязычной платформы. 

[https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy Стратегия движения] — это совместная работа по созданию будущего движения Викимедиа. Каждый может внести свой вклад в Стратегию движения — от одного комментария до разработки проекта. Присоединяйтесь к форуму со своей учетной записью Викимедиа, участвуйте в беседах и задавайте вопросы на своем языке.

Команда по Стратегии движения и управлению (MSG) выдвинула предложение о создании форума в мае 2022 года. Был проведен 2-х месячный период рассмотрения предложения сообществом, который завершился 24 июля 2022 года. Вы можете ознакомиться с отчетом об обзоре сообщества [https://forum.movement-strategy.org/t/ms-forum-community-review-report/1436 здесь]. 

Мы будем рады видеть вас на форуме! 

С уважением,

Команда по Стратегии движения и управлению 

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 14:00, 2022 ж. тамыздың 22 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi everyone,

The Community Voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] is now open. Here are some helpful links to get you the information you need to vote:

* Try the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Community_Voting/Election_Compass|Election Compass]], showing how candidates stand on 15 different topics.
* Read the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Candidates|candidate statements]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Affiliate_Organization_Participation/Candidate_Questions|answers to Affiliate questions]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Apply to be a Candidate|Learn more about the skills the Board seeks]] and how the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Candidates|Analysis Committee found candidates align with those skills]]

If you are ready to vote, you may go to [[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2022|SecurePoll voting page]] to vote now. '''You may vote from August 23 at 00:00 UTC to September 6 at 23:59 UTC.''' To see about your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]].

Best,

Movement Strategy and Governance

''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee''&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 21:07, 2022 ж. тамыздың 23 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Revised Enforcement Draft Guidelines for the Universal Code of Conduct&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee#Revisions Committee|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines Revisions committee]] is requesting comments regarding the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|'''Revised Enforcement Draft Guidelines for the Universal Code of Conduct (UCoC)''']]. This review period will be open from '''8 September 2022 until 8 October 2022.'''

The Committee collaborated to revise these draft guidelines based on input gathered from the community discussion period from May through July, as well as the community vote that concluded in March 2022. The revisions are focused on the following four areas:

# To identify the type, purpose, and applicability of the UCoC training;
# To simplify the language for more accessible translation and comprehension by non-experts;
# To explore the concept of affirmation, including its pros and cons;
# To review the balancing of the privacy of the accuser and the accused

The Committee requests comments and suggestions about these revisions by '''8 October 2022'''. From there, the Revisions Committee anticipates further revising the guidelines based on community input.

'''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|Find the Revised Guidelines on Meta]], and a [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Comparison|comparison page in some languages.''']]

Everyone may share comments in a number of places.  Facilitators welcome comments in any language on [[m:Special:MyLanguage/Talk:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|the Revised Enforcement Guidelines talk page]]. Comments can also be shared on talk pages of translations, at local discussions, or during conversation hours. There are a series of [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Conversation hours|'''conversation hours''']] planned about the Revised Enforcement Guidelines; please see Meta for the times and details.

The facilitation team supporting this review period hopes to reach a large number of communities. If you do not see a conversation happening in your community, please organize a discussion. Facilitators can assist you in setting up the conversations. Discussions will be summarized and presented to the drafting committee every two weeks. The summaries will be published [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee/Digests|here]].&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Пересмотренное Руководство по обеспечению правоприменения УКП&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Уважаемые члены казахоязычного сообщества,

[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee#Revisions Committee|Комитет по пересмотру Руководства по обеспечению правоприменения Универсального кодекса поведения]]  (УКП) просит представить отзывы относительно [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|'''пересмотренной версии проекта Руководства по обеспечению правоприменения УКП''']]. Рассмотрение будет проходить в период с '''8 сентября 2022 года по 8 октября 2022 года.'''

Комитет провел пересмотр проекта руководства, основываясь на предложениях, собранных во время дискуссии сообщества в период с мая по июль, а также на основе голосования, проведенного в марте 2022 года. Изменения преимущественно касаются четырех областей:

# Определение вида, назначения и применимости обучения по УКП.
# Упрощение формулировок для облегчения перевода и понимания людьми, не являющимися экспертами.
​​# Прояснение концепции утверждения, включая ее достоинства и недостатки. 
# Пересмотр баланса между конфиденциальностью заявителя и нарушителя.

Комитет просит предоставить отзывы и предложения касательно данных изменений до '''8 октября 2022 года'''. Далее, комитет по пересмотру планирует внести дополнительные изменения на основе отзывов сообщества.

'''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|Вы можете найти обновленное руководство в Мета-вики]], а также [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Comparison|страницу сравнения на разных языках. ''']]

Каждый имеет возможность поделиться своими отзывами в различных местах. Вы можете поделиться комментариями на любом удобном вам языке на [[m:Special:MyLanguage/Talk:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|странице обсуждения по обновленному руководству]]. Вы также можете предоставить отзывы на страницах обсуждений переведенных версий, во время локальных дискуссий или же во время «часов обсуждения» и круглых столов.
Планируется проведение дискуссий по вопросам изменений в Руководстве по обеспечению правоприменения УКП. Пожалуйста, ознакомьтесь с подробностями и датами на [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Conversation hours|'''Мета-вики''']].

Команда фасилитаторов, осуществляющая поддержку данного процесса, надеется привлечь большое количество сообществ. Если обсуждение еще не происходит в вашем сообществе, пожалуйста, организуйте такое обсуждение сами. Фасилитаторы могут помочь вам в организации обсуждений. Результаты обсуждений будут обобщаться и представляться на рассмотрение редакционного комитета каждые две недели. Краткие итоги будут публиковаться [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee/Digests|здесь]].&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 20:22, 2022 ж. қыркүйектің 12 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Invitation to attend “Ask Me Anything about Movement Charter” Sessions&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; == 

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]
Hello all, 

During the 2022 Wikimedia Summit, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee|Movement Charter Drafting Committee]] (MCDC) presented the first outline of the Movement Charter, giving a glimpse on the direction of its future work, and the Charter itself. The MCDC then integrated the initial feedback collected during the Summit. Before proceeding with writing the Charter for the whole Movement, the MCDC wants to interact with community members and gather feedback on the drafts of the three sections: Preamble, Values &amp; Principles, and Roles &amp; Responsibilities (intentions statement). The Movement Charter drafts will be available on the Meta page [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content|here]] on November 14, 2022. Community wide consultation period on MC will take place from November 20 to December 18, 2022. Learn more about it [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|here]]. 

With the goal of ensuring that people are well informed to fully participate in the conversations and are empowered to contribute their perspective on the Movement Charter, three '''“Ask Me Anything about Movement Charter&quot;''' sessions have been scheduled in different time zones. Everyone in the Wikimedia Movement is invited to attend these conversations. The aim is to learn about Movement Charter - its goal, purpose, why it matters, and how it impacts your community. MCDC members will attend these sessions to answer your questions and hear community feedback.     

The “Ask Me Anything” sessions accommodate communities from different time zones. Only the presentation of the session is recorded and shared afterwards, no recording of conversations. Below is the list of planned events: 

* '''Asia/Pacific''': November 4, 2022 at 09:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1667552400 your local time]). Interpretation is available in Chinese and Japanese.   
* '''[https://forum.movement-strategy.org/t/ask-me-anything-about-movement-charter-session-europe-mena-sub-saharan-africa/2132 CEE and CA/MENA/Sub Saharan Africa]''': November 12, 2022 at 15:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1668265257 your local time]). Interpretation is available in  Arabic, French and Russian.  
* '''North and South America/ Western Europe''': November 12, 2022 at 15:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1668265257 your local time]). Interpretation is available in Spanish and Portuguese. 

On the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|Meta page]] you will find more details; Zoom links will be shared 48 hours ahead of the call.

'''Call for Movement Charter Ambassadors'''

Individuals or groups from all communities who wish to help include and start conversations in their communities on the Movement Charter are encouraged to become [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|Movement Charter Ambassadors]] (MC Ambassadors). MC Ambassadors will carry out their own activities and get financial support for enabling conversations in their own languages. [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Team|Regional facilitators]] from the Movement Strategy and Governance team are available to support applicants with MC Ambassadors grantmaking. If you are interested please sign up [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|here]]. Should you have specific questions, please reach out to the MSG team via email: strategy2030@wikimedia.org or on the MS forum. 

We thank you for your time and participation. 

''On behalf of the Movement Charter Drafting Committee'',&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 16:36, 2022 ж. қарашаның 7 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Приглашение принять участие в сессиях «‎Вопросы и ответы об Уставе движения»&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; === 

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]
Доброго дня, 

[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee|Комитет по разработке Устава движения]] представил предварительный проект Устава движения в Саммите Викимедиа 2022, обозначив направление Комитета и Устава. Исходя из полученных отзывов, Комитет внёс в Устав первоначальные изменения. Прежде чем приступить к написанию Устава для всего Движения, Комитет по разработке Устава планирует провести консультации с сообществом Викимедиа и получить обратную связь по черновым вариантам первых трёх разделов: Преамбула, Ценности и принципы, и Роли и обязанности (заявление о намерениях). Проекты этих разделов будут доступны на [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content|Мета странице]] 14 ноября 2022 года. Консультации с сообществом для получения обратной связи по трём разделам Устава движения пройдут с 20 ноября по 18 декабря 2022 года. Узнайте больше об этом [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|здесь]]. 

С целью обеспечения информированности всех заинтересованных лиц, для того, чтобы они могли полноценно участвовать в обсуждениях и имели возможность поделиться мнением об Уставе движения, приглашаем вас присоединиться к сессии '''«‎Вопросы и ответы об Уставе движения‎»'''. Данные сессии запланированы с учётом разных часовых поясов. Все желающие узнать об Уставе Движения могут принять участие в сессиях. На этих сессиях участники узнают о цели устава, о значении и влиянии, которые он имеет для викимедийцев, а также для сообществ. Члены Комитета по разработке Устава движения будут присутствовать, чтобы ответить на вопросы и услышать мнение сообщества.     

Будет записана только презентационная часть, запись обсуждений не предусмотрена. Ниже приведен список запланированных встреч: 

* '''Азиатско-Тихоокеанский регион''': 4 ноября 2022 года в 09:00-10.30 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1667552400 ваше местное время]). Доступен перевод на китайский и японский языки.   
* '''[https://forum.movement-strategy.org/t/ask-me-anything-about-movement-charter-session-europe-mena-sub-saharan-africa/2132 Центральная и Восточная Европа и Центральная Азия/страны MENA/страны Африки к югу от Сахары]''': 12 ноября 2022 года в 15:00-16.30 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1668265257 ваше местное время]). Доступен устный перевод на арабский, французский и русский языки.  
* '''Северная и Южная Америка/Западная Европа''': 12 ноября 2022 года в 15:00-16.30 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1668265257 Ваше местное время]). (В то же время, что и сессия №2, указанная выше) Доступен устный перевод на испанский и португальский языки. 

На [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|странице Мета]] вы найдете более подробную информацию; ссылки на Zoom будут предоставлены за 48 часов до звонка.

'''Послы Устава Движения'''

Отдельные лица или группы людей из всех сообществ, которые хотят способствовать включению своих сообществ к обсуждениям об Уставе движения, могут стать [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|Послами Устава движения]]. Послы Устава движения будут проводить свои мероприятия и могут получить финансовую поддержку для проведения встреч на своих языках. [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Team|Региональные фасилитаторы]] команды по Стратегии и движения и управлению будут оказывать поддержку желающим получить грант для послов УД. Если вы заинтересованы стать послом УД, пожалуйста, зарегистрируйтесь [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|здесь]]. Если у вас есть конкретные вопросы, пожалуйста, свяжитесь с командой по Стратегии движения и управлению по электронной почте: strategy2030@wikimedia.org или на форуме Стратегии движения. 

Спасибо вам за участие. 

''От имени Комитета по разработке Устава Движения'',&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 16:36, 2022 ж. қарашаның 7 (+06)

== IMPORTANT: Admin activity review ==

Hello. A policy regarding the removal of &quot;advanced rights&quot; (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing &quot;advanced rights&quot; from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]].

We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
#[[User:AlibekKS|AlibekKS]] (administrator)
#[[User:Ulan|Ulan]] (administrator)

These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.

However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Қатысушы:Elton|Elton]] ([[Қатысушы талқылауы:Elton|талқылау]]) 19:22, 2023 ж. қаңтардың 4 (+06)

== Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына дауыс беру болайын деп жатыр ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1|Бұл хабардың басқа тілдерге аударылған нұсқасын Meta-wiki сайтынан таба аласыз.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Сәлеметсіздер ме!

2023 жылғы қаңтардың ортасында [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Әмбебап әдеп кодексінің]] [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулық]] қауымдастықтың екінші ратификациялық дауыс беруіне салынады. Бұл шара [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Results|2022 жылдың наурызындағы дауыс беру]] шарасының жалғасы болмақ, ол кезде дауыс берушілердің көбі ӘӘК-нің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықты қолдаған еді. Дауыс беру кезінде қатысушылар қауымдастықтағы маңызды мәселелерді атап өтуге көмектесті. Қамқоршылық кеңесінің [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Қауымдастық істері бойынша комитеті]] сол аталып өткен мәселелердің қарастырылуын сұрады.

Еріктілер басқаратын [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Drafting_committee#Revisions_Committee_members|Қайта қарастыру комитеті]] қауымдастық ұсыныстарын тексеріп, өзгерістер енгізу үшін біраз тер төкті. Олар оқыту және бекіту талаптары, жұмыс барысындағы құпиялық пен ашықтық, құжаттың оқуға және аударуға ыңғайлы болуы сияқты өзекті мәселелерді жетілдірді.

Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасын '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|мына жерден]]''', ал өзгерістер арасындағы айырмашылықты '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Comparison|мына жерден]]''' көруге болады.

'''Қалай дауыс беруге болады?'''

Дауыс беру '''2023 жылғы 17 қаңтардан''' бастап ашық болады. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voter information|Meta-wiki сайтындағы осы бетте]]''' SecurePoll арқылы қалай дауыс беруге болатыны туралы ақпарат берілген.

'''Кім дауыс бере алады?'''

Осы дауыс беруге '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised enforcement_guidelines/Voter_information#Voting_eligibility|жарамдылық талаптары]]''' Уикимедиа Қамқоршылар кеңесінің сайлауындағымен бірдей.  Дауыс берушілердің құзыреттілігі туралы толық ақпаратты дауыс берушінің ақпарат бетінен көріңіз.  Талаптарға сай болсаңыз, Уикимедиа аккаунтыңызды пайдаланып, дауыс беру серверіне кіре аласыз.

'''Дауыс беру аяқталған соң не болады?''' 

Дауыстарды тәуелсіз еріктілер тобы мұқият тексереді. Дауыс беру нәтижесі Wikimedia-l жүйесінде, Қозғалыс стратегиясының форумында, Diff блогінде, сондай-ақ Meta-wiki сайтында жарияланады. Дауыс берушілер қайтадан дауыс беріп, нұсқаулық туралы пікір білдіре алады. Қамқоршылар кеңесі ӘӘК-нің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың ратификациялануын немесе одан әрі жетілдірілуін қарастырғанда, қолдау көрсету мен қозғалған мәселелер деңгейін ескереді.

ӘӘК жобасы тобының атынан,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 18:31, 2023 ж. қаңтардың 10 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына дауыс беру басталды&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==

Сәлеметсіздер ме! 

[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines|Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына]] [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voting|дауыс беру кезеңі]] басталды! Дауыс беру уақыты екі аптаға созылады және '''2023 жылғы 31 қаңтар''' күні сағат '''23:59-да (UTC)''' аяқталады. Кімдер дауыс бере алатыны, сондай-ақ қалай дауыс беру керектігі туралы білу үшін Meta-wiki сайтындағы [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voter_information|дауыс берушілерге арналған ақпарат]] бетіне өтіңіз.

Әмбебап әдеп кодексінің (ӘӘК-нің) орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулық пен дауыс беру процесі туралы толық ақпарат алу үшін [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Announcement/Voting_1|алдыңғы хабарды]] оқыңыз.

ӘӘК жобасы тобының атынан, --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 01:10, 2023 ж. қаңтардың 19 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына дауыс беру аяқталайын деп қалды &lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 3|Бұл хабардың басқа тілдерге аударылған нұсқасын Meta-wiki сайтынан таба аласыз.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 3|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 3}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Сәлеметсіздер ме!

[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына]] [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting|дауыс беру]] '''2023 жылғы 31 қаңтар''' күні сағат '''23:59-да (UTC)''' аяқталады. Кімдер дауыс бере алатыны, сондай-ақ қалай дауыс беру керектігі туралы білу үшін Meta-wiki сайтындағы [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voter information|дауыс берушілерге арналған ақпарат]] бетіне өтіңіз. Әмбебап әдеп кодексінің (ӘӘК-нің) орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулық пен дауыс беру процесі туралы толық ақпарат [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1|алдыңғы хабарда]] берілген.

ӘӘК жобасы тобының атынан,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 00:54, 2023 ж. қаңтардың 31 (+06)

==&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Universal Code of Conduct revised enforcement guidelines vote results&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The recent community-wide vote on the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines |Universal Code of Conduct revised Enforcement Guidelines]] has been tallied and scrutinized. Thank you to everyone who participated.

After 3097 voters from 146 Wikimedia communities voted, the results are 76% in support of the Enforcement Guidelines, and 24% in opposition. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voting_statistics|Statistics]] for the vote are available. A more detailed summary of comments submitted during the vote will be published soon.

From here, the results and comments collected during this vote will be submitted to the Board of Trustees for their review. The current expectation is that the Board of Trustees review process will complete in March 2023.  We will update you when their review process is completed.

On behalf of the UCoC Project Team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 00:49, 2023 ж. ақпанның 16 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Community feedback-cycle about updating the Wikimedia Terms of Use starts&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Announcement|}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_department|Wikimedia Foundation Legal Department]] is organizing a feedback-cycle with community members to discuss updating the Wikimedia Terms of Use.

[[:foundation:Special:MyLanguage/Terms of Use|The Terms of Use (ToU)]] are the legal terms that govern the use of websites hosted by the Wikimedia Foundation. We will be gathering your feedback on a draft proposal from February through April. The draft will be translated into several languages, with written feedback accepted in any language.

This update comes in response to several things:
* Implementing the Universal Code of Conduct
* Updating project text to the Creative Commons BY-SA 4.0 license
* Proposal for better addressing undisclosed paid editing
* Bringing our terms in line with current and recently passed laws affecting the Foundation, including the European Digital Services Act

As part of the feedback cycle two office hours will be held, the first on March 2, the second on April 4. 

For further information, please consult:
* The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Proposed update|proposed update of the ToU by comparison]]  
* The page for your [[m:Talk:Terms of use|feedback]]
* Information about [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours|the office hours]]

On behalf of the Wikimedia Foundation Legal Team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 01:56, 2023 ж. ақпанның 22 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Reminder: Office hours about updating the Wikimedia Terms of Use&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Reminder|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Reminder|}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

This a reminder that the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_department|Wikimedia Foundation Legal Department]] is hosting [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours|office hours]] with community members about [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_department/2023_ToU_updates/Proposed_update|updating the Wikimedia Terms of Use]].

The office hours will be held on '''March 2, at 17:00 UTC to 18:30 UTC.''' See for more [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours|details here on Meta]].

Another office hours will be held on April 4.

We hereby kindly invite you to participate in the discussion. Please note that this meeting will be held in English language and led by the members of the Wikimedia Foundation Legal Team, who will take and answer your questions. Facilitators from the Movement Strategy and Governance Team will provide the necessary assistance and other meeting-related services.

On behalf of the Wikimedia Foundation Legal Team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 18:04, 2023 ж. наурыздың 2 (+06)

== Editing news 2023 #1 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;&lt;i&gt;[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2023/February|Read this in another language]] • [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/i&gt;

This newsletter includes two key updates about the [[mw:Special:MyLanguage/Editing team|Editing]] team's work:

# The Editing team will finish adding new features to the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|Talk pages project]] and deploy it.
# They are beginning a new project, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]].

&lt;strong&gt;Talk pages project&lt;/strong&gt;
[[File:Page Frame Features on desktop.png|alt=Screenshot showing the talk page design changes that are currently available as beta features at all Wikimedia wikis. These features include information about the number of people and comments within each discussion.|thumb|300px|Some of the upcoming changes]]

The Editing team is nearly finished with this first phase of the [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project|Talk pages project]]. Nearly all [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|new features]] are available now in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature for {{int:discussiontools-preference-label}}]].

It will show information about how active a discussion is, such as the date of the most recent comment. There will soon be a new &quot;{{int:skin-action-addsection}}&quot; button. You will be able to turn them off at [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]]. Please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Talk_pages_project/Usability#c-PPelberg_(WMF)-20230215001000-Feedback:_Proposed_Revisions_to_%22Add_topic%22_button|tell them what you think]].

[[File:Daily edit completion rates mobile talk pages.png|thumb|300px|Daily edit completion rate by test group: DiscussionTools (test group) and MobileFrontend overlay (control group)]]

An A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|{{int:discussiontools-preference-label}} on the mobile site]] has finished. Editors were [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|more successful with {{int:discussiontools-preference-label}}]]. The Editing team is enabling these features for all editors on the mobile site.

&lt;strong&gt;New Project: Edit Check&lt;/strong&gt;

The Editing team is beginning [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|a project to help new editors of Wikipedia]]. It will help people identify some problems before they click &quot;{{int:publishchanges}}&quot;. The first tool will encourage people to add references when they add new content. Please [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist|watch]] that page for more information. You can [[mw:Special:MyLanguage/Editing_team/Community_Conversations#20230303|join a conference call on 3&amp;nbsp;March&amp;nbsp;2023]] to learn more.&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

–[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 05:24, 2023 ж. ақпанның 23 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=24611966 тізімін пайдаланып User:Quiddity (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Board of Trustees have ratified the UCoC Enforcement Guidelines&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement - Board ratification|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement - Board ratification|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement - Board ratification}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello all, an important update on the UCoC Enforcement Guidelines:

The vote on the Enforcement Guidelines in January 2023 showed a majority approval of the Enforcement Guidelines. There were 369 comments received and a detailed summary of the comments will be published shortly. Just over three-thousand (3097) voters voted and 76% approved of the Enforcement Guidelines. You can view the '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voting_statistics|vote statistics on Meta-wiki]]'''.

As the support increased, this signifies to the Board that the current version has addressed some of the issues indicated during the last review in 2022. The Board of Trustees voted to ratify the Enforcement Guidelines. The [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Approval_of_Universal_Code_of_Conduct_Enforcement_Guidelines resolution can be found on Foundation wiki] and you can read more about the [https://diff.wikimedia.org/2023/03/21/the-enforcement-guidelines-received-strong-support-from-the-community-what-happens-next/ process behind the 2023 Enforcement Guidelines review on Diff.]

There are some next steps to take with the important recommendations provided by the Enforcement Guidelines. More details will come soon about timelines. Thank you for your interest and participation. 

On behalf of the UCoC Project Team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 18:07, 2023 ж. наурыздың 24 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Report on voter comments from the revised Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ratification vote&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting/Report/Email|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting/Report/Email|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting/Report/Email}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello all,

The Universal Code of Conduct project team has completed the analysis of the comments accompanying the ratification vote on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|revised Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]]. 

All respondents to the vote had the opportunity to provide comments regarding the contents of the revised Enforcement Guidelines draft document. A total of 369 participants left comments in 18 languages; compared to 657 commenters in 27 languages in 2022. The Trust and Safety Policy team completed an analysis of these results, categorizing comments to identify major themes and areas of focus within the comments. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voter comments report|The report is available in translated versions on Meta-wiki here]]'''. Please help translate into your language. 

Again, we are thankful to all who participated in the vote and discussions. More information about the Universal Code of Conduct and its Enforcement Guidelines can be found on Meta-wiki.

On behalf of the Universal Code of Conduct project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 15:25, 2023 ж. сәуірдің 3 (+06)

== Тюркская Конференция Викимедиа ==

Дорогие коллеги,

С 20 по 22 октября 2023 года, [[:m:Wikimedians of Turkic Languages User Group|Тюркская ЮГ]] совместно с [[:m:Wikimedia Community User Group Turkey|Викимедиа Турцией]] организует вторую [[:m:Turkic Wikimedia Conference 2023|Тюркскую Конференцию Викимедиа]] в Стамбуле, Турция.

Тюркская Конференция Викимедиа - это ежегодная встреча викимедийцев и добровольцев проектов Викимедиа на тюркских языках. Цель конференции - объединить всех людей, которые работают над проектами Викимедиа и поддерживают развитие проектов и движения Викимедиа на местном и глобальном уровнях. Сегодня более 200 миллионов человек говорят на тюркских языках, а география носителей объединяет Турцию, Азербайджан, Украину, Молдову, Иран, Центральную Азию, Китай и Россию. Исходя из этого, развитие и поддержка сообществ тюркоязычных викимедийцев имеют решающее значение.

Все тюркские сообщества и аффилиации имеют право направить [[:m:Turkic Wikimedia Conference 2023/Eligible affiliates|своих делегатов на конференцию]], расходы на которую будут покрыты Тюркской ЮГ. Процесс отбора делегатов и вся другая соответствующая информация даны [[:m:Turkic Wikimedia Conference 2023/Registration|на странице регистрации]]. Пожалуйста, прочтите его внимательно. Крайний срок регистрации делегатов от сообществ и ассоциаций - 20 июля.

Все другие участники, не являющиеся делегатами, могут зарегистрироваться до 31 июля.

Увидимся в Стамбуле!

С уважением, -- [[User:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#ff0500&quot;&gt;'''''Mehman'''''&lt;/span&gt;]] [[User Talk:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#0500ff&quot;&gt;'''''97'''''&lt;/span&gt;]] 14:09, 2023 ж. шілденің 2 (+06)

== Deploying the Phonos in-line audio player to your Wiki ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{{int:Hello}}!

Apologies if this message is not in your language, {{int:Please help translate}} to your language.

This wiki will soon be able to use the [[mw:Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player]] implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. This is part of fulfilling a wishlist proposal of providing [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Multimedia_and_Commons/Audio_links_that_play_on_click|audio links that play on click]].

With the inline audio player, you can add text-to-speech audio snippets to wiki pages by simply using a tag:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;
&lt;phonos file=&quot;audio file&quot; label=&quot;Listen&quot;/&gt;
&lt;/syntaxhighlight&gt;
The above tag will show the text next to a speaker icon, and clicking on it will play the audio instantly without taking you to another page. A common example where you can use this feature is in adding pronunciation to words as illustrated on the [[wiktionary:en:English#Pronunciation|English Wiktionary]] below.

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;
{{audio|en|En-uk-English.oga|Audio (UK)}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Could become:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;
&lt;phonos file=&quot;En-uk-English.oga&quot; label=&quot;Audio (UK)&quot;/&gt;
&lt;/syntaxhighlight&gt;

The inline audio player will be available in your wiki in 2 weeks time; in the meantime, we would like you to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos|read about the features]] and give us feedback or ask questions about it in this [[mw:Help_talk:Extension:Phonos|talk page]].

Thank you!&lt;/div&gt;
&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]], on behalf of the Foundation's Language team&lt;/bdi&gt;
&lt;/div&gt;

08:26, 2023 ж. шілденің 27 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_announcement_list_(In-line_audio_player)&amp;oldid=25350821 тізімін пайдаланып User:UOzurumba (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== MinT Machine Translation added to Kazakh Wikipedia ==

{{int:Hello}} Kazakh Wikipedians!

Apologies as this message is not in your language, {{int:Please-translate}}.

The WMF Language team has added another machine translation (MT) system for [[Special:ContentTranslation|Content Translation]] in your Wikipedia called MinT; you can use [[mw:Content_translation/Machine_Translation/MinT|MinT machine translation]] when translating Wikipedia articles using the Content and Section Translation tool.

The WMF Language team provides the MinT service. It is hosted in the Wikimedia Foundation Infrastructure with [[:en:Neural_machine_translation|neural machine translation]] models that other organizations have released with an open-source license. MinT integrates translation based on the [https://ai.facebook.com/research/no-language-left-behind/ NLLB-200] model in your Wikipedia.  This MT is set as optional in your Wikipedia. Still, you can choose not to use it by selecting &quot;Start with empty paragraph&quot; from the &quot;Initial Translation&quot; dropdown menu.

Since MinT is hosted in the WMF Infrastructure and the models are open source, it adheres to Wikipedia's policies about attribution of rights, your privacy as a user and brand representation. You can find more information about the MinT Machine translation and the models on [[mw:Content_translation/Machine_Translation/MinT|this page]].

Please note that the use of the MinT MT is not compulsory. However, we would want your community to:

* use it to improve the quality of the Machine Translation service
* [[mw:Talk:Content_translation|provide feedback]] about the service and its quality, and ask questions about this addition.

We trust that introducing this MT is a good support to the Content Translation tool.

Thank you!

[[Қатысушы:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:UOzurumba (WMF)|талқылау]]) 21:57, 2023 ж. тамыздың 9 (+06) On behalf of the WMF Language team.

== Plans to enable Content and Section translation tool in Kazakh Wikipedia ==

Hello Kazakh Wikipedians!

Apologies as this message is not in your native language, Please help translate to your language.

The WMF Language team is pleased to let you know that we will like to enable the Section and Content translation tool in Kazakh Wikipedia. For this, our team will love you to read about the tool and test the [https://design.wikimedia.org/strategy/section-translation.html Section Translation tool] so you can:

* Give us your feedback

* Ask us questions

* Tell us how to improve it

Below is background information about the tools and how you can test the Section translation tool.

'''Background information'''

[[mw:Content_translation|Content Translation]] has been a successful tool for editors to create content in their language. More than one million articles have been created across all languages since the tool was released in 2015. However, the tool is not out of beta in Kazakh Wikipedia, limiting the discoverability of the tool and its use and blocking the enablement of the Section translation in your Wikipedia

[[mw:Content_translation/Section_translation|Section Translation]] extends the capabilities of Content Translation to support mobile devices. On mobile, the tool will:

* Guide you to translate one section at a time in order to expand existing articles or create new ones

* Make it easy to transfer knowledge across languages anytime from your mobile device

We plan to enable the tools on Kazakh Wikipedia in 2 weeks if there are no objections from your community. After it is enabled, we’ll monitor the content created with the tools and process all the feedback. In any case, feel free to raise any concerns or questions you may already have as a reply to this message or on [[mw:Talk:Content_translation/Section_translation|the project talk page]]

'''Try the Section translation tool'''

Before the enablement, you can try the current implementation of the tool in [https://test.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;from=en&amp;to=kk&amp;sx=true#/ our testing instance]. Once it is enabled, you’ll have access to [[:hu:Special:ContentTranslation|https://kk.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation]] with your mobile device. You can select an article to translate, and machine translation will be provided as a starting point for editors to improve.

'''Provide feedback'''

Please provide feedback about Section translation on [[mw:Talk:Content_translation/Section_translation|the project talk page]]. We want to  hear about your impressions on

* The section translation tool

* What do you think about our plans to enable it

* Your ideas for improving the tool

Thanks and we look forward to your feedback and questions.


[[Қатысушы:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:UOzurumba (WMF)|талқылау]]) 21:45, 2023 ж. тамыздың 17 (+06) On behalf of the WMF Language team.

== WM Turkic UG Ambassadors Program ==

Hi! We plan to receive a variety of feedback on the Movement Charter for the MCDC from Turkic-speaking regions and communities. Given that the region is not actively involved in the development of motion proposals, it is important for us to at least provide input for WMF from communities and contributors in the region during the implementation of the proposals. Thus, the committees working on the implementation of the recommendations, and in this case the MCDC team in particular, will be able to receive views, ideas and feedback from the region, and regional representatives will be able to learn more. We will do this through online and face-to-face meetings and various events. To help us, please respond to this message by pinging me. For more information: [https://w.wiki/7PvP https://w.wiki/7PvP] [[Қатысушы:Kurmanbek|Kurmanbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Kurmanbek|талқылау]]) 00:39, 2023 ж. қыркүйектің 5 (+06)

== Cleaning up files ==
Hello! Sorry to write in English.

According to [[:wmf:Resolution:Licensing_policy]] all files need a license and if they have no license they should be deleted. Also non-free files are only allowed if they are in use.

So a good place to start looking is at [[Арнайы:Пайдаланылмаған_суреттер]] because the files are not in use so they can probably just be deleted. 

See for example [[:Сурет:Malkarli.jpg]] and [[:Сурет:Ermuhamet Ertisbayev.jpg]].

I made a suggestion at [[МедиаУики талқылауы:Licenses]] to update licenses to the newest version (4.0). --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 17:36, 2024 ж. шілденің 15 (+05)

: I have checked and a few files were eligible for relicense in [[:en:Wikipedia:Image license migration]]. I have marked those. The files that are not-eligible are not marked. They should be marked &quot;|migration=not-eligible&quot; in case they are ever moved to Commons. If a local bot user would like to add the code it would be great. Feel free to ask me if you would like to know more. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 21:15, 2024 ж. қыркүйектің 11 (+05)
::I can add it with my bot if there is no bot user that can do it. I just need a bot flag. (My bot have made more than 1 million edits so I can easily do it). --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 23:33, 2024 ж. қыркүйектің 13 (+05)
:::I have now made a request for at bot flag at [[Уикипедия:Bot policy]] and made some test edits. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 00:54, 2024 ж. қыркүйектің 20 (+05)

== Вандализммен күрес  ==

Менің өңдеме саным 100-ге жетпейді, бірақ мен вандализммен күреске өз үлесімді қосқым келеді. Мен вандализммен күреске қалайша өз үлесімді қоса аламын? ---- [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 11:41, 2024 ж. желтоқсанның 26 (+05)

:Қайырлы күн! Меніңше тіке бітікшіге немесе әкімшілерге жазған дұрыс болатын секілді. @[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] @[[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] бағыттап жібере алатын секілді. Үлесіңізге көп рахмет! [[Қатысушы:AlibekKS|AlibekKS]] ([[Қатысушы талқылауы:AlibekKS|талқылау]]) 14:03, 2024 ж. желтоқсанның 26 (+05)

== Enabling Dark mode for logged-out users in this Wikipedia ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

{{int:Hello}} Wikipedians,

Apologies, as this message is not written in your native language. {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]] will be enabling [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|dark mode]] here on your Wikipedia by February 2025 now that pages on your wiki have passed our checks for accessibility and other quality checks. Congratulations!

The plan to enable is made possible by the diligent work of editors and other technical contributors in your community who ensured that templates, gadgets, and other parts of pages can be accessible in dark mode. Thank you all for making dark mode available for everybody!

For context, the Web team has concluded work on dark mode. If, on some wikis, the option is not yet available for logged-out users, this is likely because many pages do not yet display well in dark mode. As communities make progress on this work, we enable this feature on additional wikis once per month.

If you notice any issues after enabling dark mode, please create a page: &lt;code&gt;Reading/Web/Accessibility for reading/Reporting/xx.wikipedia.org&lt;/code&gt; in MediaWiki ([[mediawikiwiki:Reading/Web/Accessibility_for_reading/Reporting|like these pages]]), and report the issue in the created page.

Thank you!

On behalf of the [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]].
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 03:15, 2025 ж. қаңтардың 22 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_list_(February_2025)&amp;oldid=28153450 тізімін пайдаланып User:UOzurumba (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Delete [[Барунди]]. ==

The page [[Барунди]] is unused and needs to be deleted. I've redirected the links between [[Барунди]]. Please delete [[Барунди]] ASAP. [[Қатысушы:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[Қатысушы талқылауы:OperationSakura6144|талқылау]]) 11:03, 2025 ж. қаңтардың 30 (+05)

:Deleted. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:11, 2025 ж. қаңтардың 30 (+05)

== CEE Hub Microgrant Programme - 2025 round ==

'''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Microgrants|CEE Hub Microgrant programme]]''' is open for submissions from the communities across Central and Eastern Europe (as well as Central Asia, and Farsi contributors that live in these regions).

The CEE Hub Microgrant programme will fund projects ranging from 50 to 700 EUR.

Please read the criteria and other details with the programme. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdscTZ9EPNjHhU0r7hUHNwntX34Wrk8ieiHemk_clB9VI3PfQ/viewform Application form]''' is accessible on the Meta page where you will need to answer a few simple questions.

You can find a list of the applications for the programme from 2024 [[:m:Wikimedia CEE Hub/Microgrants/Applications 2024|on this page]], so you will get a sense of what other communities asked for funds.

If you have any questions, please let us know ([[:m:Wikimedia CEE Hub/Communication|contact us]]). We are waiting for your submissions!

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:35, 2025 ж. ақпанның 24 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=28306207 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== [[МедиаУики:Licenses]] ==

[[Сурет:BD-propagande colour en.jpg|thumb|right|Неге GFDL жақсы лицензия емес.]] 
Сәлеметсіз бе!

Оң жақтағы суретке сәйкес, GFDL медиа файлдар үшін жақсы лицензия емес.

[[MediaWiki:Licenses]] файлдарды жүктегенде пайдаланушылар көретін ашылмалы мәзірді жасайды. GFDL ұсынылған лицензиялардың бірі ретінде тізімде көрсетілген.

Мен GFDL-ді [[MediaWiki:Licenses]] тізімінен алып тастауды ұсынамын, осылайша ол файлдарды жүктеген кезде пайдаланушыларға ұсынылмайды. Оны алып тастау бұрын жүктелген файлдарға әсер етпейді.

Creative Commons бағдарламасының соңғы нұсқасы 4.0, сондықтан мен сол нұсқаға жаңартуды ұсынамын.

[[МедиаУики талқылауы:Licenses]]. [[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 20:20, 2025 ж. наурыздың 8 (+05)

:[[Қатысушы:Kasymov]], [[Қатысушы:Nurken]]? --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 22:26, 2025 ж. наурыздың 21 (+05)

== Replacing &quot;Country data&quot; templates with &quot;Үлгі:Байрақ&quot;. ==

Hello everyone, I would like to propose replacing the following templates and, if necessary and possible, delete the former to maintain consistency:

[[Үлгі:Country data Непал]], [[Үлгі:Country data Nepal]] → [[Үлгі:Байрақ/Непал]]

[[Үлгі:Country data Оман]], [[Үлгі:Country data Oman]] → [[Үлгі:Байрақ/Оман]]

[[Үлгі:Country data Лаос]], [[Үлгі:Country data Laos]] → [[Үлгі:Байрақ/Лаос]]

[[Үлгі:Country data Ауғанстан]], [[Үлгі:Country data Afghanistan]] → [[Үлгі:Байрақ/Ауғанстан]]

Since the &quot;Country data&quot; templates are outdated and the &quot;Байрақ/...&quot; format is now preferred, I suggest updating articles to use the new standard and then deleting the old templates or, if better, redirecting to the new ones. Does the community agree with this change? If there are any concerns or suggestions, I’d love to hear your thoughts. Thank you! Best regards. [[Қатысушы:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[Қатысушы талқылауы:OperationSakura6144|талқылау]]) 16:43, 2025 ж. наурыздың 24 (+05)

== [[Уикипедия:Адал қолданудың шарттары]] ==

Сәлеметсіз бе! [[:wmf:Resolution:Licensing_policy]] мәліметтерге сәйкес, авторлық құқықпен қорғалған материалдарды тек Exemption Doctrine Policy (EDP) рұқсат етілген жағдайда ғана қолдануға болады. [[Уикипедия:Адал қолданудың шарттары]] бос тұр, сол себепті бұл EDP ретінде жарамсыз. Онда авторлық құқықпен қорғалған материалдардың рұқсат етілуі және қандай шарттармен рұқсат етілетіні нақты көрсетілуі керек.

[[Үлгі:Non-free fair use in]] сияқты үлгілердің бар екенін байқап отырмын, сондықтан авторлық құқықпен қорғалған материалдарға рұқсат бар деп болжаймын.

Менің ойымша, [[:en:Wikipedia:Non-free content criteria]] бетін аудару немесе оған сілтеме жасап, &quot;Ағылшын Уикипедиясындағы ережелерді ұстанамыз. Толығырақ [[:en:Wikipedia:Non-free content criteria]] бетінде көрсетілген.&quot; деп мәлімдеме жасау дұрыс болар еді.

Сонымен қатар, қауымдастықтың авторлық құқықпен қорғалған материалдарға рұқсат беру туралы шешім қабылдаған дауыс беруіне сілтеме жасалса жақсы болар еді. Егер мұндай дауыс беру болмаса, қауымдастықтың рұқсат беру туралы келісімін растау үшін дауыс беру ұйымдастыру орынды болар еді.

Авторлық құқықпен қорғалған материалдарды пайдалану EDP талаптарын сақтау үшін қауымдастықтың белсенді бақылауын қажет етеді. Осы себепті кейбір уикилер EDP тек логотиптер мен музыка мен фильмнің мұқабаларын пайдалануға рұқсат беретіндей шектеулер енгізуді шешті.

EDP маңызды, себебі онсыз уикиде авторлық құқықпен қорғалған материалдарды орналастыруға болмайды. Сондықтан EDP жасалуы керек немесе барлық авторлық құқықпен қорғалған материалдар жойылуы тиіс. [[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 20:18, 2025 ж. наурыздың 29 (+05)

: Менің ойымша, [[Арнайы:Пайдаланылмаған_суреттер]] санатындағы файлдарды жою керек, себебі олардың көпшілігі ережелерді бұзады. Мен лицензиясыз файлдарды [[:Санат:Unused file without a license]] санатына қосып жатырмын. Бұл олардың барлығын жоюды жеңілдетеді. 

: Егер файлдарды түзетуге мүмкіндік болса, тез арада әрекет етіп, санатты алып тастағаныңызға көз жеткізіңіз. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 23:27, 2025 ж. наурыздың 30 (+05)
::Файлдарды қалай түзетуге болады? Лицензиясын өзгерту керек болған жағдайда, лицензиялардың қайсысын көрсеткен абзал. Файл алынған кітаптың электронды нұсқасының қорғалғаны немесе қорғалмағаны түсініксіз, оның 110 беті еркін, одан арғы беттері көшірілмейді. [[Қатысушы:Салиха]] Салиха 12:55, 2025 ж. наурыздың 31 (+05)

:::[[:Сурет:48803393 000004623.jpg]] сияқты фотосуреттер фотографтың кім екенін көрсетуі керек және оларға Cc-by-sa-4.0 сияқты тегін лицензия немесе еркін емес негіздеме қажет. Сондай-ақ, егер фотограф жүктеп салушымен бірдей болмаса, фотографтың тегін лицензияға келісетінін растайтын дәлел қажет.
:::Егер [[:Сурет:Tарбақ шырғалақ.tif]] сияқты сурет ескі кітаптан болса, бізге қай кітап, қашан шыққаны, кітапты/суретті кім жасағаны және адам қашан қайтыс болғаны туралы мәліметтер керек. Егер адам әлдеқашан қайтыс болса, PD-old-70 сияқты лицензия қосылуы мүмкін. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 13:08, 2025 ж. наурыздың 31 (+05)

== Глобальные тенденции: чему мы можем научиться у меняющегося Интернета? Марьяна Пинчук ==

CEE Hub представляет запись первого русскоязычного мероприятия — презентации с последующими вопросами и ответами на тему «Как искусственный интеллект может помочь вам в вашей жизни в Википедии?».

Встречи будут записываться, поэтому вы можете найти записи встреч здесь, код в скобках:
# [https://us06web.zoom.us/rec/share/DCFCOJUhPRkCyDIxyfv8BQdbxJnU7zTcqBeVY-k3JgrNJ_x7bCcLC1XApcNz03Jp.CHESvngt2SsZm9r_ Recording from the first event] &lt;small&gt;''(Passcode: h$BOin4?)''&lt;/small&gt;

Следующее мероприятие — «'''Глобальные тенденции: чему мы можем научиться из меняющегося Интернета?'''» Марьяна Пинчук, состоится в пятницу, 25 апреля, в 16:00 UTC, вы можете подписаться на уведомления '''[[:m:Event:Глобальные тенденции: чему мы можем научиться у меняющегося Интернета? Марьяна Пинчук|здесь]]'''.

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 16:47, 2025 ж. сәуірдің 9 (+05) (on behalf of the CEE Hub)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=28516993 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Be part of the next CEE Catch Up about Global Trends ==

Hi everyone, 

We want to announce the ninth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the Foundation Annual Planning Workshop focused on [[diffblog:2025/03/04/global-trends-2025/|'''global trends that are affecting our movement''']]. The session will take place on 23&lt;sup&gt;rd&lt;/sup&gt; of April 2025, 18:00-19:00 CEST (check your local time [https://zonestamp.toolforge.org/1745424000 here]).

Together (the CEE Communities and the Wikimedia Foundation staff) we will discuss the trends related to our projects, our readers and editors. We will explore how those trends show up in the CEE context and discuss what our projects need to address those trends, and how we can support them.

You will also have the opportunity to ask questions to the Wikimedia Foundation staff about the work being planned as part of the annual plan that runs from July 2025 to June 2026.

'''&lt;u&gt;''[[Wikimedia CEE Hub/Catch up|Join us at the Next CEE Catch up]]!''&lt;/u&gt;'''

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 22:19, 2025 ж. сәуірдің 14 (+05) (on behalf of the CEE Catch Up team)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=28546550 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Глобальные тенденции: чему мы можем научиться из меняющегося Интернета? ==

CEE Hub представляет запись второго русскоязычного мероприятия, презентацию «Глобальные тенденции: чему мы можем научиться из меняющегося Интернета?» Марьяны Пинчук. 

* [https://us06web.zoom.us/rec/share/UGbl9nlJ9NOjdcLltBEmoXRXJZtgOs5amfcF9HekLlGEAXCvOapZxXJ3wDw7uYs1.fcr8ssFRW-tIoQeq Zoom]
* Passcode: hG@&amp;.Y?6

Темы будущих мероприятий и запись предыдущей сесси можно найти здесь ([[:m:Wikimedia CEE Hub/Russian language events|Russian language events]])

--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 18:02, 2025 ж. Мамырдың 7 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=28675596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Registration for the Wikimedia CEE Meeting 2025 is open ==

Dear all,               

The Organising Committee of the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025|Wikimedia CEE Meeting 2025]] is delighted to announce the opening of the registration for this year's conference.

Affiliation and community delegates can register for the meeting until '''June 15th'''. All other self-funded participants can register until July 31st. 

The registration and scholarship application form which runs on Pretix, a free, open-sourced third-party platform that helps organize and manage events, can be found [https://pretix.eu/wikimedia-events/wmcee-2025/ here].

Details on how to select delegates and the selection process can be found on the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025/Registration|registration page]].

Please keep in mind that the official language of the conference is English and interpreting services will not be available.

If you encounter any issues while registering, or have questions about the registration process, feel free to contact the coordination team via [mailto:wmceem2025@wikimedia.gr wmceem2025@wikimedia.gr].

Your swift replies will be appreciated, as they will help us conduct an efficient booking process.

Best regards,        

On behalf of

'''Wikimedia CEE Meeting 2025 Organising Team'''

--[[Қатысушы:MARKELLOS|MARKELLOS]] ([[Қатысушы талқылауы:MARKELLOS|талқылау]]) 22:15, 2025 ж. Мамырдың 12 (+05)

== Proposal to enable the &quot;Contribute&quot; entry point in Kazakh Wikipedia ==

{{Int:Hello}} Kazakh Wikipedians,

Apologies as this message is not in your language. {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization|WMF Language and Product Localization]] team proposes enabling an entry point called &quot;Contribute&quot; to your Wikipedia.

The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other product teams in the Wikimedia Foundation on [[mediawikiwiki:Edit_Discovery|Edit discovery]], which validated the entry point as a persistent and constant path that contributors took to discover ways to contribute content in Wikipedia.

Therefore, enabling this entry point in your Wikipedia will help contributors quickly discover available tools and immediately click to start using them. This entry point is designed to be a central point for discovering contribution tools in Kazakh Wikipedia.

'''Who can access it'''

Once it is enabled in your Wikipedia, newcomers can access the entry point automatically by just logging into their account, click on the User drop-down menu and choose the &quot;Contribute&quot; icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to &quot;view contributions&quot; is also available to access the list of your contributions.

[[Сурет:Mobile_Contribute_Page.png|Mobile Contribute Page]]                             [[Сурет:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|Mobile contribute menu (detailed)]]

For experienced contributors, the Contribute icon is not automatically shown in their User drop-down menu. They will still see the &quot;Contributions&quot; option unless they change it to the &quot;Contribute&quot; manually.

We have gotten valuable feedback that helped us improve its discoverability. Now, it is ready to be enabled in other Wikis. One major improvement was to [[phab:T369041|make the entry point optional for experienced contributors]] who still want to have the &quot;Contributions&quot; entry point as default.          

We plan to enable it '''on mobile''' for Wikis, where the Section translation tool is enabled. In this way, we will provide a main entry point to the mobile translation dashboard, and the exposure can still be limited by targeting only the mobile platform for now. If there are no objections to having the entry point for mobile users from your community, we will enable it by 10th June 2025.

We welcome your feedback and questions in this thread on our proposal to enable it here. Suppose there are no objections, we will deploy the &quot;Contribute&quot; entry point in your Wikipedia.

We look forward to your response soon.

Thank you!

On behalf of the WMF Language and Product Localization team.

[[Қатысушы:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:UOzurumba (WMF)|талқылау]]) 04:55, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)

== Event:ИИ: друг, враг или что-то среднее? ==

CEE Hub приглашет вас принять участие в семинаре в среду, 25 июня 2025 года, 16:00 UTC. '''Анна Продрому''', лауреат премии &quot;Женщины в сфере технологий&quot; по версии журнала FORBES 2023, сделает презентацию и ответит на вопросы на тему «'''ИИ: друг, враг или что-то среднее?'''». Регистрация открыта [[:m:Event:ИИ: друг, враг или что-то среднее?|'''здесь''']]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 18:17, 2025 ж. маусымның 16 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Общественная консультация о будущем Wikispore и Wikinews ==

Привет всем,

Фонд Викимедиа проводит публичные консультации относительно будущего Wikispore и Wikinews. В рамках консультаций запланировано обсуждение в ходе видеозвонка. Пожалуйста, рассмотрите возможность принять участие и поделиться своими мыслями.

'''Среда, 23 июля 2025 г., 18:00 CEST (16:00 UTC)'''

'''[[:m:Event:Общественная консультация о будущем Wikispore и Wikinews|REGISTER HERE]]'''

_______________________

Hello everyone, The Wikimedia Foundation is holding a public consultation on the future of [[:m:Talk:Public consultation about Wikispore|Wikispore]] and Wikinews. As part of the consultation, a video call discussion is planned. Please consider participating and sharing your thoughts.

--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 16:45, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Регистрация на вебинар &quot;Википедия в эпоху АИ&quot; ==

CEE Hub приглашает вас принять участие в вебинаре в понедельник, 1 сентябрь 2025 года, 16:00 UTC. Математик Мариос Магиоладитис сделает презентацию и ответит на вопросы на тему «'''Википедия в эру АИ'''». Регистрация открыта [[:m:Event:Википедия в эру АИ|'''здесь''']]. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 13:40, 2025 ж. тамыздың 27 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Жобаны инкубатордан шығару өтініші ==

Мақала толықтырылып, дереккөздермен расталды. Инкубатордан шығарып, негізгі кеңістікке көшіруді сұраймын. [[Қатысушы:Arailym.K1|Arailym.K1]] ([[Қатысушы талқылауы:Arailym.K1|талқылау]]) 16:34, 2025 ж. қыркүйектің 18 (+05)

== Инкубатордағы жаңа мақаланы тексеру өтініші ==

Сәлеметсіздер ме, құрметті уикипедияшылар!  Мен [[Қатысушы:SSamat|SSamat]] атты қатысушымын.  Инкубаторға жаңа мақала қостым: [[Жоба:Инкубатор/Шаймерденов Әбдіғаппар_2]].  Мақала толық құрылымда жазылып, дереккөздер мен сілтемелер қосылған.  Өтініш, мақаланы тексеріп, негізгі кеңістікке көшіруге көмектессеңіздер.

&lt;nowiki&gt;Рақмет!  --~~~~&lt;/nowiki&gt; [[Қатысушы:SSamat|SSamat]] ([[Қатысушы талқылауы:SSamat|талқылау]]) 17:03, 2025 ж. қазанның 15 (+05)

== Регистрация на вебинар &quot;Большой брат смотрит за тобой: цифровая безопасность в проектах Викимедия&quot; ==

CEE Hub приглашает вас принять участие в онлайн семинаре '''Большой брат смотрит за тобой: цифровая безопасность в проектах Викимедия'''. Ведущий: Хмелько Маслак, специалист по дезинформации в области доверия и безопасности. Четверг, 30 октября 2025 r., 18:00 CET (16:00 UTC). Регистрация открыта '''[[:m:Event:Большой брат смотрит за тобой: цифровая безопасность в проектах Викимедиа|здесь]]'''. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:16, 2025 ж. қазанның 27 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Join the CEE Hub staff team – We’re hiring a Program Specialist ==

Hi everyone,

The regional [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is looking for a '''Program Specialist''' to join our [[:m:Wikimedia CEE Hub/Staff|staff team]]!

Are you someone experienced with Wikimedia who wants to help volunteers? Do you participate in Wiki Loves… and other related projects, and do you have ideas and skills to help others improve their efforts? Do you enjoy working with people from different countries? Are you able to work on your own, feel comfortable on Meta-Wiki, and understand how Meta works? If this sounds like you and you're interested in working with the CEE hub team, we’d love to hear from you!

'''As a Program Specialist, you will:'''

* Support affiliates and communities in developing and implementing impactful programs,
* Strengthen regional cooperation and cross-border projects,
* Help guide campaigns and initiatives across the CEE region,
* Work closely with the CEE Hub team and community members.

This is a '''part-time (0.8–0.9 full-time equivalent), remote position''' open to candidates based in the CEE region or nearby time zones.

'''APPLICATION DEADLINE: NOVEMBER 10, 2025'''
➡️ '''Learn more and learn how to apply on Meta:''' [[:m:Wikimedia CEE Hub/Jobs/Program Specialist|Wikimedia CEE Hub – Program Specialist]] ⬅️

If you know someone who would be a great fit, please share this opportunity with them!
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=29192870 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Записи прошлых мероприятий ==

CEE Hub приглашает посмотреть запись вебинара &quot;Большой брат смотрит за тобой: цифровая безопасность в проектах Викимедиа&quot;, проведенного специалистом по доверию и безопасности (Trust &amp; Safety) Хмелько Маслаком (на английском с последовательным русским переводом). См. раздел &quot;Записи прошлых мероприятий&quot; на странице: [[:m:Wikimedia CEE Hub/Russian language events|Russian language events]]. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:34, 2025 ж. қарашаның 10 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Help us test Cat-a-lot on your Wikipedia ==

'''[[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|Cat-a-lot]]''' is a JavaScript gadget that helps with moving, removing and adding files (as well as articles or subcategories) between, from and to categories and it is widely used on Wikimedia Commons, where it is accessible for every user after enabling the gadget in your [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets Preferences].

Complete explanation of the tool, along with the images and demonstration video it is accessible on [[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|Wikimedia Commons]].

If your Wikipedia is struggling with performing this repetitive task when you need to move pages between categories and remove pages from a category, Cat-a-lot could be activated for your Wikipedia as well. 

Installation can be done as your user script or as a project gadget and codes can be found [[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|here]]. Installation is already done on Polish and Romanian wikis from our CEE Region.

English phrases from [[:commons:MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/translating|MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/translating]] can be translated and saved in [[:commons:MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/ro|MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/ro]] (for example).

[[:m:CEE Hub/Working Groups/Technical Advancement Group|CEE Hub Technical Advancement Group]] is willing to support your community in the installation of the tool, and to offer support in case of bugs, as we can report them to the development team. Just leave a message below with any issues you encounter.

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 15:42, 2025 ж. қарашаның 18 (+05) (on behalf of the CEE Hub Technical Advancement Group)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=29670161 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;
:This gadget already tested and used our Wikipedia edition. Gadget description page: [[Уикипедия:Гаджеттер/Cat-a-lot]], script page: [[МедиаУики:Gadget-Cat-a-lot.js|МедиУики:Gadgets-Cat-a-lot.js]] and [[МедиаУики:Gadget-Cat-a-lot]] &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 16:32, 2025 ж. қарашаның 18 (+05)
::It's an automated message. I don't think you'll get a response anytime soon. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 17:36, 2025 ж. қарашаның 19 (+05)

== Помогите сформировать программу русскоязычной Вики-конференции! ==

Помогите сформировать программу русскоязычной Вики-конференции!

CEE Hub планирует онлайн-мероприятие в Зуме для русскоязычного сообщества Викимедиа. Конференция будет включать  сессии по темам, которые интересны редакторам и участникам.

Мы планируем сосредоточиться на технических темах, но нам важно услышать, что инетресно вам! Этот опрос поможет нам понять, какие темы наиболее актуальны и интересны сообществу.

Мы планируем пригласить экспертов и работать совместно с техническими сотрудниками Фонда Викимедиа, чтобы предоставить новости и информацию из первых рук о инструментах и платформах  Викимедиа.

Конференция планируется на одну из суббот в мае 2026 года.

Ваше мнение очень важно — пожалуйста, потратьте несколько минут, чтобы поделиться своими предпочтениями и предложениями: https://forms.gle/zAfSA64BzCb3qnHh9
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=30092539 тізімін пайдаланып User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities ==

Hi everyone, 

'''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts.

You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process.

We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start.

* ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December).
* ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF.

Join our online Q&amp;A session to learn more (same content, two options to join):
* 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&amp;A Nr. 1|register here]])
* 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&amp;A Nr. 2|register here]])

More info &amp; contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]'''

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 16:21, 2026 ж. наурыздың 31 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=29670168 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Wikipedia 25 Turkic Marathon invitation ==

[[File:Turkic Marathon 2026 social media post.png|150px|right]]
Hello. The [[meta:Wikimedians of Turkic Languages User Group|Wikimedians of Turkic Languages User Group]] is organizing an editing contest to celebrate Wikipedia’s 25th anniversary by enriching the content of Wikipedia editions in Turkic languages. You are invited to participate in [[meta:Wikipedia 25/Turkic Marathon|this prize-winning Turkic Marathon]], which will take place from April 1 to May 15, 2026! [[Қатысушы:Kurmanbek|Kurmanbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Kurmanbek|талқылау]]) 00:19, 2026 ж. сәуірдің 1 (+05)

== Call for Community Candidates – Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026 ==

''Please help us and your community by translating this announcement into your language!''

Dear all,

The [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026]] is currently underway.

There are 4 seats allocated to community representatives. Community members are invited to nominate themselves as candidates for these seats. These positions will be filled through a vote by the CEE community.

'''Eligibility criteria:'''

* Candidates must be [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026/Eligibility|eligible voters]]:
** Have a Wikimedia account created before 18 December 2025
** Have at least 300 edits between 18 December 2025 and 18 June 2026
** Must not have been blocked between 18 March 2026 and 18 June 2026
* Must have participated in at least 2 of the last 3 [[Meta:Wikimedia CEE Hub/CEE Hub Status Meeting|CEE Hub Advisory Group meetings]]

You can check your eligibility using the following tool:

https://cee-sc-election.toolforge.org/

'''How to proceed:'''

Candidates may nominate themselves or be nominated by others.

If nominated by others, the candidate must explicitly accept the nomination before 18 June 2026.

The candidate should create their nomination page and submit their candidacy [[Meta:Wikimedia_CEE_Hub_Steering_Committee_Election_2026/Nominations|here]]:

Please also inform your communities about the election and encourage participation.

Best regards,  

Electoral Commission of Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026

--[[Meta:Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meta:Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 15:00, 2026 ж. сәуірдің 30 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=30401522 тізімін пайдаланып User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Приглашение: Wiki Conference для русскоязычных участников (16 мая) ==

Здравствуйте,

Мы хотели бы пригласить вас на Wiki Conference для русскоязычных участников — онлайн-мероприятие, проводимое при поддержке CEE Hub.

Встреча состоится в субботу, 16 мая, в 12:00 UTC / 14:00 CEST (пожалуйста, проверьте ваше местное время: https://zonestamp.toolforge.org/1778932800).
Вы можете зарегистрироваться заранее, чтобы получить ссылку для подключения: [[Event:Wiki_Conference_for_Russian-Speaking_Contributors]]

Это мероприятие задумано как пространство для участников движения Wikimedia из разных стран, где можно обменяться знаниями, опытом и идеями, связанными с работой в русскоязычных сообществах. Оно открыто для всех редакторов проектов Wikimedia.

Выступления приглашённых спикеров будут сопровождаться синхронным переводом на русский язык. Приглашаются все, кто заинтересован в обсуждаемых темах.

В программе предусмотрены сессии, посвящённые техническим аспектам программного обеспечения Wikimedia, панельная дискуссия о редактировании Википедии в сложных условиях, а также обмен опытом по сотрудничеству с учреждениями GLAM и дополнительные выступления от представителей сообщества.

Среди подтверждённых сессий:
- Сохранение нейтральности в ненейтральной среде — дискуссия с редакторами из разных языковых сообществ (Basak Tosun, Amir Sarabadani, Batyrbek Alimzhanov, Mikheil Chabukashvili), модератор — Iglika Ivanova
- Обмен успешными практиками развития GLAM-проектов — с участием Zana Strkovska (Wikimedia MKD)
- Состояние программного обеспечения Wikimedia — с участием Marshall Miller (Wikimedia Foundation)

Будем рады вашему участию.

С наилучшими пожеланиями,
&lt;br&gt;Команда CEE Hub
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=30401520 тізімін пайдаланып User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Wiki Loves Eurovision 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Wiki Loves Eurovision edit-a-thon logo 2026.svg|right|250px]]

Hello everyone!

You are invited to participate in the &quot;[[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|Wiki Loves Eurovision]]&quot; article writing contest, where our goal is to create new Eurovision-related articles in the CEE-language Wikipedia editions and improve existing ones. The contest will take place from May 10 to June 10, 2026, and prizes are available:

* 1st prize: a voucher worth €60
* 2nd prize: a voucher worth €50
* 3rd prize: a voucher worth €40
* 4th–10th prize: a voucher worth €30

To participate in the contest and learn more, please visit [[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|this link]]. --[[User:MHeidarzadeh-CEEhub|MHeidarzadeh-CEEhub]] ([[User talk:MHeidarzadeh-CEEhub|talk]]) 14:00, 16 May 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=30401522 тізімін пайдаланып User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Доступна запись Вики-конференция для русскоязычных участников ==

Здравствуйте,

Приглашаем вас посмотреть запись Вики-конференция для русскоязычных участников, которая состоялась 16 мая 2026.

Во время конференции участники из разных сообществ делились опытом работы в непростых условиях, обсуждали вопросы цензуры, безопасности редакторов и подходы к оценке надёжности источников в странах с ограниченной свободой медиа. Это был очень открытый и содержательный разговор о том, как сообщества продолжают развивать проекты Викимедиа даже в сложных обстоятельствах.

Также в программе были сессии о развитии языковых разделов Википедии в многоязычных странах, успешных GLAM-партнёрствах, работе с молодёжью через Instagram и TikTok, а также примеры регионального сотрудничества и поддержки между сообществами.

Большинство сессий проходило на английском языке с синхронным переводом на русский. Запись доступна в обеих языковых версиях.

Если вам интересны темы развития сообществ, международного сотрудничества, работы в сложных условиях или просто хочется услышать разные перспективы из региона — рекомендуем найти время и посмотреть запись.

Вики-конференция для русскоязычных участников (пароль:5s20@BJ6): https://us06web.zoom.us/rec/share/vRx-DOpGo_zhW6mdoWzOcuM99agcX-VGHhKl2MA9gMxH-_bH0R5jAoc035Ts2FIr.OyhTpsvbH61fqfXh

С наилучшими пожеланиями,
&lt;br&gt;Каро
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=30591666 тізімін пайдаланып User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Сан есімдерден кейінгі -ші және -шы ==

[[:Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] қатысушымен &quot;бірінші&quot;, &quot;екінші&quot; дегенді қазақ тілінде қалай жазғанымыз жайлы бір келіспеушілік шықты. Консенсус арқылы стандарт жасайық дедік. Қазақ тілінің ережелері жазылған бірнеше жерде &quot;бірінші топ&quot; пен &quot;екінші ереженің&quot; &quot;1-топ&quot;, &quot;2-ереже&quot; деп жазылатыны айтылған, мысалы [https://itest.kz/kz/ent/qazaq-tili/morfologiya/lecture/san-esim-turleri-san-esimning-turlenui-sojlemdegi-qyzmeti ҰБТ сайты] (бұл ереже рим цифрына жүрмейді). Алайда бірнеше дереккөз оны орыс тіліндегі &quot;1-й&quot;, &quot;2-й&quot; стандартынан үлгі алып &quot;1-ші&quot;, &quot;2-ші&quot; деп жазады. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 23:43, 2026 ж. мамырдың 29 (+05)

:Меніңше екіншісі ыңғайлы -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 23:51, 2026 ж. мамырдың 29 (+05)
:Стандарт ретінде «1-топ», «2-ереже» нұсқасын қабылдаған дұрыс. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:58, 2026 ж. мамырдың 29 (+05)
:Қателеспесем, грамматика анау-мынауға сай сан+дефис+бірдеңе (яғни &quot;2-ереже&quot;, &quot;1-топ&quot;), бірден &quot;екінші&quot;, &quot;бірінші&quot; болып кетеді. [[Қатысушы:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] ([[Қатысушы талқылауы:Мейіржан Ерсаинов|талқылау]]) 00:06, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:Мұны орыс тілінен алынған стандарт деп саған кім айтты? Барлығы, соның ішінде қазақ тіліндегі беделді дереккөздер де дәл осылай жазады. мысалы {{iw|98th Academy Awards||en|98th Academy Awards}}, {{iw|98e cérémonie des Oscars||fr|98e cérémonie des Oscars}} Уикипедия — энциклопедиялық ресурс болғандықтан, мұнда мәтіннің оқылуына жеңілдік пен унификация қажет. [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:08, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::Дефиспен жазуды шығыс славян тілдерден тыс еш жерде көрмедім. Ағылшындардай жазсақ 1ші, 2ші болатын еді. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 00:11, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:Және ҰБТ туралы бұған дейін жазғанымды тағы да қайталап айтамын Біріншіден, Білім беру министрлігі қазақ тілін реттеуші орган болып табылмайды. Оның өз жауапкершілік аймағынан, яғни білім беру жүйесінен тыс жерде қалай жазу керектігін көрсетуге құқығы да, өкілеттігі де жоқ. Ол мектеп оқушылары мен студенттерден белгілі бір нормада жазуды талап етуге құқылы, бірақ бізден емес.
:Екіншіден, қазақша Уикипедия Қазақстан Республикасының меншігі емес және мемлекеттік ұйым болып табылмайды. Сондықтан біз мемлекеттік органдардың шешімдеріне бағынбаймыз.
:Үшіншіден, ең бастысы — бұл Уикипедияның ішкі ережелері. Олар қалғанның бәрінен жоғары тұрады. «-ші, -шы» жұрнақтары грамматикалық тұрғыдан дұрыс емес деп айтатын ереже табиғатта жоқ. Ал қабылданған нормалар мен дереккөздер бар. [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:10, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::https://www.instagram.com/p/DJTcDLrsx-D/?utm_source=ig_web_copy_link&amp;igsh=NTc4MTIwNjQ2YQ==
::ҚазақГраммардың бұл жазбасын қарай аласыз ба? [[Қатысушы:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] ([[Қатысушы талқылауы:Мейіржан Ерсаинов|талқылау]]) 00:13, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:Осы жерге де қосып қояйын: Рәбиға Сыздықтың Қазақ тілінің анықтағышында да 1-орын, 2-күн дегені дұрыс делінген. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 00:13, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::Сіз ең басты нәрсені түсінбей тұрсыз: мақалалар біреудің жеке пікіріне емес, беделді дереккөздерге сүйеніп жазылуы керек. Осының кесірінен қазақша Уикипедиядағы әрбір үшінші мақаланың атауы мен мәтіні қате жазылған деуге болады [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:16, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:::Өз мамандығының шебері, лингвист беделді дереккөз болмай кетті ма? Ол бір. 
:::Екі — Рабиға апамыздың &quot;Қазақ тілінің анықтағышы&quot; оның жеке пікірі емес. Оның басқа да адамдармен ақылдасып, тілдесіп жасаған зерттеуі мен анықтағышы. Мұндай кітаптар жеке пікір ретінде жазылмайтыны анық секілді. [[Қатысушы:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] ([[Қатысушы талқылауы:Мейіржан Ерсаинов|талқылау]]) 00:20, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::::Нүркен сізді адастырды, сөз «1-топ» немесе «2-ереже» жайында емес, 76-шы «Оскар» жүлдесі және т.с.с. туралы [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:50, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:Сен екі түрлі грамматикалық жағдайды шатастырып отырсың. 1-топ немесе 2-ереже деген тіркестерде саннан кейін бірден кәдімгі зат есім тұр, сондықтан -ші жұрнағын қалдырып кетсе де, мағынасы түсінікті.
:Ал 76-шы «Оскар» марапатының деген сөйлемде құрылым мүлдем басқа. Мұнда 76 саны «Оскар» сөзіне емес, одан кейін тұрған «марапаты» деген негізгі сөзге қатысты (яғни, 76-шы рет өткізіліп отырған марапат). Осы екі сөздің арасына тырнақшаға алынған «Оскар» атауы кіріп, байланысты үзіп тұр.
:Егер бұл жерде жұрнақты алып тастап, 76- «Оскар» марапаты деп жазсаң, бұл «Сексен алтыншы марапат» емес, «76 дана Оскар марапаты» (яғни марапаттың саны 76 дана) деген мағына беріп, сөйлемнің заңдылығы мүлдем бұзылады. Тырнақша сан мен негізгі сөзді бөліп тастағандықтан, бұл жерде -шы жұрнағын жазу — қазақ тілінің грамматикасы мен беделді дереккөздері бойынша міндетті. Сондықтан бұл жерге 1-топ ережесін тықпалауға болмайды. [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:53, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::Ааа, иә кешірім өтінемін сізді түсінбей қалыппын. 
::Сіздің айтуыңыз дұрыс бірақ бұл жерде жай &quot;-шы&quot; &quot;-ші&quot; емес &quot;-ыншы&quot; &quot;-інші&quot; дегенді жалғау керек болады. Сонда &quot;76-ыншы «Оскар» марапаты&quot; болуы керек. [[Қатысушы:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] ([[Қатысушы талқылауы:Мейіржан Ерсаинов|талқылау]]) 12:09, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)

== Help ==

Gaza genocide (in english wikipedia) is an missing article. Could someone please help me make it available in Kazakh? Thank you. [[Қатысушы:جودت|جودت]] ([[Қатысушы талқылауы:جودت|талқылау]]) 21:01, 2026 ж. маусымның 18 (+05)</text>
      <sha1>1pph4u9ip4kva9m1wn2vfh96gwgmqq4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619583</id>
      <parentid>3619582</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T16:02:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>جودت</username>
        <id>166915</id>
      </contributor>
      <comment>/* Help */</comment>
      <origin>3619583</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="245983" sha1="lrfi181ihrceqgauy0kdd5ce5q6jgdo" xml:space="preserve">{{Уикипедия:Форум/Негіз}}
__NOTOC____NEWSECTIONLINK__
{{Жинақталған мазмұн|30|400}} 

== Reminder to provide feedback on the Movement Charter content == 
I would like to remind you that the community consultation period on the draft content of the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter Movement Charter] will run until Saturday, December 18, 2022. Here you can watch the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Community_Consultation/Regional_Conversations#Breakout_room_3_%28Russian%29 recordings of the presentations] of the small group discussions during the regional meetings that took place in November, 2022. A list of [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Frequently_Asked_Questions FAQs about the Movement Charter] is also available.

In case you haven't shared your feedback yet, you can do so by '''filling out this [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 anonymous survey]'''. You can also share your opinion on the talk pages of the sections of the Charter:

* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Preamble Preamble]
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Values_%26_Principles Values and Principles]
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Roles_%26_Responsibilities Roles and Responsibilities] (Statement of Intent)

and/or in the [https://forum.movement-strategy.org/t/get-prepared-for-the-movement-charter-feedback-sessions/2162 Movement Strategies forum].

Thank you for participating and providing feedback!

''On behalf of the Movement Charter Drafting Committee'' --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 23:28, 2022 ж. желтоқсанның 13 (+06) 

=== Поделитесь отзывами о содержании Устава Движения ===
Напоминаю, что период консультации с сообществом по проекту [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/ru Устава движения] продлится до '''субботы 18 декабря 2022 года'''. Вы можете посмотреть [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Community_Consultation/Regional_Conversations#Regional_conversation_#1:_Northern_&amp;_Western_Europe запись презентациий] после обсуждений в малых группах на во время региональной встречи 26 ноября 2022 года. Доступен также список [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Frequently_Asked_Questions/ru ЧаВо об Уставе движения].  

Если вы ещё не поделились своим отзывом, вы можете это сделать заполнив [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 '''анонимный опрос''']. Вы можете также поделиться мнением на страницах обсуждений разделов Устава: 
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Preamble Преамбула]
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Values_%26_Principles Ценности и принципы]
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Roles_%26_Responsibilities Роли и обязанности] (заявление о намерениях)

и на [https://forum.movement-strategy.org/t/get-prepared-for-the-movement-charter-feedback-sessions/2162 форуме] Стратегии движения. 

Благодарим вас за участие и предоставление обратной связи! 
 
''От имени Комитета по разработке Устава движения '' 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 23:28, 2022 ж. желтоқсанның 13 (+06)

===&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;  Movement Charter: End of the community consultation round 1&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;===

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/End of Community Consultation|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Community Consultation/Announcement/End of Community Consultation}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

Hi everyone, 

On behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee|Movement Charter Drafting Committee]] (MCDC), we would like to thank everyone who has participated in our first [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|community wide consultation period]] on the Movement Charter. 

People from across the Movement shared their feedback and thoughts on the content of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Movement Charter]]. If you have not had the chance to share your opinion yet, you are welcome to do so still by [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Preamble|giving the drafts a read]] and filling out the '''[https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 anonymous survey]''', which is accessible in 12+ languages. The survey will close on '''January 2, 2023'''. You are invited to continue to share your thoughts with the MCDC via email too: movementcharter@wikimedia.org. 

'''What’s next?'''

The [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Team|Movement Strategy and Governance team]] will publish the final report with the summary of the feedback received in January 2023. It will be shared with the MCDC and the communities via different distribution channels. 

After receiving the final report, the MCDC will review the suggestions and communicate the changes by providing an explanation on how and why suggestions were or were not adopted in the next versions of the drafts. There will be additional ways to engage with the Movement Charter content in 2023, including early feedback on a proposed ratification process and new drafts of different chapters in the second quarter of 2023.

We invite you to sign-up to the [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee/Newsletter|MCDC monthly newsletter]], it will be delivered to the Talk page of your choice. [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee/Updates|Monthly updates]] are available on Meta to remain updated on the progress of the MCDC. 

Interested people can still sign-up to become a [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|Movement Charter Ambassador]] (MC Ambassador) to support their community. The MC Ambassadors Program grant program will restart accepting applications from both individuals and groups ahead of the next round of consultations in the second quarter of 2023.

We thank you for your participation, time and effort in helping to build the Charter for our Movement! 

''On behalf of the Movement Charter Drafting Committee,''&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 17:17, 2022 ж. желтоқсанның 19 (+06)

==&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Join the Movement Charter Regional Conversation Hours&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi all,

As most of you are aware, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter Drafting Committee|Movement Charter Drafting Committee]] (MCDC) is currently collecting community feedback about three draft sections of the Movement Charter: '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Preamble|Preamble]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Values &amp; Principles|Values &amp; Principles]]''', and '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Roles &amp; Responsibilities|Roles &amp; Responsibilities]]''' (''intentions statement''). 

'''How can you participate and share your feedback?'''

The MCDC is looking forward to receiving all types of feedback in different languages from the community members across the Movement and Affiliates. You can participate in the following ways:

* Attend the community conversation hour focused on the Central and Eastern Europe and the Central Asia region on November 26, 2022 at 15.00-16.30 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1669474833 your local time]). Details about the regional community conversation hours are published '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|here]]''' 
* Fill out a '''[https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 survey]''' (optional and anonymous)
* Share your thoughts and feedback on the '''[[m:Movement Charter/Content|Meta talk page]]'''
* Share your thoughts and feedback on the '''MS Forum''':
** [https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-preamble/2284 Preamble]
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-values-principles/2285 Values &amp; Principles]
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-roles-responsibilities-statement-of-intent/2286 Roles &amp; Responsibilities] (statement of intent)  
* Send an email to: '''movementcharter@wikimedia.org''' if you have other feedback to the MCDC.

If you want to learn more about the Movement Charter, its goals, why it matters and how it impacts your community, please watch the [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ask_Me_Anything_on_Movement_Charter,_Introduction_by_%C3%89rica_Azzellini,_English,_Nov_12,_2022.webm recording] of the “Ask Me Anything about Movement Charter” sessions which took place earlier in November 2022.

Thank you for your participation.

On behalf of the Movement Charter Drafting Committee,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 17:04, 2022 ж. қарашаның 22 (+06)

===&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Присоединяйтесь к региональной встрече по обсуждению контента Устава Движения&lt;/span&gt;&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations|&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.&lt;/span&gt;]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Всем привет,

Как многим из вас известно, [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter Drafting Committee|Комитет по разработке Устава Движения]] (MCDC) в настоящее время собирает обратную связь от сообщества по трём разделам Устава Движения: '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Preamble|Преамбула]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Values &amp; Principles|Ценности и Принципы]]''' и '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Roles &amp; Responsibilities|Роли и Обязанности]]''' (''заявление о намерениях''). 

'''Как Вы можете поделиться отзывом?'''

Комитет приветствует все виды обратной связи на разных языках от членов сообщества и организаций движения. Вы можете принять участие следующими способами:

* Примите участие в региональной встрече с членами Комитета. Встреча с участниками и участницами из региона Центральной и Восточной Европы и Центральной Азии будет проходить '''26 ноября в 15.00-16.30 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1669474833 ваше местное время]). Будет обеспечен синхронный перевод на русский и польский языки. Подробности о региональных встречах '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|здесь]]'''. 
* Заполните анонимный '''[https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 опрос]'''
* Поделитесь мыслями и отзывами на '''[[m:Movement Charter/Content|странице обсуждения]]'''.
* Поделитесь мыслями и отзывами на '''форуме Стратегии движения''':
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-preamble/2284 Преамбула]
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-values-principles/2285 Ценности и принципы]
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-roles-responsibilities-statement-of-intent/2286 Роли и обязанности] (заявление о намерениях)  
* Отправьте письмо на: '''movementcharter@wikimedia.org''', если у Вас будут дополнительные отзывы для Комитета. 

Если Вы хотите узнать больше об Уставе Движения, его целях, почему он важен и как он влияет на ваше сообщество, пожалуйста, посмотрите [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:MCDC_Onboarding_%22Ask_me_Anything%22_session_-_Russian.webm запись сессии «Вопросы и ответы об Уставе движения»] с переводом на русский язык (синхронный перевод начинается в 9:40).

Спасибо вам за участие.

От имени Комитета по разработке Устава движения,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 17:04, 2022 ж. қарашаның 22 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Leadership Development Working Group: Apply to join! (14 March to 10 April 2022)&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Participate/Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Participate/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Leadership Development Working Group/Participate/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

Thank you to everyone who participated in the feedback period for the [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group|Leadership Development Working Group]] initiative. A [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Participate#5. Summary of Call for Feedback|summary of the feedback]] can be found on Meta-wiki. This feedback will be shared with the working group to inform their work. The application period to join the Working Group is now open and will close on April 10, 2022. Please [[m:Special:MyLanguage/Leadership_Development_Working_Group/Purpose_and_Structure#3._How_is_the_working_group_formed_and_structured?|review the information about the working group]], share with community members who might be interested, and '''[[m:Special:MyLanguage/Leadership_Development_Working_Group/Participate#1._How_to_participate|apply if you are interested]]'''.

Thank you,

From the Community Development team&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 01:50, 2022 ж. наурыздың 20 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Invitation to Hubs event: Global Conversation on 2022-03-12 at 13:00 UTC&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; == 
:''[[m:Special:MyLanguage/Hubs/Global Conversations March 12, 2022/Invitation|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Hubs/Global Conversations March 12, 2022/Invitation|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Hubs/Global Conversations March 12, 2022/Invitation}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
----
Hello all, please see an invitation from my colleague about an upcoming Global Conversation about Hubs. [[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 00:41, 2022 ж. наурыздың 10 (+06)
----
The Movement Strategy and Governance team of the Wikimedia Foundation would like to invite you to the next event about &quot;Regional and Thematic Hubs&quot;. The Wikimedia Movement is in the process of understanding what Regional and Thematic Hubs should be. Our workshop in November was a good start ([[m:Special:MyLanguage/Hubs/Documentation/27 November Workshop|read the report]]), but we're not finished yet. 

Over the last weeks we conducted about 16 interviews with groups working on establishing a Hub in their context ([[m:Special:MyLanguage/Hubs/Dialogue|see Hubs Dialogue]]). These interviews informed a report that will serve as a foundation for discussion on March 12. The report is planned to be published on March 9.

The event will take place on March 12, 13:00 to 16:00 UTC on Zoom. Interpretation will be provided in French, Spanish, Arabic, Russian, and Portuguese. Registration is open, and will close on March 10. Anyone interested in the topic is invited to join us. '''[[m:Special:MyLanguage/Hubs/Global Conversations March 12, 2022|More information on the event on Meta-wiki]]'''.

Best regards,

[[m:User:KVaidla (WMF)|Kaarel Vaidla]]&lt;br /&gt;Movement Strategy
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Universal Code of Conduct Enforcement guidelines ratification voting open from 7 to 21 March 2022&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

The ratification voting process for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|revised enforcement guidelines]] of the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] (UCoC) is now open! '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting|Voting commenced on SecurePoll]]''' on 7 March 2022 and will conclude on 21 March 2022. Please [[m:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voter information|read more on the voter information and eligibility details]].

The Universal Code of Conduct (UCoC) provides a baseline of acceptable behavior for the entire movement. The revised enforcement guidelines were published 24 January 2022 as a proposed way to apply the policy across the movement. You can [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Project|read more about the UCoC project]].

You can also comment on Meta-wiki talk pages in any language. You may also contact the team by email: ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org

Sincerely,

Movement Strategy and Governance

Wikimedia Foundation&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 17:46, 2022 ж. наурыздың 7 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Universal Code of Conduct Enforcement guidelines ratification voting is now closed&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voter information/Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote/Closing message|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote/Closing message}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

The ratification voting process for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|revised enforcement guidelines]] of the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] (UCoC) came to a close on 21 March 2022. Over {{#expr:2300}} Wikimedians voted across different regions of our movement. Thank you to everyone who participated in this process! The scrutinizing group is now reviewing the vote for accuracy, so please allow up to two weeks for them to finish their work.

The final results from the voting process will be announced [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Results|here]], along with the relevant statistics and a summary of comments as soon as they are available. Please check out [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voter information|the voter information page]] to learn about the next steps. You can comment on the project talk page [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|on Meta-wiki]] in any language. You may also contact the UCoC project team by email: ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org

Best regards,

Movement Strategy and Governance&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 00:25, 2022 ж. наурыздың 23 (+06)

=== Next steps: Universal Code of Conduct (UCoC) and UCoC Enforcement Guidelines === 
After reviewing vote results and accompanying comments, the Community Affairs Committee decided to launch a fresh round of community consultations. After that, the refined text of the Guidelines will be put for another vote.

The comments have shown that community members unequivocally support creating a safe and welcoming culture that stops hostile and toxic behaviour, supports victims of such actions, and encourages good-faith people to be productive on the Wikimedia projects.
While the results did show that support for the UCoC Guidelines exceeded the required 50%+1 vote, the comments highlighted that further revisions would be required to have strong community support to follow through with enforcement.

Therefore the Committee instructed the Foundation to:

Conduct another round of community consultations, and put the newly-refined Guidelines for a community vote.

The WMF team will seek feedback on four topics that stood out among the voter comments. You can learn more about the four topics and the Committee's findings on [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/April_2022_-_Board_of_Trustees_on_Next_steps:_Universal_Code_of_Conduct_(UCoC)_and_UCoC_Enforcement_Guidelines this Meta page]. 

Best regards, --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 17:59, 2022 ж. сәуірдің 23 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Report on Voter Feedback from Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines Ratification &lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Report/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Report/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Hello all,

The Universal Code of Conduct (UCoC) project team has completed the analysis of the feedback accompanying the ratification vote on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines. 

Following the completion of the UCoC Enforcement Guidelines Draft in 2022, the guidelines were voted on by the Wikimedian community. Voters cast votes from 137 communities, with the top 9 communities being: English, German, French, Russian, Polish, Spanish, Chinese, Japanese, Italian Wikipedias, and Meta-wiki. 

Those voting had the opportunity to provide comments on the contents of the Draft document. 658 participants left comments. 77% of the comments are written in English. Voters wrote comments in 24 languages with the largest numbers in English (508), German (34), Japanese (28), French (25), and Russian (12). 

A report will be sent to the Revision Drafting Committee who will refine the enforcement guidelines based on the community feedback received from the recently concluded vote. A public version of the report is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Report|'''published on Meta-wiki here''']].  The report is available in translated versions on Meta-wiki. {{int:please-translate}} 

Again, we thank all who participated in the vote and discussions. We invite everyone to contribute during the next community discussions. More information about the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines can be found [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Project|on Meta-wiki]].

On behalf of the Universal Code of Conduct project team&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 16:22, 2022 ж. мамырдың 26 (+06)

== Call for Feedback about the Board of Trustees elections is now open  ==
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Board of Trustees elections/Call for Feedback about the Board of Trustees elections is now open|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Board of Trustees elections/Call for Feedback about the Board of Trustees elections is now open}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''  
 
The Call for Feedback: Board of Trustees elections is now open and will close on &lt;s&gt;7&lt;/s&gt; 16 February 2022.

With this Call for Feedback, the Movement Strategy and Governance team is taking a different approach. This approach incorporates community feedback from 2021. Instead of leading with proposals, the Call is framed around key questions from the Board of Trustees. The key questions came from the feedback about the 2021 Board of Trustees election. The intention is to inspire collective conversation and collaborative proposal development about these key questions.
 
[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Board_of_Trustees/Call_for_feedback:_Board_of_Trustees_elections Join the conversation.]  

Best,

Movement Strategy and Governance

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 22:35, 2022 ж. қаңтардың 12 (+06)

== Question ==

Напишу здесь на русском языке, поскольку вижу в Казахстане лучше его понимают, чем английский. У меня возник вопрос: почему аглоязычний текст пишеться не как в оригинале, а своеобразным казахицированым способом.--[[Қатысушы:KHMELNYTSKYIA|KHMELNYTSKYIA]] ([[Қатысушы талқылауы:KHMELNYTSKYIA|талқылауы]]) 19:13, 2018 ж. шілденің 10 (+06)
: Hello! Could you please clarify which article are you talking about?--[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 11:11, 2018 ж. шілденің 11 (+06)
:: Hi! So, thank you for the quick response. For example, even your text is written so: &quot;Һелло! Цоұлд ёұ плеасе цларіфy уһіцһ артіцле аре ёұ талкінг абоұт&quot;. I think it is a bit strange. There may be a problem with my language settings.--[[Қатысушы:KHMELNYTSKYIA|KHMELNYTSKYIA]] ([[Қатысушы талқылауы:KHMELNYTSKYIA|талқылауы]]) 23:27, 2018 ж. шілденің 11 (+06)
::: Yes, you're right! You can check in your phone's settings. I am not sure what exactly, but I'm guessing it's something called 'Locale' or whatever. If you use English as a main language in your phone, then there won't be these kind of glitches. --[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 11:31, 2018 ж. шілденің 12 (+06)
::::Sorry for the late reply, but I'm guessing it's because the converter that translates Kazakh latin to Kazakh cyrillic doesn't understand English words at the moment, so that's why there are glitches like that [[Қатысушы:Hedeyohu22|Hedeyohu22]] ([[Қатысушы талқылауы:Hedeyohu22|талқылау]]) 13:04, 2023 ж. наурыздың 11 (+06)

== Editing News #2—2018 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
''[[metawiki:VisualEditor/Newsletter/2018/October|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]''

&lt;div style=&quot;float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;&quot;&gt;
[[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]]
'''Did you know?'''  
&lt;div class=&quot;thumbcaption&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;&gt;  

Did you know that you can use the visual editor on a mobile device?
[[File:Mobile editing watchlist star editing pencil.png|alt=Screenshot showing the location of the pencil icon|center|frameless|250px]]

Tap on the pencil icon to start editing.  The page will probably open in the wikitext editor.

You will see another pencil icon in the toolbar.  Tap on that pencil icon to the switch between visual editing and wikitext editing.

[[File:Visual editing mobile switch wikitext.png|alt=Toolbar with menu opened|center|frameless|250px]]

Remember to publish your changes when you're done.

You can read and help translate [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide|the user guide]], which has more information about how to use the visual editor.&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

Since the last newsletter, the [[mw:Editing|Editing Team]] has wrapped up most of their work on the [[mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] and [[mw:VisualEditor/Diffs|the visual diff tool]].  The team has begun investigating the needs of editors who use mobile devices.  Their work board is available [[phab:project/view/3236/|in Phabricator]].  Their [[mw:Wikimedia Audiences/2018-19 Q2 Goals#Contributors|current priorities]] are fixing bugs and improving mobile editing.   

=== Recent changes ===
*The Editing team has published an [[mw:Mobile editing using the visual editor report|initial report about mobile editing]].  
*The Editing team has begun a design study of visual editing on the mobile website.  New editors have trouble doing basic tasks on a smartphone, such as adding links to Wikipedia articles.  You can [[c:File:Visual Editor Heuristic - Results.pdf|read the report]].
*The Reading team is working on a [[mw:Reading/Web/Advanced mobile contributions|separate mobile-based contributions project]].
*The 2006 wikitext editor is [[mw:Contributors/Projects/Removal of the 2006 wikitext editor|no longer supported]].  If you used [[:File:Edit toolbar - 2.png|that toolbar]], then you will no longer see any toolbar.  You may choose another editing tool in your [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|editing preferences]], [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|local gadgets]], or [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]].
*The Editing team described the history and status of [[mw:Extension:VisualEditor|VisualEditor]] in [[m:Wikimedia monthly activities meetings/2018-03|this recorded public presentation]] (starting at 29 minutes, 30 seconds).
*The Language team released [[mw:Content translation/V2|a new version of Content Translation]] (CX2) last month, on [[foundationsite:2018/09/30/international-translation-day/|International Translation Day]]. It integrates the visual editor to support templates, tables, and images.  It also produces better wikitext when the translated article is published. [https://wikimediafoundation.org/2018/09/30/content-translation-version-two/]

=== Let's work together ===
* The Editing team wants to improve visual editing on the mobile website.  &lt;mark&gt;Please read [[mw:Visual-based mobile editing/Ideas/October 2018|their ideas]] and tell the team what you think would help editors who use the mobile site.&lt;/mark&gt;  
*The [[m:Community Wishlist Survey 2019|Community Wishlist Survey]] begins next week.
*If you aren't reading this in your preferred language, then please help us with translations! Subscribe to the [[mail:translators-l|Translators mailing list]] or [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Elitre_(WMF)&amp;action=edit&amp;section=new contact us] directly. We will notify you when the next issue is ready for translation. {{int:Feedback-thanks-title}}

—[[mw:User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 20:17, 2018 ж. қарашаның 2 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=17790200 тізімін пайдаланып User:Johan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Editing News #1—July 2019 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
''[[m:VisualEditor/Newsletter/2019/July|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]''

&lt;div style=&quot;float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;&quot;&gt;
[[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]]
&lt;big&gt;'''Did you know?'''&lt;/big&gt;
&lt;div class=&quot;thumbcaption&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;&gt;  

Did you know that you can use the visual editor on a mobile device?

Every article has a pencil icon at the top.  Tap on the pencil icon [[File:OOjs UI icon edit-ltr.svg|frameless|16x16px]] to start editing.  

'''&lt;big&gt;Edit Cards&lt;/big&gt;'''

[[File:EditCards-v.20.png|alt=Toolbar with menu opened|center|frameless|250px]]

This is what the new '''Edit Cards for editing links''' in the mobile visual editor look like. You can try the prototype here: '''[[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 Try Edit Cards]].'''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

Welcome back to the [[mw:Editing|Editing]] newsletter.

Since [[m:VisualEditor/Newsletter/2018/October|the last newsletter]], the team has released two new features for the [[mw:VisualEditor on mobile|mobile visual editor]] and has started developing three more.  All of this work is part of the team's goal to [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2018-2019/Audiences#Outcome 3: Mobile Contribution|make editing on mobile web simpler]].  

Before talking about the team's recent releases, we have a question for you:  

&lt;strong&gt;Are you willing to try a new way to add and change links?&lt;/strong&gt;

If you are interested, we would value your input!  You can try this new link tool in the mobile visual editor on a separate wiki. 

&lt;em&gt;Follow these instructions and share your experience:&lt;/em&gt;

&lt;strong&gt;[[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 Try Edit Cards]].&lt;/strong&gt;

=== Recent releases ===
The mobile visual editor is a simpler editing tool, for smartphones and tablets using the [[mw:Reading/Web/Mobile#About|mobile site]].  The Editing team recently launched two new features to improve the mobile visual editor: 

# [[mw:VisualEditor on mobile/Section editing|Section editing]]
#* The purpose is to help contributors focus on their edits.
#* The team studied this with an A/B test.  [[mw:VisualEditor on mobile/Section editing#16 June 2019|This test showed]] that contributors who could use section editing were '''1% more likely to publish''' the edits they started than people with only full-page editing.
# [[mw:VisualEditor on mobile#March 1, 2019|Loading overlay]]
#* The purpose is to smooth the transition between reading and editing.

Section editing and the new loading overlay are '''now available to everyone''' using the mobile visual editor.

=== New and active projects ===
This is a list of our most active projects. [[mw:Help:Watching pages|Watch]] these pages to learn about project updates and to share your input on new designs, prototypes and research findings.

*[[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Edit cards]]: This is a clearer way to add and edit links, citations, images, templates, etc. in articles.  You can try this feature now.  &lt;em&gt;Go here to see how:&lt;/em&gt; [[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 &lt;em&gt;Try Edit Cards&lt;/em&gt;]].
*[[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh|Mobile toolbar refresh]]: This project will learn if contributors are more successful when the editing tools are easier to recognize.
*[[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default|Mobile visual editor availability]]: This A/B test asks:  ''Are newer contributors more successful if they use the mobile visual editor?''  We are collaborating with [[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default#26 June 2019 %E2%80%93 Participating wikis and test start date|20 Wikipedias]] to answer this question.
*[[mw:VisualEditor on mobile/Usability improvements|Usability improvements]]: This project will make the mobile visual editor easier to use.  The goal is to let contributors stay focused on editing and to feel more confident in the editing tools.

=== Looking ahead ===

* '''Wikimania:'''  Several members of the Editing Team will be attending [[wmania:|Wikimania]] in August 2019.  They will lead a session about mobile editing in the [[wmania:2019:Community Growth/Visual editing on mobile: An accessible editor for all|Community Growth space]].  Talk to the team about how editing can be improved.
* '''Talk Pages:'''  In the coming months, the Editing Team will begin [[mw:Talk pages consultation 2019|improving talk pages]] and communication on the wikis.

=== Learning more ===
The [[mw:VisualEditor on mobile|VisualEditor on mobile]] is a good place to learn more about the projects we are working on. The team wants to talk with you about anything related to editing. If you have something to say or ask, please leave a message at [[mw:Talk:VisualEditor on mobile|Talk:VisualEditor on mobile]].

[[user:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:user_talk:PPelberg (WMF)|talk]]) &amp; [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:user_talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) 
&lt;/div&gt; 00:32, 2019 ж. шілденің 24 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=19175117 тізімін пайдаланып User:Trizek (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Editing News #2 – Mobile editing and talk pages ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;em&gt;[[m:VisualEditor/Newsletter/2019/October|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

Inside this newsletter, the [[mw:Editing|Editing team]] talks about their work on the [[mw:Mobile visual editor|mobile visual editor]], on [[mw:Talk pages project|the new talk pages project]], and at [[wikimania:|Wikimania 2019]].

=== Help ===
&lt;strong&gt;What talk page interactions do you remember?&lt;/strong&gt; Is it a story about how someone helped you to learn something new? Is it a story about how someone helped you get involved in a group? Something else?  Whatever your story is, we want to hear it!  

Please tell us a story about how you used a talk page.  &lt;mark&gt;Please share a link to a memorable discussion, or describe it on the &lt;strong&gt;[[mw:Topic:V8d91yh8gcg404dj|talk page for this project]]&lt;/strong&gt;.&lt;/mark&gt;  The team wants your examples.  These examples will help everyone develop a shared understanding of what this project should support and encourage.

=== Talk pages project ===
The [[mw:Talk pages consultation 2019|Talk Pages Consultation]] was a global consultation to define better tools for wiki communication. From February through June 2019, more than 500 volunteers on 20 wikis, across 15 languages and multiple projects, came together with members of the Foundation to create a product direction for a set of discussion tools.  The [[mw:Talk pages consultation 2019/Phase 2 report|Phase 2 Report]] of the Talk Page Consultation was published in August. It summarizes the product direction the team has started to work on, which you can read more about here: [[mw:Talk pages project|Talk Page Project project page]]. 

The team needs and wants your help at this early stage.  They are starting to develop the first idea. Please add your name to the [[mw:Talk pages project#Getting involved|&lt;strong&gt;&quot;Getting involved&quot;&lt;/strong&gt;]] section of the project page, if you would like to hear about opportunities to participate.

=== Mobile visual editor ===
The Editing team is trying to make it simpler to edit on mobile devices.  The team is changing the [[mw:VisualEditor on mobile|visual editor on mobile]]. If you have something to say about editing on a mobile device, please leave a message at [[mw:Talk:VisualEditor on mobile|Talk:VisualEditor on mobile]].

==== [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Edit Cards]] ====
[[File:Edit Cards-before-v3-comparison.png|thumb|486x486px|What happens when you click on a link.  The new Edit Card is bigger and has more options for editing links.]]

* On 3 September, the Editing team released [[:File:Edit Cards comparison v2 and v3.png|version 3 of Edit Cards]]. Anyone could use the new version in the mobile visual editor.
* There is an [[:File:Edit Cards comparison v2 and v3.png|updated design]] on the Edit Card for adding and modifying links.  There is also a new, [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards#2 September 2019 - v3 deployment timing|combined workflow for editing a link's display text and target]].
* Feedback: You can try the new Edit Cards by opening the mobile visual editor on a smartphone. Please post your feedback on the [[:mw:Topic:V5rg0cqmikpubmjj|Edit cards talk page]].

==== [[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh|Toolbar]] ====
[[File:Toolbar-comparison-v1.png|thumb|486px|The editing toolbar is changing in the mobile visual editor.  The old system had two different toolbars.  Now, all the buttons are together.  [[mw:Topic:V79x6zm8n6i4nb56|Tell the team what you think about the new toolbar]].]]

* In September, the Editing team updated the mobile visual editor's editing toolbar.  Anyone could see these changes in the mobile visual editor.
** &lt;em&gt;One toolbar:&lt;/em&gt; All of the editing tools are located in one toolbar.  Previously, the toolbar changed when you clicked on different things.
**&lt;em&gt;New navigation:&lt;/em&gt; The buttons for moving forward and backward in the edit flow have changed.
**&lt;em&gt;Seamless switching:&lt;/em&gt; an [[phab:T228159|improved workflow]] for switching between the visual and wikitext modes.
* Feedback: You can try the refreshed toolbar by opening the mobile VisualEditor on a smartphone. Please post your feedback on the [[mw:Topic:V79x6zm8n6i4nb56|Toolbar feedback talk page]].

=== Wikimania ===
The Editing Team attended [[wmania:2019:Program|Wikimania 2019]] in Sweden.  They led a session on [[wmania:2019:Community Growth/Visual editing on mobile: An accessible editor for all|the mobile visual editor]] and a session on [[wmania:2019:Community Growth/After Flow: A new direction for improving talk pages|the new talk pages project]].  They tested [[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh#v1 prototype|two]] new [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards#v3 prototype|features]] in the mobile visual editor with contributors.  You can read more about what the team did and learned in [[mw:VisualEditor on mobile#Wikimania Stockholm: Overview|the team's report on Wikimania 2019]].

=== Looking ahead ===

* &lt;strong&gt;Talk Pages Project:&lt;/strong&gt; The team is thinking about the first set of proposed changes.  The team will be working with a few communities to pilot those changes. The best way to stay informed is by adding your username to the list on the project page: [[mw:Talk pages project#Getting involved|&lt;strong&gt;Getting involved&lt;/strong&gt;]].
* &lt;strong&gt;Testing the mobile visual editor as the default:&lt;/strong&gt;  The Editing team plans to post results before the end of the calendar year. The best way to stay informed is by adding the project page to your watchlist: [[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default|&lt;strong&gt;VisualEditor as mobile default project page&lt;/strong&gt;]].
* &lt;strong&gt;Measuring the impact of Edit Cards:&lt;/strong&gt;  This study asks whether the project helped editors add links and citations.  The Editing team hopes to share results in November.  The best way to stay informed is by adding the project page to your watchlist: [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|&lt;strong&gt;Edit Cards project page&lt;/strong&gt;]].

– [[User:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:User talk:PPelberg (WMF)|talk]]) &amp; [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 17:12, 2019 ж. қазанның 29 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/VE_201910/4&amp;oldid=19500850 тізімін пайдаланып User:Johan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== WikiGap 2020 Russia ==
Уважаемые коллеги, пожалуйста выскажите своё мнение по поводу ''[[m:CentralNotice/Request/WikiGap 2020 Russia|баннерной кампании CentralNotice]]'' для объявления о российском викимарафоне [[wmru:Конкурсы/WikiGap 2020 Russia|WikiGap 2020]] (8 марта - 8 мая, все IP из России, только Википедии, 1 показ в неделю). Спасибо. [[Қатысушы:JukoFF|JukoFF]] ([[Қатысушы талқылауы:JukoFF|талқылауы]]) 15:02, 2020 ж. ақпанның 27 (+06)

== 1 сәуірге орай Басты бетті өзгерту ==

Қайырлы күн, құрметті Уикипедия қатысушылары. 1 сәуір күні Алдар көсенің туған күні, яғни күлкі күні, осыған орай Басты бетті күлкілі етіп өзгертсек. Орыс Уикипедиясы жыл сайын өзгертіп отырады-мыс. Ұсыныс [[Қатысушы:Уикипедия:Форум/Басты бет|мынадай]]. Ортаға салып талқылайық, қосарыңыз болса, қарсылық не қолдау болса, жазып отырыңыз.--&lt;font color=&quot;#009900&quot;&gt;[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia;&quot;&gt;&lt;i&gt;Мұхамеджан А.А.&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;/font&gt; [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|&lt;span style=&quot;font-size:90%&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000FF&quot;&gt;(талқылау)&lt;/font&gt;&lt;/span&gt;]] 16:45, 2020 ж. наурыздың 26 (+06)
:Жақсы идея бірақ қазіргі пандемияға байланысты орынсыз деп ойлаймын және де онсызда қазуикидің сапасы сын көтермейтін жағдайда одан әрі беделі түсіп кететін сияқты. Сондықтан мен қарсымын --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 16:58, 2020 ж. наурыздың 28 (+06)
::Аса кісі қызығатын дүние емес екен. Өз тілімізді қорлаудан басқа ештеңе де емес. Қарсымын. -[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] 14:13, 2020 ж. наурыздың 29 (+06)
: {{Қолдаймын}}--[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]]) 17:10, 2020 ж. наурыздың 29 (+06)
: {{Қолдаймын}} Ешқандай сөкеттік көріп тұрғам жоқ. Қайта кей адамдарға ой салуы мүмкін. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 21:44, 2020 ж. наурыздың 31 (+06)
:Бос тірлік, хайп жасау үшін инстаграмға көт ашып түсу керек бітті [[File:Face-grin.svg|23px]][[File:Face-grin.svg|23px]], ал бұндаймен бос уақыт шығындағаннан басқа ешқандай пайда жоқ --&lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 23:38, 2020 ж. наурыздың 29 (+06)
:: {{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:User 0100|User 0100]] ([[Қатысушы талқылауы:User 0100|талқылауы]]) 00:03, 2020 ж. сәуірдің 1 (+06)

Енді әлем бұрыңғыдай мүлдем болмайды, бұрыңғыдай жеңіл желпі тірліктер өз-өзін ақтамайды, кім ғылым білімді игереді, сол ғана бұл әлемде ары қарай жасайды, ескі әдіс тәсілдер жаңа заман талаптарына сай келмейді, мүлдем жаңаша ойлау мен жаңаша әдіс тәсілдер ғана өміршең болады.  --&lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 23:45, 2020 ж. наурыздың 29 (+06)

Қарсымын --[[Қатысушы:Магпар|Магпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Магпар|талқылауы]]) 10:00, 2020 ж. сәуірдің 1 (+06)

== Editing news 2020 #1 – Discussion tools ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;em&gt;[[m:VisualEditor/Newsletter/2020/April|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

[[File:TalkPages-Reply-v1.0.png|thumb|300px|alt=Screenshot showing what the Reply tool looks like|This early version of the Reply tool automatically signs and indents comments.]]

The [[mw:Editing|Editing team]] has been working on [[mw:Talk pages project|the talk pages project]].  The goal of the talk pages project is to help contributors communicate on wiki more easily.  This project is the result of the [[mw:Talk pages consultation 2019|Talk pages consultation 2019]]. 

[[File:TalkPages-Reply-v2.0.png|thumb|300px|alt=Reply tool improved with edit tool buttons|In a future update, the team plans to test a tool for easily linking to another user's name, a rich-text editing option, and other tools.]]

The team is building a [[mw:Talk pages project/replying|new tool for replying]] to comments now.  This early version can sign and indent comments automatically.  &lt;strong&gt;Please [[mw:Talk pages project/replying/prototype testing#Reply%20version%201.0|test the new Reply tool]].&lt;/strong&gt;  

*On 31 March 2020, the new {{Int:discussiontools-replylink}} tool was offered as a [[mw:Beta Feature|Beta Feature]] editors at four Wikipedias:  [[w:ar:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Arabic]], [[w:nl:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Dutch]], [[w:fr:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|French]], and [[w:hu:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Hungarian]].  If your community also wants early access to the new tool, contact [[User:Whatamidoing (WMF)]].
*The team is planning some upcoming changes.  &lt;strong&gt;Please [[mw:Talk pages project/replying#Version%202.0|review the proposed design]] and share your thoughts on the talk page.&lt;/strong&gt;  The team will test features such as:
**an easy way to mention another editor (&quot;pinging&quot;), 
**a rich-text visual editing option, and 
**other features identified through user testing or recommended by editors.  

To hear more about Editing Team updates, please add your name to the [[mw:Talk pages project#Get involved|&lt;strong&gt;&quot;Get involved&quot;&lt;/strong&gt;]] section of the project page. You can also watch [[File:MediaWiki Vector skin blue star watchlist icon.svg|frameless|16px]] these pages: [[mw:Talk pages project|the main project page]], [[mw:Talk pages project/Updates|Updates]], [[mw:Talk pages project/replying|Replying]], and [[mw:Talk pages project/replying/prototype testing|User testing]].

– [[user:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:User talk:PPelberg (WMF)|talk]]) &amp; [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 01:24, 2020 ж. сәуірдің 9 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox2&amp;oldid=19967064 тізімін пайдаланып User:Quiddity (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

==Help with translation==
(''I apologize for posting in English ''): 
Dear colleagues, We are organizing a project called WPWP that focus on the use of images collected as part of various contest and photowalks on Wikipedia articles across all languages and our team needs your help with translations into the language of this community. Here is the translation link: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikipedia+Pages+Wanting+Photos&amp;language=en&amp;action=page&amp;filter= I am sorry if I post in the won't venue. Thanks in anticipation. [[Қатысушы:T Cells|T Cells]] ([[Қатысушы талқылауы:T Cells|талқылауы]]) 22:30, 2020 ж. сәуірдің 13 (+06)

== Editing news 2020 #2 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2020/June|Read this in another language]] • [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

[[File:TalkPages-Reply-v2.0.png|alt=Mockup of the new reply feature, showing new editing tools|thumb|400x400px|The new features include a toolbar.  [[mw:Talk:Talk pages project/replying|What do you think should be in the toolbar?]]]]

This issue of the [[mw:Special:MyLanguage/Editing|Editing]] newsletter includes information the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|Talk pages project]], an effort to help contributors communicate on wiki more easily.

* [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|&lt;strong&gt;Reply tool&lt;/strong&gt;]]: This is available as a Beta Feature at the four partner wikis (Arabic, Dutch, French, and Hungarian Wikipedias).  The Beta Feature is called &quot;{{int:discussiontools-preference-label}}&quot;.  The Beta Feature will get [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying#Version%202.0|new features]] soon.  The new features include writing comments in a new visual editing mode and pinging other users by typing &lt;code&gt;@&lt;/code&gt;. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying/prototype testing#Reply%20tool%20version%202.0|test the new features]] on the [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] now.  Some other wikis will have a chance to try the Beta Feature in the coming months.
* [[mw:Special:MyLanguage/New requirements for user signatures|&lt;strong&gt;New requirements for user signatures&lt;/strong&gt;]]:  Soon, users will not be able to save invalid custom signatures in [[Special:Preferences]]. This will reduce signature spoofing, prevent page corruption, and make new talk page tools more reliable.  Most editors will not be affected.
* [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|&lt;strong&gt;New discussion tool&lt;/strong&gt;]]:  The Editing team is beginning work on a simpler process for starting new discussions.   You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion#Design|see the initial design on the project page]].
* [[m:Special:MyLanguage/Research:Usage of talk pages|&lt;strong&gt;Research on the use of talk pages&lt;/strong&gt;]]:  The Editing team worked with the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Research|Wikimedia research team]] to study how talk pages help editors improve articles.  We learned that new editors who use talk pages make more edits to the main namespace than new editors who don't use talk pages. 

– [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 02:33, 2020 ж. маусымның 18 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&amp;oldid=20184653 тізімін пайдаланып User:Trizek (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Editing news 2020 #3 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

&lt;em&gt;[[m:VisualEditor/Newsletter/2020/July|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

[[File:50M@2x.png|thumb|alt=A gold star with a blue ribbon, and the text 50m|More than &lt;strong&gt;50 million edits&lt;/strong&gt; have been made using the visual editor on desktop.|400px]]

Seven years ago this month, the [[mw:Editing team|Editing team]] offered the visual editor to most Wikipedia editors.  Since then, editors have achieved many milestones:

* More than &lt;strong&gt;50 million edits&lt;/strong&gt; have been made using the visual editor on desktop.
* More than &lt;strong&gt;2 million new articles&lt;/strong&gt; have been created in the visual editor. More than 600,000 of these new articles were created during 2019.
* The visual editor is &lt;strong&gt;increasingly popular&lt;/strong&gt;.  The proportion of all edits made using the visual editor has increased every year since its introduction.
* In 2019, &lt;strong&gt;35% of the edits by newcomers&lt;/strong&gt; (logged-in editors with ≤99 edits) used the visual editor. This percentage has &lt;strong&gt;increased every year&lt;/strong&gt;.
* Almost &lt;strong&gt;5 million edits on the mobile site&lt;/strong&gt; have been made with the visual editor.  Most of these edits have been made since the Editing team started improving the [[mw:Mobile visual editor|mobile visual editor]] in 2018.
* On 17 November 2019, the [https://discuss-space.wmflabs.org/t/first-edit-made-to-wikipedia-from-outer-space/2254 &lt;strong&gt;first edit from outer space&lt;/strong&gt;] was made in the mobile visual editor. 🚀 👩‍🚀
* Editors have made more than &lt;strong&gt;7 million edits in the 2017 wikitext editor&lt;/strong&gt;, including starting &lt;strong&gt;600,000 new articles&lt;/strong&gt; in it.  The [[mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] is VisualEditor's built-in wikitext mode.  You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|enable it in your preferences]].

[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])

&lt;/div&gt; 18:55, 2020 ж. шілденің 9 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=20232673 тізімін пайдаланып User:Elitre (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

==Alumni and Mentors of Russia 2020==
Уважаемые коллеги, пожалуйста выскажите своё мнение по поводу ''[[m:CentralNotice/Request/Alumni and Mentors of Russia 2020|баннерной кампании CentralNotice]]'' для объявления о российском конкурсе статей [[wmru:Конкурсы/Выпускники и наставники России 2020|Конкурсы/Выпускники и наставники России 2020]] (20 августа - 10 ноября 2020, все IP из России, Википедии, 1 показ в две недели). Спасибо. [[Қатысушы:JukoFF|JukoFF]] ([[Қатысушы талқылауы:JukoFF|талқылауы]]) 23:26, 2020 ж. тамыздың 10 (+06)

== Proposal: Set two-letter project shortcuts as alias to project namespace globally ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{int:please-translate}}

Hello everyone,

I apologize for posting in English. I would like to inform everyone that I created a new global request for comment (GRFC) at Meta Wiki, which may affect your project: [[:m:Requests for comment/Set short project namespace aliases by default globally]].

In this GRFC, I propose that two-project shortcuts for project names will become a default alias for the project namespace. For instance, on all Wikipedias, WP will be an alias to the Wikipedia: namespace (and similar for other projects). Full list is available in the GRFC.

This is already the case for Wikivoyages, and many individual projects asked for this alias to be implemented. I believe this makes it easier to access the materials in the project namespace, as well as creating shortcuts like &lt;tt&gt;WP:NPOV&lt;/tt&gt;, as well as helps new projects to use this feature, without having to figure out how to request site configuration changes first.

As far as I can see, {{SITENAME}} currently does not have such an alias set. This means that such an alias will be set for you, if the GRFC is accepted by the global community.

I would like to ask all community members to participate in the request for comment at Meta-Wiki, see [[:m:Requests for comment/Set short project namespace aliases by default globally]].

Please feel free to [[:m:User talk:Martin Urbanec|ask me]] if you have any questions about this proposal.

Best regards,&lt;br /&gt;
--[[:m:User:Martin Urbanec|Martin Urbanec]] ([[:m:User talk:Martin Urbanec|talk]]) 20:12, 2021 ж. ақпанның 18 (+06)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Martin_Urbanec/MassMessage&amp;oldid=21125035 тізімін пайдаланып User:Martin Urbanec@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== WikiGap 2021 Russia ==
Уважаемые коллеги, пожалуйста выскажите своё мнение по поводу ''[[m:CentralNotice/Request/WikiGap 2021 Russia|баннерной кампании CentralNotice]]'' для объявления о российском викимарафоне [[wmru:Конкурсы/WikiGap 2021 Russia|WikiGap 2021]] (8 марта - 8 мая, все IP из России, только Википедии, 1 показ в неделю). Спасибо. --[[Қатысушы:Dmitry Rozhkov|Dmitry Rozhkov]] ([[Қатысушы талқылауы:Dmitry Rozhkov|талқылауы]]) 06:34, 2021 ж. наурыздың 7 (+06)

== Wikimania 2021: Individual Program Submissions ==

[[File:Wikimania logo with text 2.svg|right|200px]]
Dear all,

Wikimania 2021 will be [[:wikimania:2021:Save the date and the Core Organizing Team|hosted virtually]] for the first time in the event's 15-year history. Since there is no in-person host, the event is being organized by a diverse group of Wikimedia volunteers that form the [[:wikimania:2021:Organizers|Core Organizing Team]] (COT) for Wikimania 2021.

'''Event Program''' - Individuals or a group of individuals can submit their session proposals to be a part of the program. There will be translation support for sessions provided in a number of languages. See more information [[:wikimania:2021:Submissions/Guidelines#Language Accessibility|here]].

Below are some links to guide you through;
* [[:wikimania:2021:Submissions|Program Submissions]]
* [[:wikimania:2021:Submissions/Guidelines|Session Submission Guidelines]]
* [[:wikimania:2021:FAQ|FAQ]]

Please note that the deadline for submission is 18th June 2021. 

'''Announcements'''- To keep up to date with the developments around Wikimania, the COT sends out weekly updates. You can view them in the Announcement section [[:wikimania:2021:Announcements|here]]. 

'''Office Hour''' - If you are left with questions, the COT will be hosting some office hours (in multiple languages), in multiple time-zones, to answer any programming questions that you might have.  Details can be found [[:wikimania:2021:Organizers#Office hours schedule|here.]]

Best regards,

[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 10:18, 2021 ж. маусымның 16 (+06)

On behalf of Wikimania 2021 Core Organizing Team
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=21597568 тізімін пайдаланып User:Bodhisattwa@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Editing news 2021 #2 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2021/June|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

[[File:Reply Tool A-B test comment completion.png|alt=Junior contributors comment completion rate across all participating Wikipedias|thumb|296x296px|When newcomers had the Reply tool and tried to post on a talk page, they were more successful at posting a comment. ([https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ Source])]]

Earlier this year, the Editing team ran a large study of [[mw:Talk pages project/Replying|the Reply Tool]].  The main goal was to find out whether the Reply Tool helped [[mw:Talk pages project/Glossary|newer editors]] communicate on wiki.  The second goal was to see whether the comments that newer editors made using the tool needed to be reverted more frequently than comments newer editors made with the existing wikitext page editor.

The key results were:

* Newer editors who had automatic (&quot;default on&quot;) access to the Reply tool were [https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ more likely] to post a comment on a talk page.
* The comments that newer editors made with the Reply Tool were also [https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ less likely] to be reverted than the comments that newer editors made with page editing.

These results give the Editing team confidence that the tool is helpful.

&lt;strong&gt;Looking ahead&lt;/strong&gt;

The team is planning to make the Reply tool available to everyone as an opt-out preference in the coming months.  This has already happened at the Arabic, Czech, and Hungarian Wikipedias.

The next step is to [[phab:T280599|resolve a technical challenge]]. Then, they will deploy the Reply tool first to the [[phab:T267379|Wikipedias that participated in the study]].  After that, they will deploy it, in stages, to the other Wikipedias and all WMF-hosted wikis.

You can turn on &quot;{{int:discussiontools-preference-label}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|in Beta Features]] now.  After you get the Reply tool, you can change your preferences at any time in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]].

–[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 20:14, 2021 ж. маусымның 24 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=21624491 тізімін пайдаланып User:Elitre (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== GFDL ==
Hi! I made a suggestion at [[МедиаУики талқылауы:Licenses]] to remove GFDL from the list of suggested licenses. I guess not many users watch that page. I just wanted to inform users of my suggestion. If there is a better place please let me know or make a notice for me. Thank you. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылауы]]) 18:31, 2021 ж. шілденің 3 (+06)
:See [[Уикипедия:Форум#МедиаУики:Licenses]] instead. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 15:36, 2025 ж. наурыздың 23 (+05)

== Alumni and Mentors of Russia 2021 ==
Уважаемые коллеги, пожалуйста выскажите своё мнение по поводу ''[[m:CentralNotice/Request/Alumni and Mentors of Russia 2021|баннерной кампании CentralNotice]]'' для объявления о российском конкурсе статей [[wmru:Конкурсы/Выпускники и наставники России 2021|Конкурсы/Выпускники и наставники России 2021]] (15 сентября - 30 ноября 2021, все IP из России, Википедии, 3 показа в неделю, в течении ноября). Спасибо. [[Қатысушы:JukoFF|JukoFF]] ([[Қатысушы талқылауы:JukoFF|талқылауы]]) 19:43, 2021 ж. қазанның 11 (+06)

== IMPORTANT: Admin activity review ==

Hello. A policy regarding the removal of &quot;advanced rights&quot; (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing &quot;advanced rights&quot; from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]].

We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):

# GanS NIS (administrator)
# Qarakesek (administrator)

These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.

However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Қатысушы:Stanglavine|Stanglavine]] ([[Қатысушы талқылауы:Stanglavine|талқылауы]]) 06:05, 2022 ж. қаңтардың 17 (+06)

== Movement Strategy and Governance News – Issue 5 ==
&lt;section begin=&quot;ucoc-newsletter&quot;/&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5/Global message|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Strategy and Governance/Newsletter/5/Global message}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

&lt;span style=&quot;font-size:200%;&quot;&gt;'''Movement Strategy and Governance News'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:120%; color:#404040;&quot;&gt;'''Issue 5, January 2022'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size:120%; float:right;&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5|'''Read the full newsletter''']]&lt;/span&gt;
----
Welcome to the fifth issue of Movement Strategy and Governance News (formerly known as Universal Code of Conduct News)! This revamped newsletter distributes relevant news and events about the Movement Charter, Universal Code of Conduct, Movement Strategy Implementation grants, Board elections and other relevant MSG topics.

This Newsletter will be distributed quarterly, while more frequent Updates will also be delivered weekly or bi-weekly to subscribers. Please remember to subscribe [[:m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/MSG Newsletter Subscription|here]] if you would like to receive these updates.
&lt;div style=&quot;margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; background:#fffff; border:2px solid #808080; border-radius:4px; font-size:100%;&quot;&gt;

*'''Call for Feedback about the Board elections''' - We invite you to give your feedback on the upcoming WMF Board of Trustees election. This call for feedback went live on 10th January 2022 and will be concluded on 16th February 2022. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Call for Feedback about the Board elections|continue reading]])
*'''Universal Code of Conduct Ratification''' - In 2021, the WMF asked communities about how to enforce the Universal Code of Conduct policy text. The revised draft of the enforcement guidelines should be ready for community vote in March. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Universal Code of Conduct Ratification|continue reading]])
*'''Movement Strategy Implementation Grants''' - As we continue to review several interesting proposals, we encourage and welcome more proposals and ideas that target a specific initiative from the Movement Strategy recommendations. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Movement Strategy Implementation Grants|continue reading]])
*'''The New Direction for the Newsletter''' - As the UCoC Newsletter transitions into MSG Newsletter, join the facilitation team in envisioning and deciding on the new directions for this newsletter. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#The New Direction for the Newsletter|continue reading]])
*'''Diff Blogs''' - Check out the most recent publications about MSG on Wikimedia Diff. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Diff Blogs|continue reading]])&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;ucoc-newsletter&quot;/&gt;

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 13:25, 2022 ж. қаңтардың 24 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Leadership Development Task Force: Your feedback is appreciated&lt;section end=&quot;annoncement-header&quot; /&gt; ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;:''[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Task Force/Call for Feedback Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Task Force/Call for Feedback Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Leadership Development Task Force/Call for Feedback Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

The Community Development team at the Wikimedia Foundation is supporting the creation of a global, community-driven Leadership Development Task Force. The purpose of the task force is to advise leadership development work.

The team is looking for feedback about the responsibilities of the Leadership Development Task Force. This Meta page shares the proposal for a [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Task Force|Leadership Development Task Force]] and how [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Task Force/Participate|you can help.]] Feedback on the proposal will be collected from 7 to 25 February 2022.&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 23:38, 2022 ж. ақпанның 8 (+06)

== Updates on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines Review ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/2022-02-02 Announcement/Short|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/2022-02-02 Announcement/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/2022-02-02 Announcement/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Hello everyone,

The '''[[m:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]]''' were published 24 January 2022 as a proposed way to apply the [[m:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] across the movement. Comments about the guidelines can be shared here or [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|the Meta-wiki talk page]].

There will be conversations on Zoom on 25 February 2022 at 12:00 UTC, and 4 March 2022 at 15:00 UTC. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Conversations|Join the UCoC project team and drafting committee members to discuss the guidelines and voting process]].'''

The [[m:Universal Code of Conduct/Project#Timeline|timeline is available on Meta-wiki]]. The voting period is March 7 to 21. '''[[m:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting|See the voting information page for more details]].'''

Thank you to everyone who has participated so far.

Sincerely,

Movement Strategy and Governance&lt;br/&gt;
Wikimedia Foundation 

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 00:17, 2022 ж. ақпанның 17 (+06) &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Movement Strategy and Governance News – Issue 6&lt;section end=&quot;announcement-header&quot;/&gt; == 

&lt;section begin=&quot;ucoc-newsletter&quot;/&gt;
&lt;div style = &quot;line-height: 1.2&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:200%;&quot;&gt;'''Movement Strategy and Governance News'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:120%; color:#404040;&quot;&gt;'''Issue 6, April 2022'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size:120%; float:right;&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6|'''Read the full newsletter''']]&lt;/span&gt;
----

Welcome to the sixth issue of Movement Strategy and Governance News! This revamped newsletter distributes relevant news and events about the Movement Charter, Universal Code of Conduct, Movement Strategy Implementation grants, Board of trustees elections and other relevant MSG topics.

This Newsletter will be distributed quarterly, while the more frequent Updates will also be delivered weekly. Please remember to subscribe [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/MSG Newsletter Subscription|here]] if you would like to receive future issues of this newsletter.
&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; background:#fffff; border:2px solid #808080; border-radius:4px; font-size:100%;&quot;&gt;

*'''Leadership Development -''' A Working Group is Forming! - The application to join the Leadership Development Working Group closed on April 10th, 2022, and up to 12 community members will be selected to participate in the working group. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A1|continue reading]])
*'''Universal Code of Conduct Ratification Results are out! -''' The global decision process on the enforcement of the UCoC via SecurePoll was held from 7 to 21 March. Over 2,300 eligible voters from at least 128 different home projects submitted their opinions and comments. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A2|continue reading]])
*'''Movement Discussions on Hubs -''' The Global Conversation event on Regional and Thematic Hubs was held on Saturday, March 12, and was attended by 84 diverse Wikimedians from across the movement. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A3|continue reading]])
*'''Movement Strategy Grants Remain Open! -''' Since the start of the year, six proposals with a total value of about $80,000 USD have been approved. Do you have a movement strategy project idea? Reach out to us! ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A4|continue reading]])
*'''The Movement Charter Drafting Committee is All Set! -''' The Committee of fifteen members which was elected in October 2021, has agreed on the essential values and methods for its work, and has started to create the outline of the Movement Charter draft. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A5|continue reading]])
*'''Introducing Movement Strategy Weekly -''' Contribute and Subscribe! - The MSG team have just launched the updates portal, which is connected to the various Movement Strategy pages on Meta-wiki. Subscriber to get  up-to-date news about the various ongoing projects. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A6|continue reading]])
*'''Diff Blogs -''' Check out the most recent publications about Movement Strategy on Wikimedia Diff. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A7|continue reading]])
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;ucoc-newsletter&quot;/&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 17:58, 2022 ж. сәуірдің 14 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Join the Wikimedia Foundation Annual Plan conversations with Maryana Iskander&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/Conversations/Announcement|''You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.'']]
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/Conversations/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/Conversations/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello,

The [[m:Special:MyLanguage/Movement Communications|Movement Communications]] and [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance|Movement Strategy and Governance]] teams invite you to discuss the '''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/draft|2022-23 Wikimedia Foundation Annual Plan]]''', a plan of record for the Wikimedia Foundation's work.

These conversations continue [[m:User:MIskander-WMF|Maryana Iskander]]'s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Chief Executive Officer/Maryana’s Listening Tour|Wikimedia Foundation Chief Executive Officer listening tour]]. 

The conversations are about these questions:
* The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia 2030|2030 Wikimedia Movement Strategy]] sets a direction toward &quot;knowledge as a service&quot; and &quot;knowledge equity&quot;. The Wikimedia Foundation wants to plan according to these two goals. How do you think the Wikimedia Foundation should apply them to our work?
* The Wikimedia Foundation continues to explore better ways of working at a regional level. We have increased our regional focus in areas like grants, new features, and community conversations. What is working well? How can we improve?
* Anyone can contribute to the Movement Strategy process. Let's collect your activities, ideas, requests, and lessons learned. How can the Wikimedia Foundation better support the volunteers and affiliates working in Movement Strategy activities?

You can find [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/draft/Your Input|'''the schedule of calls on Meta-wiki''']].

The information will be available in multiple languages. Each call will be open to anyone to attend. Live interpretation will be available in some calls. 

Best regards,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 15:59, 2022 ж. сәуірдің 15 (+06)


== [[incubator:Wp/nog|Wp/nog]] ==

Hello! Are there two users who can edit to test Nogai Wikipedia? It can be also a Turkic user who knows little bit Kipchak and the Cyrillic alphabet (mostly possible is Kazakh, Karakalpak, Crimean Tatar and other Turkic and Kipchak languages). When you know one user please ping it. Because we need only two users who need to be active in Wp/nog to approve Wp/nog.  [[Қатысушы:TayfunEt.|TayfunEt.]] ([[Қатысушы талқылауы:TayfunEt.|талқылауы]]) 14:15, 2022 ж. сәуірдің 18 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;2022 Board of Trustees Call for Candidates&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

The Board of Trustees seeks candidates for the 2022 Board of Trustees election. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Announcement/Call_for_Candidates|'''Read more on Meta-wiki.''']]

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] is here! Please consider submitting your candidacy to serve on the Board of Trustees.

The Wikimedia Foundation Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's operations. Community-and-affiliate selected trustees and Board-appointed trustees make up the Board of Trustees. Each trustee serves a three year term. The Wikimedia community has the opportunity to vote for community-and-affiliate selected trustees.

The Wikimedia community will vote to fill two seats on the Board in 2022. This is an opportunity to improve the representation, diversity, and expertise of the Board as a team.

Who are potential candidates? Are you a potential candidate? Find out more on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Apply to be a Candidate|Apply to be a Candidate page]].

Thank you for your support, 

Movement Strategy and Governance on behalf of the Elections Committee and the Board of Trustees&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 

===&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Объявление о выдвижении кандидатур в Совет попечителей Фонда Викимедиа 2022&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Совет попечителей объявляет поиск кандидатов на участие в выборах в Совет 2022 года. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Announcement/Call_for_Candidates|'''Подробнее на Мета-вики''']].

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|Выборы в Совет попечителей 2022 года]] объявляются открытыми! Просим вас рассмотреть возможность выдвижения своей кандидатуры для службы в Совете попечителей.

Совет попечителей Фонда Викимедиа осуществляет контроль за деятельностью Фонда Викимедиа. В состав Совета входят попечители от сообществ и партнёрских организаций, а также назначенные попечители. Каждый попечитель служит три года. Сообщество Викимедиа имеет возможность голосовать за попечителей от сообществ и партнёрских организаций.

Участники_цы сообщества будут голосовать за два места в Совете попечителей в 2022 году. Это возможность улучшить представительство, разнообразие и компетентность Совета как команды.

Вы являетесь потенциальным кандидатом? Узнайте подробности на странице [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Apply to be a Candidate|Подать заявку на выдвижение своей кандидатуры]].

Благодарим вас за поддержку,

Команда по Стратегии движения и управлению от лица Комитета по выборам и Совета попечителей&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 00:05, 2022 ж. сәуірдің 26 (+06)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Editing news 2022 #1&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;&lt;i&gt;[[metawiki:VisualEditor/Newsletter/2022/April|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/i&gt;
[[File:Junior Contributor New Topic Tool Completion Rate.png|thumb|New editors were more successful with this new tool.]]

The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New discussion tool|New topic tool]] helps editors create new ==Sections== on discussion pages.  New editors are more successful with this new tool.  You can [[mw:Talk pages project/New topic#21 April 2022|read the report]].  Soon, the Editing team will offer this to all editors at the 20 Wikipedias that participated in the test.  You will be able to turn it off at [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]].&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] 00:55, 2022 ж. мамырдың 3 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=22019984 тізімін пайдаланып User:Quiddity (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees election 2022 - Call for Election Volunteers&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
The Movement Strategy and Governance team is looking for community members to serve as election volunteers in the upcoming Board of Trustees election.

The idea of the Election Volunteer Program came up during the 2021 Wikimedia Board of Trustees Election. This program turned out to be successful. With the help of Election Volunteers we were able to increase outreach and participation in the election by 1,753 voters over 2017.  Overall turnout was 10.13%, 1.1 percentage points more, and 214 wikis were represented in the election. 

There were a total of 74 wikis that did not participate in 2017 that produced voters in the 2021 election. Can you help increase the participation even more?

Election volunteers will help in the following areas:
* Translate short messages and announce the ongoing election process in community channels
* Optional: Monitor community channels for community comments and questions

Volunteers should:

* Maintain the friendly space policy during conversations and events
* Present the guidelines and voting information to the community in a neutral manner

Do you want to be an election volunteer and ensure your community is represented in the vote? Sign up [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/About|here]] to receive updates. You can use the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/About|talk page]] for questions about translation.&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Выборы в Совет попечителей Фонда Викимедиа 2022. Приглашаем волонтёров&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Команда по Стратегии движения и управлению приглашает членов сообщества принять участие в качестве волонтёров на предстоящих выборах в Совет попечителей.

Идея программы &quot;Волонтёры на выборах&quot; возникла во время выборов в Совет попечителей Викимедиа в 2021 году. Программа была успешной. Благодаря помощи волонтёров на выборах мы смогли увеличить охват сообществ и участие в выборах на 1 753 избирателя по сравнению с 2017 годом. Общая явка составила 10,13%, что на 1,1 процентных пункта больше. Были представлены 214 википроектов. 

Но 74 вики, не участвовавших в 2017 году, дали голоса на выборах 2021 года. Хотите помочь изменить ситуацию с участием?

Волонтёры на выборах будут помогать в следующем:
* Переводить короткие сообщения и анонсировать текущий избирательный процесс на каналах сообщества
* По желанию: Мониторить каналы сообщества на предмет комментариев и вопросов

Волонтёры должны:

* Соблюдать политику дружественного пространства во время бесед и мероприятий
* Представлять руководящие принципы и информацию о голосовании сообществу в нейтральном ключе

Вы хотите стать волонтёром на выборах и обеспечить представительство вашего сообщества в голосовании? Подпишитесь [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/About|здесь]], чтобы получать обновления. Вы можете использовать [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/About|страницу обсуждения]] для вопросов о переводе.&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 18:01, 2022 ж. мамырдың 6 (+06)

==Revisions to the Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines==

Hi all, 

After the conclusion of the community vote on the guidelines in March, the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee Community Affairs committee (CAC)] of the Board asked [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/thread/JAYQN3NYKCHQHONMUONYTI6WRKZFQNSC/ that several areas of the guidelines be reviewed for improvements].

Having analysed the comments of community members who participated in the vote on the Guidelines for implementing the UCoC, the CAC decided to launch another round of community consultations. Upon completion of these consultations, the community will have an opportunity to vote on the revised UCoC Implementation Guidelines.

According to the analysis, the comments highlighted three critical groups of questions:

1. On (mandatory) training in the UCoC and its Guidelines;

2. On balancing privacy protection and due process;

3. On the requirement that certain groups of users affirm they will acknowledge and adhere to the Universal Code of Conduct.

The Revisions Committee kindly asks you to leave your answers and comments on [https://meta.wikimedia.org/wiki/Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines/Revision_discussions/en this Meta page]. (''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines/Revision_discussions/Announcement See full announcement]'').  

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 03:39, 2022 ж. маусымның 3 (+06)

== Тренинги по Викиданным для Тюркских Викимедийцев 2022 ==
[[File:Wikidata 2022 Istanbul social media campaign 02.jpg|right|thumb|300px|Wikidata 2022 Istanbul]]
Дорогие друзья,

Я рад сообщить вам, что заявки на получение стипендии для участия в Стамбульской конференции по Викиданным теперь открыты. Если вы представляете тюркское сообщество и активно участвуете в проектах Викимедиа на тюркских языках, то вы можете подать заявку на получение стипендии. Заявки принимаются до 30 июня 2022 года, 23:59 UTC.

Кандидаты смогут подать заявку на получение полной стипендии. Полная стипендия покроет расходы на путешествие, проживание и питание во время конференции, организованное Тюркским ЮГ Викимедиа.

Конференция пройдет с 21 по 23 октября 2022 года в Стамбуле, Турция.

* Чтобы узнать больше о Тренингах по Викиданным для Тюркских Викимедийцев, пожалуйста, посетите: https://w.wiki/53dX

* Чтобы узнать больше о стипендии, регистрации и форме заявки, пожалуйста, посетите: https://w.wiki/5FFv

Кроме того, мы рекомендуем вам подписаться на наш список рассылки (https://w.wiki/5FFw) для получения информации и новостей о проектах и мероприятиях Тюркским ЮГ Викимедиа.

Всего наилучшего, [[User:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#ff0500&quot;&gt;'''''Mehman'''''&lt;/span&gt;]] [[User Talk:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#0500ff&quot;&gt;'''''97'''''&lt;/span&gt;]] 03:48, 2022 ж. маусымның 11 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Propose statements for the 2022 Election Compass&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Propose statements for the 2022 Election Compass| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Propose statements for the 2022 Election Compass|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Propose statements for the 2022 Election Compass}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi all,

Community members in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] are invited to [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Community_Voting/Election_Compass|propose statements to use in the Election Compass.]]

An Election Compass is a tool to help voters select the candidates that best align with their beliefs and views. The community members will propose statements for the candidates to answer using a Lickert scale (agree/neutral/disagree). The candidates’ answers to the statements will be loaded into the Election Compass tool. Voters will use the tool by entering in their answer to the statements (agree/disagree/neutral). The results will show the candidates that best align with the voter’s beliefs and views.

Here is the timeline for the Election Compass:

* July 8 - 20: Community members propose statements for the Election Compass
* 
* July 21 - 22: Elections Committee reviews statements for clarity and removes off-topic statements
* 
* July 23 - August 1: Volunteers vote on the statements
* 
* August 2 - 4: Elections Committee selects the top 15 statements
* 
* August 5 - 12: candidates align themselves with the statements
* 
* August 15: The Election Compass opens for voters to use to help guide their voting decision

The Elections Committee will select the top 15 statements at the beginning of August. The Elections Committee will oversee the process, supported by the Movement Strategy and Governance team. MSG will check that the questions are clear, there are no duplicates, no typos, and so on.

Best,

Movement Strategy and Governance

''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee''&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 11:35, 2022 ж. шілденің 13 (+06)

== Открыт прием заявок для сессий ==

[[File:Wikidata_Istanbul_call_for_submissions_is_now_open_social_media_post.png|250px|right|thumb|Открыт прием заявок]]
Всем привет,

Команда организаторов [[:m:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022|Тренингов по Викиданных для Тюркских Викимедийцев]] рада сообщить вам, что [[:m:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians/Submissions|открыт прием заявок]] (https://w.wiki/5TFZ) на участие в программе конференции, которая пройдет в Стамбуле, Турции, с 21 по 23 октября. '''Мы будем принимать заявки до 10 августа 2022 года'''.

Вы можете подать заявку и выступить на конференции на трех языках: английском, турецком и русском, а также онлайн или очно. Предложения по сессиям могут быть представлены в 5 различных типах со стандартизированной продолжительностью выступления. Основная тема сессии должна быть связана с Викиданными, интегрированными данными, импортом данных, SPARQL или другими связанными темами. Вы также можете представить свои достижения или темы, связанные с развитием проектов Викимедиа и движения Викимедиа. Более подробно – https://w.wiki/5TFZ.

Мы хотели бы узнать и предоставить сообществу больше информации о тюркских сообществах, и мы надеемся, что вы поможете нам достичь этой цели.

С уважением, – [[User:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#ff0500&quot;&gt;'''''Mehman'''''&lt;/span&gt;]] [[User Talk:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#0500ff&quot;&gt;'''''97'''''&lt;/span&gt;]] 21:58, 2022 ж. шілденің 17 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election/Short| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi everyone,

The Affiliate Representatives have completed their voting period. The selected 2022 Board of Trustees candidates are:

* Tobechukwu Precious Friday ([[:m:User:Tochiprecious|Tochiprecious]])
* Farah Jack Mustaklem ([[:m:User:Fjmustak|Fjmustak]])
* Shani Evenstein Sigalov ([[:m:User:Esh77|Esh77]])
* Kunal Mehta ([[:m:User:Legoktm|Legoktm]])
* Michał Buczyński ([[:m:User:Aegis Maelstrom|Aegis Maelstrom]])
* Mike Peel ([[:m:User:Mike Peel|Mike Peel]])

You may see more information about the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Results|Results]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Stats|Statistics]] of this Board election.

The Affiliate organizations selected representatives to vote on behalf of the Affiliate organization. The Affiliate Representatives proposed questions for the candidates to answer in mid-June. These answers from candidates and the information provided from the Analysis Committee provided support for the representatives as they made their decision.

Please take a moment to appreciate the Affiliate Representatives and Analysis Committee members for taking part in this process and helping to grow the Board of Trustees in capacity and diversity. These hours of volunteer work connect us across understanding and perspective. Thank you for your participation.

Thank you to the community members who put themselves forward as candidates for the Board of Trustees. Considering joining the Board of Trustees is no small decision. The time and dedication candidates have shown to this point speaks to their commitment to this movement. Congratulations to those candidates who have been selected. A great amount of appreciation and gratitude for those candidates not selected. Please continue to share your leadership with Wikimedia.

What can voters do now?

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Results|Review the results of the Affiliate selection process]].

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election|Read more here about the next steps in the 2022 Board of Trustee election]].

Best,

Movement Strategy and Governance

''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee''&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 01:54, 2022 ж. шілденің 21 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Movement Strategy and Governance News – Issue 7&lt;section end=&quot;announcement-header&quot;/&gt; ==

&lt;section begin=&quot;msg-newsletter&quot;/&gt;
&lt;div style = &quot;line-height: 1.2&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:200%;&quot;&gt;'''Movement Strategy and Governance News'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:120%; color:#404040;&quot;&gt;'''Issue 7, July-September 2022'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size:120%; float:right;&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7|'''Read the full newsletter''']]&lt;/span&gt; 
----
Welcome to the 7th issue of Movement Strategy and Governance News! The newsletter distributes relevant news and events about the implementation of Wikimedia's [[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy/Initiatives|Movement Strategy recommendations]], other relevant topics regarding Movement governance, as well as different projects and activities supported by the Movement Strategy and Governance (MSG) team of the Wikimedia Foundation.  

The MSG Newsletter is delivered quarterly, while the more frequent [[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy/Updates|Movement Strategy Weekly]] will be delivered weekly. Please remember to subscribe [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/MSG Newsletter Subscription|here]] if you would like to receive future issues of this newsletter.
&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; background:#fffff; border:2px solid #808080; border-radius:4px; font-size:100%;&quot;&gt; 

* '''Movement sustainability''': Wikimedia Foundation's annual sustainability report has been published. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A1|continue reading]])
* '''Improving user experience''': recent improvements on the desktop interface for Wikimedia projects. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A2|continue reading]])
* '''Safety and inclusion''': updates on the revision process of the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A3|continue reading]])
* '''Equity in decisionmaking''': reports from Hubs pilots conversations, recent progress from the Movement Charter Drafting Committee, and a new white paper for futures of participation in the Wikimedia movement. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A4|continue reading]])
* '''Stakeholders coordination''': launch of a helpdesk for Affiliates and volunteer communities working on content partnership. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A5|continue reading]])
* '''Leadership development''': updates on leadership projects by Wikimedia movement organizers in Brazil and Cape Verde. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A6|continue reading]])
* '''Internal knowledge management''': launch of a new portal for technical documentation and community resources. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A7|continue reading]])
* '''Innovate in free knowledge''': high-quality audiovisual resources for scientific experiments and a new toolkit to record oral transcripts. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A8|continue reading]])
* '''Evaluate, iterate, and adapt''': results from the Equity Landscape project pilot ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A9|continue reading]])
* '''Other news and updates''': a new forum to discuss Movement Strategy implementation, upcoming Wikimedia Foundation Board of Trustees election, a new podcast to discuss Movement Strategy, and change of personnel for the Foundation's Movement Strategy and Governance team. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A10|continue reading]])
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;msg-newsletter&quot;/&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 14:39, 2022 ж. шілденің 25 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Vote for Election Compass Statements&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Vote for Election Compass Statements| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Vote for Election Compass Statements|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Vote for Election Compass Statements}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi all,

Volunteers in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] are invited to [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Community_Voting/Election_Compass/Statements|vote for statements to use in the Election Compass]]. You can vote for the statements you would like to see included in the Election Compass on Meta-wiki.

An Election Compass is a tool to help voters select the candidates that best align with their beliefs and views. The community members will propose statements for the candidates to answer using a Lickert scale (agree/neutral/disagree). The candidates’ answers to the statements will be loaded into the Election Compass tool. Voters will use the tool by entering in their answer to the statements (agree/disagree/neutral). The results will show the candidates that best align with the voter’s beliefs and views.

Here is the timeline for the Election Compass:

*&lt;s&gt;July 8 - 20: Volunteers propose statements for the Election Compass&lt;/s&gt;
*&lt;s&gt;July 21 - 22: Elections Committee reviews statements for clarity and removes off-topic statements&lt;/s&gt;
*July 23 - August 1: Volunteers vote on the statements
*August 2 - 4: Elections Committee selects the top 15 statements
*August 5 - 12: candidates align themselves with the statements
*August 15: The Election Compass opens for voters to use to help guide their voting decision

The Elections Committee will select the top 15 statements at the beginning of August

Best, 

Movement Strategy and Governance

''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee'' &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;  --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 17:31, 2022 ж. шілденің 27 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Delay of the 2022 Wikimedia Foundation Board of Trustees election&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Delay of Board of Trustees election| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Delay of Board of Trustees election|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Delay of Board of Trustees election}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi all,
 
I am reaching out to you today with an update about the timing of the voting for the Board of Trustees election. 
 
As many of you are already aware, this year we are offering an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Community_Voting/Election_Compass|Election Compass]] to help voters identify the alignment of candidates on some key topics. Several candidates requested an extension of the character limitation on their responses expanding on their positions, and the Elections Committee felt their reasoning was consistent with the goals of a fair and equitable election process.  
 
To ensure that the longer statements can be translated in time for the election, the Elections Committee and Board Selection Task Force decided to delay the opening of the Board of Trustees election by one week - a time proposed as ideal by staff working to support the election. 
 
Although it is not expected that everyone will want to use the Election Compass to inform their voting decision, the Elections Committee felt it was more appropriate to open the voting period with essential translations for community members across languages to use if they wish to make this important decision.
 
The voting will open on August 23 at 00:00 UTC and close on September 6 at 23:59 UTC.

Best regards,

Matanya, on behalf of the Elections Committee
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 15:57, 2022 ж. тамыздың 17 (+06)

== Шағын Wikimedia кеңейтімін қазақ тіліне аудару ==
[[File:LinguaLibre_SignIt-all.png|thumb|350px|Lingua Libre SignIt]]
[[File:Poisson.webm|thumb|Fish in French Sign language]]
:''[Google Translate арқылы жазылған]''
Сәлеметсіз бе, оны кодтағаннан кейін мен шағын Wikimedia кеңейтімін қазақ тіліне аудару үшін көмек іздеп жүрмін: [https://addons.mozilla.org/fr/firefox/addon/lingua-libre-signit/ Firefox үшін Lingua Libre SignIt]. Бұл кеңейтім эксперименттік болып табылады, ол пайдаланушыларға ымдау тілдерін үйренуге мүмкіндік береді. «Қазақтан қазақша ым тіліне» қосқым келеді. Аударылатын бар болғаны 30 сөз тіркесі бар, біреу [оларды аударуға көмектесе алады]. Біз сондай-ақ бейне түсіру үшін ымдау тілін жақсы білетін еріктілерді іздейміз. Код кішкентай, сондықтан бұл кіші JS әзірлеушілері үшін жақсы жоба. Осы өтінішті қарастырғаныңызға рахмет. [[Қатысушы:Yug|Yug]] ([[Қатысушы талқылауы:Yug|талқылауы]]) 22:13, 2022 ж. тамыздың 15 (+06)

;Translate small Wikimedia extension into Kazakh
Hello, after coding it I'm looking for help to translate into Kazakh a small Wikimedia extension : [https://addons.mozilla.org/fr/firefox/addon/lingua-libre-signit/ Lingua Libre SignIt] for Firefox. This extension is experimental, it allows users to learn sign language(s). I would like to add &quot;Kazakh to Kazakh Sign Language&quot;. There are just 30 phrases to translate, could someone [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&amp;group=signit&amp;language=kk-cyrl help to translate those here].

We also look for volunteers fluent in sign language to record videos. The code is small, so it's also a good project for junior JS developers to join in.

Thank you for considering this request. [[Қатысушы:Yug|Yug]] ([[Қатысушы талқылауы:Yug|талқылауы]]) 23:05, 2022 ж. тамыздың 20 (+06)

== Invitation to join the Movement Strategy Forum == 

Hello everyone,

[https://forum.movement-strategy.org/ The Movement Strategy Forum] (MS Forum) is a multilingual collaborative space for all conversations about Movement Strategy implementation. 

We are inviting all Movement participants to collaborate on the MS Forum. The goal of the forum is to build community collaboration, using an inclusive multilingual platform. 

The [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy Movement Strategy] is a collaborative effort to imagine and build the future of the Wikimedia Movement. Anyone can contribute to the Movement Strategy, from a comment to a full-time project. 

Join this forum with your Wikimedia account, engage in conversations, and ask questions in your language.

The Movement Strategy and Governance team (MSG) launched the proposal for the MS Forum in May 2022. There was a 2-month community review period, which ended on 24 July 2022. The community review process included several questions that resulted in interesting conversations. You can read the [https://forum.movement-strategy.org/t/ms-forum-community-review-report/1436 Community Review Report]. 

We look forward to seeing you at the MS Forum! 

Best regards,  

Movement Strategy and Governance team 

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 14:00, 2022 ж. тамыздың 22 (+06)

=== Присоединяйтесь к форуму Стратегии движения === 

Всем привет, 

[https://forum.movement-strategy.org/ Форум Стратегии движения] (MS Forum) — это многоязычное пространство для совместного обсуждения всех вопросов, связанных с реализацией Стратегии движения. 

Приглашаем всех участников Движения к сотрудничеству на форуме Стратегии движения. Цель форума - построение сотрудничества между сообществами с помощью инклюзивной и многоязычной платформы. 

[https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy Стратегия движения] — это совместная работа по созданию будущего движения Викимедиа. Каждый может внести свой вклад в Стратегию движения — от одного комментария до разработки проекта. Присоединяйтесь к форуму со своей учетной записью Викимедиа, участвуйте в беседах и задавайте вопросы на своем языке.

Команда по Стратегии движения и управлению (MSG) выдвинула предложение о создании форума в мае 2022 года. Был проведен 2-х месячный период рассмотрения предложения сообществом, который завершился 24 июля 2022 года. Вы можете ознакомиться с отчетом об обзоре сообщества [https://forum.movement-strategy.org/t/ms-forum-community-review-report/1436 здесь]. 

Мы будем рады видеть вас на форуме! 

С уважением,

Команда по Стратегии движения и управлению 

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 14:00, 2022 ж. тамыздың 22 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi everyone,

The Community Voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] is now open. Here are some helpful links to get you the information you need to vote:

* Try the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Community_Voting/Election_Compass|Election Compass]], showing how candidates stand on 15 different topics.
* Read the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Candidates|candidate statements]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Affiliate_Organization_Participation/Candidate_Questions|answers to Affiliate questions]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Apply to be a Candidate|Learn more about the skills the Board seeks]] and how the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Candidates|Analysis Committee found candidates align with those skills]]

If you are ready to vote, you may go to [[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2022|SecurePoll voting page]] to vote now. '''You may vote from August 23 at 00:00 UTC to September 6 at 23:59 UTC.''' To see about your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]].

Best,

Movement Strategy and Governance

''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee''&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 21:07, 2022 ж. тамыздың 23 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Revised Enforcement Draft Guidelines for the Universal Code of Conduct&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee#Revisions Committee|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines Revisions committee]] is requesting comments regarding the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|'''Revised Enforcement Draft Guidelines for the Universal Code of Conduct (UCoC)''']]. This review period will be open from '''8 September 2022 until 8 October 2022.'''

The Committee collaborated to revise these draft guidelines based on input gathered from the community discussion period from May through July, as well as the community vote that concluded in March 2022. The revisions are focused on the following four areas:

# To identify the type, purpose, and applicability of the UCoC training;
# To simplify the language for more accessible translation and comprehension by non-experts;
# To explore the concept of affirmation, including its pros and cons;
# To review the balancing of the privacy of the accuser and the accused

The Committee requests comments and suggestions about these revisions by '''8 October 2022'''. From there, the Revisions Committee anticipates further revising the guidelines based on community input.

'''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|Find the Revised Guidelines on Meta]], and a [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Comparison|comparison page in some languages.''']]

Everyone may share comments in a number of places.  Facilitators welcome comments in any language on [[m:Special:MyLanguage/Talk:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|the Revised Enforcement Guidelines talk page]]. Comments can also be shared on talk pages of translations, at local discussions, or during conversation hours. There are a series of [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Conversation hours|'''conversation hours''']] planned about the Revised Enforcement Guidelines; please see Meta for the times and details.

The facilitation team supporting this review period hopes to reach a large number of communities. If you do not see a conversation happening in your community, please organize a discussion. Facilitators can assist you in setting up the conversations. Discussions will be summarized and presented to the drafting committee every two weeks. The summaries will be published [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee/Digests|here]].&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Пересмотренное Руководство по обеспечению правоприменения УКП&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Уважаемые члены казахоязычного сообщества,

[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee#Revisions Committee|Комитет по пересмотру Руководства по обеспечению правоприменения Универсального кодекса поведения]]  (УКП) просит представить отзывы относительно [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|'''пересмотренной версии проекта Руководства по обеспечению правоприменения УКП''']]. Рассмотрение будет проходить в период с '''8 сентября 2022 года по 8 октября 2022 года.'''

Комитет провел пересмотр проекта руководства, основываясь на предложениях, собранных во время дискуссии сообщества в период с мая по июль, а также на основе голосования, проведенного в марте 2022 года. Изменения преимущественно касаются четырех областей:

# Определение вида, назначения и применимости обучения по УКП.
# Упрощение формулировок для облегчения перевода и понимания людьми, не являющимися экспертами.
​​# Прояснение концепции утверждения, включая ее достоинства и недостатки. 
# Пересмотр баланса между конфиденциальностью заявителя и нарушителя.

Комитет просит предоставить отзывы и предложения касательно данных изменений до '''8 октября 2022 года'''. Далее, комитет по пересмотру планирует внести дополнительные изменения на основе отзывов сообщества.

'''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|Вы можете найти обновленное руководство в Мета-вики]], а также [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Comparison|страницу сравнения на разных языках. ''']]

Каждый имеет возможность поделиться своими отзывами в различных местах. Вы можете поделиться комментариями на любом удобном вам языке на [[m:Special:MyLanguage/Talk:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|странице обсуждения по обновленному руководству]]. Вы также можете предоставить отзывы на страницах обсуждений переведенных версий, во время локальных дискуссий или же во время «часов обсуждения» и круглых столов.
Планируется проведение дискуссий по вопросам изменений в Руководстве по обеспечению правоприменения УКП. Пожалуйста, ознакомьтесь с подробностями и датами на [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Conversation hours|'''Мета-вики''']].

Команда фасилитаторов, осуществляющая поддержку данного процесса, надеется привлечь большое количество сообществ. Если обсуждение еще не происходит в вашем сообществе, пожалуйста, организуйте такое обсуждение сами. Фасилитаторы могут помочь вам в организации обсуждений. Результаты обсуждений будут обобщаться и представляться на рассмотрение редакционного комитета каждые две недели. Краткие итоги будут публиковаться [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee/Digests|здесь]].&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 20:22, 2022 ж. қыркүйектің 12 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Invitation to attend “Ask Me Anything about Movement Charter” Sessions&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; == 

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]
Hello all, 

During the 2022 Wikimedia Summit, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee|Movement Charter Drafting Committee]] (MCDC) presented the first outline of the Movement Charter, giving a glimpse on the direction of its future work, and the Charter itself. The MCDC then integrated the initial feedback collected during the Summit. Before proceeding with writing the Charter for the whole Movement, the MCDC wants to interact with community members and gather feedback on the drafts of the three sections: Preamble, Values &amp; Principles, and Roles &amp; Responsibilities (intentions statement). The Movement Charter drafts will be available on the Meta page [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content|here]] on November 14, 2022. Community wide consultation period on MC will take place from November 20 to December 18, 2022. Learn more about it [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|here]]. 

With the goal of ensuring that people are well informed to fully participate in the conversations and are empowered to contribute their perspective on the Movement Charter, three '''“Ask Me Anything about Movement Charter&quot;''' sessions have been scheduled in different time zones. Everyone in the Wikimedia Movement is invited to attend these conversations. The aim is to learn about Movement Charter - its goal, purpose, why it matters, and how it impacts your community. MCDC members will attend these sessions to answer your questions and hear community feedback.     

The “Ask Me Anything” sessions accommodate communities from different time zones. Only the presentation of the session is recorded and shared afterwards, no recording of conversations. Below is the list of planned events: 

* '''Asia/Pacific''': November 4, 2022 at 09:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1667552400 your local time]). Interpretation is available in Chinese and Japanese.   
* '''[https://forum.movement-strategy.org/t/ask-me-anything-about-movement-charter-session-europe-mena-sub-saharan-africa/2132 CEE and CA/MENA/Sub Saharan Africa]''': November 12, 2022 at 15:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1668265257 your local time]). Interpretation is available in  Arabic, French and Russian.  
* '''North and South America/ Western Europe''': November 12, 2022 at 15:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1668265257 your local time]). Interpretation is available in Spanish and Portuguese. 

On the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|Meta page]] you will find more details; Zoom links will be shared 48 hours ahead of the call.

'''Call for Movement Charter Ambassadors'''

Individuals or groups from all communities who wish to help include and start conversations in their communities on the Movement Charter are encouraged to become [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|Movement Charter Ambassadors]] (MC Ambassadors). MC Ambassadors will carry out their own activities and get financial support for enabling conversations in their own languages. [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Team|Regional facilitators]] from the Movement Strategy and Governance team are available to support applicants with MC Ambassadors grantmaking. If you are interested please sign up [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|here]]. Should you have specific questions, please reach out to the MSG team via email: strategy2030@wikimedia.org or on the MS forum. 

We thank you for your time and participation. 

''On behalf of the Movement Charter Drafting Committee'',&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 16:36, 2022 ж. қарашаның 7 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Приглашение принять участие в сессиях «‎Вопросы и ответы об Уставе движения»&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; === 

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]
Доброго дня, 

[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee|Комитет по разработке Устава движения]] представил предварительный проект Устава движения в Саммите Викимедиа 2022, обозначив направление Комитета и Устава. Исходя из полученных отзывов, Комитет внёс в Устав первоначальные изменения. Прежде чем приступить к написанию Устава для всего Движения, Комитет по разработке Устава планирует провести консультации с сообществом Викимедиа и получить обратную связь по черновым вариантам первых трёх разделов: Преамбула, Ценности и принципы, и Роли и обязанности (заявление о намерениях). Проекты этих разделов будут доступны на [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content|Мета странице]] 14 ноября 2022 года. Консультации с сообществом для получения обратной связи по трём разделам Устава движения пройдут с 20 ноября по 18 декабря 2022 года. Узнайте больше об этом [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|здесь]]. 

С целью обеспечения информированности всех заинтересованных лиц, для того, чтобы они могли полноценно участвовать в обсуждениях и имели возможность поделиться мнением об Уставе движения, приглашаем вас присоединиться к сессии '''«‎Вопросы и ответы об Уставе движения‎»'''. Данные сессии запланированы с учётом разных часовых поясов. Все желающие узнать об Уставе Движения могут принять участие в сессиях. На этих сессиях участники узнают о цели устава, о значении и влиянии, которые он имеет для викимедийцев, а также для сообществ. Члены Комитета по разработке Устава движения будут присутствовать, чтобы ответить на вопросы и услышать мнение сообщества.     

Будет записана только презентационная часть, запись обсуждений не предусмотрена. Ниже приведен список запланированных встреч: 

* '''Азиатско-Тихоокеанский регион''': 4 ноября 2022 года в 09:00-10.30 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1667552400 ваше местное время]). Доступен перевод на китайский и японский языки.   
* '''[https://forum.movement-strategy.org/t/ask-me-anything-about-movement-charter-session-europe-mena-sub-saharan-africa/2132 Центральная и Восточная Европа и Центральная Азия/страны MENA/страны Африки к югу от Сахары]''': 12 ноября 2022 года в 15:00-16.30 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1668265257 ваше местное время]). Доступен устный перевод на арабский, французский и русский языки.  
* '''Северная и Южная Америка/Западная Европа''': 12 ноября 2022 года в 15:00-16.30 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1668265257 Ваше местное время]). (В то же время, что и сессия №2, указанная выше) Доступен устный перевод на испанский и португальский языки. 

На [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|странице Мета]] вы найдете более подробную информацию; ссылки на Zoom будут предоставлены за 48 часов до звонка.

'''Послы Устава Движения'''

Отдельные лица или группы людей из всех сообществ, которые хотят способствовать включению своих сообществ к обсуждениям об Уставе движения, могут стать [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|Послами Устава движения]]. Послы Устава движения будут проводить свои мероприятия и могут получить финансовую поддержку для проведения встреч на своих языках. [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Team|Региональные фасилитаторы]] команды по Стратегии и движения и управлению будут оказывать поддержку желающим получить грант для послов УД. Если вы заинтересованы стать послом УД, пожалуйста, зарегистрируйтесь [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|здесь]]. Если у вас есть конкретные вопросы, пожалуйста, свяжитесь с командой по Стратегии движения и управлению по электронной почте: strategy2030@wikimedia.org или на форуме Стратегии движения. 

Спасибо вам за участие. 

''От имени Комитета по разработке Устава Движения'',&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 16:36, 2022 ж. қарашаның 7 (+06)

== IMPORTANT: Admin activity review ==

Hello. A policy regarding the removal of &quot;advanced rights&quot; (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing &quot;advanced rights&quot; from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]].

We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
#[[User:AlibekKS|AlibekKS]] (administrator)
#[[User:Ulan|Ulan]] (administrator)

These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.

However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Қатысушы:Elton|Elton]] ([[Қатысушы талқылауы:Elton|талқылау]]) 19:22, 2023 ж. қаңтардың 4 (+06)

== Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына дауыс беру болайын деп жатыр ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1|Бұл хабардың басқа тілдерге аударылған нұсқасын Meta-wiki сайтынан таба аласыз.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Сәлеметсіздер ме!

2023 жылғы қаңтардың ортасында [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Әмбебап әдеп кодексінің]] [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулық]] қауымдастықтың екінші ратификациялық дауыс беруіне салынады. Бұл шара [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Results|2022 жылдың наурызындағы дауыс беру]] шарасының жалғасы болмақ, ол кезде дауыс берушілердің көбі ӘӘК-нің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықты қолдаған еді. Дауыс беру кезінде қатысушылар қауымдастықтағы маңызды мәселелерді атап өтуге көмектесті. Қамқоршылық кеңесінің [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Қауымдастық істері бойынша комитеті]] сол аталып өткен мәселелердің қарастырылуын сұрады.

Еріктілер басқаратын [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Drafting_committee#Revisions_Committee_members|Қайта қарастыру комитеті]] қауымдастық ұсыныстарын тексеріп, өзгерістер енгізу үшін біраз тер төкті. Олар оқыту және бекіту талаптары, жұмыс барысындағы құпиялық пен ашықтық, құжаттың оқуға және аударуға ыңғайлы болуы сияқты өзекті мәселелерді жетілдірді.

Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасын '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|мына жерден]]''', ал өзгерістер арасындағы айырмашылықты '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Comparison|мына жерден]]''' көруге болады.

'''Қалай дауыс беруге болады?'''

Дауыс беру '''2023 жылғы 17 қаңтардан''' бастап ашық болады. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voter information|Meta-wiki сайтындағы осы бетте]]''' SecurePoll арқылы қалай дауыс беруге болатыны туралы ақпарат берілген.

'''Кім дауыс бере алады?'''

Осы дауыс беруге '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised enforcement_guidelines/Voter_information#Voting_eligibility|жарамдылық талаптары]]''' Уикимедиа Қамқоршылар кеңесінің сайлауындағымен бірдей.  Дауыс берушілердің құзыреттілігі туралы толық ақпаратты дауыс берушінің ақпарат бетінен көріңіз.  Талаптарға сай болсаңыз, Уикимедиа аккаунтыңызды пайдаланып, дауыс беру серверіне кіре аласыз.

'''Дауыс беру аяқталған соң не болады?''' 

Дауыстарды тәуелсіз еріктілер тобы мұқият тексереді. Дауыс беру нәтижесі Wikimedia-l жүйесінде, Қозғалыс стратегиясының форумында, Diff блогінде, сондай-ақ Meta-wiki сайтында жарияланады. Дауыс берушілер қайтадан дауыс беріп, нұсқаулық туралы пікір білдіре алады. Қамқоршылар кеңесі ӘӘК-нің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың ратификациялануын немесе одан әрі жетілдірілуін қарастырғанда, қолдау көрсету мен қозғалған мәселелер деңгейін ескереді.

ӘӘК жобасы тобының атынан,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 18:31, 2023 ж. қаңтардың 10 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына дауыс беру басталды&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==

Сәлеметсіздер ме! 

[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines|Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына]] [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voting|дауыс беру кезеңі]] басталды! Дауыс беру уақыты екі аптаға созылады және '''2023 жылғы 31 қаңтар''' күні сағат '''23:59-да (UTC)''' аяқталады. Кімдер дауыс бере алатыны, сондай-ақ қалай дауыс беру керектігі туралы білу үшін Meta-wiki сайтындағы [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voter_information|дауыс берушілерге арналған ақпарат]] бетіне өтіңіз.

Әмбебап әдеп кодексінің (ӘӘК-нің) орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулық пен дауыс беру процесі туралы толық ақпарат алу үшін [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Announcement/Voting_1|алдыңғы хабарды]] оқыңыз.

ӘӘК жобасы тобының атынан, --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 01:10, 2023 ж. қаңтардың 19 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына дауыс беру аяқталайын деп қалды &lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 3|Бұл хабардың басқа тілдерге аударылған нұсқасын Meta-wiki сайтынан таба аласыз.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 3|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 3}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Сәлеметсіздер ме!

[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына]] [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting|дауыс беру]] '''2023 жылғы 31 қаңтар''' күні сағат '''23:59-да (UTC)''' аяқталады. Кімдер дауыс бере алатыны, сондай-ақ қалай дауыс беру керектігі туралы білу үшін Meta-wiki сайтындағы [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voter information|дауыс берушілерге арналған ақпарат]] бетіне өтіңіз. Әмбебап әдеп кодексінің (ӘӘК-нің) орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулық пен дауыс беру процесі туралы толық ақпарат [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1|алдыңғы хабарда]] берілген.

ӘӘК жобасы тобының атынан,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 00:54, 2023 ж. қаңтардың 31 (+06)

==&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Universal Code of Conduct revised enforcement guidelines vote results&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The recent community-wide vote on the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines |Universal Code of Conduct revised Enforcement Guidelines]] has been tallied and scrutinized. Thank you to everyone who participated.

After 3097 voters from 146 Wikimedia communities voted, the results are 76% in support of the Enforcement Guidelines, and 24% in opposition. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voting_statistics|Statistics]] for the vote are available. A more detailed summary of comments submitted during the vote will be published soon.

From here, the results and comments collected during this vote will be submitted to the Board of Trustees for their review. The current expectation is that the Board of Trustees review process will complete in March 2023.  We will update you when their review process is completed.

On behalf of the UCoC Project Team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 00:49, 2023 ж. ақпанның 16 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Community feedback-cycle about updating the Wikimedia Terms of Use starts&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Announcement|}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_department|Wikimedia Foundation Legal Department]] is organizing a feedback-cycle with community members to discuss updating the Wikimedia Terms of Use.

[[:foundation:Special:MyLanguage/Terms of Use|The Terms of Use (ToU)]] are the legal terms that govern the use of websites hosted by the Wikimedia Foundation. We will be gathering your feedback on a draft proposal from February through April. The draft will be translated into several languages, with written feedback accepted in any language.

This update comes in response to several things:
* Implementing the Universal Code of Conduct
* Updating project text to the Creative Commons BY-SA 4.0 license
* Proposal for better addressing undisclosed paid editing
* Bringing our terms in line with current and recently passed laws affecting the Foundation, including the European Digital Services Act

As part of the feedback cycle two office hours will be held, the first on March 2, the second on April 4. 

For further information, please consult:
* The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Proposed update|proposed update of the ToU by comparison]]  
* The page for your [[m:Talk:Terms of use|feedback]]
* Information about [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours|the office hours]]

On behalf of the Wikimedia Foundation Legal Team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 01:56, 2023 ж. ақпанның 22 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Reminder: Office hours about updating the Wikimedia Terms of Use&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Reminder|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Reminder|}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

This a reminder that the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_department|Wikimedia Foundation Legal Department]] is hosting [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours|office hours]] with community members about [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_department/2023_ToU_updates/Proposed_update|updating the Wikimedia Terms of Use]].

The office hours will be held on '''March 2, at 17:00 UTC to 18:30 UTC.''' See for more [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours|details here on Meta]].

Another office hours will be held on April 4.

We hereby kindly invite you to participate in the discussion. Please note that this meeting will be held in English language and led by the members of the Wikimedia Foundation Legal Team, who will take and answer your questions. Facilitators from the Movement Strategy and Governance Team will provide the necessary assistance and other meeting-related services.

On behalf of the Wikimedia Foundation Legal Team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 18:04, 2023 ж. наурыздың 2 (+06)

== Editing news 2023 #1 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;&lt;i&gt;[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2023/February|Read this in another language]] • [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/i&gt;

This newsletter includes two key updates about the [[mw:Special:MyLanguage/Editing team|Editing]] team's work:

# The Editing team will finish adding new features to the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|Talk pages project]] and deploy it.
# They are beginning a new project, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]].

&lt;strong&gt;Talk pages project&lt;/strong&gt;
[[File:Page Frame Features on desktop.png|alt=Screenshot showing the talk page design changes that are currently available as beta features at all Wikimedia wikis. These features include information about the number of people and comments within each discussion.|thumb|300px|Some of the upcoming changes]]

The Editing team is nearly finished with this first phase of the [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project|Talk pages project]]. Nearly all [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|new features]] are available now in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature for {{int:discussiontools-preference-label}}]].

It will show information about how active a discussion is, such as the date of the most recent comment. There will soon be a new &quot;{{int:skin-action-addsection}}&quot; button. You will be able to turn them off at [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]]. Please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Talk_pages_project/Usability#c-PPelberg_(WMF)-20230215001000-Feedback:_Proposed_Revisions_to_%22Add_topic%22_button|tell them what you think]].

[[File:Daily edit completion rates mobile talk pages.png|thumb|300px|Daily edit completion rate by test group: DiscussionTools (test group) and MobileFrontend overlay (control group)]]

An A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|{{int:discussiontools-preference-label}} on the mobile site]] has finished. Editors were [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|more successful with {{int:discussiontools-preference-label}}]]. The Editing team is enabling these features for all editors on the mobile site.

&lt;strong&gt;New Project: Edit Check&lt;/strong&gt;

The Editing team is beginning [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|a project to help new editors of Wikipedia]]. It will help people identify some problems before they click &quot;{{int:publishchanges}}&quot;. The first tool will encourage people to add references when they add new content. Please [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist|watch]] that page for more information. You can [[mw:Special:MyLanguage/Editing_team/Community_Conversations#20230303|join a conference call on 3&amp;nbsp;March&amp;nbsp;2023]] to learn more.&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

–[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 05:24, 2023 ж. ақпанның 23 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=24611966 тізімін пайдаланып User:Quiddity (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Board of Trustees have ratified the UCoC Enforcement Guidelines&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement - Board ratification|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement - Board ratification|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement - Board ratification}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello all, an important update on the UCoC Enforcement Guidelines:

The vote on the Enforcement Guidelines in January 2023 showed a majority approval of the Enforcement Guidelines. There were 369 comments received and a detailed summary of the comments will be published shortly. Just over three-thousand (3097) voters voted and 76% approved of the Enforcement Guidelines. You can view the '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voting_statistics|vote statistics on Meta-wiki]]'''.

As the support increased, this signifies to the Board that the current version has addressed some of the issues indicated during the last review in 2022. The Board of Trustees voted to ratify the Enforcement Guidelines. The [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Approval_of_Universal_Code_of_Conduct_Enforcement_Guidelines resolution can be found on Foundation wiki] and you can read more about the [https://diff.wikimedia.org/2023/03/21/the-enforcement-guidelines-received-strong-support-from-the-community-what-happens-next/ process behind the 2023 Enforcement Guidelines review on Diff.]

There are some next steps to take with the important recommendations provided by the Enforcement Guidelines. More details will come soon about timelines. Thank you for your interest and participation. 

On behalf of the UCoC Project Team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 18:07, 2023 ж. наурыздың 24 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Report on voter comments from the revised Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ratification vote&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting/Report/Email|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting/Report/Email|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting/Report/Email}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello all,

The Universal Code of Conduct project team has completed the analysis of the comments accompanying the ratification vote on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|revised Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]]. 

All respondents to the vote had the opportunity to provide comments regarding the contents of the revised Enforcement Guidelines draft document. A total of 369 participants left comments in 18 languages; compared to 657 commenters in 27 languages in 2022. The Trust and Safety Policy team completed an analysis of these results, categorizing comments to identify major themes and areas of focus within the comments. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voter comments report|The report is available in translated versions on Meta-wiki here]]'''. Please help translate into your language. 

Again, we are thankful to all who participated in the vote and discussions. More information about the Universal Code of Conduct and its Enforcement Guidelines can be found on Meta-wiki.

On behalf of the Universal Code of Conduct project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 15:25, 2023 ж. сәуірдің 3 (+06)

== Тюркская Конференция Викимедиа ==

Дорогие коллеги,

С 20 по 22 октября 2023 года, [[:m:Wikimedians of Turkic Languages User Group|Тюркская ЮГ]] совместно с [[:m:Wikimedia Community User Group Turkey|Викимедиа Турцией]] организует вторую [[:m:Turkic Wikimedia Conference 2023|Тюркскую Конференцию Викимедиа]] в Стамбуле, Турция.

Тюркская Конференция Викимедиа - это ежегодная встреча викимедийцев и добровольцев проектов Викимедиа на тюркских языках. Цель конференции - объединить всех людей, которые работают над проектами Викимедиа и поддерживают развитие проектов и движения Викимедиа на местном и глобальном уровнях. Сегодня более 200 миллионов человек говорят на тюркских языках, а география носителей объединяет Турцию, Азербайджан, Украину, Молдову, Иран, Центральную Азию, Китай и Россию. Исходя из этого, развитие и поддержка сообществ тюркоязычных викимедийцев имеют решающее значение.

Все тюркские сообщества и аффилиации имеют право направить [[:m:Turkic Wikimedia Conference 2023/Eligible affiliates|своих делегатов на конференцию]], расходы на которую будут покрыты Тюркской ЮГ. Процесс отбора делегатов и вся другая соответствующая информация даны [[:m:Turkic Wikimedia Conference 2023/Registration|на странице регистрации]]. Пожалуйста, прочтите его внимательно. Крайний срок регистрации делегатов от сообществ и ассоциаций - 20 июля.

Все другие участники, не являющиеся делегатами, могут зарегистрироваться до 31 июля.

Увидимся в Стамбуле!

С уважением, -- [[User:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#ff0500&quot;&gt;'''''Mehman'''''&lt;/span&gt;]] [[User Talk:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#0500ff&quot;&gt;'''''97'''''&lt;/span&gt;]] 14:09, 2023 ж. шілденің 2 (+06)

== Deploying the Phonos in-line audio player to your Wiki ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{{int:Hello}}!

Apologies if this message is not in your language, {{int:Please help translate}} to your language.

This wiki will soon be able to use the [[mw:Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player]] implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. This is part of fulfilling a wishlist proposal of providing [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Multimedia_and_Commons/Audio_links_that_play_on_click|audio links that play on click]].

With the inline audio player, you can add text-to-speech audio snippets to wiki pages by simply using a tag:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;
&lt;phonos file=&quot;audio file&quot; label=&quot;Listen&quot;/&gt;
&lt;/syntaxhighlight&gt;
The above tag will show the text next to a speaker icon, and clicking on it will play the audio instantly without taking you to another page. A common example where you can use this feature is in adding pronunciation to words as illustrated on the [[wiktionary:en:English#Pronunciation|English Wiktionary]] below.

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;
{{audio|en|En-uk-English.oga|Audio (UK)}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Could become:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;
&lt;phonos file=&quot;En-uk-English.oga&quot; label=&quot;Audio (UK)&quot;/&gt;
&lt;/syntaxhighlight&gt;

The inline audio player will be available in your wiki in 2 weeks time; in the meantime, we would like you to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos|read about the features]] and give us feedback or ask questions about it in this [[mw:Help_talk:Extension:Phonos|talk page]].

Thank you!&lt;/div&gt;
&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]], on behalf of the Foundation's Language team&lt;/bdi&gt;
&lt;/div&gt;

08:26, 2023 ж. шілденің 27 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_announcement_list_(In-line_audio_player)&amp;oldid=25350821 тізімін пайдаланып User:UOzurumba (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== MinT Machine Translation added to Kazakh Wikipedia ==

{{int:Hello}} Kazakh Wikipedians!

Apologies as this message is not in your language, {{int:Please-translate}}.

The WMF Language team has added another machine translation (MT) system for [[Special:ContentTranslation|Content Translation]] in your Wikipedia called MinT; you can use [[mw:Content_translation/Machine_Translation/MinT|MinT machine translation]] when translating Wikipedia articles using the Content and Section Translation tool.

The WMF Language team provides the MinT service. It is hosted in the Wikimedia Foundation Infrastructure with [[:en:Neural_machine_translation|neural machine translation]] models that other organizations have released with an open-source license. MinT integrates translation based on the [https://ai.facebook.com/research/no-language-left-behind/ NLLB-200] model in your Wikipedia.  This MT is set as optional in your Wikipedia. Still, you can choose not to use it by selecting &quot;Start with empty paragraph&quot; from the &quot;Initial Translation&quot; dropdown menu.

Since MinT is hosted in the WMF Infrastructure and the models are open source, it adheres to Wikipedia's policies about attribution of rights, your privacy as a user and brand representation. You can find more information about the MinT Machine translation and the models on [[mw:Content_translation/Machine_Translation/MinT|this page]].

Please note that the use of the MinT MT is not compulsory. However, we would want your community to:

* use it to improve the quality of the Machine Translation service
* [[mw:Talk:Content_translation|provide feedback]] about the service and its quality, and ask questions about this addition.

We trust that introducing this MT is a good support to the Content Translation tool.

Thank you!

[[Қатысушы:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:UOzurumba (WMF)|талқылау]]) 21:57, 2023 ж. тамыздың 9 (+06) On behalf of the WMF Language team.

== Plans to enable Content and Section translation tool in Kazakh Wikipedia ==

Hello Kazakh Wikipedians!

Apologies as this message is not in your native language, Please help translate to your language.

The WMF Language team is pleased to let you know that we will like to enable the Section and Content translation tool in Kazakh Wikipedia. For this, our team will love you to read about the tool and test the [https://design.wikimedia.org/strategy/section-translation.html Section Translation tool] so you can:

* Give us your feedback

* Ask us questions

* Tell us how to improve it

Below is background information about the tools and how you can test the Section translation tool.

'''Background information'''

[[mw:Content_translation|Content Translation]] has been a successful tool for editors to create content in their language. More than one million articles have been created across all languages since the tool was released in 2015. However, the tool is not out of beta in Kazakh Wikipedia, limiting the discoverability of the tool and its use and blocking the enablement of the Section translation in your Wikipedia

[[mw:Content_translation/Section_translation|Section Translation]] extends the capabilities of Content Translation to support mobile devices. On mobile, the tool will:

* Guide you to translate one section at a time in order to expand existing articles or create new ones

* Make it easy to transfer knowledge across languages anytime from your mobile device

We plan to enable the tools on Kazakh Wikipedia in 2 weeks if there are no objections from your community. After it is enabled, we’ll monitor the content created with the tools and process all the feedback. In any case, feel free to raise any concerns or questions you may already have as a reply to this message or on [[mw:Talk:Content_translation/Section_translation|the project talk page]]

'''Try the Section translation tool'''

Before the enablement, you can try the current implementation of the tool in [https://test.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;from=en&amp;to=kk&amp;sx=true#/ our testing instance]. Once it is enabled, you’ll have access to [[:hu:Special:ContentTranslation|https://kk.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation]] with your mobile device. You can select an article to translate, and machine translation will be provided as a starting point for editors to improve.

'''Provide feedback'''

Please provide feedback about Section translation on [[mw:Talk:Content_translation/Section_translation|the project talk page]]. We want to  hear about your impressions on

* The section translation tool

* What do you think about our plans to enable it

* Your ideas for improving the tool

Thanks and we look forward to your feedback and questions.


[[Қатысушы:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:UOzurumba (WMF)|талқылау]]) 21:45, 2023 ж. тамыздың 17 (+06) On behalf of the WMF Language team.

== WM Turkic UG Ambassadors Program ==

Hi! We plan to receive a variety of feedback on the Movement Charter for the MCDC from Turkic-speaking regions and communities. Given that the region is not actively involved in the development of motion proposals, it is important for us to at least provide input for WMF from communities and contributors in the region during the implementation of the proposals. Thus, the committees working on the implementation of the recommendations, and in this case the MCDC team in particular, will be able to receive views, ideas and feedback from the region, and regional representatives will be able to learn more. We will do this through online and face-to-face meetings and various events. To help us, please respond to this message by pinging me. For more information: [https://w.wiki/7PvP https://w.wiki/7PvP] [[Қатысушы:Kurmanbek|Kurmanbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Kurmanbek|талқылау]]) 00:39, 2023 ж. қыркүйектің 5 (+06)

== Cleaning up files ==
Hello! Sorry to write in English.

According to [[:wmf:Resolution:Licensing_policy]] all files need a license and if they have no license they should be deleted. Also non-free files are only allowed if they are in use.

So a good place to start looking is at [[Арнайы:Пайдаланылмаған_суреттер]] because the files are not in use so they can probably just be deleted. 

See for example [[:Сурет:Malkarli.jpg]] and [[:Сурет:Ermuhamet Ertisbayev.jpg]].

I made a suggestion at [[МедиаУики талқылауы:Licenses]] to update licenses to the newest version (4.0). --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 17:36, 2024 ж. шілденің 15 (+05)

: I have checked and a few files were eligible for relicense in [[:en:Wikipedia:Image license migration]]. I have marked those. The files that are not-eligible are not marked. They should be marked &quot;|migration=not-eligible&quot; in case they are ever moved to Commons. If a local bot user would like to add the code it would be great. Feel free to ask me if you would like to know more. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 21:15, 2024 ж. қыркүйектің 11 (+05)
::I can add it with my bot if there is no bot user that can do it. I just need a bot flag. (My bot have made more than 1 million edits so I can easily do it). --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 23:33, 2024 ж. қыркүйектің 13 (+05)
:::I have now made a request for at bot flag at [[Уикипедия:Bot policy]] and made some test edits. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 00:54, 2024 ж. қыркүйектің 20 (+05)

== Вандализммен күрес  ==

Менің өңдеме саным 100-ге жетпейді, бірақ мен вандализммен күреске өз үлесімді қосқым келеді. Мен вандализммен күреске қалайша өз үлесімді қоса аламын? ---- [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 11:41, 2024 ж. желтоқсанның 26 (+05)

:Қайырлы күн! Меніңше тіке бітікшіге немесе әкімшілерге жазған дұрыс болатын секілді. @[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] @[[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] бағыттап жібере алатын секілді. Үлесіңізге көп рахмет! [[Қатысушы:AlibekKS|AlibekKS]] ([[Қатысушы талқылауы:AlibekKS|талқылау]]) 14:03, 2024 ж. желтоқсанның 26 (+05)

== Enabling Dark mode for logged-out users in this Wikipedia ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

{{int:Hello}} Wikipedians,

Apologies, as this message is not written in your native language. {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]] will be enabling [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|dark mode]] here on your Wikipedia by February 2025 now that pages on your wiki have passed our checks for accessibility and other quality checks. Congratulations!

The plan to enable is made possible by the diligent work of editors and other technical contributors in your community who ensured that templates, gadgets, and other parts of pages can be accessible in dark mode. Thank you all for making dark mode available for everybody!

For context, the Web team has concluded work on dark mode. If, on some wikis, the option is not yet available for logged-out users, this is likely because many pages do not yet display well in dark mode. As communities make progress on this work, we enable this feature on additional wikis once per month.

If you notice any issues after enabling dark mode, please create a page: &lt;code&gt;Reading/Web/Accessibility for reading/Reporting/xx.wikipedia.org&lt;/code&gt; in MediaWiki ([[mediawikiwiki:Reading/Web/Accessibility_for_reading/Reporting|like these pages]]), and report the issue in the created page.

Thank you!

On behalf of the [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]].
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 03:15, 2025 ж. қаңтардың 22 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_list_(February_2025)&amp;oldid=28153450 тізімін пайдаланып User:UOzurumba (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Delete [[Барунди]]. ==

The page [[Барунди]] is unused and needs to be deleted. I've redirected the links between [[Барунди]]. Please delete [[Барунди]] ASAP. [[Қатысушы:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[Қатысушы талқылауы:OperationSakura6144|талқылау]]) 11:03, 2025 ж. қаңтардың 30 (+05)

:Deleted. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:11, 2025 ж. қаңтардың 30 (+05)

== CEE Hub Microgrant Programme - 2025 round ==

'''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Microgrants|CEE Hub Microgrant programme]]''' is open for submissions from the communities across Central and Eastern Europe (as well as Central Asia, and Farsi contributors that live in these regions).

The CEE Hub Microgrant programme will fund projects ranging from 50 to 700 EUR.

Please read the criteria and other details with the programme. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdscTZ9EPNjHhU0r7hUHNwntX34Wrk8ieiHemk_clB9VI3PfQ/viewform Application form]''' is accessible on the Meta page where you will need to answer a few simple questions.

You can find a list of the applications for the programme from 2024 [[:m:Wikimedia CEE Hub/Microgrants/Applications 2024|on this page]], so you will get a sense of what other communities asked for funds.

If you have any questions, please let us know ([[:m:Wikimedia CEE Hub/Communication|contact us]]). We are waiting for your submissions!

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:35, 2025 ж. ақпанның 24 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=28306207 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== [[МедиаУики:Licenses]] ==

[[Сурет:BD-propagande colour en.jpg|thumb|right|Неге GFDL жақсы лицензия емес.]] 
Сәлеметсіз бе!

Оң жақтағы суретке сәйкес, GFDL медиа файлдар үшін жақсы лицензия емес.

[[MediaWiki:Licenses]] файлдарды жүктегенде пайдаланушылар көретін ашылмалы мәзірді жасайды. GFDL ұсынылған лицензиялардың бірі ретінде тізімде көрсетілген.

Мен GFDL-ді [[MediaWiki:Licenses]] тізімінен алып тастауды ұсынамын, осылайша ол файлдарды жүктеген кезде пайдаланушыларға ұсынылмайды. Оны алып тастау бұрын жүктелген файлдарға әсер етпейді.

Creative Commons бағдарламасының соңғы нұсқасы 4.0, сондықтан мен сол нұсқаға жаңартуды ұсынамын.

[[МедиаУики талқылауы:Licenses]]. [[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 20:20, 2025 ж. наурыздың 8 (+05)

:[[Қатысушы:Kasymov]], [[Қатысушы:Nurken]]? --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 22:26, 2025 ж. наурыздың 21 (+05)

== Replacing &quot;Country data&quot; templates with &quot;Үлгі:Байрақ&quot;. ==

Hello everyone, I would like to propose replacing the following templates and, if necessary and possible, delete the former to maintain consistency:

[[Үлгі:Country data Непал]], [[Үлгі:Country data Nepal]] → [[Үлгі:Байрақ/Непал]]

[[Үлгі:Country data Оман]], [[Үлгі:Country data Oman]] → [[Үлгі:Байрақ/Оман]]

[[Үлгі:Country data Лаос]], [[Үлгі:Country data Laos]] → [[Үлгі:Байрақ/Лаос]]

[[Үлгі:Country data Ауғанстан]], [[Үлгі:Country data Afghanistan]] → [[Үлгі:Байрақ/Ауғанстан]]

Since the &quot;Country data&quot; templates are outdated and the &quot;Байрақ/...&quot; format is now preferred, I suggest updating articles to use the new standard and then deleting the old templates or, if better, redirecting to the new ones. Does the community agree with this change? If there are any concerns or suggestions, I’d love to hear your thoughts. Thank you! Best regards. [[Қатысушы:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[Қатысушы талқылауы:OperationSakura6144|талқылау]]) 16:43, 2025 ж. наурыздың 24 (+05)

== [[Уикипедия:Адал қолданудың шарттары]] ==

Сәлеметсіз бе! [[:wmf:Resolution:Licensing_policy]] мәліметтерге сәйкес, авторлық құқықпен қорғалған материалдарды тек Exemption Doctrine Policy (EDP) рұқсат етілген жағдайда ғана қолдануға болады. [[Уикипедия:Адал қолданудың шарттары]] бос тұр, сол себепті бұл EDP ретінде жарамсыз. Онда авторлық құқықпен қорғалған материалдардың рұқсат етілуі және қандай шарттармен рұқсат етілетіні нақты көрсетілуі керек.

[[Үлгі:Non-free fair use in]] сияқты үлгілердің бар екенін байқап отырмын, сондықтан авторлық құқықпен қорғалған материалдарға рұқсат бар деп болжаймын.

Менің ойымша, [[:en:Wikipedia:Non-free content criteria]] бетін аудару немесе оған сілтеме жасап, &quot;Ағылшын Уикипедиясындағы ережелерді ұстанамыз. Толығырақ [[:en:Wikipedia:Non-free content criteria]] бетінде көрсетілген.&quot; деп мәлімдеме жасау дұрыс болар еді.

Сонымен қатар, қауымдастықтың авторлық құқықпен қорғалған материалдарға рұқсат беру туралы шешім қабылдаған дауыс беруіне сілтеме жасалса жақсы болар еді. Егер мұндай дауыс беру болмаса, қауымдастықтың рұқсат беру туралы келісімін растау үшін дауыс беру ұйымдастыру орынды болар еді.

Авторлық құқықпен қорғалған материалдарды пайдалану EDP талаптарын сақтау үшін қауымдастықтың белсенді бақылауын қажет етеді. Осы себепті кейбір уикилер EDP тек логотиптер мен музыка мен фильмнің мұқабаларын пайдалануға рұқсат беретіндей шектеулер енгізуді шешті.

EDP маңызды, себебі онсыз уикиде авторлық құқықпен қорғалған материалдарды орналастыруға болмайды. Сондықтан EDP жасалуы керек немесе барлық авторлық құқықпен қорғалған материалдар жойылуы тиіс. [[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 20:18, 2025 ж. наурыздың 29 (+05)

: Менің ойымша, [[Арнайы:Пайдаланылмаған_суреттер]] санатындағы файлдарды жою керек, себебі олардың көпшілігі ережелерді бұзады. Мен лицензиясыз файлдарды [[:Санат:Unused file without a license]] санатына қосып жатырмын. Бұл олардың барлығын жоюды жеңілдетеді. 

: Егер файлдарды түзетуге мүмкіндік болса, тез арада әрекет етіп, санатты алып тастағаныңызға көз жеткізіңіз. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 23:27, 2025 ж. наурыздың 30 (+05)
::Файлдарды қалай түзетуге болады? Лицензиясын өзгерту керек болған жағдайда, лицензиялардың қайсысын көрсеткен абзал. Файл алынған кітаптың электронды нұсқасының қорғалғаны немесе қорғалмағаны түсініксіз, оның 110 беті еркін, одан арғы беттері көшірілмейді. [[Қатысушы:Салиха]] Салиха 12:55, 2025 ж. наурыздың 31 (+05)

:::[[:Сурет:48803393 000004623.jpg]] сияқты фотосуреттер фотографтың кім екенін көрсетуі керек және оларға Cc-by-sa-4.0 сияқты тегін лицензия немесе еркін емес негіздеме қажет. Сондай-ақ, егер фотограф жүктеп салушымен бірдей болмаса, фотографтың тегін лицензияға келісетінін растайтын дәлел қажет.
:::Егер [[:Сурет:Tарбақ шырғалақ.tif]] сияқты сурет ескі кітаптан болса, бізге қай кітап, қашан шыққаны, кітапты/суретті кім жасағаны және адам қашан қайтыс болғаны туралы мәліметтер керек. Егер адам әлдеқашан қайтыс болса, PD-old-70 сияқты лицензия қосылуы мүмкін. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 13:08, 2025 ж. наурыздың 31 (+05)

== Глобальные тенденции: чему мы можем научиться у меняющегося Интернета? Марьяна Пинчук ==

CEE Hub представляет запись первого русскоязычного мероприятия — презентации с последующими вопросами и ответами на тему «Как искусственный интеллект может помочь вам в вашей жизни в Википедии?».

Встречи будут записываться, поэтому вы можете найти записи встреч здесь, код в скобках:
# [https://us06web.zoom.us/rec/share/DCFCOJUhPRkCyDIxyfv8BQdbxJnU7zTcqBeVY-k3JgrNJ_x7bCcLC1XApcNz03Jp.CHESvngt2SsZm9r_ Recording from the first event] &lt;small&gt;''(Passcode: h$BOin4?)''&lt;/small&gt;

Следующее мероприятие — «'''Глобальные тенденции: чему мы можем научиться из меняющегося Интернета?'''» Марьяна Пинчук, состоится в пятницу, 25 апреля, в 16:00 UTC, вы можете подписаться на уведомления '''[[:m:Event:Глобальные тенденции: чему мы можем научиться у меняющегося Интернета? Марьяна Пинчук|здесь]]'''.

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 16:47, 2025 ж. сәуірдің 9 (+05) (on behalf of the CEE Hub)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=28516993 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Be part of the next CEE Catch Up about Global Trends ==

Hi everyone, 

We want to announce the ninth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the Foundation Annual Planning Workshop focused on [[diffblog:2025/03/04/global-trends-2025/|'''global trends that are affecting our movement''']]. The session will take place on 23&lt;sup&gt;rd&lt;/sup&gt; of April 2025, 18:00-19:00 CEST (check your local time [https://zonestamp.toolforge.org/1745424000 here]).

Together (the CEE Communities and the Wikimedia Foundation staff) we will discuss the trends related to our projects, our readers and editors. We will explore how those trends show up in the CEE context and discuss what our projects need to address those trends, and how we can support them.

You will also have the opportunity to ask questions to the Wikimedia Foundation staff about the work being planned as part of the annual plan that runs from July 2025 to June 2026.

'''&lt;u&gt;''[[Wikimedia CEE Hub/Catch up|Join us at the Next CEE Catch up]]!''&lt;/u&gt;'''

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 22:19, 2025 ж. сәуірдің 14 (+05) (on behalf of the CEE Catch Up team)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=28546550 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Глобальные тенденции: чему мы можем научиться из меняющегося Интернета? ==

CEE Hub представляет запись второго русскоязычного мероприятия, презентацию «Глобальные тенденции: чему мы можем научиться из меняющегося Интернета?» Марьяны Пинчук. 

* [https://us06web.zoom.us/rec/share/UGbl9nlJ9NOjdcLltBEmoXRXJZtgOs5amfcF9HekLlGEAXCvOapZxXJ3wDw7uYs1.fcr8ssFRW-tIoQeq Zoom]
* Passcode: hG@&amp;.Y?6

Темы будущих мероприятий и запись предыдущей сесси можно найти здесь ([[:m:Wikimedia CEE Hub/Russian language events|Russian language events]])

--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 18:02, 2025 ж. Мамырдың 7 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=28675596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Registration for the Wikimedia CEE Meeting 2025 is open ==

Dear all,               

The Organising Committee of the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025|Wikimedia CEE Meeting 2025]] is delighted to announce the opening of the registration for this year's conference.

Affiliation and community delegates can register for the meeting until '''June 15th'''. All other self-funded participants can register until July 31st. 

The registration and scholarship application form which runs on Pretix, a free, open-sourced third-party platform that helps organize and manage events, can be found [https://pretix.eu/wikimedia-events/wmcee-2025/ here].

Details on how to select delegates and the selection process can be found on the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025/Registration|registration page]].

Please keep in mind that the official language of the conference is English and interpreting services will not be available.

If you encounter any issues while registering, or have questions about the registration process, feel free to contact the coordination team via [mailto:wmceem2025@wikimedia.gr wmceem2025@wikimedia.gr].

Your swift replies will be appreciated, as they will help us conduct an efficient booking process.

Best regards,        

On behalf of

'''Wikimedia CEE Meeting 2025 Organising Team'''

--[[Қатысушы:MARKELLOS|MARKELLOS]] ([[Қатысушы талқылауы:MARKELLOS|талқылау]]) 22:15, 2025 ж. Мамырдың 12 (+05)

== Proposal to enable the &quot;Contribute&quot; entry point in Kazakh Wikipedia ==

{{Int:Hello}} Kazakh Wikipedians,

Apologies as this message is not in your language. {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization|WMF Language and Product Localization]] team proposes enabling an entry point called &quot;Contribute&quot; to your Wikipedia.

The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other product teams in the Wikimedia Foundation on [[mediawikiwiki:Edit_Discovery|Edit discovery]], which validated the entry point as a persistent and constant path that contributors took to discover ways to contribute content in Wikipedia.

Therefore, enabling this entry point in your Wikipedia will help contributors quickly discover available tools and immediately click to start using them. This entry point is designed to be a central point for discovering contribution tools in Kazakh Wikipedia.

'''Who can access it'''

Once it is enabled in your Wikipedia, newcomers can access the entry point automatically by just logging into their account, click on the User drop-down menu and choose the &quot;Contribute&quot; icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to &quot;view contributions&quot; is also available to access the list of your contributions.

[[Сурет:Mobile_Contribute_Page.png|Mobile Contribute Page]]                             [[Сурет:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|Mobile contribute menu (detailed)]]

For experienced contributors, the Contribute icon is not automatically shown in their User drop-down menu. They will still see the &quot;Contributions&quot; option unless they change it to the &quot;Contribute&quot; manually.

We have gotten valuable feedback that helped us improve its discoverability. Now, it is ready to be enabled in other Wikis. One major improvement was to [[phab:T369041|make the entry point optional for experienced contributors]] who still want to have the &quot;Contributions&quot; entry point as default.          

We plan to enable it '''on mobile''' for Wikis, where the Section translation tool is enabled. In this way, we will provide a main entry point to the mobile translation dashboard, and the exposure can still be limited by targeting only the mobile platform for now. If there are no objections to having the entry point for mobile users from your community, we will enable it by 10th June 2025.

We welcome your feedback and questions in this thread on our proposal to enable it here. Suppose there are no objections, we will deploy the &quot;Contribute&quot; entry point in your Wikipedia.

We look forward to your response soon.

Thank you!

On behalf of the WMF Language and Product Localization team.

[[Қатысушы:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:UOzurumba (WMF)|талқылау]]) 04:55, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)

== Event:ИИ: друг, враг или что-то среднее? ==

CEE Hub приглашет вас принять участие в семинаре в среду, 25 июня 2025 года, 16:00 UTC. '''Анна Продрому''', лауреат премии &quot;Женщины в сфере технологий&quot; по версии журнала FORBES 2023, сделает презентацию и ответит на вопросы на тему «'''ИИ: друг, враг или что-то среднее?'''». Регистрация открыта [[:m:Event:ИИ: друг, враг или что-то среднее?|'''здесь''']]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 18:17, 2025 ж. маусымның 16 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Общественная консультация о будущем Wikispore и Wikinews ==

Привет всем,

Фонд Викимедиа проводит публичные консультации относительно будущего Wikispore и Wikinews. В рамках консультаций запланировано обсуждение в ходе видеозвонка. Пожалуйста, рассмотрите возможность принять участие и поделиться своими мыслями.

'''Среда, 23 июля 2025 г., 18:00 CEST (16:00 UTC)'''

'''[[:m:Event:Общественная консультация о будущем Wikispore и Wikinews|REGISTER HERE]]'''

_______________________

Hello everyone, The Wikimedia Foundation is holding a public consultation on the future of [[:m:Talk:Public consultation about Wikispore|Wikispore]] and Wikinews. As part of the consultation, a video call discussion is planned. Please consider participating and sharing your thoughts.

--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 16:45, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Регистрация на вебинар &quot;Википедия в эпоху АИ&quot; ==

CEE Hub приглашает вас принять участие в вебинаре в понедельник, 1 сентябрь 2025 года, 16:00 UTC. Математик Мариос Магиоладитис сделает презентацию и ответит на вопросы на тему «'''Википедия в эру АИ'''». Регистрация открыта [[:m:Event:Википедия в эру АИ|'''здесь''']]. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 13:40, 2025 ж. тамыздың 27 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Жобаны инкубатордан шығару өтініші ==

Мақала толықтырылып, дереккөздермен расталды. Инкубатордан шығарып, негізгі кеңістікке көшіруді сұраймын. [[Қатысушы:Arailym.K1|Arailym.K1]] ([[Қатысушы талқылауы:Arailym.K1|талқылау]]) 16:34, 2025 ж. қыркүйектің 18 (+05)

== Инкубатордағы жаңа мақаланы тексеру өтініші ==

Сәлеметсіздер ме, құрметті уикипедияшылар!  Мен [[Қатысушы:SSamat|SSamat]] атты қатысушымын.  Инкубаторға жаңа мақала қостым: [[Жоба:Инкубатор/Шаймерденов Әбдіғаппар_2]].  Мақала толық құрылымда жазылып, дереккөздер мен сілтемелер қосылған.  Өтініш, мақаланы тексеріп, негізгі кеңістікке көшіруге көмектессеңіздер.

&lt;nowiki&gt;Рақмет!  --~~~~&lt;/nowiki&gt; [[Қатысушы:SSamat|SSamat]] ([[Қатысушы талқылауы:SSamat|талқылау]]) 17:03, 2025 ж. қазанның 15 (+05)

== Регистрация на вебинар &quot;Большой брат смотрит за тобой: цифровая безопасность в проектах Викимедия&quot; ==

CEE Hub приглашает вас принять участие в онлайн семинаре '''Большой брат смотрит за тобой: цифровая безопасность в проектах Викимедия'''. Ведущий: Хмелько Маслак, специалист по дезинформации в области доверия и безопасности. Четверг, 30 октября 2025 r., 18:00 CET (16:00 UTC). Регистрация открыта '''[[:m:Event:Большой брат смотрит за тобой: цифровая безопасность в проектах Викимедиа|здесь]]'''. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:16, 2025 ж. қазанның 27 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Join the CEE Hub staff team – We’re hiring a Program Specialist ==

Hi everyone,

The regional [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is looking for a '''Program Specialist''' to join our [[:m:Wikimedia CEE Hub/Staff|staff team]]!

Are you someone experienced with Wikimedia who wants to help volunteers? Do you participate in Wiki Loves… and other related projects, and do you have ideas and skills to help others improve their efforts? Do you enjoy working with people from different countries? Are you able to work on your own, feel comfortable on Meta-Wiki, and understand how Meta works? If this sounds like you and you're interested in working with the CEE hub team, we’d love to hear from you!

'''As a Program Specialist, you will:'''

* Support affiliates and communities in developing and implementing impactful programs,
* Strengthen regional cooperation and cross-border projects,
* Help guide campaigns and initiatives across the CEE region,
* Work closely with the CEE Hub team and community members.

This is a '''part-time (0.8–0.9 full-time equivalent), remote position''' open to candidates based in the CEE region or nearby time zones.

'''APPLICATION DEADLINE: NOVEMBER 10, 2025'''
➡️ '''Learn more and learn how to apply on Meta:''' [[:m:Wikimedia CEE Hub/Jobs/Program Specialist|Wikimedia CEE Hub – Program Specialist]] ⬅️

If you know someone who would be a great fit, please share this opportunity with them!
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=29192870 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Записи прошлых мероприятий ==

CEE Hub приглашает посмотреть запись вебинара &quot;Большой брат смотрит за тобой: цифровая безопасность в проектах Викимедиа&quot;, проведенного специалистом по доверию и безопасности (Trust &amp; Safety) Хмелько Маслаком (на английском с последовательным русским переводом). См. раздел &quot;Записи прошлых мероприятий&quot; на странице: [[:m:Wikimedia CEE Hub/Russian language events|Russian language events]]. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:34, 2025 ж. қарашаның 10 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Help us test Cat-a-lot on your Wikipedia ==

'''[[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|Cat-a-lot]]''' is a JavaScript gadget that helps with moving, removing and adding files (as well as articles or subcategories) between, from and to categories and it is widely used on Wikimedia Commons, where it is accessible for every user after enabling the gadget in your [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets Preferences].

Complete explanation of the tool, along with the images and demonstration video it is accessible on [[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|Wikimedia Commons]].

If your Wikipedia is struggling with performing this repetitive task when you need to move pages between categories and remove pages from a category, Cat-a-lot could be activated for your Wikipedia as well. 

Installation can be done as your user script or as a project gadget and codes can be found [[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|here]]. Installation is already done on Polish and Romanian wikis from our CEE Region.

English phrases from [[:commons:MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/translating|MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/translating]] can be translated and saved in [[:commons:MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/ro|MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/ro]] (for example).

[[:m:CEE Hub/Working Groups/Technical Advancement Group|CEE Hub Technical Advancement Group]] is willing to support your community in the installation of the tool, and to offer support in case of bugs, as we can report them to the development team. Just leave a message below with any issues you encounter.

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 15:42, 2025 ж. қарашаның 18 (+05) (on behalf of the CEE Hub Technical Advancement Group)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=29670161 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;
:This gadget already tested and used our Wikipedia edition. Gadget description page: [[Уикипедия:Гаджеттер/Cat-a-lot]], script page: [[МедиаУики:Gadget-Cat-a-lot.js|МедиУики:Gadgets-Cat-a-lot.js]] and [[МедиаУики:Gadget-Cat-a-lot]] &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 16:32, 2025 ж. қарашаның 18 (+05)
::It's an automated message. I don't think you'll get a response anytime soon. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 17:36, 2025 ж. қарашаның 19 (+05)

== Помогите сформировать программу русскоязычной Вики-конференции! ==

Помогите сформировать программу русскоязычной Вики-конференции!

CEE Hub планирует онлайн-мероприятие в Зуме для русскоязычного сообщества Викимедиа. Конференция будет включать  сессии по темам, которые интересны редакторам и участникам.

Мы планируем сосредоточиться на технических темах, но нам важно услышать, что инетресно вам! Этот опрос поможет нам понять, какие темы наиболее актуальны и интересны сообществу.

Мы планируем пригласить экспертов и работать совместно с техническими сотрудниками Фонда Викимедиа, чтобы предоставить новости и информацию из первых рук о инструментах и платформах  Викимедиа.

Конференция планируется на одну из суббот в мае 2026 года.

Ваше мнение очень важно — пожалуйста, потратьте несколько минут, чтобы поделиться своими предпочтениями и предложениями: https://forms.gle/zAfSA64BzCb3qnHh9
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=30092539 тізімін пайдаланып User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities ==

Hi everyone, 

'''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts.

You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process.

We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start.

* ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December).
* ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF.

Join our online Q&amp;A session to learn more (same content, two options to join):
* 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&amp;A Nr. 1|register here]])
* 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&amp;A Nr. 2|register here]])

More info &amp; contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]'''

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 16:21, 2026 ж. наурыздың 31 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=29670168 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Wikipedia 25 Turkic Marathon invitation ==

[[File:Turkic Marathon 2026 social media post.png|150px|right]]
Hello. The [[meta:Wikimedians of Turkic Languages User Group|Wikimedians of Turkic Languages User Group]] is organizing an editing contest to celebrate Wikipedia’s 25th anniversary by enriching the content of Wikipedia editions in Turkic languages. You are invited to participate in [[meta:Wikipedia 25/Turkic Marathon|this prize-winning Turkic Marathon]], which will take place from April 1 to May 15, 2026! [[Қатысушы:Kurmanbek|Kurmanbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Kurmanbek|талқылау]]) 00:19, 2026 ж. сәуірдің 1 (+05)

== Call for Community Candidates – Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026 ==

''Please help us and your community by translating this announcement into your language!''

Dear all,

The [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026]] is currently underway.

There are 4 seats allocated to community representatives. Community members are invited to nominate themselves as candidates for these seats. These positions will be filled through a vote by the CEE community.

'''Eligibility criteria:'''

* Candidates must be [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026/Eligibility|eligible voters]]:
** Have a Wikimedia account created before 18 December 2025
** Have at least 300 edits between 18 December 2025 and 18 June 2026
** Must not have been blocked between 18 March 2026 and 18 June 2026
* Must have participated in at least 2 of the last 3 [[Meta:Wikimedia CEE Hub/CEE Hub Status Meeting|CEE Hub Advisory Group meetings]]

You can check your eligibility using the following tool:

https://cee-sc-election.toolforge.org/

'''How to proceed:'''

Candidates may nominate themselves or be nominated by others.

If nominated by others, the candidate must explicitly accept the nomination before 18 June 2026.

The candidate should create their nomination page and submit their candidacy [[Meta:Wikimedia_CEE_Hub_Steering_Committee_Election_2026/Nominations|here]]:

Please also inform your communities about the election and encourage participation.

Best regards,  

Electoral Commission of Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026

--[[Meta:Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meta:Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 15:00, 2026 ж. сәуірдің 30 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=30401522 тізімін пайдаланып User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Приглашение: Wiki Conference для русскоязычных участников (16 мая) ==

Здравствуйте,

Мы хотели бы пригласить вас на Wiki Conference для русскоязычных участников — онлайн-мероприятие, проводимое при поддержке CEE Hub.

Встреча состоится в субботу, 16 мая, в 12:00 UTC / 14:00 CEST (пожалуйста, проверьте ваше местное время: https://zonestamp.toolforge.org/1778932800).
Вы можете зарегистрироваться заранее, чтобы получить ссылку для подключения: [[Event:Wiki_Conference_for_Russian-Speaking_Contributors]]

Это мероприятие задумано как пространство для участников движения Wikimedia из разных стран, где можно обменяться знаниями, опытом и идеями, связанными с работой в русскоязычных сообществах. Оно открыто для всех редакторов проектов Wikimedia.

Выступления приглашённых спикеров будут сопровождаться синхронным переводом на русский язык. Приглашаются все, кто заинтересован в обсуждаемых темах.

В программе предусмотрены сессии, посвящённые техническим аспектам программного обеспечения Wikimedia, панельная дискуссия о редактировании Википедии в сложных условиях, а также обмен опытом по сотрудничеству с учреждениями GLAM и дополнительные выступления от представителей сообщества.

Среди подтверждённых сессий:
- Сохранение нейтральности в ненейтральной среде — дискуссия с редакторами из разных языковых сообществ (Basak Tosun, Amir Sarabadani, Batyrbek Alimzhanov, Mikheil Chabukashvili), модератор — Iglika Ivanova
- Обмен успешными практиками развития GLAM-проектов — с участием Zana Strkovska (Wikimedia MKD)
- Состояние программного обеспечения Wikimedia — с участием Marshall Miller (Wikimedia Foundation)

Будем рады вашему участию.

С наилучшими пожеланиями,
&lt;br&gt;Команда CEE Hub
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=30401520 тізімін пайдаланып User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Wiki Loves Eurovision 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Wiki Loves Eurovision edit-a-thon logo 2026.svg|right|250px]]

Hello everyone!

You are invited to participate in the &quot;[[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|Wiki Loves Eurovision]]&quot; article writing contest, where our goal is to create new Eurovision-related articles in the CEE-language Wikipedia editions and improve existing ones. The contest will take place from May 10 to June 10, 2026, and prizes are available:

* 1st prize: a voucher worth €60
* 2nd prize: a voucher worth €50
* 3rd prize: a voucher worth €40
* 4th–10th prize: a voucher worth €30

To participate in the contest and learn more, please visit [[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|this link]]. --[[User:MHeidarzadeh-CEEhub|MHeidarzadeh-CEEhub]] ([[User talk:MHeidarzadeh-CEEhub|talk]]) 14:00, 16 May 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=30401522 тізімін пайдаланып User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Доступна запись Вики-конференция для русскоязычных участников ==

Здравствуйте,

Приглашаем вас посмотреть запись Вики-конференция для русскоязычных участников, которая состоялась 16 мая 2026.

Во время конференции участники из разных сообществ делились опытом работы в непростых условиях, обсуждали вопросы цензуры, безопасности редакторов и подходы к оценке надёжности источников в странах с ограниченной свободой медиа. Это был очень открытый и содержательный разговор о том, как сообщества продолжают развивать проекты Викимедиа даже в сложных обстоятельствах.

Также в программе были сессии о развитии языковых разделов Википедии в многоязычных странах, успешных GLAM-партнёрствах, работе с молодёжью через Instagram и TikTok, а также примеры регионального сотрудничества и поддержки между сообществами.

Большинство сессий проходило на английском языке с синхронным переводом на русский. Запись доступна в обеих языковых версиях.

Если вам интересны темы развития сообществ, международного сотрудничества, работы в сложных условиях или просто хочется услышать разные перспективы из региона — рекомендуем найти время и посмотреть запись.

Вики-конференция для русскоязычных участников (пароль:5s20@BJ6): https://us06web.zoom.us/rec/share/vRx-DOpGo_zhW6mdoWzOcuM99agcX-VGHhKl2MA9gMxH-_bH0R5jAoc035Ts2FIr.OyhTpsvbH61fqfXh

С наилучшими пожеланиями,
&lt;br&gt;Каро
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=30591666 тізімін пайдаланып User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Сан есімдерден кейінгі -ші және -шы ==

[[:Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] қатысушымен &quot;бірінші&quot;, &quot;екінші&quot; дегенді қазақ тілінде қалай жазғанымыз жайлы бір келіспеушілік шықты. Консенсус арқылы стандарт жасайық дедік. Қазақ тілінің ережелері жазылған бірнеше жерде &quot;бірінші топ&quot; пен &quot;екінші ереженің&quot; &quot;1-топ&quot;, &quot;2-ереже&quot; деп жазылатыны айтылған, мысалы [https://itest.kz/kz/ent/qazaq-tili/morfologiya/lecture/san-esim-turleri-san-esimning-turlenui-sojlemdegi-qyzmeti ҰБТ сайты] (бұл ереже рим цифрына жүрмейді). Алайда бірнеше дереккөз оны орыс тіліндегі &quot;1-й&quot;, &quot;2-й&quot; стандартынан үлгі алып &quot;1-ші&quot;, &quot;2-ші&quot; деп жазады. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 23:43, 2026 ж. мамырдың 29 (+05)

:Меніңше екіншісі ыңғайлы -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 23:51, 2026 ж. мамырдың 29 (+05)
:Стандарт ретінде «1-топ», «2-ереже» нұсқасын қабылдаған дұрыс. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:58, 2026 ж. мамырдың 29 (+05)
:Қателеспесем, грамматика анау-мынауға сай сан+дефис+бірдеңе (яғни &quot;2-ереже&quot;, &quot;1-топ&quot;), бірден &quot;екінші&quot;, &quot;бірінші&quot; болып кетеді. [[Қатысушы:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] ([[Қатысушы талқылауы:Мейіржан Ерсаинов|талқылау]]) 00:06, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:Мұны орыс тілінен алынған стандарт деп саған кім айтты? Барлығы, соның ішінде қазақ тіліндегі беделді дереккөздер де дәл осылай жазады. мысалы {{iw|98th Academy Awards||en|98th Academy Awards}}, {{iw|98e cérémonie des Oscars||fr|98e cérémonie des Oscars}} Уикипедия — энциклопедиялық ресурс болғандықтан, мұнда мәтіннің оқылуына жеңілдік пен унификация қажет. [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:08, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::Дефиспен жазуды шығыс славян тілдерден тыс еш жерде көрмедім. Ағылшындардай жазсақ 1ші, 2ші болатын еді. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 00:11, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:Және ҰБТ туралы бұған дейін жазғанымды тағы да қайталап айтамын Біріншіден, Білім беру министрлігі қазақ тілін реттеуші орган болып табылмайды. Оның өз жауапкершілік аймағынан, яғни білім беру жүйесінен тыс жерде қалай жазу керектігін көрсетуге құқығы да, өкілеттігі де жоқ. Ол мектеп оқушылары мен студенттерден белгілі бір нормада жазуды талап етуге құқылы, бірақ бізден емес.
:Екіншіден, қазақша Уикипедия Қазақстан Республикасының меншігі емес және мемлекеттік ұйым болып табылмайды. Сондықтан біз мемлекеттік органдардың шешімдеріне бағынбаймыз.
:Үшіншіден, ең бастысы — бұл Уикипедияның ішкі ережелері. Олар қалғанның бәрінен жоғары тұрады. «-ші, -шы» жұрнақтары грамматикалық тұрғыдан дұрыс емес деп айтатын ереже табиғатта жоқ. Ал қабылданған нормалар мен дереккөздер бар. [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:10, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::https://www.instagram.com/p/DJTcDLrsx-D/?utm_source=ig_web_copy_link&amp;igsh=NTc4MTIwNjQ2YQ==
::ҚазақГраммардың бұл жазбасын қарай аласыз ба? [[Қатысушы:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] ([[Қатысушы талқылауы:Мейіржан Ерсаинов|талқылау]]) 00:13, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:Осы жерге де қосып қояйын: Рәбиға Сыздықтың Қазақ тілінің анықтағышында да 1-орын, 2-күн дегені дұрыс делінген. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 00:13, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::Сіз ең басты нәрсені түсінбей тұрсыз: мақалалар біреудің жеке пікіріне емес, беделді дереккөздерге сүйеніп жазылуы керек. Осының кесірінен қазақша Уикипедиядағы әрбір үшінші мақаланың атауы мен мәтіні қате жазылған деуге болады [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:16, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:::Өз мамандығының шебері, лингвист беделді дереккөз болмай кетті ма? Ол бір. 
:::Екі — Рабиға апамыздың &quot;Қазақ тілінің анықтағышы&quot; оның жеке пікірі емес. Оның басқа да адамдармен ақылдасып, тілдесіп жасаған зерттеуі мен анықтағышы. Мұндай кітаптар жеке пікір ретінде жазылмайтыны анық секілді. [[Қатысушы:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] ([[Қатысушы талқылауы:Мейіржан Ерсаинов|талқылау]]) 00:20, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::::Нүркен сізді адастырды, сөз «1-топ» немесе «2-ереже» жайында емес, 76-шы «Оскар» жүлдесі және т.с.с. туралы [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:50, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:Сен екі түрлі грамматикалық жағдайды шатастырып отырсың. 1-топ немесе 2-ереже деген тіркестерде саннан кейін бірден кәдімгі зат есім тұр, сондықтан -ші жұрнағын қалдырып кетсе де, мағынасы түсінікті.
:Ал 76-шы «Оскар» марапатының деген сөйлемде құрылым мүлдем басқа. Мұнда 76 саны «Оскар» сөзіне емес, одан кейін тұрған «марапаты» деген негізгі сөзге қатысты (яғни, 76-шы рет өткізіліп отырған марапат). Осы екі сөздің арасына тырнақшаға алынған «Оскар» атауы кіріп, байланысты үзіп тұр.
:Егер бұл жерде жұрнақты алып тастап, 76- «Оскар» марапаты деп жазсаң, бұл «Сексен алтыншы марапат» емес, «76 дана Оскар марапаты» (яғни марапаттың саны 76 дана) деген мағына беріп, сөйлемнің заңдылығы мүлдем бұзылады. Тырнақша сан мен негізгі сөзді бөліп тастағандықтан, бұл жерде -шы жұрнағын жазу — қазақ тілінің грамматикасы мен беделді дереккөздері бойынша міндетті. Сондықтан бұл жерге 1-топ ережесін тықпалауға болмайды. [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:53, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::Ааа, иә кешірім өтінемін сізді түсінбей қалыппын. 
::Сіздің айтуыңыз дұрыс бірақ бұл жерде жай &quot;-шы&quot; &quot;-ші&quot; емес &quot;-ыншы&quot; &quot;-інші&quot; дегенді жалғау керек болады. Сонда &quot;76-ыншы «Оскар» марапаты&quot; болуы керек. [[Қатысушы:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] ([[Қатысушы талқылауы:Мейіржан Ерсаинов|талқылау]]) 12:09, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)

== Help ==

[[:en:Gaza genocide|This]] article is missing from the Kazakh Wikipedia. Could you please help me make it available in Kazakh? Thank you. [[Қатысушы:جودت|جودت]] ([[Қатысушы талқылауы:جودت|талқылау]]) 21:01, 2026 ж. маусымның 18 (+05)</text>
      <sha1>lrfi181ihrceqgauy0kdd5ce5q6jgdo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619584</id>
      <parentid>3619583</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T16:03:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>جودت</username>
        <id>166915</id>
      </contributor>
      <origin>3619584</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="245987" sha1="ch32oz7dka8anqux0otb3aaf0nxq3wv" xml:space="preserve">{{Уикипедия:Форум/Негіз}}
__NOTOC____NEWSECTIONLINK__
{{Жинақталған мазмұн|30|400}} 

== Reminder to provide feedback on the Movement Charter content == 
I would like to remind you that the community consultation period on the draft content of the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter Movement Charter] will run until Saturday, December 18, 2022. Here you can watch the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Community_Consultation/Regional_Conversations#Breakout_room_3_%28Russian%29 recordings of the presentations] of the small group discussions during the regional meetings that took place in November, 2022. A list of [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Frequently_Asked_Questions FAQs about the Movement Charter] is also available.

In case you haven't shared your feedback yet, you can do so by '''filling out this [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 anonymous survey]'''. You can also share your opinion on the talk pages of the sections of the Charter:

* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Preamble Preamble]
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Values_%26_Principles Values and Principles]
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Roles_%26_Responsibilities Roles and Responsibilities] (Statement of Intent)

and/or in the [https://forum.movement-strategy.org/t/get-prepared-for-the-movement-charter-feedback-sessions/2162 Movement Strategies forum].

Thank you for participating and providing feedback!

''On behalf of the Movement Charter Drafting Committee'' --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 23:28, 2022 ж. желтоқсанның 13 (+06) 

=== Поделитесь отзывами о содержании Устава Движения ===
Напоминаю, что период консультации с сообществом по проекту [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/ru Устава движения] продлится до '''субботы 18 декабря 2022 года'''. Вы можете посмотреть [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Community_Consultation/Regional_Conversations#Regional_conversation_#1:_Northern_&amp;_Western_Europe запись презентациий] после обсуждений в малых группах на во время региональной встречи 26 ноября 2022 года. Доступен также список [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Frequently_Asked_Questions/ru ЧаВо об Уставе движения].  

Если вы ещё не поделились своим отзывом, вы можете это сделать заполнив [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 '''анонимный опрос''']. Вы можете также поделиться мнением на страницах обсуждений разделов Устава: 
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Preamble Преамбула]
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Values_%26_Principles Ценности и принципы]
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Roles_%26_Responsibilities Роли и обязанности] (заявление о намерениях)

и на [https://forum.movement-strategy.org/t/get-prepared-for-the-movement-charter-feedback-sessions/2162 форуме] Стратегии движения. 

Благодарим вас за участие и предоставление обратной связи! 
 
''От имени Комитета по разработке Устава движения '' 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 23:28, 2022 ж. желтоқсанның 13 (+06)

===&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;  Movement Charter: End of the community consultation round 1&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;===

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/End of Community Consultation|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Community Consultation/Announcement/End of Community Consultation}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

Hi everyone, 

On behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee|Movement Charter Drafting Committee]] (MCDC), we would like to thank everyone who has participated in our first [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|community wide consultation period]] on the Movement Charter. 

People from across the Movement shared their feedback and thoughts on the content of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Movement Charter]]. If you have not had the chance to share your opinion yet, you are welcome to do so still by [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Preamble|giving the drafts a read]] and filling out the '''[https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 anonymous survey]''', which is accessible in 12+ languages. The survey will close on '''January 2, 2023'''. You are invited to continue to share your thoughts with the MCDC via email too: movementcharter@wikimedia.org. 

'''What’s next?'''

The [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Team|Movement Strategy and Governance team]] will publish the final report with the summary of the feedback received in January 2023. It will be shared with the MCDC and the communities via different distribution channels. 

After receiving the final report, the MCDC will review the suggestions and communicate the changes by providing an explanation on how and why suggestions were or were not adopted in the next versions of the drafts. There will be additional ways to engage with the Movement Charter content in 2023, including early feedback on a proposed ratification process and new drafts of different chapters in the second quarter of 2023.

We invite you to sign-up to the [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee/Newsletter|MCDC monthly newsletter]], it will be delivered to the Talk page of your choice. [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee/Updates|Monthly updates]] are available on Meta to remain updated on the progress of the MCDC. 

Interested people can still sign-up to become a [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|Movement Charter Ambassador]] (MC Ambassador) to support their community. The MC Ambassadors Program grant program will restart accepting applications from both individuals and groups ahead of the next round of consultations in the second quarter of 2023.

We thank you for your participation, time and effort in helping to build the Charter for our Movement! 

''On behalf of the Movement Charter Drafting Committee,''&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 17:17, 2022 ж. желтоқсанның 19 (+06)

==&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Join the Movement Charter Regional Conversation Hours&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi all,

As most of you are aware, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter Drafting Committee|Movement Charter Drafting Committee]] (MCDC) is currently collecting community feedback about three draft sections of the Movement Charter: '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Preamble|Preamble]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Values &amp; Principles|Values &amp; Principles]]''', and '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Roles &amp; Responsibilities|Roles &amp; Responsibilities]]''' (''intentions statement''). 

'''How can you participate and share your feedback?'''

The MCDC is looking forward to receiving all types of feedback in different languages from the community members across the Movement and Affiliates. You can participate in the following ways:

* Attend the community conversation hour focused on the Central and Eastern Europe and the Central Asia region on November 26, 2022 at 15.00-16.30 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1669474833 your local time]). Details about the regional community conversation hours are published '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|here]]''' 
* Fill out a '''[https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 survey]''' (optional and anonymous)
* Share your thoughts and feedback on the '''[[m:Movement Charter/Content|Meta talk page]]'''
* Share your thoughts and feedback on the '''MS Forum''':
** [https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-preamble/2284 Preamble]
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-values-principles/2285 Values &amp; Principles]
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-roles-responsibilities-statement-of-intent/2286 Roles &amp; Responsibilities] (statement of intent)  
* Send an email to: '''movementcharter@wikimedia.org''' if you have other feedback to the MCDC.

If you want to learn more about the Movement Charter, its goals, why it matters and how it impacts your community, please watch the [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ask_Me_Anything_on_Movement_Charter,_Introduction_by_%C3%89rica_Azzellini,_English,_Nov_12,_2022.webm recording] of the “Ask Me Anything about Movement Charter” sessions which took place earlier in November 2022.

Thank you for your participation.

On behalf of the Movement Charter Drafting Committee,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 17:04, 2022 ж. қарашаның 22 (+06)

===&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Присоединяйтесь к региональной встрече по обсуждению контента Устава Движения&lt;/span&gt;&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations|&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.&lt;/span&gt;]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Всем привет,

Как многим из вас известно, [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter Drafting Committee|Комитет по разработке Устава Движения]] (MCDC) в настоящее время собирает обратную связь от сообщества по трём разделам Устава Движения: '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Preamble|Преамбула]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Values &amp; Principles|Ценности и Принципы]]''' и '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Roles &amp; Responsibilities|Роли и Обязанности]]''' (''заявление о намерениях''). 

'''Как Вы можете поделиться отзывом?'''

Комитет приветствует все виды обратной связи на разных языках от членов сообщества и организаций движения. Вы можете принять участие следующими способами:

* Примите участие в региональной встрече с членами Комитета. Встреча с участниками и участницами из региона Центральной и Восточной Европы и Центральной Азии будет проходить '''26 ноября в 15.00-16.30 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1669474833 ваше местное время]). Будет обеспечен синхронный перевод на русский и польский языки. Подробности о региональных встречах '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|здесь]]'''. 
* Заполните анонимный '''[https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 опрос]'''
* Поделитесь мыслями и отзывами на '''[[m:Movement Charter/Content|странице обсуждения]]'''.
* Поделитесь мыслями и отзывами на '''форуме Стратегии движения''':
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-preamble/2284 Преамбула]
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-values-principles/2285 Ценности и принципы]
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-roles-responsibilities-statement-of-intent/2286 Роли и обязанности] (заявление о намерениях)  
* Отправьте письмо на: '''movementcharter@wikimedia.org''', если у Вас будут дополнительные отзывы для Комитета. 

Если Вы хотите узнать больше об Уставе Движения, его целях, почему он важен и как он влияет на ваше сообщество, пожалуйста, посмотрите [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:MCDC_Onboarding_%22Ask_me_Anything%22_session_-_Russian.webm запись сессии «Вопросы и ответы об Уставе движения»] с переводом на русский язык (синхронный перевод начинается в 9:40).

Спасибо вам за участие.

От имени Комитета по разработке Устава движения,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 17:04, 2022 ж. қарашаның 22 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Leadership Development Working Group: Apply to join! (14 March to 10 April 2022)&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Participate/Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Participate/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Leadership Development Working Group/Participate/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

Thank you to everyone who participated in the feedback period for the [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group|Leadership Development Working Group]] initiative. A [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Participate#5. Summary of Call for Feedback|summary of the feedback]] can be found on Meta-wiki. This feedback will be shared with the working group to inform their work. The application period to join the Working Group is now open and will close on April 10, 2022. Please [[m:Special:MyLanguage/Leadership_Development_Working_Group/Purpose_and_Structure#3._How_is_the_working_group_formed_and_structured?|review the information about the working group]], share with community members who might be interested, and '''[[m:Special:MyLanguage/Leadership_Development_Working_Group/Participate#1._How_to_participate|apply if you are interested]]'''.

Thank you,

From the Community Development team&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 01:50, 2022 ж. наурыздың 20 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Invitation to Hubs event: Global Conversation on 2022-03-12 at 13:00 UTC&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; == 
:''[[m:Special:MyLanguage/Hubs/Global Conversations March 12, 2022/Invitation|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Hubs/Global Conversations March 12, 2022/Invitation|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Hubs/Global Conversations March 12, 2022/Invitation}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
----
Hello all, please see an invitation from my colleague about an upcoming Global Conversation about Hubs. [[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 00:41, 2022 ж. наурыздың 10 (+06)
----
The Movement Strategy and Governance team of the Wikimedia Foundation would like to invite you to the next event about &quot;Regional and Thematic Hubs&quot;. The Wikimedia Movement is in the process of understanding what Regional and Thematic Hubs should be. Our workshop in November was a good start ([[m:Special:MyLanguage/Hubs/Documentation/27 November Workshop|read the report]]), but we're not finished yet. 

Over the last weeks we conducted about 16 interviews with groups working on establishing a Hub in their context ([[m:Special:MyLanguage/Hubs/Dialogue|see Hubs Dialogue]]). These interviews informed a report that will serve as a foundation for discussion on March 12. The report is planned to be published on March 9.

The event will take place on March 12, 13:00 to 16:00 UTC on Zoom. Interpretation will be provided in French, Spanish, Arabic, Russian, and Portuguese. Registration is open, and will close on March 10. Anyone interested in the topic is invited to join us. '''[[m:Special:MyLanguage/Hubs/Global Conversations March 12, 2022|More information on the event on Meta-wiki]]'''.

Best regards,

[[m:User:KVaidla (WMF)|Kaarel Vaidla]]&lt;br /&gt;Movement Strategy
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Universal Code of Conduct Enforcement guidelines ratification voting open from 7 to 21 March 2022&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

The ratification voting process for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|revised enforcement guidelines]] of the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] (UCoC) is now open! '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting|Voting commenced on SecurePoll]]''' on 7 March 2022 and will conclude on 21 March 2022. Please [[m:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voter information|read more on the voter information and eligibility details]].

The Universal Code of Conduct (UCoC) provides a baseline of acceptable behavior for the entire movement. The revised enforcement guidelines were published 24 January 2022 as a proposed way to apply the policy across the movement. You can [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Project|read more about the UCoC project]].

You can also comment on Meta-wiki talk pages in any language. You may also contact the team by email: ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org

Sincerely,

Movement Strategy and Governance

Wikimedia Foundation&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 17:46, 2022 ж. наурыздың 7 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Universal Code of Conduct Enforcement guidelines ratification voting is now closed&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voter information/Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote/Closing message|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote/Closing message}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

The ratification voting process for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|revised enforcement guidelines]] of the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] (UCoC) came to a close on 21 March 2022. Over {{#expr:2300}} Wikimedians voted across different regions of our movement. Thank you to everyone who participated in this process! The scrutinizing group is now reviewing the vote for accuracy, so please allow up to two weeks for them to finish their work.

The final results from the voting process will be announced [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Results|here]], along with the relevant statistics and a summary of comments as soon as they are available. Please check out [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voter information|the voter information page]] to learn about the next steps. You can comment on the project talk page [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|on Meta-wiki]] in any language. You may also contact the UCoC project team by email: ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org

Best regards,

Movement Strategy and Governance&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 00:25, 2022 ж. наурыздың 23 (+06)

=== Next steps: Universal Code of Conduct (UCoC) and UCoC Enforcement Guidelines === 
After reviewing vote results and accompanying comments, the Community Affairs Committee decided to launch a fresh round of community consultations. After that, the refined text of the Guidelines will be put for another vote.

The comments have shown that community members unequivocally support creating a safe and welcoming culture that stops hostile and toxic behaviour, supports victims of such actions, and encourages good-faith people to be productive on the Wikimedia projects.
While the results did show that support for the UCoC Guidelines exceeded the required 50%+1 vote, the comments highlighted that further revisions would be required to have strong community support to follow through with enforcement.

Therefore the Committee instructed the Foundation to:

Conduct another round of community consultations, and put the newly-refined Guidelines for a community vote.

The WMF team will seek feedback on four topics that stood out among the voter comments. You can learn more about the four topics and the Committee's findings on [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/April_2022_-_Board_of_Trustees_on_Next_steps:_Universal_Code_of_Conduct_(UCoC)_and_UCoC_Enforcement_Guidelines this Meta page]. 

Best regards, --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 17:59, 2022 ж. сәуірдің 23 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Report on Voter Feedback from Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines Ratification &lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Report/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Report/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Hello all,

The Universal Code of Conduct (UCoC) project team has completed the analysis of the feedback accompanying the ratification vote on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines. 

Following the completion of the UCoC Enforcement Guidelines Draft in 2022, the guidelines were voted on by the Wikimedian community. Voters cast votes from 137 communities, with the top 9 communities being: English, German, French, Russian, Polish, Spanish, Chinese, Japanese, Italian Wikipedias, and Meta-wiki. 

Those voting had the opportunity to provide comments on the contents of the Draft document. 658 participants left comments. 77% of the comments are written in English. Voters wrote comments in 24 languages with the largest numbers in English (508), German (34), Japanese (28), French (25), and Russian (12). 

A report will be sent to the Revision Drafting Committee who will refine the enforcement guidelines based on the community feedback received from the recently concluded vote. A public version of the report is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Report|'''published on Meta-wiki here''']].  The report is available in translated versions on Meta-wiki. {{int:please-translate}} 

Again, we thank all who participated in the vote and discussions. We invite everyone to contribute during the next community discussions. More information about the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines can be found [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Project|on Meta-wiki]].

On behalf of the Universal Code of Conduct project team&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 16:22, 2022 ж. мамырдың 26 (+06)

== Call for Feedback about the Board of Trustees elections is now open  ==
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Board of Trustees elections/Call for Feedback about the Board of Trustees elections is now open|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Board of Trustees elections/Call for Feedback about the Board of Trustees elections is now open}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''  
 
The Call for Feedback: Board of Trustees elections is now open and will close on &lt;s&gt;7&lt;/s&gt; 16 February 2022.

With this Call for Feedback, the Movement Strategy and Governance team is taking a different approach. This approach incorporates community feedback from 2021. Instead of leading with proposals, the Call is framed around key questions from the Board of Trustees. The key questions came from the feedback about the 2021 Board of Trustees election. The intention is to inspire collective conversation and collaborative proposal development about these key questions.
 
[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Board_of_Trustees/Call_for_feedback:_Board_of_Trustees_elections Join the conversation.]  

Best,

Movement Strategy and Governance

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 22:35, 2022 ж. қаңтардың 12 (+06)

== Question ==

Напишу здесь на русском языке, поскольку вижу в Казахстане лучше его понимают, чем английский. У меня возник вопрос: почему аглоязычний текст пишеться не как в оригинале, а своеобразным казахицированым способом.--[[Қатысушы:KHMELNYTSKYIA|KHMELNYTSKYIA]] ([[Қатысушы талқылауы:KHMELNYTSKYIA|талқылауы]]) 19:13, 2018 ж. шілденің 10 (+06)
: Hello! Could you please clarify which article are you talking about?--[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 11:11, 2018 ж. шілденің 11 (+06)
:: Hi! So, thank you for the quick response. For example, even your text is written so: &quot;Һелло! Цоұлд ёұ плеасе цларіфy уһіцһ артіцле аре ёұ талкінг абоұт&quot;. I think it is a bit strange. There may be a problem with my language settings.--[[Қатысушы:KHMELNYTSKYIA|KHMELNYTSKYIA]] ([[Қатысушы талқылауы:KHMELNYTSKYIA|талқылауы]]) 23:27, 2018 ж. шілденің 11 (+06)
::: Yes, you're right! You can check in your phone's settings. I am not sure what exactly, but I'm guessing it's something called 'Locale' or whatever. If you use English as a main language in your phone, then there won't be these kind of glitches. --[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 11:31, 2018 ж. шілденің 12 (+06)
::::Sorry for the late reply, but I'm guessing it's because the converter that translates Kazakh latin to Kazakh cyrillic doesn't understand English words at the moment, so that's why there are glitches like that [[Қатысушы:Hedeyohu22|Hedeyohu22]] ([[Қатысушы талқылауы:Hedeyohu22|талқылау]]) 13:04, 2023 ж. наурыздың 11 (+06)

== Editing News #2—2018 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
''[[metawiki:VisualEditor/Newsletter/2018/October|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]''

&lt;div style=&quot;float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;&quot;&gt;
[[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]]
'''Did you know?'''  
&lt;div class=&quot;thumbcaption&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;&gt;  

Did you know that you can use the visual editor on a mobile device?
[[File:Mobile editing watchlist star editing pencil.png|alt=Screenshot showing the location of the pencil icon|center|frameless|250px]]

Tap on the pencil icon to start editing.  The page will probably open in the wikitext editor.

You will see another pencil icon in the toolbar.  Tap on that pencil icon to the switch between visual editing and wikitext editing.

[[File:Visual editing mobile switch wikitext.png|alt=Toolbar with menu opened|center|frameless|250px]]

Remember to publish your changes when you're done.

You can read and help translate [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide|the user guide]], which has more information about how to use the visual editor.&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

Since the last newsletter, the [[mw:Editing|Editing Team]] has wrapped up most of their work on the [[mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] and [[mw:VisualEditor/Diffs|the visual diff tool]].  The team has begun investigating the needs of editors who use mobile devices.  Their work board is available [[phab:project/view/3236/|in Phabricator]].  Their [[mw:Wikimedia Audiences/2018-19 Q2 Goals#Contributors|current priorities]] are fixing bugs and improving mobile editing.   

=== Recent changes ===
*The Editing team has published an [[mw:Mobile editing using the visual editor report|initial report about mobile editing]].  
*The Editing team has begun a design study of visual editing on the mobile website.  New editors have trouble doing basic tasks on a smartphone, such as adding links to Wikipedia articles.  You can [[c:File:Visual Editor Heuristic - Results.pdf|read the report]].
*The Reading team is working on a [[mw:Reading/Web/Advanced mobile contributions|separate mobile-based contributions project]].
*The 2006 wikitext editor is [[mw:Contributors/Projects/Removal of the 2006 wikitext editor|no longer supported]].  If you used [[:File:Edit toolbar - 2.png|that toolbar]], then you will no longer see any toolbar.  You may choose another editing tool in your [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|editing preferences]], [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|local gadgets]], or [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]].
*The Editing team described the history and status of [[mw:Extension:VisualEditor|VisualEditor]] in [[m:Wikimedia monthly activities meetings/2018-03|this recorded public presentation]] (starting at 29 minutes, 30 seconds).
*The Language team released [[mw:Content translation/V2|a new version of Content Translation]] (CX2) last month, on [[foundationsite:2018/09/30/international-translation-day/|International Translation Day]]. It integrates the visual editor to support templates, tables, and images.  It also produces better wikitext when the translated article is published. [https://wikimediafoundation.org/2018/09/30/content-translation-version-two/]

=== Let's work together ===
* The Editing team wants to improve visual editing on the mobile website.  &lt;mark&gt;Please read [[mw:Visual-based mobile editing/Ideas/October 2018|their ideas]] and tell the team what you think would help editors who use the mobile site.&lt;/mark&gt;  
*The [[m:Community Wishlist Survey 2019|Community Wishlist Survey]] begins next week.
*If you aren't reading this in your preferred language, then please help us with translations! Subscribe to the [[mail:translators-l|Translators mailing list]] or [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Elitre_(WMF)&amp;action=edit&amp;section=new contact us] directly. We will notify you when the next issue is ready for translation. {{int:Feedback-thanks-title}}

—[[mw:User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 20:17, 2018 ж. қарашаның 2 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=17790200 тізімін пайдаланып User:Johan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Editing News #1—July 2019 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
''[[m:VisualEditor/Newsletter/2019/July|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]''

&lt;div style=&quot;float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;&quot;&gt;
[[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]]
&lt;big&gt;'''Did you know?'''&lt;/big&gt;
&lt;div class=&quot;thumbcaption&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;&gt;  

Did you know that you can use the visual editor on a mobile device?

Every article has a pencil icon at the top.  Tap on the pencil icon [[File:OOjs UI icon edit-ltr.svg|frameless|16x16px]] to start editing.  

'''&lt;big&gt;Edit Cards&lt;/big&gt;'''

[[File:EditCards-v.20.png|alt=Toolbar with menu opened|center|frameless|250px]]

This is what the new '''Edit Cards for editing links''' in the mobile visual editor look like. You can try the prototype here: '''[[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 Try Edit Cards]].'''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

Welcome back to the [[mw:Editing|Editing]] newsletter.

Since [[m:VisualEditor/Newsletter/2018/October|the last newsletter]], the team has released two new features for the [[mw:VisualEditor on mobile|mobile visual editor]] and has started developing three more.  All of this work is part of the team's goal to [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2018-2019/Audiences#Outcome 3: Mobile Contribution|make editing on mobile web simpler]].  

Before talking about the team's recent releases, we have a question for you:  

&lt;strong&gt;Are you willing to try a new way to add and change links?&lt;/strong&gt;

If you are interested, we would value your input!  You can try this new link tool in the mobile visual editor on a separate wiki. 

&lt;em&gt;Follow these instructions and share your experience:&lt;/em&gt;

&lt;strong&gt;[[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 Try Edit Cards]].&lt;/strong&gt;

=== Recent releases ===
The mobile visual editor is a simpler editing tool, for smartphones and tablets using the [[mw:Reading/Web/Mobile#About|mobile site]].  The Editing team recently launched two new features to improve the mobile visual editor: 

# [[mw:VisualEditor on mobile/Section editing|Section editing]]
#* The purpose is to help contributors focus on their edits.
#* The team studied this with an A/B test.  [[mw:VisualEditor on mobile/Section editing#16 June 2019|This test showed]] that contributors who could use section editing were '''1% more likely to publish''' the edits they started than people with only full-page editing.
# [[mw:VisualEditor on mobile#March 1, 2019|Loading overlay]]
#* The purpose is to smooth the transition between reading and editing.

Section editing and the new loading overlay are '''now available to everyone''' using the mobile visual editor.

=== New and active projects ===
This is a list of our most active projects. [[mw:Help:Watching pages|Watch]] these pages to learn about project updates and to share your input on new designs, prototypes and research findings.

*[[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Edit cards]]: This is a clearer way to add and edit links, citations, images, templates, etc. in articles.  You can try this feature now.  &lt;em&gt;Go here to see how:&lt;/em&gt; [[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 &lt;em&gt;Try Edit Cards&lt;/em&gt;]].
*[[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh|Mobile toolbar refresh]]: This project will learn if contributors are more successful when the editing tools are easier to recognize.
*[[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default|Mobile visual editor availability]]: This A/B test asks:  ''Are newer contributors more successful if they use the mobile visual editor?''  We are collaborating with [[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default#26 June 2019 %E2%80%93 Participating wikis and test start date|20 Wikipedias]] to answer this question.
*[[mw:VisualEditor on mobile/Usability improvements|Usability improvements]]: This project will make the mobile visual editor easier to use.  The goal is to let contributors stay focused on editing and to feel more confident in the editing tools.

=== Looking ahead ===

* '''Wikimania:'''  Several members of the Editing Team will be attending [[wmania:|Wikimania]] in August 2019.  They will lead a session about mobile editing in the [[wmania:2019:Community Growth/Visual editing on mobile: An accessible editor for all|Community Growth space]].  Talk to the team about how editing can be improved.
* '''Talk Pages:'''  In the coming months, the Editing Team will begin [[mw:Talk pages consultation 2019|improving talk pages]] and communication on the wikis.

=== Learning more ===
The [[mw:VisualEditor on mobile|VisualEditor on mobile]] is a good place to learn more about the projects we are working on. The team wants to talk with you about anything related to editing. If you have something to say or ask, please leave a message at [[mw:Talk:VisualEditor on mobile|Talk:VisualEditor on mobile]].

[[user:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:user_talk:PPelberg (WMF)|talk]]) &amp; [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:user_talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) 
&lt;/div&gt; 00:32, 2019 ж. шілденің 24 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=19175117 тізімін пайдаланып User:Trizek (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Editing News #2 – Mobile editing and talk pages ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;em&gt;[[m:VisualEditor/Newsletter/2019/October|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

Inside this newsletter, the [[mw:Editing|Editing team]] talks about their work on the [[mw:Mobile visual editor|mobile visual editor]], on [[mw:Talk pages project|the new talk pages project]], and at [[wikimania:|Wikimania 2019]].

=== Help ===
&lt;strong&gt;What talk page interactions do you remember?&lt;/strong&gt; Is it a story about how someone helped you to learn something new? Is it a story about how someone helped you get involved in a group? Something else?  Whatever your story is, we want to hear it!  

Please tell us a story about how you used a talk page.  &lt;mark&gt;Please share a link to a memorable discussion, or describe it on the &lt;strong&gt;[[mw:Topic:V8d91yh8gcg404dj|talk page for this project]]&lt;/strong&gt;.&lt;/mark&gt;  The team wants your examples.  These examples will help everyone develop a shared understanding of what this project should support and encourage.

=== Talk pages project ===
The [[mw:Talk pages consultation 2019|Talk Pages Consultation]] was a global consultation to define better tools for wiki communication. From February through June 2019, more than 500 volunteers on 20 wikis, across 15 languages and multiple projects, came together with members of the Foundation to create a product direction for a set of discussion tools.  The [[mw:Talk pages consultation 2019/Phase 2 report|Phase 2 Report]] of the Talk Page Consultation was published in August. It summarizes the product direction the team has started to work on, which you can read more about here: [[mw:Talk pages project|Talk Page Project project page]]. 

The team needs and wants your help at this early stage.  They are starting to develop the first idea. Please add your name to the [[mw:Talk pages project#Getting involved|&lt;strong&gt;&quot;Getting involved&quot;&lt;/strong&gt;]] section of the project page, if you would like to hear about opportunities to participate.

=== Mobile visual editor ===
The Editing team is trying to make it simpler to edit on mobile devices.  The team is changing the [[mw:VisualEditor on mobile|visual editor on mobile]]. If you have something to say about editing on a mobile device, please leave a message at [[mw:Talk:VisualEditor on mobile|Talk:VisualEditor on mobile]].

==== [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Edit Cards]] ====
[[File:Edit Cards-before-v3-comparison.png|thumb|486x486px|What happens when you click on a link.  The new Edit Card is bigger and has more options for editing links.]]

* On 3 September, the Editing team released [[:File:Edit Cards comparison v2 and v3.png|version 3 of Edit Cards]]. Anyone could use the new version in the mobile visual editor.
* There is an [[:File:Edit Cards comparison v2 and v3.png|updated design]] on the Edit Card for adding and modifying links.  There is also a new, [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards#2 September 2019 - v3 deployment timing|combined workflow for editing a link's display text and target]].
* Feedback: You can try the new Edit Cards by opening the mobile visual editor on a smartphone. Please post your feedback on the [[:mw:Topic:V5rg0cqmikpubmjj|Edit cards talk page]].

==== [[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh|Toolbar]] ====
[[File:Toolbar-comparison-v1.png|thumb|486px|The editing toolbar is changing in the mobile visual editor.  The old system had two different toolbars.  Now, all the buttons are together.  [[mw:Topic:V79x6zm8n6i4nb56|Tell the team what you think about the new toolbar]].]]

* In September, the Editing team updated the mobile visual editor's editing toolbar.  Anyone could see these changes in the mobile visual editor.
** &lt;em&gt;One toolbar:&lt;/em&gt; All of the editing tools are located in one toolbar.  Previously, the toolbar changed when you clicked on different things.
**&lt;em&gt;New navigation:&lt;/em&gt; The buttons for moving forward and backward in the edit flow have changed.
**&lt;em&gt;Seamless switching:&lt;/em&gt; an [[phab:T228159|improved workflow]] for switching between the visual and wikitext modes.
* Feedback: You can try the refreshed toolbar by opening the mobile VisualEditor on a smartphone. Please post your feedback on the [[mw:Topic:V79x6zm8n6i4nb56|Toolbar feedback talk page]].

=== Wikimania ===
The Editing Team attended [[wmania:2019:Program|Wikimania 2019]] in Sweden.  They led a session on [[wmania:2019:Community Growth/Visual editing on mobile: An accessible editor for all|the mobile visual editor]] and a session on [[wmania:2019:Community Growth/After Flow: A new direction for improving talk pages|the new talk pages project]].  They tested [[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh#v1 prototype|two]] new [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards#v3 prototype|features]] in the mobile visual editor with contributors.  You can read more about what the team did and learned in [[mw:VisualEditor on mobile#Wikimania Stockholm: Overview|the team's report on Wikimania 2019]].

=== Looking ahead ===

* &lt;strong&gt;Talk Pages Project:&lt;/strong&gt; The team is thinking about the first set of proposed changes.  The team will be working with a few communities to pilot those changes. The best way to stay informed is by adding your username to the list on the project page: [[mw:Talk pages project#Getting involved|&lt;strong&gt;Getting involved&lt;/strong&gt;]].
* &lt;strong&gt;Testing the mobile visual editor as the default:&lt;/strong&gt;  The Editing team plans to post results before the end of the calendar year. The best way to stay informed is by adding the project page to your watchlist: [[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default|&lt;strong&gt;VisualEditor as mobile default project page&lt;/strong&gt;]].
* &lt;strong&gt;Measuring the impact of Edit Cards:&lt;/strong&gt;  This study asks whether the project helped editors add links and citations.  The Editing team hopes to share results in November.  The best way to stay informed is by adding the project page to your watchlist: [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|&lt;strong&gt;Edit Cards project page&lt;/strong&gt;]].

– [[User:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:User talk:PPelberg (WMF)|talk]]) &amp; [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 17:12, 2019 ж. қазанның 29 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/VE_201910/4&amp;oldid=19500850 тізімін пайдаланып User:Johan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== WikiGap 2020 Russia ==
Уважаемые коллеги, пожалуйста выскажите своё мнение по поводу ''[[m:CentralNotice/Request/WikiGap 2020 Russia|баннерной кампании CentralNotice]]'' для объявления о российском викимарафоне [[wmru:Конкурсы/WikiGap 2020 Russia|WikiGap 2020]] (8 марта - 8 мая, все IP из России, только Википедии, 1 показ в неделю). Спасибо. [[Қатысушы:JukoFF|JukoFF]] ([[Қатысушы талқылауы:JukoFF|талқылауы]]) 15:02, 2020 ж. ақпанның 27 (+06)

== 1 сәуірге орай Басты бетті өзгерту ==

Қайырлы күн, құрметті Уикипедия қатысушылары. 1 сәуір күні Алдар көсенің туған күні, яғни күлкі күні, осыған орай Басты бетті күлкілі етіп өзгертсек. Орыс Уикипедиясы жыл сайын өзгертіп отырады-мыс. Ұсыныс [[Қатысушы:Уикипедия:Форум/Басты бет|мынадай]]. Ортаға салып талқылайық, қосарыңыз болса, қарсылық не қолдау болса, жазып отырыңыз.--&lt;font color=&quot;#009900&quot;&gt;[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia;&quot;&gt;&lt;i&gt;Мұхамеджан А.А.&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;/font&gt; [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|&lt;span style=&quot;font-size:90%&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000FF&quot;&gt;(талқылау)&lt;/font&gt;&lt;/span&gt;]] 16:45, 2020 ж. наурыздың 26 (+06)
:Жақсы идея бірақ қазіргі пандемияға байланысты орынсыз деп ойлаймын және де онсызда қазуикидің сапасы сын көтермейтін жағдайда одан әрі беделі түсіп кететін сияқты. Сондықтан мен қарсымын --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 16:58, 2020 ж. наурыздың 28 (+06)
::Аса кісі қызығатын дүние емес екен. Өз тілімізді қорлаудан басқа ештеңе де емес. Қарсымын. -[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] 14:13, 2020 ж. наурыздың 29 (+06)
: {{Қолдаймын}}--[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]]) 17:10, 2020 ж. наурыздың 29 (+06)
: {{Қолдаймын}} Ешқандай сөкеттік көріп тұрғам жоқ. Қайта кей адамдарға ой салуы мүмкін. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 21:44, 2020 ж. наурыздың 31 (+06)
:Бос тірлік, хайп жасау үшін инстаграмға көт ашып түсу керек бітті [[File:Face-grin.svg|23px]][[File:Face-grin.svg|23px]], ал бұндаймен бос уақыт шығындағаннан басқа ешқандай пайда жоқ --&lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 23:38, 2020 ж. наурыздың 29 (+06)
:: {{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:User 0100|User 0100]] ([[Қатысушы талқылауы:User 0100|талқылауы]]) 00:03, 2020 ж. сәуірдің 1 (+06)

Енді әлем бұрыңғыдай мүлдем болмайды, бұрыңғыдай жеңіл желпі тірліктер өз-өзін ақтамайды, кім ғылым білімді игереді, сол ғана бұл әлемде ары қарай жасайды, ескі әдіс тәсілдер жаңа заман талаптарына сай келмейді, мүлдем жаңаша ойлау мен жаңаша әдіс тәсілдер ғана өміршең болады.  --&lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 23:45, 2020 ж. наурыздың 29 (+06)

Қарсымын --[[Қатысушы:Магпар|Магпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Магпар|талқылауы]]) 10:00, 2020 ж. сәуірдің 1 (+06)

== Editing news 2020 #1 – Discussion tools ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;em&gt;[[m:VisualEditor/Newsletter/2020/April|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

[[File:TalkPages-Reply-v1.0.png|thumb|300px|alt=Screenshot showing what the Reply tool looks like|This early version of the Reply tool automatically signs and indents comments.]]

The [[mw:Editing|Editing team]] has been working on [[mw:Talk pages project|the talk pages project]].  The goal of the talk pages project is to help contributors communicate on wiki more easily.  This project is the result of the [[mw:Talk pages consultation 2019|Talk pages consultation 2019]]. 

[[File:TalkPages-Reply-v2.0.png|thumb|300px|alt=Reply tool improved with edit tool buttons|In a future update, the team plans to test a tool for easily linking to another user's name, a rich-text editing option, and other tools.]]

The team is building a [[mw:Talk pages project/replying|new tool for replying]] to comments now.  This early version can sign and indent comments automatically.  &lt;strong&gt;Please [[mw:Talk pages project/replying/prototype testing#Reply%20version%201.0|test the new Reply tool]].&lt;/strong&gt;  

*On 31 March 2020, the new {{Int:discussiontools-replylink}} tool was offered as a [[mw:Beta Feature|Beta Feature]] editors at four Wikipedias:  [[w:ar:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Arabic]], [[w:nl:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Dutch]], [[w:fr:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|French]], and [[w:hu:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Hungarian]].  If your community also wants early access to the new tool, contact [[User:Whatamidoing (WMF)]].
*The team is planning some upcoming changes.  &lt;strong&gt;Please [[mw:Talk pages project/replying#Version%202.0|review the proposed design]] and share your thoughts on the talk page.&lt;/strong&gt;  The team will test features such as:
**an easy way to mention another editor (&quot;pinging&quot;), 
**a rich-text visual editing option, and 
**other features identified through user testing or recommended by editors.  

To hear more about Editing Team updates, please add your name to the [[mw:Talk pages project#Get involved|&lt;strong&gt;&quot;Get involved&quot;&lt;/strong&gt;]] section of the project page. You can also watch [[File:MediaWiki Vector skin blue star watchlist icon.svg|frameless|16px]] these pages: [[mw:Talk pages project|the main project page]], [[mw:Talk pages project/Updates|Updates]], [[mw:Talk pages project/replying|Replying]], and [[mw:Talk pages project/replying/prototype testing|User testing]].

– [[user:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:User talk:PPelberg (WMF)|talk]]) &amp; [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 01:24, 2020 ж. сәуірдің 9 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox2&amp;oldid=19967064 тізімін пайдаланып User:Quiddity (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

==Help with translation==
(''I apologize for posting in English ''): 
Dear colleagues, We are organizing a project called WPWP that focus on the use of images collected as part of various contest and photowalks on Wikipedia articles across all languages and our team needs your help with translations into the language of this community. Here is the translation link: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikipedia+Pages+Wanting+Photos&amp;language=en&amp;action=page&amp;filter= I am sorry if I post in the won't venue. Thanks in anticipation. [[Қатысушы:T Cells|T Cells]] ([[Қатысушы талқылауы:T Cells|талқылауы]]) 22:30, 2020 ж. сәуірдің 13 (+06)

== Editing news 2020 #2 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2020/June|Read this in another language]] • [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

[[File:TalkPages-Reply-v2.0.png|alt=Mockup of the new reply feature, showing new editing tools|thumb|400x400px|The new features include a toolbar.  [[mw:Talk:Talk pages project/replying|What do you think should be in the toolbar?]]]]

This issue of the [[mw:Special:MyLanguage/Editing|Editing]] newsletter includes information the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|Talk pages project]], an effort to help contributors communicate on wiki more easily.

* [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|&lt;strong&gt;Reply tool&lt;/strong&gt;]]: This is available as a Beta Feature at the four partner wikis (Arabic, Dutch, French, and Hungarian Wikipedias).  The Beta Feature is called &quot;{{int:discussiontools-preference-label}}&quot;.  The Beta Feature will get [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying#Version%202.0|new features]] soon.  The new features include writing comments in a new visual editing mode and pinging other users by typing &lt;code&gt;@&lt;/code&gt;. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying/prototype testing#Reply%20tool%20version%202.0|test the new features]] on the [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] now.  Some other wikis will have a chance to try the Beta Feature in the coming months.
* [[mw:Special:MyLanguage/New requirements for user signatures|&lt;strong&gt;New requirements for user signatures&lt;/strong&gt;]]:  Soon, users will not be able to save invalid custom signatures in [[Special:Preferences]]. This will reduce signature spoofing, prevent page corruption, and make new talk page tools more reliable.  Most editors will not be affected.
* [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|&lt;strong&gt;New discussion tool&lt;/strong&gt;]]:  The Editing team is beginning work on a simpler process for starting new discussions.   You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion#Design|see the initial design on the project page]].
* [[m:Special:MyLanguage/Research:Usage of talk pages|&lt;strong&gt;Research on the use of talk pages&lt;/strong&gt;]]:  The Editing team worked with the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Research|Wikimedia research team]] to study how talk pages help editors improve articles.  We learned that new editors who use talk pages make more edits to the main namespace than new editors who don't use talk pages. 

– [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 02:33, 2020 ж. маусымның 18 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&amp;oldid=20184653 тізімін пайдаланып User:Trizek (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Editing news 2020 #3 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

&lt;em&gt;[[m:VisualEditor/Newsletter/2020/July|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

[[File:50M@2x.png|thumb|alt=A gold star with a blue ribbon, and the text 50m|More than &lt;strong&gt;50 million edits&lt;/strong&gt; have been made using the visual editor on desktop.|400px]]

Seven years ago this month, the [[mw:Editing team|Editing team]] offered the visual editor to most Wikipedia editors.  Since then, editors have achieved many milestones:

* More than &lt;strong&gt;50 million edits&lt;/strong&gt; have been made using the visual editor on desktop.
* More than &lt;strong&gt;2 million new articles&lt;/strong&gt; have been created in the visual editor. More than 600,000 of these new articles were created during 2019.
* The visual editor is &lt;strong&gt;increasingly popular&lt;/strong&gt;.  The proportion of all edits made using the visual editor has increased every year since its introduction.
* In 2019, &lt;strong&gt;35% of the edits by newcomers&lt;/strong&gt; (logged-in editors with ≤99 edits) used the visual editor. This percentage has &lt;strong&gt;increased every year&lt;/strong&gt;.
* Almost &lt;strong&gt;5 million edits on the mobile site&lt;/strong&gt; have been made with the visual editor.  Most of these edits have been made since the Editing team started improving the [[mw:Mobile visual editor|mobile visual editor]] in 2018.
* On 17 November 2019, the [https://discuss-space.wmflabs.org/t/first-edit-made-to-wikipedia-from-outer-space/2254 &lt;strong&gt;first edit from outer space&lt;/strong&gt;] was made in the mobile visual editor. 🚀 👩‍🚀
* Editors have made more than &lt;strong&gt;7 million edits in the 2017 wikitext editor&lt;/strong&gt;, including starting &lt;strong&gt;600,000 new articles&lt;/strong&gt; in it.  The [[mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] is VisualEditor's built-in wikitext mode.  You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|enable it in your preferences]].

[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])

&lt;/div&gt; 18:55, 2020 ж. шілденің 9 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=20232673 тізімін пайдаланып User:Elitre (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

==Alumni and Mentors of Russia 2020==
Уважаемые коллеги, пожалуйста выскажите своё мнение по поводу ''[[m:CentralNotice/Request/Alumni and Mentors of Russia 2020|баннерной кампании CentralNotice]]'' для объявления о российском конкурсе статей [[wmru:Конкурсы/Выпускники и наставники России 2020|Конкурсы/Выпускники и наставники России 2020]] (20 августа - 10 ноября 2020, все IP из России, Википедии, 1 показ в две недели). Спасибо. [[Қатысушы:JukoFF|JukoFF]] ([[Қатысушы талқылауы:JukoFF|талқылауы]]) 23:26, 2020 ж. тамыздың 10 (+06)

== Proposal: Set two-letter project shortcuts as alias to project namespace globally ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{int:please-translate}}

Hello everyone,

I apologize for posting in English. I would like to inform everyone that I created a new global request for comment (GRFC) at Meta Wiki, which may affect your project: [[:m:Requests for comment/Set short project namespace aliases by default globally]].

In this GRFC, I propose that two-project shortcuts for project names will become a default alias for the project namespace. For instance, on all Wikipedias, WP will be an alias to the Wikipedia: namespace (and similar for other projects). Full list is available in the GRFC.

This is already the case for Wikivoyages, and many individual projects asked for this alias to be implemented. I believe this makes it easier to access the materials in the project namespace, as well as creating shortcuts like &lt;tt&gt;WP:NPOV&lt;/tt&gt;, as well as helps new projects to use this feature, without having to figure out how to request site configuration changes first.

As far as I can see, {{SITENAME}} currently does not have such an alias set. This means that such an alias will be set for you, if the GRFC is accepted by the global community.

I would like to ask all community members to participate in the request for comment at Meta-Wiki, see [[:m:Requests for comment/Set short project namespace aliases by default globally]].

Please feel free to [[:m:User talk:Martin Urbanec|ask me]] if you have any questions about this proposal.

Best regards,&lt;br /&gt;
--[[:m:User:Martin Urbanec|Martin Urbanec]] ([[:m:User talk:Martin Urbanec|talk]]) 20:12, 2021 ж. ақпанның 18 (+06)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Martin_Urbanec/MassMessage&amp;oldid=21125035 тізімін пайдаланып User:Martin Urbanec@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== WikiGap 2021 Russia ==
Уважаемые коллеги, пожалуйста выскажите своё мнение по поводу ''[[m:CentralNotice/Request/WikiGap 2021 Russia|баннерной кампании CentralNotice]]'' для объявления о российском викимарафоне [[wmru:Конкурсы/WikiGap 2021 Russia|WikiGap 2021]] (8 марта - 8 мая, все IP из России, только Википедии, 1 показ в неделю). Спасибо. --[[Қатысушы:Dmitry Rozhkov|Dmitry Rozhkov]] ([[Қатысушы талқылауы:Dmitry Rozhkov|талқылауы]]) 06:34, 2021 ж. наурыздың 7 (+06)

== Wikimania 2021: Individual Program Submissions ==

[[File:Wikimania logo with text 2.svg|right|200px]]
Dear all,

Wikimania 2021 will be [[:wikimania:2021:Save the date and the Core Organizing Team|hosted virtually]] for the first time in the event's 15-year history. Since there is no in-person host, the event is being organized by a diverse group of Wikimedia volunteers that form the [[:wikimania:2021:Organizers|Core Organizing Team]] (COT) for Wikimania 2021.

'''Event Program''' - Individuals or a group of individuals can submit their session proposals to be a part of the program. There will be translation support for sessions provided in a number of languages. See more information [[:wikimania:2021:Submissions/Guidelines#Language Accessibility|here]].

Below are some links to guide you through;
* [[:wikimania:2021:Submissions|Program Submissions]]
* [[:wikimania:2021:Submissions/Guidelines|Session Submission Guidelines]]
* [[:wikimania:2021:FAQ|FAQ]]

Please note that the deadline for submission is 18th June 2021. 

'''Announcements'''- To keep up to date with the developments around Wikimania, the COT sends out weekly updates. You can view them in the Announcement section [[:wikimania:2021:Announcements|here]]. 

'''Office Hour''' - If you are left with questions, the COT will be hosting some office hours (in multiple languages), in multiple time-zones, to answer any programming questions that you might have.  Details can be found [[:wikimania:2021:Organizers#Office hours schedule|here.]]

Best regards,

[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 10:18, 2021 ж. маусымның 16 (+06)

On behalf of Wikimania 2021 Core Organizing Team
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=21597568 тізімін пайдаланып User:Bodhisattwa@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Editing news 2021 #2 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2021/June|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

[[File:Reply Tool A-B test comment completion.png|alt=Junior contributors comment completion rate across all participating Wikipedias|thumb|296x296px|When newcomers had the Reply tool and tried to post on a talk page, they were more successful at posting a comment. ([https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ Source])]]

Earlier this year, the Editing team ran a large study of [[mw:Talk pages project/Replying|the Reply Tool]].  The main goal was to find out whether the Reply Tool helped [[mw:Talk pages project/Glossary|newer editors]] communicate on wiki.  The second goal was to see whether the comments that newer editors made using the tool needed to be reverted more frequently than comments newer editors made with the existing wikitext page editor.

The key results were:

* Newer editors who had automatic (&quot;default on&quot;) access to the Reply tool were [https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ more likely] to post a comment on a talk page.
* The comments that newer editors made with the Reply Tool were also [https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ less likely] to be reverted than the comments that newer editors made with page editing.

These results give the Editing team confidence that the tool is helpful.

&lt;strong&gt;Looking ahead&lt;/strong&gt;

The team is planning to make the Reply tool available to everyone as an opt-out preference in the coming months.  This has already happened at the Arabic, Czech, and Hungarian Wikipedias.

The next step is to [[phab:T280599|resolve a technical challenge]]. Then, they will deploy the Reply tool first to the [[phab:T267379|Wikipedias that participated in the study]].  After that, they will deploy it, in stages, to the other Wikipedias and all WMF-hosted wikis.

You can turn on &quot;{{int:discussiontools-preference-label}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|in Beta Features]] now.  After you get the Reply tool, you can change your preferences at any time in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]].

–[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 20:14, 2021 ж. маусымның 24 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=21624491 тізімін пайдаланып User:Elitre (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== GFDL ==
Hi! I made a suggestion at [[МедиаУики талқылауы:Licenses]] to remove GFDL from the list of suggested licenses. I guess not many users watch that page. I just wanted to inform users of my suggestion. If there is a better place please let me know or make a notice for me. Thank you. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылауы]]) 18:31, 2021 ж. шілденің 3 (+06)
:See [[Уикипедия:Форум#МедиаУики:Licenses]] instead. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 15:36, 2025 ж. наурыздың 23 (+05)

== Alumni and Mentors of Russia 2021 ==
Уважаемые коллеги, пожалуйста выскажите своё мнение по поводу ''[[m:CentralNotice/Request/Alumni and Mentors of Russia 2021|баннерной кампании CentralNotice]]'' для объявления о российском конкурсе статей [[wmru:Конкурсы/Выпускники и наставники России 2021|Конкурсы/Выпускники и наставники России 2021]] (15 сентября - 30 ноября 2021, все IP из России, Википедии, 3 показа в неделю, в течении ноября). Спасибо. [[Қатысушы:JukoFF|JukoFF]] ([[Қатысушы талқылауы:JukoFF|талқылауы]]) 19:43, 2021 ж. қазанның 11 (+06)

== IMPORTANT: Admin activity review ==

Hello. A policy regarding the removal of &quot;advanced rights&quot; (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing &quot;advanced rights&quot; from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]].

We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):

# GanS NIS (administrator)
# Qarakesek (administrator)

These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.

However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Қатысушы:Stanglavine|Stanglavine]] ([[Қатысушы талқылауы:Stanglavine|талқылауы]]) 06:05, 2022 ж. қаңтардың 17 (+06)

== Movement Strategy and Governance News – Issue 5 ==
&lt;section begin=&quot;ucoc-newsletter&quot;/&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5/Global message|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Strategy and Governance/Newsletter/5/Global message}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

&lt;span style=&quot;font-size:200%;&quot;&gt;'''Movement Strategy and Governance News'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:120%; color:#404040;&quot;&gt;'''Issue 5, January 2022'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size:120%; float:right;&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5|'''Read the full newsletter''']]&lt;/span&gt;
----
Welcome to the fifth issue of Movement Strategy and Governance News (formerly known as Universal Code of Conduct News)! This revamped newsletter distributes relevant news and events about the Movement Charter, Universal Code of Conduct, Movement Strategy Implementation grants, Board elections and other relevant MSG topics.

This Newsletter will be distributed quarterly, while more frequent Updates will also be delivered weekly or bi-weekly to subscribers. Please remember to subscribe [[:m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/MSG Newsletter Subscription|here]] if you would like to receive these updates.
&lt;div style=&quot;margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; background:#fffff; border:2px solid #808080; border-radius:4px; font-size:100%;&quot;&gt;

*'''Call for Feedback about the Board elections''' - We invite you to give your feedback on the upcoming WMF Board of Trustees election. This call for feedback went live on 10th January 2022 and will be concluded on 16th February 2022. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Call for Feedback about the Board elections|continue reading]])
*'''Universal Code of Conduct Ratification''' - In 2021, the WMF asked communities about how to enforce the Universal Code of Conduct policy text. The revised draft of the enforcement guidelines should be ready for community vote in March. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Universal Code of Conduct Ratification|continue reading]])
*'''Movement Strategy Implementation Grants''' - As we continue to review several interesting proposals, we encourage and welcome more proposals and ideas that target a specific initiative from the Movement Strategy recommendations. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Movement Strategy Implementation Grants|continue reading]])
*'''The New Direction for the Newsletter''' - As the UCoC Newsletter transitions into MSG Newsletter, join the facilitation team in envisioning and deciding on the new directions for this newsletter. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#The New Direction for the Newsletter|continue reading]])
*'''Diff Blogs''' - Check out the most recent publications about MSG on Wikimedia Diff. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Diff Blogs|continue reading]])&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;ucoc-newsletter&quot;/&gt;

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 13:25, 2022 ж. қаңтардың 24 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Leadership Development Task Force: Your feedback is appreciated&lt;section end=&quot;annoncement-header&quot; /&gt; ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;:''[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Task Force/Call for Feedback Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Task Force/Call for Feedback Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Leadership Development Task Force/Call for Feedback Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

The Community Development team at the Wikimedia Foundation is supporting the creation of a global, community-driven Leadership Development Task Force. The purpose of the task force is to advise leadership development work.

The team is looking for feedback about the responsibilities of the Leadership Development Task Force. This Meta page shares the proposal for a [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Task Force|Leadership Development Task Force]] and how [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Task Force/Participate|you can help.]] Feedback on the proposal will be collected from 7 to 25 February 2022.&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 23:38, 2022 ж. ақпанның 8 (+06)

== Updates on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines Review ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/2022-02-02 Announcement/Short|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/2022-02-02 Announcement/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/2022-02-02 Announcement/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Hello everyone,

The '''[[m:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]]''' were published 24 January 2022 as a proposed way to apply the [[m:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] across the movement. Comments about the guidelines can be shared here or [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|the Meta-wiki talk page]].

There will be conversations on Zoom on 25 February 2022 at 12:00 UTC, and 4 March 2022 at 15:00 UTC. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Conversations|Join the UCoC project team and drafting committee members to discuss the guidelines and voting process]].'''

The [[m:Universal Code of Conduct/Project#Timeline|timeline is available on Meta-wiki]]. The voting period is March 7 to 21. '''[[m:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting|See the voting information page for more details]].'''

Thank you to everyone who has participated so far.

Sincerely,

Movement Strategy and Governance&lt;br/&gt;
Wikimedia Foundation 

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 00:17, 2022 ж. ақпанның 17 (+06) &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Movement Strategy and Governance News – Issue 6&lt;section end=&quot;announcement-header&quot;/&gt; == 

&lt;section begin=&quot;ucoc-newsletter&quot;/&gt;
&lt;div style = &quot;line-height: 1.2&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:200%;&quot;&gt;'''Movement Strategy and Governance News'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:120%; color:#404040;&quot;&gt;'''Issue 6, April 2022'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size:120%; float:right;&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6|'''Read the full newsletter''']]&lt;/span&gt;
----

Welcome to the sixth issue of Movement Strategy and Governance News! This revamped newsletter distributes relevant news and events about the Movement Charter, Universal Code of Conduct, Movement Strategy Implementation grants, Board of trustees elections and other relevant MSG topics.

This Newsletter will be distributed quarterly, while the more frequent Updates will also be delivered weekly. Please remember to subscribe [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/MSG Newsletter Subscription|here]] if you would like to receive future issues of this newsletter.
&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; background:#fffff; border:2px solid #808080; border-radius:4px; font-size:100%;&quot;&gt;

*'''Leadership Development -''' A Working Group is Forming! - The application to join the Leadership Development Working Group closed on April 10th, 2022, and up to 12 community members will be selected to participate in the working group. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A1|continue reading]])
*'''Universal Code of Conduct Ratification Results are out! -''' The global decision process on the enforcement of the UCoC via SecurePoll was held from 7 to 21 March. Over 2,300 eligible voters from at least 128 different home projects submitted their opinions and comments. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A2|continue reading]])
*'''Movement Discussions on Hubs -''' The Global Conversation event on Regional and Thematic Hubs was held on Saturday, March 12, and was attended by 84 diverse Wikimedians from across the movement. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A3|continue reading]])
*'''Movement Strategy Grants Remain Open! -''' Since the start of the year, six proposals with a total value of about $80,000 USD have been approved. Do you have a movement strategy project idea? Reach out to us! ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A4|continue reading]])
*'''The Movement Charter Drafting Committee is All Set! -''' The Committee of fifteen members which was elected in October 2021, has agreed on the essential values and methods for its work, and has started to create the outline of the Movement Charter draft. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A5|continue reading]])
*'''Introducing Movement Strategy Weekly -''' Contribute and Subscribe! - The MSG team have just launched the updates portal, which is connected to the various Movement Strategy pages on Meta-wiki. Subscriber to get  up-to-date news about the various ongoing projects. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A6|continue reading]])
*'''Diff Blogs -''' Check out the most recent publications about Movement Strategy on Wikimedia Diff. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A7|continue reading]])
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;ucoc-newsletter&quot;/&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 17:58, 2022 ж. сәуірдің 14 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Join the Wikimedia Foundation Annual Plan conversations with Maryana Iskander&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/Conversations/Announcement|''You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.'']]
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/Conversations/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/Conversations/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello,

The [[m:Special:MyLanguage/Movement Communications|Movement Communications]] and [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance|Movement Strategy and Governance]] teams invite you to discuss the '''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/draft|2022-23 Wikimedia Foundation Annual Plan]]''', a plan of record for the Wikimedia Foundation's work.

These conversations continue [[m:User:MIskander-WMF|Maryana Iskander]]'s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Chief Executive Officer/Maryana’s Listening Tour|Wikimedia Foundation Chief Executive Officer listening tour]]. 

The conversations are about these questions:
* The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia 2030|2030 Wikimedia Movement Strategy]] sets a direction toward &quot;knowledge as a service&quot; and &quot;knowledge equity&quot;. The Wikimedia Foundation wants to plan according to these two goals. How do you think the Wikimedia Foundation should apply them to our work?
* The Wikimedia Foundation continues to explore better ways of working at a regional level. We have increased our regional focus in areas like grants, new features, and community conversations. What is working well? How can we improve?
* Anyone can contribute to the Movement Strategy process. Let's collect your activities, ideas, requests, and lessons learned. How can the Wikimedia Foundation better support the volunteers and affiliates working in Movement Strategy activities?

You can find [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/draft/Your Input|'''the schedule of calls on Meta-wiki''']].

The information will be available in multiple languages. Each call will be open to anyone to attend. Live interpretation will be available in some calls. 

Best regards,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 15:59, 2022 ж. сәуірдің 15 (+06)


== [[incubator:Wp/nog|Wp/nog]] ==

Hello! Are there two users who can edit to test Nogai Wikipedia? It can be also a Turkic user who knows little bit Kipchak and the Cyrillic alphabet (mostly possible is Kazakh, Karakalpak, Crimean Tatar and other Turkic and Kipchak languages). When you know one user please ping it. Because we need only two users who need to be active in Wp/nog to approve Wp/nog.  [[Қатысушы:TayfunEt.|TayfunEt.]] ([[Қатысушы талқылауы:TayfunEt.|талқылауы]]) 14:15, 2022 ж. сәуірдің 18 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;2022 Board of Trustees Call for Candidates&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

The Board of Trustees seeks candidates for the 2022 Board of Trustees election. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Announcement/Call_for_Candidates|'''Read more on Meta-wiki.''']]

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] is here! Please consider submitting your candidacy to serve on the Board of Trustees.

The Wikimedia Foundation Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's operations. Community-and-affiliate selected trustees and Board-appointed trustees make up the Board of Trustees. Each trustee serves a three year term. The Wikimedia community has the opportunity to vote for community-and-affiliate selected trustees.

The Wikimedia community will vote to fill two seats on the Board in 2022. This is an opportunity to improve the representation, diversity, and expertise of the Board as a team.

Who are potential candidates? Are you a potential candidate? Find out more on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Apply to be a Candidate|Apply to be a Candidate page]].

Thank you for your support, 

Movement Strategy and Governance on behalf of the Elections Committee and the Board of Trustees&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 

===&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Объявление о выдвижении кандидатур в Совет попечителей Фонда Викимедиа 2022&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Совет попечителей объявляет поиск кандидатов на участие в выборах в Совет 2022 года. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Announcement/Call_for_Candidates|'''Подробнее на Мета-вики''']].

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|Выборы в Совет попечителей 2022 года]] объявляются открытыми! Просим вас рассмотреть возможность выдвижения своей кандидатуры для службы в Совете попечителей.

Совет попечителей Фонда Викимедиа осуществляет контроль за деятельностью Фонда Викимедиа. В состав Совета входят попечители от сообществ и партнёрских организаций, а также назначенные попечители. Каждый попечитель служит три года. Сообщество Викимедиа имеет возможность голосовать за попечителей от сообществ и партнёрских организаций.

Участники_цы сообщества будут голосовать за два места в Совете попечителей в 2022 году. Это возможность улучшить представительство, разнообразие и компетентность Совета как команды.

Вы являетесь потенциальным кандидатом? Узнайте подробности на странице [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Apply to be a Candidate|Подать заявку на выдвижение своей кандидатуры]].

Благодарим вас за поддержку,

Команда по Стратегии движения и управлению от лица Комитета по выборам и Совета попечителей&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 00:05, 2022 ж. сәуірдің 26 (+06)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Editing news 2022 #1&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;&lt;i&gt;[[metawiki:VisualEditor/Newsletter/2022/April|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/i&gt;
[[File:Junior Contributor New Topic Tool Completion Rate.png|thumb|New editors were more successful with this new tool.]]

The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New discussion tool|New topic tool]] helps editors create new ==Sections== on discussion pages.  New editors are more successful with this new tool.  You can [[mw:Talk pages project/New topic#21 April 2022|read the report]].  Soon, the Editing team will offer this to all editors at the 20 Wikipedias that participated in the test.  You will be able to turn it off at [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]].&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] 00:55, 2022 ж. мамырдың 3 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=22019984 тізімін пайдаланып User:Quiddity (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees election 2022 - Call for Election Volunteers&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
The Movement Strategy and Governance team is looking for community members to serve as election volunteers in the upcoming Board of Trustees election.

The idea of the Election Volunteer Program came up during the 2021 Wikimedia Board of Trustees Election. This program turned out to be successful. With the help of Election Volunteers we were able to increase outreach and participation in the election by 1,753 voters over 2017.  Overall turnout was 10.13%, 1.1 percentage points more, and 214 wikis were represented in the election. 

There were a total of 74 wikis that did not participate in 2017 that produced voters in the 2021 election. Can you help increase the participation even more?

Election volunteers will help in the following areas:
* Translate short messages and announce the ongoing election process in community channels
* Optional: Monitor community channels for community comments and questions

Volunteers should:

* Maintain the friendly space policy during conversations and events
* Present the guidelines and voting information to the community in a neutral manner

Do you want to be an election volunteer and ensure your community is represented in the vote? Sign up [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/About|here]] to receive updates. You can use the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/About|talk page]] for questions about translation.&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Выборы в Совет попечителей Фонда Викимедиа 2022. Приглашаем волонтёров&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Команда по Стратегии движения и управлению приглашает членов сообщества принять участие в качестве волонтёров на предстоящих выборах в Совет попечителей.

Идея программы &quot;Волонтёры на выборах&quot; возникла во время выборов в Совет попечителей Викимедиа в 2021 году. Программа была успешной. Благодаря помощи волонтёров на выборах мы смогли увеличить охват сообществ и участие в выборах на 1 753 избирателя по сравнению с 2017 годом. Общая явка составила 10,13%, что на 1,1 процентных пункта больше. Были представлены 214 википроектов. 

Но 74 вики, не участвовавших в 2017 году, дали голоса на выборах 2021 года. Хотите помочь изменить ситуацию с участием?

Волонтёры на выборах будут помогать в следующем:
* Переводить короткие сообщения и анонсировать текущий избирательный процесс на каналах сообщества
* По желанию: Мониторить каналы сообщества на предмет комментариев и вопросов

Волонтёры должны:

* Соблюдать политику дружественного пространства во время бесед и мероприятий
* Представлять руководящие принципы и информацию о голосовании сообществу в нейтральном ключе

Вы хотите стать волонтёром на выборах и обеспечить представительство вашего сообщества в голосовании? Подпишитесь [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/About|здесь]], чтобы получать обновления. Вы можете использовать [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/About|страницу обсуждения]] для вопросов о переводе.&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 18:01, 2022 ж. мамырдың 6 (+06)

==Revisions to the Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines==

Hi all, 

After the conclusion of the community vote on the guidelines in March, the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee Community Affairs committee (CAC)] of the Board asked [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/thread/JAYQN3NYKCHQHONMUONYTI6WRKZFQNSC/ that several areas of the guidelines be reviewed for improvements].

Having analysed the comments of community members who participated in the vote on the Guidelines for implementing the UCoC, the CAC decided to launch another round of community consultations. Upon completion of these consultations, the community will have an opportunity to vote on the revised UCoC Implementation Guidelines.

According to the analysis, the comments highlighted three critical groups of questions:

1. On (mandatory) training in the UCoC and its Guidelines;

2. On balancing privacy protection and due process;

3. On the requirement that certain groups of users affirm they will acknowledge and adhere to the Universal Code of Conduct.

The Revisions Committee kindly asks you to leave your answers and comments on [https://meta.wikimedia.org/wiki/Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines/Revision_discussions/en this Meta page]. (''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines/Revision_discussions/Announcement See full announcement]'').  

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 03:39, 2022 ж. маусымның 3 (+06)

== Тренинги по Викиданным для Тюркских Викимедийцев 2022 ==
[[File:Wikidata 2022 Istanbul social media campaign 02.jpg|right|thumb|300px|Wikidata 2022 Istanbul]]
Дорогие друзья,

Я рад сообщить вам, что заявки на получение стипендии для участия в Стамбульской конференции по Викиданным теперь открыты. Если вы представляете тюркское сообщество и активно участвуете в проектах Викимедиа на тюркских языках, то вы можете подать заявку на получение стипендии. Заявки принимаются до 30 июня 2022 года, 23:59 UTC.

Кандидаты смогут подать заявку на получение полной стипендии. Полная стипендия покроет расходы на путешествие, проживание и питание во время конференции, организованное Тюркским ЮГ Викимедиа.

Конференция пройдет с 21 по 23 октября 2022 года в Стамбуле, Турция.

* Чтобы узнать больше о Тренингах по Викиданным для Тюркских Викимедийцев, пожалуйста, посетите: https://w.wiki/53dX

* Чтобы узнать больше о стипендии, регистрации и форме заявки, пожалуйста, посетите: https://w.wiki/5FFv

Кроме того, мы рекомендуем вам подписаться на наш список рассылки (https://w.wiki/5FFw) для получения информации и новостей о проектах и мероприятиях Тюркским ЮГ Викимедиа.

Всего наилучшего, [[User:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#ff0500&quot;&gt;'''''Mehman'''''&lt;/span&gt;]] [[User Talk:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#0500ff&quot;&gt;'''''97'''''&lt;/span&gt;]] 03:48, 2022 ж. маусымның 11 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Propose statements for the 2022 Election Compass&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Propose statements for the 2022 Election Compass| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Propose statements for the 2022 Election Compass|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Propose statements for the 2022 Election Compass}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi all,

Community members in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] are invited to [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Community_Voting/Election_Compass|propose statements to use in the Election Compass.]]

An Election Compass is a tool to help voters select the candidates that best align with their beliefs and views. The community members will propose statements for the candidates to answer using a Lickert scale (agree/neutral/disagree). The candidates’ answers to the statements will be loaded into the Election Compass tool. Voters will use the tool by entering in their answer to the statements (agree/disagree/neutral). The results will show the candidates that best align with the voter’s beliefs and views.

Here is the timeline for the Election Compass:

* July 8 - 20: Community members propose statements for the Election Compass
* 
* July 21 - 22: Elections Committee reviews statements for clarity and removes off-topic statements
* 
* July 23 - August 1: Volunteers vote on the statements
* 
* August 2 - 4: Elections Committee selects the top 15 statements
* 
* August 5 - 12: candidates align themselves with the statements
* 
* August 15: The Election Compass opens for voters to use to help guide their voting decision

The Elections Committee will select the top 15 statements at the beginning of August. The Elections Committee will oversee the process, supported by the Movement Strategy and Governance team. MSG will check that the questions are clear, there are no duplicates, no typos, and so on.

Best,

Movement Strategy and Governance

''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee''&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 11:35, 2022 ж. шілденің 13 (+06)

== Открыт прием заявок для сессий ==

[[File:Wikidata_Istanbul_call_for_submissions_is_now_open_social_media_post.png|250px|right|thumb|Открыт прием заявок]]
Всем привет,

Команда организаторов [[:m:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022|Тренингов по Викиданных для Тюркских Викимедийцев]] рада сообщить вам, что [[:m:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians/Submissions|открыт прием заявок]] (https://w.wiki/5TFZ) на участие в программе конференции, которая пройдет в Стамбуле, Турции, с 21 по 23 октября. '''Мы будем принимать заявки до 10 августа 2022 года'''.

Вы можете подать заявку и выступить на конференции на трех языках: английском, турецком и русском, а также онлайн или очно. Предложения по сессиям могут быть представлены в 5 различных типах со стандартизированной продолжительностью выступления. Основная тема сессии должна быть связана с Викиданными, интегрированными данными, импортом данных, SPARQL или другими связанными темами. Вы также можете представить свои достижения или темы, связанные с развитием проектов Викимедиа и движения Викимедиа. Более подробно – https://w.wiki/5TFZ.

Мы хотели бы узнать и предоставить сообществу больше информации о тюркских сообществах, и мы надеемся, что вы поможете нам достичь этой цели.

С уважением, – [[User:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#ff0500&quot;&gt;'''''Mehman'''''&lt;/span&gt;]] [[User Talk:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#0500ff&quot;&gt;'''''97'''''&lt;/span&gt;]] 21:58, 2022 ж. шілденің 17 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election/Short| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi everyone,

The Affiliate Representatives have completed their voting period. The selected 2022 Board of Trustees candidates are:

* Tobechukwu Precious Friday ([[:m:User:Tochiprecious|Tochiprecious]])
* Farah Jack Mustaklem ([[:m:User:Fjmustak|Fjmustak]])
* Shani Evenstein Sigalov ([[:m:User:Esh77|Esh77]])
* Kunal Mehta ([[:m:User:Legoktm|Legoktm]])
* Michał Buczyński ([[:m:User:Aegis Maelstrom|Aegis Maelstrom]])
* Mike Peel ([[:m:User:Mike Peel|Mike Peel]])

You may see more information about the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Results|Results]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Stats|Statistics]] of this Board election.

The Affiliate organizations selected representatives to vote on behalf of the Affiliate organization. The Affiliate Representatives proposed questions for the candidates to answer in mid-June. These answers from candidates and the information provided from the Analysis Committee provided support for the representatives as they made their decision.

Please take a moment to appreciate the Affiliate Representatives and Analysis Committee members for taking part in this process and helping to grow the Board of Trustees in capacity and diversity. These hours of volunteer work connect us across understanding and perspective. Thank you for your participation.

Thank you to the community members who put themselves forward as candidates for the Board of Trustees. Considering joining the Board of Trustees is no small decision. The time and dedication candidates have shown to this point speaks to their commitment to this movement. Congratulations to those candidates who have been selected. A great amount of appreciation and gratitude for those candidates not selected. Please continue to share your leadership with Wikimedia.

What can voters do now?

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Results|Review the results of the Affiliate selection process]].

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election|Read more here about the next steps in the 2022 Board of Trustee election]].

Best,

Movement Strategy and Governance

''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee''&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 01:54, 2022 ж. шілденің 21 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Movement Strategy and Governance News – Issue 7&lt;section end=&quot;announcement-header&quot;/&gt; ==

&lt;section begin=&quot;msg-newsletter&quot;/&gt;
&lt;div style = &quot;line-height: 1.2&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:200%;&quot;&gt;'''Movement Strategy and Governance News'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:120%; color:#404040;&quot;&gt;'''Issue 7, July-September 2022'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size:120%; float:right;&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7|'''Read the full newsletter''']]&lt;/span&gt; 
----
Welcome to the 7th issue of Movement Strategy and Governance News! The newsletter distributes relevant news and events about the implementation of Wikimedia's [[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy/Initiatives|Movement Strategy recommendations]], other relevant topics regarding Movement governance, as well as different projects and activities supported by the Movement Strategy and Governance (MSG) team of the Wikimedia Foundation.  

The MSG Newsletter is delivered quarterly, while the more frequent [[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy/Updates|Movement Strategy Weekly]] will be delivered weekly. Please remember to subscribe [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/MSG Newsletter Subscription|here]] if you would like to receive future issues of this newsletter.
&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; background:#fffff; border:2px solid #808080; border-radius:4px; font-size:100%;&quot;&gt; 

* '''Movement sustainability''': Wikimedia Foundation's annual sustainability report has been published. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A1|continue reading]])
* '''Improving user experience''': recent improvements on the desktop interface for Wikimedia projects. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A2|continue reading]])
* '''Safety and inclusion''': updates on the revision process of the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A3|continue reading]])
* '''Equity in decisionmaking''': reports from Hubs pilots conversations, recent progress from the Movement Charter Drafting Committee, and a new white paper for futures of participation in the Wikimedia movement. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A4|continue reading]])
* '''Stakeholders coordination''': launch of a helpdesk for Affiliates and volunteer communities working on content partnership. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A5|continue reading]])
* '''Leadership development''': updates on leadership projects by Wikimedia movement organizers in Brazil and Cape Verde. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A6|continue reading]])
* '''Internal knowledge management''': launch of a new portal for technical documentation and community resources. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A7|continue reading]])
* '''Innovate in free knowledge''': high-quality audiovisual resources for scientific experiments and a new toolkit to record oral transcripts. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A8|continue reading]])
* '''Evaluate, iterate, and adapt''': results from the Equity Landscape project pilot ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A9|continue reading]])
* '''Other news and updates''': a new forum to discuss Movement Strategy implementation, upcoming Wikimedia Foundation Board of Trustees election, a new podcast to discuss Movement Strategy, and change of personnel for the Foundation's Movement Strategy and Governance team. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A10|continue reading]])
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;msg-newsletter&quot;/&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 14:39, 2022 ж. шілденің 25 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Vote for Election Compass Statements&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Vote for Election Compass Statements| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Vote for Election Compass Statements|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Vote for Election Compass Statements}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi all,

Volunteers in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] are invited to [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Community_Voting/Election_Compass/Statements|vote for statements to use in the Election Compass]]. You can vote for the statements you would like to see included in the Election Compass on Meta-wiki.

An Election Compass is a tool to help voters select the candidates that best align with their beliefs and views. The community members will propose statements for the candidates to answer using a Lickert scale (agree/neutral/disagree). The candidates’ answers to the statements will be loaded into the Election Compass tool. Voters will use the tool by entering in their answer to the statements (agree/disagree/neutral). The results will show the candidates that best align with the voter’s beliefs and views.

Here is the timeline for the Election Compass:

*&lt;s&gt;July 8 - 20: Volunteers propose statements for the Election Compass&lt;/s&gt;
*&lt;s&gt;July 21 - 22: Elections Committee reviews statements for clarity and removes off-topic statements&lt;/s&gt;
*July 23 - August 1: Volunteers vote on the statements
*August 2 - 4: Elections Committee selects the top 15 statements
*August 5 - 12: candidates align themselves with the statements
*August 15: The Election Compass opens for voters to use to help guide their voting decision

The Elections Committee will select the top 15 statements at the beginning of August

Best, 

Movement Strategy and Governance

''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee'' &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;  --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 17:31, 2022 ж. шілденің 27 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Delay of the 2022 Wikimedia Foundation Board of Trustees election&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Delay of Board of Trustees election| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Delay of Board of Trustees election|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Delay of Board of Trustees election}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi all,
 
I am reaching out to you today with an update about the timing of the voting for the Board of Trustees election. 
 
As many of you are already aware, this year we are offering an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Community_Voting/Election_Compass|Election Compass]] to help voters identify the alignment of candidates on some key topics. Several candidates requested an extension of the character limitation on their responses expanding on their positions, and the Elections Committee felt their reasoning was consistent with the goals of a fair and equitable election process.  
 
To ensure that the longer statements can be translated in time for the election, the Elections Committee and Board Selection Task Force decided to delay the opening of the Board of Trustees election by one week - a time proposed as ideal by staff working to support the election. 
 
Although it is not expected that everyone will want to use the Election Compass to inform their voting decision, the Elections Committee felt it was more appropriate to open the voting period with essential translations for community members across languages to use if they wish to make this important decision.
 
The voting will open on August 23 at 00:00 UTC and close on September 6 at 23:59 UTC.

Best regards,

Matanya, on behalf of the Elections Committee
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 15:57, 2022 ж. тамыздың 17 (+06)

== Шағын Wikimedia кеңейтімін қазақ тіліне аудару ==
[[File:LinguaLibre_SignIt-all.png|thumb|350px|Lingua Libre SignIt]]
[[File:Poisson.webm|thumb|Fish in French Sign language]]
:''[Google Translate арқылы жазылған]''
Сәлеметсіз бе, оны кодтағаннан кейін мен шағын Wikimedia кеңейтімін қазақ тіліне аудару үшін көмек іздеп жүрмін: [https://addons.mozilla.org/fr/firefox/addon/lingua-libre-signit/ Firefox үшін Lingua Libre SignIt]. Бұл кеңейтім эксперименттік болып табылады, ол пайдаланушыларға ымдау тілдерін үйренуге мүмкіндік береді. «Қазақтан қазақша ым тіліне» қосқым келеді. Аударылатын бар болғаны 30 сөз тіркесі бар, біреу [оларды аударуға көмектесе алады]. Біз сондай-ақ бейне түсіру үшін ымдау тілін жақсы білетін еріктілерді іздейміз. Код кішкентай, сондықтан бұл кіші JS әзірлеушілері үшін жақсы жоба. Осы өтінішті қарастырғаныңызға рахмет. [[Қатысушы:Yug|Yug]] ([[Қатысушы талқылауы:Yug|талқылауы]]) 22:13, 2022 ж. тамыздың 15 (+06)

;Translate small Wikimedia extension into Kazakh
Hello, after coding it I'm looking for help to translate into Kazakh a small Wikimedia extension : [https://addons.mozilla.org/fr/firefox/addon/lingua-libre-signit/ Lingua Libre SignIt] for Firefox. This extension is experimental, it allows users to learn sign language(s). I would like to add &quot;Kazakh to Kazakh Sign Language&quot;. There are just 30 phrases to translate, could someone [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&amp;group=signit&amp;language=kk-cyrl help to translate those here].

We also look for volunteers fluent in sign language to record videos. The code is small, so it's also a good project for junior JS developers to join in.

Thank you for considering this request. [[Қатысушы:Yug|Yug]] ([[Қатысушы талқылауы:Yug|талқылауы]]) 23:05, 2022 ж. тамыздың 20 (+06)

== Invitation to join the Movement Strategy Forum == 

Hello everyone,

[https://forum.movement-strategy.org/ The Movement Strategy Forum] (MS Forum) is a multilingual collaborative space for all conversations about Movement Strategy implementation. 

We are inviting all Movement participants to collaborate on the MS Forum. The goal of the forum is to build community collaboration, using an inclusive multilingual platform. 

The [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy Movement Strategy] is a collaborative effort to imagine and build the future of the Wikimedia Movement. Anyone can contribute to the Movement Strategy, from a comment to a full-time project. 

Join this forum with your Wikimedia account, engage in conversations, and ask questions in your language.

The Movement Strategy and Governance team (MSG) launched the proposal for the MS Forum in May 2022. There was a 2-month community review period, which ended on 24 July 2022. The community review process included several questions that resulted in interesting conversations. You can read the [https://forum.movement-strategy.org/t/ms-forum-community-review-report/1436 Community Review Report]. 

We look forward to seeing you at the MS Forum! 

Best regards,  

Movement Strategy and Governance team 

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 14:00, 2022 ж. тамыздың 22 (+06)

=== Присоединяйтесь к форуму Стратегии движения === 

Всем привет, 

[https://forum.movement-strategy.org/ Форум Стратегии движения] (MS Forum) — это многоязычное пространство для совместного обсуждения всех вопросов, связанных с реализацией Стратегии движения. 

Приглашаем всех участников Движения к сотрудничеству на форуме Стратегии движения. Цель форума - построение сотрудничества между сообществами с помощью инклюзивной и многоязычной платформы. 

[https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy Стратегия движения] — это совместная работа по созданию будущего движения Викимедиа. Каждый может внести свой вклад в Стратегию движения — от одного комментария до разработки проекта. Присоединяйтесь к форуму со своей учетной записью Викимедиа, участвуйте в беседах и задавайте вопросы на своем языке.

Команда по Стратегии движения и управлению (MSG) выдвинула предложение о создании форума в мае 2022 года. Был проведен 2-х месячный период рассмотрения предложения сообществом, который завершился 24 июля 2022 года. Вы можете ознакомиться с отчетом об обзоре сообщества [https://forum.movement-strategy.org/t/ms-forum-community-review-report/1436 здесь]. 

Мы будем рады видеть вас на форуме! 

С уважением,

Команда по Стратегии движения и управлению 

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 14:00, 2022 ж. тамыздың 22 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi everyone,

The Community Voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] is now open. Here are some helpful links to get you the information you need to vote:

* Try the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Community_Voting/Election_Compass|Election Compass]], showing how candidates stand on 15 different topics.
* Read the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Candidates|candidate statements]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Affiliate_Organization_Participation/Candidate_Questions|answers to Affiliate questions]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Apply to be a Candidate|Learn more about the skills the Board seeks]] and how the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Candidates|Analysis Committee found candidates align with those skills]]

If you are ready to vote, you may go to [[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2022|SecurePoll voting page]] to vote now. '''You may vote from August 23 at 00:00 UTC to September 6 at 23:59 UTC.''' To see about your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]].

Best,

Movement Strategy and Governance

''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee''&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 21:07, 2022 ж. тамыздың 23 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Revised Enforcement Draft Guidelines for the Universal Code of Conduct&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee#Revisions Committee|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines Revisions committee]] is requesting comments regarding the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|'''Revised Enforcement Draft Guidelines for the Universal Code of Conduct (UCoC)''']]. This review period will be open from '''8 September 2022 until 8 October 2022.'''

The Committee collaborated to revise these draft guidelines based on input gathered from the community discussion period from May through July, as well as the community vote that concluded in March 2022. The revisions are focused on the following four areas:

# To identify the type, purpose, and applicability of the UCoC training;
# To simplify the language for more accessible translation and comprehension by non-experts;
# To explore the concept of affirmation, including its pros and cons;
# To review the balancing of the privacy of the accuser and the accused

The Committee requests comments and suggestions about these revisions by '''8 October 2022'''. From there, the Revisions Committee anticipates further revising the guidelines based on community input.

'''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|Find the Revised Guidelines on Meta]], and a [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Comparison|comparison page in some languages.''']]

Everyone may share comments in a number of places.  Facilitators welcome comments in any language on [[m:Special:MyLanguage/Talk:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|the Revised Enforcement Guidelines talk page]]. Comments can also be shared on talk pages of translations, at local discussions, or during conversation hours. There are a series of [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Conversation hours|'''conversation hours''']] planned about the Revised Enforcement Guidelines; please see Meta for the times and details.

The facilitation team supporting this review period hopes to reach a large number of communities. If you do not see a conversation happening in your community, please organize a discussion. Facilitators can assist you in setting up the conversations. Discussions will be summarized and presented to the drafting committee every two weeks. The summaries will be published [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee/Digests|here]].&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Пересмотренное Руководство по обеспечению правоприменения УКП&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Уважаемые члены казахоязычного сообщества,

[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee#Revisions Committee|Комитет по пересмотру Руководства по обеспечению правоприменения Универсального кодекса поведения]]  (УКП) просит представить отзывы относительно [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|'''пересмотренной версии проекта Руководства по обеспечению правоприменения УКП''']]. Рассмотрение будет проходить в период с '''8 сентября 2022 года по 8 октября 2022 года.'''

Комитет провел пересмотр проекта руководства, основываясь на предложениях, собранных во время дискуссии сообщества в период с мая по июль, а также на основе голосования, проведенного в марте 2022 года. Изменения преимущественно касаются четырех областей:

# Определение вида, назначения и применимости обучения по УКП.
# Упрощение формулировок для облегчения перевода и понимания людьми, не являющимися экспертами.
​​# Прояснение концепции утверждения, включая ее достоинства и недостатки. 
# Пересмотр баланса между конфиденциальностью заявителя и нарушителя.

Комитет просит предоставить отзывы и предложения касательно данных изменений до '''8 октября 2022 года'''. Далее, комитет по пересмотру планирует внести дополнительные изменения на основе отзывов сообщества.

'''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|Вы можете найти обновленное руководство в Мета-вики]], а также [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Comparison|страницу сравнения на разных языках. ''']]

Каждый имеет возможность поделиться своими отзывами в различных местах. Вы можете поделиться комментариями на любом удобном вам языке на [[m:Special:MyLanguage/Talk:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|странице обсуждения по обновленному руководству]]. Вы также можете предоставить отзывы на страницах обсуждений переведенных версий, во время локальных дискуссий или же во время «часов обсуждения» и круглых столов.
Планируется проведение дискуссий по вопросам изменений в Руководстве по обеспечению правоприменения УКП. Пожалуйста, ознакомьтесь с подробностями и датами на [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Conversation hours|'''Мета-вики''']].

Команда фасилитаторов, осуществляющая поддержку данного процесса, надеется привлечь большое количество сообществ. Если обсуждение еще не происходит в вашем сообществе, пожалуйста, организуйте такое обсуждение сами. Фасилитаторы могут помочь вам в организации обсуждений. Результаты обсуждений будут обобщаться и представляться на рассмотрение редакционного комитета каждые две недели. Краткие итоги будут публиковаться [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee/Digests|здесь]].&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 20:22, 2022 ж. қыркүйектің 12 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Invitation to attend “Ask Me Anything about Movement Charter” Sessions&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; == 

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]
Hello all, 

During the 2022 Wikimedia Summit, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee|Movement Charter Drafting Committee]] (MCDC) presented the first outline of the Movement Charter, giving a glimpse on the direction of its future work, and the Charter itself. The MCDC then integrated the initial feedback collected during the Summit. Before proceeding with writing the Charter for the whole Movement, the MCDC wants to interact with community members and gather feedback on the drafts of the three sections: Preamble, Values &amp; Principles, and Roles &amp; Responsibilities (intentions statement). The Movement Charter drafts will be available on the Meta page [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content|here]] on November 14, 2022. Community wide consultation period on MC will take place from November 20 to December 18, 2022. Learn more about it [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|here]]. 

With the goal of ensuring that people are well informed to fully participate in the conversations and are empowered to contribute their perspective on the Movement Charter, three '''“Ask Me Anything about Movement Charter&quot;''' sessions have been scheduled in different time zones. Everyone in the Wikimedia Movement is invited to attend these conversations. The aim is to learn about Movement Charter - its goal, purpose, why it matters, and how it impacts your community. MCDC members will attend these sessions to answer your questions and hear community feedback.     

The “Ask Me Anything” sessions accommodate communities from different time zones. Only the presentation of the session is recorded and shared afterwards, no recording of conversations. Below is the list of planned events: 

* '''Asia/Pacific''': November 4, 2022 at 09:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1667552400 your local time]). Interpretation is available in Chinese and Japanese.   
* '''[https://forum.movement-strategy.org/t/ask-me-anything-about-movement-charter-session-europe-mena-sub-saharan-africa/2132 CEE and CA/MENA/Sub Saharan Africa]''': November 12, 2022 at 15:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1668265257 your local time]). Interpretation is available in  Arabic, French and Russian.  
* '''North and South America/ Western Europe''': November 12, 2022 at 15:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1668265257 your local time]). Interpretation is available in Spanish and Portuguese. 

On the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|Meta page]] you will find more details; Zoom links will be shared 48 hours ahead of the call.

'''Call for Movement Charter Ambassadors'''

Individuals or groups from all communities who wish to help include and start conversations in their communities on the Movement Charter are encouraged to become [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|Movement Charter Ambassadors]] (MC Ambassadors). MC Ambassadors will carry out their own activities and get financial support for enabling conversations in their own languages. [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Team|Regional facilitators]] from the Movement Strategy and Governance team are available to support applicants with MC Ambassadors grantmaking. If you are interested please sign up [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|here]]. Should you have specific questions, please reach out to the MSG team via email: strategy2030@wikimedia.org or on the MS forum. 

We thank you for your time and participation. 

''On behalf of the Movement Charter Drafting Committee'',&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 16:36, 2022 ж. қарашаның 7 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Приглашение принять участие в сессиях «‎Вопросы и ответы об Уставе движения»&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; === 

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]
Доброго дня, 

[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee|Комитет по разработке Устава движения]] представил предварительный проект Устава движения в Саммите Викимедиа 2022, обозначив направление Комитета и Устава. Исходя из полученных отзывов, Комитет внёс в Устав первоначальные изменения. Прежде чем приступить к написанию Устава для всего Движения, Комитет по разработке Устава планирует провести консультации с сообществом Викимедиа и получить обратную связь по черновым вариантам первых трёх разделов: Преамбула, Ценности и принципы, и Роли и обязанности (заявление о намерениях). Проекты этих разделов будут доступны на [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content|Мета странице]] 14 ноября 2022 года. Консультации с сообществом для получения обратной связи по трём разделам Устава движения пройдут с 20 ноября по 18 декабря 2022 года. Узнайте больше об этом [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|здесь]]. 

С целью обеспечения информированности всех заинтересованных лиц, для того, чтобы они могли полноценно участвовать в обсуждениях и имели возможность поделиться мнением об Уставе движения, приглашаем вас присоединиться к сессии '''«‎Вопросы и ответы об Уставе движения‎»'''. Данные сессии запланированы с учётом разных часовых поясов. Все желающие узнать об Уставе Движения могут принять участие в сессиях. На этих сессиях участники узнают о цели устава, о значении и влиянии, которые он имеет для викимедийцев, а также для сообществ. Члены Комитета по разработке Устава движения будут присутствовать, чтобы ответить на вопросы и услышать мнение сообщества.     

Будет записана только презентационная часть, запись обсуждений не предусмотрена. Ниже приведен список запланированных встреч: 

* '''Азиатско-Тихоокеанский регион''': 4 ноября 2022 года в 09:00-10.30 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1667552400 ваше местное время]). Доступен перевод на китайский и японский языки.   
* '''[https://forum.movement-strategy.org/t/ask-me-anything-about-movement-charter-session-europe-mena-sub-saharan-africa/2132 Центральная и Восточная Европа и Центральная Азия/страны MENA/страны Африки к югу от Сахары]''': 12 ноября 2022 года в 15:00-16.30 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1668265257 ваше местное время]). Доступен устный перевод на арабский, французский и русский языки.  
* '''Северная и Южная Америка/Западная Европа''': 12 ноября 2022 года в 15:00-16.30 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1668265257 Ваше местное время]). (В то же время, что и сессия №2, указанная выше) Доступен устный перевод на испанский и португальский языки. 

На [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|странице Мета]] вы найдете более подробную информацию; ссылки на Zoom будут предоставлены за 48 часов до звонка.

'''Послы Устава Движения'''

Отдельные лица или группы людей из всех сообществ, которые хотят способствовать включению своих сообществ к обсуждениям об Уставе движения, могут стать [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|Послами Устава движения]]. Послы Устава движения будут проводить свои мероприятия и могут получить финансовую поддержку для проведения встреч на своих языках. [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Team|Региональные фасилитаторы]] команды по Стратегии и движения и управлению будут оказывать поддержку желающим получить грант для послов УД. Если вы заинтересованы стать послом УД, пожалуйста, зарегистрируйтесь [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|здесь]]. Если у вас есть конкретные вопросы, пожалуйста, свяжитесь с командой по Стратегии движения и управлению по электронной почте: strategy2030@wikimedia.org или на форуме Стратегии движения. 

Спасибо вам за участие. 

''От имени Комитета по разработке Устава Движения'',&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 16:36, 2022 ж. қарашаның 7 (+06)

== IMPORTANT: Admin activity review ==

Hello. A policy regarding the removal of &quot;advanced rights&quot; (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing &quot;advanced rights&quot; from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]].

We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
#[[User:AlibekKS|AlibekKS]] (administrator)
#[[User:Ulan|Ulan]] (administrator)

These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.

However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Қатысушы:Elton|Elton]] ([[Қатысушы талқылауы:Elton|талқылау]]) 19:22, 2023 ж. қаңтардың 4 (+06)

== Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына дауыс беру болайын деп жатыр ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1|Бұл хабардың басқа тілдерге аударылған нұсқасын Meta-wiki сайтынан таба аласыз.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Сәлеметсіздер ме!

2023 жылғы қаңтардың ортасында [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Әмбебап әдеп кодексінің]] [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулық]] қауымдастықтың екінші ратификациялық дауыс беруіне салынады. Бұл шара [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Results|2022 жылдың наурызындағы дауыс беру]] шарасының жалғасы болмақ, ол кезде дауыс берушілердің көбі ӘӘК-нің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықты қолдаған еді. Дауыс беру кезінде қатысушылар қауымдастықтағы маңызды мәселелерді атап өтуге көмектесті. Қамқоршылық кеңесінің [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Қауымдастық істері бойынша комитеті]] сол аталып өткен мәселелердің қарастырылуын сұрады.

Еріктілер басқаратын [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Drafting_committee#Revisions_Committee_members|Қайта қарастыру комитеті]] қауымдастық ұсыныстарын тексеріп, өзгерістер енгізу үшін біраз тер төкті. Олар оқыту және бекіту талаптары, жұмыс барысындағы құпиялық пен ашықтық, құжаттың оқуға және аударуға ыңғайлы болуы сияқты өзекті мәселелерді жетілдірді.

Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасын '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|мына жерден]]''', ал өзгерістер арасындағы айырмашылықты '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Comparison|мына жерден]]''' көруге болады.

'''Қалай дауыс беруге болады?'''

Дауыс беру '''2023 жылғы 17 қаңтардан''' бастап ашық болады. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voter information|Meta-wiki сайтындағы осы бетте]]''' SecurePoll арқылы қалай дауыс беруге болатыны туралы ақпарат берілген.

'''Кім дауыс бере алады?'''

Осы дауыс беруге '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised enforcement_guidelines/Voter_information#Voting_eligibility|жарамдылық талаптары]]''' Уикимедиа Қамқоршылар кеңесінің сайлауындағымен бірдей.  Дауыс берушілердің құзыреттілігі туралы толық ақпаратты дауыс берушінің ақпарат бетінен көріңіз.  Талаптарға сай болсаңыз, Уикимедиа аккаунтыңызды пайдаланып, дауыс беру серверіне кіре аласыз.

'''Дауыс беру аяқталған соң не болады?''' 

Дауыстарды тәуелсіз еріктілер тобы мұқият тексереді. Дауыс беру нәтижесі Wikimedia-l жүйесінде, Қозғалыс стратегиясының форумында, Diff блогінде, сондай-ақ Meta-wiki сайтында жарияланады. Дауыс берушілер қайтадан дауыс беріп, нұсқаулық туралы пікір білдіре алады. Қамқоршылар кеңесі ӘӘК-нің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың ратификациялануын немесе одан әрі жетілдірілуін қарастырғанда, қолдау көрсету мен қозғалған мәселелер деңгейін ескереді.

ӘӘК жобасы тобының атынан,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 18:31, 2023 ж. қаңтардың 10 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына дауыс беру басталды&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==

Сәлеметсіздер ме! 

[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines|Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына]] [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voting|дауыс беру кезеңі]] басталды! Дауыс беру уақыты екі аптаға созылады және '''2023 жылғы 31 қаңтар''' күні сағат '''23:59-да (UTC)''' аяқталады. Кімдер дауыс бере алатыны, сондай-ақ қалай дауыс беру керектігі туралы білу үшін Meta-wiki сайтындағы [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voter_information|дауыс берушілерге арналған ақпарат]] бетіне өтіңіз.

Әмбебап әдеп кодексінің (ӘӘК-нің) орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулық пен дауыс беру процесі туралы толық ақпарат алу үшін [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Announcement/Voting_1|алдыңғы хабарды]] оқыңыз.

ӘӘК жобасы тобының атынан, --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 01:10, 2023 ж. қаңтардың 19 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына дауыс беру аяқталайын деп қалды &lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 3|Бұл хабардың басқа тілдерге аударылған нұсқасын Meta-wiki сайтынан таба аласыз.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 3|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 3}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Сәлеметсіздер ме!

[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына]] [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting|дауыс беру]] '''2023 жылғы 31 қаңтар''' күні сағат '''23:59-да (UTC)''' аяқталады. Кімдер дауыс бере алатыны, сондай-ақ қалай дауыс беру керектігі туралы білу үшін Meta-wiki сайтындағы [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voter information|дауыс берушілерге арналған ақпарат]] бетіне өтіңіз. Әмбебап әдеп кодексінің (ӘӘК-нің) орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулық пен дауыс беру процесі туралы толық ақпарат [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1|алдыңғы хабарда]] берілген.

ӘӘК жобасы тобының атынан,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 00:54, 2023 ж. қаңтардың 31 (+06)

==&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Universal Code of Conduct revised enforcement guidelines vote results&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The recent community-wide vote on the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines |Universal Code of Conduct revised Enforcement Guidelines]] has been tallied and scrutinized. Thank you to everyone who participated.

After 3097 voters from 146 Wikimedia communities voted, the results are 76% in support of the Enforcement Guidelines, and 24% in opposition. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voting_statistics|Statistics]] for the vote are available. A more detailed summary of comments submitted during the vote will be published soon.

From here, the results and comments collected during this vote will be submitted to the Board of Trustees for their review. The current expectation is that the Board of Trustees review process will complete in March 2023.  We will update you when their review process is completed.

On behalf of the UCoC Project Team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 00:49, 2023 ж. ақпанның 16 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Community feedback-cycle about updating the Wikimedia Terms of Use starts&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Announcement|}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_department|Wikimedia Foundation Legal Department]] is organizing a feedback-cycle with community members to discuss updating the Wikimedia Terms of Use.

[[:foundation:Special:MyLanguage/Terms of Use|The Terms of Use (ToU)]] are the legal terms that govern the use of websites hosted by the Wikimedia Foundation. We will be gathering your feedback on a draft proposal from February through April. The draft will be translated into several languages, with written feedback accepted in any language.

This update comes in response to several things:
* Implementing the Universal Code of Conduct
* Updating project text to the Creative Commons BY-SA 4.0 license
* Proposal for better addressing undisclosed paid editing
* Bringing our terms in line with current and recently passed laws affecting the Foundation, including the European Digital Services Act

As part of the feedback cycle two office hours will be held, the first on March 2, the second on April 4. 

For further information, please consult:
* The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Proposed update|proposed update of the ToU by comparison]]  
* The page for your [[m:Talk:Terms of use|feedback]]
* Information about [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours|the office hours]]

On behalf of the Wikimedia Foundation Legal Team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 01:56, 2023 ж. ақпанның 22 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Reminder: Office hours about updating the Wikimedia Terms of Use&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Reminder|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Reminder|}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

This a reminder that the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_department|Wikimedia Foundation Legal Department]] is hosting [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours|office hours]] with community members about [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_department/2023_ToU_updates/Proposed_update|updating the Wikimedia Terms of Use]].

The office hours will be held on '''March 2, at 17:00 UTC to 18:30 UTC.''' See for more [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours|details here on Meta]].

Another office hours will be held on April 4.

We hereby kindly invite you to participate in the discussion. Please note that this meeting will be held in English language and led by the members of the Wikimedia Foundation Legal Team, who will take and answer your questions. Facilitators from the Movement Strategy and Governance Team will provide the necessary assistance and other meeting-related services.

On behalf of the Wikimedia Foundation Legal Team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 18:04, 2023 ж. наурыздың 2 (+06)

== Editing news 2023 #1 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;&lt;i&gt;[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2023/February|Read this in another language]] • [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/i&gt;

This newsletter includes two key updates about the [[mw:Special:MyLanguage/Editing team|Editing]] team's work:

# The Editing team will finish adding new features to the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|Talk pages project]] and deploy it.
# They are beginning a new project, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]].

&lt;strong&gt;Talk pages project&lt;/strong&gt;
[[File:Page Frame Features on desktop.png|alt=Screenshot showing the talk page design changes that are currently available as beta features at all Wikimedia wikis. These features include information about the number of people and comments within each discussion.|thumb|300px|Some of the upcoming changes]]

The Editing team is nearly finished with this first phase of the [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project|Talk pages project]]. Nearly all [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|new features]] are available now in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature for {{int:discussiontools-preference-label}}]].

It will show information about how active a discussion is, such as the date of the most recent comment. There will soon be a new &quot;{{int:skin-action-addsection}}&quot; button. You will be able to turn them off at [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]]. Please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Talk_pages_project/Usability#c-PPelberg_(WMF)-20230215001000-Feedback:_Proposed_Revisions_to_%22Add_topic%22_button|tell them what you think]].

[[File:Daily edit completion rates mobile talk pages.png|thumb|300px|Daily edit completion rate by test group: DiscussionTools (test group) and MobileFrontend overlay (control group)]]

An A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|{{int:discussiontools-preference-label}} on the mobile site]] has finished. Editors were [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|more successful with {{int:discussiontools-preference-label}}]]. The Editing team is enabling these features for all editors on the mobile site.

&lt;strong&gt;New Project: Edit Check&lt;/strong&gt;

The Editing team is beginning [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|a project to help new editors of Wikipedia]]. It will help people identify some problems before they click &quot;{{int:publishchanges}}&quot;. The first tool will encourage people to add references when they add new content. Please [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist|watch]] that page for more information. You can [[mw:Special:MyLanguage/Editing_team/Community_Conversations#20230303|join a conference call on 3&amp;nbsp;March&amp;nbsp;2023]] to learn more.&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

–[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 05:24, 2023 ж. ақпанның 23 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=24611966 тізімін пайдаланып User:Quiddity (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Board of Trustees have ratified the UCoC Enforcement Guidelines&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement - Board ratification|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement - Board ratification|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement - Board ratification}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello all, an important update on the UCoC Enforcement Guidelines:

The vote on the Enforcement Guidelines in January 2023 showed a majority approval of the Enforcement Guidelines. There were 369 comments received and a detailed summary of the comments will be published shortly. Just over three-thousand (3097) voters voted and 76% approved of the Enforcement Guidelines. You can view the '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voting_statistics|vote statistics on Meta-wiki]]'''.

As the support increased, this signifies to the Board that the current version has addressed some of the issues indicated during the last review in 2022. The Board of Trustees voted to ratify the Enforcement Guidelines. The [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Approval_of_Universal_Code_of_Conduct_Enforcement_Guidelines resolution can be found on Foundation wiki] and you can read more about the [https://diff.wikimedia.org/2023/03/21/the-enforcement-guidelines-received-strong-support-from-the-community-what-happens-next/ process behind the 2023 Enforcement Guidelines review on Diff.]

There are some next steps to take with the important recommendations provided by the Enforcement Guidelines. More details will come soon about timelines. Thank you for your interest and participation. 

On behalf of the UCoC Project Team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 18:07, 2023 ж. наурыздың 24 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Report on voter comments from the revised Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ratification vote&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting/Report/Email|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting/Report/Email|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting/Report/Email}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello all,

The Universal Code of Conduct project team has completed the analysis of the comments accompanying the ratification vote on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|revised Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]]. 

All respondents to the vote had the opportunity to provide comments regarding the contents of the revised Enforcement Guidelines draft document. A total of 369 participants left comments in 18 languages; compared to 657 commenters in 27 languages in 2022. The Trust and Safety Policy team completed an analysis of these results, categorizing comments to identify major themes and areas of focus within the comments. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voter comments report|The report is available in translated versions on Meta-wiki here]]'''. Please help translate into your language. 

Again, we are thankful to all who participated in the vote and discussions. More information about the Universal Code of Conduct and its Enforcement Guidelines can be found on Meta-wiki.

On behalf of the Universal Code of Conduct project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 15:25, 2023 ж. сәуірдің 3 (+06)

== Тюркская Конференция Викимедиа ==

Дорогие коллеги,

С 20 по 22 октября 2023 года, [[:m:Wikimedians of Turkic Languages User Group|Тюркская ЮГ]] совместно с [[:m:Wikimedia Community User Group Turkey|Викимедиа Турцией]] организует вторую [[:m:Turkic Wikimedia Conference 2023|Тюркскую Конференцию Викимедиа]] в Стамбуле, Турция.

Тюркская Конференция Викимедиа - это ежегодная встреча викимедийцев и добровольцев проектов Викимедиа на тюркских языках. Цель конференции - объединить всех людей, которые работают над проектами Викимедиа и поддерживают развитие проектов и движения Викимедиа на местном и глобальном уровнях. Сегодня более 200 миллионов человек говорят на тюркских языках, а география носителей объединяет Турцию, Азербайджан, Украину, Молдову, Иран, Центральную Азию, Китай и Россию. Исходя из этого, развитие и поддержка сообществ тюркоязычных викимедийцев имеют решающее значение.

Все тюркские сообщества и аффилиации имеют право направить [[:m:Turkic Wikimedia Conference 2023/Eligible affiliates|своих делегатов на конференцию]], расходы на которую будут покрыты Тюркской ЮГ. Процесс отбора делегатов и вся другая соответствующая информация даны [[:m:Turkic Wikimedia Conference 2023/Registration|на странице регистрации]]. Пожалуйста, прочтите его внимательно. Крайний срок регистрации делегатов от сообществ и ассоциаций - 20 июля.

Все другие участники, не являющиеся делегатами, могут зарегистрироваться до 31 июля.

Увидимся в Стамбуле!

С уважением, -- [[User:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#ff0500&quot;&gt;'''''Mehman'''''&lt;/span&gt;]] [[User Talk:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#0500ff&quot;&gt;'''''97'''''&lt;/span&gt;]] 14:09, 2023 ж. шілденің 2 (+06)

== Deploying the Phonos in-line audio player to your Wiki ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{{int:Hello}}!

Apologies if this message is not in your language, {{int:Please help translate}} to your language.

This wiki will soon be able to use the [[mw:Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player]] implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. This is part of fulfilling a wishlist proposal of providing [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Multimedia_and_Commons/Audio_links_that_play_on_click|audio links that play on click]].

With the inline audio player, you can add text-to-speech audio snippets to wiki pages by simply using a tag:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;
&lt;phonos file=&quot;audio file&quot; label=&quot;Listen&quot;/&gt;
&lt;/syntaxhighlight&gt;
The above tag will show the text next to a speaker icon, and clicking on it will play the audio instantly without taking you to another page. A common example where you can use this feature is in adding pronunciation to words as illustrated on the [[wiktionary:en:English#Pronunciation|English Wiktionary]] below.

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;
{{audio|en|En-uk-English.oga|Audio (UK)}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Could become:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;
&lt;phonos file=&quot;En-uk-English.oga&quot; label=&quot;Audio (UK)&quot;/&gt;
&lt;/syntaxhighlight&gt;

The inline audio player will be available in your wiki in 2 weeks time; in the meantime, we would like you to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos|read about the features]] and give us feedback or ask questions about it in this [[mw:Help_talk:Extension:Phonos|talk page]].

Thank you!&lt;/div&gt;
&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]], on behalf of the Foundation's Language team&lt;/bdi&gt;
&lt;/div&gt;

08:26, 2023 ж. шілденің 27 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_announcement_list_(In-line_audio_player)&amp;oldid=25350821 тізімін пайдаланып User:UOzurumba (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== MinT Machine Translation added to Kazakh Wikipedia ==

{{int:Hello}} Kazakh Wikipedians!

Apologies as this message is not in your language, {{int:Please-translate}}.

The WMF Language team has added another machine translation (MT) system for [[Special:ContentTranslation|Content Translation]] in your Wikipedia called MinT; you can use [[mw:Content_translation/Machine_Translation/MinT|MinT machine translation]] when translating Wikipedia articles using the Content and Section Translation tool.

The WMF Language team provides the MinT service. It is hosted in the Wikimedia Foundation Infrastructure with [[:en:Neural_machine_translation|neural machine translation]] models that other organizations have released with an open-source license. MinT integrates translation based on the [https://ai.facebook.com/research/no-language-left-behind/ NLLB-200] model in your Wikipedia.  This MT is set as optional in your Wikipedia. Still, you can choose not to use it by selecting &quot;Start with empty paragraph&quot; from the &quot;Initial Translation&quot; dropdown menu.

Since MinT is hosted in the WMF Infrastructure and the models are open source, it adheres to Wikipedia's policies about attribution of rights, your privacy as a user and brand representation. You can find more information about the MinT Machine translation and the models on [[mw:Content_translation/Machine_Translation/MinT|this page]].

Please note that the use of the MinT MT is not compulsory. However, we would want your community to:

* use it to improve the quality of the Machine Translation service
* [[mw:Talk:Content_translation|provide feedback]] about the service and its quality, and ask questions about this addition.

We trust that introducing this MT is a good support to the Content Translation tool.

Thank you!

[[Қатысушы:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:UOzurumba (WMF)|талқылау]]) 21:57, 2023 ж. тамыздың 9 (+06) On behalf of the WMF Language team.

== Plans to enable Content and Section translation tool in Kazakh Wikipedia ==

Hello Kazakh Wikipedians!

Apologies as this message is not in your native language, Please help translate to your language.

The WMF Language team is pleased to let you know that we will like to enable the Section and Content translation tool in Kazakh Wikipedia. For this, our team will love you to read about the tool and test the [https://design.wikimedia.org/strategy/section-translation.html Section Translation tool] so you can:

* Give us your feedback

* Ask us questions

* Tell us how to improve it

Below is background information about the tools and how you can test the Section translation tool.

'''Background information'''

[[mw:Content_translation|Content Translation]] has been a successful tool for editors to create content in their language. More than one million articles have been created across all languages since the tool was released in 2015. However, the tool is not out of beta in Kazakh Wikipedia, limiting the discoverability of the tool and its use and blocking the enablement of the Section translation in your Wikipedia

[[mw:Content_translation/Section_translation|Section Translation]] extends the capabilities of Content Translation to support mobile devices. On mobile, the tool will:

* Guide you to translate one section at a time in order to expand existing articles or create new ones

* Make it easy to transfer knowledge across languages anytime from your mobile device

We plan to enable the tools on Kazakh Wikipedia in 2 weeks if there are no objections from your community. After it is enabled, we’ll monitor the content created with the tools and process all the feedback. In any case, feel free to raise any concerns or questions you may already have as a reply to this message or on [[mw:Talk:Content_translation/Section_translation|the project talk page]]

'''Try the Section translation tool'''

Before the enablement, you can try the current implementation of the tool in [https://test.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;from=en&amp;to=kk&amp;sx=true#/ our testing instance]. Once it is enabled, you’ll have access to [[:hu:Special:ContentTranslation|https://kk.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation]] with your mobile device. You can select an article to translate, and machine translation will be provided as a starting point for editors to improve.

'''Provide feedback'''

Please provide feedback about Section translation on [[mw:Talk:Content_translation/Section_translation|the project talk page]]. We want to  hear about your impressions on

* The section translation tool

* What do you think about our plans to enable it

* Your ideas for improving the tool

Thanks and we look forward to your feedback and questions.


[[Қатысушы:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:UOzurumba (WMF)|талқылау]]) 21:45, 2023 ж. тамыздың 17 (+06) On behalf of the WMF Language team.

== WM Turkic UG Ambassadors Program ==

Hi! We plan to receive a variety of feedback on the Movement Charter for the MCDC from Turkic-speaking regions and communities. Given that the region is not actively involved in the development of motion proposals, it is important for us to at least provide input for WMF from communities and contributors in the region during the implementation of the proposals. Thus, the committees working on the implementation of the recommendations, and in this case the MCDC team in particular, will be able to receive views, ideas and feedback from the region, and regional representatives will be able to learn more. We will do this through online and face-to-face meetings and various events. To help us, please respond to this message by pinging me. For more information: [https://w.wiki/7PvP https://w.wiki/7PvP] [[Қатысушы:Kurmanbek|Kurmanbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Kurmanbek|талқылау]]) 00:39, 2023 ж. қыркүйектің 5 (+06)

== Cleaning up files ==
Hello! Sorry to write in English.

According to [[:wmf:Resolution:Licensing_policy]] all files need a license and if they have no license they should be deleted. Also non-free files are only allowed if they are in use.

So a good place to start looking is at [[Арнайы:Пайдаланылмаған_суреттер]] because the files are not in use so they can probably just be deleted. 

See for example [[:Сурет:Malkarli.jpg]] and [[:Сурет:Ermuhamet Ertisbayev.jpg]].

I made a suggestion at [[МедиаУики талқылауы:Licenses]] to update licenses to the newest version (4.0). --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 17:36, 2024 ж. шілденің 15 (+05)

: I have checked and a few files were eligible for relicense in [[:en:Wikipedia:Image license migration]]. I have marked those. The files that are not-eligible are not marked. They should be marked &quot;|migration=not-eligible&quot; in case they are ever moved to Commons. If a local bot user would like to add the code it would be great. Feel free to ask me if you would like to know more. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 21:15, 2024 ж. қыркүйектің 11 (+05)
::I can add it with my bot if there is no bot user that can do it. I just need a bot flag. (My bot have made more than 1 million edits so I can easily do it). --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 23:33, 2024 ж. қыркүйектің 13 (+05)
:::I have now made a request for at bot flag at [[Уикипедия:Bot policy]] and made some test edits. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 00:54, 2024 ж. қыркүйектің 20 (+05)

== Вандализммен күрес  ==

Менің өңдеме саным 100-ге жетпейді, бірақ мен вандализммен күреске өз үлесімді қосқым келеді. Мен вандализммен күреске қалайша өз үлесімді қоса аламын? ---- [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 11:41, 2024 ж. желтоқсанның 26 (+05)

:Қайырлы күн! Меніңше тіке бітікшіге немесе әкімшілерге жазған дұрыс болатын секілді. @[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] @[[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] бағыттап жібере алатын секілді. Үлесіңізге көп рахмет! [[Қатысушы:AlibekKS|AlibekKS]] ([[Қатысушы талқылауы:AlibekKS|талқылау]]) 14:03, 2024 ж. желтоқсанның 26 (+05)

== Enabling Dark mode for logged-out users in this Wikipedia ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

{{int:Hello}} Wikipedians,

Apologies, as this message is not written in your native language. {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]] will be enabling [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|dark mode]] here on your Wikipedia by February 2025 now that pages on your wiki have passed our checks for accessibility and other quality checks. Congratulations!

The plan to enable is made possible by the diligent work of editors and other technical contributors in your community who ensured that templates, gadgets, and other parts of pages can be accessible in dark mode. Thank you all for making dark mode available for everybody!

For context, the Web team has concluded work on dark mode. If, on some wikis, the option is not yet available for logged-out users, this is likely because many pages do not yet display well in dark mode. As communities make progress on this work, we enable this feature on additional wikis once per month.

If you notice any issues after enabling dark mode, please create a page: &lt;code&gt;Reading/Web/Accessibility for reading/Reporting/xx.wikipedia.org&lt;/code&gt; in MediaWiki ([[mediawikiwiki:Reading/Web/Accessibility_for_reading/Reporting|like these pages]]), and report the issue in the created page.

Thank you!

On behalf of the [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]].
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 03:15, 2025 ж. қаңтардың 22 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_list_(February_2025)&amp;oldid=28153450 тізімін пайдаланып User:UOzurumba (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Delete [[Барунди]]. ==

The page [[Барунди]] is unused and needs to be deleted. I've redirected the links between [[Барунди]]. Please delete [[Барунди]] ASAP. [[Қатысушы:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[Қатысушы талқылауы:OperationSakura6144|талқылау]]) 11:03, 2025 ж. қаңтардың 30 (+05)

:Deleted. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:11, 2025 ж. қаңтардың 30 (+05)

== CEE Hub Microgrant Programme - 2025 round ==

'''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Microgrants|CEE Hub Microgrant programme]]''' is open for submissions from the communities across Central and Eastern Europe (as well as Central Asia, and Farsi contributors that live in these regions).

The CEE Hub Microgrant programme will fund projects ranging from 50 to 700 EUR.

Please read the criteria and other details with the programme. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdscTZ9EPNjHhU0r7hUHNwntX34Wrk8ieiHemk_clB9VI3PfQ/viewform Application form]''' is accessible on the Meta page where you will need to answer a few simple questions.

You can find a list of the applications for the programme from 2024 [[:m:Wikimedia CEE Hub/Microgrants/Applications 2024|on this page]], so you will get a sense of what other communities asked for funds.

If you have any questions, please let us know ([[:m:Wikimedia CEE Hub/Communication|contact us]]). We are waiting for your submissions!

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:35, 2025 ж. ақпанның 24 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=28306207 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== [[МедиаУики:Licenses]] ==

[[Сурет:BD-propagande colour en.jpg|thumb|right|Неге GFDL жақсы лицензия емес.]] 
Сәлеметсіз бе!

Оң жақтағы суретке сәйкес, GFDL медиа файлдар үшін жақсы лицензия емес.

[[MediaWiki:Licenses]] файлдарды жүктегенде пайдаланушылар көретін ашылмалы мәзірді жасайды. GFDL ұсынылған лицензиялардың бірі ретінде тізімде көрсетілген.

Мен GFDL-ді [[MediaWiki:Licenses]] тізімінен алып тастауды ұсынамын, осылайша ол файлдарды жүктеген кезде пайдаланушыларға ұсынылмайды. Оны алып тастау бұрын жүктелген файлдарға әсер етпейді.

Creative Commons бағдарламасының соңғы нұсқасы 4.0, сондықтан мен сол нұсқаға жаңартуды ұсынамын.

[[МедиаУики талқылауы:Licenses]]. [[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 20:20, 2025 ж. наурыздың 8 (+05)

:[[Қатысушы:Kasymov]], [[Қатысушы:Nurken]]? --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 22:26, 2025 ж. наурыздың 21 (+05)

== Replacing &quot;Country data&quot; templates with &quot;Үлгі:Байрақ&quot;. ==

Hello everyone, I would like to propose replacing the following templates and, if necessary and possible, delete the former to maintain consistency:

[[Үлгі:Country data Непал]], [[Үлгі:Country data Nepal]] → [[Үлгі:Байрақ/Непал]]

[[Үлгі:Country data Оман]], [[Үлгі:Country data Oman]] → [[Үлгі:Байрақ/Оман]]

[[Үлгі:Country data Лаос]], [[Үлгі:Country data Laos]] → [[Үлгі:Байрақ/Лаос]]

[[Үлгі:Country data Ауғанстан]], [[Үлгі:Country data Afghanistan]] → [[Үлгі:Байрақ/Ауғанстан]]

Since the &quot;Country data&quot; templates are outdated and the &quot;Байрақ/...&quot; format is now preferred, I suggest updating articles to use the new standard and then deleting the old templates or, if better, redirecting to the new ones. Does the community agree with this change? If there are any concerns or suggestions, I’d love to hear your thoughts. Thank you! Best regards. [[Қатысушы:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[Қатысушы талқылауы:OperationSakura6144|талқылау]]) 16:43, 2025 ж. наурыздың 24 (+05)

== [[Уикипедия:Адал қолданудың шарттары]] ==

Сәлеметсіз бе! [[:wmf:Resolution:Licensing_policy]] мәліметтерге сәйкес, авторлық құқықпен қорғалған материалдарды тек Exemption Doctrine Policy (EDP) рұқсат етілген жағдайда ғана қолдануға болады. [[Уикипедия:Адал қолданудың шарттары]] бос тұр, сол себепті бұл EDP ретінде жарамсыз. Онда авторлық құқықпен қорғалған материалдардың рұқсат етілуі және қандай шарттармен рұқсат етілетіні нақты көрсетілуі керек.

[[Үлгі:Non-free fair use in]] сияқты үлгілердің бар екенін байқап отырмын, сондықтан авторлық құқықпен қорғалған материалдарға рұқсат бар деп болжаймын.

Менің ойымша, [[:en:Wikipedia:Non-free content criteria]] бетін аудару немесе оған сілтеме жасап, &quot;Ағылшын Уикипедиясындағы ережелерді ұстанамыз. Толығырақ [[:en:Wikipedia:Non-free content criteria]] бетінде көрсетілген.&quot; деп мәлімдеме жасау дұрыс болар еді.

Сонымен қатар, қауымдастықтың авторлық құқықпен қорғалған материалдарға рұқсат беру туралы шешім қабылдаған дауыс беруіне сілтеме жасалса жақсы болар еді. Егер мұндай дауыс беру болмаса, қауымдастықтың рұқсат беру туралы келісімін растау үшін дауыс беру ұйымдастыру орынды болар еді.

Авторлық құқықпен қорғалған материалдарды пайдалану EDP талаптарын сақтау үшін қауымдастықтың белсенді бақылауын қажет етеді. Осы себепті кейбір уикилер EDP тек логотиптер мен музыка мен фильмнің мұқабаларын пайдалануға рұқсат беретіндей шектеулер енгізуді шешті.

EDP маңызды, себебі онсыз уикиде авторлық құқықпен қорғалған материалдарды орналастыруға болмайды. Сондықтан EDP жасалуы керек немесе барлық авторлық құқықпен қорғалған материалдар жойылуы тиіс. [[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 20:18, 2025 ж. наурыздың 29 (+05)

: Менің ойымша, [[Арнайы:Пайдаланылмаған_суреттер]] санатындағы файлдарды жою керек, себебі олардың көпшілігі ережелерді бұзады. Мен лицензиясыз файлдарды [[:Санат:Unused file without a license]] санатына қосып жатырмын. Бұл олардың барлығын жоюды жеңілдетеді. 

: Егер файлдарды түзетуге мүмкіндік болса, тез арада әрекет етіп, санатты алып тастағаныңызға көз жеткізіңіз. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 23:27, 2025 ж. наурыздың 30 (+05)
::Файлдарды қалай түзетуге болады? Лицензиясын өзгерту керек болған жағдайда, лицензиялардың қайсысын көрсеткен абзал. Файл алынған кітаптың электронды нұсқасының қорғалғаны немесе қорғалмағаны түсініксіз, оның 110 беті еркін, одан арғы беттері көшірілмейді. [[Қатысушы:Салиха]] Салиха 12:55, 2025 ж. наурыздың 31 (+05)

:::[[:Сурет:48803393 000004623.jpg]] сияқты фотосуреттер фотографтың кім екенін көрсетуі керек және оларға Cc-by-sa-4.0 сияқты тегін лицензия немесе еркін емес негіздеме қажет. Сондай-ақ, егер фотограф жүктеп салушымен бірдей болмаса, фотографтың тегін лицензияға келісетінін растайтын дәлел қажет.
:::Егер [[:Сурет:Tарбақ шырғалақ.tif]] сияқты сурет ескі кітаптан болса, бізге қай кітап, қашан шыққаны, кітапты/суретті кім жасағаны және адам қашан қайтыс болғаны туралы мәліметтер керек. Егер адам әлдеқашан қайтыс болса, PD-old-70 сияқты лицензия қосылуы мүмкін. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 13:08, 2025 ж. наурыздың 31 (+05)

== Глобальные тенденции: чему мы можем научиться у меняющегося Интернета? Марьяна Пинчук ==

CEE Hub представляет запись первого русскоязычного мероприятия — презентации с последующими вопросами и ответами на тему «Как искусственный интеллект может помочь вам в вашей жизни в Википедии?».

Встречи будут записываться, поэтому вы можете найти записи встреч здесь, код в скобках:
# [https://us06web.zoom.us/rec/share/DCFCOJUhPRkCyDIxyfv8BQdbxJnU7zTcqBeVY-k3JgrNJ_x7bCcLC1XApcNz03Jp.CHESvngt2SsZm9r_ Recording from the first event] &lt;small&gt;''(Passcode: h$BOin4?)''&lt;/small&gt;

Следующее мероприятие — «'''Глобальные тенденции: чему мы можем научиться из меняющегося Интернета?'''» Марьяна Пинчук, состоится в пятницу, 25 апреля, в 16:00 UTC, вы можете подписаться на уведомления '''[[:m:Event:Глобальные тенденции: чему мы можем научиться у меняющегося Интернета? Марьяна Пинчук|здесь]]'''.

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 16:47, 2025 ж. сәуірдің 9 (+05) (on behalf of the CEE Hub)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=28516993 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Be part of the next CEE Catch Up about Global Trends ==

Hi everyone, 

We want to announce the ninth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the Foundation Annual Planning Workshop focused on [[diffblog:2025/03/04/global-trends-2025/|'''global trends that are affecting our movement''']]. The session will take place on 23&lt;sup&gt;rd&lt;/sup&gt; of April 2025, 18:00-19:00 CEST (check your local time [https://zonestamp.toolforge.org/1745424000 here]).

Together (the CEE Communities and the Wikimedia Foundation staff) we will discuss the trends related to our projects, our readers and editors. We will explore how those trends show up in the CEE context and discuss what our projects need to address those trends, and how we can support them.

You will also have the opportunity to ask questions to the Wikimedia Foundation staff about the work being planned as part of the annual plan that runs from July 2025 to June 2026.

'''&lt;u&gt;''[[Wikimedia CEE Hub/Catch up|Join us at the Next CEE Catch up]]!''&lt;/u&gt;'''

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 22:19, 2025 ж. сәуірдің 14 (+05) (on behalf of the CEE Catch Up team)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=28546550 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Глобальные тенденции: чему мы можем научиться из меняющегося Интернета? ==

CEE Hub представляет запись второго русскоязычного мероприятия, презентацию «Глобальные тенденции: чему мы можем научиться из меняющегося Интернета?» Марьяны Пинчук. 

* [https://us06web.zoom.us/rec/share/UGbl9nlJ9NOjdcLltBEmoXRXJZtgOs5amfcF9HekLlGEAXCvOapZxXJ3wDw7uYs1.fcr8ssFRW-tIoQeq Zoom]
* Passcode: hG@&amp;.Y?6

Темы будущих мероприятий и запись предыдущей сесси можно найти здесь ([[:m:Wikimedia CEE Hub/Russian language events|Russian language events]])

--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 18:02, 2025 ж. Мамырдың 7 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=28675596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Registration for the Wikimedia CEE Meeting 2025 is open ==

Dear all,               

The Organising Committee of the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025|Wikimedia CEE Meeting 2025]] is delighted to announce the opening of the registration for this year's conference.

Affiliation and community delegates can register for the meeting until '''June 15th'''. All other self-funded participants can register until July 31st. 

The registration and scholarship application form which runs on Pretix, a free, open-sourced third-party platform that helps organize and manage events, can be found [https://pretix.eu/wikimedia-events/wmcee-2025/ here].

Details on how to select delegates and the selection process can be found on the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025/Registration|registration page]].

Please keep in mind that the official language of the conference is English and interpreting services will not be available.

If you encounter any issues while registering, or have questions about the registration process, feel free to contact the coordination team via [mailto:wmceem2025@wikimedia.gr wmceem2025@wikimedia.gr].

Your swift replies will be appreciated, as they will help us conduct an efficient booking process.

Best regards,        

On behalf of

'''Wikimedia CEE Meeting 2025 Organising Team'''

--[[Қатысушы:MARKELLOS|MARKELLOS]] ([[Қатысушы талқылауы:MARKELLOS|талқылау]]) 22:15, 2025 ж. Мамырдың 12 (+05)

== Proposal to enable the &quot;Contribute&quot; entry point in Kazakh Wikipedia ==

{{Int:Hello}} Kazakh Wikipedians,

Apologies as this message is not in your language. {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization|WMF Language and Product Localization]] team proposes enabling an entry point called &quot;Contribute&quot; to your Wikipedia.

The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other product teams in the Wikimedia Foundation on [[mediawikiwiki:Edit_Discovery|Edit discovery]], which validated the entry point as a persistent and constant path that contributors took to discover ways to contribute content in Wikipedia.

Therefore, enabling this entry point in your Wikipedia will help contributors quickly discover available tools and immediately click to start using them. This entry point is designed to be a central point for discovering contribution tools in Kazakh Wikipedia.

'''Who can access it'''

Once it is enabled in your Wikipedia, newcomers can access the entry point automatically by just logging into their account, click on the User drop-down menu and choose the &quot;Contribute&quot; icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to &quot;view contributions&quot; is also available to access the list of your contributions.

[[Сурет:Mobile_Contribute_Page.png|Mobile Contribute Page]]                             [[Сурет:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|Mobile contribute menu (detailed)]]

For experienced contributors, the Contribute icon is not automatically shown in their User drop-down menu. They will still see the &quot;Contributions&quot; option unless they change it to the &quot;Contribute&quot; manually.

We have gotten valuable feedback that helped us improve its discoverability. Now, it is ready to be enabled in other Wikis. One major improvement was to [[phab:T369041|make the entry point optional for experienced contributors]] who still want to have the &quot;Contributions&quot; entry point as default.          

We plan to enable it '''on mobile''' for Wikis, where the Section translation tool is enabled. In this way, we will provide a main entry point to the mobile translation dashboard, and the exposure can still be limited by targeting only the mobile platform for now. If there are no objections to having the entry point for mobile users from your community, we will enable it by 10th June 2025.

We welcome your feedback and questions in this thread on our proposal to enable it here. Suppose there are no objections, we will deploy the &quot;Contribute&quot; entry point in your Wikipedia.

We look forward to your response soon.

Thank you!

On behalf of the WMF Language and Product Localization team.

[[Қатысушы:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:UOzurumba (WMF)|талқылау]]) 04:55, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)

== Event:ИИ: друг, враг или что-то среднее? ==

CEE Hub приглашет вас принять участие в семинаре в среду, 25 июня 2025 года, 16:00 UTC. '''Анна Продрому''', лауреат премии &quot;Женщины в сфере технологий&quot; по версии журнала FORBES 2023, сделает презентацию и ответит на вопросы на тему «'''ИИ: друг, враг или что-то среднее?'''». Регистрация открыта [[:m:Event:ИИ: друг, враг или что-то среднее?|'''здесь''']]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 18:17, 2025 ж. маусымның 16 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Общественная консультация о будущем Wikispore и Wikinews ==

Привет всем,

Фонд Викимедиа проводит публичные консультации относительно будущего Wikispore и Wikinews. В рамках консультаций запланировано обсуждение в ходе видеозвонка. Пожалуйста, рассмотрите возможность принять участие и поделиться своими мыслями.

'''Среда, 23 июля 2025 г., 18:00 CEST (16:00 UTC)'''

'''[[:m:Event:Общественная консультация о будущем Wikispore и Wikinews|REGISTER HERE]]'''

_______________________

Hello everyone, The Wikimedia Foundation is holding a public consultation on the future of [[:m:Talk:Public consultation about Wikispore|Wikispore]] and Wikinews. As part of the consultation, a video call discussion is planned. Please consider participating and sharing your thoughts.

--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 16:45, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Регистрация на вебинар &quot;Википедия в эпоху АИ&quot; ==

CEE Hub приглашает вас принять участие в вебинаре в понедельник, 1 сентябрь 2025 года, 16:00 UTC. Математик Мариос Магиоладитис сделает презентацию и ответит на вопросы на тему «'''Википедия в эру АИ'''». Регистрация открыта [[:m:Event:Википедия в эру АИ|'''здесь''']]. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 13:40, 2025 ж. тамыздың 27 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Жобаны инкубатордан шығару өтініші ==

Мақала толықтырылып, дереккөздермен расталды. Инкубатордан шығарып, негізгі кеңістікке көшіруді сұраймын. [[Қатысушы:Arailym.K1|Arailym.K1]] ([[Қатысушы талқылауы:Arailym.K1|талқылау]]) 16:34, 2025 ж. қыркүйектің 18 (+05)

== Инкубатордағы жаңа мақаланы тексеру өтініші ==

Сәлеметсіздер ме, құрметті уикипедияшылар!  Мен [[Қатысушы:SSamat|SSamat]] атты қатысушымын.  Инкубаторға жаңа мақала қостым: [[Жоба:Инкубатор/Шаймерденов Әбдіғаппар_2]].  Мақала толық құрылымда жазылып, дереккөздер мен сілтемелер қосылған.  Өтініш, мақаланы тексеріп, негізгі кеңістікке көшіруге көмектессеңіздер.

&lt;nowiki&gt;Рақмет!  --~~~~&lt;/nowiki&gt; [[Қатысушы:SSamat|SSamat]] ([[Қатысушы талқылауы:SSamat|талқылау]]) 17:03, 2025 ж. қазанның 15 (+05)

== Регистрация на вебинар &quot;Большой брат смотрит за тобой: цифровая безопасность в проектах Викимедия&quot; ==

CEE Hub приглашает вас принять участие в онлайн семинаре '''Большой брат смотрит за тобой: цифровая безопасность в проектах Викимедия'''. Ведущий: Хмелько Маслак, специалист по дезинформации в области доверия и безопасности. Четверг, 30 октября 2025 r., 18:00 CET (16:00 UTC). Регистрация открыта '''[[:m:Event:Большой брат смотрит за тобой: цифровая безопасность в проектах Викимедиа|здесь]]'''. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:16, 2025 ж. қазанның 27 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Join the CEE Hub staff team – We’re hiring a Program Specialist ==

Hi everyone,

The regional [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is looking for a '''Program Specialist''' to join our [[:m:Wikimedia CEE Hub/Staff|staff team]]!

Are you someone experienced with Wikimedia who wants to help volunteers? Do you participate in Wiki Loves… and other related projects, and do you have ideas and skills to help others improve their efforts? Do you enjoy working with people from different countries? Are you able to work on your own, feel comfortable on Meta-Wiki, and understand how Meta works? If this sounds like you and you're interested in working with the CEE hub team, we’d love to hear from you!

'''As a Program Specialist, you will:'''

* Support affiliates and communities in developing and implementing impactful programs,
* Strengthen regional cooperation and cross-border projects,
* Help guide campaigns and initiatives across the CEE region,
* Work closely with the CEE Hub team and community members.

This is a '''part-time (0.8–0.9 full-time equivalent), remote position''' open to candidates based in the CEE region or nearby time zones.

'''APPLICATION DEADLINE: NOVEMBER 10, 2025'''
➡️ '''Learn more and learn how to apply on Meta:''' [[:m:Wikimedia CEE Hub/Jobs/Program Specialist|Wikimedia CEE Hub – Program Specialist]] ⬅️

If you know someone who would be a great fit, please share this opportunity with them!
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=29192870 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Записи прошлых мероприятий ==

CEE Hub приглашает посмотреть запись вебинара &quot;Большой брат смотрит за тобой: цифровая безопасность в проектах Викимедиа&quot;, проведенного специалистом по доверию и безопасности (Trust &amp; Safety) Хмелько Маслаком (на английском с последовательным русским переводом). См. раздел &quot;Записи прошлых мероприятий&quot; на странице: [[:m:Wikimedia CEE Hub/Russian language events|Russian language events]]. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:34, 2025 ж. қарашаның 10 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Help us test Cat-a-lot on your Wikipedia ==

'''[[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|Cat-a-lot]]''' is a JavaScript gadget that helps with moving, removing and adding files (as well as articles or subcategories) between, from and to categories and it is widely used on Wikimedia Commons, where it is accessible for every user after enabling the gadget in your [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets Preferences].

Complete explanation of the tool, along with the images and demonstration video it is accessible on [[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|Wikimedia Commons]].

If your Wikipedia is struggling with performing this repetitive task when you need to move pages between categories and remove pages from a category, Cat-a-lot could be activated for your Wikipedia as well. 

Installation can be done as your user script or as a project gadget and codes can be found [[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|here]]. Installation is already done on Polish and Romanian wikis from our CEE Region.

English phrases from [[:commons:MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/translating|MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/translating]] can be translated and saved in [[:commons:MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/ro|MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/ro]] (for example).

[[:m:CEE Hub/Working Groups/Technical Advancement Group|CEE Hub Technical Advancement Group]] is willing to support your community in the installation of the tool, and to offer support in case of bugs, as we can report them to the development team. Just leave a message below with any issues you encounter.

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 15:42, 2025 ж. қарашаның 18 (+05) (on behalf of the CEE Hub Technical Advancement Group)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=29670161 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;
:This gadget already tested and used our Wikipedia edition. Gadget description page: [[Уикипедия:Гаджеттер/Cat-a-lot]], script page: [[МедиаУики:Gadget-Cat-a-lot.js|МедиУики:Gadgets-Cat-a-lot.js]] and [[МедиаУики:Gadget-Cat-a-lot]] &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 16:32, 2025 ж. қарашаның 18 (+05)
::It's an automated message. I don't think you'll get a response anytime soon. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 17:36, 2025 ж. қарашаның 19 (+05)

== Помогите сформировать программу русскоязычной Вики-конференции! ==

Помогите сформировать программу русскоязычной Вики-конференции!

CEE Hub планирует онлайн-мероприятие в Зуме для русскоязычного сообщества Викимедиа. Конференция будет включать  сессии по темам, которые интересны редакторам и участникам.

Мы планируем сосредоточиться на технических темах, но нам важно услышать, что инетресно вам! Этот опрос поможет нам понять, какие темы наиболее актуальны и интересны сообществу.

Мы планируем пригласить экспертов и работать совместно с техническими сотрудниками Фонда Викимедиа, чтобы предоставить новости и информацию из первых рук о инструментах и платформах  Викимедиа.

Конференция планируется на одну из суббот в мае 2026 года.

Ваше мнение очень важно — пожалуйста, потратьте несколько минут, чтобы поделиться своими предпочтениями и предложениями: https://forms.gle/zAfSA64BzCb3qnHh9
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=30092539 тізімін пайдаланып User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities ==

Hi everyone, 

'''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts.

You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process.

We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start.

* ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December).
* ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF.

Join our online Q&amp;A session to learn more (same content, two options to join):
* 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&amp;A Nr. 1|register here]])
* 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&amp;A Nr. 2|register here]])

More info &amp; contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]'''

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 16:21, 2026 ж. наурыздың 31 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=29670168 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Wikipedia 25 Turkic Marathon invitation ==

[[File:Turkic Marathon 2026 social media post.png|150px|right]]
Hello. The [[meta:Wikimedians of Turkic Languages User Group|Wikimedians of Turkic Languages User Group]] is organizing an editing contest to celebrate Wikipedia’s 25th anniversary by enriching the content of Wikipedia editions in Turkic languages. You are invited to participate in [[meta:Wikipedia 25/Turkic Marathon|this prize-winning Turkic Marathon]], which will take place from April 1 to May 15, 2026! [[Қатысушы:Kurmanbek|Kurmanbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Kurmanbek|талқылау]]) 00:19, 2026 ж. сәуірдің 1 (+05)

== Call for Community Candidates – Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026 ==

''Please help us and your community by translating this announcement into your language!''

Dear all,

The [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026]] is currently underway.

There are 4 seats allocated to community representatives. Community members are invited to nominate themselves as candidates for these seats. These positions will be filled through a vote by the CEE community.

'''Eligibility criteria:'''

* Candidates must be [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026/Eligibility|eligible voters]]:
** Have a Wikimedia account created before 18 December 2025
** Have at least 300 edits between 18 December 2025 and 18 June 2026
** Must not have been blocked between 18 March 2026 and 18 June 2026
* Must have participated in at least 2 of the last 3 [[Meta:Wikimedia CEE Hub/CEE Hub Status Meeting|CEE Hub Advisory Group meetings]]

You can check your eligibility using the following tool:

https://cee-sc-election.toolforge.org/

'''How to proceed:'''

Candidates may nominate themselves or be nominated by others.

If nominated by others, the candidate must explicitly accept the nomination before 18 June 2026.

The candidate should create their nomination page and submit their candidacy [[Meta:Wikimedia_CEE_Hub_Steering_Committee_Election_2026/Nominations|here]]:

Please also inform your communities about the election and encourage participation.

Best regards,  

Electoral Commission of Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026

--[[Meta:Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meta:Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 15:00, 2026 ж. сәуірдің 30 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=30401522 тізімін пайдаланып User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Приглашение: Wiki Conference для русскоязычных участников (16 мая) ==

Здравствуйте,

Мы хотели бы пригласить вас на Wiki Conference для русскоязычных участников — онлайн-мероприятие, проводимое при поддержке CEE Hub.

Встреча состоится в субботу, 16 мая, в 12:00 UTC / 14:00 CEST (пожалуйста, проверьте ваше местное время: https://zonestamp.toolforge.org/1778932800).
Вы можете зарегистрироваться заранее, чтобы получить ссылку для подключения: [[Event:Wiki_Conference_for_Russian-Speaking_Contributors]]

Это мероприятие задумано как пространство для участников движения Wikimedia из разных стран, где можно обменяться знаниями, опытом и идеями, связанными с работой в русскоязычных сообществах. Оно открыто для всех редакторов проектов Wikimedia.

Выступления приглашённых спикеров будут сопровождаться синхронным переводом на русский язык. Приглашаются все, кто заинтересован в обсуждаемых темах.

В программе предусмотрены сессии, посвящённые техническим аспектам программного обеспечения Wikimedia, панельная дискуссия о редактировании Википедии в сложных условиях, а также обмен опытом по сотрудничеству с учреждениями GLAM и дополнительные выступления от представителей сообщества.

Среди подтверждённых сессий:
- Сохранение нейтральности в ненейтральной среде — дискуссия с редакторами из разных языковых сообществ (Basak Tosun, Amir Sarabadani, Batyrbek Alimzhanov, Mikheil Chabukashvili), модератор — Iglika Ivanova
- Обмен успешными практиками развития GLAM-проектов — с участием Zana Strkovska (Wikimedia MKD)
- Состояние программного обеспечения Wikimedia — с участием Marshall Miller (Wikimedia Foundation)

Будем рады вашему участию.

С наилучшими пожеланиями,
&lt;br&gt;Команда CEE Hub
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=30401520 тізімін пайдаланып User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Wiki Loves Eurovision 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Wiki Loves Eurovision edit-a-thon logo 2026.svg|right|250px]]

Hello everyone!

You are invited to participate in the &quot;[[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|Wiki Loves Eurovision]]&quot; article writing contest, where our goal is to create new Eurovision-related articles in the CEE-language Wikipedia editions and improve existing ones. The contest will take place from May 10 to June 10, 2026, and prizes are available:

* 1st prize: a voucher worth €60
* 2nd prize: a voucher worth €50
* 3rd prize: a voucher worth €40
* 4th–10th prize: a voucher worth €30

To participate in the contest and learn more, please visit [[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|this link]]. --[[User:MHeidarzadeh-CEEhub|MHeidarzadeh-CEEhub]] ([[User talk:MHeidarzadeh-CEEhub|talk]]) 14:00, 16 May 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=30401522 тізімін пайдаланып User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Доступна запись Вики-конференция для русскоязычных участников ==

Здравствуйте,

Приглашаем вас посмотреть запись Вики-конференция для русскоязычных участников, которая состоялась 16 мая 2026.

Во время конференции участники из разных сообществ делились опытом работы в непростых условиях, обсуждали вопросы цензуры, безопасности редакторов и подходы к оценке надёжности источников в странах с ограниченной свободой медиа. Это был очень открытый и содержательный разговор о том, как сообщества продолжают развивать проекты Викимедиа даже в сложных обстоятельствах.

Также в программе были сессии о развитии языковых разделов Википедии в многоязычных странах, успешных GLAM-партнёрствах, работе с молодёжью через Instagram и TikTok, а также примеры регионального сотрудничества и поддержки между сообществами.

Большинство сессий проходило на английском языке с синхронным переводом на русский. Запись доступна в обеих языковых версиях.

Если вам интересны темы развития сообществ, международного сотрудничества, работы в сложных условиях или просто хочется услышать разные перспективы из региона — рекомендуем найти время и посмотреть запись.

Вики-конференция для русскоязычных участников (пароль:5s20@BJ6): https://us06web.zoom.us/rec/share/vRx-DOpGo_zhW6mdoWzOcuM99agcX-VGHhKl2MA9gMxH-_bH0R5jAoc035Ts2FIr.OyhTpsvbH61fqfXh

С наилучшими пожеланиями,
&lt;br&gt;Каро
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=30591666 тізімін пайдаланып User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Сан есімдерден кейінгі -ші және -шы ==

[[:Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] қатысушымен &quot;бірінші&quot;, &quot;екінші&quot; дегенді қазақ тілінде қалай жазғанымыз жайлы бір келіспеушілік шықты. Консенсус арқылы стандарт жасайық дедік. Қазақ тілінің ережелері жазылған бірнеше жерде &quot;бірінші топ&quot; пен &quot;екінші ереженің&quot; &quot;1-топ&quot;, &quot;2-ереже&quot; деп жазылатыны айтылған, мысалы [https://itest.kz/kz/ent/qazaq-tili/morfologiya/lecture/san-esim-turleri-san-esimning-turlenui-sojlemdegi-qyzmeti ҰБТ сайты] (бұл ереже рим цифрына жүрмейді). Алайда бірнеше дереккөз оны орыс тіліндегі &quot;1-й&quot;, &quot;2-й&quot; стандартынан үлгі алып &quot;1-ші&quot;, &quot;2-ші&quot; деп жазады. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 23:43, 2026 ж. мамырдың 29 (+05)

:Меніңше екіншісі ыңғайлы -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 23:51, 2026 ж. мамырдың 29 (+05)
:Стандарт ретінде «1-топ», «2-ереже» нұсқасын қабылдаған дұрыс. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:58, 2026 ж. мамырдың 29 (+05)
:Қателеспесем, грамматика анау-мынауға сай сан+дефис+бірдеңе (яғни &quot;2-ереже&quot;, &quot;1-топ&quot;), бірден &quot;екінші&quot;, &quot;бірінші&quot; болып кетеді. [[Қатысушы:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] ([[Қатысушы талқылауы:Мейіржан Ерсаинов|талқылау]]) 00:06, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:Мұны орыс тілінен алынған стандарт деп саған кім айтты? Барлығы, соның ішінде қазақ тіліндегі беделді дереккөздер де дәл осылай жазады. мысалы {{iw|98th Academy Awards||en|98th Academy Awards}}, {{iw|98e cérémonie des Oscars||fr|98e cérémonie des Oscars}} Уикипедия — энциклопедиялық ресурс болғандықтан, мұнда мәтіннің оқылуына жеңілдік пен унификация қажет. [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:08, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::Дефиспен жазуды шығыс славян тілдерден тыс еш жерде көрмедім. Ағылшындардай жазсақ 1ші, 2ші болатын еді. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 00:11, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:Және ҰБТ туралы бұған дейін жазғанымды тағы да қайталап айтамын Біріншіден, Білім беру министрлігі қазақ тілін реттеуші орган болып табылмайды. Оның өз жауапкершілік аймағынан, яғни білім беру жүйесінен тыс жерде қалай жазу керектігін көрсетуге құқығы да, өкілеттігі де жоқ. Ол мектеп оқушылары мен студенттерден белгілі бір нормада жазуды талап етуге құқылы, бірақ бізден емес.
:Екіншіден, қазақша Уикипедия Қазақстан Республикасының меншігі емес және мемлекеттік ұйым болып табылмайды. Сондықтан біз мемлекеттік органдардың шешімдеріне бағынбаймыз.
:Үшіншіден, ең бастысы — бұл Уикипедияның ішкі ережелері. Олар қалғанның бәрінен жоғары тұрады. «-ші, -шы» жұрнақтары грамматикалық тұрғыдан дұрыс емес деп айтатын ереже табиғатта жоқ. Ал қабылданған нормалар мен дереккөздер бар. [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:10, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::https://www.instagram.com/p/DJTcDLrsx-D/?utm_source=ig_web_copy_link&amp;igsh=NTc4MTIwNjQ2YQ==
::ҚазақГраммардың бұл жазбасын қарай аласыз ба? [[Қатысушы:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] ([[Қатысушы талқылауы:Мейіржан Ерсаинов|талқылау]]) 00:13, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:Осы жерге де қосып қояйын: Рәбиға Сыздықтың Қазақ тілінің анықтағышында да 1-орын, 2-күн дегені дұрыс делінген. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 00:13, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::Сіз ең басты нәрсені түсінбей тұрсыз: мақалалар біреудің жеке пікіріне емес, беделді дереккөздерге сүйеніп жазылуы керек. Осының кесірінен қазақша Уикипедиядағы әрбір үшінші мақаланың атауы мен мәтіні қате жазылған деуге болады [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:16, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:::Өз мамандығының шебері, лингвист беделді дереккөз болмай кетті ма? Ол бір. 
:::Екі — Рабиға апамыздың &quot;Қазақ тілінің анықтағышы&quot; оның жеке пікірі емес. Оның басқа да адамдармен ақылдасып, тілдесіп жасаған зерттеуі мен анықтағышы. Мұндай кітаптар жеке пікір ретінде жазылмайтыны анық секілді. [[Қатысушы:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] ([[Қатысушы талқылауы:Мейіржан Ерсаинов|талқылау]]) 00:20, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::::Нүркен сізді адастырды, сөз «1-топ» немесе «2-ереже» жайында емес, 76-шы «Оскар» жүлдесі және т.с.с. туралы [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:50, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:Сен екі түрлі грамматикалық жағдайды шатастырып отырсың. 1-топ немесе 2-ереже деген тіркестерде саннан кейін бірден кәдімгі зат есім тұр, сондықтан -ші жұрнағын қалдырып кетсе де, мағынасы түсінікті.
:Ал 76-шы «Оскар» марапатының деген сөйлемде құрылым мүлдем басқа. Мұнда 76 саны «Оскар» сөзіне емес, одан кейін тұрған «марапаты» деген негізгі сөзге қатысты (яғни, 76-шы рет өткізіліп отырған марапат). Осы екі сөздің арасына тырнақшаға алынған «Оскар» атауы кіріп, байланысты үзіп тұр.
:Егер бұл жерде жұрнақты алып тастап, 76- «Оскар» марапаты деп жазсаң, бұл «Сексен алтыншы марапат» емес, «76 дана Оскар марапаты» (яғни марапаттың саны 76 дана) деген мағына беріп, сөйлемнің заңдылығы мүлдем бұзылады. Тырнақша сан мен негізгі сөзді бөліп тастағандықтан, бұл жерде -шы жұрнағын жазу — қазақ тілінің грамматикасы мен беделді дереккөздері бойынша міндетті. Сондықтан бұл жерге 1-топ ережесін тықпалауға болмайды. [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:53, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::Ааа, иә кешірім өтінемін сізді түсінбей қалыппын. 
::Сіздің айтуыңыз дұрыс бірақ бұл жерде жай &quot;-шы&quot; &quot;-ші&quot; емес &quot;-ыншы&quot; &quot;-інші&quot; дегенді жалғау керек болады. Сонда &quot;76-ыншы «Оскар» марапаты&quot; болуы керек. [[Қатысушы:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] ([[Қатысушы талқылауы:Мейіржан Ерсаинов|талқылау]]) 12:09, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)

== Help ==

[[:en:Gaza genocide|This]] article is missing from the Kazakh Wikipedia. Could someone please help me make it available in Kazakh? Thank you. [[Қатысушы:جودت|جودت]] ([[Қатысушы талқылауы:جودت|талқылау]]) 21:01, 2026 ж. маусымның 18 (+05)</text>
      <sha1>ch32oz7dka8anqux0otb3aaf0nxq3wv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619585</id>
      <parentid>3619584</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T16:05:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>جودت</username>
        <id>166915</id>
      </contributor>
      <comment>/* Help (Көмек) */</comment>
      <origin>3619585</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="245999" sha1="qumh99s74dlwtl1i9nj4laci787r621" xml:space="preserve">{{Уикипедия:Форум/Негіз}}
__NOTOC____NEWSECTIONLINK__
{{Жинақталған мазмұн|30|400}} 

== Reminder to provide feedback on the Movement Charter content == 
I would like to remind you that the community consultation period on the draft content of the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter Movement Charter] will run until Saturday, December 18, 2022. Here you can watch the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Community_Consultation/Regional_Conversations#Breakout_room_3_%28Russian%29 recordings of the presentations] of the small group discussions during the regional meetings that took place in November, 2022. A list of [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Frequently_Asked_Questions FAQs about the Movement Charter] is also available.

In case you haven't shared your feedback yet, you can do so by '''filling out this [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 anonymous survey]'''. You can also share your opinion on the talk pages of the sections of the Charter:

* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Preamble Preamble]
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Values_%26_Principles Values and Principles]
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Roles_%26_Responsibilities Roles and Responsibilities] (Statement of Intent)

and/or in the [https://forum.movement-strategy.org/t/get-prepared-for-the-movement-charter-feedback-sessions/2162 Movement Strategies forum].

Thank you for participating and providing feedback!

''On behalf of the Movement Charter Drafting Committee'' --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 23:28, 2022 ж. желтоқсанның 13 (+06) 

=== Поделитесь отзывами о содержании Устава Движения ===
Напоминаю, что период консультации с сообществом по проекту [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/ru Устава движения] продлится до '''субботы 18 декабря 2022 года'''. Вы можете посмотреть [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Community_Consultation/Regional_Conversations#Regional_conversation_#1:_Northern_&amp;_Western_Europe запись презентациий] после обсуждений в малых группах на во время региональной встречи 26 ноября 2022 года. Доступен также список [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Charter/Frequently_Asked_Questions/ru ЧаВо об Уставе движения].  

Если вы ещё не поделились своим отзывом, вы можете это сделать заполнив [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 '''анонимный опрос''']. Вы можете также поделиться мнением на страницах обсуждений разделов Устава: 
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Preamble Преамбула]
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Values_%26_Principles Ценности и принципы]
* [https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Movement_Charter/Content/Roles_%26_Responsibilities Роли и обязанности] (заявление о намерениях)

и на [https://forum.movement-strategy.org/t/get-prepared-for-the-movement-charter-feedback-sessions/2162 форуме] Стратегии движения. 

Благодарим вас за участие и предоставление обратной связи! 
 
''От имени Комитета по разработке Устава движения '' 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 23:28, 2022 ж. желтоқсанның 13 (+06)

===&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;  Movement Charter: End of the community consultation round 1&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;===

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/End of Community Consultation|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Community Consultation/Announcement/End of Community Consultation}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

Hi everyone, 

On behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee|Movement Charter Drafting Committee]] (MCDC), we would like to thank everyone who has participated in our first [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|community wide consultation period]] on the Movement Charter. 

People from across the Movement shared their feedback and thoughts on the content of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Movement Charter]]. If you have not had the chance to share your opinion yet, you are welcome to do so still by [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Preamble|giving the drafts a read]] and filling out the '''[https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 anonymous survey]''', which is accessible in 12+ languages. The survey will close on '''January 2, 2023'''. You are invited to continue to share your thoughts with the MCDC via email too: movementcharter@wikimedia.org. 

'''What’s next?'''

The [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Team|Movement Strategy and Governance team]] will publish the final report with the summary of the feedback received in January 2023. It will be shared with the MCDC and the communities via different distribution channels. 

After receiving the final report, the MCDC will review the suggestions and communicate the changes by providing an explanation on how and why suggestions were or were not adopted in the next versions of the drafts. There will be additional ways to engage with the Movement Charter content in 2023, including early feedback on a proposed ratification process and new drafts of different chapters in the second quarter of 2023.

We invite you to sign-up to the [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee/Newsletter|MCDC monthly newsletter]], it will be delivered to the Talk page of your choice. [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Drafting_Committee/Updates|Monthly updates]] are available on Meta to remain updated on the progress of the MCDC. 

Interested people can still sign-up to become a [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|Movement Charter Ambassador]] (MC Ambassador) to support their community. The MC Ambassadors Program grant program will restart accepting applications from both individuals and groups ahead of the next round of consultations in the second quarter of 2023.

We thank you for your participation, time and effort in helping to build the Charter for our Movement! 

''On behalf of the Movement Charter Drafting Committee,''&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 17:17, 2022 ж. желтоқсанның 19 (+06)

==&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Join the Movement Charter Regional Conversation Hours&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi all,

As most of you are aware, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter Drafting Committee|Movement Charter Drafting Committee]] (MCDC) is currently collecting community feedback about three draft sections of the Movement Charter: '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Preamble|Preamble]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Values &amp; Principles|Values &amp; Principles]]''', and '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Roles &amp; Responsibilities|Roles &amp; Responsibilities]]''' (''intentions statement''). 

'''How can you participate and share your feedback?'''

The MCDC is looking forward to receiving all types of feedback in different languages from the community members across the Movement and Affiliates. You can participate in the following ways:

* Attend the community conversation hour focused on the Central and Eastern Europe and the Central Asia region on November 26, 2022 at 15.00-16.30 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1669474833 your local time]). Details about the regional community conversation hours are published '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|here]]''' 
* Fill out a '''[https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 survey]''' (optional and anonymous)
* Share your thoughts and feedback on the '''[[m:Movement Charter/Content|Meta talk page]]'''
* Share your thoughts and feedback on the '''MS Forum''':
** [https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-preamble/2284 Preamble]
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-values-principles/2285 Values &amp; Principles]
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-roles-responsibilities-statement-of-intent/2286 Roles &amp; Responsibilities] (statement of intent)  
* Send an email to: '''movementcharter@wikimedia.org''' if you have other feedback to the MCDC.

If you want to learn more about the Movement Charter, its goals, why it matters and how it impacts your community, please watch the [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ask_Me_Anything_on_Movement_Charter,_Introduction_by_%C3%89rica_Azzellini,_English,_Nov_12,_2022.webm recording] of the “Ask Me Anything about Movement Charter” sessions which took place earlier in November 2022.

Thank you for your participation.

On behalf of the Movement Charter Drafting Committee,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 17:04, 2022 ж. қарашаның 22 (+06)

===&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Присоединяйтесь к региональной встрече по обсуждению контента Устава Движения&lt;/span&gt;&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations|&lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.&lt;/span&gt;]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Regional conversations}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Всем привет,

Как многим из вас известно, [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter Drafting Committee|Комитет по разработке Устава Движения]] (MCDC) в настоящее время собирает обратную связь от сообщества по трём разделам Устава Движения: '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Preamble|Преамбула]]''', '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Values &amp; Principles|Ценности и Принципы]]''' и '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content/Roles &amp; Responsibilities|Роли и Обязанности]]''' (''заявление о намерениях''). 

'''Как Вы можете поделиться отзывом?'''

Комитет приветствует все виды обратной связи на разных языках от членов сообщества и организаций движения. Вы можете принять участие следующими способами:

* Примите участие в региональной встрече с членами Комитета. Встреча с участниками и участницами из региона Центральной и Восточной Европы и Центральной Азии будет проходить '''26 ноября в 15.00-16.30 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1669474833 ваше местное время]). Будет обеспечен синхронный перевод на русский и польский языки. Подробности о региональных встречах '''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|здесь]]'''. 
* Заполните анонимный '''[https://wikimediafoundation.limesurvey.net/743832 опрос]'''
* Поделитесь мыслями и отзывами на '''[[m:Movement Charter/Content|странице обсуждения]]'''.
* Поделитесь мыслями и отзывами на '''форуме Стратегии движения''':
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-preamble/2284 Преамбула]
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-values-principles/2285 Ценности и принципы]
**[https://forum.movement-strategy.org/t/movement-charter-roles-responsibilities-statement-of-intent/2286 Роли и обязанности] (заявление о намерениях)  
* Отправьте письмо на: '''movementcharter@wikimedia.org''', если у Вас будут дополнительные отзывы для Комитета. 

Если Вы хотите узнать больше об Уставе Движения, его целях, почему он важен и как он влияет на ваше сообщество, пожалуйста, посмотрите [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:MCDC_Onboarding_%22Ask_me_Anything%22_session_-_Russian.webm запись сессии «Вопросы и ответы об Уставе движения»] с переводом на русский язык (синхронный перевод начинается в 9:40).

Спасибо вам за участие.

От имени Комитета по разработке Устава движения,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 17:04, 2022 ж. қарашаның 22 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Leadership Development Working Group: Apply to join! (14 March to 10 April 2022)&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Participate/Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Participate/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Leadership Development Working Group/Participate/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

Thank you to everyone who participated in the feedback period for the [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group|Leadership Development Working Group]] initiative. A [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Working Group/Participate#5. Summary of Call for Feedback|summary of the feedback]] can be found on Meta-wiki. This feedback will be shared with the working group to inform their work. The application period to join the Working Group is now open and will close on April 10, 2022. Please [[m:Special:MyLanguage/Leadership_Development_Working_Group/Purpose_and_Structure#3._How_is_the_working_group_formed_and_structured?|review the information about the working group]], share with community members who might be interested, and '''[[m:Special:MyLanguage/Leadership_Development_Working_Group/Participate#1._How_to_participate|apply if you are interested]]'''.

Thank you,

From the Community Development team&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 01:50, 2022 ж. наурыздың 20 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Invitation to Hubs event: Global Conversation on 2022-03-12 at 13:00 UTC&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; == 
:''[[m:Special:MyLanguage/Hubs/Global Conversations March 12, 2022/Invitation|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Hubs/Global Conversations March 12, 2022/Invitation|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Hubs/Global Conversations March 12, 2022/Invitation}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
----
Hello all, please see an invitation from my colleague about an upcoming Global Conversation about Hubs. [[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 00:41, 2022 ж. наурыздың 10 (+06)
----
The Movement Strategy and Governance team of the Wikimedia Foundation would like to invite you to the next event about &quot;Regional and Thematic Hubs&quot;. The Wikimedia Movement is in the process of understanding what Regional and Thematic Hubs should be. Our workshop in November was a good start ([[m:Special:MyLanguage/Hubs/Documentation/27 November Workshop|read the report]]), but we're not finished yet. 

Over the last weeks we conducted about 16 interviews with groups working on establishing a Hub in their context ([[m:Special:MyLanguage/Hubs/Dialogue|see Hubs Dialogue]]). These interviews informed a report that will serve as a foundation for discussion on March 12. The report is planned to be published on March 9.

The event will take place on March 12, 13:00 to 16:00 UTC on Zoom. Interpretation will be provided in French, Spanish, Arabic, Russian, and Portuguese. Registration is open, and will close on March 10. Anyone interested in the topic is invited to join us. '''[[m:Special:MyLanguage/Hubs/Global Conversations March 12, 2022|More information on the event on Meta-wiki]]'''.

Best regards,

[[m:User:KVaidla (WMF)|Kaarel Vaidla]]&lt;br /&gt;Movement Strategy
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Universal Code of Conduct Enforcement guidelines ratification voting open from 7 to 21 March 2022&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

The ratification voting process for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|revised enforcement guidelines]] of the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] (UCoC) is now open! '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting|Voting commenced on SecurePoll]]''' on 7 March 2022 and will conclude on 21 March 2022. Please [[m:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voter information|read more on the voter information and eligibility details]].

The Universal Code of Conduct (UCoC) provides a baseline of acceptable behavior for the entire movement. The revised enforcement guidelines were published 24 January 2022 as a proposed way to apply the policy across the movement. You can [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Project|read more about the UCoC project]].

You can also comment on Meta-wiki talk pages in any language. You may also contact the team by email: ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org

Sincerely,

Movement Strategy and Governance

Wikimedia Foundation&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 17:46, 2022 ж. наурыздың 7 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Universal Code of Conduct Enforcement guidelines ratification voting is now closed&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voter information/Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote/Closing message|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Vote/Closing message}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

The ratification voting process for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|revised enforcement guidelines]] of the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] (UCoC) came to a close on 21 March 2022. Over {{#expr:2300}} Wikimedians voted across different regions of our movement. Thank you to everyone who participated in this process! The scrutinizing group is now reviewing the vote for accuracy, so please allow up to two weeks for them to finish their work.

The final results from the voting process will be announced [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Results|here]], along with the relevant statistics and a summary of comments as soon as they are available. Please check out [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voter information|the voter information page]] to learn about the next steps. You can comment on the project talk page [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|on Meta-wiki]] in any language. You may also contact the UCoC project team by email: ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org

Best regards,

Movement Strategy and Governance&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 00:25, 2022 ж. наурыздың 23 (+06)

=== Next steps: Universal Code of Conduct (UCoC) and UCoC Enforcement Guidelines === 
After reviewing vote results and accompanying comments, the Community Affairs Committee decided to launch a fresh round of community consultations. After that, the refined text of the Guidelines will be put for another vote.

The comments have shown that community members unequivocally support creating a safe and welcoming culture that stops hostile and toxic behaviour, supports victims of such actions, and encourages good-faith people to be productive on the Wikimedia projects.
While the results did show that support for the UCoC Guidelines exceeded the required 50%+1 vote, the comments highlighted that further revisions would be required to have strong community support to follow through with enforcement.

Therefore the Committee instructed the Foundation to:

Conduct another round of community consultations, and put the newly-refined Guidelines for a community vote.

The WMF team will seek feedback on four topics that stood out among the voter comments. You can learn more about the four topics and the Committee's findings on [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/April_2022_-_Board_of_Trustees_on_Next_steps:_Universal_Code_of_Conduct_(UCoC)_and_UCoC_Enforcement_Guidelines this Meta page]. 

Best regards, --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 17:59, 2022 ж. сәуірдің 23 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Report on Voter Feedback from Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines Ratification &lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Report/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Report/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Hello all,

The Universal Code of Conduct (UCoC) project team has completed the analysis of the feedback accompanying the ratification vote on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines. 

Following the completion of the UCoC Enforcement Guidelines Draft in 2022, the guidelines were voted on by the Wikimedian community. Voters cast votes from 137 communities, with the top 9 communities being: English, German, French, Russian, Polish, Spanish, Chinese, Japanese, Italian Wikipedias, and Meta-wiki. 

Those voting had the opportunity to provide comments on the contents of the Draft document. 658 participants left comments. 77% of the comments are written in English. Voters wrote comments in 24 languages with the largest numbers in English (508), German (34), Japanese (28), French (25), and Russian (12). 

A report will be sent to the Revision Drafting Committee who will refine the enforcement guidelines based on the community feedback received from the recently concluded vote. A public version of the report is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Report|'''published on Meta-wiki here''']].  The report is available in translated versions on Meta-wiki. {{int:please-translate}} 

Again, we thank all who participated in the vote and discussions. We invite everyone to contribute during the next community discussions. More information about the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines can be found [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Project|on Meta-wiki]].

On behalf of the Universal Code of Conduct project team&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 16:22, 2022 ж. мамырдың 26 (+06)

== Call for Feedback about the Board of Trustees elections is now open  ==
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Board of Trustees elections/Call for Feedback about the Board of Trustees elections is now open|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Board of Trustees/Call for feedback: Board of Trustees elections/Call for Feedback about the Board of Trustees elections is now open}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''  
 
The Call for Feedback: Board of Trustees elections is now open and will close on &lt;s&gt;7&lt;/s&gt; 16 February 2022.

With this Call for Feedback, the Movement Strategy and Governance team is taking a different approach. This approach incorporates community feedback from 2021. Instead of leading with proposals, the Call is framed around key questions from the Board of Trustees. The key questions came from the feedback about the 2021 Board of Trustees election. The intention is to inspire collective conversation and collaborative proposal development about these key questions.
 
[https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Board_of_Trustees/Call_for_feedback:_Board_of_Trustees_elections Join the conversation.]  

Best,

Movement Strategy and Governance

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 22:35, 2022 ж. қаңтардың 12 (+06)

== Question ==

Напишу здесь на русском языке, поскольку вижу в Казахстане лучше его понимают, чем английский. У меня возник вопрос: почему аглоязычний текст пишеться не как в оригинале, а своеобразным казахицированым способом.--[[Қатысушы:KHMELNYTSKYIA|KHMELNYTSKYIA]] ([[Қатысушы талқылауы:KHMELNYTSKYIA|талқылауы]]) 19:13, 2018 ж. шілденің 10 (+06)
: Hello! Could you please clarify which article are you talking about?--[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 11:11, 2018 ж. шілденің 11 (+06)
:: Hi! So, thank you for the quick response. For example, even your text is written so: &quot;Һелло! Цоұлд ёұ плеасе цларіфy уһіцһ артіцле аре ёұ талкінг абоұт&quot;. I think it is a bit strange. There may be a problem with my language settings.--[[Қатысушы:KHMELNYTSKYIA|KHMELNYTSKYIA]] ([[Қатысушы талқылауы:KHMELNYTSKYIA|талқылауы]]) 23:27, 2018 ж. шілденің 11 (+06)
::: Yes, you're right! You can check in your phone's settings. I am not sure what exactly, but I'm guessing it's something called 'Locale' or whatever. If you use English as a main language in your phone, then there won't be these kind of glitches. --[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 11:31, 2018 ж. шілденің 12 (+06)
::::Sorry for the late reply, but I'm guessing it's because the converter that translates Kazakh latin to Kazakh cyrillic doesn't understand English words at the moment, so that's why there are glitches like that [[Қатысушы:Hedeyohu22|Hedeyohu22]] ([[Қатысушы талқылауы:Hedeyohu22|талқылау]]) 13:04, 2023 ж. наурыздың 11 (+06)

== Editing News #2—2018 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
''[[metawiki:VisualEditor/Newsletter/2018/October|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]''

&lt;div style=&quot;float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;&quot;&gt;
[[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]]
'''Did you know?'''  
&lt;div class=&quot;thumbcaption&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;&gt;  

Did you know that you can use the visual editor on a mobile device?
[[File:Mobile editing watchlist star editing pencil.png|alt=Screenshot showing the location of the pencil icon|center|frameless|250px]]

Tap on the pencil icon to start editing.  The page will probably open in the wikitext editor.

You will see another pencil icon in the toolbar.  Tap on that pencil icon to the switch between visual editing and wikitext editing.

[[File:Visual editing mobile switch wikitext.png|alt=Toolbar with menu opened|center|frameless|250px]]

Remember to publish your changes when you're done.

You can read and help translate [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide|the user guide]], which has more information about how to use the visual editor.&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

Since the last newsletter, the [[mw:Editing|Editing Team]] has wrapped up most of their work on the [[mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] and [[mw:VisualEditor/Diffs|the visual diff tool]].  The team has begun investigating the needs of editors who use mobile devices.  Their work board is available [[phab:project/view/3236/|in Phabricator]].  Their [[mw:Wikimedia Audiences/2018-19 Q2 Goals#Contributors|current priorities]] are fixing bugs and improving mobile editing.   

=== Recent changes ===
*The Editing team has published an [[mw:Mobile editing using the visual editor report|initial report about mobile editing]].  
*The Editing team has begun a design study of visual editing on the mobile website.  New editors have trouble doing basic tasks on a smartphone, such as adding links to Wikipedia articles.  You can [[c:File:Visual Editor Heuristic - Results.pdf|read the report]].
*The Reading team is working on a [[mw:Reading/Web/Advanced mobile contributions|separate mobile-based contributions project]].
*The 2006 wikitext editor is [[mw:Contributors/Projects/Removal of the 2006 wikitext editor|no longer supported]].  If you used [[:File:Edit toolbar - 2.png|that toolbar]], then you will no longer see any toolbar.  You may choose another editing tool in your [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|editing preferences]], [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|local gadgets]], or [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta features]].
*The Editing team described the history and status of [[mw:Extension:VisualEditor|VisualEditor]] in [[m:Wikimedia monthly activities meetings/2018-03|this recorded public presentation]] (starting at 29 minutes, 30 seconds).
*The Language team released [[mw:Content translation/V2|a new version of Content Translation]] (CX2) last month, on [[foundationsite:2018/09/30/international-translation-day/|International Translation Day]]. It integrates the visual editor to support templates, tables, and images.  It also produces better wikitext when the translated article is published. [https://wikimediafoundation.org/2018/09/30/content-translation-version-two/]

=== Let's work together ===
* The Editing team wants to improve visual editing on the mobile website.  &lt;mark&gt;Please read [[mw:Visual-based mobile editing/Ideas/October 2018|their ideas]] and tell the team what you think would help editors who use the mobile site.&lt;/mark&gt;  
*The [[m:Community Wishlist Survey 2019|Community Wishlist Survey]] begins next week.
*If you aren't reading this in your preferred language, then please help us with translations! Subscribe to the [[mail:translators-l|Translators mailing list]] or [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User_talk:Elitre_(WMF)&amp;action=edit&amp;section=new contact us] directly. We will notify you when the next issue is ready for translation. {{int:Feedback-thanks-title}}

—[[mw:User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 20:17, 2018 ж. қарашаның 2 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=17790200 тізімін пайдаланып User:Johan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Editing News #1—July 2019 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
''[[m:VisualEditor/Newsletter/2019/July|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]''

&lt;div style=&quot;float:right;width:270px;margin-left:1em;border-style:solid;border-width:1px;padding:1em;&quot;&gt;
[[File:VisualEditor-logo.svg|200px|center]]
&lt;big&gt;'''Did you know?'''&lt;/big&gt;
&lt;div class=&quot;thumbcaption&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;&gt;  

Did you know that you can use the visual editor on a mobile device?

Every article has a pencil icon at the top.  Tap on the pencil icon [[File:OOjs UI icon edit-ltr.svg|frameless|16x16px]] to start editing.  

'''&lt;big&gt;Edit Cards&lt;/big&gt;'''

[[File:EditCards-v.20.png|alt=Toolbar with menu opened|center|frameless|250px]]

This is what the new '''Edit Cards for editing links''' in the mobile visual editor look like. You can try the prototype here: '''[[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 Try Edit Cards]].'''
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

Welcome back to the [[mw:Editing|Editing]] newsletter.

Since [[m:VisualEditor/Newsletter/2018/October|the last newsletter]], the team has released two new features for the [[mw:VisualEditor on mobile|mobile visual editor]] and has started developing three more.  All of this work is part of the team's goal to [[m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2018-2019/Audiences#Outcome 3: Mobile Contribution|make editing on mobile web simpler]].  

Before talking about the team's recent releases, we have a question for you:  

&lt;strong&gt;Are you willing to try a new way to add and change links?&lt;/strong&gt;

If you are interested, we would value your input!  You can try this new link tool in the mobile visual editor on a separate wiki. 

&lt;em&gt;Follow these instructions and share your experience:&lt;/em&gt;

&lt;strong&gt;[[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 Try Edit Cards]].&lt;/strong&gt;

=== Recent releases ===
The mobile visual editor is a simpler editing tool, for smartphones and tablets using the [[mw:Reading/Web/Mobile#About|mobile site]].  The Editing team recently launched two new features to improve the mobile visual editor: 

# [[mw:VisualEditor on mobile/Section editing|Section editing]]
#* The purpose is to help contributors focus on their edits.
#* The team studied this with an A/B test.  [[mw:VisualEditor on mobile/Section editing#16 June 2019|This test showed]] that contributors who could use section editing were '''1% more likely to publish''' the edits they started than people with only full-page editing.
# [[mw:VisualEditor on mobile#March 1, 2019|Loading overlay]]
#* The purpose is to smooth the transition between reading and editing.

Section editing and the new loading overlay are '''now available to everyone''' using the mobile visual editor.

=== New and active projects ===
This is a list of our most active projects. [[mw:Help:Watching pages|Watch]] these pages to learn about project updates and to share your input on new designs, prototypes and research findings.

*[[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Edit cards]]: This is a clearer way to add and edit links, citations, images, templates, etc. in articles.  You can try this feature now.  &lt;em&gt;Go here to see how:&lt;/em&gt; [[mw:Topic:V394zwrigth8ii7c|📲 &lt;em&gt;Try Edit Cards&lt;/em&gt;]].
*[[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh|Mobile toolbar refresh]]: This project will learn if contributors are more successful when the editing tools are easier to recognize.
*[[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default|Mobile visual editor availability]]: This A/B test asks:  ''Are newer contributors more successful if they use the mobile visual editor?''  We are collaborating with [[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default#26 June 2019 %E2%80%93 Participating wikis and test start date|20 Wikipedias]] to answer this question.
*[[mw:VisualEditor on mobile/Usability improvements|Usability improvements]]: This project will make the mobile visual editor easier to use.  The goal is to let contributors stay focused on editing and to feel more confident in the editing tools.

=== Looking ahead ===

* '''Wikimania:'''  Several members of the Editing Team will be attending [[wmania:|Wikimania]] in August 2019.  They will lead a session about mobile editing in the [[wmania:2019:Community Growth/Visual editing on mobile: An accessible editor for all|Community Growth space]].  Talk to the team about how editing can be improved.
* '''Talk Pages:'''  In the coming months, the Editing Team will begin [[mw:Talk pages consultation 2019|improving talk pages]] and communication on the wikis.

=== Learning more ===
The [[mw:VisualEditor on mobile|VisualEditor on mobile]] is a good place to learn more about the projects we are working on. The team wants to talk with you about anything related to editing. If you have something to say or ask, please leave a message at [[mw:Talk:VisualEditor on mobile|Talk:VisualEditor on mobile]].

[[user:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:user_talk:PPelberg (WMF)|talk]]) &amp; [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:user_talk:Whatamidoing (WMF)|talk]]) 
&lt;/div&gt; 00:32, 2019 ж. шілденің 24 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=19175117 тізімін пайдаланып User:Trizek (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Editing News #2 – Mobile editing and talk pages ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;em&gt;[[m:VisualEditor/Newsletter/2019/October|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

Inside this newsletter, the [[mw:Editing|Editing team]] talks about their work on the [[mw:Mobile visual editor|mobile visual editor]], on [[mw:Talk pages project|the new talk pages project]], and at [[wikimania:|Wikimania 2019]].

=== Help ===
&lt;strong&gt;What talk page interactions do you remember?&lt;/strong&gt; Is it a story about how someone helped you to learn something new? Is it a story about how someone helped you get involved in a group? Something else?  Whatever your story is, we want to hear it!  

Please tell us a story about how you used a talk page.  &lt;mark&gt;Please share a link to a memorable discussion, or describe it on the &lt;strong&gt;[[mw:Topic:V8d91yh8gcg404dj|talk page for this project]]&lt;/strong&gt;.&lt;/mark&gt;  The team wants your examples.  These examples will help everyone develop a shared understanding of what this project should support and encourage.

=== Talk pages project ===
The [[mw:Talk pages consultation 2019|Talk Pages Consultation]] was a global consultation to define better tools for wiki communication. From February through June 2019, more than 500 volunteers on 20 wikis, across 15 languages and multiple projects, came together with members of the Foundation to create a product direction for a set of discussion tools.  The [[mw:Talk pages consultation 2019/Phase 2 report|Phase 2 Report]] of the Talk Page Consultation was published in August. It summarizes the product direction the team has started to work on, which you can read more about here: [[mw:Talk pages project|Talk Page Project project page]]. 

The team needs and wants your help at this early stage.  They are starting to develop the first idea. Please add your name to the [[mw:Talk pages project#Getting involved|&lt;strong&gt;&quot;Getting involved&quot;&lt;/strong&gt;]] section of the project page, if you would like to hear about opportunities to participate.

=== Mobile visual editor ===
The Editing team is trying to make it simpler to edit on mobile devices.  The team is changing the [[mw:VisualEditor on mobile|visual editor on mobile]]. If you have something to say about editing on a mobile device, please leave a message at [[mw:Talk:VisualEditor on mobile|Talk:VisualEditor on mobile]].

==== [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|Edit Cards]] ====
[[File:Edit Cards-before-v3-comparison.png|thumb|486x486px|What happens when you click on a link.  The new Edit Card is bigger and has more options for editing links.]]

* On 3 September, the Editing team released [[:File:Edit Cards comparison v2 and v3.png|version 3 of Edit Cards]]. Anyone could use the new version in the mobile visual editor.
* There is an [[:File:Edit Cards comparison v2 and v3.png|updated design]] on the Edit Card for adding and modifying links.  There is also a new, [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards#2 September 2019 - v3 deployment timing|combined workflow for editing a link's display text and target]].
* Feedback: You can try the new Edit Cards by opening the mobile visual editor on a smartphone. Please post your feedback on the [[:mw:Topic:V5rg0cqmikpubmjj|Edit cards talk page]].

==== [[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh|Toolbar]] ====
[[File:Toolbar-comparison-v1.png|thumb|486px|The editing toolbar is changing in the mobile visual editor.  The old system had two different toolbars.  Now, all the buttons are together.  [[mw:Topic:V79x6zm8n6i4nb56|Tell the team what you think about the new toolbar]].]]

* In September, the Editing team updated the mobile visual editor's editing toolbar.  Anyone could see these changes in the mobile visual editor.
** &lt;em&gt;One toolbar:&lt;/em&gt; All of the editing tools are located in one toolbar.  Previously, the toolbar changed when you clicked on different things.
**&lt;em&gt;New navigation:&lt;/em&gt; The buttons for moving forward and backward in the edit flow have changed.
**&lt;em&gt;Seamless switching:&lt;/em&gt; an [[phab:T228159|improved workflow]] for switching between the visual and wikitext modes.
* Feedback: You can try the refreshed toolbar by opening the mobile VisualEditor on a smartphone. Please post your feedback on the [[mw:Topic:V79x6zm8n6i4nb56|Toolbar feedback talk page]].

=== Wikimania ===
The Editing Team attended [[wmania:2019:Program|Wikimania 2019]] in Sweden.  They led a session on [[wmania:2019:Community Growth/Visual editing on mobile: An accessible editor for all|the mobile visual editor]] and a session on [[wmania:2019:Community Growth/After Flow: A new direction for improving talk pages|the new talk pages project]].  They tested [[mw:VisualEditor on mobile/Toolbar refresh#v1 prototype|two]] new [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards#v3 prototype|features]] in the mobile visual editor with contributors.  You can read more about what the team did and learned in [[mw:VisualEditor on mobile#Wikimania Stockholm: Overview|the team's report on Wikimania 2019]].

=== Looking ahead ===

* &lt;strong&gt;Talk Pages Project:&lt;/strong&gt; The team is thinking about the first set of proposed changes.  The team will be working with a few communities to pilot those changes. The best way to stay informed is by adding your username to the list on the project page: [[mw:Talk pages project#Getting involved|&lt;strong&gt;Getting involved&lt;/strong&gt;]].
* &lt;strong&gt;Testing the mobile visual editor as the default:&lt;/strong&gt;  The Editing team plans to post results before the end of the calendar year. The best way to stay informed is by adding the project page to your watchlist: [[mw:VisualEditor on mobile/VE mobile default|&lt;strong&gt;VisualEditor as mobile default project page&lt;/strong&gt;]].
* &lt;strong&gt;Measuring the impact of Edit Cards:&lt;/strong&gt;  This study asks whether the project helped editors add links and citations.  The Editing team hopes to share results in November.  The best way to stay informed is by adding the project page to your watchlist: [[mw:VisualEditor on mobile/Edit cards|&lt;strong&gt;Edit Cards project page&lt;/strong&gt;]].

– [[User:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:User talk:PPelberg (WMF)|talk]]) &amp; [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 17:12, 2019 ж. қазанның 29 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Target_lists/VE_201910/4&amp;oldid=19500850 тізімін пайдаланып User:Johan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== WikiGap 2020 Russia ==
Уважаемые коллеги, пожалуйста выскажите своё мнение по поводу ''[[m:CentralNotice/Request/WikiGap 2020 Russia|баннерной кампании CentralNotice]]'' для объявления о российском викимарафоне [[wmru:Конкурсы/WikiGap 2020 Russia|WikiGap 2020]] (8 марта - 8 мая, все IP из России, только Википедии, 1 показ в неделю). Спасибо. [[Қатысушы:JukoFF|JukoFF]] ([[Қатысушы талқылауы:JukoFF|талқылауы]]) 15:02, 2020 ж. ақпанның 27 (+06)

== 1 сәуірге орай Басты бетті өзгерту ==

Қайырлы күн, құрметті Уикипедия қатысушылары. 1 сәуір күні Алдар көсенің туған күні, яғни күлкі күні, осыған орай Басты бетті күлкілі етіп өзгертсек. Орыс Уикипедиясы жыл сайын өзгертіп отырады-мыс. Ұсыныс [[Қатысушы:Уикипедия:Форум/Басты бет|мынадай]]. Ортаға салып талқылайық, қосарыңыз болса, қарсылық не қолдау болса, жазып отырыңыз.--&lt;font color=&quot;#009900&quot;&gt;[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia;&quot;&gt;&lt;i&gt;Мұхамеджан А.А.&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;/font&gt; [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|&lt;span style=&quot;font-size:90%&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000FF&quot;&gt;(талқылау)&lt;/font&gt;&lt;/span&gt;]] 16:45, 2020 ж. наурыздың 26 (+06)
:Жақсы идея бірақ қазіргі пандемияға байланысты орынсыз деп ойлаймын және де онсызда қазуикидің сапасы сын көтермейтін жағдайда одан әрі беделі түсіп кететін сияқты. Сондықтан мен қарсымын --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 16:58, 2020 ж. наурыздың 28 (+06)
::Аса кісі қызығатын дүние емес екен. Өз тілімізді қорлаудан басқа ештеңе де емес. Қарсымын. -[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] 14:13, 2020 ж. наурыздың 29 (+06)
: {{Қолдаймын}}--[[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Қатысушы талқылауы:Kaiyr|талқылауы]]) 17:10, 2020 ж. наурыздың 29 (+06)
: {{Қолдаймын}} Ешқандай сөкеттік көріп тұрғам жоқ. Қайта кей адамдарға ой салуы мүмкін. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 21:44, 2020 ж. наурыздың 31 (+06)
:Бос тірлік, хайп жасау үшін инстаграмға көт ашып түсу керек бітті [[File:Face-grin.svg|23px]][[File:Face-grin.svg|23px]], ал бұндаймен бос уақыт шығындағаннан басқа ешқандай пайда жоқ --&lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 23:38, 2020 ж. наурыздың 29 (+06)
:: {{Қолдаймын}} --[[Қатысушы:User 0100|User 0100]] ([[Қатысушы талқылауы:User 0100|талқылауы]]) 00:03, 2020 ж. сәуірдің 1 (+06)

Енді әлем бұрыңғыдай мүлдем болмайды, бұрыңғыдай жеңіл желпі тірліктер өз-өзін ақтамайды, кім ғылым білімді игереді, сол ғана бұл әлемде ары қарай жасайды, ескі әдіс тәсілдер жаңа заман талаптарына сай келмейді, мүлдем жаңаша ойлау мен жаңаша әдіс тәсілдер ғана өміршең болады.  --&lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 23:45, 2020 ж. наурыздың 29 (+06)

Қарсымын --[[Қатысушы:Магпар|Магпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Магпар|талқылауы]]) 10:00, 2020 ж. сәуірдің 1 (+06)

== Editing news 2020 #1 – Discussion tools ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;em&gt;[[m:VisualEditor/Newsletter/2020/April|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

[[File:TalkPages-Reply-v1.0.png|thumb|300px|alt=Screenshot showing what the Reply tool looks like|This early version of the Reply tool automatically signs and indents comments.]]

The [[mw:Editing|Editing team]] has been working on [[mw:Talk pages project|the talk pages project]].  The goal of the talk pages project is to help contributors communicate on wiki more easily.  This project is the result of the [[mw:Talk pages consultation 2019|Talk pages consultation 2019]]. 

[[File:TalkPages-Reply-v2.0.png|thumb|300px|alt=Reply tool improved with edit tool buttons|In a future update, the team plans to test a tool for easily linking to another user's name, a rich-text editing option, and other tools.]]

The team is building a [[mw:Talk pages project/replying|new tool for replying]] to comments now.  This early version can sign and indent comments automatically.  &lt;strong&gt;Please [[mw:Talk pages project/replying/prototype testing#Reply%20version%201.0|test the new Reply tool]].&lt;/strong&gt;  

*On 31 March 2020, the new {{Int:discussiontools-replylink}} tool was offered as a [[mw:Beta Feature|Beta Feature]] editors at four Wikipedias:  [[w:ar:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Arabic]], [[w:nl:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Dutch]], [[w:fr:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|French]], and [[w:hu:Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Hungarian]].  If your community also wants early access to the new tool, contact [[User:Whatamidoing (WMF)]].
*The team is planning some upcoming changes.  &lt;strong&gt;Please [[mw:Talk pages project/replying#Version%202.0|review the proposed design]] and share your thoughts on the talk page.&lt;/strong&gt;  The team will test features such as:
**an easy way to mention another editor (&quot;pinging&quot;), 
**a rich-text visual editing option, and 
**other features identified through user testing or recommended by editors.  

To hear more about Editing Team updates, please add your name to the [[mw:Talk pages project#Get involved|&lt;strong&gt;&quot;Get involved&quot;&lt;/strong&gt;]] section of the project page. You can also watch [[File:MediaWiki Vector skin blue star watchlist icon.svg|frameless|16px]] these pages: [[mw:Talk pages project|the main project page]], [[mw:Talk pages project/Updates|Updates]], [[mw:Talk pages project/replying|Replying]], and [[mw:Talk pages project/replying/prototype testing|User testing]].

– [[user:PPelberg (WMF)|PPelberg (WMF)]] ([[mw:User talk:PPelberg (WMF)|talk]]) &amp; [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[mw:User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 01:24, 2020 ж. сәуірдің 9 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox2&amp;oldid=19967064 тізімін пайдаланып User:Quiddity (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

==Help with translation==
(''I apologize for posting in English ''): 
Dear colleagues, We are organizing a project called WPWP that focus on the use of images collected as part of various contest and photowalks on Wikipedia articles across all languages and our team needs your help with translations into the language of this community. Here is the translation link: https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Wikipedia+Pages+Wanting+Photos&amp;language=en&amp;action=page&amp;filter= I am sorry if I post in the won't venue. Thanks in anticipation. [[Қатысушы:T Cells|T Cells]] ([[Қатысушы талқылауы:T Cells|талқылауы]]) 22:30, 2020 ж. сәуірдің 13 (+06)

== Editing news 2020 #2 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2020/June|Read this in another language]] • [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

[[File:TalkPages-Reply-v2.0.png|alt=Mockup of the new reply feature, showing new editing tools|thumb|400x400px|The new features include a toolbar.  [[mw:Talk:Talk pages project/replying|What do you think should be in the toolbar?]]]]

This issue of the [[mw:Special:MyLanguage/Editing|Editing]] newsletter includes information the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|Talk pages project]], an effort to help contributors communicate on wiki more easily.

* [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying|&lt;strong&gt;Reply tool&lt;/strong&gt;]]: This is available as a Beta Feature at the four partner wikis (Arabic, Dutch, French, and Hungarian Wikipedias).  The Beta Feature is called &quot;{{int:discussiontools-preference-label}}&quot;.  The Beta Feature will get [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying#Version%202.0|new features]] soon.  The new features include writing comments in a new visual editing mode and pinging other users by typing &lt;code&gt;@&lt;/code&gt;. You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/replying/prototype testing#Reply%20tool%20version%202.0|test the new features]] on the [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] now.  Some other wikis will have a chance to try the Beta Feature in the coming months.
* [[mw:Special:MyLanguage/New requirements for user signatures|&lt;strong&gt;New requirements for user signatures&lt;/strong&gt;]]:  Soon, users will not be able to save invalid custom signatures in [[Special:Preferences]]. This will reduce signature spoofing, prevent page corruption, and make new talk page tools more reliable.  Most editors will not be affected.
* [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion|&lt;strong&gt;New discussion tool&lt;/strong&gt;]]:  The Editing team is beginning work on a simpler process for starting new discussions.   You can [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/New discussion#Design|see the initial design on the project page]].
* [[m:Special:MyLanguage/Research:Usage of talk pages|&lt;strong&gt;Research on the use of talk pages&lt;/strong&gt;]]:  The Editing team worked with the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Research|Wikimedia research team]] to study how talk pages help editors improve articles.  We learned that new editors who use talk pages make more edits to the main namespace than new editors who don't use talk pages. 

– [[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 02:33, 2020 ж. маусымның 18 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Trizek_(WMF)/sandbox/temp_MassMessage_list&amp;oldid=20184653 тізімін пайдаланып User:Trizek (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Editing news 2020 #3 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

&lt;em&gt;[[m:VisualEditor/Newsletter/2020/July|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

[[File:50M@2x.png|thumb|alt=A gold star with a blue ribbon, and the text 50m|More than &lt;strong&gt;50 million edits&lt;/strong&gt; have been made using the visual editor on desktop.|400px]]

Seven years ago this month, the [[mw:Editing team|Editing team]] offered the visual editor to most Wikipedia editors.  Since then, editors have achieved many milestones:

* More than &lt;strong&gt;50 million edits&lt;/strong&gt; have been made using the visual editor on desktop.
* More than &lt;strong&gt;2 million new articles&lt;/strong&gt; have been created in the visual editor. More than 600,000 of these new articles were created during 2019.
* The visual editor is &lt;strong&gt;increasingly popular&lt;/strong&gt;.  The proportion of all edits made using the visual editor has increased every year since its introduction.
* In 2019, &lt;strong&gt;35% of the edits by newcomers&lt;/strong&gt; (logged-in editors with ≤99 edits) used the visual editor. This percentage has &lt;strong&gt;increased every year&lt;/strong&gt;.
* Almost &lt;strong&gt;5 million edits on the mobile site&lt;/strong&gt; have been made with the visual editor.  Most of these edits have been made since the Editing team started improving the [[mw:Mobile visual editor|mobile visual editor]] in 2018.
* On 17 November 2019, the [https://discuss-space.wmflabs.org/t/first-edit-made-to-wikipedia-from-outer-space/2254 &lt;strong&gt;first edit from outer space&lt;/strong&gt;] was made in the mobile visual editor. 🚀 👩‍🚀
* Editors have made more than &lt;strong&gt;7 million edits in the 2017 wikitext editor&lt;/strong&gt;, including starting &lt;strong&gt;600,000 new articles&lt;/strong&gt; in it.  The [[mw:2017 wikitext editor|2017 wikitext editor]] is VisualEditor's built-in wikitext mode.  You can [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|enable it in your preferences]].

[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])

&lt;/div&gt; 18:55, 2020 ж. шілденің 9 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=20232673 тізімін пайдаланып User:Elitre (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

==Alumni and Mentors of Russia 2020==
Уважаемые коллеги, пожалуйста выскажите своё мнение по поводу ''[[m:CentralNotice/Request/Alumni and Mentors of Russia 2020|баннерной кампании CentralNotice]]'' для объявления о российском конкурсе статей [[wmru:Конкурсы/Выпускники и наставники России 2020|Конкурсы/Выпускники и наставники России 2020]] (20 августа - 10 ноября 2020, все IP из России, Википедии, 1 показ в две недели). Спасибо. [[Қатысушы:JukoFF|JukoFF]] ([[Қатысушы талқылауы:JukoFF|талқылауы]]) 23:26, 2020 ж. тамыздың 10 (+06)

== Proposal: Set two-letter project shortcuts as alias to project namespace globally ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{int:please-translate}}

Hello everyone,

I apologize for posting in English. I would like to inform everyone that I created a new global request for comment (GRFC) at Meta Wiki, which may affect your project: [[:m:Requests for comment/Set short project namespace aliases by default globally]].

In this GRFC, I propose that two-project shortcuts for project names will become a default alias for the project namespace. For instance, on all Wikipedias, WP will be an alias to the Wikipedia: namespace (and similar for other projects). Full list is available in the GRFC.

This is already the case for Wikivoyages, and many individual projects asked for this alias to be implemented. I believe this makes it easier to access the materials in the project namespace, as well as creating shortcuts like &lt;tt&gt;WP:NPOV&lt;/tt&gt;, as well as helps new projects to use this feature, without having to figure out how to request site configuration changes first.

As far as I can see, {{SITENAME}} currently does not have such an alias set. This means that such an alias will be set for you, if the GRFC is accepted by the global community.

I would like to ask all community members to participate in the request for comment at Meta-Wiki, see [[:m:Requests for comment/Set short project namespace aliases by default globally]].

Please feel free to [[:m:User talk:Martin Urbanec|ask me]] if you have any questions about this proposal.

Best regards,&lt;br /&gt;
--[[:m:User:Martin Urbanec|Martin Urbanec]] ([[:m:User talk:Martin Urbanec|talk]]) 20:12, 2021 ж. ақпанның 18 (+06)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Martin_Urbanec/MassMessage&amp;oldid=21125035 тізімін пайдаланып User:Martin Urbanec@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== WikiGap 2021 Russia ==
Уважаемые коллеги, пожалуйста выскажите своё мнение по поводу ''[[m:CentralNotice/Request/WikiGap 2021 Russia|баннерной кампании CentralNotice]]'' для объявления о российском викимарафоне [[wmru:Конкурсы/WikiGap 2021 Russia|WikiGap 2021]] (8 марта - 8 мая, все IP из России, только Википедии, 1 показ в неделю). Спасибо. --[[Қатысушы:Dmitry Rozhkov|Dmitry Rozhkov]] ([[Қатысушы талқылауы:Dmitry Rozhkov|талқылауы]]) 06:34, 2021 ж. наурыздың 7 (+06)

== Wikimania 2021: Individual Program Submissions ==

[[File:Wikimania logo with text 2.svg|right|200px]]
Dear all,

Wikimania 2021 will be [[:wikimania:2021:Save the date and the Core Organizing Team|hosted virtually]] for the first time in the event's 15-year history. Since there is no in-person host, the event is being organized by a diverse group of Wikimedia volunteers that form the [[:wikimania:2021:Organizers|Core Organizing Team]] (COT) for Wikimania 2021.

'''Event Program''' - Individuals or a group of individuals can submit their session proposals to be a part of the program. There will be translation support for sessions provided in a number of languages. See more information [[:wikimania:2021:Submissions/Guidelines#Language Accessibility|here]].

Below are some links to guide you through;
* [[:wikimania:2021:Submissions|Program Submissions]]
* [[:wikimania:2021:Submissions/Guidelines|Session Submission Guidelines]]
* [[:wikimania:2021:FAQ|FAQ]]

Please note that the deadline for submission is 18th June 2021. 

'''Announcements'''- To keep up to date with the developments around Wikimania, the COT sends out weekly updates. You can view them in the Announcement section [[:wikimania:2021:Announcements|here]]. 

'''Office Hour''' - If you are left with questions, the COT will be hosting some office hours (in multiple languages), in multiple time-zones, to answer any programming questions that you might have.  Details can be found [[:wikimania:2021:Organizers#Office hours schedule|here.]]

Best regards,

[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 10:18, 2021 ж. маусымның 16 (+06)

On behalf of Wikimania 2021 Core Organizing Team
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=21597568 тізімін пайдаланып User:Bodhisattwa@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Editing news 2021 #2 ==

&lt;div class=&quot;plainlinks mw-content-ltr&quot; lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2021/June|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/em&gt;

[[File:Reply Tool A-B test comment completion.png|alt=Junior contributors comment completion rate across all participating Wikipedias|thumb|296x296px|When newcomers had the Reply tool and tried to post on a talk page, they were more successful at posting a comment. ([https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ Source])]]

Earlier this year, the Editing team ran a large study of [[mw:Talk pages project/Replying|the Reply Tool]].  The main goal was to find out whether the Reply Tool helped [[mw:Talk pages project/Glossary|newer editors]] communicate on wiki.  The second goal was to see whether the comments that newer editors made using the tool needed to be reverted more frequently than comments newer editors made with the existing wikitext page editor.

The key results were:

* Newer editors who had automatic (&quot;default on&quot;) access to the Reply tool were [https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ more likely] to post a comment on a talk page.
* The comments that newer editors made with the Reply Tool were also [https://wikimedia-research.github.io/Reply-tools-analysis-2021/ less likely] to be reverted than the comments that newer editors made with page editing.

These results give the Editing team confidence that the tool is helpful.

&lt;strong&gt;Looking ahead&lt;/strong&gt;

The team is planning to make the Reply tool available to everyone as an opt-out preference in the coming months.  This has already happened at the Arabic, Czech, and Hungarian Wikipedias.

The next step is to [[phab:T280599|resolve a technical challenge]]. Then, they will deploy the Reply tool first to the [[phab:T267379|Wikipedias that participated in the study]].  After that, they will deploy it, in stages, to the other Wikipedias and all WMF-hosted wikis.

You can turn on &quot;{{int:discussiontools-preference-label}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|in Beta Features]] now.  After you get the Reply tool, you can change your preferences at any time in [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]].

–[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|talk]])
&lt;/div&gt; 20:14, 2021 ж. маусымның 24 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=21624491 тізімін пайдаланып User:Elitre (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== GFDL ==
Hi! I made a suggestion at [[МедиаУики талқылауы:Licenses]] to remove GFDL from the list of suggested licenses. I guess not many users watch that page. I just wanted to inform users of my suggestion. If there is a better place please let me know or make a notice for me. Thank you. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылауы]]) 18:31, 2021 ж. шілденің 3 (+06)
:See [[Уикипедия:Форум#МедиаУики:Licenses]] instead. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 15:36, 2025 ж. наурыздың 23 (+05)

== Alumni and Mentors of Russia 2021 ==
Уважаемые коллеги, пожалуйста выскажите своё мнение по поводу ''[[m:CentralNotice/Request/Alumni and Mentors of Russia 2021|баннерной кампании CentralNotice]]'' для объявления о российском конкурсе статей [[wmru:Конкурсы/Выпускники и наставники России 2021|Конкурсы/Выпускники и наставники России 2021]] (15 сентября - 30 ноября 2021, все IP из России, Википедии, 3 показа в неделю, в течении ноября). Спасибо. [[Қатысушы:JukoFF|JukoFF]] ([[Қатысушы талқылауы:JukoFF|талқылауы]]) 19:43, 2021 ж. қазанның 11 (+06)

== IMPORTANT: Admin activity review ==

Hello. A policy regarding the removal of &quot;advanced rights&quot; (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing &quot;advanced rights&quot; from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]].

We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):

# GanS NIS (administrator)
# Qarakesek (administrator)

These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.

However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Қатысушы:Stanglavine|Stanglavine]] ([[Қатысушы талқылауы:Stanglavine|талқылауы]]) 06:05, 2022 ж. қаңтардың 17 (+06)

== Movement Strategy and Governance News – Issue 5 ==
&lt;section begin=&quot;ucoc-newsletter&quot;/&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5/Global message|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Strategy and Governance/Newsletter/5/Global message}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

&lt;span style=&quot;font-size:200%;&quot;&gt;'''Movement Strategy and Governance News'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:120%; color:#404040;&quot;&gt;'''Issue 5, January 2022'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size:120%; float:right;&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5|'''Read the full newsletter''']]&lt;/span&gt;
----
Welcome to the fifth issue of Movement Strategy and Governance News (formerly known as Universal Code of Conduct News)! This revamped newsletter distributes relevant news and events about the Movement Charter, Universal Code of Conduct, Movement Strategy Implementation grants, Board elections and other relevant MSG topics.

This Newsletter will be distributed quarterly, while more frequent Updates will also be delivered weekly or bi-weekly to subscribers. Please remember to subscribe [[:m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/MSG Newsletter Subscription|here]] if you would like to receive these updates.
&lt;div style=&quot;margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; background:#fffff; border:2px solid #808080; border-radius:4px; font-size:100%;&quot;&gt;

*'''Call for Feedback about the Board elections''' - We invite you to give your feedback on the upcoming WMF Board of Trustees election. This call for feedback went live on 10th January 2022 and will be concluded on 16th February 2022. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Call for Feedback about the Board elections|continue reading]])
*'''Universal Code of Conduct Ratification''' - In 2021, the WMF asked communities about how to enforce the Universal Code of Conduct policy text. The revised draft of the enforcement guidelines should be ready for community vote in March. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Universal Code of Conduct Ratification|continue reading]])
*'''Movement Strategy Implementation Grants''' - As we continue to review several interesting proposals, we encourage and welcome more proposals and ideas that target a specific initiative from the Movement Strategy recommendations. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Movement Strategy Implementation Grants|continue reading]])
*'''The New Direction for the Newsletter''' - As the UCoC Newsletter transitions into MSG Newsletter, join the facilitation team in envisioning and deciding on the new directions for this newsletter. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#The New Direction for the Newsletter|continue reading]])
*'''Diff Blogs''' - Check out the most recent publications about MSG on Wikimedia Diff. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/5#Diff Blogs|continue reading]])&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;ucoc-newsletter&quot;/&gt;

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 13:25, 2022 ж. қаңтардың 24 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Leadership Development Task Force: Your feedback is appreciated&lt;section end=&quot;annoncement-header&quot; /&gt; ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;:''[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Task Force/Call for Feedback Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Task Force/Call for Feedback Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Leadership Development Task Force/Call for Feedback Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

The Community Development team at the Wikimedia Foundation is supporting the creation of a global, community-driven Leadership Development Task Force. The purpose of the task force is to advise leadership development work.

The team is looking for feedback about the responsibilities of the Leadership Development Task Force. This Meta page shares the proposal for a [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Task Force|Leadership Development Task Force]] and how [[m:Special:MyLanguage/Leadership Development Task Force/Participate|you can help.]] Feedback on the proposal will be collected from 7 to 25 February 2022.&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 23:38, 2022 ж. ақпанның 8 (+06)

== Updates on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines Review ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/2022-02-02 Announcement/Short|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/2022-02-02 Announcement/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/2022-02-02 Announcement/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Hello everyone,

The '''[[m:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]]''' were published 24 January 2022 as a proposed way to apply the [[m:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] across the movement. Comments about the guidelines can be shared here or [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|the Meta-wiki talk page]].

There will be conversations on Zoom on 25 February 2022 at 12:00 UTC, and 4 March 2022 at 15:00 UTC. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Conversations|Join the UCoC project team and drafting committee members to discuss the guidelines and voting process]].'''

The [[m:Universal Code of Conduct/Project#Timeline|timeline is available on Meta-wiki]]. The voting period is March 7 to 21. '''[[m:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting|See the voting information page for more details]].'''

Thank you to everyone who has participated so far.

Sincerely,

Movement Strategy and Governance&lt;br/&gt;
Wikimedia Foundation 

[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 00:17, 2022 ж. ақпанның 17 (+06) &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Movement Strategy and Governance News – Issue 6&lt;section end=&quot;announcement-header&quot;/&gt; == 

&lt;section begin=&quot;ucoc-newsletter&quot;/&gt;
&lt;div style = &quot;line-height: 1.2&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:200%;&quot;&gt;'''Movement Strategy and Governance News'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:120%; color:#404040;&quot;&gt;'''Issue 6, April 2022'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size:120%; float:right;&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6|'''Read the full newsletter''']]&lt;/span&gt;
----

Welcome to the sixth issue of Movement Strategy and Governance News! This revamped newsletter distributes relevant news and events about the Movement Charter, Universal Code of Conduct, Movement Strategy Implementation grants, Board of trustees elections and other relevant MSG topics.

This Newsletter will be distributed quarterly, while the more frequent Updates will also be delivered weekly. Please remember to subscribe [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/MSG Newsletter Subscription|here]] if you would like to receive future issues of this newsletter.
&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; background:#fffff; border:2px solid #808080; border-radius:4px; font-size:100%;&quot;&gt;

*'''Leadership Development -''' A Working Group is Forming! - The application to join the Leadership Development Working Group closed on April 10th, 2022, and up to 12 community members will be selected to participate in the working group. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A1|continue reading]])
*'''Universal Code of Conduct Ratification Results are out! -''' The global decision process on the enforcement of the UCoC via SecurePoll was held from 7 to 21 March. Over 2,300 eligible voters from at least 128 different home projects submitted their opinions and comments. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A2|continue reading]])
*'''Movement Discussions on Hubs -''' The Global Conversation event on Regional and Thematic Hubs was held on Saturday, March 12, and was attended by 84 diverse Wikimedians from across the movement. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A3|continue reading]])
*'''Movement Strategy Grants Remain Open! -''' Since the start of the year, six proposals with a total value of about $80,000 USD have been approved. Do you have a movement strategy project idea? Reach out to us! ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A4|continue reading]])
*'''The Movement Charter Drafting Committee is All Set! -''' The Committee of fifteen members which was elected in October 2021, has agreed on the essential values and methods for its work, and has started to create the outline of the Movement Charter draft. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A5|continue reading]])
*'''Introducing Movement Strategy Weekly -''' Contribute and Subscribe! - The MSG team have just launched the updates portal, which is connected to the various Movement Strategy pages on Meta-wiki. Subscriber to get  up-to-date news about the various ongoing projects. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A6|continue reading]])
*'''Diff Blogs -''' Check out the most recent publications about Movement Strategy on Wikimedia Diff. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/6#A7|continue reading]])
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;ucoc-newsletter&quot;/&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 17:58, 2022 ж. сәуірдің 14 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Join the Wikimedia Foundation Annual Plan conversations with Maryana Iskander&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/Conversations/Announcement|''You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.'']]
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/Conversations/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/Conversations/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello,

The [[m:Special:MyLanguage/Movement Communications|Movement Communications]] and [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance|Movement Strategy and Governance]] teams invite you to discuss the '''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/draft|2022-23 Wikimedia Foundation Annual Plan]]''', a plan of record for the Wikimedia Foundation's work.

These conversations continue [[m:User:MIskander-WMF|Maryana Iskander]]'s [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Chief Executive Officer/Maryana’s Listening Tour|Wikimedia Foundation Chief Executive Officer listening tour]]. 

The conversations are about these questions:
* The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia 2030|2030 Wikimedia Movement Strategy]] sets a direction toward &quot;knowledge as a service&quot; and &quot;knowledge equity&quot;. The Wikimedia Foundation wants to plan according to these two goals. How do you think the Wikimedia Foundation should apply them to our work?
* The Wikimedia Foundation continues to explore better ways of working at a regional level. We have increased our regional focus in areas like grants, new features, and community conversations. What is working well? How can we improve?
* Anyone can contribute to the Movement Strategy process. Let's collect your activities, ideas, requests, and lessons learned. How can the Wikimedia Foundation better support the volunteers and affiliates working in Movement Strategy activities?

You can find [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2022-2023/draft/Your Input|'''the schedule of calls on Meta-wiki''']].

The information will be available in multiple languages. Each call will be open to anyone to attend. Live interpretation will be available in some calls. 

Best regards,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 15:59, 2022 ж. сәуірдің 15 (+06)


== [[incubator:Wp/nog|Wp/nog]] ==

Hello! Are there two users who can edit to test Nogai Wikipedia? It can be also a Turkic user who knows little bit Kipchak and the Cyrillic alphabet (mostly possible is Kazakh, Karakalpak, Crimean Tatar and other Turkic and Kipchak languages). When you know one user please ping it. Because we need only two users who need to be active in Wp/nog to approve Wp/nog.  [[Қатысушы:TayfunEt.|TayfunEt.]] ([[Қатысушы талқылауы:TayfunEt.|талқылауы]]) 14:15, 2022 ж. сәуірдің 18 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;2022 Board of Trustees Call for Candidates&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

The Board of Trustees seeks candidates for the 2022 Board of Trustees election. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Announcement/Call_for_Candidates|'''Read more on Meta-wiki.''']]

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] is here! Please consider submitting your candidacy to serve on the Board of Trustees.

The Wikimedia Foundation Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's operations. Community-and-affiliate selected trustees and Board-appointed trustees make up the Board of Trustees. Each trustee serves a three year term. The Wikimedia community has the opportunity to vote for community-and-affiliate selected trustees.

The Wikimedia community will vote to fill two seats on the Board in 2022. This is an opportunity to improve the representation, diversity, and expertise of the Board as a team.

Who are potential candidates? Are you a potential candidate? Find out more on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Apply to be a Candidate|Apply to be a Candidate page]].

Thank you for your support, 

Movement Strategy and Governance on behalf of the Elections Committee and the Board of Trustees&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 

===&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Объявление о выдвижении кандидатур в Совет попечителей Фонда Викимедиа 2022&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Call for Candidates/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Совет попечителей объявляет поиск кандидатов на участие в выборах в Совет 2022 года. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Announcement/Call_for_Candidates|'''Подробнее на Мета-вики''']].

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|Выборы в Совет попечителей 2022 года]] объявляются открытыми! Просим вас рассмотреть возможность выдвижения своей кандидатуры для службы в Совете попечителей.

Совет попечителей Фонда Викимедиа осуществляет контроль за деятельностью Фонда Викимедиа. В состав Совета входят попечители от сообществ и партнёрских организаций, а также назначенные попечители. Каждый попечитель служит три года. Сообщество Викимедиа имеет возможность голосовать за попечителей от сообществ и партнёрских организаций.

Участники_цы сообщества будут голосовать за два места в Совете попечителей в 2022 году. Это возможность улучшить представительство, разнообразие и компетентность Совета как команды.

Вы являетесь потенциальным кандидатом? Узнайте подробности на странице [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Apply to be a Candidate|Подать заявку на выдвижение своей кандидатуры]].

Благодарим вас за поддержку,

Команда по Стратегии движения и управлению от лица Комитета по выборам и Совета попечителей&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 00:05, 2022 ж. сәуірдің 26 (+06)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Editing news 2022 #1&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;&lt;i&gt;[[metawiki:VisualEditor/Newsletter/2022/April|Read this in another language]] • [[m:VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/i&gt;
[[File:Junior Contributor New Topic Tool Completion Rate.png|thumb|New editors were more successful with this new tool.]]

The [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools#New discussion tool|New topic tool]] helps editors create new ==Sections== on discussion pages.  New editors are more successful with this new tool.  You can [[mw:Talk pages project/New topic#21 April 2022|read the report]].  Soon, the Editing team will offer this to all editors at the 20 Wikipedias that participated in the test.  You will be able to turn it off at [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]].&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] 00:55, 2022 ж. мамырдың 3 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=22019984 тізімін пайдаланып User:Quiddity (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees election 2022 - Call for Election Volunteers&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
The Movement Strategy and Governance team is looking for community members to serve as election volunteers in the upcoming Board of Trustees election.

The idea of the Election Volunteer Program came up during the 2021 Wikimedia Board of Trustees Election. This program turned out to be successful. With the help of Election Volunteers we were able to increase outreach and participation in the election by 1,753 voters over 2017.  Overall turnout was 10.13%, 1.1 percentage points more, and 214 wikis were represented in the election. 

There were a total of 74 wikis that did not participate in 2017 that produced voters in the 2021 election. Can you help increase the participation even more?

Election volunteers will help in the following areas:
* Translate short messages and announce the ongoing election process in community channels
* Optional: Monitor community channels for community comments and questions

Volunteers should:

* Maintain the friendly space policy during conversations and events
* Present the guidelines and voting information to the community in a neutral manner

Do you want to be an election volunteer and ensure your community is represented in the vote? Sign up [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/About|here]] to receive updates. You can use the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/About|talk page]] for questions about translation.&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Выборы в Совет попечителей Фонда Викимедиа 2022. Приглашаем волонтёров&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/2022/Call for Election Volunteers}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Команда по Стратегии движения и управлению приглашает членов сообщества принять участие в качестве волонтёров на предстоящих выборах в Совет попечителей.

Идея программы &quot;Волонтёры на выборах&quot; возникла во время выборов в Совет попечителей Викимедиа в 2021 году. Программа была успешной. Благодаря помощи волонтёров на выборах мы смогли увеличить охват сообществ и участие в выборах на 1 753 избирателя по сравнению с 2017 годом. Общая явка составила 10,13%, что на 1,1 процентных пункта больше. Были представлены 214 википроектов. 

Но 74 вики, не участвовавших в 2017 году, дали голоса на выборах 2021 года. Хотите помочь изменить ситуацию с участием?

Волонтёры на выборах будут помогать в следующем:
* Переводить короткие сообщения и анонсировать текущий избирательный процесс на каналах сообщества
* По желанию: Мониторить каналы сообщества на предмет комментариев и вопросов

Волонтёры должны:

* Соблюдать политику дружественного пространства во время бесед и мероприятий
* Представлять руководящие принципы и информацию о голосовании сообществу в нейтральном ключе

Вы хотите стать волонтёром на выборах и обеспечить представительство вашего сообщества в голосовании? Подпишитесь [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/About|здесь]], чтобы получать обновления. Вы можете использовать [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Strategy and Governance/Election Volunteers/About|страницу обсуждения]] для вопросов о переводе.&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 18:01, 2022 ж. мамырдың 6 (+06)

==Revisions to the Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines==

Hi all, 

After the conclusion of the community vote on the guidelines in March, the [https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee Community Affairs committee (CAC)] of the Board asked [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/thread/JAYQN3NYKCHQHONMUONYTI6WRKZFQNSC/ that several areas of the guidelines be reviewed for improvements].

Having analysed the comments of community members who participated in the vote on the Guidelines for implementing the UCoC, the CAC decided to launch another round of community consultations. Upon completion of these consultations, the community will have an opportunity to vote on the revised UCoC Implementation Guidelines.

According to the analysis, the comments highlighted three critical groups of questions:

1. On (mandatory) training in the UCoC and its Guidelines;

2. On balancing privacy protection and due process;

3. On the requirement that certain groups of users affirm they will acknowledge and adhere to the Universal Code of Conduct.

The Revisions Committee kindly asks you to leave your answers and comments on [https://meta.wikimedia.org/wiki/Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines/Revision_discussions/en this Meta page]. (''[https://meta.wikimedia.org/wiki/Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines/Revision_discussions/Announcement See full announcement]'').  

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 03:39, 2022 ж. маусымның 3 (+06)

== Тренинги по Викиданным для Тюркских Викимедийцев 2022 ==
[[File:Wikidata 2022 Istanbul social media campaign 02.jpg|right|thumb|300px|Wikidata 2022 Istanbul]]
Дорогие друзья,

Я рад сообщить вам, что заявки на получение стипендии для участия в Стамбульской конференции по Викиданным теперь открыты. Если вы представляете тюркское сообщество и активно участвуете в проектах Викимедиа на тюркских языках, то вы можете подать заявку на получение стипендии. Заявки принимаются до 30 июня 2022 года, 23:59 UTC.

Кандидаты смогут подать заявку на получение полной стипендии. Полная стипендия покроет расходы на путешествие, проживание и питание во время конференции, организованное Тюркским ЮГ Викимедиа.

Конференция пройдет с 21 по 23 октября 2022 года в Стамбуле, Турция.

* Чтобы узнать больше о Тренингах по Викиданным для Тюркских Викимедийцев, пожалуйста, посетите: https://w.wiki/53dX

* Чтобы узнать больше о стипендии, регистрации и форме заявки, пожалуйста, посетите: https://w.wiki/5FFv

Кроме того, мы рекомендуем вам подписаться на наш список рассылки (https://w.wiki/5FFw) для получения информации и новостей о проектах и мероприятиях Тюркским ЮГ Викимедиа.

Всего наилучшего, [[User:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#ff0500&quot;&gt;'''''Mehman'''''&lt;/span&gt;]] [[User Talk:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#0500ff&quot;&gt;'''''97'''''&lt;/span&gt;]] 03:48, 2022 ж. маусымның 11 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Propose statements for the 2022 Election Compass&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Propose statements for the 2022 Election Compass| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Propose statements for the 2022 Election Compass|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Propose statements for the 2022 Election Compass}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi all,

Community members in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] are invited to [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Community_Voting/Election_Compass|propose statements to use in the Election Compass.]]

An Election Compass is a tool to help voters select the candidates that best align with their beliefs and views. The community members will propose statements for the candidates to answer using a Lickert scale (agree/neutral/disagree). The candidates’ answers to the statements will be loaded into the Election Compass tool. Voters will use the tool by entering in their answer to the statements (agree/disagree/neutral). The results will show the candidates that best align with the voter’s beliefs and views.

Here is the timeline for the Election Compass:

* July 8 - 20: Community members propose statements for the Election Compass
* 
* July 21 - 22: Elections Committee reviews statements for clarity and removes off-topic statements
* 
* July 23 - August 1: Volunteers vote on the statements
* 
* August 2 - 4: Elections Committee selects the top 15 statements
* 
* August 5 - 12: candidates align themselves with the statements
* 
* August 15: The Election Compass opens for voters to use to help guide their voting decision

The Elections Committee will select the top 15 statements at the beginning of August. The Elections Committee will oversee the process, supported by the Movement Strategy and Governance team. MSG will check that the questions are clear, there are no duplicates, no typos, and so on.

Best,

Movement Strategy and Governance

''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee''&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 11:35, 2022 ж. шілденің 13 (+06)

== Открыт прием заявок для сессий ==

[[File:Wikidata_Istanbul_call_for_submissions_is_now_open_social_media_post.png|250px|right|thumb|Открыт прием заявок]]
Всем привет,

Команда организаторов [[:m:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022|Тренингов по Викиданных для Тюркских Викимедийцев]] рада сообщить вам, что [[:m:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians/Submissions|открыт прием заявок]] (https://w.wiki/5TFZ) на участие в программе конференции, которая пройдет в Стамбуле, Турции, с 21 по 23 октября. '''Мы будем принимать заявки до 10 августа 2022 года'''.

Вы можете подать заявку и выступить на конференции на трех языках: английском, турецком и русском, а также онлайн или очно. Предложения по сессиям могут быть представлены в 5 различных типах со стандартизированной продолжительностью выступления. Основная тема сессии должна быть связана с Викиданными, интегрированными данными, импортом данных, SPARQL или другими связанными темами. Вы также можете представить свои достижения или темы, связанные с развитием проектов Викимедиа и движения Викимедиа. Более подробно – https://w.wiki/5TFZ.

Мы хотели бы узнать и предоставить сообществу больше информации о тюркских сообществах, и мы надеемся, что вы поможете нам достичь этой цели.

С уважением, – [[User:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#ff0500&quot;&gt;'''''Mehman'''''&lt;/span&gt;]] [[User Talk:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#0500ff&quot;&gt;'''''97'''''&lt;/span&gt;]] 21:58, 2022 ж. шілденің 17 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election/Short| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi everyone,

The Affiliate Representatives have completed their voting period. The selected 2022 Board of Trustees candidates are:

* Tobechukwu Precious Friday ([[:m:User:Tochiprecious|Tochiprecious]])
* Farah Jack Mustaklem ([[:m:User:Fjmustak|Fjmustak]])
* Shani Evenstein Sigalov ([[:m:User:Esh77|Esh77]])
* Kunal Mehta ([[:m:User:Legoktm|Legoktm]])
* Michał Buczyński ([[:m:User:Aegis Maelstrom|Aegis Maelstrom]])
* Mike Peel ([[:m:User:Mike Peel|Mike Peel]])

You may see more information about the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Results|Results]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Stats|Statistics]] of this Board election.

The Affiliate organizations selected representatives to vote on behalf of the Affiliate organization. The Affiliate Representatives proposed questions for the candidates to answer in mid-June. These answers from candidates and the information provided from the Analysis Committee provided support for the representatives as they made their decision.

Please take a moment to appreciate the Affiliate Representatives and Analysis Committee members for taking part in this process and helping to grow the Board of Trustees in capacity and diversity. These hours of volunteer work connect us across understanding and perspective. Thank you for your participation.

Thank you to the community members who put themselves forward as candidates for the Board of Trustees. Considering joining the Board of Trustees is no small decision. The time and dedication candidates have shown to this point speaks to their commitment to this movement. Congratulations to those candidates who have been selected. A great amount of appreciation and gratitude for those candidates not selected. Please continue to share your leadership with Wikimedia.

What can voters do now?

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Results|Review the results of the Affiliate selection process]].

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Announcing the six candidates for the 2022 Board of Trustees election|Read more here about the next steps in the 2022 Board of Trustee election]].

Best,

Movement Strategy and Governance

''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee''&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 01:54, 2022 ж. шілденің 21 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Movement Strategy and Governance News – Issue 7&lt;section end=&quot;announcement-header&quot;/&gt; ==

&lt;section begin=&quot;msg-newsletter&quot;/&gt;
&lt;div style = &quot;line-height: 1.2&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:200%;&quot;&gt;'''Movement Strategy and Governance News'''&lt;/span&gt;&lt;br&gt;
&lt;span style=&quot;font-size:120%; color:#404040;&quot;&gt;'''Issue 7, July-September 2022'''&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size:120%; float:right;&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7|'''Read the full newsletter''']]&lt;/span&gt; 
----
Welcome to the 7th issue of Movement Strategy and Governance News! The newsletter distributes relevant news and events about the implementation of Wikimedia's [[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy/Initiatives|Movement Strategy recommendations]], other relevant topics regarding Movement governance, as well as different projects and activities supported by the Movement Strategy and Governance (MSG) team of the Wikimedia Foundation.  

The MSG Newsletter is delivered quarterly, while the more frequent [[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy/Updates|Movement Strategy Weekly]] will be delivered weekly. Please remember to subscribe [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/MSG Newsletter Subscription|here]] if you would like to receive future issues of this newsletter.
&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;margin-top:3px; padding:10px 10px 10px 20px; background:#fffff; border:2px solid #808080; border-radius:4px; font-size:100%;&quot;&gt; 

* '''Movement sustainability''': Wikimedia Foundation's annual sustainability report has been published. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A1|continue reading]])
* '''Improving user experience''': recent improvements on the desktop interface for Wikimedia projects. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A2|continue reading]])
* '''Safety and inclusion''': updates on the revision process of the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A3|continue reading]])
* '''Equity in decisionmaking''': reports from Hubs pilots conversations, recent progress from the Movement Charter Drafting Committee, and a new white paper for futures of participation in the Wikimedia movement. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A4|continue reading]])
* '''Stakeholders coordination''': launch of a helpdesk for Affiliates and volunteer communities working on content partnership. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A5|continue reading]])
* '''Leadership development''': updates on leadership projects by Wikimedia movement organizers in Brazil and Cape Verde. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A6|continue reading]])
* '''Internal knowledge management''': launch of a new portal for technical documentation and community resources. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A7|continue reading]])
* '''Innovate in free knowledge''': high-quality audiovisual resources for scientific experiments and a new toolkit to record oral transcripts. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A8|continue reading]])
* '''Evaluate, iterate, and adapt''': results from the Equity Landscape project pilot ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A9|continue reading]])
* '''Other news and updates''': a new forum to discuss Movement Strategy implementation, upcoming Wikimedia Foundation Board of Trustees election, a new podcast to discuss Movement Strategy, and change of personnel for the Foundation's Movement Strategy and Governance team. ([[:m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Newsletter/7#A10|continue reading]])
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;msg-newsletter&quot;/&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 14:39, 2022 ж. шілденің 25 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Vote for Election Compass Statements&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Vote for Election Compass Statements| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Vote for Election Compass Statements|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Vote for Election Compass Statements}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi all,

Volunteers in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] are invited to [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Community_Voting/Election_Compass/Statements|vote for statements to use in the Election Compass]]. You can vote for the statements you would like to see included in the Election Compass on Meta-wiki.

An Election Compass is a tool to help voters select the candidates that best align with their beliefs and views. The community members will propose statements for the candidates to answer using a Lickert scale (agree/neutral/disagree). The candidates’ answers to the statements will be loaded into the Election Compass tool. Voters will use the tool by entering in their answer to the statements (agree/disagree/neutral). The results will show the candidates that best align with the voter’s beliefs and views.

Here is the timeline for the Election Compass:

*&lt;s&gt;July 8 - 20: Volunteers propose statements for the Election Compass&lt;/s&gt;
*&lt;s&gt;July 21 - 22: Elections Committee reviews statements for clarity and removes off-topic statements&lt;/s&gt;
*July 23 - August 1: Volunteers vote on the statements
*August 2 - 4: Elections Committee selects the top 15 statements
*August 5 - 12: candidates align themselves with the statements
*August 15: The Election Compass opens for voters to use to help guide their voting decision

The Elections Committee will select the top 15 statements at the beginning of August

Best, 

Movement Strategy and Governance

''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee'' &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;  --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 17:31, 2022 ж. шілденің 27 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Delay of the 2022 Wikimedia Foundation Board of Trustees election&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Delay of Board of Trustees election| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Delay of Board of Trustees election|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/Delay of Board of Trustees election}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi all,
 
I am reaching out to you today with an update about the timing of the voting for the Board of Trustees election. 
 
As many of you are already aware, this year we are offering an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Community_Voting/Election_Compass|Election Compass]] to help voters identify the alignment of candidates on some key topics. Several candidates requested an extension of the character limitation on their responses expanding on their positions, and the Elections Committee felt their reasoning was consistent with the goals of a fair and equitable election process.  
 
To ensure that the longer statements can be translated in time for the election, the Elections Committee and Board Selection Task Force decided to delay the opening of the Board of Trustees election by one week - a time proposed as ideal by staff working to support the election. 
 
Although it is not expected that everyone will want to use the Election Compass to inform their voting decision, the Elections Committee felt it was more appropriate to open the voting period with essential translations for community members across languages to use if they wish to make this important decision.
 
The voting will open on August 23 at 00:00 UTC and close on September 6 at 23:59 UTC.

Best regards,

Matanya, on behalf of the Elections Committee
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 15:57, 2022 ж. тамыздың 17 (+06)

== Шағын Wikimedia кеңейтімін қазақ тіліне аудару ==
[[File:LinguaLibre_SignIt-all.png|thumb|350px|Lingua Libre SignIt]]
[[File:Poisson.webm|thumb|Fish in French Sign language]]
:''[Google Translate арқылы жазылған]''
Сәлеметсіз бе, оны кодтағаннан кейін мен шағын Wikimedia кеңейтімін қазақ тіліне аудару үшін көмек іздеп жүрмін: [https://addons.mozilla.org/fr/firefox/addon/lingua-libre-signit/ Firefox үшін Lingua Libre SignIt]. Бұл кеңейтім эксперименттік болып табылады, ол пайдаланушыларға ымдау тілдерін үйренуге мүмкіндік береді. «Қазақтан қазақша ым тіліне» қосқым келеді. Аударылатын бар болғаны 30 сөз тіркесі бар, біреу [оларды аударуға көмектесе алады]. Біз сондай-ақ бейне түсіру үшін ымдау тілін жақсы білетін еріктілерді іздейміз. Код кішкентай, сондықтан бұл кіші JS әзірлеушілері үшін жақсы жоба. Осы өтінішті қарастырғаныңызға рахмет. [[Қатысушы:Yug|Yug]] ([[Қатысушы талқылауы:Yug|талқылауы]]) 22:13, 2022 ж. тамыздың 15 (+06)

;Translate small Wikimedia extension into Kazakh
Hello, after coding it I'm looking for help to translate into Kazakh a small Wikimedia extension : [https://addons.mozilla.org/fr/firefox/addon/lingua-libre-signit/ Lingua Libre SignIt] for Firefox. This extension is experimental, it allows users to learn sign language(s). I would like to add &quot;Kazakh to Kazakh Sign Language&quot;. There are just 30 phrases to translate, could someone [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&amp;group=signit&amp;language=kk-cyrl help to translate those here].

We also look for volunteers fluent in sign language to record videos. The code is small, so it's also a good project for junior JS developers to join in.

Thank you for considering this request. [[Қатысушы:Yug|Yug]] ([[Қатысушы талқылауы:Yug|талқылауы]]) 23:05, 2022 ж. тамыздың 20 (+06)

== Invitation to join the Movement Strategy Forum == 

Hello everyone,

[https://forum.movement-strategy.org/ The Movement Strategy Forum] (MS Forum) is a multilingual collaborative space for all conversations about Movement Strategy implementation. 

We are inviting all Movement participants to collaborate on the MS Forum. The goal of the forum is to build community collaboration, using an inclusive multilingual platform. 

The [https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy Movement Strategy] is a collaborative effort to imagine and build the future of the Wikimedia Movement. Anyone can contribute to the Movement Strategy, from a comment to a full-time project. 

Join this forum with your Wikimedia account, engage in conversations, and ask questions in your language.

The Movement Strategy and Governance team (MSG) launched the proposal for the MS Forum in May 2022. There was a 2-month community review period, which ended on 24 July 2022. The community review process included several questions that resulted in interesting conversations. You can read the [https://forum.movement-strategy.org/t/ms-forum-community-review-report/1436 Community Review Report]. 

We look forward to seeing you at the MS Forum! 

Best regards,  

Movement Strategy and Governance team 

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 14:00, 2022 ж. тамыздың 22 (+06)

=== Присоединяйтесь к форуму Стратегии движения === 

Всем привет, 

[https://forum.movement-strategy.org/ Форум Стратегии движения] (MS Forum) — это многоязычное пространство для совместного обсуждения всех вопросов, связанных с реализацией Стратегии движения. 

Приглашаем всех участников Движения к сотрудничеству на форуме Стратегии движения. Цель форума - построение сотрудничества между сообществами с помощью инклюзивной и многоязычной платформы. 

[https://meta.wikimedia.org/wiki/Movement_Strategy Стратегия движения] — это совместная работа по созданию будущего движения Викимедиа. Каждый может внести свой вклад в Стратегию движения — от одного комментария до разработки проекта. Присоединяйтесь к форуму со своей учетной записью Викимедиа, участвуйте в беседах и задавайте вопросы на своем языке.

Команда по Стратегии движения и управлению (MSG) выдвинула предложение о создании форума в мае 2022 года. Был проведен 2-х месячный период рассмотрения предложения сообществом, который завершился 24 июля 2022 года. Вы можете ознакомиться с отчетом об обзоре сообщества [https://forum.movement-strategy.org/t/ms-forum-community-review-report/1436 здесь]. 

Мы будем рады видеть вас на форуме! 

С уважением,

Команда по Стратегии движения и управлению 

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 14:00, 2022 ж. тамыздың 22 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2022/Announcement/The 2022 Board of Trustees election Community Voting period is now open}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hi everyone,

The Community Voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022|2022 Board of Trustees election]] is now open. Here are some helpful links to get you the information you need to vote:

* Try the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Community_Voting/Election_Compass|Election Compass]], showing how candidates stand on 15 different topics.
* Read the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Candidates|candidate statements]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Affiliate_Organization_Participation/Candidate_Questions|answers to Affiliate questions]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Apply to be a Candidate|Learn more about the skills the Board seeks]] and how the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2022/Candidates|Analysis Committee found candidates align with those skills]]

If you are ready to vote, you may go to [[Special:SecurePoll/vote/Wikimedia_Foundation_Board_Elections_2022|SecurePoll voting page]] to vote now. '''You may vote from August 23 at 00:00 UTC to September 6 at 23:59 UTC.''' To see about your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]].

Best,

Movement Strategy and Governance

''This message was sent on behalf of the Board Selection Task Force and the Elections Committee''&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылауы]]) 21:07, 2022 ж. тамыздың 23 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Revised Enforcement Draft Guidelines for the Universal Code of Conduct&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee#Revisions Committee|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines Revisions committee]] is requesting comments regarding the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|'''Revised Enforcement Draft Guidelines for the Universal Code of Conduct (UCoC)''']]. This review period will be open from '''8 September 2022 until 8 October 2022.'''

The Committee collaborated to revise these draft guidelines based on input gathered from the community discussion period from May through July, as well as the community vote that concluded in March 2022. The revisions are focused on the following four areas:

# To identify the type, purpose, and applicability of the UCoC training;
# To simplify the language for more accessible translation and comprehension by non-experts;
# To explore the concept of affirmation, including its pros and cons;
# To review the balancing of the privacy of the accuser and the accused

The Committee requests comments and suggestions about these revisions by '''8 October 2022'''. From there, the Revisions Committee anticipates further revising the guidelines based on community input.

'''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|Find the Revised Guidelines on Meta]], and a [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Comparison|comparison page in some languages.''']]

Everyone may share comments in a number of places.  Facilitators welcome comments in any language on [[m:Special:MyLanguage/Talk:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|the Revised Enforcement Guidelines talk page]]. Comments can also be shared on talk pages of translations, at local discussions, or during conversation hours. There are a series of [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Conversation hours|'''conversation hours''']] planned about the Revised Enforcement Guidelines; please see Meta for the times and details.

The facilitation team supporting this review period hopes to reach a large number of communities. If you do not see a conversation happening in your community, please organize a discussion. Facilitators can assist you in setting up the conversations. Discussions will be summarized and presented to the drafting committee every two weeks. The summaries will be published [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee/Digests|here]].&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Пересмотренное Руководство по обеспечению правоприменения УКП&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Уважаемые члены казахоязычного сообщества,

[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee#Revisions Committee|Комитет по пересмотру Руководства по обеспечению правоприменения Универсального кодекса поведения]]  (УКП) просит представить отзывы относительно [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|'''пересмотренной версии проекта Руководства по обеспечению правоприменения УКП''']]. Рассмотрение будет проходить в период с '''8 сентября 2022 года по 8 октября 2022 года.'''

Комитет провел пересмотр проекта руководства, основываясь на предложениях, собранных во время дискуссии сообщества в период с мая по июль, а также на основе голосования, проведенного в марте 2022 года. Изменения преимущественно касаются четырех областей:

# Определение вида, назначения и применимости обучения по УКП.
# Упрощение формулировок для облегчения перевода и понимания людьми, не являющимися экспертами.
​​# Прояснение концепции утверждения, включая ее достоинства и недостатки. 
# Пересмотр баланса между конфиденциальностью заявителя и нарушителя.

Комитет просит предоставить отзывы и предложения касательно данных изменений до '''8 октября 2022 года'''. Далее, комитет по пересмотру планирует внести дополнительные изменения на основе отзывов сообщества.

'''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|Вы можете найти обновленное руководство в Мета-вики]], а также [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Comparison|страницу сравнения на разных языках. ''']]

Каждый имеет возможность поделиться своими отзывами в различных местах. Вы можете поделиться комментариями на любом удобном вам языке на [[m:Special:MyLanguage/Talk:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|странице обсуждения по обновленному руководству]]. Вы также можете предоставить отзывы на страницах обсуждений переведенных версий, во время локальных дискуссий или же во время «часов обсуждения» и круглых столов.
Планируется проведение дискуссий по вопросам изменений в Руководстве по обеспечению правоприменения УКП. Пожалуйста, ознакомьтесь с подробностями и датами на [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Conversation hours|'''Мета-вики''']].

Команда фасилитаторов, осуществляющая поддержку данного процесса, надеется привлечь большое количество сообществ. Если обсуждение еще не происходит в вашем сообществе, пожалуйста, организуйте такое обсуждение сами. Фасилитаторы могут помочь вам в организации обсуждений. Результаты обсуждений будут обобщаться и представляться на рассмотрение редакционного комитета каждые две недели. Краткие итоги будут публиковаться [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Drafting committee/Digests|здесь]].&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 20:22, 2022 ж. қыркүйектің 12 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Invitation to attend “Ask Me Anything about Movement Charter” Sessions&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; == 

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]
Hello all, 

During the 2022 Wikimedia Summit, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee|Movement Charter Drafting Committee]] (MCDC) presented the first outline of the Movement Charter, giving a glimpse on the direction of its future work, and the Charter itself. The MCDC then integrated the initial feedback collected during the Summit. Before proceeding with writing the Charter for the whole Movement, the MCDC wants to interact with community members and gather feedback on the drafts of the three sections: Preamble, Values &amp; Principles, and Roles &amp; Responsibilities (intentions statement). The Movement Charter drafts will be available on the Meta page [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content|here]] on November 14, 2022. Community wide consultation period on MC will take place from November 20 to December 18, 2022. Learn more about it [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|here]]. 

With the goal of ensuring that people are well informed to fully participate in the conversations and are empowered to contribute their perspective on the Movement Charter, three '''“Ask Me Anything about Movement Charter&quot;''' sessions have been scheduled in different time zones. Everyone in the Wikimedia Movement is invited to attend these conversations. The aim is to learn about Movement Charter - its goal, purpose, why it matters, and how it impacts your community. MCDC members will attend these sessions to answer your questions and hear community feedback.     

The “Ask Me Anything” sessions accommodate communities from different time zones. Only the presentation of the session is recorded and shared afterwards, no recording of conversations. Below is the list of planned events: 

* '''Asia/Pacific''': November 4, 2022 at 09:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1667552400 your local time]). Interpretation is available in Chinese and Japanese.   
* '''[https://forum.movement-strategy.org/t/ask-me-anything-about-movement-charter-session-europe-mena-sub-saharan-africa/2132 CEE and CA/MENA/Sub Saharan Africa]''': November 12, 2022 at 15:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1668265257 your local time]). Interpretation is available in  Arabic, French and Russian.  
* '''North and South America/ Western Europe''': November 12, 2022 at 15:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1668265257 your local time]). Interpretation is available in Spanish and Portuguese. 

On the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|Meta page]] you will find more details; Zoom links will be shared 48 hours ahead of the call.

'''Call for Movement Charter Ambassadors'''

Individuals or groups from all communities who wish to help include and start conversations in their communities on the Movement Charter are encouraged to become [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|Movement Charter Ambassadors]] (MC Ambassadors). MC Ambassadors will carry out their own activities and get financial support for enabling conversations in their own languages. [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Team|Regional facilitators]] from the Movement Strategy and Governance team are available to support applicants with MC Ambassadors grantmaking. If you are interested please sign up [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|here]]. Should you have specific questions, please reach out to the MSG team via email: strategy2030@wikimedia.org or on the MS forum. 

We thank you for your time and participation. 

''On behalf of the Movement Charter Drafting Committee'',&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 16:36, 2022 ж. қарашаның 7 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Приглашение принять участие в сессиях «‎Вопросы и ответы об Уставе движения»&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; === 

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions|Вы можете найти перевод данного сообщения на другие языки на Мета-вики.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Community Consultation/Announcement/Ask Me Anything Sessions}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]
Доброго дня, 

[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee|Комитет по разработке Устава движения]] представил предварительный проект Устава движения в Саммите Викимедиа 2022, обозначив направление Комитета и Устава. Исходя из полученных отзывов, Комитет внёс в Устав первоначальные изменения. Прежде чем приступить к написанию Устава для всего Движения, Комитет по разработке Устава планирует провести консультации с сообществом Викимедиа и получить обратную связь по черновым вариантам первых трёх разделов: Преамбула, Ценности и принципы, и Роли и обязанности (заявление о намерениях). Проекты этих разделов будут доступны на [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Content|Мета странице]] 14 ноября 2022 года. Консультации с сообществом для получения обратной связи по трём разделам Устава движения пройдут с 20 ноября по 18 декабря 2022 года. Узнайте больше об этом [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|здесь]]. 

С целью обеспечения информированности всех заинтересованных лиц, для того, чтобы они могли полноценно участвовать в обсуждениях и имели возможность поделиться мнением об Уставе движения, приглашаем вас присоединиться к сессии '''«‎Вопросы и ответы об Уставе движения‎»'''. Данные сессии запланированы с учётом разных часовых поясов. Все желающие узнать об Уставе Движения могут принять участие в сессиях. На этих сессиях участники узнают о цели устава, о значении и влиянии, которые он имеет для викимедийцев, а также для сообществ. Члены Комитета по разработке Устава движения будут присутствовать, чтобы ответить на вопросы и услышать мнение сообщества.     

Будет записана только презентационная часть, запись обсуждений не предусмотрена. Ниже приведен список запланированных встреч: 

* '''Азиатско-Тихоокеанский регион''': 4 ноября 2022 года в 09:00-10.30 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1667552400 ваше местное время]). Доступен перевод на китайский и японский языки.   
* '''[https://forum.movement-strategy.org/t/ask-me-anything-about-movement-charter-session-europe-mena-sub-saharan-africa/2132 Центральная и Восточная Европа и Центральная Азия/страны MENA/страны Африки к югу от Сахары]''': 12 ноября 2022 года в 15:00-16.30 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1668265257 ваше местное время]). Доступен устный перевод на арабский, французский и русский языки.  
* '''Северная и Южная Америка/Западная Европа''': 12 ноября 2022 года в 15:00-16.30 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1668265257 Ваше местное время]). (В то же время, что и сессия №2, указанная выше) Доступен устный перевод на испанский и португальский языки. 

На [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Community Consultation|странице Мета]] вы найдете более подробную информацию; ссылки на Zoom будут предоставлены за 48 часов до звонка.

'''Послы Устава Движения'''

Отдельные лица или группы людей из всех сообществ, которые хотят способствовать включению своих сообществ к обсуждениям об Уставе движения, могут стать [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|Послами Устава движения]]. Послы Устава движения будут проводить свои мероприятия и могут получить финансовую поддержку для проведения встреч на своих языках. [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Team|Региональные фасилитаторы]] команды по Стратегии и движения и управлению будут оказывать поддержку желающим получить грант для послов УД. Если вы заинтересованы стать послом УД, пожалуйста, зарегистрируйтесь [[m:Special:MyLanguage/Movement Strategy and Governance/Movement Charter Ambassadors Program/About|здесь]]. Если у вас есть конкретные вопросы, пожалуйста, свяжитесь с командой по Стратегии движения и управлению по электронной почте: strategy2030@wikimedia.org или на форуме Стратегии движения. 

Спасибо вам за участие. 

''От имени Комитета по разработке Устава Движения'',&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;

--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 16:36, 2022 ж. қарашаның 7 (+06)

== IMPORTANT: Admin activity review ==

Hello. A policy regarding the removal of &quot;advanced rights&quot; (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing &quot;advanced rights&quot; from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]].

We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
#[[User:AlibekKS|AlibekKS]] (administrator)
#[[User:Ulan|Ulan]] (administrator)

These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.

However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Қатысушы:Elton|Elton]] ([[Қатысушы талқылауы:Elton|талқылау]]) 19:22, 2023 ж. қаңтардың 4 (+06)

== Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына дауыс беру болайын деп жатыр ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1|Бұл хабардың басқа тілдерге аударылған нұсқасын Meta-wiki сайтынан таба аласыз.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Сәлеметсіздер ме!

2023 жылғы қаңтардың ортасында [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct|Әмбебап әдеп кодексінің]] [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулық]] қауымдастықтың екінші ратификациялық дауыс беруіне салынады. Бұл шара [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines/Voting/Results|2022 жылдың наурызындағы дауыс беру]] шарасының жалғасы болмақ, ол кезде дауыс берушілердің көбі ӘӘК-нің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықты қолдаған еді. Дауыс беру кезінде қатысушылар қауымдастықтағы маңызды мәселелерді атап өтуге көмектесті. Қамқоршылық кеңесінің [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Қауымдастық істері бойынша комитеті]] сол аталып өткен мәселелердің қарастырылуын сұрады.

Еріктілер басқаратын [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Drafting_committee#Revisions_Committee_members|Қайта қарастыру комитеті]] қауымдастық ұсыныстарын тексеріп, өзгерістер енгізу үшін біраз тер төкті. Олар оқыту және бекіту талаптары, жұмыс барысындағы құпиялық пен ашықтық, құжаттың оқуға және аударуға ыңғайлы болуы сияқты өзекті мәселелерді жетілдірді.

Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасын '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|мына жерден]]''', ал өзгерістер арасындағы айырмашылықты '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Comparison|мына жерден]]''' көруге болады.

'''Қалай дауыс беруге болады?'''

Дауыс беру '''2023 жылғы 17 қаңтардан''' бастап ашық болады. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voter information|Meta-wiki сайтындағы осы бетте]]''' SecurePoll арқылы қалай дауыс беруге болатыны туралы ақпарат берілген.

'''Кім дауыс бере алады?'''

Осы дауыс беруге '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised enforcement_guidelines/Voter_information#Voting_eligibility|жарамдылық талаптары]]''' Уикимедиа Қамқоршылар кеңесінің сайлауындағымен бірдей.  Дауыс берушілердің құзыреттілігі туралы толық ақпаратты дауыс берушінің ақпарат бетінен көріңіз.  Талаптарға сай болсаңыз, Уикимедиа аккаунтыңызды пайдаланып, дауыс беру серверіне кіре аласыз.

'''Дауыс беру аяқталған соң не болады?''' 

Дауыстарды тәуелсіз еріктілер тобы мұқият тексереді. Дауыс беру нәтижесі Wikimedia-l жүйесінде, Қозғалыс стратегиясының форумында, Diff блогінде, сондай-ақ Meta-wiki сайтында жарияланады. Дауыс берушілер қайтадан дауыс беріп, нұсқаулық туралы пікір білдіре алады. Қамқоршылар кеңесі ӘӘК-нің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың ратификациялануын немесе одан әрі жетілдірілуін қарастырғанда, қолдау көрсету мен қозғалған мәселелер деңгейін ескереді.

ӘӘК жобасы тобының атынан,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 18:31, 2023 ж. қаңтардың 10 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына дауыс беру басталды&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==

Сәлеметсіздер ме! 

[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines|Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына]] [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voting|дауыс беру кезеңі]] басталды! Дауыс беру уақыты екі аптаға созылады және '''2023 жылғы 31 қаңтар''' күні сағат '''23:59-да (UTC)''' аяқталады. Кімдер дауыс бере алатыны, сондай-ақ қалай дауыс беру керектігі туралы білу үшін Meta-wiki сайтындағы [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voter_information|дауыс берушілерге арналған ақпарат]] бетіне өтіңіз.

Әмбебап әдеп кодексінің (ӘӘК-нің) орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулық пен дауыс беру процесі туралы толық ақпарат алу үшін [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Announcement/Voting_1|алдыңғы хабарды]] оқыңыз.

ӘӘК жобасы тобының атынан, --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 01:10, 2023 ж. қаңтардың 19 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына дауыс беру аяқталайын деп қалды &lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 3|Бұл хабардың басқа тілдерге аударылған нұсқасын Meta-wiki сайтынан таба аласыз.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 3|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 3}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Сәлеметсіздер ме!

[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|Әмбебап әдеп кодексінің орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулықтың қайта қаралған нұсқасына]] [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting|дауыс беру]] '''2023 жылғы 31 қаңтар''' күні сағат '''23:59-да (UTC)''' аяқталады. Кімдер дауыс бере алатыны, сондай-ақ қалай дауыс беру керектігі туралы білу үшін Meta-wiki сайтындағы [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voter information|дауыс берушілерге арналған ақпарат]] бетіне өтіңіз. Әмбебап әдеп кодексінің (ӘӘК-нің) орындалуын қамтамасыз ету туралы нұсқаулық пен дауыс беру процесі туралы толық ақпарат [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement/Voting 1|алдыңғы хабарда]] берілген.

ӘӘК жобасы тобының атынан,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; --[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 00:54, 2023 ж. қаңтардың 31 (+06)

==&lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Universal Code of Conduct revised enforcement guidelines vote results&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt;==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The recent community-wide vote on the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines |Universal Code of Conduct revised Enforcement Guidelines]] has been tallied and scrutinized. Thank you to everyone who participated.

After 3097 voters from 146 Wikimedia communities voted, the results are 76% in support of the Enforcement Guidelines, and 24% in opposition. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voting_statistics|Statistics]] for the vote are available. A more detailed summary of comments submitted during the vote will be published soon.

From here, the results and comments collected during this vote will be submitted to the Board of Trustees for their review. The current expectation is that the Board of Trustees review process will complete in March 2023.  We will update you when their review process is completed.

On behalf of the UCoC Project Team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 00:49, 2023 ж. ақпанның 16 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Community feedback-cycle about updating the Wikimedia Terms of Use starts&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Announcement|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Announcement|}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_department|Wikimedia Foundation Legal Department]] is organizing a feedback-cycle with community members to discuss updating the Wikimedia Terms of Use.

[[:foundation:Special:MyLanguage/Terms of Use|The Terms of Use (ToU)]] are the legal terms that govern the use of websites hosted by the Wikimedia Foundation. We will be gathering your feedback on a draft proposal from February through April. The draft will be translated into several languages, with written feedback accepted in any language.

This update comes in response to several things:
* Implementing the Universal Code of Conduct
* Updating project text to the Creative Commons BY-SA 4.0 license
* Proposal for better addressing undisclosed paid editing
* Bringing our terms in line with current and recently passed laws affecting the Foundation, including the European Digital Services Act

As part of the feedback cycle two office hours will be held, the first on March 2, the second on April 4. 

For further information, please consult:
* The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Proposed update|proposed update of the ToU by comparison]]  
* The page for your [[m:Talk:Terms of use|feedback]]
* Information about [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours|the office hours]]

On behalf of the Wikimedia Foundation Legal Team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 01:56, 2023 ж. ақпанның 22 (+06)

=== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Reminder: Office hours about updating the Wikimedia Terms of Use&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ===

&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Reminder|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours/Reminder|}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello everyone,

This a reminder that the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_department|Wikimedia Foundation Legal Department]] is hosting [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours|office hours]] with community members about [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_department/2023_ToU_updates/Proposed_update|updating the Wikimedia Terms of Use]].

The office hours will be held on '''March 2, at 17:00 UTC to 18:30 UTC.''' See for more [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/2023 ToU updates/Office hours|details here on Meta]].

Another office hours will be held on April 4.

We hereby kindly invite you to participate in the discussion. Please note that this meeting will be held in English language and led by the members of the Wikimedia Foundation Legal Team, who will take and answer your questions. Facilitators from the Movement Strategy and Governance Team will provide the necessary assistance and other meeting-related services.

On behalf of the Wikimedia Foundation Legal Team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 18:04, 2023 ж. наурыздың 2 (+06)

== Editing news 2023 #1 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;&lt;i&gt;[[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter/2023/February|Read this in another language]] • [[m:Special:MyLanguage/VisualEditor/Newsletter|Subscription list for this multilingual newsletter]]&lt;/i&gt;

This newsletter includes two key updates about the [[mw:Special:MyLanguage/Editing team|Editing]] team's work:

# The Editing team will finish adding new features to the [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project|Talk pages project]] and deploy it.
# They are beginning a new project, [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]].

&lt;strong&gt;Talk pages project&lt;/strong&gt;
[[File:Page Frame Features on desktop.png|alt=Screenshot showing the talk page design changes that are currently available as beta features at all Wikimedia wikis. These features include information about the number of people and comments within each discussion.|thumb|300px|Some of the upcoming changes]]

The Editing team is nearly finished with this first phase of the [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project|Talk pages project]]. Nearly all [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|new features]] are available now in the [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature for {{int:discussiontools-preference-label}}]].

It will show information about how active a discussion is, such as the date of the most recent comment. There will soon be a new &quot;{{int:skin-action-addsection}}&quot; button. You will be able to turn them off at [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion]]. Please [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Talk_pages_project/Usability#c-PPelberg_(WMF)-20230215001000-Feedback:_Proposed_Revisions_to_%22Add_topic%22_button|tell them what you think]].

[[File:Daily edit completion rates mobile talk pages.png|thumb|300px|Daily edit completion rate by test group: DiscussionTools (test group) and MobileFrontend overlay (control group)]]

An A/B test for [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Mobile|{{int:discussiontools-preference-label}} on the mobile site]] has finished. Editors were [[mw:Special:MyLanguage/Talk_pages_project/Mobile#Status_Updates|more successful with {{int:discussiontools-preference-label}}]]. The Editing team is enabling these features for all editors on the mobile site.

&lt;strong&gt;New Project: Edit Check&lt;/strong&gt;

The Editing team is beginning [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|a project to help new editors of Wikipedia]]. It will help people identify some problems before they click &quot;{{int:publishchanges}}&quot;. The first tool will encourage people to add references when they add new content. Please [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist|watch]] that page for more information. You can [[mw:Special:MyLanguage/Editing_team/Community_Conversations#20230303|join a conference call on 3&amp;nbsp;March&amp;nbsp;2023]] to learn more.&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

–[[User:Whatamidoing (WMF)|Whatamidoing (WMF)]] ([[User talk:Whatamidoing (WMF)|{{int:Talkpagelinktext}}]]) 05:24, 2023 ж. ақпанның 23 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/VisualEditor/Newsletter/Wikis_with_VE&amp;oldid=24611966 тізімін пайдаланып User:Quiddity (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt;Board of Trustees have ratified the UCoC Enforcement Guidelines&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement - Board ratification|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement - Board ratification|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Announcement - Board ratification}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello all, an important update on the UCoC Enforcement Guidelines:

The vote on the Enforcement Guidelines in January 2023 showed a majority approval of the Enforcement Guidelines. There were 369 comments received and a detailed summary of the comments will be published shortly. Just over three-thousand (3097) voters voted and 76% approved of the Enforcement Guidelines. You can view the '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Revised_enforcement_guidelines/Voting_statistics|vote statistics on Meta-wiki]]'''.

As the support increased, this signifies to the Board that the current version has addressed some of the issues indicated during the last review in 2022. The Board of Trustees voted to ratify the Enforcement Guidelines. The [https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Approval_of_Universal_Code_of_Conduct_Enforcement_Guidelines resolution can be found on Foundation wiki] and you can read more about the [https://diff.wikimedia.org/2023/03/21/the-enforcement-guidelines-received-strong-support-from-the-community-what-happens-next/ process behind the 2023 Enforcement Guidelines review on Diff.]

There are some next steps to take with the important recommendations provided by the Enforcement Guidelines. More details will come soon about timelines. Thank you for your interest and participation. 

On behalf of the UCoC Project Team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 18:07, 2023 ж. наурыздың 24 (+06)

== &lt;section begin=&quot;announcement-header&quot; /&gt; Report on voter comments from the revised Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ratification vote&lt;section end=&quot;announcement-header&quot; /&gt; ==
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting/Report/Email|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting/Report/Email|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voting/Report/Email}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello all,

The Universal Code of Conduct project team has completed the analysis of the comments accompanying the ratification vote on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines|revised Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]]. 

All respondents to the vote had the opportunity to provide comments regarding the contents of the revised Enforcement Guidelines draft document. A total of 369 participants left comments in 18 languages; compared to 657 commenters in 27 languages in 2022. The Trust and Safety Policy team completed an analysis of these results, categorizing comments to identify major themes and areas of focus within the comments. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Revised enforcement guidelines/Voter comments report|The report is available in translated versions on Meta-wiki here]]'''. Please help translate into your language. 

Again, we are thankful to all who participated in the vote and discussions. More information about the Universal Code of Conduct and its Enforcement Guidelines can be found on Meta-wiki.

On behalf of the Universal Code of Conduct project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
--[[Қатысушы:AAkhmedova (WMF)|AAkhmedova (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:AAkhmedova (WMF)|талқылау]]) 15:25, 2023 ж. сәуірдің 3 (+06)

== Тюркская Конференция Викимедиа ==

Дорогие коллеги,

С 20 по 22 октября 2023 года, [[:m:Wikimedians of Turkic Languages User Group|Тюркская ЮГ]] совместно с [[:m:Wikimedia Community User Group Turkey|Викимедиа Турцией]] организует вторую [[:m:Turkic Wikimedia Conference 2023|Тюркскую Конференцию Викимедиа]] в Стамбуле, Турция.

Тюркская Конференция Викимедиа - это ежегодная встреча викимедийцев и добровольцев проектов Викимедиа на тюркских языках. Цель конференции - объединить всех людей, которые работают над проектами Викимедиа и поддерживают развитие проектов и движения Викимедиа на местном и глобальном уровнях. Сегодня более 200 миллионов человек говорят на тюркских языках, а география носителей объединяет Турцию, Азербайджан, Украину, Молдову, Иран, Центральную Азию, Китай и Россию. Исходя из этого, развитие и поддержка сообществ тюркоязычных викимедийцев имеют решающее значение.

Все тюркские сообщества и аффилиации имеют право направить [[:m:Turkic Wikimedia Conference 2023/Eligible affiliates|своих делегатов на конференцию]], расходы на которую будут покрыты Тюркской ЮГ. Процесс отбора делегатов и вся другая соответствующая информация даны [[:m:Turkic Wikimedia Conference 2023/Registration|на странице регистрации]]. Пожалуйста, прочтите его внимательно. Крайний срок регистрации делегатов от сообществ и ассоциаций - 20 июля.

Все другие участники, не являющиеся делегатами, могут зарегистрироваться до 31 июля.

Увидимся в Стамбуле!

С уважением, -- [[User:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#ff0500&quot;&gt;'''''Mehman'''''&lt;/span&gt;]] [[User Talk:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#0500ff&quot;&gt;'''''97'''''&lt;/span&gt;]] 14:09, 2023 ж. шілденің 2 (+06)

== Deploying the Phonos in-line audio player to your Wiki ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{{int:Hello}}!

Apologies if this message is not in your language, {{int:Please help translate}} to your language.

This wiki will soon be able to use the [[mw:Help:Extension:Phonos#Inline_audio_player_mode|inline audio player]] implemented by the [[mw:Extension:Phonos|Phonos]] extension. This is part of fulfilling a wishlist proposal of providing [[m:Community_Wishlist_Survey_2022/Multimedia_and_Commons/Audio_links_that_play_on_click|audio links that play on click]].

With the inline audio player, you can add text-to-speech audio snippets to wiki pages by simply using a tag:
&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;
&lt;phonos file=&quot;audio file&quot; label=&quot;Listen&quot;/&gt;
&lt;/syntaxhighlight&gt;
The above tag will show the text next to a speaker icon, and clicking on it will play the audio instantly without taking you to another page. A common example where you can use this feature is in adding pronunciation to words as illustrated on the [[wiktionary:en:English#Pronunciation|English Wiktionary]] below.

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;
{{audio|en|En-uk-English.oga|Audio (UK)}}
&lt;/syntaxhighlight&gt;

Could become:

&lt;syntaxhighlight lang=&quot;wikitext&quot;&gt;
&lt;phonos file=&quot;En-uk-English.oga&quot; label=&quot;Audio (UK)&quot;/&gt;
&lt;/syntaxhighlight&gt;

The inline audio player will be available in your wiki in 2 weeks time; in the meantime, we would like you to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Phonos|read about the features]] and give us feedback or ask questions about it in this [[mw:Help_talk:Extension:Phonos|talk page]].

Thank you!&lt;/div&gt;
&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]], on behalf of the Foundation's Language team&lt;/bdi&gt;
&lt;/div&gt;

08:26, 2023 ж. шілденің 27 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_announcement_list_(In-line_audio_player)&amp;oldid=25350821 тізімін пайдаланып User:UOzurumba (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== MinT Machine Translation added to Kazakh Wikipedia ==

{{int:Hello}} Kazakh Wikipedians!

Apologies as this message is not in your language, {{int:Please-translate}}.

The WMF Language team has added another machine translation (MT) system for [[Special:ContentTranslation|Content Translation]] in your Wikipedia called MinT; you can use [[mw:Content_translation/Machine_Translation/MinT|MinT machine translation]] when translating Wikipedia articles using the Content and Section Translation tool.

The WMF Language team provides the MinT service. It is hosted in the Wikimedia Foundation Infrastructure with [[:en:Neural_machine_translation|neural machine translation]] models that other organizations have released with an open-source license. MinT integrates translation based on the [https://ai.facebook.com/research/no-language-left-behind/ NLLB-200] model in your Wikipedia.  This MT is set as optional in your Wikipedia. Still, you can choose not to use it by selecting &quot;Start with empty paragraph&quot; from the &quot;Initial Translation&quot; dropdown menu.

Since MinT is hosted in the WMF Infrastructure and the models are open source, it adheres to Wikipedia's policies about attribution of rights, your privacy as a user and brand representation. You can find more information about the MinT Machine translation and the models on [[mw:Content_translation/Machine_Translation/MinT|this page]].

Please note that the use of the MinT MT is not compulsory. However, we would want your community to:

* use it to improve the quality of the Machine Translation service
* [[mw:Talk:Content_translation|provide feedback]] about the service and its quality, and ask questions about this addition.

We trust that introducing this MT is a good support to the Content Translation tool.

Thank you!

[[Қатысушы:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:UOzurumba (WMF)|талқылау]]) 21:57, 2023 ж. тамыздың 9 (+06) On behalf of the WMF Language team.

== Plans to enable Content and Section translation tool in Kazakh Wikipedia ==

Hello Kazakh Wikipedians!

Apologies as this message is not in your native language, Please help translate to your language.

The WMF Language team is pleased to let you know that we will like to enable the Section and Content translation tool in Kazakh Wikipedia. For this, our team will love you to read about the tool and test the [https://design.wikimedia.org/strategy/section-translation.html Section Translation tool] so you can:

* Give us your feedback

* Ask us questions

* Tell us how to improve it

Below is background information about the tools and how you can test the Section translation tool.

'''Background information'''

[[mw:Content_translation|Content Translation]] has been a successful tool for editors to create content in their language. More than one million articles have been created across all languages since the tool was released in 2015. However, the tool is not out of beta in Kazakh Wikipedia, limiting the discoverability of the tool and its use and blocking the enablement of the Section translation in your Wikipedia

[[mw:Content_translation/Section_translation|Section Translation]] extends the capabilities of Content Translation to support mobile devices. On mobile, the tool will:

* Guide you to translate one section at a time in order to expand existing articles or create new ones

* Make it easy to transfer knowledge across languages anytime from your mobile device

We plan to enable the tools on Kazakh Wikipedia in 2 weeks if there are no objections from your community. After it is enabled, we’ll monitor the content created with the tools and process all the feedback. In any case, feel free to raise any concerns or questions you may already have as a reply to this message or on [[mw:Talk:Content_translation/Section_translation|the project talk page]]

'''Try the Section translation tool'''

Before the enablement, you can try the current implementation of the tool in [https://test.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;from=en&amp;to=kk&amp;sx=true#/ our testing instance]. Once it is enabled, you’ll have access to [[:hu:Special:ContentTranslation|https://kk.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation]] with your mobile device. You can select an article to translate, and machine translation will be provided as a starting point for editors to improve.

'''Provide feedback'''

Please provide feedback about Section translation on [[mw:Talk:Content_translation/Section_translation|the project talk page]]. We want to  hear about your impressions on

* The section translation tool

* What do you think about our plans to enable it

* Your ideas for improving the tool

Thanks and we look forward to your feedback and questions.


[[Қатысушы:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:UOzurumba (WMF)|талқылау]]) 21:45, 2023 ж. тамыздың 17 (+06) On behalf of the WMF Language team.

== WM Turkic UG Ambassadors Program ==

Hi! We plan to receive a variety of feedback on the Movement Charter for the MCDC from Turkic-speaking regions and communities. Given that the region is not actively involved in the development of motion proposals, it is important for us to at least provide input for WMF from communities and contributors in the region during the implementation of the proposals. Thus, the committees working on the implementation of the recommendations, and in this case the MCDC team in particular, will be able to receive views, ideas and feedback from the region, and regional representatives will be able to learn more. We will do this through online and face-to-face meetings and various events. To help us, please respond to this message by pinging me. For more information: [https://w.wiki/7PvP https://w.wiki/7PvP] [[Қатысушы:Kurmanbek|Kurmanbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Kurmanbek|талқылау]]) 00:39, 2023 ж. қыркүйектің 5 (+06)

== Cleaning up files ==
Hello! Sorry to write in English.

According to [[:wmf:Resolution:Licensing_policy]] all files need a license and if they have no license they should be deleted. Also non-free files are only allowed if they are in use.

So a good place to start looking is at [[Арнайы:Пайдаланылмаған_суреттер]] because the files are not in use so they can probably just be deleted. 

See for example [[:Сурет:Malkarli.jpg]] and [[:Сурет:Ermuhamet Ertisbayev.jpg]].

I made a suggestion at [[МедиаУики талқылауы:Licenses]] to update licenses to the newest version (4.0). --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 17:36, 2024 ж. шілденің 15 (+05)

: I have checked and a few files were eligible for relicense in [[:en:Wikipedia:Image license migration]]. I have marked those. The files that are not-eligible are not marked. They should be marked &quot;|migration=not-eligible&quot; in case they are ever moved to Commons. If a local bot user would like to add the code it would be great. Feel free to ask me if you would like to know more. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 21:15, 2024 ж. қыркүйектің 11 (+05)
::I can add it with my bot if there is no bot user that can do it. I just need a bot flag. (My bot have made more than 1 million edits so I can easily do it). --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 23:33, 2024 ж. қыркүйектің 13 (+05)
:::I have now made a request for at bot flag at [[Уикипедия:Bot policy]] and made some test edits. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 00:54, 2024 ж. қыркүйектің 20 (+05)

== Вандализммен күрес  ==

Менің өңдеме саным 100-ге жетпейді, бірақ мен вандализммен күреске өз үлесімді қосқым келеді. Мен вандализммен күреске қалайша өз үлесімді қоса аламын? ---- [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 11:41, 2024 ж. желтоқсанның 26 (+05)

:Қайырлы күн! Меніңше тіке бітікшіге немесе әкімшілерге жазған дұрыс болатын секілді. @[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]] @[[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] бағыттап жібере алатын секілді. Үлесіңізге көп рахмет! [[Қатысушы:AlibekKS|AlibekKS]] ([[Қатысушы талқылауы:AlibekKS|талқылау]]) 14:03, 2024 ж. желтоқсанның 26 (+05)

== Enabling Dark mode for logged-out users in this Wikipedia ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

{{int:Hello}} Wikipedians,

Apologies, as this message is not written in your native language. {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]] will be enabling [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|dark mode]] here on your Wikipedia by February 2025 now that pages on your wiki have passed our checks for accessibility and other quality checks. Congratulations!

The plan to enable is made possible by the diligent work of editors and other technical contributors in your community who ensured that templates, gadgets, and other parts of pages can be accessible in dark mode. Thank you all for making dark mode available for everybody!

For context, the Web team has concluded work on dark mode. If, on some wikis, the option is not yet available for logged-out users, this is likely because many pages do not yet display well in dark mode. As communities make progress on this work, we enable this feature on additional wikis once per month.

If you notice any issues after enabling dark mode, please create a page: &lt;code&gt;Reading/Web/Accessibility for reading/Reporting/xx.wikipedia.org&lt;/code&gt; in MediaWiki ([[mediawikiwiki:Reading/Web/Accessibility_for_reading/Reporting|like these pages]]), and report the issue in the created page.

Thank you!

On behalf of the [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]].
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 03:15, 2025 ж. қаңтардың 22 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_list_(February_2025)&amp;oldid=28153450 тізімін пайдаланып User:UOzurumba (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Delete [[Барунди]]. ==

The page [[Барунди]] is unused and needs to be deleted. I've redirected the links between [[Барунди]]. Please delete [[Барунди]] ASAP. [[Қатысушы:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[Қатысушы талқылауы:OperationSakura6144|талқылау]]) 11:03, 2025 ж. қаңтардың 30 (+05)

:Deleted. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:11, 2025 ж. қаңтардың 30 (+05)

== CEE Hub Microgrant Programme - 2025 round ==

'''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Microgrants|CEE Hub Microgrant programme]]''' is open for submissions from the communities across Central and Eastern Europe (as well as Central Asia, and Farsi contributors that live in these regions).

The CEE Hub Microgrant programme will fund projects ranging from 50 to 700 EUR.

Please read the criteria and other details with the programme. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdscTZ9EPNjHhU0r7hUHNwntX34Wrk8ieiHemk_clB9VI3PfQ/viewform Application form]''' is accessible on the Meta page where you will need to answer a few simple questions.

You can find a list of the applications for the programme from 2024 [[:m:Wikimedia CEE Hub/Microgrants/Applications 2024|on this page]], so you will get a sense of what other communities asked for funds.

If you have any questions, please let us know ([[:m:Wikimedia CEE Hub/Communication|contact us]]). We are waiting for your submissions!

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:35, 2025 ж. ақпанның 24 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=28306207 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== [[МедиаУики:Licenses]] ==

[[Сурет:BD-propagande colour en.jpg|thumb|right|Неге GFDL жақсы лицензия емес.]] 
Сәлеметсіз бе!

Оң жақтағы суретке сәйкес, GFDL медиа файлдар үшін жақсы лицензия емес.

[[MediaWiki:Licenses]] файлдарды жүктегенде пайдаланушылар көретін ашылмалы мәзірді жасайды. GFDL ұсынылған лицензиялардың бірі ретінде тізімде көрсетілген.

Мен GFDL-ді [[MediaWiki:Licenses]] тізімінен алып тастауды ұсынамын, осылайша ол файлдарды жүктеген кезде пайдаланушыларға ұсынылмайды. Оны алып тастау бұрын жүктелген файлдарға әсер етпейді.

Creative Commons бағдарламасының соңғы нұсқасы 4.0, сондықтан мен сол нұсқаға жаңартуды ұсынамын.

[[МедиаУики талқылауы:Licenses]]. [[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 20:20, 2025 ж. наурыздың 8 (+05)

:[[Қатысушы:Kasymov]], [[Қатысушы:Nurken]]? --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 22:26, 2025 ж. наурыздың 21 (+05)

== Replacing &quot;Country data&quot; templates with &quot;Үлгі:Байрақ&quot;. ==

Hello everyone, I would like to propose replacing the following templates and, if necessary and possible, delete the former to maintain consistency:

[[Үлгі:Country data Непал]], [[Үлгі:Country data Nepal]] → [[Үлгі:Байрақ/Непал]]

[[Үлгі:Country data Оман]], [[Үлгі:Country data Oman]] → [[Үлгі:Байрақ/Оман]]

[[Үлгі:Country data Лаос]], [[Үлгі:Country data Laos]] → [[Үлгі:Байрақ/Лаос]]

[[Үлгі:Country data Ауғанстан]], [[Үлгі:Country data Afghanistan]] → [[Үлгі:Байрақ/Ауғанстан]]

Since the &quot;Country data&quot; templates are outdated and the &quot;Байрақ/...&quot; format is now preferred, I suggest updating articles to use the new standard and then deleting the old templates or, if better, redirecting to the new ones. Does the community agree with this change? If there are any concerns or suggestions, I’d love to hear your thoughts. Thank you! Best regards. [[Қатысушы:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[Қатысушы талқылауы:OperationSakura6144|талқылау]]) 16:43, 2025 ж. наурыздың 24 (+05)

== [[Уикипедия:Адал қолданудың шарттары]] ==

Сәлеметсіз бе! [[:wmf:Resolution:Licensing_policy]] мәліметтерге сәйкес, авторлық құқықпен қорғалған материалдарды тек Exemption Doctrine Policy (EDP) рұқсат етілген жағдайда ғана қолдануға болады. [[Уикипедия:Адал қолданудың шарттары]] бос тұр, сол себепті бұл EDP ретінде жарамсыз. Онда авторлық құқықпен қорғалған материалдардың рұқсат етілуі және қандай шарттармен рұқсат етілетіні нақты көрсетілуі керек.

[[Үлгі:Non-free fair use in]] сияқты үлгілердің бар екенін байқап отырмын, сондықтан авторлық құқықпен қорғалған материалдарға рұқсат бар деп болжаймын.

Менің ойымша, [[:en:Wikipedia:Non-free content criteria]] бетін аудару немесе оған сілтеме жасап, &quot;Ағылшын Уикипедиясындағы ережелерді ұстанамыз. Толығырақ [[:en:Wikipedia:Non-free content criteria]] бетінде көрсетілген.&quot; деп мәлімдеме жасау дұрыс болар еді.

Сонымен қатар, қауымдастықтың авторлық құқықпен қорғалған материалдарға рұқсат беру туралы шешім қабылдаған дауыс беруіне сілтеме жасалса жақсы болар еді. Егер мұндай дауыс беру болмаса, қауымдастықтың рұқсат беру туралы келісімін растау үшін дауыс беру ұйымдастыру орынды болар еді.

Авторлық құқықпен қорғалған материалдарды пайдалану EDP талаптарын сақтау үшін қауымдастықтың белсенді бақылауын қажет етеді. Осы себепті кейбір уикилер EDP тек логотиптер мен музыка мен фильмнің мұқабаларын пайдалануға рұқсат беретіндей шектеулер енгізуді шешті.

EDP маңызды, себебі онсыз уикиде авторлық құқықпен қорғалған материалдарды орналастыруға болмайды. Сондықтан EDP жасалуы керек немесе барлық авторлық құқықпен қорғалған материалдар жойылуы тиіс. [[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 20:18, 2025 ж. наурыздың 29 (+05)

: Менің ойымша, [[Арнайы:Пайдаланылмаған_суреттер]] санатындағы файлдарды жою керек, себебі олардың көпшілігі ережелерді бұзады. Мен лицензиясыз файлдарды [[:Санат:Unused file without a license]] санатына қосып жатырмын. Бұл олардың барлығын жоюды жеңілдетеді. 

: Егер файлдарды түзетуге мүмкіндік болса, тез арада әрекет етіп, санатты алып тастағаныңызға көз жеткізіңіз. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 23:27, 2025 ж. наурыздың 30 (+05)
::Файлдарды қалай түзетуге болады? Лицензиясын өзгерту керек болған жағдайда, лицензиялардың қайсысын көрсеткен абзал. Файл алынған кітаптың электронды нұсқасының қорғалғаны немесе қорғалмағаны түсініксіз, оның 110 беті еркін, одан арғы беттері көшірілмейді. [[Қатысушы:Салиха]] Салиха 12:55, 2025 ж. наурыздың 31 (+05)

:::[[:Сурет:48803393 000004623.jpg]] сияқты фотосуреттер фотографтың кім екенін көрсетуі керек және оларға Cc-by-sa-4.0 сияқты тегін лицензия немесе еркін емес негіздеме қажет. Сондай-ақ, егер фотограф жүктеп салушымен бірдей болмаса, фотографтың тегін лицензияға келісетінін растайтын дәлел қажет.
:::Егер [[:Сурет:Tарбақ шырғалақ.tif]] сияқты сурет ескі кітаптан болса, бізге қай кітап, қашан шыққаны, кітапты/суретті кім жасағаны және адам қашан қайтыс болғаны туралы мәліметтер керек. Егер адам әлдеқашан қайтыс болса, PD-old-70 сияқты лицензия қосылуы мүмкін. --[[Қатысушы:MGA73|MGA73]] ([[Қатысушы талқылауы:MGA73|талқылау]]) 13:08, 2025 ж. наурыздың 31 (+05)

== Глобальные тенденции: чему мы можем научиться у меняющегося Интернета? Марьяна Пинчук ==

CEE Hub представляет запись первого русскоязычного мероприятия — презентации с последующими вопросами и ответами на тему «Как искусственный интеллект может помочь вам в вашей жизни в Википедии?».

Встречи будут записываться, поэтому вы можете найти записи встреч здесь, код в скобках:
# [https://us06web.zoom.us/rec/share/DCFCOJUhPRkCyDIxyfv8BQdbxJnU7zTcqBeVY-k3JgrNJ_x7bCcLC1XApcNz03Jp.CHESvngt2SsZm9r_ Recording from the first event] &lt;small&gt;''(Passcode: h$BOin4?)''&lt;/small&gt;

Следующее мероприятие — «'''Глобальные тенденции: чему мы можем научиться из меняющегося Интернета?'''» Марьяна Пинчук, состоится в пятницу, 25 апреля, в 16:00 UTC, вы можете подписаться на уведомления '''[[:m:Event:Глобальные тенденции: чему мы можем научиться у меняющегося Интернета? Марьяна Пинчук|здесь]]'''.

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 16:47, 2025 ж. сәуірдің 9 (+05) (on behalf of the CEE Hub)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=28516993 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Be part of the next CEE Catch Up about Global Trends ==

Hi everyone, 

We want to announce the ninth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the Foundation Annual Planning Workshop focused on [[diffblog:2025/03/04/global-trends-2025/|'''global trends that are affecting our movement''']]. The session will take place on 23&lt;sup&gt;rd&lt;/sup&gt; of April 2025, 18:00-19:00 CEST (check your local time [https://zonestamp.toolforge.org/1745424000 here]).

Together (the CEE Communities and the Wikimedia Foundation staff) we will discuss the trends related to our projects, our readers and editors. We will explore how those trends show up in the CEE context and discuss what our projects need to address those trends, and how we can support them.

You will also have the opportunity to ask questions to the Wikimedia Foundation staff about the work being planned as part of the annual plan that runs from July 2025 to June 2026.

'''&lt;u&gt;''[[Wikimedia CEE Hub/Catch up|Join us at the Next CEE Catch up]]!''&lt;/u&gt;'''

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 22:19, 2025 ж. сәуірдің 14 (+05) (on behalf of the CEE Catch Up team)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=28546550 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Глобальные тенденции: чему мы можем научиться из меняющегося Интернета? ==

CEE Hub представляет запись второго русскоязычного мероприятия, презентацию «Глобальные тенденции: чему мы можем научиться из меняющегося Интернета?» Марьяны Пинчук. 

* [https://us06web.zoom.us/rec/share/UGbl9nlJ9NOjdcLltBEmoXRXJZtgOs5amfcF9HekLlGEAXCvOapZxXJ3wDw7uYs1.fcr8ssFRW-tIoQeq Zoom]
* Passcode: hG@&amp;.Y?6

Темы будущих мероприятий и запись предыдущей сесси можно найти здесь ([[:m:Wikimedia CEE Hub/Russian language events|Russian language events]])

--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 18:02, 2025 ж. Мамырдың 7 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=28675596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Registration for the Wikimedia CEE Meeting 2025 is open ==

Dear all,               

The Organising Committee of the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025|Wikimedia CEE Meeting 2025]] is delighted to announce the opening of the registration for this year's conference.

Affiliation and community delegates can register for the meeting until '''June 15th'''. All other self-funded participants can register until July 31st. 

The registration and scholarship application form which runs on Pretix, a free, open-sourced third-party platform that helps organize and manage events, can be found [https://pretix.eu/wikimedia-events/wmcee-2025/ here].

Details on how to select delegates and the selection process can be found on the [[metawiki:Wikimedia CEE Meeting 2025/Registration|registration page]].

Please keep in mind that the official language of the conference is English and interpreting services will not be available.

If you encounter any issues while registering, or have questions about the registration process, feel free to contact the coordination team via [mailto:wmceem2025@wikimedia.gr wmceem2025@wikimedia.gr].

Your swift replies will be appreciated, as they will help us conduct an efficient booking process.

Best regards,        

On behalf of

'''Wikimedia CEE Meeting 2025 Organising Team'''

--[[Қатысушы:MARKELLOS|MARKELLOS]] ([[Қатысушы талқылауы:MARKELLOS|талқылау]]) 22:15, 2025 ж. Мамырдың 12 (+05)

== Proposal to enable the &quot;Contribute&quot; entry point in Kazakh Wikipedia ==

{{Int:Hello}} Kazakh Wikipedians,

Apologies as this message is not in your language. {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization|WMF Language and Product Localization]] team proposes enabling an entry point called &quot;Contribute&quot; to your Wikipedia.

The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other product teams in the Wikimedia Foundation on [[mediawikiwiki:Edit_Discovery|Edit discovery]], which validated the entry point as a persistent and constant path that contributors took to discover ways to contribute content in Wikipedia.

Therefore, enabling this entry point in your Wikipedia will help contributors quickly discover available tools and immediately click to start using them. This entry point is designed to be a central point for discovering contribution tools in Kazakh Wikipedia.

'''Who can access it'''

Once it is enabled in your Wikipedia, newcomers can access the entry point automatically by just logging into their account, click on the User drop-down menu and choose the &quot;Contribute&quot; icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to &quot;view contributions&quot; is also available to access the list of your contributions.

[[Сурет:Mobile_Contribute_Page.png|Mobile Contribute Page]]                             [[Сурет:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|Mobile contribute menu (detailed)]]

For experienced contributors, the Contribute icon is not automatically shown in their User drop-down menu. They will still see the &quot;Contributions&quot; option unless they change it to the &quot;Contribute&quot; manually.

We have gotten valuable feedback that helped us improve its discoverability. Now, it is ready to be enabled in other Wikis. One major improvement was to [[phab:T369041|make the entry point optional for experienced contributors]] who still want to have the &quot;Contributions&quot; entry point as default.          

We plan to enable it '''on mobile''' for Wikis, where the Section translation tool is enabled. In this way, we will provide a main entry point to the mobile translation dashboard, and the exposure can still be limited by targeting only the mobile platform for now. If there are no objections to having the entry point for mobile users from your community, we will enable it by 10th June 2025.

We welcome your feedback and questions in this thread on our proposal to enable it here. Suppose there are no objections, we will deploy the &quot;Contribute&quot; entry point in your Wikipedia.

We look forward to your response soon.

Thank you!

On behalf of the WMF Language and Product Localization team.

[[Қатысушы:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Қатысушы талқылауы:UOzurumba (WMF)|талқылау]]) 04:55, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)

== Event:ИИ: друг, враг или что-то среднее? ==

CEE Hub приглашет вас принять участие в семинаре в среду, 25 июня 2025 года, 16:00 UTC. '''Анна Продрому''', лауреат премии &quot;Женщины в сфере технологий&quot; по версии журнала FORBES 2023, сделает презентацию и ответит на вопросы на тему «'''ИИ: друг, враг или что-то среднее?'''». Регистрация открыта [[:m:Event:ИИ: друг, враг или что-то среднее?|'''здесь''']]. --[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 18:17, 2025 ж. маусымның 16 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Общественная консультация о будущем Wikispore и Wikinews ==

Привет всем,

Фонд Викимедиа проводит публичные консультации относительно будущего Wikispore и Wikinews. В рамках консультаций запланировано обсуждение в ходе видеозвонка. Пожалуйста, рассмотрите возможность принять участие и поделиться своими мыслями.

'''Среда, 23 июля 2025 г., 18:00 CEST (16:00 UTC)'''

'''[[:m:Event:Общественная консультация о будущем Wikispore и Wikinews|REGISTER HERE]]'''

_______________________

Hello everyone, The Wikimedia Foundation is holding a public consultation on the future of [[:m:Talk:Public consultation about Wikispore|Wikispore]] and Wikinews. As part of the consultation, a video call discussion is planned. Please consider participating and sharing your thoughts.

--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 16:45, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Регистрация на вебинар &quot;Википедия в эпоху АИ&quot; ==

CEE Hub приглашает вас принять участие в вебинаре в понедельник, 1 сентябрь 2025 года, 16:00 UTC. Математик Мариос Магиоладитис сделает презентацию и ответит на вопросы на тему «'''Википедия в эру АИ'''». Регистрация открыта [[:m:Event:Википедия в эру АИ|'''здесь''']]. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 13:40, 2025 ж. тамыздың 27 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Жобаны инкубатордан шығару өтініші ==

Мақала толықтырылып, дереккөздермен расталды. Инкубатордан шығарып, негізгі кеңістікке көшіруді сұраймын. [[Қатысушы:Arailym.K1|Arailym.K1]] ([[Қатысушы талқылауы:Arailym.K1|талқылау]]) 16:34, 2025 ж. қыркүйектің 18 (+05)

== Инкубатордағы жаңа мақаланы тексеру өтініші ==

Сәлеметсіздер ме, құрметті уикипедияшылар!  Мен [[Қатысушы:SSamat|SSamat]] атты қатысушымын.  Инкубаторға жаңа мақала қостым: [[Жоба:Инкубатор/Шаймерденов Әбдіғаппар_2]].  Мақала толық құрылымда жазылып, дереккөздер мен сілтемелер қосылған.  Өтініш, мақаланы тексеріп, негізгі кеңістікке көшіруге көмектессеңіздер.

&lt;nowiki&gt;Рақмет!  --~~~~&lt;/nowiki&gt; [[Қатысушы:SSamat|SSamat]] ([[Қатысушы талқылауы:SSamat|талқылау]]) 17:03, 2025 ж. қазанның 15 (+05)

== Регистрация на вебинар &quot;Большой брат смотрит за тобой: цифровая безопасность в проектах Викимедия&quot; ==

CEE Hub приглашает вас принять участие в онлайн семинаре '''Большой брат смотрит за тобой: цифровая безопасность в проектах Викимедия'''. Ведущий: Хмелько Маслак, специалист по дезинформации в области доверия и безопасности. Четверг, 30 октября 2025 r., 18:00 CET (16:00 UTC). Регистрация открыта '''[[:m:Event:Большой брат смотрит за тобой: цифровая безопасность в проектах Викимедиа|здесь]]'''. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:16, 2025 ж. қазанның 27 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Join the CEE Hub staff team – We’re hiring a Program Specialist ==

Hi everyone,

The regional [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is looking for a '''Program Specialist''' to join our [[:m:Wikimedia CEE Hub/Staff|staff team]]!

Are you someone experienced with Wikimedia who wants to help volunteers? Do you participate in Wiki Loves… and other related projects, and do you have ideas and skills to help others improve their efforts? Do you enjoy working with people from different countries? Are you able to work on your own, feel comfortable on Meta-Wiki, and understand how Meta works? If this sounds like you and you're interested in working with the CEE hub team, we’d love to hear from you!

'''As a Program Specialist, you will:'''

* Support affiliates and communities in developing and implementing impactful programs,
* Strengthen regional cooperation and cross-border projects,
* Help guide campaigns and initiatives across the CEE region,
* Work closely with the CEE Hub team and community members.

This is a '''part-time (0.8–0.9 full-time equivalent), remote position''' open to candidates based in the CEE region or nearby time zones.

'''APPLICATION DEADLINE: NOVEMBER 10, 2025'''
➡️ '''Learn more and learn how to apply on Meta:''' [[:m:Wikimedia CEE Hub/Jobs/Program Specialist|Wikimedia CEE Hub – Program Specialist]] ⬅️

If you know someone who would be a great fit, please share this opportunity with them!
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=29192870 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Записи прошлых мероприятий ==

CEE Hub приглашает посмотреть запись вебинара &quot;Большой брат смотрит за тобой: цифровая безопасность в проектах Викимедиа&quot;, проведенного специалистом по доверию и безопасности (Trust &amp; Safety) Хмелько Маслаком (на английском с последовательным русским переводом). См. раздел &quot;Записи прошлых мероприятий&quot; на странице: [[:m:Wikimedia CEE Hub/Russian language events|Russian language events]]. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:34, 2025 ж. қарашаның 10 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=28871983 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Help us test Cat-a-lot on your Wikipedia ==

'''[[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|Cat-a-lot]]''' is a JavaScript gadget that helps with moving, removing and adding files (as well as articles or subcategories) between, from and to categories and it is widely used on Wikimedia Commons, where it is accessible for every user after enabling the gadget in your [https://commons.wikimedia.org/wiki/Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets Preferences].

Complete explanation of the tool, along with the images and demonstration video it is accessible on [[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|Wikimedia Commons]].

If your Wikipedia is struggling with performing this repetitive task when you need to move pages between categories and remove pages from a category, Cat-a-lot could be activated for your Wikipedia as well. 

Installation can be done as your user script or as a project gadget and codes can be found [[:commons:Help:Gadget-Cat-a-lot|here]]. Installation is already done on Polish and Romanian wikis from our CEE Region.

English phrases from [[:commons:MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/translating|MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/translating]] can be translated and saved in [[:commons:MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/ro|MediaWiki:Gadget-Cat-a-lot.js/ro]] (for example).

[[:m:CEE Hub/Working Groups/Technical Advancement Group|CEE Hub Technical Advancement Group]] is willing to support your community in the installation of the tool, and to offer support in case of bugs, as we can report them to the development team. Just leave a message below with any issues you encounter.

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 15:42, 2025 ж. қарашаның 18 (+05) (on behalf of the CEE Hub Technical Advancement Group)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=29670161 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;
:This gadget already tested and used our Wikipedia edition. Gadget description page: [[Уикипедия:Гаджеттер/Cat-a-lot]], script page: [[МедиаУики:Gadget-Cat-a-lot.js|МедиУики:Gadgets-Cat-a-lot.js]] and [[МедиаУики:Gadget-Cat-a-lot]] &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 16:32, 2025 ж. қарашаның 18 (+05)
::It's an automated message. I don't think you'll get a response anytime soon. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 17:36, 2025 ж. қарашаның 19 (+05)

== Помогите сформировать программу русскоязычной Вики-конференции! ==

Помогите сформировать программу русскоязычной Вики-конференции!

CEE Hub планирует онлайн-мероприятие в Зуме для русскоязычного сообщества Викимедиа. Конференция будет включать  сессии по темам, которые интересны редакторам и участникам.

Мы планируем сосредоточиться на технических темах, но нам важно услышать, что инетресно вам! Этот опрос поможет нам понять, какие темы наиболее актуальны и интересны сообществу.

Мы планируем пригласить экспертов и работать совместно с техническими сотрудниками Фонда Викимедиа, чтобы предоставить новости и информацию из первых рук о инструментах и платформах  Викимедиа.

Конференция планируется на одну из суббот в мае 2026 года.

Ваше мнение очень важно — пожалуйста, потратьте несколько минут, чтобы поделиться своими предпочтениями и предложениями: https://forms.gle/zAfSA64BzCb3qnHh9
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=30092539 тізімін пайдаланып User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== New Rapid Funds in CEE – global support now closer to your local activities ==

Hi everyone, 

'''Starting from 1 April 2026''', the CEE Hub will begin reviewing and supporting Rapid Fund applications for Central and Eastern Europe, in close cooperation with the Wikimedia Foundation. This change is part of our shared effort to bring support closer to communities and make the process more accessible and responsive to local contexts.

You will still apply through the same system (Fluxx), and WMF will continue handling contracts and fund transfers. What changes is that the CEE Hub becomes your first point of contact, offering guidance, reviewing applications, and staying closer to your ideas throughout the process.

We encourage you to reach out to [[:m:User:TRistovski-CEEhub|Toni]], our Grants Specialist before applying. A short conversation can help clarify your idea and make things smoother from the start.

* ☝️ Rapid Funds remain open year-round (with possible delays in June and December).
* ☝️ For Central Asian communities: the process stays the same – you continue applying directly through WMF.

Join our online Q&amp;A session to learn more (same content, two options to join):
* 2 April, 5:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&amp;A Nr. 1|register here]])
* 8 April 7:00 PM CEST (UTC +2; [[:m:Event:CEE Hub Rapid Fund Q&amp;A Nr. 2|register here]])

More info &amp; contact: '''[[:m:CEE Hub Rapid Funds|Wikimedia CEE Hub/Rapid Grants]]'''

--[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 16:21, 2026 ж. наурыздың 31 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=29670168 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Wikipedia 25 Turkic Marathon invitation ==

[[File:Turkic Marathon 2026 social media post.png|150px|right]]
Hello. The [[meta:Wikimedians of Turkic Languages User Group|Wikimedians of Turkic Languages User Group]] is organizing an editing contest to celebrate Wikipedia’s 25th anniversary by enriching the content of Wikipedia editions in Turkic languages. You are invited to participate in [[meta:Wikipedia 25/Turkic Marathon|this prize-winning Turkic Marathon]], which will take place from April 1 to May 15, 2026! [[Қатысушы:Kurmanbek|Kurmanbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Kurmanbek|талқылау]]) 00:19, 2026 ж. сәуірдің 1 (+05)

== Call for Community Candidates – Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026 ==

''Please help us and your community by translating this announcement into your language!''

Dear all,

The [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026]] is currently underway.

There are 4 seats allocated to community representatives. Community members are invited to nominate themselves as candidates for these seats. These positions will be filled through a vote by the CEE community.

'''Eligibility criteria:'''

* Candidates must be [[Meta:Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026/Eligibility|eligible voters]]:
** Have a Wikimedia account created before 18 December 2025
** Have at least 300 edits between 18 December 2025 and 18 June 2026
** Must not have been blocked between 18 March 2026 and 18 June 2026
* Must have participated in at least 2 of the last 3 [[Meta:Wikimedia CEE Hub/CEE Hub Status Meeting|CEE Hub Advisory Group meetings]]

You can check your eligibility using the following tool:

https://cee-sc-election.toolforge.org/

'''How to proceed:'''

Candidates may nominate themselves or be nominated by others.

If nominated by others, the candidate must explicitly accept the nomination before 18 June 2026.

The candidate should create their nomination page and submit their candidacy [[Meta:Wikimedia_CEE_Hub_Steering_Committee_Election_2026/Nominations|here]]:

Please also inform your communities about the election and encourage participation.

Best regards,  

Electoral Commission of Wikimedia CEE Hub Steering Committee Election 2026

--[[Meta:Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Meta:Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 15:00, 2026 ж. сәуірдің 30 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=30401522 тізімін пайдаланып User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Приглашение: Wiki Conference для русскоязычных участников (16 мая) ==

Здравствуйте,

Мы хотели бы пригласить вас на Wiki Conference для русскоязычных участников — онлайн-мероприятие, проводимое при поддержке CEE Hub.

Встреча состоится в субботу, 16 мая, в 12:00 UTC / 14:00 CEST (пожалуйста, проверьте ваше местное время: https://zonestamp.toolforge.org/1778932800).
Вы можете зарегистрироваться заранее, чтобы получить ссылку для подключения: [[Event:Wiki_Conference_for_Russian-Speaking_Contributors]]

Это мероприятие задумано как пространство для участников движения Wikimedia из разных стран, где можно обменяться знаниями, опытом и идеями, связанными с работой в русскоязычных сообществах. Оно открыто для всех редакторов проектов Wikimedia.

Выступления приглашённых спикеров будут сопровождаться синхронным переводом на русский язык. Приглашаются все, кто заинтересован в обсуждаемых темах.

В программе предусмотрены сессии, посвящённые техническим аспектам программного обеспечения Wikimedia, панельная дискуссия о редактировании Википедии в сложных условиях, а также обмен опытом по сотрудничеству с учреждениями GLAM и дополнительные выступления от представителей сообщества.

Среди подтверждённых сессий:
- Сохранение нейтральности в ненейтральной среде — дискуссия с редакторами из разных языковых сообществ (Basak Tosun, Amir Sarabadani, Batyrbek Alimzhanov, Mikheil Chabukashvili), модератор — Iglika Ivanova
- Обмен успешными практиками развития GLAM-проектов — с участием Zana Strkovska (Wikimedia MKD)
- Состояние программного обеспечения Wikimedia — с участием Marshall Miller (Wikimedia Foundation)

Будем рады вашему участию.

С наилучшими пожеланиями,
&lt;br&gt;Команда CEE Hub
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=30401520 тізімін пайдаланып User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Wiki Loves Eurovision 2026 ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Wiki Loves Eurovision edit-a-thon logo 2026.svg|right|250px]]

Hello everyone!

You are invited to participate in the &quot;[[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|Wiki Loves Eurovision]]&quot; article writing contest, where our goal is to create new Eurovision-related articles in the CEE-language Wikipedia editions and improve existing ones. The contest will take place from May 10 to June 10, 2026, and prizes are available:

* 1st prize: a voucher worth €60
* 2nd prize: a voucher worth €50
* 3rd prize: a voucher worth €40
* 4th–10th prize: a voucher worth €30

To participate in the contest and learn more, please visit [[meta:Wiki Loves Eurovision 2026|this link]]. --[[User:MHeidarzadeh-CEEhub|MHeidarzadeh-CEEhub]] ([[User talk:MHeidarzadeh-CEEhub|talk]]) 14:00, 16 May 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub&amp;oldid=30401522 тізімін пайдаланып User:MHeidarzadeh-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Доступна запись Вики-конференция для русскоязычных участников ==

Здравствуйте,

Приглашаем вас посмотреть запись Вики-конференция для русскоязычных участников, которая состоялась 16 мая 2026.

Во время конференции участники из разных сообществ делились опытом работы в непростых условиях, обсуждали вопросы цензуры, безопасности редакторов и подходы к оценке надёжности источников в странах с ограниченной свободой медиа. Это был очень открытый и содержательный разговор о том, как сообщества продолжают развивать проекты Викимедиа даже в сложных обстоятельствах.

Также в программе были сессии о развитии языковых разделов Википедии в многоязычных странах, успешных GLAM-партнёрствах, работе с молодёжью через Instagram и TikTok, а также примеры регионального сотрудничества и поддержки между сообществами.

Большинство сессий проходило на английском языке с синхронным переводом на русский. Запись доступна в обеих языковых версиях.

Если вам интересны темы развития сообществ, международного сотрудничества, работы в сложных условиях или просто хочется услышать разные перспективы из региона — рекомендуем найти время и посмотреть запись.

Вики-конференция для русскоязычных участников (пароль:5s20@BJ6): https://us06web.zoom.us/rec/share/vRx-DOpGo_zhW6mdoWzOcuM99agcX-VGHhKl2MA9gMxH-_bH0R5jAoc035Ts2FIr.OyhTpsvbH61fqfXh

С наилучшими пожеланиями,
&lt;br&gt;Каро
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_Hub_(Russian_events)&amp;oldid=30591666 тізімін пайдаланып User:KGruszczyk-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Сан есімдерден кейінгі -ші және -шы ==

[[:Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] қатысушымен &quot;бірінші&quot;, &quot;екінші&quot; дегенді қазақ тілінде қалай жазғанымыз жайлы бір келіспеушілік шықты. Консенсус арқылы стандарт жасайық дедік. Қазақ тілінің ережелері жазылған бірнеше жерде &quot;бірінші топ&quot; пен &quot;екінші ереженің&quot; &quot;1-топ&quot;, &quot;2-ереже&quot; деп жазылатыны айтылған, мысалы [https://itest.kz/kz/ent/qazaq-tili/morfologiya/lecture/san-esim-turleri-san-esimning-turlenui-sojlemdegi-qyzmeti ҰБТ сайты] (бұл ереже рим цифрына жүрмейді). Алайда бірнеше дереккөз оны орыс тіліндегі &quot;1-й&quot;, &quot;2-й&quot; стандартынан үлгі алып &quot;1-ші&quot;, &quot;2-ші&quot; деп жазады. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 23:43, 2026 ж. мамырдың 29 (+05)

:Меніңше екіншісі ыңғайлы -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 23:51, 2026 ж. мамырдың 29 (+05)
:Стандарт ретінде «1-топ», «2-ереже» нұсқасын қабылдаған дұрыс. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:58, 2026 ж. мамырдың 29 (+05)
:Қателеспесем, грамматика анау-мынауға сай сан+дефис+бірдеңе (яғни &quot;2-ереже&quot;, &quot;1-топ&quot;), бірден &quot;екінші&quot;, &quot;бірінші&quot; болып кетеді. [[Қатысушы:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] ([[Қатысушы талқылауы:Мейіржан Ерсаинов|талқылау]]) 00:06, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:Мұны орыс тілінен алынған стандарт деп саған кім айтты? Барлығы, соның ішінде қазақ тіліндегі беделді дереккөздер де дәл осылай жазады. мысалы {{iw|98th Academy Awards||en|98th Academy Awards}}, {{iw|98e cérémonie des Oscars||fr|98e cérémonie des Oscars}} Уикипедия — энциклопедиялық ресурс болғандықтан, мұнда мәтіннің оқылуына жеңілдік пен унификация қажет. [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:08, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::Дефиспен жазуды шығыс славян тілдерден тыс еш жерде көрмедім. Ағылшындардай жазсақ 1ші, 2ші болатын еді. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 00:11, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:Және ҰБТ туралы бұған дейін жазғанымды тағы да қайталап айтамын Біріншіден, Білім беру министрлігі қазақ тілін реттеуші орган болып табылмайды. Оның өз жауапкершілік аймағынан, яғни білім беру жүйесінен тыс жерде қалай жазу керектігін көрсетуге құқығы да, өкілеттігі де жоқ. Ол мектеп оқушылары мен студенттерден белгілі бір нормада жазуды талап етуге құқылы, бірақ бізден емес.
:Екіншіден, қазақша Уикипедия Қазақстан Республикасының меншігі емес және мемлекеттік ұйым болып табылмайды. Сондықтан біз мемлекеттік органдардың шешімдеріне бағынбаймыз.
:Үшіншіден, ең бастысы — бұл Уикипедияның ішкі ережелері. Олар қалғанның бәрінен жоғары тұрады. «-ші, -шы» жұрнақтары грамматикалық тұрғыдан дұрыс емес деп айтатын ереже табиғатта жоқ. Ал қабылданған нормалар мен дереккөздер бар. [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:10, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::https://www.instagram.com/p/DJTcDLrsx-D/?utm_source=ig_web_copy_link&amp;igsh=NTc4MTIwNjQ2YQ==
::ҚазақГраммардың бұл жазбасын қарай аласыз ба? [[Қатысушы:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] ([[Қатысушы талқылауы:Мейіржан Ерсаинов|талқылау]]) 00:13, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:Осы жерге де қосып қояйын: Рәбиға Сыздықтың Қазақ тілінің анықтағышында да 1-орын, 2-күн дегені дұрыс делінген. [[Қатысушы:Nurken|Nurken]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurken|талқылау]]) 00:13, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::Сіз ең басты нәрсені түсінбей тұрсыз: мақалалар біреудің жеке пікіріне емес, беделді дереккөздерге сүйеніп жазылуы керек. Осының кесірінен қазақша Уикипедиядағы әрбір үшінші мақаланың атауы мен мәтіні қате жазылған деуге болады [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:16, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:::Өз мамандығының шебері, лингвист беделді дереккөз болмай кетті ма? Ол бір. 
:::Екі — Рабиға апамыздың &quot;Қазақ тілінің анықтағышы&quot; оның жеке пікірі емес. Оның басқа да адамдармен ақылдасып, тілдесіп жасаған зерттеуі мен анықтағышы. Мұндай кітаптар жеке пікір ретінде жазылмайтыны анық секілді. [[Қатысушы:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] ([[Қатысушы талқылауы:Мейіржан Ерсаинов|талқылау]]) 00:20, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::::Нүркен сізді адастырды, сөз «1-топ» немесе «2-ереже» жайында емес, 76-шы «Оскар» жүлдесі және т.с.с. туралы [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:50, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
:Сен екі түрлі грамматикалық жағдайды шатастырып отырсың. 1-топ немесе 2-ереже деген тіркестерде саннан кейін бірден кәдімгі зат есім тұр, сондықтан -ші жұрнағын қалдырып кетсе де, мағынасы түсінікті.
:Ал 76-шы «Оскар» марапатының деген сөйлемде құрылым мүлдем басқа. Мұнда 76 саны «Оскар» сөзіне емес, одан кейін тұрған «марапаты» деген негізгі сөзге қатысты (яғни, 76-шы рет өткізіліп отырған марапат). Осы екі сөздің арасына тырнақшаға алынған «Оскар» атауы кіріп, байланысты үзіп тұр.
:Егер бұл жерде жұрнақты алып тастап, 76- «Оскар» марапаты деп жазсаң, бұл «Сексен алтыншы марапат» емес, «76 дана Оскар марапаты» (яғни марапаттың саны 76 дана) деген мағына беріп, сөйлемнің заңдылығы мүлдем бұзылады. Тырнақша сан мен негізгі сөзді бөліп тастағандықтан, бұл жерде -шы жұрнағын жазу — қазақ тілінің грамматикасы мен беделді дереккөздері бойынша міндетті. Сондықтан бұл жерге 1-топ ережесін тықпалауға болмайды. [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 00:53, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)
::Ааа, иә кешірім өтінемін сізді түсінбей қалыппын. 
::Сіздің айтуыңыз дұрыс бірақ бұл жерде жай &quot;-шы&quot; &quot;-ші&quot; емес &quot;-ыншы&quot; &quot;-інші&quot; дегенді жалғау керек болады. Сонда &quot;76-ыншы «Оскар» марапаты&quot; болуы керек. [[Қатысушы:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] ([[Қатысушы талқылауы:Мейіржан Ерсаинов|талқылау]]) 12:09, 2026 ж. мамырдың 30 (+05)

== Help (Көмек)==

[[:en:Gaza genocide|This]] article is missing from the Kazakh Wikipedia. Could someone please help me make it available in Kazakh? Thank you. [[Қатысушы:جودت|جودت]] ([[Қатысушы талқылауы:جودت|талқылау]]) 21:01, 2026 ж. маусымның 18 (+05)</text>
      <sha1>qumh99s74dlwtl1i9nj4laci787r621</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кенесары хан</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5002</id>
    <revision>
      <id>3619573</id>
      <parentid>3619168</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T15:04:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3619573</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33732" sha1="g3sx2kalizvsa2j48155p8545dxg32c" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
| түс                  = Қазақ ханы
| Қазақша есімі        = Кенесары Қасымұлы
| Шынайы есімі         = 
| Суреті               = Ulyhanblack.jpg
| Сурет ені            = 
| Атауы                =
| Титулы               = [[Орта жүз]]дің ханы
| Ту                   = 
| Ту2                  = 
| Басқара бастады      = 1841
| Басқаруын аяқтады    = 1847
| Ізашары              = [[Ғұбайдолла хан]]
| Ізбасары             = 
| Титулы_2             = [[Қазақ хандығы]]ның ханы
| Ту_2                 =   Flag of the Kazakh Khanate.svg
| Ту2_2                = 
| Реті_2               = 
| Басқара бастады_2    = 1841 
| Басқаруын аяқтады_2  = 1847
| Ізашары_2            = [[Абылай хан]]
| Ізбасары_2           = мемлекет құлады
| Титулы_3             = 
| Ту_3                 = 
| Ту2_3                = 
| Реті_3               = 
| Басқара бастады_3    = 
| Басқаруын аяқтады_3  = 
| Ізашары_3            = 
| Ізбасары_3           = 
| Титулы_4             = 
| Ту_4                 = 
| Ту2_4                = 
| Реті_4               = 
| Басқара бастады_4    = 
| Басқаруын аяқтады_4  = 
| Ізашары_4            = 
| Ізбасары_4           = 
| Туған күні           = 1802
| Туған жері           = Солтүстік Қазақстан, Көкшетау
| Қайтыс болған күні   = 1847 
| Қайтыс болған жері   = Қырғызстан, Майтөбе
| Жерленді             = 
| Діні                 = ислам, суннизм
| Әкесі                = [[Қасым сұлтан]]
| Анасы                =
| Жұбайы               = Күнімжан ханым&lt;br&gt;Жаңыл ханым
| Балалары             = '''ұлдары:'''&lt;br&gt;[[Сыздық Сұлтан|Сыздық]]&lt;br&gt;Жапар&lt;br&gt;Омар&lt;br&gt;Осман&lt;br&gt;Әбубәкір&lt;br&gt;Шығай&lt;br&gt;[[Тайшық Кенесарыұлы|Тайшық]]&lt;br&gt;[[Ахмет Кенесарыұлы|Ахмет]]
| Партиясы             = 
| Білімі               = 
| Қолтаңбасы           = 
| Сайты                = 
| Commons              = 
| Марапаттары          =
}}
'''Кенесары хан''' немесе '''Кенесары Қасымұлы, Кенесары Шәһид''' (1802, [[Көкшетау]] өңірі — 1847, [[Қырғызстан]], Кекілік-Сеңгір аңғары) — мемлекет қайраткері, әскери қолбасшы, қазақ халқының [[Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс|1837–1847 жылдардағы ұлт-азаттық қозғалысының]] көсемі, [[Қазақ хандығы]]ның соңғы [[хан]]ы (1841–1847). Кенесары [[Шыңғыс хан]]ның 27-ші ұрпағы, [[Абылай хан]]ның немересі.

== Балалық шағы ==
Ордасын Көкшетауға тіккен Абылай ханның отыз ұлы болған. Абылайдың қалмақ қоңтайшысы Қалдан Сереннің қызынан дүниеге келген баласы Қасым сұлтанның бәйбішесі Айкүмістен Кенесары (алты ағайынды – Саржан, Есенгелді, Көшек, Ағатай, Бопай), екінші әйелінен [[Наурызбай Қасымұлы|Наурызбай]] туған. Кенесары өзге бауырлары секілді көшпелі әскери ақсүйектер қауымының дәстүріне сай жастайынан шабандоз, ұшы-қиырсыз даланың қатал табиғатына шыныққан, қиындыққа төзімді болып тәрбиеленеді. Жеке басының ерлік қасиеттері, бірбеттігі, алға қойған мақсатына жету жолындағы қайсарлығы мен дүлей күш-жігері оның жетекшілік қабілетін айналасына ерте мойындатқан.

Кенесарының саяси көзқарасының қалыптасуы Ресей империясында [[I Петр]] билігі кезеңінен басталған [[Ресей]] мен [[Қазақ хандығы]] арасындағы қатынастар сипатымен тығыз байланыста болды. Ресей империясы өзіне шекаралас жатқан Қазақ хандығын, күллі Азия елдері мен жерлеріне бастар қақпа деп есептегендіктен, оны Ресейге қосып алу қажеттігіне ерекше мән берген-ді. Қазақ хандығы аумағын империяға күштеп қосу оның отарлануымен қатар жүрді. Ресей отаршылдығының ерекшелігі – «орыс солдатының соңынан орыс мұжығы ілесіп отыратындығында, сөйтіп, жаулап алған жерін орыс жеріне айналдырып жіберуге тырысатынында» (М. Шоқай) еді. Атасы Абылай хан заманынан бері үдей түскен бұл процесс жас сұлтан Кенесары санасына ұлт тәуелсіздігіне төнген қауіпті терең түйсінтті. Патша үкіметінің 1822 жылғы «Сібір қазақтары туралы Жарғысы» қалыптасқан хандық құрылымды, дәстүрлі билік үлгілерін жойып, қазақ елін жалпыресейлік басқару жүйесіне сіңістіріп жіберуді көздеді. Сол мақсатта қазақ даласына орыс шаруалары ағылып келіп қоныстана бастады. Абылай ханнан кейін орнына билікке келген [[Уәли хан]] (1781–1821) патша әкімшілігінің Көкшетау алқабында қала құрылысын бастауына келісім берді. Уәли өлгеннен кейін хан сайланған баласы Ғұбайдолланы Ресей үкіметі бекітпей тастады және орта жүзде хандық билікті жойды. Қарсылық көрсеткен Ғұбайдолланы тұтқындап, Сібірге жер аударды. Осыған байланысты Кенесары Ресей мен Абылай хан арасында жасалған жазбаша келісімшарттың бұзылғанына наразылық білдірді. Оның: «Алла қостаса, қазақтардың басын біріктіреміз де, қайтадан Абылай хан тұсындағыдай дәрежеге жетеміз» деген пікірі әкесі Қасым сұлтанның, бауырларының, көптеген қазақ батырларының тарапынан қолдау тапты. Олар Ресейге қарсы Қоқан ханымен одақтаса отырып күреспек болған еді, бірақ үміттері ақталмады. Керісінше, 1836 жылы Қоқан билеушісінің нұсқауымен Кенесарының бауыры Саржан өлтіріледі. 1840 жылы әкесі Қасым төре қаза тапты. Кенесары Абылай хан тұсындағы Қазақ хандығының аумақтық тұтастығын қалпына келтіруді, Ресей құрамына кірмеген аймақтардың тәуелсіздігін сақтауды көздеді. Отаршылдарға қарсы соғысты бастамас бұрын Кенесары бірнеше рет дипломатиялық қадамдар жасап: [[I Николай|І Николай]] патшаға, Орынбор генерал-губернаторлары [[Василий Алексеевич Перовский|В.А. Перовскийге]], В.А. Обручевке, Сібір генерал-губернаторы П.Д. Горчаковқа хат жолдады. Ақылды саясатшы және әскери қолбасшы ретінде Кенесары жаудың мықты қарулы күші бар екендігін жақсы түсінді, сол себепті соғысқа мұқият даярланды. Бұл оның қазақтың үш жүзін бір мақсат жолына біріктіру саясатынан, қару-жарақ соғуды, соның ішінде зеңбірек құюды жүзеге асыру үшін орыс және өзге ел шеберлерін тартуынан көрінеді. Кенесарының қол астына 20 мыңға жуық сарбаз жиналды. Оның ішінде Орта жүз руларынан басқа, Кіші жүздің [[шекті]], [[тама]], [[табын]], [[алшын]], [[шөмекей]], [[жаппас]], [[Жағалбайлы (ру)|жағалбайлы]], т.б. руларының, Ұлы жүздің [[Үйсін руы|үйсін]], [[дулат]], т.б. руларының сарбаздары болды. Кенесарының жауға қарсы жорығында [[Ағыбай Қоңырбайұлы|Ағыбай]], Иман, Басығара, Аңғал, Жанайдар, Жеке, [[Сұраншы батыр|Сұраншы]], Байсейіт, [[Жоламан Тіленшіұлы|Жоламан]], [[Бұқарбай Естекбайұлы|Бұқарбай]], Мыңжасар, т.б. батырлар аянбай шайқасты. Әскери қимылдар 1838 жылы Ақмола, Ақтау қамалдарына шабуыл жасаудан басталды. Көтерілісшілер қамалдарды өртеп жіберді. Кенесары соғыс ауқымын Торғай арқылы Кіші жүз жеріне қарай кеңейтті. 1841 жылы қыркүйекте Кенесары үш жүздің өкілдері жиынында қазақ халқының ханы болып сайланды. Осы жылы Кенесарының әскері [[Қоқан хандығы]]ның иелігіндегі [[Созақ шайқасы|Созақ]], [[Жаңақорған]], [[Ақмешіт көне бекінісі|Ақмешіт]] қамалдарын алды. 1843 жылы Ресей үкіметі Кенесарыға қарсы кең көлемді әскери жорық ұйымдастырды. Кенесарының әскері Ресей әскері мен Ресей жағында күресуші қазақ сұлтандарын бірнеше рет ойсырата жеңді. Алайда әскери қуаты әлдеқайда басым жау Кенесары сарбаздарын [[Жетісу]]ға шегінуге мәжбүр етті. Азаттық үшін шайқаста Кенесары қырғыз манаптарының өзіне бағынуын талап етті. Алайда патша әкімдерімен құпия байланыста болған манаптар оған мойынсұнбады. Кенесары бағынудан бас тартқан қырғыздарға шабуыл жасады. Өз жақтастары ішіндегі опасыздық салдарынан Кенесары мен інісі Наурызбай дұшпандарының қолына түседі. Кенесары айуандықпен өлтіріледі. Жаулары оның басын кесіп алып, орыс әкімшілігіне жібереді. Князь Горчаков Кенесарының басын Батыс Сібір бас басқармасындағы «Кенесары бүлігі туралы» іске қосып сақтауға бұйрық береді.

== Көтеріліс ==
1827 жылдан бастап [[Абылай хан|Абылайдың]] ұрпақтары қазақ хандығын патшалық [[Ресей империясы|Ресей]] езгісінен босату жолындағы күресте белсенділік танытты. Кенесарының әкесі [[Қасым сұлтан|Қасым]] мен үлкен ағасы [[Саржан Қасымұлы|Саржан]] бастаған жасақтар орыс ауылдары мен керуендеріне шабуыл жасап тұрды, қазақ ауылдарын отарлық бұғаудан босатты.

Міне солардың жолын жалғастырушы Кенесары Қасымұлы да мемлекет тәуелсіздігінің өте маңызды іс екенін халық санасына құюда қыруар еңбектер атқарды. Мемлекет мүддесін қорғау жолында жауды жеңіп, тәуелсіздікке қол жеткізу үшін халықты біліктілікпен басқару көп септігін тигізетінін ол жете түсінді. Кенесары Қасымұлы өз айналасына ең адал кеңесшілер мен батырларды, халық арасынан отарлық езгіге қарсы ең беделді, белсенді азаматтарды топтастыра білді. 1838 жылы Ақмола, Ақтау қамалдарына шабуыл жасаудан басталды. Көтерілісшілер қамалдарды өртеп жіберді. Кенесары соғыс ауқымын Торғай арқылы Кіші жүз жеріне қарай кеңейтті. 1841 жылы қыркүйекте Кенесары үш жүздің өкілдері жиынында қазақ халқының ханы болып сайланды. Осы жылы Кенесарының әскері Қоқан  хандығыныңиелігіндегі Созақ, Жаңақорған, Ақмешіт қамалдарын алды. 1843 жылы Ресей үкіметі Кенесарыға қарсы кең көлемді әскери жорық ұйымдастырды. Кенесарының әскері Ресей әскері мен Ресей жағында күресуші қазақ сұлтандарын бірнеше рет ойсырата жеңді. Кенесары сұлтан ең алдымен 1837 көпестердің керуенін күзетіп келе жатқан хорунжий Рытовтың әскерін тас-талқан етті. Кенесары қолы алғашқы ең көлемді әрекетін 1838 жылы 26 мамырда [[Ақмола бекінісі]]н қоршап, өртеуден бастады. Қамал бастығы әскери старшина Карбышев пен Ақмола аумағының аға сұлтаны Қоңырқұлжа Құдаймендин төнген ажалдан құтылып кетті. Кенесары енді Торғайға бет бұрды. Кенесары Қасымұлы патша өкілдеріне жазған хаттарында бұл әрекетін Ресей шекараларына жақындатуға ұмтылу, сол арқылы келіссөз процестерін жеңілдету деп түсіндірді. Шын мәнінде батырдың негізгі мақсаты 1836–38 жж. [[Исатай Тайманұлы]] бастаған ұлт-азаттық көтерілісі болып өткен [[Кіші жүз]]ді жалпыхалықтық көтеріліске қосу болды. 1840 жылғы Кенесарының Ташкентке жорық жасау жайлы ойынан бас тартуға тура келді. Себебі, сарбаздардың арасында жұқпалы ауру тараған болатын. 1844 жылы 21 шілдедегі түнгі шайқаста Кенесары қолы Ахмет Жантөреұлының әскерін тас-талқан етті. Ұрыс даласында патша үкіметін қолдаған 44 сұлтан ажал құшты. Ал Жантөреұлына көмекке келген Дуниковский Кенесарының әскеріне жақындауға қорыққандықтан ешнәрсе жасай алмады. 1845 жылы Кенесары ханның әскері Мерке бекінісін басып алды. Дәл осы жылы патшаның бұйрығымен Кенесары ауылына Долгов пен Герн елшілігі келді. Қос тарап ешқандай да келісімге келе алмады. Патша өкіметі көтерілістің алдыңғы нәтижелерін жоққа шығаратын қисынсыз талаптар қойғандықтан Кенесары патшаның барлық талабын орындаудан бас тартты.

== Ақ киізге көтерілуі ==
1841 жылы Кенесары хан сайланды, оның саясатының басты мақсаты қазақ хандығын қайта қалпына келтіру болды. Кенесары мемлекетті басқаруда шариғаттың негізгі ережелерін енгізді, сонымен бірге, билер сотын қалпына келтірді. Мемлекет пен оның әскерін нығайту жолдарын жетік білетін хан мұсылмандық құқық ережелерін бекітті. Салық саясаты да оны тиімді жолмен жинауға бағытталды.

1841 жылы Кенесары хан тағына отырғаннан кейін, көтеріліске қатысушылар әскери қимылын үдете түсті, олар қоқандықтардың елеулі күштері бекінген Жүлек, Ақмешіт, Жаңақорған, Созақ қамалдарын қоршауға алды.

Кенесары өзінің басты мақсаты — азаттыққа қол жеткізу үшін ортақ жауға қарсы үш жүздің күш біріктіре күрес жүргізуі керек екенін түсінді. Алайда ұлт-азаттық күрестің 1844–45 жылдары қарқыны үдей түскен кезеңде де қазақтардың басы толық бірікпеді. Көтерілістің бас кезінде-ақ қазақтар қарама-қарсы екі топқа бөлінді: бірі Кенесары жағында болса, екіншісі патшаның жүргізген саясатын қолдады.

1846 жылы Ресей жасақтары мен отаршылдыққа бойұсынған қазақ сұлтандарының әскери құрылымдары оны Кіші және Орта жүздер аумағынан ығыстырды.

Кенесары Қасымұлы хан, саясаткер, дипломат ретінде қазақтың үш жүзі руларының едәуір бөлігін өз туы астына біріктіре алды. Оның әскерінің жалпы саны кейде 20 000 адамға дейін жетті. Халықтың бас көтеруіне Орта жүздің көптеген сұлтандары мен билері қосылды.

Кенесары бастаған халық көтерілісінің ауқымы кең болды, ол 18 ғасырдың соңы мен 19 ғасырдың басындағы азаттық жолындағы өзге қозғалыстардан қазақ рулары көп қоныстанған негізгі аудандарды қамтуымен ерекшеленеді.

Кенесары мемлекет құрылымына көп көңіл бөлді, елді басқаруда жаңа құрылымдар мен ережелер енгізді, сонымен бірге істен шығарылған құрылымдарды қайта қалпына келтірді. Әскер қатарында қатаң тәртіп орнатты. Әскерді ұзақ дала соғыстарына бейімдеу үшін мыңдықтар мен жүздіктерге бөліп басқару құрылымын құрды. Ол қажет ақпараттарды жеткізіп тұратын тыңшыларына да сүйенді, саяси күрес пен дипломатияның тиімді әдістерін қолданды. Мемлекеттің ішкі саясатын хан өзі қатаң бақылауға алды, ру аралық қақтығыстардың жолын кесті.

== Хандықтың құлдырауы ==
Үш жүздің қазақтарының біріккен ұлт-азаттық қозғалысы Ресейді қатты алаңдатты. 1843 жылы шілденің 27 [[I Николай|І Николай]] империя құрамындағы қазақ хандығына қарсы ең көлемді әскери қозғалыстарға рұқсат беретін басқа мемлекет болмауы тиіс деген қағазға қол қойды.

Бір кезеңде патша әскерлерімен және ымыраға келмес сұлтандармен күрес жүргізген Кенесары 1843–44 жылдары біраз жеңістерге қол жеткізсе де, шегінуге мәжбүр болды. Шегіне келе Кенесары [[қырғыздар|қырғыз]] жеріне шекаралас [[Ұлы жүз]]дің аумағына орналасты. Ханның келесі бағыты қырғыз халқын орыс отаршылдығына қарсы ортақ күреске көтеру болды, алайда ол манаптар тарапынан күшті тойтарысқа тап болды.

Кенесары [[Тоқмақ]] маңындағы екі жақтың күші тең емес шайқаста қаза болды. Кенесары сіңірген тарихи еңбегі — ол қазақ халқының салт-дәстүрін сақтай отырып, оны бостандық пен тәуелсіздік жолындағы күреске жұмылдырды. Кенесары ханның саясаты және идеологиясы ұлттың даму жолындағы өзекті мәселелерді шешуге бағытталды.&lt;ref&gt;Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”,  2009 ISBN 978-601-01-0268-2&lt;/ref&gt;

== Сыртқы саясаты ==
Кенесары сыртқы саясатында орта азиялық хандықтармен одақтас және әскери қатынастар орнатты. Әкесі Қасым төре кезінде [[Қоқан хандығы]]мен қатынастарды сақтады. Бірақ әкесі мен ағасын қоқандықтар өлтірді, кейін өзі тұтқындалған. Қоқан ханы Мұхаммад Алихан оны тұтқыннан босатты және отбасы мен мүлігін қайтарды. Кенесары [[Хиуа хандығы]]на жол бастады. Хиуа ханы Аллакули оны құрметпенен қарсы алып, Бұқараға қарсы одақ құруды ұсынды. Бірақ бұл ұсынысты қабылдай тұра, Бұқара жағын ұмытпады. Бұқара әмірі Насрұлла хан Хиуаға қарсы одақты ұсынды. Кенесары хан оған Қоқанға қарсы одақты ұсынды. Сөйтіп, Кенесары екі хандықтан да көмек алуға талпынды. Ресей империясымен қатынастар ауыр болған, хандық билік таратылғаннан кейін патша үкіметі оны хан ретінде мойындамады. Кенесары империямен бейбіт туралы келіссөздер жүргізді. 1841–1843 жылдары Кенесары мен Ресей империясы бейбіт келісімге жетті. Бірақ Орынбордың губернаторы ретінде Обручев келіп, бейбіт туралы келісімдер бұзылып, Кенесарыға қарсы жазалау әрекеті басталды. 1844 жылы Орынбор губернаторы атынан елші ретінде шекаралық комиссия мүшесі Баймұханбет Жаманшы келіп, ханға Обручевтің хатын берді. Герн мен Долгов басқарған, патша үкіметінің елшілігі келді. Елшіліктің мақсаты: Кенесарыны Ресейге бағындыру және оның талаптарын орындату. Кенесары да өз талаптарын айтқан. Екі жақ та бір-бірінің талаптарын мойындамағандықтан, бұл келіссөз нәтиже бермеген. Кенесары қырғыздарды ұмытқан жоқ. Өзінің адамдарын Орман ханға жіберіп, бірақ ол ханның кеңесшілері Кенесарымен одақ құрғысы келмеді. Одан кейін Кенесары Қытайды таңдады. Елшілікті Даогуану императорына жіберген. Даогуану Абылай ханның кезіндегі қатынастарды қайта құруға уәде берген.

== Өлімі ==
Қоқаннан қайтып келгеннен кейін Кенесары Орта жүздің жеріне келген. Бірақ оған дейін Ресей шешуші әрекеттерді ойластырды, содан Орта жүзде күресті жалғастыру мүмкін емес болды. Сонда Кенесары Ұлы жүзге бару туралы шешім қабылдады. Ұлы жүзге інісі Наурызбайдың қасына жүз жігітті оларға көшпенді жер бөлуіне жіберді. Рүстем сұлтан Наурызбайды қабылдап, жер бөлуді және Кенесарыны қолдайтынына уәде берген. 1846 жылы хан Орта жүзден кетті. Ұлы жүздің аумағына келген ол қырғыз манаптарымен келіссөздерді бастады. Олар ханды қолдаймыз деп уәде берген, негізінде қосарланған саясат жүргізген болатын. Екі жақтың арасындағы тыныштықты қырғыздар [[Саурық батыр]]дың өлтіргенімен бұзды. 1847 жылдың сәуірінде олардың әрекеттеріне жауап ретінде Кенесары 15 мыңдық әскерімен Қырғызстанға басып кірді. Бұл шабуыл өте қатал болды, содан қырғыздар соғысқа дайындықты бастады. Майтөбе қаласында Кеклік-Сеңгірде Орманның жетекшілігімен қырғыз манапасымен шайқас өтті. Бірақ шайқас кезінде сұлтан Рүстем мен Сыпатай Кенесарыны сатып кетіп, оның әскерінің басым бөлігін алып кетті. Шайқас бірнеше күнге созылды. Кенесары ұсталып және тұтқында үш айдай болған,өйткені қырғыздар онымен не істейтінін білмеген. Содан оны өлтіру туралы шешім қабылданды. Көз жұмбас бұрын Кенесары намаз оқуға рұқсат сұраған. Басынан айырылды. Оның басын қырғыз манабы Орман балауыз мөрімен жазылған хатпенен [[Батыс Сібір генерал-губернаторлығы|Батыс Сібірдің генерал-губернаторы]] Горчаковқа сыйлап, қырғыздардың Ресей империясына деген адалдығын көрсеткісі келді.

== Кенесары туралы ақын-жазушылар шығармалары ==
Кенесары қазақ халқының дербес мемлекеттілігін қалпына келтіру, халқын бодандықтан құтқарып, басын біріктіру, азаттық пен бостандыққа қол жеткізіп, тәуелсіз ел ету мұратын көздеген сұңғыла саясатшы, қайраткер, ірі мәмілегер, дарынды әскери қолбасшы ретінде ел есінде қалды. Кенесарының өмірі мен азаттық жолындағы күресі көптеген ақын-жазушылардың шығармаларына арқау болды. Нысанбай ақынның «[[Кенесары - Наурызбай (тарихи жыр)|Кенесары – Наурызбай]]&lt;nowiki/&gt;» дастаны (19 ғ.) 1875 жылы сұлтан Жантөриннің тәржімасымен «Орыс географиялық қоғамы Орынбор бөлімшесінің жазбаларында» орыс тілінде жарияланды. 20 ғасырдың 30-жылдары М. Әуезов «Хан Кене» пьесасын (сахнаға бірер қойылуынан кейін тыйым салынған), 60-жылдары И. Есенберлин «[[Қаһар]]&lt;nowiki/&gt;» романын жазды. Алғашқы зерттеулер ішінде «Қазақ сұлтаны Кенесары Қасымовтың бүлігі» деген тақырыппен Н. Середаның 1870 жылы «Вестник Европы» журналының бірнеше нөміріне бастырған кітабының дерек көзі ретіндегі маңызы зор. 1888 ж. Ташкентте «Кенесары мен Садық» деген атпен шыққан Кенесарының баласы сұлтан Ахмет Кенесариннің естеліктер жинағы да құнды еңбек болып табылады. Кеңес өкіметі тұсында Кенесарының күрес жолына іргелі ғылыми зерттеу арнаған тарихшы-ғалым [[Ермұхан Бекмаханұлы Бекмаханов|Е. Бекмаханов]] («ХІХ ғасырдың 20 – 40-жылдарындағы Қазақстан», 1947) саяси қуғын-сүргінге ұшырады. Кенесары тұлғасына жаңаша қарап, оның шынайы бағасын беру ісі Қазақстан тәуелсіз мемлекетке айналғаннан кейін ғана қолға алынды. Тарихшылар (Ж. Қасымбаев, т. б.) өз зерттеулерін жариялады. 2002 жылы Кенесарының туғанына 200 жыл толуына орай халықаралық ғылыми конференция өтті. Астана қаласында [[Кенесары хан ескерткіші|Кенесары ханға ескерткіш]] қойылған және [[Кенесары көшесі (Астана)|оның есімімен аталатын көше]] бар.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Дереккөздер жетіспейді}}

== Сілтемелер ==
* [http://abai.kz/content/ergali-bakash-khan-kenenin-rukhy-askaktagan-k-n Хан Кененiң рухы асқақтаған күн]

{{Қазақ хандары}}

[[Санат:Абылай хан әулеті]]
[[Санат:Кенесары хан]]
[[Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері]]
[[Санат:Төрелер]]</text>
      <sha1>g3sx2kalizvsa2j48155p8545dxg32c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қаныш Имантайұлы Сәтбаев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>5060</id>
    <revision>
      <id>3619653</id>
      <parentid>3609351</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:45:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <comment>/* Қаныш Сәтбаев есімі берілген нысандар */</comment>
      <origin>3619653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84952" sha1="jnzotliimuecafp5nwhvqg5vc6rrp5i" xml:space="preserve">{{Ғалым
 |Есімі                  = Қаныш Имантайұлы Сәтбаев
 |Шынайы есімі           = Ғабдулғани Имантайұлы 
 |Суреті                 = Qanyş Sätpaev 2024 stamp (1444).jpg
 |Сурет ені              = 200px
 |Сурет тақырыбы         = 2024 жылғы Қазақстан пошта маркасындағы Сәтбаев
 |Туған күні           = 12.04.1899 
 |Туған жері           = [[Қаныш Сәтбаев ауылы|Айрық]], [[Павлодар уезі]], [[Семей облысы (Ресей империясы)|Семей облысы]], [[Дала генерал-губернаторлығы]], [[Ресей империясы]]
 |Қайтыс болған күні     = 31.01.1964 
 |Қайтыс болған жері     = {{қайтысболғанжері|Мәскеу|Мәскеуде}}, [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
 |Азаматтығы             = {{USSR}} 
 |Ғылыми аясы            = {{hlist|[[Геология]]|[[металлогения]]}}
 |Жұмыс орны             = [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы|Қазақстан ғылым академиясы]]
 |Ғылыми дәрежесі        = геология-минералогия ғылымдарының докторы
 |Ғылыми атағы           = КСРО ҒА академигі
 |Альма-матер            = Томск технология институты 
 |Ғылыми жетекші         = 
 |Атақты шәкірттері      = 
 |Несімен белгілі        = [[Жезқазған]] кен орнын ашуы, Металлогения ғылыми мектебінің негізін қалаушы, Қазақ ҒА негізін қалаушы және оның тұңғыш Президенті
 |Марапаттары            = {{Қатар
  |{{Ленин ордені}}
  |{{Ленин ордені}}
  |{{Ленин ордені}}
}}
{{Қатар
  |{{Ленин ордені}}
}}
{{Қатар
  |{{II дәрежелі Отан соғысы ордені}}
}}
{{Қатар
  |{{Лениндік сыйлық|1958}}
  |{{Сталиндік сыйлық|1942}}
}}
 |Қолтаңбасы             = 
 |Қолтаңба ені           = 
 |Сайты                  = 
 |Уикиқайнар             = 
}}
'''Қаныш Имантайұлы Сәтбаев''', шын есімі – '''''Ғабдулғани'''''&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.tarbie.kz/35057 | title=Мәңгі сөнбес жарық жұлдыз}}&lt;/ref&gt; ([[12 сәуір]] [[1899 жыл|1899]], [[Павлодар уезі]], [[Семей облысы (Ресей империясы)|Семей облысы]] – [[31 қаңтар]], [[1964 жыл|1964]], [[Мәскеу]]) — ресейлік және кеңестік [[Геология|геолог]], [[минералогия]] ғылымдарының докторы, [[профессор]], [[академик]].

Қаныш Имантайұлы Сәтбаев – Қазақ КСР Ғылым Академиясын ұйымдастырушы және оның тұңғыш президенті, Қазақ КСР Ғылым Академиясының академигі, Кеңес Одағы мен Қазақстанның металлогения мектебінің негізін қалаушы, қазақтың тұңғыш академигі. Ол Қазақстандағы ғылыми және техникалық дамудың көшбасшысы болды. Қазақтан шыққан тұңғыш [[Докторлық диссертация|ғылым докторы]], Шығыс елдерінің ғалымдары арасында ғылым мен техника саласындағы КСРО алғашқы академигі, [[КСРО Мемлекеттік сыйлығы]]ның және Қазақстандағы [[Ленин сыйлығы]]ның бірінші иегері болды.

Жезқазған-Ұлытау ауданының жер қойнауын барлауы үшін Ленин орденімен марапатталды (1940). 1942 жылы геология-минералогия ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін алды. «Жезқазған ауданының кен орындары» еңбегі үшін екінші дәрежелі Сталин сыйлығына ие болды (1942).  КСРО Ғылым Академиясының корреспондент мүшесі (1943). «Қазақ КСР ғылымына еңбегі сіңген қайраткер» (1943). Тыл ресурстарын жұмылдыруға қосқан үлесі үшін екінші Ленин ордені мен ІІ дәрежелі Отан соғысы орденімен марапатталды (1945). Қазақстан ҒА тың және тыңайған жерлерді игеруге қосқан үлесі үшін үшінші Ленин орденін алды (1957). Орталық Қазақстанның кешенді металлогеникалық болжамдық карталарын әзірлеуі үшін Ленин сыйлығын жеңіп алды (1958). Қазақстанның геологиялық ғылымын дамытуға және пайдалы қазбаларды зерттеуге сіңірген еңбегі үшін төртінші Ленин орденімен марапатталды (1963).

1924 жылы 25 жасында ғалым қазақ орта мектептерінің оқушылары үшін араб графикасында «Алгебра» оқулығын дайындады, бұл кітап математикалық білім берудің негізін қалады.

Оның есімі бүгінде ғылыми институттарда, университеттерде және көшелерде мәңгілікке қалдырылған.

Қаныш Сәтбаевтың туған күні [[12 сәуір]] Қазақстанда Ғылым қызметкерлерінің күні ретінде бекітілді.

== Өмірбаяны ==
=== Балалық шағы және білім алуы ===
Қаныш Имантайұлы [[1899 жыл]]дың 12 сәуірінде қазіргі Павлодар облысының Баянауыл ауданында (бұрынғы [[Семей губерниясы]]ның [[Павлодар уезі]]ндегі [[Ақкелін болысы]])  Имантай бидің отбасында дүниеге келді. Нәрестеге -  Ғабдул-Ғани деген есім берілді. Үлкен ұлы Ғабдул-Ғазизді еркелетіп Бөкеш деген сияқты, Ғабдул-Ғаниын да анасы Әлима ''&quot;Ғаниым, Ғанышым&quot;'' деп атаған. Бала облыстық мектепке барғанда журналға есімі Қаныш болып жазылып кеткен. [[Арғын]] тайпасы [[Сүйіндік (Арғын)|Сүйіндік]] руы [[Қаржас]] бөлімінен шыққан&lt;ref&gt;https://adebiportal.kz/upload/iblock/444/4441c0b93a6e7e908b363b7e87f7a6e6.pdf&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=[[Серік Имантайұлы Жақсыбаев]] |тақырыбы=Қаржас ұрпақтары |сілтеме =http://kazneb.kz/bookView/view/?brId=1591734&amp;lang=kk |орны=Павлодар |баспасы=ЭКО |жыл=2008 |барлық беті=400 |isbn=9965-08-265-0 |тиражы=1000}}&lt;/ref&gt;.

Сауатын ауыл молдасынан ашқан болашақ ғалым, кейін Шорман ауылында орналасқан мектепке қатынай бастайды. Төрт жылдық бағдарламаны үш жылда аяқтайды.

1911 жылдан бастап Павлодардағы 2-сыныпты орыс-қазақ училищесіне аттанады. Аталған білім ордасын мерзімінен бір жыл бұрын бітіріп шығады.

Одан кейін оның өмірінде немере ағасы, орыс филологиясының оқытушысы А.З. Сәтбаев (1937 жылы ол атылады) басқарған [[Семей мұғалімдер семинариясы]]ндағы кезең басталады. Семей қаласында Қаныш Сәтбаев [[Ахмет Байтұрсынұлы|Ахмет Байтұрсынов]], [[Міржақып Дулатұлы|Міржақып Дулатовпен]], демократ ақын [[Сұлтанмахмұт Торайғыров]]пен кездескен, ал [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов|Мұхтар Әуезов]] және [[Әлкей Хақанұлы Марғұлан|Әлкей Марғұланмен]] бірге оқыған. Семинарияда атақты ағайынды-өлкетанушы Белослюдовтар, ерлі-зайыпты ағартушылар – [[Нәзипа Құлжанова|Назипа]] және [[Нұрғали Құлжанов]]тар сабақ берді.

1914 жылы Семей мұғалімдер семинариясына түсіп, оны төрт жылда аяқтап, бастауыш мектептерге орыс тілінен сабақ беруге құқық беретін куәлікке ие болады.

1918 жылдың күзінде Земство басқармасының қаржысымен Алаш қалашағында ашылған, ауылдық қазақ мектептері үшін мұғалім болудан еңбек жолын бастайды. Курс бастығы -  Троицк медресесін тәмамдаған [[Мәннан Тұрғанбаев]], оқу ісінің меңгерушісі Павлодарда және Семейде өзімен сыныптас - [[Жүсіпбек Аймауытов]].

1919 жылы қатты ауырып, ауруханаға түседі. Ауруханада емдеген дәрігер С.Н. Разумовский науқасқа бұдан былай Семейде қалуға болмайтындығын айтты. Жас талаптың денсаулығы сыр бергендіктен, диплом алу үшін емтиханды мерзімінен бұрын тапсырады.

1920-1921 жылдары Сәтбаев туған өлкесіне оралып, асқынған туберкулез дертінен қымыз ішіп емделеді. Осы кездерде ол&amp;nbsp; Шәрипа Омаровға үйленіп, ол некеден [[Ханиса Қанышқызы Сәтпаева|Ханиса]] атты қызды болады. Болашақта Ханиса Қанышқызы медицина ғылымдарының докторы, С.Н. Асфандияров атындағы Қазақ ұлттық медициналық университеттің құрметті профессоры, Қазақ ССР ғылымға еңбек сіңірген қайраткері.

=== Томск технология институты ===
Томск технология институтының математика факультетіне оқуға дайындала бастайды. Оқуға түсу үшін математика мен ағылшын тілінен емтихан тапсыруы керек болатын. Осы мақсатта Томск университетінің математика факультетін бітірген Семейде еңбек ететін [[Ғарифолла Нығметулин]]нен қыс бойы математика пәні бойынша қосымша сабақ алады. 1921 жылы Сібір технологиялық институтының студенті, кейін тұңғыш қазақ математика профессоры [[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков|Әлімхан Ермековтің]] арқасында жас Қаныш томскілік геология профессоры, болашақ академик [[Михаил Антонович Усов|М.А. Усовпен]] кездеседі. Бұл кездесудің Қаныш тағдырындағы мәні зор.

Қаныш, Сібір технологиялық институтының студенті бола жүріп, өзінің өмірлік мұратына айналған жолды таңдайды. Соғыс зардаптарынан күйреген қаланың өмірі жаңадан қалпына келе бастаған кезде, қоғамда азық-түлік, отын және киім сияқты негізгі қажеттіліктердің тапшылығы сезіледі. Осындай ауыр кезеңде Қаныш М. Усовтың қамқорлығын көре отырып, ұстаз бен шәкірт арасындағы қарым-қатынас әке мен ұл арасындағы туыстық қатынас сияқты жылылық пен сыйластыққа толы болады. Қаныш Томскіде ауыр науқас болған кезде, Усов оны жұбайымен бірге өз үйіне көшіп келуге көндіреді. Осы кезеңде Қаныш Таисиямен танысады, ол кейінірек технологиялық институттың тау-кен факультетінде оған серік болады.

Таисия Қанышқа әйелі, досы және одақтасы ретінде қолдау көрсетеді. Бұл қарым-қатынастың нәтижесінде екі қыз дүниеге келеді. Үлкен қызы, [[Мейіз Қанышқызы Сәтбаева|Мейіз Қанышқызы]], ата-анасының ізін қуып, геолог мамандығын таңдайды және осы салада ғылым докторы атанады. Алайда, екінші қызы Марияш, 12 жасында дүниеден озады.

=== Ашаршылық кезеңде ===
1930-шы жылдары Қазақстанда болған жаппай ашаршылық - қазақ даласының тарихындағы ең ауыр кезеңдердің бірі болды. Бұл кезеңде көптеген ауылдар қаңырап, халық басынан асқан қиындықтар өткерді. Қаныш Имантайұлы Сәтбаев осы қасіретті жылдары елдің қиын жағдайына бей-жай қарамады. Ол, өзі басқарған бөлімдегі жұмысшылар саны мыңға жеткен кезде, аштықтан зардап шеккендерге көмек көрсету қажеттігін түсінді және осы бағытта іс-қимыл жасады.

Әпкесінің ауылына кездейсоқ барған кезінде Қ. Сәтбаев киіз үйлерде аштықтан көз жұмған адамдарды көріп, шалажансар балаларды кһреді. Арасында өз жиендері де болатын. Бұл жағдай қатты толғандырады және ол бұл балалардың барлығын өз қамқорлығына алуға шешім қабылдайды. Олардың қамқорлығына алынғандардың бірі, [[Кемел Ақышұлы Ақышев|Кемал Ақышев]] кейіннен белгілі археолог ғалым болып шықты. Ол ғылым докторы атанып, Алматы маңында жүргізілген археологиялық қазба жұмыстары кезінде әлемге әйгілі [[Есік Алтын адамы|&quot;Алтын адамды&quot;]] табуға үлес қосқан.

=== Жезқазғандағы қызметі ===
1926 жылы Қ.И. Сәтбаев Томск технологиялық институтын табысты аяқтап, [[Тау-кен ісі|тау-кен]] инженер-геологы дипломын иеленген қазақтың алғашқы азаматы ретінде халық шаруашылығы Орталық кеңесінің қарамағына жіберіледі. Қаныш әлемдегі ең ірі мыс кен орны [[Қарсақпай]]да екендігін дәлелдеу үшін аттай 15 жылын сол жерде өткізеді. Мұнда ол «Атбасцветмет» трестінің геология бөлімін басқарды. Оның құрамына [[Қарағанды көмір бассейні]], Успенский мыс руднигі, Спасск мыс балқыту зауытын қамтыған Спасск комбинаты мен салынып жатқан Қарсақпай мыс балқыту зауыты, [[Байқоңыр көмір шахталары]], [[Жезқазған мыс кеніштері]] мен [[Қорғасын кен орны]]нан тұратын Қарсақпай комбинаты кіретін. Келесі жылы (1927 жылы) ол сол тресттің басқарма мүшесі болып сайланды.

Атбасар трестінің қарамағында Карсакпай ауылындағы мыс кен орны және салынып жатқан мыс балқыту зауыты болды. Зауыт құрылысы он жыл бұрын басталған, ағылшындар Қарсақпай аймақты концессияға алып, мыс іздеуге кіріскен. Олар балқыту цехын салып, жабдықтың бір бөлігін орнатқан, бірақ көп мыс таба алмаған. Ақпан төңкерісі басталған кезде ағылшындар зауытты тастап кеткен, кейіннен совет үкіметі оны аяқтауды шешкен. Тресттің бас геологы ретінде Сәтбаев ол жерді тексеру үшін барып, құрылыс жұмыстарының жүрісі туралы білген. Кен орнымен және зауыт басшылығымен айналысқан мамандар аймақтағы мыс өндірісінің даму перспективасына өте скептикалық қарады. Олар, кеннің қоры тек келесі 10-15 жылға жететінін, одан артық еместігін айтты. Дегенмен, Сәтбаев олармен келіспеді. Ол Жезқазған ауданында алдыңғы уақытта анықталмаған үлкен мыс қоры бар деп санады. Геолкомнан бір бұрғылау станогын бөлуін сұрап, аймақта металдың бар-жоғын зерттеуге кірісті. Геолком басшылығы мен Жезказған ауданын жақсы білетін мамандар Сәтбаевтың идеясын сәтсіздікке ұшырайтынына сенімді болды.

Алайда, жұмыстар басталғаннан кейін бір жыл өткен соң, Сәтбаев пласты он метрден асатын үлкен руда кенішіне тап болды. [[Санкт-Петербург|Ленинградта]] жүргізілген талдау нәтижелері бұл руда кенішінің бұрын белгісіз, мысқа бай екенін көрсетті. Осы жаңалықтың арқасында  Сәтбаев 1928 жылы да іздеу жұмыстарын кеңейте алды. Тағы үш ірі кен орындарын анықтаған геолог 1929 жылы зерттеу жұмыстарын екі есе арттырады. Осы жылы тағы үш кен орны және бір жаңа руда алабы ашылды. Бұл жағдайларды ескере отырып, Сәтбаев «Қазақстанның Халық Шаруашылығы» журналында мақала жариялап, Жезказған әлемдегі ең бай мыс провинцияларының бірі екенін, тіпті Американың көптеген провинцияларынан да үлкен екенін мәлімдеді. Өз болжамдарына сүйене отырып, жақын жердегі Қарсақпай зауыты Жезқазғаннан алынған руданың көлемін өңдей алмайтынын айтты. Сондай-ақ, ол аймақта су қоймасын салу және кең жолақты теміржол желісін тарту қажеттігін болжады. Бұл ұсыныстарымен ол жоғарғы органдарға тұрақты түрде жүгініп, баспасөз беттерінде сөз сөйлеп, тіпті аймақтың дамуын КСРО-ның бесжылдық экономикалық даму жоспарына енгізуді ұсынды.

Сәтбаевтың ұсыныстары [[трест]] басшылығы мен Геолком тарапынан кері реакция тудырды. Жас геолог ұсынған Жезказған даму жоспарының орнына, олар 1930 жылғы зерттеу жұмыстарының көлемін өзгеріссіз қалдыруды ұсынды. Сәтбаев өз болжамжарының дұрыстығын дәлелдеуге тырысып, өз ұсыныстарын ВСНХ (Всесоюзный совет народного хозяйства)-ның тау-металлургиялық секторының отырысында қарауға қол жеткізді. Ұзақ талқылаулардан кейін ВСНХ Геолкомның пікірімен келісіп, Сәтбаевтың дәлелдерін жеткіліксіз деп тапты. ВСНХ шешімімен келіспеген Қаныш Имантайұлы 1930 жылдың көктемінде КСРО Госплан төрағасы Г. М. Кржижановскийдің қабылдауына түсіп, өз ұсыныстарын негіздеді. Осыдан кейін Жезқазғанға арналған зерттеуге қосымша қаржы, бұрғылау техникасы және мамандар бөлінді. Келесі екі жылда зерттеу жұмыстарының көлемі арта түсті. Сәтбаевты алаңдатқан аймақтағы су тапшылығы мәселесі шешімін тапты: ол келесі, 1933 жылы аймақта су іздеу мақсатында гидрогеологиялық зерттеулерді бастау туралы келісімге қол жеткізді.

1932 жылы Қаныш Имантайұлы Сәтбаев қазақстандық геология ғылымында маңызды орын алатын «Жезқазған мыс-кен ауданы және оның минералды ресурстары» атты алғашқы ғылыми монографиясын жариялайды. Бұл еңбегінде ол Жезқазған кен орындарының аса бай екендігін ашып көрсетеді. Бұған дейін ағылшын мамандары мен [[Халық комиссарлар кеңесі|Халық комиссарлары кеңесі]] жанындағы Геологиялық комитеттің қызметкерлері болжамдағандай, 60 мың тонна емес, айтарлықтай көбірек - 2 миллион тоннадан аса мыс қоры бар екендігін анықтайды. Бұл Қ.И. Сәтбаевтың ғылыми болжамының дәлдігін растайды.

1933 жылы басында ВСНХ Жезказғандағы барлау жұмыстарының қаржыландыруын күрт қысқарту туралы шешім қабылдады. Бөлінген қаржының тек бір пайызы ғана қалдырылды. Мұндай шешімге аймақтың дамымаған инфрақұрылымы себеп болды: ешқандай темір жол немесе автомобиль жолы жоқ, су мен басқа да тұрмыс үшін қажетті шарттар жетіспеді. Қызметкерлерді сақтап, жұмыстарды жалғастыру мақсатында Сәтбаев қосымша қаржыландыру көздерін іздеуге мәжбүр болды. Ол «Золоторазведка» және «Лакокрассырьё» трестерімен оларға қажетті пайдалы қазбаларды барлау туралы келісімге қол қойды. Алайда, жинақталған қаржы жұмыс көлемін сақтауға немесе одан әрі кеңейтуге жеткіліксіз болды.

Сәтбаев М.А. Усов пен оның досы, профессор Владимир Алексеевич Ванюковтың көмегімен [[КСРО Ғылым Академиясы|КСРО Ғылым академиясында]] сөз сөйлеп, Жезказған мыс рудасының қоры туралы жасаған қорытындыларының дұрыстығын дәлелдеді. 1934 жылы өткен Академияның үшінші сессиясында үшінші бесжылдық кезеңінде Жезказғанда мыс қорыту комбинатын салу қажеттігі туралы айтылды. Сессия Сәтбаевтың Жезқазған — Қарағанды — Балхаш темір жолын салу туралы ұсынысын да қолдады. Сәтбаев өз ұсыныстарын ауыр өнеркәсіп наркомы Григорий Константинович Орджоникидзеге жеткізді.

1936 жылдың 25 наурызында&amp;nbsp; ауыр өнеркәсіп халық комитетінің төрағасы Серго Орджоникидзе Жезқазған мыс балқыту комбинатын салу бойынша дайындық жұмыстарының басталуы туралы бұйрыққа қол қояды. Осыдан кейін аймақта кең көлемді зерттеу жұмыстары басталды. Кейінірек Жезказған мыс кен орны сол кездегі әлемдегі болжамды қоры бойынша ең ірісі болып шықты.

Тек 1938 жылдың басында ғана мыс саласының басқарушы штабы түбегейлі қайта құрылып, Қ.И. Сәтбаев Жаңа ауыр өнеркәсіптің жаңа наркомы Л.М.Кагановичке шақырылады да, 1938 жылдың 10 ақпанында Жезқазған үшін тарихи мәнге ие КСРО НКТП бойынша №50 бұйрық дүниеге келді. Онда жоғары өндірістік қуатты жаңа Үлкен Жезқазған комбинатын жобалауға шұғыл кірісу қажеттігі туралы айтылды.

1939 жылғы 31 қаңтарда БКП(б) Орталық Комитетінің хатшысы Лазар Моисеевич Кагановичке жолдаған хатында Қаныш Сәтбаев Жезқазғанның келешегіне қатысты өз алаңдаушылығын білдіреді. Онда ол, Жезқазған кен орнының Қазақстандағы мыс өндірісі үшін аса маңызды, сенімді және стратегиялық ресурс екенін атап өтеді. Сәтбаевтың бұл әрекеті, оның айнымас сенімін, қажырлы еңбегін және Жезқазған кен орнының дамуына деген адалдығын көрсетеді. Ол Қазақстанның минералдық ресурстарын игеруде және ғылыми зерттеулерде көрсеткен ерекше жігері арқылы келешек ұрпаққа үлгі бола алды.

===Қазақстан археологиясына қосқан үлесі ===
1929 жылы Қ.И. Сәтбаев алғаш рет Қарағанды облысының Ұлытау ауданындағы Қарсақпай ауылына келіп, КСРО ауыр өнеркәсіп халық комиссариатының &quot;Главцветмет&quot; геологиялық барлау комбинатының бас геологы қызметіне тағайындалды. Геологиялық барлау жұмыстарының қаражаты аз болғанына қарамастан, оның жаяу әдіспен жүргізген зерттеулері пайдалы қазбалардың орналасқан жерлерін анықтап қана қоймай, ежелгі тарих ескерткіштерін, соның ішінде ежелгі кеніштер, қорғандар және жартастағы суреттерді табуға мүмкіндік берді &lt;ref&gt;Сарсеке М. Феномен. Астана: «Фолиант», 2018. 960 с., с. 507&lt;/ref&gt;.

1935 жылы бір экспедиция кезінде Сәтбаев араб әріптерімен жазылған жазуы бар [[Темір жазуы|құлыптас]] тапты, онда Әмір Темірдің хан Тоқтамысқа қарсы жорығы туралы хат жазылған. Араб әліпбиін бала кезінен білетін Сәтбаев жазудың алғашқы жолдарын оқи алды, бірақ оны әрі қарай оқу үшін мамандардың көмегі қажет болды. Жазу кейіннен зерттелу үшін мемлекеттік «Эрмитаж» музейіне тапсырылды &lt;ref&gt;Сәтбаев Қ.И. Жезқазған өңірінің тарихи-археологиялық деректері // Таңдамалы. 5 томдық. Шымкент: «Оңтүстік полиграфия», 2007. Т. 5. 44–52 бет.&lt;/ref&gt;.

Кейінірек Сәтбаев Алтыншоқы төбесіндегі қорған үлкен рәсімдік отқа арналған жылу-техникалық құрылыс деп болжам жасады. Бұл тұжырымдар Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігінің жобасы бойынша жүргізілген заманауи зерттеулермен расталды &lt;ref&gt;Усманова Э.Р., Жұмашев Р.М., Жұмабеков Ж.А., Антонов М.А., Қасбаров А.Р. Алтыншоқы төбесінің жұмбағы: Әмір Темірдің 1391 жылы Тоқтамысқа қарсы жорығының бір эпизоды туралы // Тарих, әдебиет, өнер журналы. Ресей Ғылым академиясы. 2018. Т. 13. 7–24 беттер.&lt;/ref&gt;.

Сәтбаев сондай-ақ Ұлытау, Арғанаты тауларының айналасында және Торғай өзенінің бастауында көптеген археологиялық ескерткіштерді ашты. Ол барлық олжаларды мұқият фотоға түсіруді талап етті, бұл археологиялық деректердің сапасын жақсартуға мүмкіндік берді. 1935 жылы ағылшынның ағаш фотоаппараты отандық «Фотокор» фотоаппаратымен ауыстырылды, бұл суреттердің сапасын айтарлықтай жақсартты &lt;ref&gt;Могильницкий В.Б. Сәтбаев жерінде. Қарағанды: Полиграфия, 1992. 157 бет.&lt;/ref&gt;.

Сәтбаев Қазақстан археологиясының қалыптасуында маңызды рөл атқарды, ол Қазақстан Ғылым академиясының Тарих, археология және этнография институтында археология секторын ұйымдастырды. Оның қызметі ұлттық археология мектебінің қалыптасуына және көптеген танымал археологтардың кәсіби өсуіне ықпал етті &lt;ref&gt;Бейсенов А.З., Жұмабекова Г.С., Базарбаева Г.А. Ел орталығындағы ежелгі мұраларды зерттеу жолы: Қазақстан Ғылым академиясының алғашқы археологиялық экспедициясының құрылу тарихы // Орталық Қазақстанның археологиялық мұрасы: зерттеу және сақтау: ғылыми мақалалар жинағы, Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясының 70 жылдығына арналған. Жауапты редакторлар: А.З. Бейсенов, В.Г. Ломан. Алматы: НИЦИА «Бегазы-Тасмола», 2017. Т. 1. 11–64 беттер.&lt;/ref&gt;.

Оның көп жылдық зерттеулерінің нәтижелері «Орталық Қазақстанның ежелгі мәдениеті» монографиясында жинақталған, онда қола дәуіріндегі металдарды өндіру және өңдеу процестері туралы мазмұнды қорытындылар ұсынылған &lt;ref&gt;Марғұлан А.Х., Әкішев К.А., Қадырбаев М.К., Оразбаев А.М. Орталық Қазақстанның ежелгі мәдениеті. Алматы: «Ғылым», 1966. 435 бет.&lt;/ref&gt;.
== Ғылым академиясындағы қызметі ==
Қазақстан ғылымының ірі ұйымдастырушысы ретінде танылған Сәтбаев, 130-дан астам еңбегін, негізінен Жезқазған кен орынына арнап жазды. Оның зерттеулері және жарияланымдары, әсіресе Жезқазған мыс кен орнының зерттелуі мен дамуына айтарлықтай үлес қосты.

1942 жылы Алматыға көшіп келгеннен кейін, Сәтбаевтың екі маңызды монографиясы жарық көрді. Олардың біріншісі - ''«Қазақстан мен Кеңес Одағының мыс құмдары»'' монографиясы, ол Жезқазған қаласындағы жұмыс істеу кезінде жинақталған материалдарға негізделген. Бұл еңбек, жер қойнауын зерттеушінің көпжылдық бақылауларының нәтижесінде жазылған, мыс кендерін тез арада барлау және анықтау бойынша геолог-іздеушілер үшін практикалық ұсынымдар береді.

Екінші монографиясы - ''«Қазақстанда қара металлургияның дамыту мүмкіндіктері туралы»'', Қазақстанның темір рудасы кен орындарының геологиялық сипаттамасын береді және олардың ішінде металлургия өнеркәсібінің шикізат базасы бола алатын келешегі бар кен орындарын көрсетеді. Бұл еңбектер, мыс және темір рудасының тапшылығы кезеңдерінде өнеркәсіптің дамуына зор үлес қосқан.

Соғыс қарсаңында, Қаныш Имантайұлы Сәтбаев өзінің маңызды еңбегі «Жезқазған аумағының кен орындары» деп аталатын көлемді монографиясын аяқтайды. Бұл зерттеу жұмысының бастамасы 1927-1928 жылдары «Жаңа мектеп» және «Народное хозяйство Казахстана» журналдарында, сондай-ақ басқа басылымдарда жарияланған мақалалардан алынған. Он бес жылдық зерттеулер мен жинақталған материалдар негізінде ол ірі монографияны құрады. 1942 жылы бұл еңбегі үшін ол Мемлекеттік (Сталиндік) екінші дәрежелі сыйлыққа лайық деп танылды. Бұл марапат, шын мәнінде, соғыстың ауыр күндерінде Қазақстанға арзан мыс өндіру арқылы үлкен үлес қосқан Жезқазған кен орынының құрметіне берілген.

Осы уақытқа дейін, Сәтбаев қырықтан астам ғылыми еңбек жазды, олардың бірқатары диссертациялық жұмыс ретінде танылды. 1942 жылдың 17 тамызында Жоғары аттестациялық комиссия оның жұмыстар жиынтығын бағалау негізінде Қаныш Имантайұлына геология-минералогия ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін береді.

Соғыс жылдары КСРО Ғылым Академиясының Төралқасының дерлік бүкіл құрамы Қазақстанға көшірілген болатын. 1941 жылдың ортасында, академиктердің отбасылары мен балалары Қазақ КСР-інің Бурабай шипажайына эвакуацияланып, ал кейбір ғылыми институттар Алматы қаласына - ол кездегі республиканың астанасына орналастырылды. Осының арқасында кеңес ғылымының көрнекті өкілдері Алатау етегіндегі қалада шоғырланды. Олар арасында металлургия саласының мамандары Алексей Александрович Байков және Иван Павлович Бардин, белгілі геолог Владимир Афанасьевич Обручев, кеншілер Леонид Дмитриевич Шевяков және Алексей Александрович Скочинский, химик Эдуард Васильевич Брицке, агрономдар Дмитрий Иванович Прянишников және Николай Васильевич Цицин, транспорт саласының ғалымдары Владимир Николаевич Образцов, топырақтанушы Леонид Иванович Прасолов, тарихшылар Анна Михайловна Понкратова және Николай Михайлович Дружинин болды.

Қаныш Имантайұлы Сәтбаев эвакуацияланған ғалымдарға ерекше көңіл бөліп, оларға қамқорлық көрсетті. Олардың көбі соғыс салдарынан тұрғын үй жағдайларынан айрылып, қалыпты өмір сүру ритмінен алшақтап қалған еді. Қаныш Сәтбаев және қазақстандық қоғамдастық оларға жағдай жасау үшін бар күш-жігерін салды. Алматыда тұрғын үй мәселесі өткір болғанымен, ғылыми қауымдастықтың мүшелері бір-біріне көмек көрсетіп, сырттан келген ғалымдарға баспана табуға көмектесті. Академиктер мен олардың отбасылары үшін республика Үкіметі [[Медеу шатқалы]]ндағы ең жақсы демалыс үйін бөлді, бұл оларға жаңа жағдайларға бейімделуге және ғылыми жұмыстарын жалғастыруға мүмкіндік берді.

Қаныш Имантайұлының басшылығымен өткен ғасырдың 40-шы жылдары Қазақстанда Жезді марганец рудаларының кен орны ашылып, іске қосылды. Бұл кен орны Ұлы Отан соғысы жылдарында украиндық Никополь мен Грузиядағы Чиатур кен орнының уақытша қолдан шығып қалуына қарамастан, Кеңес Одағына броньды болат шығаруды жалғастыруға мүмкіндік берді. Соғыс жылдарында КСРО марганец кенінің 70,9% осы кен орнында алынды.

=== Қазақ ССР Ғылым академиясының президенті ===

1946 жылдың маусым айында, көп жылғы дайындықтан кейін, Қаныш Имантайұлы Сәтбаев Қазақстан Ғылым Академиясының (Қазақстан ҒА) тұңғыш Президенті болып сайланды. Бұл оқиға 1944 жылы Қ.И. Сәтбаевтың жетекшілігімен, академияны құруға арналған Үкімет комиссиясының құрылуымен және КСРО Ғылым Академиясының Президенті С.И. Вавилов басқарған, КСРО ҒА-ның он бір академигін қамтитын комиссияның жұмысымен бастау алды. Академия құрылғанда, онда он сегіз Ғылыми Зерттеу Институты (ҒЗИ), сегіз сектор, жеті тәжірибелік станция және үш ботаникалық бақ болды. Қызметкерлердің жалпы саны 1400 адамды құрады, оның ішінде 57 ғылым докторы және 184 ғылым кандидаты болды.

Қаныш Имантайұлы Сәтбаевтың ғылым мен Қазақстанның индустриялық дамуына қосқан үлесі, оның ғылыми басқару және өнеркәсіптік кешендерге тәжірибелік көмек көрсету саласындағы орасан зор ұйымдастырушылық қызметімен айқын көрінеді. Оның басшылығымен Қазақстан Ғылым Академиясында ядролық физика, математика және механика, гидрогеология және гидрофизика, мұнай және табиғи тұздар химиясы, химия-металлургия, тау-кен металлургия, ихтиология және балық шаруашылығы, эксперименттік биология, экономика, философия және құқық, әдебиет және өнер, тіл білімі салаларында жаңа академиялық институттар ашылды.

1947 жылы Қаныш Сәтбаевтың [[Англия]]ға сапары кезінде [[Ұлыбритания]]ның экс-премьер-министрі [[Уинстон Черчилль]]мен болған кездесуі ерекше оқиға болды. Черчилль қалжыңдап: «Барлық қазақтар сіз сияқты сұңғақ, батыр тұлғалы ма?» деп сұрағанда, Сәтбаев: «О, жоқ, Черчилль мырза, қазақтардың ішіндегі ең кішісі мен, менің халқым менен де биік» деп жауап берген.

1946 жылдың соңында Қазақстан Ғылым Академиясы және оның Президенті Сәтбаевтың үстінен қиын кезең басталды. Кейінгі жылдары, атап айтқанда 1951 жылы, Сәтбаев ұлтшылдық, партияға қабылданған кезде әлеуметтік шығу тегін жасырды, ұлтшылдарға қамқорлық көрсетті және 1917 жылы [[Алаш Орда Үкіметі тізімі|Алаш-Орда үкіметінде]] үгітші болғанын жасырды деген айыптар тағылды.

Осы айыптаулардың нәтижесінде, 1951 жылы 23 қарашада Қазақстан Коммунистік Партиясының Орталық Комитеті бюросының шешімімен Сәтбаев Қазақ КСР Ғылым Академиясының Президент қызметінен және Төралқасының мүшелігінен алып тасталды. Бұл оқиғалар Сәтбаевтың ҚазКСР ҒА Геологиялық ғылымдар институтының директоры лауазымынан да босатылуы мүмкін екендігін көрсетті. Оның басқару стиліне сын айтылып, институтта түрлі комиссиялар мен тексерулер жүргізіле бастады.

Қаныш Имантайұлы Сәтбаевтың күрделі кезеңдерінде КСРО Ғылым Академиясы оның кәсібилігі мен еңбекқорлығын жоғары бағалай отырып, қажетті қолдау көрсетті. Оның жеке басын жақсы тани отырып, КСРО ҒА Президенті А.Н. Несмеянов Сәтбаевқа Орал бөлімшесінің басшысы немесе КСРО ҒА Геологиялық-географиялық бөлімшесі төрағасының орынбасары лауазымын ұсынды. Дегенмен, Сәтбаев өзінің республикасына деген міндеттемесін басшылыққа ала отырып, бұл ұсыныстан бас тартып, 1952 жылдың сәуірінде үйіне оралды.

КСРО Ғылым Академиясының қолдауы арқасында, Сәтбаев Геологиялық ғылымдар институтының директоры лауазымын сақтап қалды және Орталық Қазақстанның болжамды металлогениялық картасын құру бойынша жұмысын жалғастырды. 7 жылдан кейін, Сәтбаевтың Орталық Қазақстанның металлогениясы бойынша маңызды ғылыми еңбегі Ленин сыйлығына ұсынылды. Алайда, ол бұл сыйлықты жеке алудан бас тартып, металлогениялық картаны дайындауда ұжымның еңбегін ерекше атап өтті. Бұл әрекеті арқылы Сәтбаев ғылыми қауымдастықтағы ұжымдық еңбектің маңыздылығын және өзінің ұжымдық жетістіктерге деген сенімін көрсетті.

1954 жылы Қазақстан Коммунистік Партиясының Орталық Комитеті басшылығы ауысқан соң, 1951 жылы Сәтбаевқа тағылған айыптаулар қайта қаралып, ғалым кінәсіз деп табылды. 1955 жылдың маусымында ол қайтадан Қазақ КСР Ғылым Академиясының Президенті болып сайланды және 1956 жылы Қазақстан Коммунистік Партиясының Орталық Комитеті мүшесі атанды.

Қазақстан аумағы арқылы Ертіс, Есіл, Орал, Сырдария және басқалары бар 2174 өзен ағып өтетіні белгілі. Алайда, өзендердің тек 5,5 пайызы ғана Орталық Қазақстанның үлесіне тиетін. Ғалым Ертіс-Қарағанды каналының құрылысын белсенді түрде қолдап, Кеңес Одағының түрлі инстанцияларында каналды жобалау ісін жандандыруға жан-жақты ықпал етті.

1959 жылдың жазында Қаныш Сәтбаев, [[КСРО Мемлекеттік жоспарлау комитеті]]нің төрағасы [[Алексей Николаевич Косыгин]] алдында [[Ертіс-Қарағанды каналы]]ның құрылысының маңыздылығын негіздеп, оны келесі жеті жылдық жоспарға енгізуге көмек көрсетті. Бұл құрылыс бүгінде Қаныш Сәтбаев атымен аталады, оның Қазақстан экономикасы мен экологиясына қосқан үлесі зор. Сонымен қатар, Қаныш Имантайұлы [[Маңғыстау түбегі|Маңғышлақ түбегіндегі]] табиғи ресурстарды кешенді зерттеу жұмыстарын жетекшілік етті, мұндағы [[көмір]], [[мұнай]], [[газ]] және [[қара металлургия]] кен орындарының жаңа кен орындарын зерттеуге басшылық жасады. Бұл жұмыстар Қазақстан экономикасының дамуына және республиканың өнеркәсіптік базасының кеңеюіне елеулі үлес қосты.

Қаныш Сәтбаевтың өміріндегі қиын кезеңдер, атап айтқанда 1937 жылы үш ағасының қуғын-сүргін кезінде атылып кетуі және 1951-1952 жылдары ұлтшылдыққа қарсы науқан кезінде Қазақстан Ғылым Академиясының Президенті қызметінен босатылып, қудалануы, оның денсаулығына ауыр әсер етті. Академик 1964 жылы 31 қаңтарда [[Мәскеу]] ауруханасында алпыс бес жасқа толар жылы дүниеден озды.

==== Мәдени мұра және тарих ====
Қаныш Сәтбаев [[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов|Шоқан Уәлихановтың]] жазып алған [[Едіге жыры|«Едіге» жырының]] мәтінін қайта жаңғыртып, [[Араб тілі|араб]] және [[Татар тілі|татар тілдеріндегі]] қазақ оқырманына түсініксіз сөздерден тазартып, қазақ тілінің жаңа орфографиясына сай өңдеген.

Сәтбаев Ұлытау өңіріндегі басты тарихи, мәдени және археологиялық ескерткіштерді зерттеуге зор көңіл бөлді. Оның ''«Жезқазған ауданындағы көне заман ескерткіштері»'' атты еңбегінде Ұлытау өңірінің ежелгі металлургия орталығы болуымен қатар, қазақ этносының саяси орталығы екендігі толық дәлелденген.

Қаныш Имантайұлы Сәтбаевтың зерттеу сапарларының бірінде, жергілікті тұрғындардың Алтын шоқы шыңында араб жазуымен тас табылғаны туралы айтуы оның назарын аударды. Осы ақпаратқа сүйеніп, Сәтбаев аталған орынды зерттеуге шешім қабылдайды. Бұл тас, [[Әмір Темір]]дің қазақ даласына жасаған жорығы туралы ескерткіш болып шықты, ол Темірдің бұйрығымен орнатылған. Бұл ескерткішке [[Эрмитаж|Эрмитаж мұражайының]] директоры, академик Орбели зор қызығушылық танытып, 1936 жылы оны Ленинградқа (қазіргі Санкт-Петербург) әкеледі. Кейінгі зерттеулер нәтижесінде тастағы жазба 1391 жылға тиесілі екені анықталды, бұл Темірдің [[Қыпшақ даласы|Дешті Қыпшаққа]], [[Алтын Орда]] ханына қарсы жүргізген жорығының нақты дәлелі болды.

Ұлытау таулары қазақ халқының негізгі тайпаларының аумақтарының бастау алған орны ретінде, қазақтардың ежелгі саяси орталығының маңызды көрсеткіші болып табылады. Бұл ауданда сақталған материалдық мәдениет ескерткіштері, атап айтқанда Кеңгір өзені маңындағы, Жезқазғаннан 65 км оңтүстікте орналасқан, «Алтын Орда стиліндегі» күйдірілген төртбұрышты кірпіштен жасалған үш кесене [[Ұлытау таулары|Ұлытаудың]] тарихи рөлін айқындайды. Халық аңызы бойынша, бұл кесенелер [[Алашахан]], [[Шыңғыс хан]]ың ұлы [[Жошы хан|Жошы]] және сарай сазгері Домбауылдың молалары.

Қаныш Имантайұлы Сәтбаев, Қазақстанның индустриялық және ғылыми саласының дамуына қосқан үлесімен қатар, тарих саласындағы зерттеулері арқылы да құнды үлес қосты. Сондай-ақ, Қаныш Сәтбаевтың қызы, [[Шәмшия Қанышқызы Сәтбаева]], белгілі әдебиет зерттеушісі, филология ғылымының докторы, профессор, Қазақстан Республикасы Ұлттық Ғылым Академиясының корреспондент мүшесі және Ш.Ш.Уәлиханов атындағы сыйлықтың лауреаты болып табылады. Ол өз кезегінде Қазақстан ғылымына зор үлес қосқан қайраткер ретінде танылған.

==== Білім беру ====
Қаныш Сәтбаев оқу-ағарту саласына да зор үлес қосты. Ол қазақ орта мектептерінің төменгі және жоғары сынып оқушыларына арналған «Алгебра» оқулығын дайындаған, бұл оқулық математикалық білім берудің негізін қалауға көмектесті. Бұл кітапты ғалым 1924 жылы 25 жасында қазақ тілінде араб графикасымен жазып шыққан екен. 592 беттік қолжазба артынша латын графикасына 1929 жылы (1400 бет) көшірілген&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Қаныш Сәтбаев қазақ тіліндегі алғаш математика оқулығын қалай жазған?|url=https://tengrinews.kz/science/kanyish-satbaev-kazak-tlndeg-algash-matematika-okulyigyin-398188/|accessdate=2024 жылғы 17 наурыз}}&lt;/ref&gt;.

==== Музыкалық мұра ====
Сәтбаев қазақ халқының музыкалық мұрасын зерттеу мен сақтауға да үлес қосты. Ол [[Александр Викторович Затаевич|Александр Затаевичтің]] «500 қазақ әндері мен күйлері» жинағына қазақ халқының музыкалық мұрасының 25 әнін өзі орындап, оларға орыс тілінде ғылыми түсініктеме беріп, енгізген.

==== Ғылыми мұрасы ====
Сонымен қатар, Қаныш Сәтбаев минералдық шикізатқа бай Сарыарқа, кенді Алтай, Қарағанды, Қаратау сияқты аймақтарға да айрықша назар аударып, олардың кен орындарының стратиграфиясы, тектоникасы, құрылымы, металлогениясы, геохимиясы және пайда болу тегі туралы терең зерттеулер жүргізді. Осы зерттеулері арқылы ол ғылымға формациялық металлогендік анализдің кешенді әдісін енгізіп, Қазақстанның геологиялық ғылымында жаңа кезеңнің басталуына ықпал етті.

Академик Қаныш Сәтбаевтың басшылығымен және көптеген тәжірибелі мамандардың қатысуымен бірнеше жылдар бойы атқарылған тынымсыз еңбек, Сарыарқаның металлогендік және болжам карталарының жасалуына әкелді. Осы карталарды пайдалану арқылы Сарыарқа аймағында көптеген жаңа қара, түсті және сирек метал кен орындары ашылды, біраз кендерге жаңа өндірістік баға берілді. Қаныш Сәтбаевтың бұл жұмыстары Қарағандыдағы металлургиялық завод салуды, Қостанай мен Алтайдағы темір және марганец кендерін, Қаратаудағы фосфорит кендерін игеруді, Ертіс-Қарағанды каналының қазылуын және бірқатар ғылыми зерттеу институттарының ашылуына бастау болды.

Қаныш Сәтбаев Қазақстан ғалымдары арасындағы ақылшы және тәрбиеші ретінде танылды. Ол геология ғылымына қатысты әлемдік, одақтық және қазақстандық деңгейдегі комиссиялар мен комитеттерде мүшелік және басшылық қызметтер атқарды. Сондай-ақ, ол КСРО және Қазақ КСР Жоғарғы Кеңестерінің депутаты, СОКП съездерінің делегаты, КСРО Министрлер Кеңесі жанындағы Лениндік және Мемлекеттік сыйлықтар жөніндегі комитет президиумының мүшесі болды. Оның еңбегі төрт рет Ленин орденімен, Екінші дәрежелі Ұлы Отан соғысы орденімен марапатталып, КСРО Мемлекеттік және Лениндік сыйлықтардың иегері атанды.&lt;ref&gt;Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”,  2009 ISBN 978-601-01-0268-2&lt;/ref&gt;

Қаныш Сәтбаев адамдардың талантын танып, жастарды дұрыс жолға бағыттай білді. Ол сонымен қатар, бірқатар жастарды ғылымға әкеліп, тәрбиеледі. Ол дайындаған ғылыми кадрлар кейіннен ірі ғалым болып қалыптасып, Қазақстан ғылымының дамуына айтарлықтай үлес қосқаны белгілі. Осындай адамдардың бірі – ғалым-энергетик [[Шапық Шөкіұлы Шөкин|Ш.Ш. Шөкин]]. Оның ықпалымен академик Әлкей Марғұлан сияқты ірі ғалымдар ғылыми қауымдастыққа қосылды. [[Әлкей Хақанұлы Марғұлан|Әлкей Хаканұлы Марғұлан]] кейіннен археология саласындағы көшбасшы және қазақстандық археология ғылымының негізін қалаушы болып танылды.

Сәтбаев, сондай-ақ, геолог [[Шахмардан Есенұлы Есенов|Шахмардан Есеновтың]] кәсіби өсуіне негізгі ықпал етті. Ол Есеновтың талантын танып, кейіннен оны Қазақ КСР Геология министрі лауазымына тағайындауға көмектесті. Қаныш Сәтбаев [[Ебіней Арыстанұлы Бөкетов|Евней Букетовт]]&lt;nowiki/&gt;і де ғылымға бағыттап, 1960 жылы оны Қазақ ССР Ғылым Академиясының химия-металлургия институтының директоры етіп тағайындады. Евней Арыстанұлы кейін химия саласындағы маңызды жаңалықтардың авторы және КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты болды.

Академиктің басшылығымен Алматыда Орта Азия геофизика тресі құрылды және Қазақ КСР Геология және жер қойнауын қорғау министрлігінің құрылуына мұрындық болды. Бұл қадамдар республикадағы геологиялық зерттеулердің тиімділігін арттыруда маңызды рөл атқарды.

Ол академияның құрылымдық бөлімдерін, оған қарайтын институттарды, зертханаларды, секторларды және ғылыми базаларды жоспарлауда негізгі рөл атқарды. Сонымен қатар, ғылыми кадрлар дайындау ісіне аса жауапкершілікпен қараған, ғылыми зерттеулерді халық шаруашылығы мүддесіне сай бағыттап, елдің экономикалық және мәдени дамуына үлес қосқан.

Сәтбаевтың басшылығымен Жезқазған кен-металлургия комбинаты, Қарағанды және Балқаш металлургия зауыттары сияқты ірі өнеркәсіптік нысандардың құрылысы жүзеге асырылды. Ол Ертіс-Қарағанды арнасының салынуын, Маңғыстау, Мұғалжар, Торғай өңірлеріндегі табиғи байлықтарды зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруға тікелей қатысқан.

=== Ғылыми еңбектері ===

# [https://satbayev.university/upload/base/redactor/2019/03/Narodnoe-hozyaystvo-Kazahstana--1936.pdf К проблеме большого Джезказгана], журнал Народное хозяйство Казахстана, №1-2, 74–83-бб. (1936)&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Satbayev University|url=https://satbayev.university/upload/base/redactor/2019/03/Narodnoe-hozyaystvo-Kazahstana--1936.pdf}}&lt;/ref&gt;
# [https://satbayev.university/upload/base/redactor/2019/03/Sovetskaya-geologiya--1957.pdf «Орталық Қазақстанның металлогениялық болжам картасының методологиясы, нақты базасы мен негізгі тұжырымдары туралы»  Главные закономерности пространственного размещения зон эндогенного оруднения в Центральном Казахстане], Советская геология, ҚазССР Хабаршысы. Геология сериясы, 1955, 20 шығ., 3–35-бб. (1955)&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Satbayev University|url=https://satbayev.university/upload/base/redactor/2019/03/Sovetskaya-geologiya--1957.pdf}}&lt;/ref&gt;
# [https://satbayev.university/upload/base/redactor/2019/03/Izvestiya-AN-KazSSR--1955.pdf «Орталық Қазақстанда эндогендік кендену аймақтарының кеңістікте орналасуының негізгі заңдылықтары» О методологии, фактической базе и основных выводах металлогенических прогнозных карт Центрального Казахастана], Известия АН КазССР, (Советская геология, 1957, №58, 93–109-бб.)
# «Түсті металдар кенін кешенді пайдалану бойынша Қазақстан Ғылым академиясының зерттеулері»  [https://satbayev.university/upload/base/redactor/2019/03/Vestnik-AN-KazSSR--1962.pdf Исследования Академии Наук Казахстана по комплексному использованию руд цветных металлов], Вестник АН КазССР, ҚазССР ҒА Хабаршысы. 1962, №12, 3–11-бб. (1962)

== Наградалары мен марапаттары ==

* 1940 жылы Жезқазған-Ұлытау ауданының жер қойнауын барлағаны үшін Ленин орденімен марапатталды.
* 1942 жылы геология-минералогия ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесі берілді.
* Сол жылы «Жезқазған ауданының кен орындары» ғылыми еңбегі үшін екінші дәрежелі Сталин сыйлығына ие болды.
* 1943 жылы КСРО Ғылым Академиясының корреспондент мүшесі болып сайланған.
* 1944 жылы «Қазақ КСР ғылымына еңбегі сіңген қайраткер» құрметті атағы берілген.
* 1945 жылы тыл ресурстарын жұмылдырғаны үшін екінші Ленин орденімен және ІІ дәрежелі Отан соғысы орденімен марапатталған.
* 1957 жылы Қазақстан ҒА тың және тыңайған жерлерді игеруге жұмылдыру үшін үшінші Ленин орденімен марапатталған.
* 1958 жылы Қаныш Сәтбаев бастаған қазақстандық ғалымдар тобы Орталық Қазақстанның кешенді металлогеникалық болжамдық карталарын құру және әдістемені әзірлеуі үшін Ленин сыйлығына ие болған.
* 1963 жылы Қазақстанның геологиялық ғылымын дамытуға және пайдалы қазбаларды зерттеуге сіңірген еңбегі үшін төртінші Ленин орденімен марапатталған.

== Отбасы ==

Қаныш Сәтбаевтың әкесі - Имантай Сәтпаев, ауыл биі болған. Ол өмірінің ширек ғасырынан астам уақыт Нұрым деген әйелімен бірге өткізген. Осы некеден бір қызы дүниеге келіп, бала кезінде қайтыс болған. Әкесінің екінші әйелі - Әлима. Бұл некеден үш бала дүниеге келген: қызы Қазиза және екі ұлы, Бөкеш (Ғазиз) мен Қаныш.
Қаныш Сәтбаев өзі бірнеше рет үйленген:

* Бірінші некеден екі қызы: [[Ханиса Қанышқызы Сәтпаева|Ханифа]] (дәрігер және физиолог, 1921—2016), [[Шәмшиябану Қанышқызы Сәтбаева|Шәмшиябану]] және ұлы Майлыбай (Мәлеш, 1924—1940) дүниеге келген. Майлыбай 16 жасында қайтыс болған.
* Екінші әйелі Таисия Алексеевнадан (қыз кезіндегі тегі Кошкина) қыздары [[Мейіз Қанышқызы Сәтбаева|Мейіз]], Мириам және бала кезінде қайтыс болған ұлы дүниеге келген.
* Азаматтық некеден [[Камила Досқызы Өтегенова|Камила Досовна Утегеновамен]] қызы [[Жәмила Қанышқызы Өтегенова|Джамиля]] туған.

== Қаныш Сәтбаев есімі берілген нысандар ==
Академик Қаныш Сәтбаевтың есімі Қазақстанның ғылыми және өндірістік әлемінде кеңінен танымал және құрметтеледі. Оның аты бірқатар білім беру мекемелеріне, кен-металлургия комбинаттарына, сондай-ақ Қазақстанның қалаларындағы көшелерге, мектептерге және аграрлық шаруашылық объектілеріне берілген. Қаныш Сәтбаевтың ғылыми және өндірістік жетістіктері елдің экономикасы мен білім беру саласын дамытудағы маңызды үлесін айқын көрсетеді. Сонымен қатар, Алатау жотасының биік шыңы мен [[Сәтбаев мұздығы|мұздағы]], сондай-ақ Қаратау жотасында орналасқан ванадий кенінің рудасынан табылған жаңа минерал – [[сәтбаевит]] Қаныш Сәтбаевтың есімімен аталады. Бұл ғалымның Қазақстанның геологиялық зерттеулеріне қосқан зор үлесін мәңгілікке есте сақтауға арналған.

Қаныш Сәтбаевқа арналған бірнеше мұражайлар оның ғылыми және қоғамдық қызметіне, сондай-ақ жеке өміріне арналған экспозицияларымен келушілерге ғалымның мұрасын таныстырады. Бұл мұражайлар Қазақстанның мәдени және ғылыми өміріндегі Қаныш Сәтбаевтың орнын көрсете отырып, келешек ұрпаққа ғылымға деген құштарлықты және елінің дамуына үлес қосудың маңыздылығын насихаттайды.
* Қазақстан Ғылым академиясының [[Геологиялық ғылымдар институты]]
* [[Сәтбаев астероиды|Сәтбаев ғаламшары]]
* [[Сәтбаев қаласы]]
* [[Сәтбаев атындағы көше (Алматы)|Сәтбаев көшесі (Алматы)]]
* [[Қаныш Сәтбаев көшесі (Астана)|Сәтбаев көшесі (Астана)]]
* Академик Қаныш Сәтбаев даңғылы (Павлодар)
* [[Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті|Қаныш Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық техникалық университеті]]
* [[Академик Қ. Сәтбаев атындағы Екібастұз инженерлік-техникалық институты]]
* [[Сәтбаев мұздығы|Сәтбаевтың мұздығы]]
* «[[Сәтбаевит]]» минералы
* «Академик Сәтбаев» гладиолиус гүлі
* Қаныш Сәтбаев атындағы №61 мектеп-лицей (Астана)

== Ескерткіштер ==
* 1999 жылы ғалымның 100 жылдық мерейтойына орай Сәтбаев ескерткіші [[Алматы]]да қойылды.
* 2011 жылы енді бір ескерткіш [[Қарағанды]]ның вокзал алдындағы алаңына орнатылды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.inform.kz/kz/karagandyda-kazaktyn-belgili-galymy-kanysh-satbaevka-eskertkish-ashyldy_a2413631|title=Қарағандыда қазақтың белгілі ғалымы Қаныш Сәтбаевқа ескерткіш ашылды|author=|date=21 қазан 2011|work=|publisher=[[ҚазАқпарат]]|accessdate=|lang=kk}}&lt;/ref&gt;
* 2017 жылы академиктің мүсіні [[Степногорск]]те салтанатты түрде ашылды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://egemen.kz/article/158241-stepnogorda-qanysh-satbaevqa-eskertkish-qoyyldy|title=Степногорда Қаныш Сәтбаевқа ескерткіш қойылды|author=|date=13 қыркүйек 2017|work=|publisher=[[Егемен Қазақстан]]|accessdate=|lang=kk}}&lt;/ref&gt;
* 2021 жылы Сәтбаевқа ескерткіш [[Астана]]да өзі аттас көшенің бойында қойылды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://egemen.kz/article/280535-nur-sultanda-qanysh-satpaevqa-eskertkish-qoyyldy|title=Нұр-Сұлтанда Қаныш Сәтпаевқа ескерткіш қойылды|author=|date=3 шілде 2021|work=|publisher=Егемен Қазақстан|accessdate=|lang=kk}}&lt;/ref&gt;

== Сәтбаевтану ==
* Медеу Сәрсеке. ЖЗЛ. Сәтпаев. Мәскеу, Молодая гвардия, 2003 жыл, ISBN 5-235-02625-X
* &quot;Қаныш&quot; энциклопедиясы, Алматы, &quot;Қазақ энциклопедиясының&quot; редакциясы, 2011 жыл.
* Артюхова О.А. Валукинский Николай Васильевич // Орталық Қазақстанның археологиялық мұрасы: зерттеу және сақтау: ғылыми мақалалар жинағы, Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясының 70 жылдығына арналған. Жауапты редакторлар: А.З. Бейсенов, В.Г. Ломан. Алматы: НИЦИА «Бегазы-Тасмола», 2017. Т. 1. 80–87 беттер.
* АКК – Қазақстанның археологиялық картасы. Алматы: ҚазКСР Ғылым академиясының баспасы, 1960. 450 бет.
* Батырбеков Г.О. Академик Сәтбаев және оның замандастары. Алматы: «Рауан», 1999. 176 бет.
* Бейсенов А.З., Жұмабекова Г.С., Базарбаева Г.А. Ел орталығындағы ежелгі мұраларды зерттеу жолы: Қазақстан Ғылым академиясының алғашқы археологиялық экспедициясының құрылу тарихы // Орталық Қазақстанның археологиялық мұрасы: зерттеу және сақтау: ғылыми мақалалар жинағы, Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясының 70 жылдығына арналған. Жауапты редакторлар: А.З. Бейсенов, В.Г. Ломан. Алматы: НИЦИА «Бегазы-Тасмола», 2017. Т. 1. 11–64 беттер.
* Григорьев А.П., Телицина Н.Н., Фролова О.Б. Әмір Темірдің 1391 жылғы жазуы // Азия және Африка елдерінің тарихының тарихнамасы және деректануы. 2004. Шығарылым 21. 3–24 беттер.
* Крамаровский М.Г. Әмір Темірдің тасы // Алтын Орда. Тарих және мәдениет. Санкт-Петербург: «Славия», 2005. 167–170 беттер.
* Қызласов И.Л. Археолог Леонид Романович Қызласов. Өмірбаяндық очерк // Орталық Қазақстанның археологиялық мұрасы: зерттеу және сақтау: ғылыми мақалалар жинағы, Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясының 70 жылдығына арналған. Жауапты редакторлар: А.З. Бейсенов, В.Г. Ломан. Алматы: НИЦИА «Бегазы-Тасмола», 2017. Т. 1. 108–118 беттер.
* Лозовский И.Т., Сипайлов Г.А. Қаныш Сәтбаевтың Томскідегі студенттік жылдары. Томск: ТПУ баспасы, 1999. 135 бет.
* Марғұлан А.Х. Сарысу мен Ұлытау өзендерінің ескерткіштерін зерттеу // ҚазКСР Ғылым академиясының хабаршысы. 1948. No 2 (35). 53–60 беттер.
* Марғұлан А.Х., Әкішев К.А., Қадырбаев М.К., Оразбаев А.М. Орталық Қазақстанның ежелгі мәдениеті. Алматы: «Ғылым», 1966. 435 бет.
* Могильницкий В.Б. Сәтбаев жерінде. Қарағанды: Полиграфия, 1992. 157 бет.
* Потанин Г.Н. Идыге туралы қазақ жырынан үзінділер (Ч. Валихановтың жазбаларынан) // Валиханов Ч.Ч. Шығармалар толық жинағы, 5 томдық. Алматы: Қазақ кеңестік энциклопедиясының бас редакциясы, 1985. Т. 5. 296–299 беттер.
* Рогожинский А.Е. Бетпақдала шетіндегі Тамғалытас тасының белгілері мен жазулары // Орталық Қазақстанның археологиялық мұрасы: зерттеу және сақтау: ғылыми мақалалар жинағы, Орталық Қазақстан археологиялық экспедициясының 70 жылдығына арналған. Жауапты редакторлар: А.З. Бейсенов, В.Г. Ломан. Алматы: НИЦИА «Бегазы-Тасмола», 2017. Т. 2. 297–307 беттер.
* Боранбаев С. Ұлы мұра // Индустриальная Караганда. 06.04.1999.
* Сарсеке М. Феномен. Астана: «Фолиант», 2018. 960 бет.
* Сәтбаев Қ.И. Ежелгі Жезқазған // Қазақстан правдасы. 1936. No 148.
* Сәтбаев Қ.И. Қазақстан мыс қоры // Таңдамалы. 5 томдық. Шымкент: «Оңтүстік полиграфия», 2007. Т. 3. 155–162 беттер.
* Сәтбаев Қ.И. Қарағанды бассейнінің түсті және қара металлургиясының дамуы // Таңдамалы. 5 томдық. Шымкент: «Оңтүстік полиграфия», 2007. Т. 3. 115–154 беттер.
* Сәтбаев Қ.И. Жезқазған өңірінің тарихи-археологиялық деректері // Таңдамалы. 5 томдық. Шымкент: «Оңтүстік полиграфия», 2007. Т. 5. 44–52 беттер.
* Сәтбаев Қ.И. Жезқазған ауданындағы ежелгі ескерткіштер // Таңдамалы. 5 томдық. Шымкент: «Оңтүстік полиграфия», 2007. Т. 5. 69–75 беттер.
* Сәтбаева Ш.К. Ошақтың жарығы. Алматы: Қазақстан баспасы, 1999. 184 бет.
* Усманова Э.Р., Жұмашев Р.М., Жұмабеков Ж.А., Антонов М.А., Қасбаров А.Р. Алтыншоқы төбесінің жұмбағы: Әмір Темірдің 1391 жылы Тоқтамысқа қарсы жорығының бір эпизоды туралы // Тарих, әдебиет, өнер журналы. Ресей Ғылым академиясы. 2018. Т. 13. 7–24 беттер.

== Сілтемелер ==
* {{youtube|Wg0AgYPVDKM|Қаныш Сәтбаев. «Қазақтың Қанышы». «Тарих. Тағдыр. Тұлға»}}
* ''Е.Қ. Бейсембетов.'' [https://satbayev.university/kk/news/kazakstannyn-damuynda-uly-galymnyn-roli Қазақстанның дамуында ұлы ғалымның рөлі]
* [https://sputnik.kz/spravka/20190412/9809406/Kanysh-Satbaev-omirbayan.html &quot;Халқым менен де биік&quot;: Әйгілі ғалым Қаныш Сәтбаев туралы не білеміз?]
* [https://e-history.kz/ru/publications/view/2771 Қаныш Сәтбаев туралы 15 қызықты факт]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}

[[Санат:Қазақстан геологтары]]
[[Санат:КСРО геологтары]]
[[Санат:Қазақстан ғалымдары]]
[[Санат:КСРО ғалымдары]]
[[Санат:Қазақстан Ұлттық ғылым академиясы академиктері]]
[[Санат:КСРО Ғылым Академиясының академиктері]]
[[Санат:Геология-минералогия ғылымдарының докторлары]]
[[Санат:Қазақстанның еңбек сіңірген ғылым қайраткерлері]]
[[Санат:КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаттары]]
[[Санат:Қазақстан қоғам қайраткерлері]]
[[Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары]]</text>
      <sha1>jnzotliimuecafp5nwhvqg5vc6rrp5i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ДНҚ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10257</id>
    <revision>
      <id>3619597</id>
      <parentid>3521946</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T18:37:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619597</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="106978" sha1="jmj94tf1a3aajgkn4e126f6mqhf4t9y" xml:space="preserve">[[Сурет:DNA animation.gif|thumb|right|ДНҚ қос спиралі]]
'''Дезоксирибонуклеин қышқылы''' ('''ДНҚ''') — тірі [[Ағза|ағзалардағы]] [[генетика]]лық ақпараттың [[ұрпақ]]тан-ұрпаққа берілуін, сақталуын, дамуы мен қызметін қамтамасыз етуіне жауапты [[Нуклеин қышқылдары|нуклеин қышқылының]] екі түрінің бірі. ДНҚ-ның [[жасуша]]дағы басты қызметі – ұзақ мерзімге [[Рибонуклеин қышқылы|РНҚ]] мен [[ақуыз]]ға қажетті ақпаратты сақтау.

==ДНҚ-ның ерекшелiгi==
Бiр организмнiң барлық жасушарындағы ДНҚ [[молекула]]сының құрамы, құрылымы бiрдей болады да, жасына, ортадағы жағдайына тәуелдi емес. ДНҚ молекуласының нуклеотидтiк құрамы, құрылымы, тiзбегiндегi нуклеотидтердiң реттелiп орналасуы организмнiң ерекше қасиетiн анықтайды. ДНҚ молекуласының [[Полинуклеотидтер|полинуклеотид]] тiзбегiндегi нуклеотидтердiң ретi – ұрпақтан-ұрпаққа берiлетiн генетикалық мәлiмет.

[[Полинуклеотидтер|Полинуклеотид]] тiзбегiндегi нуклеотидтердiң реттелiп орналасуы ''ДНҚ молекуласының бiрiншi реттiк құрылымы'' деп аталады. ДНҚ молекуласының екiншi реттiк құрылымын 1953 жылы Уотсон мен Крик анықтады. ДНҚ құрылымының анықталуы ХХ ғасырдағы биологияның ең маңызды жаңалығы деп саналады.

Уотсон мен Крик теориясы бойынша екi полинуклеотид тiзбегiнен құралған ДНҚ-ның молекуласы кеңiстiкте оң қос қабат спираль. Қос қабат спиральдағы екi тiзбектiң жолдамасы – антипараллель, бiр тiзбектегi нуклеотидтер арасындағы байланыс 3'→5'-бағыттағы қалдықтардан түзiледi, екiншi тiзбектегi нуклеотидтер арасындағы байланыс 5'→3' бағыттағы қалдықтардан түзiледi.

Екi полинуклеотидтi тiзбек өзара бұранда сияқты жалғасып, азоттық негiз арқылы байланысады. Гидрофобты азоттық негiздер спиральдiң iшiне орналасқан, ал гидрофильдi пентозды-[[фосфор]]лы қалдықтар ДНҚ молекуласының сыртқы жағына қарай бағытталған. Спиральдiң бiр айналымына [[азот]]тық негiздiң 10 жұбы келедi. Спиральдiң диаметрi 2 нм болады. 

Қос қабат спиральдегі азоттық негiздердің қабысуы өте ерекше. Бiр тiзбектегi аденинге екiншi тiзбектегi тимин, ал гуанинге цитозин қарсы тұрады. Бұл – ДНҚ молекуласының құрылымының өте ерекше маңызды қасиетi. Спиральдағы азоттық негiздердiң осылай орналасуы ''ДНҚ тiзбегiндегi сәйкестiк-үйлесiмдiлiк'' (комплементарлық) деп аталады. Қос қабат спиральдi азоттық негiздердiң арасындағы [[сутек]]тiк байланыс және гидрофобты әрекеттесулер бiрiктiрiп ұстап тұрады. Мұнда аденин мен тиминнiң арасында екi сутектiк байланыс түзiледi, ал гуанин мен цитозиннiң арасында үш сутектiк байланыс түзiледi.

Қосақтың әрқайсысында азоттық негiздердiң пентозды-фосфорлы керегесiмен қосатын гликозидтік байланыстарының арасындағы  қашықтығы бiрдей – 1,085 нм.
 
[[Сурет:Bdna.gif|thumb|240px|right|ДНҚ кесіндісінің 3D моделі (анимацияны көру үшін суретке басыңыз)]]

== ДНҚ-ның құрамы және құрылысы ==
'''Дезоксирибонуклеин қышқылы ''' (ДНҚ) – барлық тірі клеткалардың негізгі генетикалық материалы болып табылатын күрделі [[биополимер]]. ДНҚ-ның негізгі құрылымдық бірлігі – үш бөліктен құралған нуклеотид. Бірінші бөлігі – [[дезоксирибоза]] (бескөміртекті қант); екіншісі – [[пурин негіздері]]: [[аденин]] (А) мен[[ гуанин]] (Г) және [[Пиримидин негіздері|пиримидиндік негіздер]]: [[тимин]] (Т) мен [[цитозин]] (Ц); үшіншісі – [[фосфор қышқылы|фосфор қышқылының]] қалдығы. [[Нуклеин қышқылдары]]нда мономерлік қалдықтар (нуклеотидтер) өзара фосфодиэфирлік байланыспен байланысқан. ДНҚ барлық тірі организмдердің болашақ ұрпағының құрылысы, дамуы және жеке белгілері туралы биол. мәліметті сақтап, оларды жаңадан пайда болатын [[Жасуша|жасушаларға]] бұлжытпай «жазу» жүйесінің негізі болып табылады. 
‎
1940 жылдың аяғында америкалық биохимик Э.Чаргафф (1905 ж.т.) әр түрлі организмдердің ДНҚ молекуласына талдау жасап, оның құрамындағы А мен Т, Г мен Ц негіздерінің молярлық мөлшері тең екенін көрсетті (бұны Чаргафф ережесі деп атайды). 1952 ж. ағылшын биофизигі М.Уилкинс (1916 ж.т.) және т.б. [[ғалым]]дар рентгендік талдау арқылы ДНҚ молекуласы құрылымының [[Шиыршық|спираль]] бойынша оң жақ оралымын (В – ДНҚ), ал 1979 ж. америкалық ғалым А.Рич (1929 ж.т.) [[ молекула]] құрылымының сол жақ оралымын (Z – ДНҚ) ашты. Азотты негіздер спираль осіне [[перпендикуляр]] түрінде орналасады. ДНҚ-ның үш сатылы құрылымының кеңістіктік моделін алғаш рет 1953 ж. америкалық ғалым [[Джеймс Уотсон|Д.Уотсон]] (1928 ж.т.) мен ағылшын биологы [[Фрэнсис Крик|Ф.Крик]] (1916 ж.т.) жасады. Модель бойынша ДНҚ [[молекула]]сы қос тізбектен құрылған. Қос тізбек бір-бірімен азотты негіздер арасында пайда болатын сутекті байланыстар арқылы жалғасады.  
‎
Бұл қос тізбекті негіздерге комплементарлық (ұқсас) принцип тән, яғни аденинге әдетте [[тимин]], ал гуанинге [[цитозин]] сәйкес келеді. ДНҚ-ның бір-біріне қарама-қарсы бағытталған екі спиральді полинуклеотидті тізбегі бір осьті айнала оралып жатады. Уотсон мен Крик моделінің көмегімен ДНҚ-ның өздігінен екі еселену ([[репликация]]) қасиеті ашылды. Осы жаңалықтары үшін Уотсонға, Крикке және Уилкинске [[Нобель сыйлығы]] берілді (1962). Екі еселену кезінде комплементарлы орналасқан азотты негіздердің сутекті байланысы үзіліп, ДНҚ жіпшелері екіге ажырайды да, екі ұқсас спиральді ДНҚ тізбегі пайда болады. ДНҚ-ның екі еселенуінің мұндай процесі жартылай консервативтік деп аталады, себебі жаңа түзілген ДНҚ молекуласында бір тізбек бұрынғы болады да, екінші тізбек жаңадан түзіледі. Осының нәтижесінде организмнің барлық клеткаларындағы генетик. материал өзгеріссіз қалады. Бұл ғыл. жетістіктер тірі организмнің тұқым қуалаушылығы мен өзгергіштігін молек. деңгейде түсіндіруге жол ашты.&lt;ref &gt; Қазақ энциклопедиясы&lt;/ref&gt;

=== Нуклеотидтер ===
&lt;div class=&quot;thumb tleft&quot;&gt;
&lt;div class=&quot;thumbinner&quot;&gt;
{| style=&quot;border: 1px solid #ccc; font-size: 85%; text-align: center;&quot;
 |-
 | style=&quot;width: 20%;&quot; | [[Сурет:Adenine.svg|80px]]
 | style=&quot;width: 20%;&quot; | [[Сурет:Guanine chemical structure.png|118px]]
 | style=&quot;width: 20%;&quot; | [[Сурет:Thymine chemical structure.png|97px]]
 | style=&quot;width: 20%;&quot; | [[Сурет:Cytosine chemical structure.png|75px]]
&lt;!-- | style=&quot;width: 20 %;&quot; | [[Сурет:AMP chemical structure.png|130px]] --&gt;
 |-
 | [[Аденин]] (A)
 | [[Гуанин]] (G)
 | [[Тимин]]  (T)
 | [[Цитозин]] (C)
&lt;!-- | [[Аденозинмонофосфат]] --&gt;
 |}
&lt;div class=&quot;thumbcaption&quot;&gt;ДНҚ-дағы негіздердің құрылымдары&lt;!--, и пример нуклеотида, из которых состоит ДНК — аденозинмонофосфат (AMP)--&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

Дезоксирибонуклеин қышқылы (ДНҚ) – мономері нуклеотид болып табылатын биополимер ([[Полиэлектролиттер|полианион]]).&lt;ref name=Alberts&gt;{{кітап|тақырыбы=Molecular Biology of the Cell; Fourth Edition |баспасы=Garland Science|орны=New York and London |сілтеме=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/bv.fcgi?call=bv.View..ShowTOC&amp;rid=mboc4.TOC&amp;depth=2 |id=ISBN 0-8153-3218-1 |ref=Alberts |язык=en |авторы=Alberts, Bruce; Alexander Johnson, Julian Lewis, Martin Raff, Keith Roberts, and Peter Walters |жыл=2002 |archivedate=2009-09-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090918042008/http://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/bv.fcgi?call=bv.View..ShowTOC&amp;rid=mboc4.TOC&amp;depth=2 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Butler&quot;&gt;Butler, John M. (2001) ''Forensic DNA Typing'' «Elsevier». pp. 14 — 15. ISBN 978-0-12-147951-0&lt;/ref&gt;

Әрбір нуклеотид [[дезоксирибоза]] [[моносахаридтер]] 5' позициясында бекітілген [[Фосфор қышқылы|фосфор қышқылының]] қалдығынан тұрады, оған төрт [[Азотты негіздер|азотты негіздердің]] біреуі де 1' позициясында гликозидтік байланыс (C—N) арқылы қосылады. Бұл нуклеин қышқылдарының атауларында жазылған ДНҚ мен [[Рибонуклеин қышқылы|РНҚ]] арасындағы негізгі айырмашылықтардың бірін құрайтын тән қанттың болуы (РНҚ құрамында [[рибоза]] қанты бар). Нуклеотидке мысал ретінде [[Аденозинмонофосфат|аденозинмонофосфатты]] келтіруге болады, онда [[Фосфаттар|фосфат]] пен рибозаға қосылған негіз [[аденин]] (А) болып табылады (суретте көрсетілген).

Молекулалардың құрылысына қарай нуклеотидтерді құрайтын негіздер екі топқа бөлінеді: [[Пурин|пуриндер]] ([[аденин]] [А] және [[гуанин]] [Г]) байланысқан бес және алты мүшелі гетероциклдер арқылы түзіледі; пиримидиндер (цитозин [С] және тимин [Т]) алты мүшелі гетероцикл болып табылады.&lt;ref name=IUPAC&gt;[http://www.chem.qmul.ac.uk/iupac/misc/naabb.html Abbreviations and Symbols for Nucleic Acids, Polynucleotides and their Constituents] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070205191106/http://www.chem.qmul.ac.uk/iupac/misc/naabb.html |date=2007-02-05 }} IUPAC-IUB Commission on Biochemical Nomenclature (CBN) Accessed 03 Jan 2006&lt;/ref&gt;

Ерекшелік ретінде, мысалы, PBS1 бактериофагында негіздің бесінші түрі ДНҚ-да кездеседі – [[урацил]] ([U]), пиримидиндік негіз сақинада метил тобының болмауымен ерекшеленеді, әдетте тиминді ауыстырады. РНҚ-да.&lt;ref name=&quot;nature1963-takahashi&quot;&gt;{{мақала|тақырыбы=Replacement of thymidylic acid by deoxyuridylic acid in the deoxyribonucleic acid of a transducing phage for Bacillus subtilis |баспасы=Nature |беттері=794—5 |томы=197 |id=PMID 13980287 |язык=en |тип=journal |авторы=Takahashi I., Marmur J. |жыл=1963}}&lt;/ref&gt;

[[Тимин]] (Т) және урацил (U) сәйкесінше, бұрын ойлағандай, ДНҚ мен РНҚ-мен шектелмейді. Осылайша, кейбір РНҚ молекулалары синтезделгеннен кейін, бұл молекулалардағы урацилдердің айтарлықтай саны тиминге айнала отырып, арнайы ферменттердің көмегімен метилденеді. Бұл [[Тасымалдаушы РНҚ|тасмалдаушы]] және [[Рибосомалық РНҚ|рибосомалық РНҚ-да]] болады.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Decoding the genome: a modified view |сілтеме=http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&amp;pubmedid=14715921 |баспасы=[[Nucleic Acids Research|Nucleic Acids Res]] |томы=32 |номер=1 |беттері=223—38 |pmid=14715921 |язык=en |авторы=Agris P. |жыл=2004 |тип=journal}}&lt;/ref&gt;.

=== Қос шиыршық ===
[[Сурет:A-DNA, B-DNA and Z-DNA.png|нобай|Иондардың концентрациясына және молекуланың нуклеотидтік құрамына байланысты тірі ағзалардағы ДНҚ қос спиралі әртүрлі формада болады. Суретте A, B және Z пішіндері көрсетілген (солдан оңға қарай)]]
ДНҚ полимерінің құрылымы өте күрделі. [[Нуклеотидтер]] ұзын полинуклеотидтік тізбектерге ковалентті байланысқан.&lt;ref name=Watson&gt;{{мақала|тақырыбы=Molecular structure of nucleic acids; a structure for deoxyribose nucleic acid |сілтеме=http://profiles.nlm.nih.gov/SC/B/B/Y/W/_/scbbyw.pdf |баспасы=Nature |томы=171 |номер=4356 |беттері=737—8 |id=PMID 13054692 |язык=ro |авторы=Watson J., Crick F. |жыл=1953 |archivedate=2014-08-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140823063212/http://profiles.nlm.nih.gov/SC/B/B/Y/W/_/scbbyw.pdf }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;berg&quot;&gt;Berg J., Tymoczko J. and Stryer L. (2002) ''Biochemistry.'' W. H. Freeman and Company ISBN 0-7167-4955-6&lt;/ref&gt; Бұл тізбектер басым көпшілігінде (бір тізбекті ДНҚ геномдары бар кейбір вирустарды қоспағанда) қос [[Шиыршық|''шиыршық'']] деп аталатын екінші реттік құрылымға сутектік байланыстар арқылы жұппен біріктіріледі.&lt;ref name=Ghosh&gt;{{мақала|тақырыбы=A glossary of DNA structures from A to Z |баспасы=Acta Crystallographica|томы=59 |номері=Pt 4 |страницы=620—6 |id=PMID 12657780 |язык=en |авторы=Ghosh A., Bansal M. |жыл=2003 |тип=journal |издательство=[[Международный союз кристаллографов|International Union of Crystallography]] }}&lt;/ref&gt; Әрбір тізбектің арқауы кезектесіп тұратын [[фосфаттар]] мен [[Көмірсулар|қанттардан]] тұрады. Бір ДНҚ тізбегінде көрші нуклеотидтер бір нуклеотидтің дезоксирибоза молекуласының 3'-гидроксил (3'-ОН) тобы мен 5'-фосфат тобының өзара әрекеттесуінің нәтижесінде түзілетін фосфодиэфирлік байланыстармен байланысады. Бір ДНҚ тізбегінде көрші нуклеотидтер бір нуклеотидтің дезоксирибоза молекуласының 3'-гидроксил (3'-ОН) тобы мен 5'-фосфат тобының (5'-PO3) басқа өзара әрекеттесуінің нәтижесінде түзілетін фосфодиэфирлік байланыстармен байланысады. Тізбек полярлығы ДНҚ синтезінде маңызды рөл атқарады (тізбектің ұзаруы бос 3' ұшына жаңа нуклеотидтерді қосқанда ғана мүмкін болады).

Жоғарыда айтылғандай, тірі ағзалардың басым көпшілігінде ДНҚ бір емес, екі полинуклеотидтік тізбектен тұрады. Бұл екі ұзын тізбек бір-біріне қосарланған шиыршық түрінде бұралған, тізбектердің бетпе-бет келетін азотты негіздері арасында пайда болған [[Сутектік байланыс|сутетік байланыстары]] арқылы тұрақтанған. Табиғатта бұл спираль көбінесе оң қолмен болады. ДНҚ молекуласын құрайтын екі жіптің 3' ұшынан 5' ұшына дейінгі бағыттар қарама-қарсы (жіптер бір-біріне «антипараллель»).

Қос шиыршықтың диаметрі 22-ден 24 Å-ге дейін немесе 2,2-2,4 [[Нанометр|нм]], әрбір нуклеотидтің ұзындығы 3,3 Å (0,33 нм).&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=The dimensions of DNA in solution |баспасы=Journal of Molecular Biology|томы=152 |номер=1 |беттері=153—61 |id=PMID 7338906 |язык=en |авторы=Mandelkern M., Elias J., Eden D., Crothers D. |жыл=1981 |тип=journal}}&lt;/ref&gt; Спиральді баспалдақтың бүйірінен қадамдар көрінетіні сияқты, ДНҚ-ның қос спиралында, молекуланың фосфатты арқауы арасындағы кеңістіктерде сақиналары жазықтықта орналасқан негіздердің шеттері көрінеді.

Қос спиральда кіші (12 Å) және үлкен (22 Å) ойық ажыратылады.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Crystal structure analysis of a complete turn of B-DNA |баспасы=Nature |томы=287 |номері=5784 |беттері=755—8 |id=PMID 7432492 |язык=en |тип=journal |авторы=Wing R., Drew H., Takano T., Broka C., Tanaka S., Itakura K., Dickerson R. |жыл=1980}}&lt;/ref&gt; Қос тізбекті ДНҚ-дағы белгілі бір реттілікпен байланысатын транскрипция факторлары сияқты белоктар, әдетте, қол жетімді болатын негізгі ойықтағы негіздердің шеттерімен әрекеттеседі.&lt;ref name=&quot;recognition1&quot;&gt;{{мақала|тақырыбы=Protein-DNA recognition |баспасы=Annual Review of Biochemistry|томы=53 |беттері=293—321 |id=PMID 6236744 |язык=en |авторы=Pabo C., Sauer R. |тип=journal}}&lt;/ref&gt;

=== Негіздердің арасындағы байланыстың қалыптасуы ===
{{Негізгі мақала|Полимеразды тізбекті реакция}}Бір жіптегі әрбір негіз екінші жіптегі бір нақты негізбен байланысады. Бұл ерекше байланыстыру [[Комплементарлық|комплементарлы]] деп аталады. [[Пурин|Пуриндер]] пиримидиндерге комплементарлы (яғни олармен сутектік байланыс түзуге қабілетті): аденин тек тиминмен, цитозин гуанинмен байланыс түзеді. Қос спиральда жіптер сонымен қатар ДНҚ негізі тізбегінен тәуелсіз гидрофобты әрекеттесу және стектеу арқылы байланысқан.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=On the conformational stability of oligonucleotide duplexes and tRNA molecules |издание=Journal of Theoretical Biology|томы=169 |номер=4 |беттері=419—432 |pmid=7526075 |язык=en |тип=journal |авторы=Ponnuswamy P., Gromiha M. |жыл=1994}}&lt;/ref&gt;

Қос шиыршықтың комплементарлылығы бір жіптегі ақпараттың екінші тізбекте де болатынын білдіреді. Комплементарлы негіз жұптары арасындағы өзара әрекеттесулердің қайтымдылығы мен ерекшелігі ДНҚ репликациясы және тірі ағзалардағы барлық басқа ДНҚ функциялары үшін маңызды.

Сутегі байланыстары [[Коваленттік байланыс|ковалентті]] емес болғандықтан, оңай бұзылады және түзіледі. Қос шиыршықты тізбектер ферменттердің ([[хеликаза]]) әсерінен немесе жоғары температурада найзағай тәрізді бөлінуі мүмкін.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Mechanical stability of single DNA molecules |сілтеме=http://www.pubmedcentral.nih.gov/picrender.fcgi?artid=1300792&amp;blobtype=pdf |баспасы=Biophysical Journal|томы=78 |номер=4 |беттері=1997—2007 |pmid=10733978 |язык=en |авторы=Clausen-Schaumann H., Rief M., Tolksdorf C., Gaub H. |год=2000 |тип=journal |archivedate=2019-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190924224955/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1300792/pdf/10733978.pdf }}&lt;/ref&gt; Әртүрлі негіздер жұптары әр түрлі сутегі байланыстарын құрайды. AT екі сутектік байланыспен, ГЦ үш байланыстырылған, сондықтан ГЦ үзу үшін көбірек энергия қажет. ГЦ жұптарының пайызы және ДНҚ молекуласының ұзындығы тізбектерді диссоциациялау үшін қажетті энергия мөлшерін анықтайды: жоғары ГЦ мазмұны бар ұзын ДНҚ молекулалары отқа төзімді.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=A more unified picture for the thermodynamics of nucleic acid duplex melting: a characterization by calorimetric and volumetric techniques |сілтеме=http://www.pubmedcentral.nih.gov/picrender.fcgi?artid=22151&amp;blobtype=pdf |баспасы=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America |томы=96 |номер=14 |беттері=7853—7858 |pmid=10393911 |язык=en |тип=journal |авторы=Chalikian T., Völker J., Plum G., Breslauer K. |год=1999 |archivedate=2019-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190924224955/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC22151/pdf/pq007853.pdf }}&lt;/ref&gt; Нуклеин қышқылдарының балқу температурасы иондық ортаға байланысты иондық күштің жоғарылауы ДНҚ-ны денатурацияға қарсы тұрақтандырады; ДНҚ-ға [[Натрий хлориді|натрий хлоридін]] қосқанда, балқу температурасы мен ерітіндінің иондық күші логарифмінің арасында сызықтық байланыс болады. Электролиттің қосылуы ДНҚ тізбегіндегі зарядтардың экрандауына әкеледі және сол арқылы зарядталған фосфат топтары арасындағы электростатикалық итеру күштерін азайтып, құрылымның қаттылығына ықпал етеді деп болжанады. Сол сияқты ДНҚ-ның балқу температурасын марганец, кобальт, мырыш және никель иондары жоғарылатса, мыс, кадмий және қорғасын иондары керісінше төмендетеді.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Е.Е.Крисс, К.Б.Яцимирский|тақырыбы=Взаимодействие нуклеиновых кислот с металлами.|ответственный=|год=|издание=|место=|издательство=|страницы=|страниц=|isbn=}}&lt;/ref&gt;

Бактериялық промоторлардағы TATA тізбегі сияқты функциясына байланысты оңай бөлінуі керек ДНҚ молекулаларының бөліктері әдетте А және Т-ның көп мөлшерін қамтиды.

=== Азотты негіздердің химиялық модификациялары ===
&lt;div class=&quot;thumb tright&quot; style=&quot;background-color: #f9f9f9; border: 1px solid #CCCCCC; margin:0.5em;&quot;&gt;
{|border=&quot;0&quot; width=300 border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot; style=&quot;font-size: 85%; border: 1px solid #CCCCCC; margin: 0.3em;&quot;
|[[Сурет:Cytosin.svg|75px]]
|[[Сурет:5-Methylcytosine.svg|95px]]
|[[Сурет:Thymin.svg|97px]]
|-
|align=center|[[Цитозин]]
|align=center|5-метилцитозин
|align=center|[[Тимин]]
|}
&lt;div style=&quot;border: none; width:300px;font-size: 85%;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;thumbcaption&quot;&gt;Цитозин, 5-метилцитозин және тиминнің құрылысы. Тимин 5-метилцитозиннің дезаминденуі арқылы түзілуі мүмкін&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

ДНҚ-дағы азотты негіздерді ковалентті түрлендіруге болады, ген экспрессиясын реттеу үшін қолданылады. Мысалы, омыртқалы жануарлардың жасушаларында 5-метилцитозин түзу үшін цитозиннің метилденуі соматикалық жасушаларда геннің экспрессиялық профилін еншілес жасушаларға беру үшін қолданылады. Цитозиннің метилденуі ДНҚ қос спиралындағы негіздердің жұптасуына әсер етпейді. Омыртқалы жануарларда соматикалық жасушалардағы ДНҚ метилденуі ЦГ тізбегіндегі цитозиннің метилденуімен шектеледі.&lt;ref name=&quot;MolBiol&quot;&gt;{{кітап|автор= |часть= |ссылка часть= |тақырыбы=Молекулярная биология клетки: в 3-х томах |оригинал= |ссылка= |викитека= |жауапты= Б. Альбертс, А. Джонсон, Д. Льюис и др|издание= |орны= М.-Ижевск|баспасы= НИЦ «Регулярная и хаотическая динамика», Институт компьютерных исследований|жыл= 2013|том= I|беттері= 719—733|столбцы= |барлық беті =808 |серия= |isbn= 978-5-4344-0112-8|тираж= |ref= }}&lt;/ref&gt; Метилденудің орташа деңгейі әртүрлі организмдер арасында өзгереді, мысалы, ''Caenorhabditis elegans'' [[Жұмыр құрттар|нематодында]] цитозиннің метилденуі байқалмайды, ал [[Омыртқалылар|омыртқалы]] жануарларда метилденудің 1% дейін жоғары деңгейі анықталды.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=DNA methylation patterns and epigenetic memory |баспасы=enes Dev|томы=16 |номер=1 |беттері=6—21 |id=PMID 11782440 |язык=en |авторы=Bird A. |год=2002 |тип=journal}}&lt;/ref&gt; Басқа негіздік модификацияларға бактериялардағы [[Аденин|адениннің]] метилденуі және кинетопластарда «J-негізін» қалыптастыру үшін урацилдің гликозилденуі жатады.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=beta-D-glucosyl-hydroxymethyluracil: a novel modified base present in the DNA of the parasitic protozoan T. brucei |баспасы=Cell|томы=75 |номер=6 |беттері=1129—36 |id=PMID 8261512 |язык=en |тип=journal |авторы=Gommers-Ampt J., Van Leeuwen F., de Beer A., Vliegenthart J., Dizdaroglu M., Kowalak J., Crain P., Borst P. |жыл=1993 |издательство=[[Cell Press]] }}&lt;/ref&gt;

Геннің промоторлық аймағында 5-метилцитозин түзу үшін цитозиннің метилденуі оның белсенді емес күйімен корреляцияланады.&lt;ref&gt;{{мақала|авторы=Jones P. A. |тақырыбы=Functions of DNA methylation: islands, start sites, gene bodies and beyond |ссылка=http://download.bioon.com.cn/view/upload/201207/26095720_4487.pdf |язык= |баспасы=Nature Reviews Genetics |тип= |жыл=2012 |томы=13 |номер=7 |беттері=484—492 |doi= |issn= |archivedate=2014-04-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140416181504/http://download.bioon.com.cn/view/upload/201207/26095720_4487.pdf }}&lt;/ref&gt; [[Сүтқоректілер|Сүтқоректілерде]] Х-хромосоманың инактивациясы үшін цитозиннің метилденуі де маңызды. ДНҚ метилденуі геномдық импринтингте қолданылады.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Genomic DNA methylation: the mark and its mediators |баспасы=Trends (journals)|томы=31 |номері=2 |беттері=89—97 |id=PMID 16403636 |язык=en |тип=journal |авторы=Klose R., Bird A. |год=2006}}&lt;/ref&gt;. Метилирование ДНК используется в геномном импринтинге&lt;ref&gt;Li E., Beard C., [[Йениш, Рудольф|Jaenisch R.]] Role for DNA methylation in genomic imprinting //Nature. — 1993. — Т. 366. — №. 6453. — С. 362—365&lt;/ref&gt; Канцерогенез кезінде ДНҚ метилдену профиліндегі елеулі бұзылулар орын алады.&lt;ref&gt;Ehrlich M. DNA methylation in cancer: too much, but also too little //Oncogene. — 2002. — Т. 21. — №. 35. — С. 5400-5413&lt;/ref&gt;

Биологиялық рөліне қарамастан, 5-метилцитозин өз [[Аминдер|амин]] тобын өздігінен жоғалтуы (дезаминденуі) мүмкін, [[Тимин|тиминге]] айналады, сондықтан метилденген цитозиндер мутациялар санының көбеюінің көзі болып табылады.&lt;ref&gt;{{мақала |тақырыбы=Cytosine methylation and DNA repair |баспасы=Curr Top Microbiol Immunol |томы=301 |беттері=283—315 |id=PMID 16570853 |язык=und |авторы=Walsh C., Xu G.}}&lt;/ref&gt;

=== ДНҚ зақымдануы ===
{{Негізгі мақала|Мутация}}
[[Сурет:Benzopyrene DNA adduct 1JDG.png|нобай|Спиральдың ортасында кездесетін интеркалирленген химиялық қосылыс — [[бензпирен]], темекі түтініндегі негізгі мутаген.&lt;ref&gt;Created from [http://rcsb.org/pdb/cgi/explore.cgi?pdbId=1JDG PDB 1JDG] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922150848/http://rcsb.org/pdb/cgi/explore.cgi?pdbId=1JDG |date=2008-09-22 }}&lt;/ref&gt;]]
ДНҚ әртүрлі [[Мутагендер|мутагендермен]], соның ішінде тотықтырғыш және алкилирлеуші ​​агенттермен, сондай-ақ ультракүлгін және рентген сәулелері сияқты жоғары энергиялы электромагниттік сәулеленумен зақымдалуы мүмкін. ДНҚ зақымдану түрі мутагеннің түріне байланысты. Мысалы, ультракүлгін сәуле тимин димерлерін түзу арқылы ДНҚ-ны зақымдайды, көрші негіздер арасында коваленттік байланыстар пайда болған кезде пайда болады.&lt;ref&gt;{{мақала |тақырыбы=Bipyrimidine photoproducts rather than oxidative lesions are the main type of DNA damage involved in the genotoxic effect of solar UVA radiation |баспасы=Biochemistry |томы=42 |номер=30 |беттері=9221—6 |id=PMID 12885257 |язык=en |тип=journal |авторы=Douki T., Reynaud-Angelin A., Cadet J., Sage E. |год=2003}}&lt;/ref&gt;

Бос радикалдар немесе [[Сутек пероксиді|сутегі асқын тотығы]] сияқты тотықтырғыштар ДНҚ зақымдануының бірнеше түрін, соның ішінде негіздердің модификациясын, әсіресе гуанозинді және ДНҚ-дағы қос тізбекті үзілістерді тудырады.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Hydroxyl radicals and DNA base damage |баспасы=Mutation Research (journal)|томы=424 |номері=1—2 |беттері=9—21 |id=PMID 10064846 |язык=und |авторы=Cadet J., Delatour T., Douki T., Gasparutto D., Pouget J., Ravanat J., Sauvaigo S. |год=1999 |издательство=[[Elsevier]] }}&lt;/ref&gt; Кейбір мәліметтер бойынша, күн сайын адам жасушасындағы 500-ге жуық негіз тотықтырғыш қосылыстармен зақымдалады.&lt;ref&gt;{{мақала |тақырыбы=Urinary 8-hydroxy-2′-deoxyguanosine as a biological marker of ''in vivo'' oxidative DNA damage |сілтеме=http://www.pnas.org/cgi/reprint/86/24/9697 |баспасы=[[Proceedings of the National Academy of Sciences|Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]] |томы=86 |номер=24 |беттері=9697—701 |id=PMID 2602371 |язык=en |тип=journal |авторы=Shigenaga M., Gimeno C., Ames B. |год=1989 |archivedate=2008-03-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080307061954/http://www.pnas.org/cgi/reprint/86/24/9697 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{мақала |тақырыбы=Thymine glycol and thymidine glycol in human and rat urine: a possible assay for oxidative DNA damage |сілтеме=http://www.pnas.org/cgi/reprint/81/18/5633.pdf |баспасы=[[Proceedings of the National Academy of Sciences|Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]] |томы=81 |номер=18 |беттері=5633—7 |id=PMID 6592579 |язык=en |тип=journal |авторы=Cathcart R., Schwiers E., Saul R., Ames B. |год=1984 |archivedate=2008-06-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080625185225/http://www.pnas.org/cgi/reprint/81/18/5633.pdf }}&lt;/ref&gt; Зақымданудың әртүрлі түрлерінің ішінде ең қауіптісі қос жіпті үзілістер болып табылады, өйткені оларды жөндеу қиын және хромосома бөлімдерінің жоғалуына ([[Делеция|делециялар]]) және [[Транслокация|транслокацияларға]] әкелуі мүмкін.

Көптеген мутаген молекулалары көршілес екі негіз жұбының арасына енеді (интеркалацияланады). Бұл қосылыстардың көпшілігі, мысалы, этидий бромиді, даунорубицин, доксорубицин және талидомид, хош иісті құрылымға ие. Интеркалирлеуші ​​қосылыс негіздердің арасына түсуі үшін бір-бірінен жылжып, қос спираль құрылымын ажыратып, бұзуы керек. ДНҚ құрылымындағы бұл өзгерістер репликацияға кедергі келтіреді, мутациялар мен транскрипцияны тудырады. Сондықтан интеркалирлеуші ​​қосылыстар көбінесе канцерогендер болып табылады, олардың ішіндегі ең танымалдары бензопирен, акридиндер, афлатоксин және этидий бромиді. Жағымсыз қасиеттерге қарамастан, ДНҚ транскрипциясы мен репликациясын басу қабілетіне байланысты интеркалирлеуші ​​қосылыстар химиотерапияда тез өсіп келе жатқан рак клеткаларын басу үшін қолданылады.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Intercalators as anticancer drugs |баспасы=Current Pharmaceutical Design|том=7 |номер=17 |беттері=1745—80 |id=PMID 11562309 |язык=en |авторы=Braña M., Cacho M., Gradillas A., de Pascual-Teresa B., Ramos A. |год=2001 |тип=journal}}&lt;/ref&gt;

Кейбір заттар (цисплатин,&lt;ref name = trzaska&gt;{{мақала|сілтеме=http://pubs.acs.org/cen/coverstory/83/8325/8325cisplatin.html |тақырыбы=Cisplatin |издание=Chemical &amp; Engineering News|томы=83 |номер=25 |язык=en |авторы=Trzaska, Stephen |число=20 |месяц=6 |год=2005 |тип=journal |archivedate=2017-04-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170420113600/https://pubs.acs.org/cen/coverstory/83/8325/8325cisplatin.html }}&lt;/ref&gt; митомицин С, псорален) ДНҚ тізбектері арасында айқаспалы байланыстар түзеді және ДНҚ синтезін басады, сондықтан олар ісіктің кейбір түрлеріне химиотерапияда қолданылады.

=== Супер бұрылыс ===
Егер сіз арқанның ұштарын алып, оларды әртүрлі бағытта бұра бастасаңыз, қысқарады және арқанда «супер катушкалар» ({{Lang-ru|супервитки}}) пайда болады. ДНҚ аса ширатылуы мүмкін. Қалыпты күйінде ДНҚ тізбегі әрбір 10,4 негізгі жұп үшін бір бұрылыс жасайды, бірақ оның аса ширатылған күйінде спираль қаттырақ немесе орамсыз оралуы мүмкін.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=DNA mechanics |баспасы=Annual Review of Biomedical Engineering|томы=7 |страницы=21—53 |pmid=16004565 |язык=und |авторы=Benham C., Mielke S. |жыл=2005}}&lt;/ref&gt; Супер бұралудың екі түрі бар: оң - негіздері бір-біріне жақын орналасқан қалыпты бұрылыстар бағытында; және теріс - қарама-қарсы бағытта. Табиғатта ДНҚ молекулалары, әдетте, топоизомеразалар деп аталатын ферменттермен енгізілген теріс суперкоирде болады.&lt;ref name=Champoux&gt;{{мақала|тақырыбы=DNA topoisomerases: structure, function, and mechanism |баспасы=Annual Review of Biochemistry|томы=70 |страницы=369—413 |pmid=11395412 |язык=en |тип=journal |авторы=Champoux J. |жыл=2001}}&lt;/ref&gt; Бұл ферменттер ДНҚ-да транскрипция мен репликация нәтижесінде пайда болатын қосымша бұрылыстарды жояды.&lt;ref name=Wang&gt;{{мақала|тақырыбы=Cellular roles of DNA topoisomerases: a molecular perspective |издание=Nat Rev Mol Cell Biol|томы=3 |номер=6 |страницы=430—440 |pmid=12042765 |язык=en |тип=journal |авторы=Wang J. |жыл=2002}}&lt;/ref&gt;

[[Сурет:Parallel telomere quadruple.png|thumb|left|300px|Теломера құрылымы. Құрылымның ортасында хелатталған металл ионы жасыл түспен көрсетілген&lt;ref&gt;Created from [http://ndbserver.rutgers.edu/atlas/xray/structures/U/ud0017/ud0017.html NDB UD0017] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130607063640/http://ndbserver.rutgers.edu/atlas/xray/structures/U/ud0017/ud0017.html |date=2013-06-07 }}&lt;/ref&gt;]]

=== Хромосомалардың ұшындағы құрылымдар ===
Сызықтық хромосомалардың ұштарында теломерлер деп аталатын арнайы ДНҚ құрылымдары болады. Бұл аймақтардың негізгі қызметі хромосома ұштарының тұтастығын сақтау болып табылады.&lt;ref name=Greider&gt;{{мақала|тақырыбы=Identification of a specific telomere terminal transferase activity in Tetrahymena extracts |баспасы=[[Cell (журнал)|Cell]] |томы=43 |номер=2 Pt 1 |страницы=405—413 |pmid=3907856 |язык=en |тип=journal |авторы=Greider C., Blackburn E. |жыл=1985 |издательство=[[Cell Press]] }}&lt;/ref&gt; Теломерлер сонымен қатар ДНҚ ұштарын экзонуклеазалардың деградациясынан қорғайды және жөндеу жүйесінің белсендірілуіне жол бермейді.&lt;ref name=Nugent&gt;{{мақала|тақырыбы=The telomerase reverse transcriptase: components and regulation |сілтеме=http://www.genesdev.org/cgi/content/full/12/8/1073 |баспасы=[[Genes &amp; Development|Genes Dev]] |томы=12 |номер=8 |страницы=1073—1085 |pmid=9553037 |язык=en |тип=journal |авторы=Nugent C., Lundblad V. |жыл=1998 |archivedate=2007-09-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927012934/http://www.genesdev.org/cgi/content/full/12/8/1073 }}&lt;/ref&gt; Қалыпты ДНҚ-полимеразалар хромосомалардың 3' ұштарын репликациялай алмайтындықтан, мұны [[теломераза]] деп аталатын арнайы фермент жасайды.

Адам жасушаларында теломерлер көбінесе бір тізбекті ДНҚ болып табылады және TTAГГГ тізбегінің бірнеше мың қайталанатын бірліктерінен тұрады.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Normal human chromosomes have long G-rich telomeric overhangs at one end |сілтеме=http://www.genesdev.org/cgi/content/full/11/21/2801 |баспасы=[[Genes &amp; Development|Genes Dev]] |томы=11 |номер=21 |страницы=2801—2809 |pmid=9353250 |язык=en |тип=journal |авторы=Wright W., Tesmer V., Huffman K., Levene S., Shay J. |год=1997 |archivedate=2007-09-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927012433/http://www.genesdev.org/cgi/content/full/11/21/2801 }}&lt;/ref&gt; Бұл гуанинге бай тізбектер өзара әрекеттесетін екі негізден емес, төрттен тұратын G-квадруплексі деп аталатын өте ерекше құрылымдарды қалыптастыру арқылы хромосомалардың ұштарын тұрақтандырады. Атомдары бір жазықтықта орналасқан төрт гуанин негізі негіздер арасындағы сутектік байланыстар мен орталықта металл ионының (көбінесе [[калий]]) хелациясы арқылы тұрақтандырылған пластинаны құрайды. Бұл тақтайшалар бірінің үстіне бірі жиналады.&lt;ref name=&quot;Burge&quot;&gt;{{мақала|тақырыбы=Quadruplex DNA: sequence, topology and structure |сілтеме=http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&amp;pubmedid=17012276 |баспасы=[[Nucleic Acids Research|Nucleic Acids Res]] |томы=34 |номер=19 |страницы=5402—5415 |pmid=17012276 |язык=en |авторы=Burge S., Parkinson G., Hazel P., Todd A., Neidle S. |год=2006 |тип=journal |archivedate=2019-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190924224956/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC1636468/?tool=pubmed }}&lt;/ref&gt;

Хромосомалардың ұштарында басқа құрылымдар да түзілуі мүмкін: негіздер бір тізбекте немесе әртүрлі параллель тізбектерде орналасуы мүмкін. «Стектік» құрылымдардан басқа, теломерлер Т-ілмектер немесе теломерлік ілмектер деп аталатын үлкен ілмек тәрізді құрылымдарды құрайды. Оларда бір тізбекті ДНҚ теломерлік белоктармен тұрақтанған кең сақина түрінде орналасады. Т-контурының соңында бір тізбекті теломерлі ДНҚ қос тізбекті ДНҚ-ға қосылып, осы молекуладағы жіптердің жұптасуын бұзады және жіптердің біреуімен байланыс түзеді.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Mammalian telomeres end in a large duplex loop |баспасы=[[Cell (журнал)|Cell]] |томы=97 |номер=4 |страницы=503—514 |pmid=10338214 |язык=en |авторы=Griffith J., Comeau L., Rosenfield S., Stansel R., Bianchi A., Moss H., de Lange T. |жыл=1999 |издательство=[[Cell Press]] }}&lt;/ref&gt; Бұл үш тізбекті түзіліс Д-ілмегі деп аталады.&lt;ref name=Burge/&gt;

== Зерттелу тарихы ==
[[Сурет:Francis Crick.png|нобай|Френсис Крик|150 px]]
[[Сурет:James Watson.jpg|нобай|Джеймс Уотсон|150px]]
ДНҚ-ны [[1868 жыл]]ы швейцар [[Физиология|физиологы]], [[гистолог]]ы және [[биолог]]ы Иоган Фридрих Мишер атты ғалым ашқан. Іріңдеген жасушалар қалдықтарынан ғалым құрамына азот пен фосфор кіретін бейтаныс затты тауып алады. Алғашында бұл жаңа зат '''нуклеин''' деген атқа ие болады. Кейіннен Мишер бұл заттың қышқылдық қасиет көрсететінің байқайды. Осыдан кейін бұл жаңа затты '''нуклеин [[қышқыл]]ы''' деп атайтын болған.  Алғашында бұл бейтаныс заттың биологиялық қызметі белгісіз болды, көп уақытқа дейін ДНҚ ағзадағы фосфордың қоймасы болып есептелінді.  Оған қоса,  XX ғасырдың басында ғалымдар ДНҚ-ның ақпаратты тасымалдай алмайтындығын айтқан, себебі олар ДНҚ-ның ақпаратты тасымалдау үшін құрылысы біртүрлі деп есептеді.   

Уақыт өте келе генетикалық ақпаратты наруыздар емес дәл осы ДНҚ тасымалдайтындығын дәлелдеді. Бұл ашылудың ең бірінші дәлелі О. Эвери, Колина Мак-Леода и Маклин Мак-Картидің [[Трансформация|бактериялардың трансформациясы]] ([[1944 жыл]]) тәжірбиесі болды. 

Тіпті XX ғасырдың 50 жылдарына дейін ДНҚ-ның нақты құрылысы мен ақпаратты ұрпаққа белілуінің әдісі белгісіз болды. 

ДНҚ-ның қос спиральінің құрылымын  1953 жылы [[Фрэнсис Крик]] пен [[Джеймс Уотсон]] ұсынды. Олар модельді Морис Уилкисон мен Розалинд Франклиннің рентген құрылымды деректеріне және Чаргаффа ережелеріне сүйене отырып құрап шығарған. 

1957 жылы американдықтар Александр Рич, Гэри Фелзенфелд  және Дэйвид Дэйвис үш спиральдан тұратын нуклеин қышқылын сипаттады.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.nkj.ru/archive/articles/3882/ |title=''Н. Домрина'' В России есть кому делать науку — если будет на что // Журнал «Наука и жизнь», № 2, 2002 |access-date=2013-04-21 |archive-date=2013-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131003035220/http://www.nkj.ru/archive/articles/3882/ |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; 1985—1986 жылдары Мәскеуде Максим Давидович Франк-Каменецкий қос тізбекті ДНҚ екі емес, үш ДНҚ тізбегінен тұратын Н-формасы деп аталатын пішінге қалай қатпарланатынын көрсетті.&lt;ref name=&quot;N86&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.nature.com/nature/journal/v324/n6095/pdf/324305a0.pdf |title=''Maxim Frank-Kamenetskii'' DNA structure: A simple solution to the stability of the double helix? // Журнал Nature № 324, 305 (27 November 1986) |access-date=2013-04-21 |archive-date=2005-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20051116212933/http://www.nature.com/nature/journal/v324/n6095/pdf/324305a0.pdf |deadlink=no }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;N87&quot;&gt;[http://www.nature.com/nature/journal/v333/n6170/pdf/333214b0.pdf ''Maxim Frank-Kamenetskii'' H-form DNA and the hairpin-triplex model // Журнал Nature № 333, 214 (19 May 1988)]&lt;/ref&gt;

== РНҚ-ның ДНҚ-дан айырмашылығы ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|-

! ДНҚ !! Белгілер !! РНҚ
|-
| 2 || Жіпшелері || 1
|-
| Ядрода || Орналасуы || Ядро мен цитоплазмада
|-
| ДНҚ-полимераза  || Ферменті || РНК-полимераза
|-
| [[Аденин|А]], [[тимин|Т]], [[гуанин|Г]], [[цитозин|Ц]] || Нуклеотидтері || [[Аденин|А]], [[урацил|У]], [[гуанин|Г]], [[цитозин|Ц]]
|-
| [[Дезоксирибоза]] || Қанты || [[Рибоза]]
|-
| Генетикалық ақпаратты &lt;br /&gt; сақтап зат алмасу  &lt;br /&gt; процестерін қадағалау || Қызметі || Генетикалық ақпаратты  &lt;br /&gt; тасымалдау және  &lt;br /&gt; нәруыз биосинтезі
|}
'''РНҚ-ның ДНҚ-дан айырмашылығы''' — мұның құрамында
көмірсулы кұрамдас бөлік ретінде - рибоза, ал азотты негіздер ретінде
аденин, [[гуанин]], урацил, цитозин болады ([[тимин]] болмайды). РНҚ молекуласының ДНҚ молекуласынан айырмашылығы - оның әрбір молекуласы бір желілі болып келеді. РНҚ жасушалардың ядросында емес, жасуша [[цитоплазма|цитоплазмасында]] болады. Әрбір жасушада РНҚ-ның үш түрі бар, олар: ақпараттық (аРНҚ), [[рибосома|рибосомалық]] (рРНҚ) және тасымал (тРНҚ) болып келеді.&lt;ref&gt; Биология: Жалпы білім беретін мектептің, 9-сыныбына арналған оқулық, 2-басылымы, өңделген/ М. Гильманов, А. Соловьева, Л. Әбшенова. - Алматы: Атамұра, 2009. ISBN 9965-34-927-4 &lt;/ref&gt;

== Биологиялық функциялары ==
ДНҚ – [[генетикалық код]] арқылы [[нуклеотидтер]] тізбегі ретінде жазылған [[Генетикалық ақпарат|генетикалық ақпараттың]] тасымалдаушысы. ДНҚ молекулалары тірі ағзалардың екі іргелі қасиетімен – тұқым қуалаушылықпен және [[Өзгергіштік|өзгергіштікпен]] байланысты. ДНҚ репликациясы деп аталатын процесс кезінде бастапқы тізбектің екі данасы түзіледі, олар бөліну кезінде еншілес жасушалармен тұқым қуалайды, яғни алынған жасушалар генетикалық тұрғыдан бастапқымен бірдей болады.

Генетикалық ақпарат транскрипция (ДНҚ шаблонында [[Рибонуклеин қышқылы|РНҚ]] молекулаларының синтезі) және [[Трансляция (биология)|трансляция]] (РНҚ шаблонындағы белоктардың синтезі) процестерінде ген экспрессиясы кезінде жүзеге асады.

Нуклеотидтер тізбегі РНҚ-ның әртүрлі түрлері туралы ақпаратты «кодтайды»: хабаршы немесе шаблон (мРНҚ), рибосомалық ([[Рибосомалық РНҚ|рРНҚ]]) және тасымалдау ([[Тасымалдаушы РНҚ|тРНҚ]]). РНҚ-ның осы түрлерінің барлығы транскрипция процесінде ДНҚ-дан синтезделеді. Олардың ақуыз биосинтезіндегі рөлі (трансляциялық процесс) әртүрлі. Хабаршы РНҚ ақуыздағы амин қышқылдарының реттілігі туралы ақпаратты қамтиды, рибосомалық РНҚ рибосомаларға негіз болады (негізгі қызметі мРНҚ негізінде жеке амин қышқылдарынан белоктарды құрастыру болып табылатын күрделі нуклеопротеидтік кешендер), трансфер РНҚ аминді жеткізеді. қышқылдар белок жиналатын жерге – рибосоманың белсенді орталығына, мРНҚ-да «жорғалап» өтеді.

=== Геном құрылымы ===
{{Негізгі мақала|Геном|Ген|Жасуша ядросы|Хроматин|Хромосомалар}}
[[Сурет:DNA Under electron microscope Image 3576B-PH.jpg|thumb|200px|Бактериофаг геномының ДНҚ: трансмиссиялық электронды микроскоптың астындағы фотосурет]]
Табиғи ДНҚ-ның көпшілігі екі тізбекті құрылымға ие, сызықты ([[эукариоттар]], кейбір вирустар және бактериялардың белгілі бір тектері) немесе дөңгелек ([[прокариоттар]], хлоропласттар және митохондриялар). Кейбір вирустар мен бактериофагтарда сызықты бір тізбекті ДНҚ болады. ДНҚ молекулалары in vivo тығыз орналасқан, конденсацияланған күйде болады. Эукариоттық жасушаларда ДНҚ негізінен ядрода және митоздың профаза, метафаза немесе анафаза кезеңдерінде орналасады, хромосомалар жиынтығы түріндегі жарық микроскопының көмегімен бақылауға болады. Бактериялық (прокариоттық) ДНҚ әдетте нуклеоид деп аталатын цитоплазмадағы дұрыс емес пішінді құрылымда орналасқан бір дөңгелек ДНҚ молекуласымен ұсынылған.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=The bacterial nucleoid: a highly organized and dynamic structure |издание=Journal of Cellular Biochemistry|томы=96 |номер=3 |беттері=506—21 |id=PMID 15988757 |язык=en |тип=journal |авторы=Thanbichler M., Wang S., Shapiro L. |жыл=2005}}&lt;/ref&gt; Геномның генетикалық ақпараты гендерден тұрады. Ген – тұқым қуалайтын ақпаратты беру бірлігі және ағзаның белгілі бір сипаттамасына әсер ететін ДНҚ бөлімі. Ген транскрипцияланған ашық оқу шеңберін, сондай-ақ ашық оқу кадрларының экспрессиясын басқаратын промотор және күшейткіш сияқты реттеуші тізбектерді қамтиды.

Көптеген [[Түр (биология)|түрлерде]] жалпы геномдық тізбектің аз ғана бөлігі белоктарды кодтайды. Осылайша, адам геномының шамамен 1,5%-ы ғана белокты кодтайтын [[Экзон|экзондардан]] тұрады, адам ДНҚ-сының 50%-дан астамы кодталмаған қайталанатын ДНҚ тізбегінен тұрады.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Guide to the draft human genome |баспасы=Nature |томы=409 |номер=6822 |беттері=824—6 |id=PMID 11236998 |язык=en |авторы=Wolfsberg T., McEntyre J., Schuler G. |жыл=2001 }}&lt;/ref&gt; Эукариоттық геномдарда кодталмаған ДНҚ-ның соншалықты көп болуының және геном өлшемдерінің (С-мәні) үлкен айырмашылығының болуының себептері әлі шешілмеген ғылыми жұмбақтардың бірі болып табылады;&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=The C-value enigma in plants and animals: a review of parallels and an appeal for partnership |сілтеме=http://aob.oxfordjournals.org/cgi/content/full/95/1/133 |баспасы=Ann Bot (Lond) |томы=95 |номер=1 |беттері=133—46 |id=PMID 15596463 |язык=en |тип=journal |авторы=Gregory T. |год=2005 |archivedate=2007-05-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070516055624/http://aob.oxfordjournals.org/cgi/content/full/95/1/133 }}&lt;/ref&gt; Осы саладағы зерттеулер сонымен қатар ДНҚ-ның осы бөлігіндегі реликтік вирус фрагменттерінің көптігін көрсетеді.

=== Ақуыздық емес кодталатын геномдық тізбектер ===
Қазір «қоқыс ДНҚ» ({{Lang-ru|мусорной ДНК}}) ретінде кодталмаған тізбектер идеясына қайшы келетін дәлелдер өсіп келеді. [[Теломера|Теломерлер]] мен [[Центромера|центромерлерде]] аздаған гендер бар, бірақ олар хромосоманың қызметі мен тұрақтылығы үшін маңызды.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=The role of heterochromatin in centromere function |сілтеме=http://journals.royalsociety.org/content/px7ahm740dq5ueuk/fulltext.pdf |баспасы=Philos Trans R Soc Lond B Biol Sci|томы=360 |номер=1455 |беттері=569—79 |id=PMID 15905142 |язык=en |авторы=Pidoux A., Allshire R. |год=2005 |тип=journal }}&lt;/ref&gt; Адамдардағы кодталмаған тізбектердің кең таралған түрі - [[псевдогендер]], мутация арқылы инактивацияланған гендердің көшірмелері. Бұл тізбектер молекулалық қазбалар сияқты нәрсе, дегенмен кейде гендердің қайталануы және кейінгі дивергенциясы үшін бастапқы материал ретінде қызмет ете алады. Ағзадағы белоктардың әртүрлілігінің тағы бір көзі - альтернативті сплайсингте интрондарды «кесу және қосу сызықтары» ретінде пайдалану. Ақырында, белокты кодтамайтын тізбектер мяРНҚ сияқты қосымша жасушалық РНҚ-ларды кодтай алады.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=RNA world - the dark matter of evolutionary genomics |ссылка= |томы=19 |номер=6 |беттері=1768—74 |id=PMID 17040373 |язык=en |тип=journal |авторы=Michalak P. |жыл=2006 |издание= |archiveurl= |archivedate=2019-01-28 }}&lt;/ref&gt; Жақында адам геномының транскрипциясын зерттеу геномның 10% полиаденилденген РНҚ-ны беретінін көрсетті,&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=RNA world - the dark matter of evolutionary genomics |сілтеме=http://sciencemag.org/cgi/content/full/308/5725/1149 |томы=308 |беттері=1149—54 |id=PMID 15790807 |язык=en |тип=journal |авторы=Cheng J., Kapranov P., Drenkow J., Dike S., Brubaker S et al. |жыл=2005 |archivedate=2010-10-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101001232947/http://www.sciencemag.org/cgi/content/full/308/5725/1149 }}&lt;/ref&gt; ал тышқан геномын зерттеу оның 62% транскрипцияланатынын көрсетті.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=RNA regulation: a new genetics? |сілтеме=http://www.nature.com//nrg/journal/v5/n4/abs/nrg1321_fs.html;jsessionid=38CA337C2CE6EC04821E4D35AD67995C |издание=Nat Rev Genet|томы=5 |беттері=316—323 |id=PMID 15131654 |язык=en |авторы=Mattick J. S. |жыл=2004 |тип=journal |archivedate=2008-04-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080423070605/http://www.nature.com/nrg/journal/v5/n4/abs/nrg1321_fs.html;jsessionid=38CA337C2CE6EC04821E4D35AD67995C }}&lt;/ref&gt;

=== Транскрипция және трансляция ===
{{Негізгі мақала|Генетикалық код|Транскрипция (биология)|Трансляция (биология)}}ДНҚ-да кодталған генетикалық ақпарат оқылып, соңында жасушаларды құрайтын әртүрлі биополимерлердің синтезінде көрсетілуі керек. ДНҚ тізбегіндегі негіздердің тізбегі транскрипция деп аталатын процесте ол «транскрипцияланатын» РНҚ-дағы негіздердің тізбегін тікелей анықтайды. мРНҚ жағдайында бұл реттілік ақуыздың аминқышқылдарын анықтайды. мРНҚ-ның нуклеотидтер тізбегі мен аминқышқылдарының тізбегі арасындағы байланыс генетикалық код деп аталатын аударма ережелерімен анықталады. Генетикалық код үш нуклеотидтен (яғни, ACT, CAG, TTT және т.б.) тұратын кодондар деп аталатын үш әріпті «сөздерден» тұрады. Транскрипция кезінде геннің нуклеотидтері РНҚ полимераза арқылы синтезделген РНҚ-ға көшіріледі. Бұл көшірме, мРНҚ жағдайында, рибосома арқылы декодталған, мРНҚ тізбегін аминқышқылдарымен байланысқан [[тасымалдаушы РНҚ]]-ларымен хабаршы РНҚ жұптастыру арқылы «оқады». Үш әріпті комбинациялар 4 негізді пайдаланатындықтан, барлығы 64 ықтимал кодон (4³ комбинация) бар. Кодондар 20 стандартты аминқышқылдарын кодтайды, олардың әрқайсысы көп жағдайда бірден көп кодонға сәйкес келеді. мРНҚ соңында орналасқан үш кодонның бірі амин қышқылын білдірмейді және белоктың соңын анықтайды бұл «тоқтату» немесе «нонсенс» кодондар – TAA, TGA, TAG;

=== Репликация ===
{{Негізгі мақала|ДНҚ репликациясы}}Жасушаның [[Жасушаның тіршілік циклі|бөлінуі]] [[Бір жасушалылар|бір жасушалы]] организмнің көбеюі және көп жасушалы организмнің өсуі үшін қажет, бірақ бөліну алдында жасуша өзінің геномын көбейту керек, осылайша еншілес жасушалар бастапқы жасуша сияқты бірдей генетикалық ақпаратты қамтиды. ДНҚ-ның екі еселенуінің (репликациясының) бірнеше теориялық мүмкін механизмдерінің ішінен жартылай консервативтісі жүзеге асырылады. Екі тізбек бөлінеді, содан кейін әрбір жетіспейтін комплементарлы ДНҚ тізбегі ДНҚ полимераза ферментімен репликацияланады. Бұл фермент қосымша негізді жұптастыру арқылы дұрыс нуклеотидті тауып, оны өсіп келе жатқан тізбекке қосу арқылы полинуклеотидтік тізбекті синтездейді. ДНҚ-полимераза жаңа тізбекті бастай алмайды, бірақ барын ғана кеңейте алады, сондықтан оған примаза арқылы синтезделген нуклеотидтердің қысқа тізбегі (праймер) қажет. ДНҚ полимеразалары тек 5' --&gt; 3' бағыттағы тізбекті синтездей алатындықтан, антипараллельді ДНҚ тізбектері басқаша көшіріледі: бір тізбек үздіксіз, екіншісі үзіліссіз синтезделеді.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Replicative DNA polymerases |сілтеме=http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&amp;pubmedid=11178285 |баспасы=Genome Biology|томы=2 |номер=1 |страницы=REVIEWS3002 |id=PMID 11178285 |язык=en |авторы=Albà M. |жыл=2001 |тип=journal}}&lt;/ref&gt;

== Ақуыздармен әрекеттесу ==
[[Сурет:Stat3 structure.png|нобай|STAT3 транскрипция факторының ДНҚ-мен әрекеттесуі (көк спираль түрінде көрсетілген)]]
ДНҚ-ның барлық функциялары оның ақуыздармен әрекеттесуіне байланысты. Өзара әрекеттесу спецификалық емес болуы мүмкін, ақуыздың кез келген ДНҚ молекуласымен байланысуы немесе белгілі бір реттілік болуына байланысты болуы мүмкін. [[Ферменттер]] ДНҚ-мен де әрекеттесе алады, олардың ең маңыздысы [[Транскрипция (биология)|транскрипцияда]] немесе жаңа ДНҚ тізбегінің синтезінде – репликацияда ДНҚ негіздерінің тізбегін РНҚ-ға көшіретін РНҚ-полимеразалар.

=== Құрылымдық және реттеуші ақуыздар ===
ДНҚ нуклеотидтерінің тізбегінен тәуелсіз ақуыздар мен ДНҚ арасындағы өзара әрекеттесулердің жақсы зерттелген мысалдары құрылымдық ақуыздармен әрекеттесу болып табылады. Жасушада ДНҚ осы ақуыздармен байланысып, хроматин деп аталатын ықшам құрылымды құрайды.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Diversity of prokaryotic chromosomal proteins and the origin of the nucleosome |сілтеме=https://archive.org/details/sim_cellular-and-molecular-life-sciences_1998-12_54_12/page/1350 |баспасы=[[Cellular and Molecular Life Sciences|Cell Mol Life Sci]] |томы=54 |номер=12 |беттері=1350—64 |id=PMID 9893710 |язык=en |тип=journal |авторы=Sandman K., Pereira S., Reeve J. |жыл=1998}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=The role of nucleoid-associated proteins in the organization and compaction of bacterial chromatin |издание=Microbiology (journal)|томы=56 |номер=4 |беттері=858—870 |pmid=15853876 |язык=en |тип=journal |авторы=Dame R. T. |жыл=2005 |издательство={{Нп3|Microbiology Society}} }}&lt;/ref&gt; Эукариоттарда хроматин кіші сілтілі белоктардың – гистондардың ДНҚ-ға қосылуынан түзіледі, прокариоттардың аз реттелген хроматинінде гистон тәрізді ақуыздар болады; Гистондар диск тәрізді ақуыз құрылымын – нуклеосоманы құрайды, олардың әрқайсысының айналасында ДНҚ спиралының екі бұрылысы орналасады. Гистондар мен ДНҚ арасындағы бейспецификалық байланыстар гистондардың сілтілі аминқышқылдары мен ДНҚ-ның қант-фосфат магистралінің қышқылдық қалдықтары арасындағы [[Иондық байланыс|иондық байланыстардың]] есебінен түзіледі.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Crystal structure of the nucleosome core particle at 2.8 A resolution |баспасы=Nature |томы=389 |номер=6648 |беттері=251—60 |id=PMID 9305837 |язык=en |тип=journal |авторы=Luger K., Mäder A., Richmond R., Sargent D., Richmond T. |жыл=1997}}&lt;/ref&gt; Бұл аминқышқылдарының химиялық модификацияларына метилдену, фосфорлану және ацетилдену жатады.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Translating the histone code |баспасы=Science |томы=293 |номер=5532 |беттері=1074—80 |id=PMID 11498575 |язык=en |авторы=Jenuwein T., Allis C. |жыл=2001 }}&lt;/ref&gt; Бұл химиялық модификациялар ДНҚ мен гистондар арасындағы өзара әрекеттесу күшін өзгертіп, транскрипция факторларына нақты тізбектердің қолжетімділігіне әсер етеді және транскрипция жылдамдығын өзгертеді.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Nucleosome assembly and remodelling |баспасы=Curr Top Microbiol Immunol |томы=274 |беттері=1—22 |id=PMID 12596902 |язык=und |авторы=Ito T.}}&lt;/ref&gt; Хроматиндегі спецификалық емес тізбектермен байланысатын басқа белоктар көбінесе бүктелген ДНҚ-мен байланысатын гельдердегі жоғары қозғалғыштығы бар ақуыздар болып табылады.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=HMG1 and 2: architectural DNA-binding proteins |издание=Biochemical Society Transactions|томы=29 |номер=Pt 4 |беттері=395—401 |id=PMID 11497996 |язык=en |авторы=Thomas J. |жыл=2001 |тип=journal}}&lt;/ref&gt; Бұл ақуыздар хроматиндегі жоғары ретті құрылымдардың қалыптасуы үшін маңызды.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=HMG domain proteins: architectural elements in the assembly of nucleoprotein structures |баспасы=Trends (journals) |томы=10 |номер=3 |беттері=94—100 |id=PMID 8178371 |язык=en |тип=journal |авторы=Grosschedl R., Giese K., Pagel J. |год=1994}}&lt;/ref&gt;

ДНҚ-байланыстырушы белоктардың ерекше тобы бір тізбекті ДНҚ-мен байланысатын белоктар. Адамдарда осы топтың ең жақсы сипатталған ақуызы [[ДНҚ репликациясы|репликациялық]] протеин А болып табылады, онсыз қос спиралдың босап шығатын процестерінің көпшілігі, соның ішінде репликация, рекомбинация және жөндеу болмайды. Бұл топтағы белоктар бір тізбекті ДНҚ-ны тұрақтандырады және діңгек-ілмектердің пайда болуына немесе нуклеазалардың деградациясына жол бермейді.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Replication protein A (RPA): the eukaryotic SSB |баспасы=Critical Reviews in Biochemistry and Molecular Biology|томы=34 |номер=3 |беттері=141—80 |id=PMID 10473346 |язык=en |авторы=Iftode C., Daniely Y., Borowiec J. |жыл=1999 |тип=journal}}&lt;/ref&gt;

Сонымен бірге басқа белоктар белгілі бір тізбектерді танып, оларға қосылады. Мұндай ақуыздардың ең көп зерттелген тобына транскрипция факторларының әртүрлі кластары, яғни транскрипцияны реттейтін белоктар жатады. Бұл белоктардың әрқайсысы көбінесе промотордағы әртүрлі тізбекті таниды және ген транскрипциясын белсендіреді немесе басады. Бұл транскрипция факторлары РНҚ-полимеразамен тікелей немесе аралық ақуыздар арқылы байланысқанда орын алады. Полимераза алдымен белоктармен байланысады, содан кейін транскрипцияны бастайды.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Mediator of transcriptional regulation |баспасы=Annual Review of Biochemistry|томы=69 |беттері=729—49 |id=PMID 10966474 |язык=en |авторы=Myers L., Kornberg R. |тип=journal}}&lt;/ref&gt; Басқа жағдайларда транскрипция факторлары промоторларда орналасқан [[Гистондар|гистондарды]] өзгертетін ферменттерге қосыла алады, бұл ДНҚ-ның полимеразаларға қолжетімділігін өзгертеді.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Biological control through regulated transcriptional coactivators |баспасы=[[Cell (журнал)|Cell]] |томы=119 |номер=2 |беттері=157—167 |id=PMID 15479634 |язык=en |тип=journal |авторы=Spiegelman B., Heinrich R. |жыл=2004 |издательство=[[Cell Press]] }}&lt;/ref&gt;

Арнайы тізбектер [[Геном|геномның]] көптеген орындарында болатындықтан, транскрипция факторының бір түрінің белсенділігінің өзгеруі мыңдаған гендердің белсенділігін өзгертуі мүмкін.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=A global transcriptional regulatory role for c-Myc in Burkitt's lymphoma cells |сілтемесі=http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pubmed&amp;pubmedid=12808131 |баспасы=[[Proceedings of the National Academy of Sciences|Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]] |томы=100 |номер=14 |беттері=8164—9 |id=PMID 12808131 |язык=en |тип=journal |авторы=Li Z., Van Calcar S., Qu C., Cavenee W., Zhang M., Ren B. |год=2003 |archivedate=2019-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190924224956/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC166200/?tool=pubmed }}&lt;/ref&gt; Тиісінше, бұл белоктар көбінесе қоршаған ортаның өзгеруіне, организмнің дамуына және [[Жасушалар дифференциясы|жасушалардың дифференциациясына]] жауап ретінде реттеледі. Транскрипция факторларының ДНҚ-мен әрекеттесу ерекшелігі аминқышқылдары мен ДНҚ негіздері арасындағы көптеген байланыстармен қамтамасыз етіледі, бұл оларға ДНҚ тізбегін «оқуға» мүмкіндік береді. Негізгі контактілердің көпшілігі негізгі ойыққа орналасады, мұнда негіздерге қол жетімді.

=== ДНҚ-ны өзгертетін ферменттер ===
{{Толық мақала|Хеликаза}}
Жасушада ДНҚ ықшам, аса ширатылған күйде болады, әйтпесе ол оған сыймайды. Өмірлік маңызды процестердің орын алуы үшін ДНҚ ашылуы керек, оны ақуыздардың екі тобы – топоизомеразалар мен геликазалар шығарады.

Топоизомеразалар — нуклеазалық және [[Лигазалар|лигазалық]] белсенділікке ие ферменттер. ДНҚ-дағы супер орамның дәрежесін өзгертеді. Бұл ферменттердің кейбіреулері ДНҚ спиралын кесіп, жіптердің біреуін айналдыруға мүмкіндік береді, осылайша супер орамның деңгейін төмендетеді, содан кейін фермент үзілісті қалпына келтіреді. Басқа ферменттер жіптердің бірін кесіп, екінші жіпті үзіліс арқылы өткізе алады, содан кейін бірінші жіптегі үзіндіні байлап алады. Топоизомеразалар репликация және транскрипция сияқты ДНҚ-ға байланысты көптеген процестерде маңызды.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Recent advances in understanding structure-function relationships in the type II topoisomerase mechanism |баспасы=Biochemical Society Transactions|томы=33 |номер=Pt 6 |беттері=1465—70 |id=PMID 16246147 |язык=en |тип=journal |авторы=Schoeffler A., Berger J. |жыл=2005}}&lt;/ref&gt;

[[Хеликаза|Хеликаздар]] — молекулалық қозғалтқыштардың бірі болып табылатын ақуыздар. [[Нуклеотидтер|Нуклеозидтрифосфаттардың]] химиялық энергиясын, көбінесе [[АТФ]]-ны негіздер арасындағы сутектік байланыстарды үзу үшін пайдаланады, қос спиралды жеке тізбектерге айналдырады.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Unraveling DNA helicases. Motif, structure, mechanism and function |ссылка= |баспасы=The FEBS Journal|томы=271 |номер=10 |беттері=1849—1863 |id=PMID 15128295 |язык=en |тип=journal |авторы=Tuteja N., Tuteja R. |год=2004 }}&lt;/ref&gt; Бұл ферменттер ақуыздар ДНҚ негіздеріне қол жеткізуді қажет ететін көптеген процестер үшін маңызды.

==== Нуклеазалар және лигазалар ====
{{Негізгі мақала|Лигазалар}}
Жасушадағы [[Генетикалық рекомбинация|рекомбинация]] және репарация сияқты әртүрлі процестер ДНҚ жіптерінің тұтастығын кесіп, қалпына келтіре алатын ферменттерді қамтиды. ДНҚ-ны кесетін ферменттер нуклеазалар деп аталады. ДНҚ молекуласының ұштарындағы нуклеотидтерді [[Гидролиз|гидролиздейтін]] нуклеазалар экзонуклеазалар деп аталады, эндонуклеазалар тізбектің ішінде ДНҚ-ны кесіп тастайды. [[Молекулалық биология|Молекулалық биологияда]] және [[Гендік инженерия|гендік инженерияда]] ең жиі қолданылатын нуклеазалар — рестрикциялық эндонуклеазалар (шектеу ферменттері), ДНҚ-ны белгілі бір тізбектерге жақын кесіп тастайды. Мысалы, EcoRV ферменті («[[Ішек таяқшасы|E. coli']]&lt;nowiki/&gt;ден №5 шектеуші фермент) алты нуклеотидті 5'-GAT|ATC-3 тізбегін таниды және ДНҚ-ны тік сызықпен көрсетілген жерде кеседі. Табиғатта бұл ферменттер [[Бактериялар|бактерия]] жасушасына енгізілген кезде фагтың ДНҚ-сын кесу арқылы бактерияларды [[Бактериофагтар|бактериофагтармен]] инфекциядан қорғайды. Бұл жағдайда нуклеазалар модификация-шектеу жүйесінің бөлігі болып табылады.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Biology of DNA restriction |сілтеме=http://www.pubmedcentral.nih.gov/picrender.fcgi?artid=372918&amp;blobtype=pdf |издание=Microbiology and Molecular Biology Reviews|томы=57 |номер=2 |беттері=434—50 |id=PMID 8336674 |язык=en |авторы=Bickle T., Krüger D. |жыл=1993 |тип=journal |издательство={{Нп3|American Society for Microbiology}} }}&lt;/ref&gt; ДНҚ лигазалары ДНҚ фрагменттерінің ұштарын «байланыстырады», АТФ энергиясын пайдаланып фосфодиэфирлік байланыстың түзілуін катализдейді. Рестрикциялық нуклеазалар мен лигазалар клондау және саусақ іздерін алуда қолданылады.

[[Сурет:DNA Repair.jpg|thumb|200px|ДНҚ лигаза I (әртүрлі түстерде көрсетілген бірнеше бірдей ақуыз молекулаларынан тұратын сақина тәрізді құрылым) зақымдалған ДНҚ тізбегін байлайды]]

==== Полимеразалар ====
{{Негізгі мақала|ДНҚ-полимераза}}
Сонымен қатар [[Нуклеозидтрифосфат|нуклеозидтрифосфаттардан]] полинуклеотидтік тізбектерді синтездейтін ДНҚ метаболизмі үшін маңызды ферменттер тобы – ДНҚ полимеразалары бар. ДНҚ тізбегіндегі алдыңғы нуклеотидтің 3' [[гидроксил]] тобына нуклеотидтерді қосады, сондықтан барлық полимеразалар 5'--&gt;3' бағытта жұмыс істейді.&lt;ref name=Joyce&gt;{{мақала|тақырыбы=Polymerase structures and function: variations on a theme? |сілтеме=http://www.pubmedcentral.nih.gov/picrender.fcgi?artid=177480&amp;blobtype=pdf |баспасы=American Society for Microbiology|томы=177 |номер=22 |беттері=6321—9 |id=PMID 7592405 |язык=en |тип=journal |авторы=Joyce C., Steitz T. |жыл=1995 |archivedate=2019-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190924224957/https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC177480/pdf/1776321.pdf }}&lt;/ref&gt; Бұл ферменттердің белсенді орталығында субстрат — нуклеозидтрифосфат — бір тізбекті полинуклеотидтік тізбектің бөлігі ретінде [[Комплементарлық|комплементарлы]] негіз — үлгісімен жұптасады.

[[ДНҚ репликациясы|ДНҚ репликация]] процесі кезінде ДНҚ-ға тәуелді ДНҚ полимераза бастапқы ДНҚ тізбегінің көшірмесін синтездейді. Бұл процесте дәлдік өте маңызды, өйткені полимерлеудегі қателер мутацияға әкеледі, сондықтан көптеген полимеразалардың қателерді түзету мүмкіндігі бар. Полимераза дұрыс емес нуклеотидтер арасындағы жұптаудың болмауы арқылы синтездегі қателерді таниды. Жұптаудың жоқтығы анықталғаннан кейін полимеразаның 3'--&gt;5' экзонуклеаза белсенділігі белсендіріледі және дұрыс емес негіз жойылады.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Eukaryotic DNA polymerases |баспасы=Annual Review of Biochemistry|томы=71 |беттері=133—63 |id=PMID 12045093 |язык=en |авторы=Hubscher U., Maga G., Spadari S. |тип=journal}}&lt;/ref&gt; Көптеген организмдерде ДНҚ полимеразалары реплисома деп аталатын үлкен кешен ретінде әрекет етеді, оның құрамында көптеген қосымша суббірліктер бар, мысалы, спиральдар.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Cellular DNA replicases: components and dynamics at the replication fork |баспасы=Annual Review of Biochemistry|томы=74 |беттері=283—315 |id=PMID 15952889 |язык=en |тип=journal |авторы=Johnson A., O'Donnell M.}}&lt;/ref&gt;

РНҚ-ға тәуелді ДНҚ-полимеразалар – РНҚ тізбегін ДНҚ-ға көшіретін полимеразаның мамандандырылған түрі. Бұл түрге [[Ретровирустар|ретровирустарда]] болатын және жасуша инфекциясында қолданылатын [[кері транскриптаза]], сондай-ақ [[Теломера|теломерлердің]] репликациясына қажетті теломераза жатады.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=The reverse transcriptase of HIV-1: from enzymology to therapeutic intervention |сілтеме=http://www.fasebj.org/cgi/reprint/8/8/497 |баспасы=The FASEB Journal |томы=8 |номер=8 |беттері=497—503 |id=PMID 7514143 |язык=en |тип=journal |авторы=Tarrago-Litvak L., Andréola M., Nevinsky G., Sarih-Cottin L., Litvak S. |жыл=1994 |издательство={{Нп3|Federation of American Societies for Experimental Biology}} |archivedate=2008-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080905011452/http://www.fasebj.org/cgi/reprint/8/8/497 }}&lt;/ref&gt; Теломераза ерекше фермент, өйткені оның құрамында өзінің хабаршы РНҚ бар.

Транскрипция бір тізбектің ДНҚ тізбегін [[Ақпараттық РНҚ|мРНҚ]]-ға көшіретін ДНҚ-ға тәуелді РНҚ-полимераза арқылы жүзеге асады. Ген транскрипциясының басында РНҚ полимераза промотор деп аталатын геннің басындағы тізбегіне қосылып, ДНҚ спиралын босатады. Содан кейін ол ген тізбегін хабаршы РНҚ-ға көшіреді, геннің соңындағы ДНҚ бөліміне – [[Терминатор (генетика)|терминаторға]] – жеткенше тоқтайды және ДНҚ-дан ажыратады. ДНҚ-тәуелді адам ДНҚ-полимеразасы сияқты, адам геномындағы гендердің көпшілігін транскрипциялайтын РНҚ-полимераза II реттеуші және қосымша бірліктерді қамтитын үлкен ақуыз кешенінің бөлігі ретінде әрекет етеді.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Multi-protein complexes in eukaryotic gene transcription |сілтеме=https://archive.org/details/sim_plant-molecular-biology_2002-12_50_6/page/925 |баспасы=Plant Mol Biol |томы=50 |номер=6 |беттері=925—47 |id=PMID 12516863 |язык=und |авторы=Martinez E. |год=2002}}&lt;/ref&gt;

== Генетикалық рекомбинация ==
{{Толық мақала|Генетикалық рекомбинация}}
[[Сурет:Chromosomal Recombination.svg|нобай|Рекомбинация хромосомалардың (М) және (F) физикалық үзілуі және олардың кейіннен екі жаңа хромосома (С1 және С2) түзу үшін қосылуы нәтижесінде пайда болады.]]
ДНҚ қос спиралі әдетте ДНҚ-ның басқа сегменттерімен әрекеттеспейді, ал адам жасушаларында әртүрлі [[хромосомалар]] ядрода кеңістікте бөлінеді. Әртүрлі хромосомалар арасындағы бұл қашықтық ДНҚ-ның ақпараттың тұрақты тасымалдаушысы ретінде әрекет ету қабілеті үшін маңызды.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Chromosome territories, nuclear architecture and gene regulation in mammalian cells |баспасы=[[Nature Reviews Genetics|Nat Rev Genet]] |томы=2 |номер=4 |беттері=292—301 |id=PMID 11283701 |язык=en |тип=journal |авторы=Cremer T., Cremer C. |год=2001}}&lt;/ref&gt; [[Ферменттер|Ферменттердің]] көмегімен рекомбинация процесінде екі ДНҚ спиралі бұзылады, секциялар алмасады, содан кейін спиральдардың сабақтастығы қалпына келеді, сондықтан гомологты емес хромосомалардың бөлімдерінің алмасуы генетикалық материалдың тұтастығын бұзуы мүмкін.

Рекомбинация хромосомаларға генетикалық ақпарат алмасуға мүмкіндік береді, нәтижесінде гендердің жаңа комбинациялары пайда болады, бұл [[Табиғи сұрыптау|табиғи сұрыпталудың]] тиімділігін арттырады және жаңа белоктардың жылдам эволюциясы үшін маңызды.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=An integrated view of protein evolution |баспасы=[[Nature Reviews Genetics|Nat Rev Genet]] |томы=7 |номер=5 |беттері=337—48 |id=PMID 16619049 |язык=en |авторы=Pál C., Papp B., Lercher M. |жыл=2006 |тип=journal}}&lt;/ref&gt; Генетикалық рекомбинация да қалпына келтіруде, әсіресе ДНҚ тізбегінің екі тізбегіндегі үзілістерге жасушаның жауап беруінде де маңызды рөл атқарады.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=The role of double-strand break repair - insights from human genetics |баспасы=[[Nature Reviews Genetics|Nat Rev Genet]] |томы=7 |номер=1 |беттері=45—54 |id=PMID 16369571 |язык=en |тип=journal |авторы=O'Driscoll M., Jeggo P. |год=2006}}&lt;/ref&gt;

Кроссинговердің ең көп тараған түрі гомологиялық рекомбинация болып табылады, рекомбинацияға қатысатын хромосомалардың реті өте ұқсас болған кезде. Кейде транспозондар гомология аймақтары ретінде әрекет етеді. Гомологиялық емес рекомбинация жасушаның зақымдалуын тудыруы мүмкін, себебі мұндай рекомбинация транслокацияға әкеледі. Рекомбинация реакциясы Кре сияқты рекомбиназалар деп аталатын ферменттермен катализденеді. Рекомбиназа реакцияның бірінші сатысында ДНҚ тізбектерінің бірінде үзіліс жасап, бұл тізбектің [[Комплементарлық|комплементарлы]] тізбектен бөлініп, екінші [[Хроматида|хроматидтің]] жіптерінің біріне қосылуына мүмкіндік береді. Екінші хроматидтің тізбегіндегі екінші үзіліс оның да бірінші хроматидтен қалған жұпталмаған жіпті бөліп алып қосылуына мүмкіндік береді, бұл Холлидей құрылымын құрайды. Холлидей құрылымы бір-бірімен байланысқан жұп хромосомалар бойымен қозғала алады, тізбектерді ауыстырады. Рекомбинация реакциясы фермент қосылысты кесіп, екі жіпті байлағанда аяқталады.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=The RuvABC resolvasome |баспасы=The FEBS Journal |томы=269 |номер=22 |беттері=5492—501 |id=PMID 12423347 |язык=en |авторы=Dickman M., Ingleston S., Sedelnikova S., Rafferty J., Lloyd R., Grasby J., Hornby D. |жыл=2002 |тип=journal}}&lt;/ref&gt;

== ДНҚ негізіндегі метаболизмнің эволюциясы ==
ДНҚ-да барлық заманауи организмдер үшін өмірді, өсуді, дамуды және көбеюді мүмкін ететін генетикалық ақпарат бар. Дегенмен, Жердегі тіршіліктің төрт миллиард жылдық тарихында қанша уақыт бойы ДНҚ генетикалық ақпараттың негізгі тасымалдаушысы болғаны белгісіз. РНҚ метаболизмде орталық рөл атқарды деген гипотезалар бар, өйткені генетикалық ақпаратты тасымалдай алады және рибозимдердің көмегімен [[Катализ|катализді]] жүргізе алады.&lt;ref name=autogenerated1&gt;{{мақала|тақырыбы=The antiquity of RNA-based evolution |баспасы=Nature |томы=418 |номер=6894 |беттері=214—21 |id=PMID 12110897 |язык=en |авторы=Joyce G. |год=2002 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Prebiotic chemistry and the origin of the RNA world |сілтеме=http://www.crbmb.com/cgi/reprint/39/2/99.pdf |баспасы=Critical Reviews in Biochemistry and Molecular Biology|томы=39 |номер=2 |беттері=99—123 |id=PMID 15217990 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070628064747/http://www.crbmb.com/cgi/reprint/39/2/99.pdf |archivedate=2007-06-28 |язык=en |тип=journal |авторы=Orgel L.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Ribozymes. Making copies in the RNA world |баспасы=Science |томы=292 |номер=5520 |беті=1278 |pmid=11360970 |язык=en |авторы=Davenport R. |жыл=2001 }}&lt;/ref&gt; Сонымен қатар, РНҚ «ақуыз фабрикаларының» — рибосомалардың негізгі компоненттерінің бірі болып табылады. Нуклеин қышқылы катализ бен ақпаратты тасымалдау үшін пайдаланылған ежелгі РНҚ әлемі қазіргі төрт негізді генетикалық кодтың көзі болған болуы мүмкін. Бұл организмдегі негіздердің саны репликацияның сенімділігін арттыратын негіздердің аз саны мен рибозимдердің каталитикалық белсенділігін арттыратын негіздердің көп саны арасындағы ымыраға байланысты болуы мүмкін.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=What is the optimum size for the genetic alphabet? |сілтеме=http://www.pnas.org/cgi/reprint/89/7/2614.pdf |баспасы=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|томы=89 |номер=7 |беттері=2614—8 |pmid=1372984 |язык=en |авторы=Szathmáry E. |жыл=1992 |тип=journal |archivedate=2008-06-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080625185222/http://www.pnas.org/cgi/reprint/89/7/2614.pdf }}&lt;/ref&gt;

[[Сурет:010 small subunit-1FKA.gif|нобай|''Thermus thermophilus'' кіші рибосомалық суббірлігінің моделі. РНҚ қызғылт сары түспен, ақуыз күлгін түспен көрсетілген.]]

Ежелгі генетикалық жүйелер бүгінгі күнге дейін сақталмаған. Қоршаған ортадағы ДНҚ орта есеппен 1 ​​миллион жыл сақталады, бірте-бірте қысқа фрагменттерге айналады. 250 миллион жыл бұрын тұз кристалдарына енген бактериялық споралардан ДНҚ алу және 16S рРНҚ&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Isolation of a 250 million-year-old halotolerant bacterium from a primary salt crystal |баспасы=Nature |томы=407 |номер=6806 |беттері=897—900 |id=PMID 11057666 |язык=en |тип=journal |авторы=Vreeland R., Rosenzweig W., Powers D. |год=2000}}&lt;/ref&gt; генінің тізбегін анықтау ғылыми қоғамдастықта қызу пікірталас тақырыбы болып табылады.&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Geologically ancient DNA: fact or artefact? |баспасы=Trends (journals)|Trends Microbiol||Trends (journals) |томы=13 |номер=5 |беттері=212—20 |id=PMID 15866038 |язык=en |авторы=Hebsgaard M., Phillips M., Willerslev E. |жыл=2005 |типы=journal}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Curiously modern DNA for a &quot;250 million-year-old&quot; bacterium |баспасы=Journal of Molecular Evolution|томы=54 |номер=1 |беттері=134—7 |id=PMID 11734907 |язык=en |тип=journal |авторы=Nickle D., Learn G., Rain M., Mullins J., Mittler J. |жыл=2002}}&lt;/ref&gt; 2023 жылғы ең көне ДНҚ жасы 2 миллион жылдан асқан ДНҚ болып саналады.&lt;ref&gt;{{мақала|сілтеме=https://www.nature.com/articles/s41586-022-05453-y|авторы=Kurt H. Kjær, Mikkel Winther Pedersen, Bianca De Sanctis, Binia De Cahsan, Thorfinn S. Korneliussen, Christian S. Michelsen, Karina K. Sand, Stanislav Jelavić, Anthony H. Ruter, Astrid M. A. Schmidt, Kristian K. Kjeldsen, Alexey S. Tesakov, Ian Snowball, John C. Gosse, Inger G. Alsos, Yucheng Wang, Christoph Dockter, Magnus Rasmussen, Morten E. Jørgensen, Birgitte Skadhauge, Ana Prohaska, Jeppe Å Kristensen, Morten Bjerager, Morten E. Allentoft, Eric Coissac, Alexandra Rouillard, Alexandra Simakova, Antonio Fernandez-Guerra, Chris Bowler, Marc Macias-Fauria, Lasse Vinner, John J. Welch, Alan J. Hidy, Martin Sikora, Matthew J. Collins, Richard Durbin, Nicolaj K. Larsen, Eske Willerslev|тақырыбы=A 2-million-year-old ecosystem in Greenland uncovered by environmental DNA|жыл=2022-12|язык=en|баспасы=Nature|томы=612|выпуск=7939|беттері=283–291|issn=1476-4687|doi=10.1038/s41586-022-05453-y|archivedate=2022-12-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221217130759/https://www.nature.com/articles/s41586-022-05453-y}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{мақала|сілтеме=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0262407922022503|авторы=Michael Marshall|тақырыбы=Oldest DNA ever recovered reveals ecosystem from 2 million years ago|жыл=2022-12-17|язык=en|баспасы=New Scientist|томы=256|выпуск=3417|беті=12|issn=0262-4079|doi=10.1016/S0262-4079(22)02250-3}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://nplus1.ru/news/2022/12/09/world-oldest-DNA|title=Ученые обнаружили древнейшую ДНК. Ее возраст более двух миллионов лет|author=Анна Муравьёва|website=N + 1 — главное издание о науке, технике и технологиях|access-date=2023-05-31|archive-date=2022-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20221211130256/https://nplus1.ru/news/2022/12/09/world-oldest-DNA|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

== Тағы қараңыз ==
* [[Информосомалар]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Нуклеин қышқылдары}}
{{Генетика}}
[[Санат:ДНҚ]]
[[Санат:Радиобиология]]</text>
      <sha1>jmj94tf1a3aajgkn4e126f6mqhf4t9y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дмитрий Анатольевич Медведев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12336</id>
    <revision>
      <id>3619620</id>
      <parentid>3606457</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T03:36:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619620</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="314295" sha1="qvezwba1x1x3i63gsumbxrw0nvvb1eh" xml:space="preserve">{{Мемлекеттік қайраткер
| түс                 = үкімет басшысы
| Қазақша есімі       = Дмитрий Анатольевич Медведев
| Шынайы есімі        = 
| Суреті              = Dmitry Medvedev (2026-02-06).jpg
| Сурет ені           =  
| Атауы               = Медведев, 2026 жыл
| Титулы              = [[Ресей Қауіпсіздік Кеңесі]] төрағасының орынбасары
| Ту                  = Emblem Security Council of Russia.svg
| Ту2                 = Flag of Russia.svg
| Басқара бастады     = [[16 қаңтар]] [[2020 жыл]]дан бері
| Басқаруын аяқтады   = 
| Президент           = [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]]
| Ізашары             = ''лауазым ұйымдастырылды''
| Ізбасары            = 
| Титулы_2             = [[Біртұтас Ресей]] партиясының төрағасы
| Ту_2                 = ЕдРо (лог).svg
| Ту2_2                = 
| Басқара бастады_2    = [[26 мамыр]] [[2012 жыл]]дан бері
| Басқаруын аяқтады_2  = 
| Ізашары_2            = [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]]
| Ізбасары_2           = 
| Титулы_3             = Министрлер Кеңесінің Төрағасы — [[Одақтас мемлекет]]тің Жоғарғы Мемлекеттік Кеңесінің мүшесі
| Ту_3                 = Flag of Russia.svg
| Ту2_3                = Flag of Belarus.svg
| Басқара бастады_3    = 18 шілде 2012
| Басқаруын аяқтады_3  = 16 қаңтар 2020
| Президент_3          = [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]]
| Ізашары_3            = [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]]
| Ізбасары_3           = [[Михаил Владимирович Мишустин|Михаил Мишустин]]
| Титулы_4             = [[Ресей Федерациясы Үкіметінің Төрағасы]]
| Ту_4                 = Government.ru logo.svg
| Ту2_4                = Flag of Russia.svg
| Басқара бастады_4    = 8 мамыр 2012 
| Басқаруын аяқтады_4  = 16 қаңтар 2020&lt;br&gt;({{м.а.}} 18 мамыр 2012 — 16 қаңтар 2020)
| Ізашары_4            = [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]]
| Ізбасары_4           = [[Михаил Владимирович Мишустин|Михаил Мишустин]]
| Президент_4          = [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]]
| Титулы_5             = [[Ресей]]дің 3-[[Ресей президенті|Президенті]]
| Ту_5                 = Standard of the President of the Russian Federation.svg
| Ту2_5                = Flag of Russia.svg
| Басқара бастады_5    = 7 мамыр 2008
| Басқаруын аяқтады_5  = 8 мамыр 2012
| Премьер_5            = [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]]
| Ізашары_5            = [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]]
| Ізбасары_5           = [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]]
| Титулы_6             = [[ТМД мемлекет басшыларының кеңесі]]нің төрағасы
| Ту_6                 = Emblem of CIS.svg
| Ту2_6                = Flag of the CIS.svg
| Басқара бастады_6    = 1 қаңтар 2010
| Басқаруын аяқтады_6  = 31 желтоқсан 2010
| Ізашары_6            = [[Михай Фёдорович Гимпу|Михай Гимпу]]
| Ізбасары_6           = [[Эмомали Шәріпұлы Рахмон|Эмомали Рахмон]]
| Титулы_7             = [[Ресей Федерациясы Үкіметінің Төрағасы|Премьер-министр]]дің орынбасары
| Ту_7                 = Coat of Arms of the Russian Federation.svg
| Ту2_7                = Flag of Russia.svg
| Басқара бастады_7    = 14 қараша 2005
| Басқаруын аяқтады_7  = 7 мамыр 2008
| Ізашары_7            = ''лауазым ұйымдастырылды''
| Ізбасары_7           = [[Виктор Алексеевич Зубков|Виктор Зубков]]
| Титулы_8             = [[Ресей президентінің әкімшілігі|Президент Әкімшілігінің]] төрағасы
| Ту_8                 = Coat of Arms of the Russian Federation.svg
| Ту2_8                = Flag of Russia.svg
| Басқара бастады_8    = 14 қараша 2005
| Басқаруын аяқтады_8  = 7 мамыр 2008
| Президент_8          = Владимир Путин
| Ізашары_8            = [[Александр Стальевич Волошин|Александр Волошин]]
| Ізбасары_8           = [[Сергей Семёнович Собянин|Сергей Собянин]]
| Туған күні          = 14.09.1965
| Туған жері          = {{туғанжері|Санкт-Петербург|Санкт-Петербургте}}, [[Ресей Кеңестік Федерациялық Социалистік Республикасы|РКФСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
| Қайтыс болған күні   = 
| Қайтыс болған жері   = 
| Жерленді             = 
| Діні                 = 
| Әкесі                = Анатолий Афанасьевич Медведев
| Анасы                = Юлия Вениаминовна Шапошникова
| Жұбайы               = {{marriage|[[Светлана Владимировна Медведева|Светлана Медведева]]|1993}}
| Балалары             = 1
| Партиясы             = {{Unbulleted list
 |[[Біртұтас Ресей]] (1991 бері)
 |[[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|КОКП]] (1991 дейін)
}}
| Білімі               = [[Санкт-Петербург мемлекеттік университет]]і
| Мамандығы            = [[заңгер]]
| Қолтаңбасы           = Signature of Dmitry Medvedev.svg
| Сайты                = 
| Commons              = Dmitry Medvedev
| Марапаттары          = {{Қатар
 |{{Астанаға 10 жыл медалі}}
 |{{Уацамонга ордені}}
 |{{Даңқ ордені (Армения)}}
}}
{{Қатар
 |{{Даңқ ордені (Армения)}}
 |{{Данакер ордені}}
 |{{Қазанның 1000 жылдық естелік медалі}}
}}
}}
{{мағына|Медведев}}
'''Дмитрий Анатольевич Медведев''' ({{IPA-ru|ˈdmʲitrʲɪj ɐnɐˈtolʲjɪvʲɪtɕ mʲɪˈdvʲedʲɪf}} {{Audio|Ru-DmitryMedvedev.ogg|оқылуы}}; [[14 қыркүйек]] [[1965 жыл]], [[Санкт-Петербург|Ленинград]]) — [[ресей]]лік мемлекет және саяси қайраткер, 2008 жылдан 2012 жылға дейін [[Ресей президенті]] және 2020 жылғы 16 қаңтардан бері [[Ресей Қауіпсіздік Кеңесі]] төрағасының орынбасары.&lt;ref&gt;[https://sputniknews.kz/Russia/20200116/12558913/Putin-Medvedev.html Медведев Ресей Қауіпсіздік кеңесі басшысының орынбасары болды Әрі қарай оқу: 16.01.2020]&lt;/ref&gt;

[[Ресейдегі президент сайлауы (2008)|2008 жылғы 2 наурызда өткен президент сайлауы]]нда Дмитрий Медведев халықтың 70,28% даусына ие болып, жеңіс тұғырына көтерілді. 42 жасқа аяқ басқан Медведев Ресейдің соңғы 100 жылғы тарихындағы ең жас басшы болып шықты. 2012 жылғы 8 мамырдан бастап&lt;ref&gt;[https://sputniknews.kz/Russia/20200115/12550034/Medvedev-Resey-ukimeti.html Ресей үкіметі отставкаға кетті Әрі қарай оқу: 01.15.2020]&lt;/ref&gt; 2020 жылғы 15 қаңтарға дейін ол [[Ресей Федерациясы Үкіметінің Төрағасы]] болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://lenta.ru/lib/14160889/|title=Медведев, Дмитрий — председатель правительства Российской Федерации|publisher=''[[Лента.ру]]''|lang=ru|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HKcwU6tO?url=http://lenta.ru/lib/14160889/|archivedate=2013-06-12|accessdate=2006-12-22|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://da-medvedev.ru/biography|title=Дмитрий Медведев — биография|publisher=''Личный сайт Дмитрия Анатольевича Медведева''|lang=ru|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HKcxa8vv?url=http://da-medvedev.ru/biography|archivedate=2013-06-12|accessdate=2013-06-12|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://premier.gov.ru/biography/|title=Биография премьер-министра России Д.А. Медведева|author=|website=|date=|publisher=premier.gov.ru|lang=ru|accessdate=2018-09-01}}&lt;/ref&gt; 2012 жылғы 26 мамырдан бастап ол — [[Біртұтас Ресей]] партиясының төрағасы.

2000–2001, 2002–2008 жылдары Медведев «[[Газпром]]» ААҚ Директорлар кеңесінің төрағасы болатын. 2005 жылғы 14 қарашадан 2008 жылғы 7 мамырға дейін ол Ресей Федерациясы Премьер-министрінің бірінші орынбасары, ұлттық басым жобалардың кураторы болды.

==Өмірбаяны==
===Шығу тегі===
Әкесі, Медведев Анатолий Афанасьевич (1926-2004), Ленсовет атындағы Ленинград технологиялық институтының (қазіргі Санкт-Петербург мемлекеттік технологиялық институты) профессоры. [[Курск губерниясы]]ның шаруаларының ұрпағы, 1952 жылдан бастап [[Кеңес Одағы Коммунистік Партиясы|БКО]] (б) мүшесі.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.rost.ru/official/2008/01/240000_12571.shtml |title=Приоритетные национальные проекты / Стенограммы / Стенограмма беседы первого заместителя председателя Правительства Российской Федерации Дмитрия Медведева с представителями СМИ Центрального федерального округа… |accessdate=2008-02-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110824030318/http://www.rost.ru/official/2008/01/240000_12571.shtml |archivedate=2011-08-24 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;medvedev.kremlin.ru&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20090903083428/http://medvedev.kremlin.ru/biography Биография на персональном сайте] 1 сентября 2009&lt;/ref&gt; Үлкен атасы Афанасий Федорович Медведев (1904 жылы Курск губерниясы, Щигровский ауданының Мансурово ауылында дүниеге келген, 1994 жылы 20 мамырда қайтыс болған) 1933 жылдан бастап партия қызметкері. Ұлы Отан соғысының қатысушысы, капитан. 1944 ж., № 231 бұйрығымен 30.12.1944 ж. 49-оқулық арқылы. Дивизия парағының капитаны А. Медведев «Кавказды қорғағаны үшін» медалімен марапатталды. 1946-1951 жылдары Павлов ауданындағы партияның аудандық комитетінің бірінші хатшысы, Краснодар өлкесі), 1955-1958 жылдары Кореновск қаласында КОКП Кореновский аудандық комитетінің хатшысы, кейін Краснодар облыстық комитетінде нұсқаушы болып жұмыс істеді. 1985 жылы 2-дәрежелі Отан соғысы орденімен марапатталған. Әжесі Надежда Васильевна Медведева үй шаруасындағы әйел, бала тәрбиелеп өсірді:&lt;ref&gt;{{Cite web|accessdate = 2015-12-03|title = Память народа :: Документ о награде :: Медведев Афанасий Федорович, Медаль «За оборону Кавказа»|url = https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_nagrazhdenie1531134030/|publisher = pamyat-naroda.ru}}&lt;/ref&gt; Светлана және Анатолия&lt;ref&gt;{{Cite web|accessdate = 2015-12-03|title = Память народа :: Документ о награде :: Медведев Афанасий Федорович, Орден Отечественной войны II степени|url = https://pamyat-naroda.ru/heroes/podvig-chelovek_yubileinaya_kartoteka1516595484/|publisher = pamyat-naroda.ru}}&lt;/ref&gt;, 1990 жылы 24 мамырда қайтыс болды.

Анасы, Юлия Вениаминовна (21 қараша 1939 жылы туған),&lt;ref&gt;{{Cite web|accessdate = 2015-12-03|title = Память народа :: Донесение о безвозвратных потерях :: Шапошников Вениамин Сергеевич, 14.07.1942, попал в окружение (освобожден),|url = https://pamyat-naroda.ru/heroes/memorial-chelovek_kartoteka79802482/|publisher = pamyat-naroda.ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|accessdate = 2015-12-03|title = ОБД Мемориал|url = http://www.obd-memorial.ru/html/info.htm?id=79802482|publisher = www.obd-memorial.ru}}&lt;/ref&gt; Вениамин Сергеевич Шапошниковтың қызы және Мелания Васильевна Ковалева; А. Герцен педагогикалық институтында сабақ берген филолог, кейінірек Павловскіде гид болып жұмыс істеді. Оның ата-бабалары - Сергей Иванович пен Екатерина Никитична Шапошниковтар, Василий Александрович және Анфия Филипповна Ковалев - Алексеевка аймағынан шыққан.&lt;ref name=&quot;medvedev.kremlin.ru&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.kremlin.ru/articles/69272.shtml |title=Дмитрий Медведев о себе |accessdate=2009-12-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090813161532/http://kremlin.ru/articles/69272.shtml |archivedate=2009-08-13 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;

===Балалық және жастық шағы===
[[Сурет:Dmitry Medvedev baby photo.jpg|нобай|оңға|Дмитрий Медведев 1967 жылы (шамамен екі жасында)]]
1965 жылы 14 қыркүйекте [[Санкт-Петербург|Ленинградта]] дүниеге келді. Ол Ленинградтың «ұйықтайтын жері» Купчино ауданында (Бела Куна көшесі, 6) тұратын [[отбасы]]ндағы жалғыз бала болды.&lt;ref&gt;http://epic-hero.ru/2011/03/06/bg/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110310234406/http://epic-hero.ru/2011/03/06/bg/ |date=2011-03-10 }} № 74 // Статья о детстве и юности Медведева в Epic-Hero.ru&lt;/ref&gt;

Дмитрий Медведев өзінің бұрынғы № 305 мектебімен байланыста. Мұғалім Вера Смирнова былай деп еске алды: «Ол көп күш жұмсады, бар уақытын оқуға арнады. Оны көшеде жігіттермен кездестіру сирек болатын. Ол кішкентай қария сияқты еді ». Дмитрий Медведев университетке түскенде Николай Кропачевпен (қазір Санкт-Петербург мемлекеттік университетінің ректоры) кездесті,&lt;ref name=&quot;who&quot;&gt;[http://newtimes.ru/articles/detail/12733/ Президент Олбанской федерации. Who is Mr Medvedeff?] // Камышев Виталий, Колесников Андрей, «Новое время», 21 мая 2007 г.&lt;/ref&gt; ол оны былай сипаттады: «Жақсы, мықты студент. Спортпен, [[ауыр атлетика]] мен айналысты. Тіпті факультет үшін бір нәрсе ұтып алды. Бірақ негізгі курста ол бәрімен бірдей болды. Тек өте ынталы » Ол туралы Мемлекеттік Дума төрағасының бірінші орынбасары Олег Морозов «жас, жігерлі, одан ештеңе шықпайды» деп айтқан.&lt;ref&gt;http://www.echo.msk.ru/news/411917.html Сегодня назван кандидатом в президенты от партии власти&lt;/ref&gt;

1987 жылы А.Жданов атындағы Ленинград мемлекеттік университетінің заң факультетін, 1990 жылы Ленинград мемлекеттік университетін бітірген. Жас кезінен ол қатты рокты жақсы көреді, өзінің сүйікті топтарының арасында ол «Терең күлгін», «Қара сенбі» және «Лед Цеппелин» туралы айтады;&lt;ref&gt;[http://www.guardian.co.uk/world/2007/dec/10/russia Putin’s Purple reign man (Guardian)]&lt;/ref&gt; осы және басқа топтардың жазбаларын жинайды (атап айтқанда, ол [[Deep Purple]] тобының толық жазбаларын жинаған). Сонымен қатар ол ресейлік рок-топтарды, атап айтқанда «Чайфты» тыңдайды. Студенттік жылдары ол фотографияны жақсы көрді, ауыр атлетикамен айналысты, өзінің салмақ дәрежесінде университетте ауыр атлетикадан жарыстарда жеңіске жетті. 1979 жылдан комсомол мүшесі.{{citation needed|date=Januari 2017}}

Университетте Д. А. Медведев партияға қосылды, 1991 жылдың тамызына дейін КОКП мүшесі болды.&lt;ref&gt;[http://www.scilla.ru/works/pret08/medvedev.html Медведев Дмитрий Анатольевич («Претенденты-2008»)]&lt;/ref&gt;

Д.Медведев [[Тынық мұхиты мемлекеттік университеті|Тынық мұхиты университеті]]нің студенттеріне берген сұхбатында заң тәжірибесін бастамас бұрын, тазалаушы болып жұмыс істеп, айына 120 рубль, сонымен қатар 50 рубль стипендия алғанын айтты.

Дмитрий Медведев КА-да қызмет етпеді (оның ЛМУ-дағы жас шоғыры, басқа университеттерден және сол ЛМУ-дың бірнеше жас ұрпақтарынан айырмашылығы, студенттердің кейінге қалдырылуын жаппай жою процесі әсер етпеді). Хухоямаки ([[Карелия Республикасы|Карелия]]) қаласында 1,5 айлық әскери дайындықтан өтті.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090124234447/http://www.mk.ru/blogs/MK/2008/01/17/society/333734/ Сержант из Хухоямяки — будущий главнокомандующий России] // [[Московский комсомолец]], 17 января 2008 г.&lt;/ref&gt; Университетте оқып жүргенде ол теміржолда жүктерді күзетумен және алып жүрумен айналысатын студенттік отрядта болған (КСРО темір жол министрлігінің әскерилендірілген күзетінде)&lt;ref&gt;[http://www.kp.ru/daily/24342.4/532925 Медведев рассказал, как охранял железную дорогу]// [[Комсомольская правда]], 13 августа 2009 г., статья Елены Кривякиной&lt;/ref&gt;.

===Оқыту және зерттеу===
1988 жылдан бастап Ленинград мемлекеттік университетінің заң факультетінде, содан кейін Санкт-Петербург мемлекеттік университетінде [[Азаматтық құқық|азаматтық]] және [[рим құқығы]] пәнінен сабақ берді. Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Мемлекеттік кәсіпорынның азаматтық-құқықтық тұлғасын жүзеге асыру мәселелері», заң ғылымдарының кандидаты (Л., 1990). А.П.Сергеев пен Ю.К.Толстой өңдеген үш томдық «Азаматтық құқық» оқулығының авторларының бірі ол үшін 4 бөлім жазды (мемлекеттік және коммуналдық кәсіпорындар, несие және есеп айырысу міндеттемелері, көлік құқығы, алименттік міндеттемелер туралы). Ол 1999 жылы Мәскеуге көшуіне байланысты сабақ беруді тоқтатты.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20071213082922/http://www.echomsk.spb.ru/content/store/default.asp?shmode=2&amp;ids=438&amp;ida=62962&amp;idt=news Эхо Москвы в Санкт-Петербурге — 91.5 FM]&lt;/ref&gt;

2006 жылдың қыркүйегінен бастап Сколково Мәскеу басқару мектебінің Халықаралық қамқоршылық кеңесін басқарады.

===[[Санкт-Петербург]]тегі мансап===
1990-1997 жылдары Санкт-Петербург мемлекеттік университетінде сабақ берді. Сонымен бірге, 1990-1995 жылдары ол Ленинград қалалық халық депутаттары кеңесі төрағасының кеңесшісі, содан кейін Владимир Путиннің төрағалығымен Санкт-Петербург мэриясының сыртқы байланыстар комитетінің сарапшысы болды. Смольныйда Медведев мәмілелерді, келісімшарттарды және әртүрлі инвестициялық жобаларды әзірлеуге және орындауға қатысты. [[Швеция]]да жергілікті [[Жергілікті өзін-өзі басқару|өзін-өзі басқару]] мәселелері бойынша тағылымдамадан өтті. Ұлттық стратегия институтының президенті Станислав Белковский Дмитрий Медведевті жұмсақ, психологиялық тұрғыдан тәуелді - Владимир Путин үшін әрқашан психологиялық тұрғыдан ыңғайлы деп сипаттайды. Басқа адамдардың пікірінше, Медведев «жұмсақ емес, бірақ өте үстем».&lt;ref name=&quot;newtimes.ru&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20070616185741/http://newtimes.ru/magazine/issue_46/article_5.htm Владимир Милов. ''Путин не сумеет сохранить власть''.] «[[The New Times|The New Times»]] № 46 от 24 декабря 2007.&lt;/ref&gt;

Саясаттанушы Алексей Мухиннің пікірінше, Медведев Владимир Путинді 1992 жылы әкімнің сыртқы байланыстар жөніндегі комитеті тергеуінен кейін Владимир Путинді тағылған айыптардан қорғауға үлкен үлес қосты.&lt;ref&gt;[http://www.iamik.ru/?op=full&amp;what=content&amp;ident=39214 Медведев — добрый герой, изготовленный в Кремле] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080311090605/http://www.iamik.ru/?op=full&amp;what=content&amp;ident=39214 |date=2008-03-11 }}//Le Figaro&lt;/ref&gt;

1993 ж. - «Финцелл» ЖАҚ құрылтайшысы, 50% қатысу үлесі. 1993-1998 жылдары ол «Илим Палп Интерпрайз» корпорациясының құқықтық мәселелер бойынша бірлескен құрылтайшысы және директоры, 20% қатысу үлесінің иесі болды. 1998 жылы «Братск ағаш өңдеу кешені» ААҚ Директорлар кеңесінде «Илим» компаниясының өкілі болды.&lt;ref&gt;http://kotlaslib.aonb.ru/doc/10_let.pdf&lt;/ref&gt; 1994 жылы «Балфорт Консалтинг Фирмасы» ЖАҚ-ның тең құрылтайшысы болды.&lt;ref&gt;Иду на ВАС. — Профиль, 31.01.2005&lt;/ref&gt;

Бірнеше БАҚ-тың хабарлауынша, 1990 жылдан 1995 жылға дейін ол Санкт-Петербургтегі «Рус» акционерлік сақтандыру компаниясында адвокат болып жұмыс істеген, оны Владислав Резник басқарған.&lt;ref&gt;[http://www.zaks.ru/new/archive/view/15127-0/ Ху из ху: Владислав Матусович Резник: страховщик в медвежьей шкуре // ЗАКС.РУ 21 февраля 2005]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://lenta.ru/lib/14160410/ Резник, Владислав. Депутат Государственной Думы РФ // Лентапедия]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NewIzv2001&quot;&gt;[http://varhivah.net/gazety/politika-kak-samyjj-vygodnyjj-biznes.html Политика как самый выгодный бизнес // Новые известия 29.11.2001, электронная копия Вархивах.нет]&lt;/ref&gt;

[[1996 жыл]]ы сайлауда Анатолий Собчак жеңілгеннен кейін ол Смолныйда жұмысын тоқтатты&lt;ref&gt;Ирина Вьюнова. Кремлёвский Визирь. — Профиль, 01.11.2003. — № 43 (362)&lt;/ref&gt;.

===[[Мәскеу]]дегі мансап===
[[File:Vladimir Putin with Dmitry Medvedev-3.jpg|thumb|250px|Дмитрий Медведев пен Владимир Путин 2000 жылы 27 наурызда, Путин [[Ресейдегі президент сайлауы (2000)|президенттік сайлаудан]] жеңгеннен кейінгі екінші күні.]]
1999 жылғы қарашада ол Ресей Федерациясы Үкіметі Аппарат басшысының орынбасары болып тағайындалды; оны Ресей Федерациясының үкіметінің төрағасы етіп тағайындалған Владимир Путин Мәскеуге шақырды.

1999-2000 жылдары [[Борис Николаевич Ельцин|Борис Ельцин]] президент қызметінен кеткен соң, ол [[Ресей президенті|Ресей Федерациясының Президент]]і әкімшілігі басшысының орынбасары болды;&lt;ref&gt;[http://kremlin.ru/text/news/1999/12/119602.shtml Исполняющий обязанности президента России Владимир Путин назначил Александра Волошина руководителем Администрации президента России]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Август 2019 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=060011 |title=Указ президента Российской Федерации от 31 декабря 1999 года № 1766 |accessdate=2009-11-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110603231545/http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=060011 |archivedate=2011-06-03 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt; Владимир Путиннің Александр Смоленскийге тиесілі Александр үйіндегі үгіт-насихат штабын басқарды, ол жерде сол кезде Герман Греф стратегиялық зерттеулер орталығы орналасқан; 2000 жылдың маусымында Владимир Путиннің президенттік сайлаудағы жеңісінен кейін Медведев президент әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары болды.&lt;ref&gt;[http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=16528 Владимир на шее. На прошлой неделе окончательно определился круг лиц, которые поведут Владимира Путина к заветному креслу.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080617093704/http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=16528 |date=2008-06-17 }} Журнал «Власть» № 7(358) от 22.02.2000&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20131126042739/http://putin2000.ru/05.html В. В. Путин: предвыборный штаб]&lt;/ref&gt; Саяси сарапшы Станислав Белковскийдің айтуынша, сол кезде Александр Волошин мен [[Роман Аркадьевич Абрамович|Роман Абрамович]] Медведевтің кандидатурасын өздері ұсынған. Волошин 2003 жылы қазанда отставкаға кеткеннен кейін оның орнына Медведев келді.&lt;ref&gt;[http://kremlin.ru/text/news/2000/06/124485.shtml Владимир Путин своим указом назначил Дмитрия Медведева первым заместителем руководителя Администрации президента]{{Deadlink|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Сентябрь 2019 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;

2000-2001 жылдары - «Газпром» директорлар кеңесінің төрағасы, 2001 жылы - «Газпром» директорлар кеңесі төрағасының орынбасары, 2002 жылғы маусымнан 2008 жылғы мамырға дейін - «Газпром» директорлар кеңесінің төрағасы.

2003 жылғы қазаннан 2005 жылғы қарашаға дейін Ресей Президенті Әкімшілігінің басшысы болды.&lt;ref&gt;[http://kremlin.ru/text/news/2003/10/54738.shtml Президент России подписал Указ о назначении Дмитрия Медведева Руководителем Администрации президента России]{{Deadlink|date=December 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Сентябрь 2019 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt; 2003 жылғы 12 қарашада Медведев Ресей Федерациясы Қауіпсіздік Кеңесінің мүшесі болып тағайындалды, 2004 жылдың сәуірінде ол Ресейдің Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты мүшесі мәртебесін алды.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=19928&amp;PSC=1&amp;PT=3&amp;Page=1 |title=Указ президента Российской Федерации от 12 ноября 2003 года № 1342 |accessdate=2009-11-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110603231340/http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=19928&amp;PSC=1&amp;PT=3&amp;Page=1 |archivedate=2011-06-03 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;

[[2005 жыл]]дың 21 қазанынан 2008 жылдың 10 шілдесіне дейін - Ұлттық басым жобаларды іске асыру және демографиялық саясат жөніндегі Президент кеңесі төрағасының бірінші орынбасары, ол іс жүзінде басым ұлттық жобаларды басқаруды бастады.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://kremlin.ru/text/docs/2005/10/95791.shtml |title=Состав Совета при президенте Российской Федерации по реализации приоритетных национальных проектов |accessdate=2009-11-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070805042910/http://www.kremlin.ru/text/docs/2005/10/95791.shtml |archivedate=2007-08-05 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;

2005 жылғы 14 қарашада Ресей Федерациясы Премьер-министрінің бірінші орынбасары болып тағайындалды (&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=030518 |title=Указ президента Российской Федерации от 14 ноября 2005 года № 1320 |accessdate=2009-11-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110603231509/http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=030518 |archivedate=2011-06-03 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=autogenerated6&gt;[https://web.archive.org/web/20071223024849/http://www.government.ru/archiv/government/minister/index.html-he_id_1069.htm Архив Сайта Правительства Российской Федерации]&lt;/ref&gt; 2007 жылғы 24 қыркүйекте осы лауазымға тағайындалды)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=041652 |title=Указ президента Российской Федерации от 24 сентября 2007 года № 1254 |accessdate=2009-11-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110603231355/http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=041652 |archivedate=2011-06-03 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;.
[[Сурет:Vladimir Putin 11 March 2008-1.jpg|thumb|right|200px|Медведев және Владимир Путин мен 2006 жыл]]
2006 жылғы 13 шілдеден 2008 жылғы 10 шілдеге дейін - басым ұлттық жобаларды іске асыру жөніндегі Кеңес Төралқасының төрағасы.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=34677&amp;PSC=1&amp;PT=3&amp;Page=1 |title=Распоряжение президента Российской Федерации от 13 июля 2006 года № 323-рп |accessdate=2009-11-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110603231452/http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=34677&amp;PSC=1&amp;PT=3&amp;Page=1 |archivedate=2011-06-03 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;

==Ресейдегі президент сайлауына қатысуы==
{{main|Ресейдегі президент сайлауы (2008)}}
[[File:Dmitry Medvedev 21 November 2009 1.jpg|thumb|200px|Дмитрий Медведевтің «[[Біртұтас Ресей]]» партиясының XI съезінде сөйлеген сөзі. 21 қараша, 2009 жыл]]
* 2005 жылғы 14 қарашада Дмитрий Медведевтің ұлттық жобалар бойынша бірінші вице-премьер-министр лауазымына қайта тағайындалуымен&lt;ref&gt;[http://www.government.ru/archiv/government/minister/sphere.html-he_id_1076.htm Сфера ведения]{{Недоступная ссылка|date=Сентябрь 2019 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070304182716/http://www.government.ru/government/governmentactivity/sferyvediniy/6082880.htm Сфера деятельности]&lt;/ref&gt; (Юрий Ковальчуктың ұлы Борис Ковальчук&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080508211050/http://www.government.ru/government/rfgovernment/rfgovernmentmanagement/structure/prioritetnih_nats_proektov/2a0644ba-7777-4326-a854-fda6823578a8.htm Директор Департамента приоритетных национальных проектов Правительства Российской Федерации Ковальчук Борис Юрьевич]&lt;/ref&gt; Медведевтің көмекшісі және ұлттық жобалар департаментінің 
[http://medvedev2008.ru/  директоры болып тағайындалды]) [[Де-факто]] оның орталық телеарналардағы [[Қоғаммен қарым-қатынас|науқаны басталды]]. Сол жылы оның сайлау учаскесі тіркелді.
* [[2006 жыл]]ғы ақпанда ресейлік баспасөз оны президенттік емес науқанның (президент Владимир Путиннің көзқарасы бойынша) сүйіктісі деп атады&lt;ref&gt;{{cite web|author=[[Быков, Дмитрий Львович|Дмитрий Быков]]|url=http://www1.sobesednik.ru/issues/104/rubr/1100/karyera/?3337|title=Плюшевый Медведев. Может ли Визирь стать преемником Путина?|publisher=[[Собеседник (газета)|Собеседник]]|datepublished=28 февраля 2006, № 08|accessdate=2009-01-12|description=« Пиаровская кампания против министра обороны России Сергея Иванова четко обозначила курс Кремля на победу другого путинского преемника — человека, известного под кличкой Визирь.»|deadlink=unknown-host}}{{Недоступная ссылка|date=Сентябрь 2019 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;.
* 2007 жылдың қаңтарында Дмитрий Медведев Ресей президенттігіне басты үміткер болды.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://newsinfo.ru/news/2006/12/news1341658.php |title=Дмитрий Медведев — главный кандидат в президенты: NewsInfo |accessdate=2007-01-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070716215422/http://newsinfo.ru/news/2006/12/news1341658.php |archivedate=2007-07-16 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt; Юрий Левада аналитикалық орталығының мәліметінше, президент сайлауының бірінші турында сайлаушылардың 33% Медведевке, екінші турда 54% дауыс беруге дайын болған.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.levada.ru/press/2007012602.html |title=Левада-Центр &gt; архив &gt; пресс-выпуски |accessdate=2007-01-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080531004841/http://www.levada.ru/press/2007012602.html |archivedate=2008-05-31 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;
* 2007 жылдың мамырында Дмитрий Медведев өз кандидатурасын биліктен басқа кандидат [[Сергей Борисович Иванов|Сергей Ивановқа]] берді. «Левада» орталығының сауалнамаларына сәйкес, респонденттердің 18% -ы бірінші турда Медведевке дауыс беруге дайын болса, 19% -ы Ивановқа дайын болған. Егер Иванов пен Медведев екеуі екінші раундқа шықса, онда сауалнамаға сәйкес, Ивановтың мүмкіндігі жақсырақ (ол үшін 55%)&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.levada.ru/press/2007050305.html |title=Левада-Центр &gt; архив &gt; пресс-выпуски |accessdate=2007-05-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080531004852/http://www.levada.ru/press/2007050305.html |archivedate=2008-05-31 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;.
* 2007 жылдың 18 қазанынан бастап Ресей Федерациясы Үкіметінің Төрағасы [[Виктор Алексеевич Зубков|Виктор Зубков]] журналистерге арналған үкіметтік жиналыстарды тарату тәжірибесінен бас тартқаннан кейін Медведевтің үгіт-насихатының белсенді кезеңі басталды.&lt;ref&gt;[http://www.regnum.ru/news/904199.html Сергей Миронов поддерживает закрытость заседаний Правительства Российской Федерации — Новости России — ИА REGNUM]&lt;/ref&gt;
* [[2007 жыл]]дың [[10 желтоқсан]]ында Владимир Путин Дмитрий Медведевтің Ресей Федерациясының президенттігіне кандидатурасын қолдады. ''Дмитрий Анатольевич Медведевтің кандидатурасына келетін болсақ, мен оны 17 жылдан астам уақыттан бері жақсы білемін және мен бұл кандидатураны толығымен және толық қолдаймын''&lt;ref&gt;Сообщение агентства «Интерфакс» от 10.12.07&lt;/ref&gt;, - деп түсіндірді Президент Путин. «[[Біртұтас Ресей]]», «[[Әділ Ресей]]», Аграрлық партия және «Азаматтық билік»&lt;ref&gt;[https://ria.ru/politics/20071210/91655942.html «Единая Россия», эсеры, аграрии и «Гражданская сила» предлагают в кандидаты в президенты Дмитрия Медведева, Путин поддерживает] «РИА Новости», 10.12.2007&lt;/ref&gt; партиялары Дмитрий Медведевті өз партияларынан жалғыз кандидат ретінде ұсынды. Алайда, қолданыстағы заңға сәйкес, президенттікке кандидатты тек бір саяси партия ғана ұсына алады.
* 2007 жылы 11 желтоқсанда Дмитрий Медведев мемлекеттік теледидарда көрсеткен мәлімдемесінде: «Мен оған [Путинге] біздің елдің жаңа президенті сайланғаннан кейін Ресей үкіметін басқаруға түбегейлі келісім беруді сұрап өтініш білдіремін» деді.&lt;ref&gt;[http://newsru.com/russia/11dec2007/futureisclear.html Медведев попросил Путина стать премьером после выборов президента] NEWSru.com 11 декабря 2007 г.&lt;/ref&gt;
* 2007 жылғы 17 желтоқсанда Дмитрий Медведев «Біртұтас Ресей»&lt;ref&gt;[https://ria.ru/politics/20071210/91663566.html Единороссы официально выдвинут Медведева кандидатом в президенты на съезде 17 декабря] «РИА Новости», 10.12.2007&lt;/ref&gt; партиясының съезінде Ресей президенттігіне үміткер ретінде ұсынылды. Жасырын дауыс беру кезінде Медведевке 478 делегат дауыс берсе, 1 делегат қарсы дауыс берді.
* [[2007 жыл]]ғы 20 желтоқсанда Дмитрий Медведев Ресей Орталық сайлау комиссиясының кандидатурасын жариялады.
* [[2008 жыл]]ғы [[28 қаңтар]]да Дмитрий Медведев өзінің сайлау алдындағы пікірсайысқа қатысудан бас тартқаны туралы хабарлады&lt;ref&gt;[http://www.lenta.ru/news/2008/01/28/medvedev/ Lenta.ru: Политика: Медведев отказался от участия в дебатах]&lt;/ref&gt;.
* [[2008 жыл]]ғы 2 наурызда Медведев президенттік сайлауда 70,28% дауыс жинап жеңіске жетті.

Медведевтің кандидатура ретінде ұсынылуын бірнеше діни ұйымдардың ресми өкілдері қолдады: Орыс православие шіркеуі, [[Ресей мұсылмандары діни басқармасы|Ресейдің Еуропалық бөлігі мұсылмандары]] діни басқармасы, Ресейдің еврей [[діни бірлестіктер]]і мен ұйымдары конгресі&lt;ref&gt;[http://www.regions.ru/news/2114173/ REGIONS.RU — новости Федерации | Религиозные лидеры считают, что Путин и Медведев сработаются] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071212094149/http://www.regions.ru/news/2114173/ |date=2007-12-12 }}&lt;/ref&gt;.

Дмитрий Медведев салмағын жоғалтты, бұл үшін оның кеңсесінде жүгіру жолы орнатылды&lt;ref&gt;[http://www.peoples.ru/state/minister/russia/dmitry_medvedev/ Дмитрий Анатольевич Медведев // Peoples.Ru]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.kp.ru/daily/23811/60137/ Как власть меняет человека // Комсомольская правда, 22 ноября 2006]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.kremlin.ru/dyn_images/img45498.jpg Фотография со страницы руководителя администрации президента России Дмитрия Медведева]{{Недоступная ссылка|date=Сентябрь 2019 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;.
[[Сурет:Dmitry Medvedev in Tatarstan, June 2011-9.jpeg|thumb|right|200px|Медведев сапарлары [[Татарстан]] Республикасы]]
Халықаралық экономика институтының аға ғылыми қызметкері Петерсон (''The Peter G. Peterson Institute for International Economics'') [[Андерс Ослунд]] 2007 жылдың соңында Кремльдегі ұлтаралық ұлтаралық күрес аясында Дмитрий Медведевтің Кремльге жалғыз кандидат болып тағайындалуы алдын-ала тұжырым болған жоқ деп санайды.&lt;ref&gt;[http://www.inosmi.ru/translation/238444.html Андерс Ослунд (Anders Aslund). ''Путин — весь вечер на арене.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080117114739/http://www.inosmi.ru/translation/238444.html|date=2008-01-17}} русский перевод статьи в [[The Moscow Times]] от [[14 декабря]] [[2007 год|2007 года]]&lt;/ref&gt; Ол сонымен бірге Медведевтің тағайындауынан кейін қалыптасқан жағдайды «төңкеріс қарсаңындағы классикалық жағдай» деп бағалады.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080110013334/http://www.inosmi.ru/stories/07/04/23/3507/238785.html Андерс Аслунд (Anders Aslund). ''Чистка или переворот?''] русский перевод статьи в [[The Moscow Times]] от [[9 января]] [[2008 год|2008 года]]&lt;/ref&gt;

==Президенттік==
===Сайлау және қызметке кірісу===
[[File:Medvedev campaign poster.JPG|thumb|250px|Мәскеудегі [[Манежная алаңы (Мәскеу)|Манежная алаңында]] Ресей Федерациясының президенттігіне кандидат Д. Медведевтің 2008 жылғы президенттік сайлаудағы сайлау ұраны: «Біз бірге жеңеміз»]]

[[File:Inauguration of Dmitry Medvedev, 7 May 2008-7.jpg|thumb|250px|[[Ресей президенті]] ретінде Дмитрий Медведевтің [[Инаугурация|ұлықтау]].]]
[[2007 жыл]]ғы [[10 желтоқсан]]да «Біртұтас Ресей» партиясынан Ресей Федерациясының президенттігіне кандидат ретінде ұсынылды. Дәл сол күні Медведевтің кандидатурасын «Әділ Ресей» партиясы, Ресейдің Аграрлық партиясы және Азаматтық билік партиясы қолдады. Мұндай шешім Президент Владимир Путиннің, Медведевтің, сонымен қатар Мемлекеттік Думаның төрағасы [[Борис Вячеславович Грызлов|Борис Грызловтың]], Федерация Кеңесінің төрағасы [[Сергей Михайлович Миронов|Сергей Мироновтың]] және Аграрлық партияның жетекшілері [[Владимир Николаевич Плотников|Владимир Плотников]] пен Азаматтық билік партиясының жетекшісі [[Михаил Юрьевич Барщевский|Михаил Барщевскийдің]] Кремльдегі кездесуінде қабылданды. Владимир Путин Медведевтің кандидатурасын мақұлдады, оның кандидатура бойынша ресми ұсынысы 2007 жылдың 17 желтоқсанында өтті. Медведев бұған дейін президент Путинмен бірге өзінің кандидатурасын талқылады.&lt;ref name=&quot;medvedev.kremlin.ru&quot; /&gt;

2007 жылғы 20 желтоқсанда Ресей Федерациясының Орталық сайлау комиссиясына құжаттар тапсыру кезінде ол заңға сәйкес Ресей президенті болып сайланса,&lt;ref&gt;[http://echo.msk.ru/news/413688.html Радиостанция «Эхо Москвы» / Новости / Четверг, 20.12.2007 / Дмитрий Медведев сделал несколько заявлений]&lt;/ref&gt; «Газпром» АҚ директорлар кеңесінің төрағасы қызметінен кететінін мәлімдеді.

Дмитрий Медведевтің сайлауалды штабын Президент Әкімшілігінің басшысы [[Сергей Семёнович Собянин|Сергей Собянин]] басқарды, ол онда жұмыс істеген кезде демалыста болған. Науқанның негізгі тақырыптары мен ұрандары.&lt;ref name=autogenerated6 /&gt;
* халықтың өмір сүру деңгейі мен сапасын көтеру, басым ұлттық жобалар бойынша жұмысты жалғастыру;
* мемлекеттік саясаттың негізі ретінде «бостандық емес еркіндіктен гөрі» қағидатын қалыптастыру ... (V Красноярск экономикалық форумындағы «Ресей 2008-2020. Өсуді басқару» 2008 жылғы 15 ақпанда);&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080203083933/http://www.medvedev2008.ru/program.htm Дмитрий Медведев. Официальный сайт кандидата на должность президента России. Программные выступления]&lt;/ref&gt;
* «... біздің еліміз үшін ең бастысы - тыныш және тұрақты дамуды жалғастыру. Тұрақты дамудың онжылдықтары жай қажет. ХХ ғасырда біздің елден айырылған нәрсе - бұл ондаған қалыпты өмір және мақсатты жұмыс »(II Бүкілресейлік Азаматтық форумда сөйлеген сөзі, 2008 ж., 22 қаңтар);
* 2020 тұжырымдамасының идеяларын ұстана отырып - институттарды, инфрақұрылымды, инновацияларды, инвестицияларды дамыту, сондай-ақ ынтымақтастық пен бизнесті қолдау;
* Ресейдің әлемдік держава мәртебесіне оралуы және оның әрі қарай дамуы, әлемдік қатынастарға интеграциялануы, барлық негізгі халықаралық мәселелер бойынша өзіндік ұстанымы, Ресей мүдделерін кеңінен қолдау.
2008 жылғы 2 наурызда ол Ресей Федерациясының Президенті болып сайланды. Үкімет мүшесі бола отырып, ол президенттік ұлықтау үшін Ресей Федерациясының ұлықтау Ресей Федерациясының дейін президенті болып сайланды.

2008 жылғы 3 наурызда Президент [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]] «Ресей Федерациясының жаңадан сайланған және президент болып табылмайтын президентінің мәртебесі туралы» № 295 Жарлыққа қол қойды. [[Ресей Федерациясының Конституциясы|Конституцияға]] сәйкес, Д. А. Медведев Ресей Федерациясының Президенті лауазымын 2008 жылғы сайлау қорытындылары шығарылғаннан кейін 2 айдан кейін және Владимир Путиннің 2004 жылы ресми түрде тағайындалғанынан 4 жыл өткен соң - 2008 жылғы 7 мамырда (түнгі сағат 12-де 09 минут Мәскеу уақыты)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.uznai-prezidenta.ru/index.php?p=6-5&amp;v=fh2 |title=Президент России — гражданам школьного возраста |accessdate=2008-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120120072130/http://www.uznai-prezidenta.ru/index.php?p=6-5&amp;v=fh2 |archivedate=2012-01-20 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.regnum.ru/news/966307.html Инаугурация нового президента России запланирована на 7 мая — Новости России — ИА REGNUM]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080901195804/http://medvedev2008.ru/news_51.htm Сайт кандидата в президенты Медведева]&lt;/ref&gt;.

Өзінің кіріспе сөзінде ол «азаматтық және экономикалық бостандықтарды одан әрі дамыту, жаңа азаматтық мүмкіндіктер құру» жаңа лауазымның басымдығы болып саналатынын айтты. Мен бұл бағытты әлеуметтік салаға тікелей қатысты алғашқы жарлықтарға қол қою арқылы растадым. Атап айтқанда,&lt;/ref&gt;. Подтвердил этот курс подписанием свои&lt;ref&gt;[http://www.rian.ru/politics/20080507/106773205.html Медведев назвал свои важнейшие задачи на посту президента]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rian.ru/society/20080507/106804337.html Ветеранов обеспечат жильём до 2010 года]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.regnum.ru/news/997176.html Ветераны получат жильё через два года]&lt;/ref&gt; алғашқы құжат - 2010 жылдың мамырына дейін жақсы тұрғын үйге мұқтаж [[Ұлы Отан соғысы]]ның барлық ардагерлеріне федералды бюджет есебінен тұрғын үй беруді қарастыратын федералды заң болды. Тиісті инфрақұрылымды модернизациялау аясында «Тұрғын үй құрылысын дамыту жөніндегі шаралар туралы» келесі қаулы тұрғын үйді жылжытудың Федералды қорын құруды қарастырады. Оның негізгі мақсаты көбінесе жеке тұрғын үй құрылысын дамытуға жәрдемдесу болады: ол қол жетімді тұрғын үй нарығын қалыптастыру процесінде өтпелі буын ретінде қарастырылады және федералды жер учаскелерін болашақта жеке меншіктің одан әрі дамуына арналған аймақ ретінде пайдалану. Сонымен қатар, ғылымды, білім мен өндірісті біріктіру және инновациялық экономиканың ұзақ мерзімді қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін білікті кадрлар даярлау арқылы жоғары кәсіптік білімді жүйелі түрде жаңғыртуды жеңілдету мақсатында Федералды университеттер туралы жарлық білім беру процесінің,&lt;ref&gt;[http://www.rosbalt.ru/2008/05/07/481800.html В России появится Фонд содействия развитию жилищного строительства] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080510144123/http://www.rosbalt.ru/2008/05/07/481800.html |date=2008-05-10 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080510080618/http://www.kremlin.ru/text/docs/2008/05/200298.shtml Указ президента РФ «О мерах по развитию жилищного строительства»]&lt;/ref&gt; ғылыми зерттеулер мен зерттеулердің [[Жоғары оқу орындары|Жоо]] деңгейін қамтамасыз ететін федералды университеттер желісін құруды жалғастыруды жоспарлайды.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.kremlin.ru/text/news/2008/05/200302.shtml |title=Указ президента Российской Федерации от 7 мая 2008 года «О федеральных университетах» |accessdate=2008-05-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080510190545/http://www.kremlin.ru/text/news/2008/05/200302.shtml |archivedate=2008-05-10 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rian.ru/society/20080507/106807458.html РИА-Новости: в России появится новый федеральный университет]&lt;/ref&gt; технологиялық әзірлемелер. Осы Жарлыққа сәйкес Президент Үкіметке бұрыннан құрылған [[Сібір федералды университеті|Сібір]] және [[Оңтүстік федералды университеті|Оңтүстік федералды университеттерімен]] қатар Қиыр Шығыс федералды университетін құруды қарастыруды тапсырды. [[2008 жыл]]дың 27 мамырында Дмитрий Медведев «Газпром» директорлар кеңесінің төрағасы қызметінен кетті,&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://kremlin.ru/appears/2008/05/27/1941_type63376type63378_201622.shtml |title=Начало встречи с членами совета директоров компании «Газпром» |accessdate=2009-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080630060230/http://www.kremlin.ru/appears/2008/05/27/1941_type63376type63378_201622.shtml |archivedate=2008-06-30 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt; бір айдан кейін Медведевтің премьер-министрдің бірінші орынбасары ретінде Виктор Зубков оның мұрагері болады.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090707001730/http://old.gazprom.ru/subjects/29438.shtml Совет директоров ОАО «Газпром»]&lt;/ref&gt;

[[2008 жыл]]дың [[3 шілде]]сінде Д. А. Медведев жаңа «Ресей Федерациясының орыс казактарына қатысты мемлекеттік саясатының тұжырымдамасын» қабылдады, оның мақсаты орыс казактарының қайта тірілуі туралы Ресей Федерациясының мемлекеттік саясатын әзірлеу, Ресей Федерациясының мемлекеттік саясатының қағидаларын орыс казактары мен міндеттеріне қатысты жалпылау болып табылады. Мемлекеттік қызмет саласындағы казактар, казактар мен казак қоғамдастықтарының мемлекеттік және муниципалды органдармен өзара әрекеті. Осы тұжырымдамаға сәйкес «казактар тарихи маңызы бар және жергілікті дәстүрлерді ескере отырып, жергілікті маңызы бар мәселелерді шешуге белсенді атсалысады». Казактар саласындағы мемлекеттік саясаттың мақсаттары - бұл орыс казактарының мемлекетін және басқа да қызметтерін қалыптастыру және дамыту, орыс казактарының рухани және мәдени негіздерін қалпына келтіру және дамыту, олар үшін қаржылық, құқықтық, әдістемелік, ақпараттық және ұйымдастырушылық тетіктер мен барлық қажетті жағдайлар жасалады және жасалады.

2009 ж. [[10 қыркүйек|10 қыркүйегінде]] Интернетте «Ресей, алға!» Атты мақала жарияланды, онда ол Ресейдің болашағы туралы өз көзқарасын білдірді және технологиялық модернизацияның басым бағыттарын атады.&lt;ref&gt;[http://kremlin.ru/news/5413 Россия, вперёд! Статья Дмитрия Медведева]&lt;/ref&gt;

[[2011 жыл]]ғы [[24 қыркүйек]]те «Біртұтас Ресей» партиясының XII съезінде Дмитрий Медведев конгресс 2012 жылғы президенттік сайлауда Владимир Путиннің кандидатурасын қолдайтындығын және Ресейдің премьер-министрі болуға дайын екендігін мәлімдеді.&lt;ref&gt;[http://wra.ucoz.ru/news/medvedev_predlozhil_putina_na_post_prezidenta_rf/2011-09-24-335 Медведев предложил Путина на пост президента РФ — 24 Сентября 2011 — Информационно-развлекательный портал «WRA»&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;

===Инновациялық қызмет. Сколково===
[[Сурет:Medvedev in RIAN.jpeg|thumb|right|200px|2011 жылғы 23 маусымда Медведев Викимедиа [[Ортаққор|Commons]]-қа жеке фотосуретті жүктеді.]]
[[File:Campus-night.jpg|thumb|Сколково мектебіндегі кампус жобасы]]
Ресей Федерациясының Президентінің 2009 жылғы 12 қарашада жыл сайынғы жолдауында Д. А. Медведев: ''Ресейде барлық басым бағыттарды, атап айтқанда барлық салаларды қолдауға шоғырланған қуатты ғылыми-зерттеу орталығын құру туралы ұсыныстарды әзірлеуді аяқтау қажет. Бұл, егер сіз қаласаңыз, [[Силикон алқабы]] және басқа да шетелдік орталықтардың үлгісімен жүретін заманауи технологиялық орталықты құру туралы''.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.kremlin.ru/transcripts/5979|title=Послание президента России Федеральному собранию|date=2009-11-12|archiveurl=https://www.webcitation.org/61CSZzjuI|archivedate=2011-08-25}}&lt;/ref&gt;

Д.Медведев [[2009 жыл]]ғы 31 желтоқсанда «Ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарды дамыту және олардың нәтижелерін коммерциализациялау үшін географиялық тұрғыдан бөлек кешен құру жобасын әзірлеу жөніндегі жұмыс тобы туралы» № 889-А / қаулы шығарды.&lt;ref&gt;[http://text.document.kremlin.ru Распоряжение президента РФ от 31 декабря 2009 г. № 889-рп «О рабочей группе по разработке проекта создания территориально обособленного комплекса для развития исследований и разработок и коммерциализации их результатов»]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Май 2019 |bot=InternetArchiveBot }} (текст находится поиском «31 декабря 2009»)&lt;/ref&gt;

Жыл басында президент әкімшілігі басшысының бірінші орынбасары, модернизациялау комиссиясы төрағасының орынбасары [[Владислав Юрьевич Сурков|Владислав Сурков]] жұмыс тобының жетекшісі болып тағайындалды.

[[2010 жыл]]ғы [[18 наурыз]]да Олимпиаданың жеңімпаз студенттерімен кездесуде Д. А. Медведев Сколковода жаңа технологияларды дамыту және коммерциализациялау үшін Мәскеу басқару бизнес мектебінің негізінде Сколковода ультрадыбыстық ғылыми-технологиялық кешен құру туралы жоспарын жариялады.&lt;ref&gt;[http://www.rg.ru/printable/2010/03/19/vstrecha-olimp.html Президент учил жизни таланты]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rian918&quot;&gt;[http://www.rian.ru/science/20100318/215146918.html РИА Новости. Российская «Кремниевая долина» будет построена в Сколково — Медведев.]&lt;/ref&gt;

23 наурызда Дмитрий Медведев [[Ханты-Мансийск]]іде Президенттік модернизациялау комиссиясының отырысында «[[Ренова]]» компаниялар тобының жетекшісі [[Виктор Феликсович Вексельберг|Виктор Вексельберг]] Сколководағы ресейлік инновациялық орталықты басқаратынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;[http://www.pcweek.ru/themes/detail_print.php?ID=122579&amp;print=Y На зависть Кампанелле]&lt;/ref&gt;

«Сколково инновациялық орталығы туралы» Ресей Федерациясының № 244-ФЗ Федералды заңына 2010 жылғы 28 қыркүйекте Президент Медведев қол қойған. Президент Медведевтің пікірінше, «Сколково» жобасы [[инновация]]ны тудыратын халықаралық зияткерлік капиталды шоғырландыру үшін қолайлы жағдай жасауға бағытталған.&lt;ref name=&quot;zakon&quot;/&gt;

Медведев қордың қамқоршылар кеңесін басқарды,&lt;ref name=&quot;zakon&quot;&gt;[http://www.rg.ru/2010/09/30/skolkovo-dok.html ФЕДЕРАЛЬНЫЙ ЗАКОН от 28.09.2010 № 244-ФЗ «ОБ ИННОВАЦИОННОМ ЦЕНТРЕ „СКОЛКОВО“» (принят ГД ФС РФ 21.09.2010)]&lt;/ref&gt; мұны Сколково идеясын Ресейде және шетелде кеңінен тарату қажеттілігімен түсіндірді: «Сколково тек жақсы бренд қана емес, сонымен бірге біздің қоғамның өмірін сақтайтын идеологияға айналуы керек». Президент жеке өзі жобаны шет елдерде насихаттап жүргенін, бұл туралы шетелдік жетекшілермен сөйлесетінін айтты.&lt;ref&gt;[http://президент.рф/news/11079 Совместное заседание Комиссии по модернизации и Попечительского совета фонда «Сколково»]&lt;/ref&gt;

Кейіннен, 2011 жылдың 18 мамырында Дмитрий Медведев Сколково Мәскеу басқару мектебінің аумағында баспасөз мәслихатын өткізді. Президент журналистермен кездесу орнын таңдауды елді модернизациялау қажеттілігімен түсіндірді: «Бірақ мен бұл туралы Сколковода сөйлескеніме өте қуаныштымын, өйткені бұл ... маңызды, маңызды мәнге ие арнайы платформа, өйткені жаңа технологиялар дамып жатқан жерде, Сколковский осында құрылды. университет, Сколково мектебі, инновациялық орталық болады ... Сколково модернизациядағы маңызды буын болады, ең бастысы, бірақ, әрине, жалғыз емес»&lt;ref&gt;[http://президент.рф/news/11259 Пресс-конференция Президента России//президент.рф, 18 мая 2011 года]&lt;/ref&gt;

===Бес күндік соғыс===
{{main|Оңтүстік Осетиядағы қарулы қақтығыс (2008)|Оңтүстік Осетиядағы қарулы қақтығыстарға халықаралық реакция (2008))}}
[[File:Medvedev interview &quot;In August of 2008&quot;.ogg|thumb|250px|Медведевтің Оңтүстік Осетияда әскери қақтығыстың басталғаны туралы естеліктері]]
[[File:Medvedev-Sarkozy.jpg|thumb|250px|Медведев пен Саркозидің Кремльдегі баспасөз конференциясы, 12 тамыз 2008 ж]]
[[File:Medvedev meets with Kokoity and Bagapsh.jpg|thumb|250px|Дмитрий Медведев Кремльде Эдуард Кокойтты және Сергей Багапшпен кездесті, 14 тамыз 2008 жыл]]
[[2008 жыл]]дың 7-8 тамызына қараған түні грузин әскерлері [[Оңтүстік Осетия]]ның астанасы Цхинвальды және оған жақын орналасқан аудандарды қарулы түрде атқылауға кірісті;&lt;ref name=&quot;VlChron&quot;&gt;[http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=1011909 Пятидневная война] {{Архивировано|url=https://www.webcitation.org/66D03jHFK?url=http://www.kommersant.ru/doc/1011909|date=2012-03-16}} Хроника грузино-российского конфликта с 7 по 14 августа в журнале «[[Коммерсантъ|Власть»]] № 32(785) от 18 августа 2008 г.&lt;/ref&gt; бірнеше сағаттан кейін қала грузиндік бронды машиналар мен жаяу әскерлердің шабуылына ұшырады. Шабуыл нәтижесінде Ресейдің бітімгершілік күштерінің оннан астам әскери қызметшісі қаза тауып, ондаған адам жарақат алды.&lt;ref name=&quot;news-bbc&quot;&gt;
{{cite web
 |url           = http://news.bbc.co.uk/hi/russian/international/newsid_7548000/7548633.stm
 |title         = Красный Крест просит эвакуировать из Цхинвали раненых
 |publisher     = http://news.bbc.co.uk
 |datepublished = 2008-08-08
 |accessdate    = 2008-08-18
 |deadlink      = no
}}
&lt;/ref&gt; В результате атаки более десяти военнослужащих российских миротворческих сил было убито, несколько десятков — ранено. Официальным поводом для атаки на Цхинвал, по заявлениям грузинской стороны, послужило нарушение режима прекращения огня со стороны Южной Осетии, которая, в свою очередь, утверждает, что первой огонь открыла Грузия.&lt;ref&gt;
{{cite web
 |datepublished = 2008-08-09
 |url           = http://kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=1009540
 |title         = Первая миротворческая война
 |publisher     = [[Коммерсантъ]]
 |accessdate    = 2008-09-13
 |deadlink      = no
}}
&lt;/ref&gt; [[Цхинвал]]ға жасалған шабуылдың ресми себебі,&lt;ref name=&quot;SMIRokki&quot;&gt;[http://newsru.com/russia/11sep2008/voshli.html СМИ: российские войска вошли в Южную Осетию ещё до начала боевых действий] [[NEWSru]] 11 сентября 2008 г.&lt;/ref&gt; грузин тарапының пікірінше,&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://newsru.com/russia/15sep2008/udaleno.html С сайта «Красной звезды» удалено интервью капитана Сидристого о вторжении российских войск в ЮО до нападения Грузии] [[NEWSru.com]] 15 сентября 2008 г.&lt;/ref&gt; Оңтүстік Осетиямен атысты тоқтату бұзылған,&lt;ref name=&quot;NYTFreshev&quot;&gt;[https://www.nytimes.com/2008/09/16/world/europe/16georgia.html?_r=1&amp;ref=world&amp;oref=slogin Georgia offers fresh evidence on war’s start] [[The New York Times]] 15 сентября 2008 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NEWSRNYT&quot;&gt;[http://newsru.com/world/16sep2008/razveddannye.html NYT: Грузия нашла факты, что Россия «начала первой». Запад не убежден, но разбирается] [[NEWSru.com]] 16 сентября 2008 г.&lt;/ref&gt; бұл Грузия өз кезегінде бірінші болып оқ атқан деп мәлімдейді. Ресейдің бірнеше газеттеріндегі бірқатар хабарларға,&lt;ref name=&quot;spiegel&quot;&gt;[http://www.spiegel.de/international/world/0,1518,578273,00.html Did Saakashvili lie?] // [[Spiegel]], 16 сентября 2008 ([https://web.archive.org/web/20080918092725/http://www.inosmi.ru/stories/06/06/13/3482/244054.html перевод inosmi.ru])&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Le Monde&quot;&gt;Литтель Д. [https://web.archive.org/web/20081014005026/http://www.inosmi.ru/stories/06/06/13/3482/244584.html Путевые заметки из Грузии] // [[Le Monde]], 12 октября 2008 (перевод inosmi.ru)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.businessweek.com/globalbiz/blog/europeinsight/archives/2008/11/the_russia-geor.html The Russia-Georgia War revisited // Business Week, 10 ноября 2008]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.inosmi.ru/translation/245254.html |title=И снова к вопросу о войне России и Грузии // ИноСМИ, 11 ноября 2008 |accessdate=2009-03-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090823072032/http://www.inosmi.ru/translation/245254.html |archivedate=2009-08-23 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090103143908/http://www.inosmi.ru/stories/06/06/13/3482/245262.html Безрассудная Грузия] // [[ИноСМИ]], [[11 ноября]] [[2008]]&lt;/ref&gt; сондай-ақ бір айдан кейін шыққан грузиндік барлау мәлімдемесіне сәйкес, 2008 жылдың қыркүйегінде Ресейдің 58-ші армиясының жекелеген бөлімшелері 2008 жылдың 7 тамызынан бастап Оңтүстік Осетияға орналастырылды. Алайда, ресейлік мәліметтерге, сондай-ақ бірқатар Батыс ақпарат құралдары мен саясаткерлерінің хабарламаларына сәйкес, грузин тарапының Ресей әскерін мерзімінен бұрын орналастыру туралы айыптары жалған болып табылады.&lt;ref&gt;
{{cite web
 |author        = 
 |last          = 
 |first         = 
 |authorlink    = 
 |coauthors     = 
 |datepublished = 2008-08-08
 |url           = http://cominf.org/2008/08/08/print:page,1,1166477945.html
 |title         = Президент Южной Осетии Эдуард Кокойты заявил о многочисленных жертвах среди мирных жителей Цхинвала
 |work          = 
 |publisher     = [[Государственный комитет по информации и печати Республики Южная Осетия]]
 |accessdate    = 2008-08-25
 |lang          = 
 |description   = 
 |deadlink      = yes
 |archiveurl    = https://web.archive.org/web/20080814021458/http://cominf.org/2008/08/08/print:page,1,1166477945.html
 |archivedate   = 2008-08-14
}}
&lt;/ref&gt; Сол күні кешке Грузия мен Оңтүстік Осетияның жанжалға қатысушы тараптары бір-бірін атысты тоқтату ережелерін бұзды деп айыптады. 8 тамызда таңертең [[Грузия президенті]] Михаил Саакашвили теледидар арқылы жасаған мәлімдемесінде Цинагар және [[Знаурский район|Знаур аудандарының]], Дмениси, Громи және Хетагурово ауылдарының, сонымен қатар Цхинвалидің көп бөлігін Грузияның күш құрылымдары «босатылғанын» мәлімдеді; ол Ресейді Грузия территориясын бомбалады деп айыптап, оны «классикалық халықаралық агрессия» деп атады; Грузияда жалпы мобилизация жарияланды. Сол күні Оңтүстік Осетия президенті Эдуард Кокойтей Оңтүстік Осетияда бейбіт тұрғындар арасында көптеген шығындар болғанын хабарлады және Грузия президенті [[Михаил Николаевич Саакашвили|Михаил Саакашвилиді]] осетин халқының геноцидінде айыптады.

Әскери қақтығыс кезінде екі тарап бір-бірін түрлі қылмыстар жасады деп айыптады. 2008 жылы 8 тамызда Президент Медведев мәлімдеді:

{{дәйексөз|''«Бүгін түнде Оңтүстік Осетияда грузин әскерлері Ресей бітімгерлері мен бейбіт тұрғындарға қарсы агрессия жасады. &lt;...&gt; Біз отандастарымыздың жазасыз өлуіне жол бермейміз. Кінәлілер жазасын алады »&lt;ref name=rg.makarychev&gt;Макарычев М. [http://www.rg.ru/2008/12/29/2008-osetia.html Кавказский узел] // [[Российская газета]], 29 декабря 2008 г.&lt;/ref&gt;''|date=2008-27-02}}

Кейін Медведев атап өтті:

{{дәйексөз|''«Сайып келгенде, біз біраз уақыт бойына бұл әлі де болса арандатудың бір түрі болмайды деп үміттенген едік. Бірақ зымыран мылтығы шынымен жұмыс істей бастаған сәтте, танктер атыла бастады, және менің азаматтарымыздың, оның ішінде бітімгерлердің қаза тапқаны туралы хабардар болдым, бір минуттан да тартынбадым және жеңіліске және жазалау шараларына бұйрық бердім »''&lt;ref name=rg.makarychev&gt;Макарычев М. [http://www.rg.ru/2008/12/29/2008-osetia.html Кавказский узел] // [[Российская газета]], 29 декабря 2008 г.&lt;/ref&gt;.|date=2008-27-02}}

[[9 тамыз]]да Дмитрий Медведев Қорғаныс министрі [[Анатолий Эдуардович Сердюков|Анатолий Сердюков]] пен және Қарулы Күштердің Бас штабының бастығы [[Николай Егорович Макаров|Н. Макаров]] пен кездесуді бастады: ''«Біздің бітімгерлеріміз және оларға бекітілген бөлімдер қазір грузиялық тарапты бейбітшілікке шақыру үшін операция жүргізуде»''. 58-ші армия мен басқа бөлімшелер жұмыс істей бастаған ресми құжат ([[Жоғарғы қолбасшы]]ның жарлығы немесе бұйрығы) туралы ақпарат жария етілмеді. Ресей Федерациясы Қарулы Күштері Бас штабы бастығының орынбасары генерал-полковник [[Анатолий Алексеевич Ноговицын|А.Ноговицынның]] [[2008 жыл]]ғы 9 тамыздағы мәлімдемесіне сәйкес, Ресей ол кезде Грузиямен соғысқан емес: ''Цхинвалиге келген 58-ші армияның барлық бөлімшелері мұнда қамтамасыз ету үшін осында жіберілді. «Грузия армиясының бөлімдерінің өз позицияларын жауып тастауы нәтижесінде ауыр шығынға ұшыраған Ресейдің бітімгершілік батальонына көмек''&lt;ref name=&quot;Nogov&quot;&gt;[http://www.rian.ru/defense_safety/20080809/150224350.html Россия не находится в состоянии войны с Грузией — Генштаб] [[РИА «Новости»]] 9 августа 2008 г.&lt;/ref&gt;.

[[12 тамыз]]да Медведев «Грузия билігін бейбітшілікке мәжбүрлеу» операциясын аяқтау туралы шешім қабылдағанын мәлімдеді.&lt;ref&gt;[http://www.rian.ru/osetia/20080812/150302824.html Россия завершает операцию по принуждению Грузии к миру — Медведев] [[РИА «Новости»]] 18 августа 2008 г.&lt;/ref&gt; Сол күні Медведев [[Франция президенті]] [[Николя Саркози]] мен келіссөздер өткізді, Грузиядағы қарулы қақтығысты шешу жоспары (Медведев-Саркози жоспары) қабылданды,&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.kremlin.ru/appears/2008/08/12/2004_type63374type63377type63380type82634_205199.shtml |title=Заявления для прессы и ответы на вопросы журналистов по итогам переговоров с президентом Франции Николя Саркози, &amp;#91;&amp;#91;12 августа&amp;#93;&amp;#93; &amp;#91;&amp;#91;2008 год&amp;#93;&amp;#93;а, Москва, Кремль (текстовая расшифровка пресс-конференции, аудиозапись, видеозапись) |accessdate=2008-08-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090124231941/http://www.kremlin.ru/appears/2008/08/12/2004_type63374type63377type63380type82634_205199.shtml |archivedate=2009-01-24 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt; Медведев грузин армиясының әрекетін грузин-оңтүстік осетин қақтығысы аймағында [[геноцид]] және [[этникалық тазарту]]&lt;ref name=&quot;kremlin.ru&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.kremlin.ru/appears/2008/08/12/2004_type63374type63377type63380type82634_205199.shtml |title=Заявления для прессы и ответы на вопросы журналистов по итогам переговоров с Президентом Франции Николя Саркози |accessdate=2008-08-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090124231941/http://www.kremlin.ru/appears/2008/08/12/2004_type63374type63377type63380type82634_205199.shtml |archivedate=2009-01-24 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt; деп сипаттады. Медведев Саакашвилидің толық атысты тоқтату туралы мәлімдемесіне қарамастан, іс жүзінде ''«Грузия тарапында атысты тоқтату болған жоқ»'' және бейбітшілік күштері оқ атуды жалғастырды деп атап өтті. Бұл әрекеттерін сипаттай отырып, ол Грузия басшылығын «қан иісі бар қоқысшылармен» салыстырды.&lt;ref name=&quot;kremlin.ru&quot; /&gt;

Ресейдің көрші мемлекет аумағындағы әскери әрекеттері батыс мемлекеттерінің көпшілігінде жағымсыз баға мен сын туғызды.

[[14 тамыз]]да (Грузиядағы белсенді соғыс қимылдары аяқталған кезде) Медведев Кремльде Абхазия Республикасының Президенті [[Сергей Васильевич Багапш|Сергей Багапш]] пен және Оңтүстік Осетия Республикасының Президенті [[Эдуард Джабеевич Кокойты|Эдуард Кокойты]] мен ресми түрде кездесті. Кездесу барысында Кокоиты мен Багапш бұған дейін Медведев пен Саркози әзірлеген грузин-оңтүстік осетин және грузин-абхаз қақтығысын реттеудің алты қағидасына қол қойды; танылмаған республикалардың президенттеріне Ресейдің Оңтүстік Осетия мен Абхазия мәртебесі туралы кез келген шешімді осы республикалардың халықтары қабылдайтынын қолдайтындығы туралы хабарланды.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.kremlin.ru/appears/2008/08/14/1535_type63374type63377type82634type205158_205303.shtml |title=Встреча с Президентом Южной Осетии Эдуардом Кокойты и Президентом Абхазии Сергеем Багапшем |accessdate=2008-08-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080818213006/http://www.kremlin.ru/appears/2008/08/14/1535_type63374type63377type82634type205158_205303.shtml |archivedate=2008-08-18 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;

2008 ж. 23-24 тамызында жүргізілген POF сауалнамасына сәйкес, елдің әртүрлі аймақтарында сауалнамаға қатысқан ресейліктердің 80% -ы «қазіргі Ресейді ұлы держава деп атауға болады»; 69% Ресейдің сыртқы саясаты «өте тиімді» деп санайды; Сауалнамаға қатысқандардың басым көпшілігі - 82% «Ресей әлемдегі ең ықпалды ел болуға ұмтылуы керек» деп мәлімдеді. ҚПФ зерттеуінің деректерін талдай отырып, ФТ 2008 жылдың 23 қыркүйегінде: ''Ресей қоғамы, көбінесе, соғысты қолдайды, қатал саясаттың негізіне айналды'' деп жазды.&lt;ref name=&quot;FTFOMEn&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20090124015615/http://www.ft.com/cms/s/0/5b791c9a-8907-11dd-a179-0000779fd18c.html?nclick_check=1 Hardline stance backed as views of US hit new low] [[Financial Times]] 23 сентября 2008 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;FTFOMruss&quot;&gt;[http://www.inopressa.ru/ft/2008/09/23/12:16:08/antiamericanisme Россияне поддерживают жесткий курс, неприязнь к США вновь бьет рекорды] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080925222230/http://www.inopressa.ru/ft/2008/09/23/12:16:08/antiamericanisme|date=2008-09-25}} Русский перевод статьи на [[ИноСМИ.ру]]&lt;/ref&gt;

===Әлеуметтік-экономикалық саясат===
2008 жылғы мамырда Д. А. Медведев «Кәсіпкерлікке әкімшілік шектеулерді жою бойынша шұғыл шаралар туралы» қаулыға қол қойды, онда үкіметке федералды заңдардың жобаларын Мемлекеттік Думаға әзірлеу және ұсыну тапсырылды, атап айтқанда&lt;ref name=&quot;turizm0508&quot;&gt;[http://www.interfax.ru/tourism/tourisminf.asp?id=15489 Владимир Стржалковский, глава Федерального агентства по туризму: «Об эффективности обновлённого закона о туризме говорит возросшее число досудебных решений по конфликтным ситуациям»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110525094142/http://www.interfax.ru/tourism/tourisminf.asp?id=15489 |date=2011-05-25 }} // Интерфакс, 31 мая 2008&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rg.ru/2008/05/17/biznes-podderjka-dok.html Указ Президента Российской Федерации от 15 мая 2008 года № 797 «О неотложных мерах по ликвидации административных ограничений при осуществлении предпринимательской деятельности»] // Российская газета&lt;/ref&gt;:
* негізінен бизнесті бастау туралы хабарлама беру, оны жүзеге асыру үшін қажетті рұқсаттардың санын азайту, өндірушінің өнімнің сапасы туралы декларациялау (негізінен) ауыстыру;
* қызметтің жекелеген түрлерін лицензиялауды міндетті сақтандыру немесе қаржылық кепілдіктермен алмастыру.

[[2008 жыл]]ғы [[16 желтоқсан]]да Д. А. Медведев «Космотранс», «Космотранс», «Космотранс», «Космотранс», «Космотранс», «Космотранс», «ОКБ Вымпел», «Ғарыштық инфрақұрылым объектілерін пайдалану орталығы» федералды мемлекеттік унитарлық кәсіпорнын қайта құру туралы »Жарлыққа қол қойды.&lt;ref name=&quot;rkp&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20090804205242/http://www.tsenki.com/NewsDoSele.asp?NEWSID=590 О реорганизации ФГУП «ЦЭНКИ»]&lt;/ref&gt; «[[Байқоңыр (ғарыш орталығы)|Байқоңыр» ФКК]]». Қайта құру ғарыштық және жерүсті жүйелерін құрудың федералды бағдарламасын іске асыру үшін ресейлік зымыран-ғарыш саласының зияткерлік, өндірістік және қаржылық ресурстарын сақтау, дамыту және пайдалануды оңтайландыру мақсатында жүргізілді.&lt;ref name=&quot;rkp&quot; /&gt;

===Ауыл шаруашылығы===
Президент ретінде Д. Медведев В.В.Путиннің ауыл шаруашылығы саласындағы саясатын жалғастырды&lt;ref name=&quot;lf1&quot;&gt;[http://www.lefigaro.fr/matieres-premieres/2010/04/16/04012-20100416ARTFIG00408-la-russie-remporte-la-course-au-ble-devant-les-etats-unis-.php Россия обошла США по урожаю пшеницы] // Le Figaro, 19 апреля 2010, [http://www.inosmi.ru/economic/20100419/159413226.html перевод на русский]&lt;/ref&gt;

[[2009 жыл]]ғы 5 маусымда Медведев астық өндіруді басым бағыттардың бірі деп атады: «Интенсивті егіншілік әдістерін енгізумен, астық өсіру технологиясын ұстанумен және бидайдың орташа өнімділігін гектарына 24 центнерге дейін өсірумен (біз 2008 жылы қол жеткіздік), жылына 112-115 млн тонна астық шығара аламыз . Ал қосымша егіс алқаптарын енгізу арқылы - 133-136 миллион тонна»&lt;ref name=&quot;lf1&quot; /&gt;.

2010 жылдың сәуірінде Le Figaro газеті Ресейде бидай өндірісі тарихта алғаш рет АҚШ-тағы түсімнен асып түсуі мүмкін деп жазды,&lt;ref name=&quot;lf1&quot; /&gt; газеттің мәліметі бойынша бұл көрсеткіш Ресейдің жаңа агроөнеркәсіптік стратегиясының нәтижесі.&lt;ref name=&quot;lf1&quot; /&gt;

Amundi Funds Global Agriculture басқарушы директоры Николас Фрагно 2010 жылы Ресей астықты үшінші ірі экспорттаушы бола алады және осы көрсеткіш бойынша Еуропалық Одаққа жақындай алады деп болжады.&lt;ref name=&quot;lf1&quot; /&gt;

====2008 жылғы қаржы дағдарысы және Ресейдегі ішкі саяси ахуал====
{{main|Ресейдегі қаржы-экономикалық дағдарыс (2008–2010)}}
Әлемдік қаржы дағдарысы Ресей экономикасының дамуына әсер етті. Медведевтің 2008 жылғы [[31 шілде]]дегі '''қорқынышты бизнесті тоқтату''' туралы талабын кейбір бақылаушылар «тікелей қақтығыста» деп бағалады, бірнеше күн бұрын (24 шілде) премьер-министр Владимир Путиннің [[Мечель]] басшылығына айтқан қатал мәлімдемесі.

[[The Financial Times]] газетінің 2008 жылғы 18 қыркүйектегі Ресей экономикасын талдауға арналған материалында Ресейдің қор нарығының құлдырауының негізгі себептері, өтімділік дағдарысы және 2008 жылдың тамыз-қыркүйек айларындағы капиталдың кетуі елдің ішкі проблемаларына қатысты: «&lt;...&gt; ''Ресейдің қаржы секторы - ең мықты АҚШ-тағы несие дағдарысынан зардап шекті.&lt;ref name=&quot;FTRetreat&quot;&gt;[http://www.ft.com/cms/s/0/af5f1488-84e1-11dd-b148-0000779fd18c.html?nclick_check=1 Retreat from Moscow: Investors take flight as global fears stoke Russian crisis] [[Financial Times]] от 18 сентября 2008 г (дата бумажного номера газеты)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;InoReatreat&quot;&gt;[http://inosmi.ru/translation/244123.html Бегство из Москвы. Инвесторы отступают, тревога нарастает, кризис подступает ближе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080922015625/http://inosmi.ru/translation/244123.html |date=2008-09-22 }} Перевод статьи на Иносми.ру&lt;/ref&gt; Мәскеу биржалары мен банктері үшін халықаралық дағдарыс қалыптасқан дағдарыстық жағдайға байланысты шиеленісе түсті, оған негізінен ішкі факторлар, яғни тамыз-грузин соғысы себеп болды »''.

2008 жылғы [[19 қыркүйек]]те [[Standard &amp; Poor's]] халықаралық рейтинг агенттігі Ресей Федерациясының тәуелсіз несиелік рейтингтерінің болжамын «Позитивтіден» «Тұрақтыға» қайта қарады; Шетел валютасындағы міндеттемелер (BBB +) және ұлттық валютадағы міндеттемелер (A-) бойынша ұзақ мерзімді несиелік рейтингтер, сондай-ақ қысқа мерзімді тәуелсіз несиелік рейтингтер (A-2) расталды.&lt;ref name=&quot;SPNeUv&quot;&gt;[http://www.finmarket.ru/z/nws/hotnews.asp?id=942635 Standard &amp; Poor’s не уверено в будущем России, понизило прогноз рейтингов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090127005439/http://www.finmarket.ru/z/nws/hotnews.asp?id=942635 |date=2009-01-27 }} Агентство Финмаркет 19 сентября 2008 г.&lt;/ref&gt;

[[1 қазан]]да Ресей премьер-министрі [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]] қаржы дағдарысының кінәсін АҚШ үкіметі мен «жүйеге» жүктеді және былай деді:

{{дәйексөз|''«Бүгінгі таңда экономика және қаржы саласында болып жатқанның бәрі, АҚШ-та басталды. Көптеген экономикалар тап болған бүкіл дағдарыс және, ең өкініштісі, тиісті шешімдер қабылдай алмау - бұл енді нақты адамдардың жауапсыздығы емес, жүйенің жауапсыздығы. Көшбасшылықты талап ететін жүйе. Бірақ біз оның көшбасшылық қабілетті ғана емес, тіпті дағдарыстық құбылыстарды жеңу үшін қажетті, қажетті шешімдерді қабылдай алмайтындығын көреміз ».''&lt;ref name=&quot;PutBlame&quot;&gt;
[https://web.archive.org/web/20081007141507/http://www.government.ru/content/governmentactivity/mainnews/archive/2008/10/01/1254237.htm Председатель Правительства России В. В. Путин провел заседание Правительства Российской Федерации.] Официальный сайт Правительства РФ 1 октября 2008 г.&lt;/ref&gt;|date=2008-27-02}}

Үкіметтің сол отырысында кәсіпорындардың жалақы қорларына салық ауыртпалығын күрт арттыру туралы шешім қабылданды: 2010 жылдан бастап бірыңғай әлеуметтік салық (UST) 26% ставкамен жалақы қорының 34% құрайтын үш сақтандыру жарнасына ауыстырылуы керек.&lt;ref name=&quot;KommESN&quot;&gt;[http://kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=1034382 Налог на добавленную пенсию] «[[Коммерсантъ|Коммерсантъ»]] № 178(3995) от 2 октября 2008 г.&lt;/ref&gt; UST-ны жою туралы шешім ресейлік бизнестің жағымсыз реакциясын тудырды; 2008 жылғы 2 қазанда «Бизнес Ресей» Путинге әлемдік нарықтардағы қаржы дағдарысы аяқталғанға дейін кез-келген салықтық инновацияларға мораторий жариялау туралы ұсыныс жасады. ҚДБ стратегиялық талдау департаментінің директоры Игорь Николаев тиімді мөлшерлемені 20-22% -дан 30% -ға дейін көтеру «өте көп» деп атап өтті:&lt;ref name=&quot;ESNTitov&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20081003234257/http://www.rbcdaily.ru/2008/10/03/focus/383594 Бизнесмены вступились за ЕСН] [[РБК Daily]] 3 октября 2008 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090124192933/http://www.deloros.ru/press/news/9319 «Деловая Россия» предлагает объявить мораторий на любые налоговые новации] На сайте общественной организации «Деловая Россия» 2 октября 2008 г.&lt;/ref&gt; ''«Бұл өте нашар шешім, қор нарығындағы және жалпы экономикадағы мәселелер күшті ынталандырулармен толықтырылады. Біз экономикалық өсу қарқынын төмендетіп қана қоймай, келесі жылы нөлдік деңгейге көтереміз. Егер салық ауыртпалығын арттырудың ең сәтсіз сәтін таңдауға болатын болса, онда ол таңдалады»&lt;ref name=&quot;ESNNikKom&quot;&gt;[http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=1034382 Налог на добавленную пенсию] [[Коммерсантъ]] № 178 (3995) от 2 октября 2008 г.&lt;/ref&gt;''.

[[2008 жыл]]ғы [[6 қазан]]да РТС индексі төмендеді: тәулігіне 19,1% - 866,39 тармаққа дейін;&lt;ref name=&quot;StockCr&quot;&gt;[http://newsru.com/finance/06oct2008/stocks.html Российский фондовый рынок вновь рухнул, побив рекорд «черного вторника».] [[NEWSru]] 6 октября 2008 г.&lt;/ref&gt; [[Лондон]]дағы сауда тоқтамады, ресейлік «көк фишкалар» 30-50% -ға арзандады)&lt;ref name=&quot;VedFisch&quot;&gt;[http://www.vedomosti.ru/newspaper/article.shtml?2008/10/07/163810 Биржи в коме] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090605220403/http://www.vedomosti.ru/newspaper/article.shtml?2008%2F10%2F07%2F163810|date=2009-06-05}} «[[Ведомости|Ведомости»]] № 189 (2211) от 7 октября 2008 г.&lt;/ref&gt;.

[[2008 жыл]]ғы 7 қазанда Д. А. Медведев үкіметтің экономикалық блогымен кездесуден кейін мемлекет Ресей банктеріне кемінде бес жыл мерзімге 950 млрд. Рубльге дейінгі реттелген несие беретіндігін жариялады. Бұл жаңалық қор нарығының уақытша өсуіне себеп болды.&lt;ref name=&quot;Subcr&quot;&gt;[http://newsru.com/finance/07oct2008/support2.html Медведев: Российским банкам предоставят кредит на 950 млрд рублей на пять лет] [[NEWSru]] 7 октября 2008 г.&lt;/ref&gt; Дүниежүзілік банктің мәліметтері бойынша Ресейдің қаржы жүйесін нығайту шаралары «өтімділіктің тапшылығы жағдайында банк жүйесін тұрақтандыруға қол жеткізуге және халық арасында дүрбелеңнің алдын алуға мүмкіндік берді: банк жүйесінен депозиттердің таза ағымы тұрақтанды, шетел валютасындағы депозиттердің өсуі басталды,&lt;ref name=&quot;NewsSack&quot;&gt;[http://newsru.com/finance/08oct2008/gotsacked.html Российские компании начинают увольнять сотрудников, чтобы смягчить последствия экономического кризиса] [[NEWSru]] 8 октября 2008 г.&lt;/ref&gt; ірі банктер арасында банкроттыққа жол берілмеді және банк секторын шоғырландыру процесі қайта басталды »&lt;ref name=&quot;doklad18&quot;&gt;[http://siteresources.worldbank.org/INTRUSSIANFEDERATION/Resources/rer18rus.pdf «Доклад об экономике России» № 18] // Всемирный банк&lt;/ref&gt;.

[[2008 жыл]]дың қазанында мұнай және газ алпауыттары ([[Лукойл]], [[Роснефть]], ТНК-ВР және [[Газпром]]) үкіметтен сыртқы қарыздар бойынша қарызды өтеу үшін қолдау сұрады.&lt;ref name=&quot;Subcr&quot; /&gt;

[[2008 жыл]]ы 8 қазанда Президент Медведев [[Эвьян-ле-Бен|Эвиандағы]] ([[Франция]]) Әлемдік саясат жөніндегі конференцияда сөйлеген сөзінде экономикалық дағдарыстың сипаты мен сабақтары туралы өз пікірін білдірді: оның пікірінше, «бірқатар елдердің экономикалық« эгоизмі »дағдарысқа әкелді.&lt;ref name=&quot;KrFive&quot;&gt;[http://kremlin.ru/appears/2008/10/08/1619_type63374type63377type82634_207422.shtml Выступление на Конференции по мировой политике] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081011044848/http://kremlin.ru/appears/2008/10/08/1619_type63374type63377type82634_207422.shtml |date=2008-10-11 }} На официальном сайте Президента Российской Федерации 8 октября 2008 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NewsrFive&quot;&gt;[http://newsru.com/finance/08oct2008/medvedev.html Медведев назвал 5 принципов выхода из кризиса и 5 принципов нового Договора о евробезопасности] [[NEWSru]] 8 октября 2008 г.&lt;/ref&gt; Ол 5 тармақтан тұратын бағдарламаны ұсынды, оның біріншісі: «жаңа жағдайларда ұлттық және халықаралық реттеуші институттарды жетілдіріп, жүйеге енгізу керек». Сол күні ресейлік компаниялардың шенеуніктер мен уәделерге қайшы келетініне қарамастан, қысқарта бастағандығы туралы хабарлады. сарапшылардың болжамдары, сондай-ақ [[Горький автомобиль зауыты|ГАЗ]] конвейерлерін тоқтату және [[КамАЗ]]-да жұмыс күндерінің санын қысқарту.&lt;ref name=&quot;GazKamaz&quot;&gt;[http://kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=1037547 Кризис вырулил на автозаводы // ГАЗ остановил конвейер, а КамАЗ уменьшил число рабочих дней] «Коммерсантъ» № 182 (3999) от 8 октября 2008 г.&lt;/ref&gt;

Мемлекеттік Думаның бірқатар заң жобаларын қабылдауына және В.Путиннің Даму Банкі (Внешэкономбанк),&lt;ref name=&quot;Duma&quot;&gt;[http://money.newsru.com/article/10Oct2008/gossredstva Госдума законодательно утвердила пакет мер по поддержке финансовой системы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170716143504/http://money.newsru.com/article/10Oct2008/gossredstva|date=2017-07-16}} [[NEWSru]] 10 октября 2008 г.&lt;/ref&gt; ол өзінің бақылау кеңесінің төрағасы болып, мемлекеттік қорларды (оның ішінде Ресей Ұлттық әл-ауқат қорының қаражатын) ресейлік акциялар мен облигацияларға орналастырудың операторы ретінде әрекет етеді, [[Ресейлік Newsweek]] газетінің 2008 жылғы 13 қазандағы хабарлауынша,&lt;ref name=&quot;SelectBus&quot;&gt;[http://runewsweek.ru/economics/25528/ Отборный бизнес] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081016104532/http://runewsweek.ru/economics/25528/|date=2008-10-16}} [[Русский Newsweek]] 13 октября 2008 г.&lt;/ref&gt; ВЭБ кепілдікке ресейлік кәсіпорындардың кепілдікке алынған акцияларын қайтарып алады, бұл «ұлттандыру» және мүлікті қайта бөлу қаупін тудырады.&lt;ref name=&quot;SelectBus&quot;/&gt;

[[2008 жыл]]ғы 13 қазанда Д. А. Медведев жеке тұлғалардың банктік салымдарындағы кепілдіктерді 700 мың рубльге дейін арттыратын жарлыққа қол қойды&lt;ref name=&quot;amrp&quot;&gt;[http://www.rian.ru/crisis_spravki/20090914/185012904.html Антикризисные меры правительства России 2008-09 гг. Справка] // РИА Новости, 14 сентября 2009 г.&lt;/ref&gt;.

[[2008 жыл]]дың 4 желтоқсанында премьер-министрдің «тікелей жолынан» кейін Путин [[Би-Би-Си]]ге келесі президенттік сайлау 2012 жылы өткізілетінін және оның Медведевпен ынтымақтастығы «тиімді тандем&lt;ref name=&quot;BBCTandem&quot;&gt;{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7765052.stm|title=Putin rules out early Kremlin bid|publisher=[[БиБиСи]]|datepublished=2008-12-04|accessdate=2008-12-05|description=Russian PM Vladimir Putin has ruled out an early return to the presidency|archiveurl=https://www.webcitation.org/61CSatqY1?url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7765052.stm|archivedate=2011-08-25|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;» екенін айтты; Телерадиокорпорация «тікелей желі» премьер-министр Путиннің (және президент Медведев емес) жүргізгенін «Путин президенттіктен кеткеннен бері нақты биліктен қол үзгенін» дәлелдеді. Путин мұны оның биліктегі партия төрағасы (Мемлекеттік Думадағы «[[Біртұтас Ресей]]» партиясының көпшілігіне сілтеме жасай отырып) деп түсіндірді.

[[Федералды мемлекеттік статистикалық қызмет|Росстат]]тың [[2009 жыл]]ғы қаңтарда жарияланған мәліметтеріне сәйкес, желтоқсанда халықтың нақты қолдағы табысының төмендеуі қарашамен салыстырғанда екі есе артып, 11,6% -ды құрады (өткен жылдың желтоқсан айымен салыстырғанда)&lt;ref name=&quot;BBCTandem&quot;/&gt;, нақты жалақы 4,6% -ға (+7,2) төмендеді. қарашада%), 4-тоқсандағы жұмыссыздардың орташа айлық өсу қарқыны ІІІ тоқсандағы 5,6% -бен салыстырғанда 23% құрады (2007 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда).&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.vedomosti.ru/newspaper/article.shtml?2009/01/28/178956|title=Социальный кризис|publisher=[[Ведомости]]|datepublished=2008-01-28|accessdate=2009-01-29|description=Экономика закончила год с минусом: в декабре упали капинвестиции, производство, реальные доходы и зарплаты, резко сократился рост торговли, отчитался Росстат. Эти показатели могут не выйти из минуса по итогам всего 2009 года|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110813203642/http://www.vedomosti.ru/newspaper/article/178956/|archivedate=2011-08-13}}&lt;/ref&gt;

[[2009 жыл]]дың 30 желтоқсанында [[Ресей Федерациясы Үкіметінің Төрағасы|Ресейдің Премьер-Министрі]] Владимир Путин Ресейдегі экономикалық дағдарыстың белсенді кезеңі еңсерілгенін мәлімдеді.&lt;ref&gt;[http://russian.people.com.cn/31520/6856672.html В. Путин: активная фаза кризиса преодолена, возобновился экономический рост] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110519134404/http://russian.people.com.cn/31520/6856672.html |date=2011-05-19 }} // Жэньминь Жибао, 31 декабря 2009 г.&lt;/ref&gt;

[[2010 жыл]]ғы наурыздағы Дүниежүзілік банктің есебінде Ресейдің экономикалық шығындары дағдарыс басталған кезде күтілгеннен аз болғандығы айтылды.&lt;ref name=&quot;vb240310&quot;&gt;[http://top.rbc.ru/economics/24/03/2010/383833.shtml Всемирный банк поверил в Россию] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140116084312/http://top.rbc.ru/economics/24/03/2010/383833.shtml |date=2014-01-16 }} // РБК, 24 марта 2010 г.&lt;/ref&gt; Дүниежүзілік банктің мәліметі бойынша, бұл ішінара үкімет қабылдаған дағдарысқа қарсы ауқымды шаралармен байланысты болды.&lt;ref name=&quot;vb240310&quot; /&gt;

====Протекционистік шаралар====
[[Сурет:Dmitry Medvedev in Germany, July 2011-19.jpeg|thumb|right|300px|Медведев [[Германия Федералдық канцлері|Германия канцлері]] [[Ангела Меркель]] мен [[Германия]]да 2011 жылдың шілдесінде]]
[[2009 жыл]]ғы 12 қаңтарда Ресей Федерациясы Үкіметінің 2008 жылғы 5 желтоқсанда премьер-министр Владимир Путин қол қойған «Кейбір автомобильдер үшін кедендік тарифке өзгерістер енгізу туралы»&lt;ref&gt;[http://newsru.com/finance/12jan2009/poshliny.html Вступают в силу новые ставки таможенных пошлин на ввоз иномарок: они выросли в среднем на треть] NEWSru 12 января 2009.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rg.ru/2008/12/12/tamozh-dok.html|title=Постановление Правительства Российской Федерации от 5 декабря 2008 г. № 903 г. Москва «О внесении изменений в Таможенный тариф Российской Федерации в отношении некоторых моторных транспортных средств»|publisher=[[Российская газета]]|datepublished=2008-12-12|accessdate=2009-01-12}}&lt;/ref&gt; қаулысына сәйкес жаңа әкелінгендерге [[кедендік баж салығы]] артты.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=1098046|title=Перекати-пошлины|publisher=[[Коммерсантъ]]|datepublished=2008-12-22|accessdate=2009-01-12|description=«Новые акции протеста автомобилистов прошли по всей России»|deadlink=no}}&lt;/ref&gt; [[Ресей]]ге, шетелдік жүк көліктері мен автомобильдер. Үкіметтің бұл шешімі Қиыр Шығыстағы, Сібірде және басқа да облыстарда 2008 жылдың желтоқсанында, негізінен саяси ұрандармен жалғасқан 2009 жылғы қаңтардың басында жалғасқан жаппай наразылықтарды тудырды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=1101263|title=Автомобилисты спешились под знамена|publisher=[[Коммерсантъ]]|datepublished=2009-01-11|accessdate=2009-01-12|description=«К акциям протеста против повышения пошлин примкнули партии и движения»|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

28 қаңтар 2009 ж. [[Бүкіләлемдік экономикалық форум|Давоста]] В.Путин өз сөзінде: «Сіз оқшаулану мен кеңейтілген экономикалық эгоизмге ене алмайсыз. G20 саммитінде әлемнің жетекші экономикаларының көшбасшылары әлемдік сауда мен капитал қозғалысына кедергілер жасаудан бас тартуға келісті. Ресей осы пікірлермен бөліседі. Тіпті, дағдарыс жағдайында протекционизмнің белгілі бір өсуі сөзсіз болып табылатын болса, біз оны, өкінішке орай, бүгінде көріп отырмыз, сондықтан бұл жерде бәрімізде пропорцияны білуіміз керек»&lt;ref&gt;[http://www.polit.ru/news/2009/01/29/davos.html Путин в Давосе: чрезмерное вмешательство государства не поможет в борьбе с кризисом] [[Polit.ru]] [[29 января]] 2009.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rian.ru/mm/20090129/160467863.html Антикризисный рецепт от Владимира Путина. Выступление в Давосе] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090201034320/http://www.rian.ru/mm/20090129/160467863.html|date=2009-02-01}} [[РИА «Новости»]] [[29 января]] 2009.&lt;/ref&gt;.

====Рецессия. Ішкі саясат (2009)====
Федералды мемлекеттік статистикалық қызмет 2009 жылғы қаңтарда жариялаған мәліметтерге сәйкес, 2008 жылғы желтоқсанда Ресейдегі өнеркәсіп өндірісінің төмендеуі 2007 жылғы желтоқсанмен салыстырғанда (қарашада - 8,7%), бұл соңғы онжылдықтағы өндірістің ең терең құлдырауы болды; тұтастай алғанда, 2008 жылғы 4-тоқсанда өнеркәсіп өндірісінің төмендеуі 2007 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 6,1% құрады.&lt;ref name=&quot;Plav&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ng.ru/economics/2009-01-26/4_industry.html|title=Производство попало под обвал|publisher=[[Независимая газета]]|datepublished=2009-01-26|accessdate=2009-01-28|description=Промышленность расплачивается за плавную девальвацию рубля|deadlink=no}}&lt;/ref&gt; 2009 жылдың қаңтар-қазан айлары бойынша өнеркәсіп өндірісінің индексі 2008 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 86,7% құрады (Ресей [[Ресей Федерациясының Экономикалық даму министрлігі|Экономика министрлігінің]] деректері)&lt;ref name=&quot;Probilo&quot;&gt;{{cite web|url=http://kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=1108255|title=Программа «500 пунктов» выполнена|publisher=[[Коммерсантъ]]|datepublished=2009-01-24|accessdate=2009-01-24|description=Фондовый рынок упал на шесть лет назад|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Өнеркәсіптік өндірісті тұрақтандырудың кейбір белгілері 2009 жылдың соңына қарай айтарлықтай жақсаруға себеп бермейді, инфляцияны жылдың аяғында 8,8% деңгейіне дейін төмендетуді қоспағанда (Росстат мәліметтері). 2009 жылдың он айында ЖІӨ 9,6% төмендеді.

===2008 жылғы Президенттің жолдауы. Конституцияға өзгерістер енгізу туралы заң===
Ресей Федерациясының Президентінің [[2008 жыл]]ғы [[23 қазан]]да жоспарланған Федералды жиналысқа жыл сайынғы жолдауын жариялау белгісіз мерзімге кейінге қалдырылды&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://newsru.com/russia/20oct2008/poslanie.html|title=В Послании Федеральному Собранию Медведев расскажет про финансовый кризис|publisher=[[NEWSru]]|datepublished=2008-10-20|accessdate=2008-10-23|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;; Медведев оған дағдарысқа қарсы түзетулер енгізуге ниетті екендігі туралы хабарлады. Дәл сол күні БАҚ сарапшылардың пікіріне сүйене отырып,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.svobodanews.ru/news/2008/10/23.html?id=470017|title=Сегодняшнее послание президента Медведева перенесено|publisher=[[Радио «Свобода»]]|datepublished=2008-10-23|accessdate=2008-10-23|archiveurl=https://www.webcitation.org/61CSmIUvN?url=http://www.svobodanews.ru/content/news/470017.html|archivedate=2011-08-25|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt; «әлемдік қаржы дағдарысы Ресей азаматтарының өміріне әсер ете бастады» деп мәлімдеді.&lt;ref&gt;[http://newsru.com/finance/23oct2008/crisis.html Из-за кризиса россияне сократят разговоры по сотовым, потеряют в цене квартир и перестанут покупать новые авто] [[NEWSru]] 23 октября 2008 г.&lt;/ref&gt;

[[2008 жыл]]дың [[5 қараша]]сында [[Үлкен Кремль сарайы]]ның Әулие Георгий залында оқылған (барлығының бәрі Кремльдің Мәрмәр залында) Медведев Құрама Штаттарды сынға алды және Ресей Конституциясына өкілеттіктерді ұзартатын түзетулер енгізуді ұсынды («[[Ресей Конституциясына түзетулер|конституциялық түзету]]» деп аталады)&lt;ref name=&quot;FullPosl&quot;&gt;[http://kremlin.ru/appears/2008/11/05/1349_type63372type63374type63381type82634_208749.shtml Послание Федеральному Собранию Российской Федерации] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090819094940/http://kremlin.ru/appears/2008/11/05/1349_type63372type63374type63381type82634_208749.shtml |date=2009-08-19 }} На официальном сайте Президента России 5 ноября 2008 г.&lt;/ref&gt;. Президент және Мемлекеттік Дума тиісінше алты және бес жылға дейін; Президенттің жаңа ұсынысы «тұрақты қолдаумен» қабылданды. Президент «саяси ахуалдың шиеленісуіне себеп болатындарға» «ескерту жасады»&lt;ref name=&quot;Predlovats&quot;&gt;[http://newsru.com/russia/05nov2008/6years.html Медведев продлевает полномочия себе и депутатам Госдумы] [[NEWSru]] 5 ноября 2008 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Posl&quot;&gt;[http://newsru.com/russia/05nov2008/poslanie1.html Медведев выступил с революционным Посланием: он ответил на ПРО США и увеличил срок президентства до 6 лет] 5 ноября 2008 г.&lt;/ref&gt;: «Біз әлеуметтік және этникалық араздықты қоздыруға,&lt;ref name=&quot;FullPosl&quot;/&gt; адамдарды алдап, оларды заңсыз әрекеттерге тартуға жол бермейміз». «Ведомости» газетінің аты аталмаған «президент әкімшілігіне жақын дереккөзге» сәйкес 6 қарашада «Путиннің басқару мерзімінің мерзімін 2007 жылға дейін ұзарту жоспары жасалды» және оның Кремльге ұзақ мерзімге оралуы қарастырылды;&lt;ref name=&quot;Veddosr&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.vedomosti.ru/newspaper/article.shtml?2008/11/06/167527|title=Шесть лет Путину|publisher=[[Ведомости]]|datepublished=2008-11-06|accessdate=2008-11-06|description=«Медведев объявил об увеличении сроков полномочий президента и Госдумы. Реформа была задумана ещё при президентстве Путина, говорят в Кремле, ему и послужит.»|deadlink=no}}&lt;/ref&gt; ақпарат көзі сценарий бойынша «Медведев өз өкілеттілігін мерзімінен бұрын отставкаға кетуі мүмкін,&lt;ref&gt;[http://runewsweek.ru/country/25849/ Дело особой срочности] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090125182300/http://runewsweek.ru/country/25849/|date=2009-01-25}} [[Русский Newsweek]] 10 ноября 2008 г.&lt;/ref&gt; бұл Конституцияны өзгерту арқылы мүмкін» деп болжайды.&lt;ref name=&quot;Veddosr&quot;/&gt; Осындай пікірді 10 қарашада ресейлік Newsweek журналы үкіметіндегі ақпарат көздері айтты. Ресей премьер-министрінің Владимир Путиннің өкілі [[Дмитрий Сергеевич Песков|Дмитрий Песков]] «Ведомости» газетіне: «Мен Путиннің келесі жылы президенттік қызметке оралуына ешқандай себеп таппаймын, өйткені қазіргі президент 2009 жылы жалғасады» деді.&lt;ref name=&quot;Edrossmeet&quot;&gt;[http://www.edinros.ru/news.html?id=147312 Партия реализует Послание Президента]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Сентябрь 2019 |bot=InternetArchiveBot }} На официальном сайте «Единой России» 7 ноября 2008 г.&lt;/ref&gt; 7 қараша күні кешке «Единая Россия» партиясының жетекшісі, премьер-министр Владимир Путин партия басшылығымен кездесуде, оған Ресей Президенті Әкімшілігі Аппараты басшысының бірінші орынбасары [[Владислав Юрьевич Сурков|Владимир Сурков]] және Ресей Үкіметі Аппаратының басшысы Сергей Собянин қатысты:&lt;ref name=&quot;Edrossmeet&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[http://www.vesti.ru/doc.html?id=221599 Путин: «Единая Россия» должна обеспечить поддержку положений Послания президента] «[[Вести (телеканал)|Вести»]] 7 ноября 2008 г.&lt;/ref&gt; «Менің ойымша, «[[Біртұтас Ресей]]» ''Президенттің ұстанымын қолдауы керек және оның саяси ресурсы есебінен Президенттің ұсыныстарын федералды парламент арқылы, қажет болған жағдайда заң шығарушы жиналыстар арқылы өткізуді қамтамасыз етуі керек. иондық''. Ұсыныс оппозиция мен адам құқығын қорғаушылардың наразылығын тудырды&lt;ref name=&quot;ProtPopr&quot;&gt;[http://newsru.com/russia/05nov2008/srok.html Предложение Медведева увеличить президентский срок требует изменения Конституции. Правозащитники протестуют] 5 ноября 2008 г.&lt;/ref&gt;.

[[2008 жыл]]ғы 11 қарашада Президент Медведев Ресей Федерациясы Конституциясының 134-бабына және «Ресей Федерациясының Конституциясына өзгертулерді қабылдау және күшіне енгізу тәртібі туралы» Федералды заңның 3-бабына сәйкес Мемлекеттік Думаға Ресей Федерациясының Конституциясына өзгерістер енгізу туралы заң жобаларын енгізді: «Мерзімді өзгерту туралы». Ресей Федерациясы Президентінің және Мемлекеттік Думаның өкілеттіктері »және« Ресей Федерациясының Үкіметіне қатысты Мемлекеттік Думаның бақылау өкілеттіктері туралы»&lt;ref name=&quot;Vnespr&quot;&gt;[http://newsru.com/russia/11nov2008/vnios.html Процесс пошел: Медведев внёс в Госдуму законы об увеличении президентского и депутатского сроков] [[NEWSru]] 11 ноября 2008 г.&lt;/ref&gt;.
[[File:Dmitry Medvedev 20 November 2008-4.jpg|thumb|250px|2008 жылғы 20 қарашада «Біртұтас Ресей» партиясының 10-шы съезінде]]
[[2008 жыл]]ғы 13 қарашада Ресейдің кейбір бұқаралық ақпарат құралдары Мемлекеттік Думаның кейбір депутаттарының айтуынша, сол жылы 20 қарашада «Единая Россия» конгресінде Владимир Путин партияға кіріп, Мемлекеттік Думаның төрағасы бола алады; Парламенттің төменгі палатасына қайта сайлау мүмкіндігі жоққа шығарылмады&lt;ref name=&quot;NGGD&quot;&gt;[http://newsru.com/russia/13nov2008/putiner.html Чтобы спасти имидж, Путин может оставить премьерский пост и вступить в «Единую Россию»] [[NEWSru]] 13 ноября 2008 г&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.vedomosti.ru/newspaper/article.shtml?2008/11/14/169012|title=На реформу дается месяц|publisher=«[[Ведомости]]»|datepublished=2008-11-14|accessdate=2008-11-14|description=«Партийное руководство рекомендовало региональным парламентариям одобрить поправки президента Дмитрия Медведева в конституцию до 23 декабря. Московские товарищи подсказывают регионалам, как составлять положительные отзывы на законопроект.»|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110813203355/http://www.vedomosti.ru/newspaper/article/169012/|archivedate=2011-08-13}}&lt;/ref&gt;.

19 қарашада Мемлекеттік Думада Конституцияға түзетулер екінші оқылымда қабылданған кезде қарсы дауыс берген РФКП фракциясымен бірге [[Ресейдің либералды-демократиялық партиясы|РЛДП]] фракциясы Мемлекеттік Думаның конституциялық заңнама жөніндегі комитетінің РЛДП конституциялық бастамаларын талқылауға ұсынудан бас тартуына байланысты қатыспады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.ng.ru/politics/2008-11-20/3_discussion.html|title=Дискуссию признали вредной|publisher=«[[Независимая газета]]»|datepublished=2008-11-20|accessdate=2008-11-20|description=«Второе чтение поправок к Конституции прошло по весьма оригинальной схеме.»|deadlink=no}}&lt;/ref&gt; 12 желтоқсанда Ресей Федерациясының Президенті Дмитрий Медведевтің Мемлекеттік Кремль сарайында конституцияның 15 жылдығына арналған конференцияда сөйлеген сөзінде «Түзетулерден ұят!» Деп айқай-шу естілді. Қауіпсіздік бұл адамды залдан шығарды, дегенмен президент қол тигізбеуін өтінді. «Шын мәнінде, сіз еш жерде тазалаудың қажеті жоқ, оған қалуға және тыңдауға мүмкіндік беріңіз», - деді Медведев. Ол «конституция әркімнің өз көзқарасын білдіруге құқығы бар деп қабылданды» деп қосты. «Бұл да ұстаным, оны құрметтеуге болады», - деді РФ Президенті және залда шапалақтау естілді, деп хабарлайды агенттіктер. Бұл оқиға Бірінші арна мен Бүкілресейлік мемлекеттік телерадиокомпаниясының эфирінен алынды.&lt;ref&gt;[http://lenta.ru/news/2008/12/12/pozor/ Выступление Медведева в Кремле сопроводили выкриками «Позор!»]&lt;/ref&gt;

[[2008 жыл]]ғы [[30 желтоқсан]]да өзгерістер туралы заңға Медведев қол қойып, келесі күні күшіне енді&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rg.ru/2008/12/31/konstitucia-popravki-dok.html |title=Федеральный закон Российской Федерации о поправке к Конституции Российской Федерации от 30 декабря 2008 г. № 6-ФКЗ «Об изменении срока полномочий Президента Российской Федерации и Государственной Думы» |publisher=«[[Российская газета]]» |datepublished=2008-12-31|accessdate=2009-01-14}}&lt;/ref&gt;.

Американдық ''[[Freedom House]]'' ұйымы президенттік және парламенттік өкілеттіктердің артуы Ресейді «одан да азат елге айналдырды»&lt;ref name=&quot;«Коммерсантъ»&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.kommersant.ru/doc-y.aspx?DocsID=1102305|title=Российские свободы понесли военные потери|publisher=«[[Коммерсантъ]]»|datepublished=2008-01-14|accessdate=2009-01-14|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;newsru.com&quot;&gt;[http://newsru.com/russia/14jan2009/fhdoklad.html Правозащитники Freedom House вновь признали Россию несвободной страной] [[NEWSru]] 14 января 2009.&lt;/ref&gt; деп сендірді.&lt;ref name=&quot;«Коммерсантъ»&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;newsru.com&quot;/&gt; Ресей Мемлекеттік Думасының Коммунистік партия фракциясының депутаты [[Валерий Фёдорович Рашкин|Валерий Рашкин]] 2008 жылғы президенттік жолдауында айтылған бастамалар (Конституцияға енгізілген өзгерістерді қоспағанда) бос декларация болып қалғанын атап өтті. 2009 жылғы 7 мамырда Ресей Федерациясының Конституциялық Сотының Төрағасы Валерий Зоркин «Коммерсант» газетіне берген сұхбатында Дмитрий Медведевтің президенттігінің бірінші жылдығына орайластырылып, Конституциялық Сотқа Негізгі Заңға ұсынылған түзетулерді қабылданар алдында олардың заңдылығын тексеру құқығы берілуі керек деп мәлімдеді (Конституциялық Сотта қазір мұндай құқық бар) жоқ):

{{quotation|—«Біздің ондай құқығымыз жоқ, сондықтан өзгерістерге байланысты барлық шығындарға саясаткерлер жауап береді, олар тіпті Конституция идеясын жоя алады. Ал Конституциялық сот өзіне бекітілген конституция аясында әрекет етуі керек. Ол оны түсіндіре алады, бірақ ол басқа конституция жасай алмайды. Менің ойымша, бүгін оған өзгертулер енгізу тетігі туралы заңға өзгеріс енгізетін кез келді ... Қоғам мен заң шығарушыны конституциялық емес норма қабылдаудан қорғау үшін жаңа түзетуді конституциялық бақылау органының көмегімен тексеру керек. Себебі ол қабылданған және бекітілген кезде оны ешкім тексере алмайды », - деп түсіндірді Зоркин|}}

&lt;ref&gt;[http://lenta.ru/news/2009/05/07/amend/ Зорькин призвал проверять поправки в Конституцию в суде]&lt;/ref&gt;. Зоркиннің ескертулеріне жауап ретінде Дмитрий Медведев келесі күні Мемлекеттік Думаға Конституциялық соттың төрағасын тағайындау тәртібін өзгертуді ұсынды. Президент парламентке ұсынған заң жобасына сәйкес, мемлекет басшысының ұсынысы бойынша Конституциялық сот төрағасы мен оның орынбасарларын Федерация кеңесі тағайындайды. Қазіргі уақытта судьялар төраға мен төрағаның орынбасарларын сайлайды.&lt;ref&gt;[http://lenta.ru/news/2009/05/08/court/ Медведев предложил отменить выборы главы Конституционного суда]&lt;/ref&gt;

===Сыртқы саясат===
{{main|Оңтүстік Осетиядағы қарулы қақтығыстың салдары (2008)|Абхазия мен Оңтүстік Осетияның тәуелсіздік жариялауына халықаралық реакция}}

===2008 жыл===
[[File:Dmitry Medvedev address on 26 August 2008 regarding Abkhazia &amp; South Ossetia.ogg|thumb|250px|Дмитрий Медведев Ресейдің Абхазия мен Оңтүстік Осетияның тәуелсіздігін мойындағанын жариялады]]
2008 жылғы 17 маусымда Дмитрий Медведев Латвия және [[Эстония]] азаматтары емес,&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.fmsrm.ru/doc_186.html |title=Указ Президента Российской Федерации от 17 июня 2008 г. № 977 «О порядке въезда в Российскую Федерацию и выезда из Российской Федерации лиц без гражданства, состоявших в гражданстве СССР и проживающих в Латвийской Республике или Эстонской Республике» |accessdate=2010-04-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090302105332/http://www.fmsrm.ru/doc_186.html |archivedate=2009-03-02 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt; бұрынғы [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]] азаматтары Ресей Федерациясының шекарасын кесіп өтуге арналған визасыз режим туралы Жарлыққа қол қойды. 2008 жылғы 27 маусымда визасыз режим жұмыс істей бастады.&lt;ref&gt;[http://www.rg.ru/2008/06/27/granica-latviya-anons.html На латвийско-российской границе начал действовать безвизовый режим для неграждан Латвии] // Российская газета, 27 июня 2008 .&lt;/ref&gt;

[[2008 жыл]]ғы 12 шілдеде Дмитрий Медведев Ресейдің сыртқы саясатының жаңа тұжырымдамасын бекітті

[[2008 жыл]]ғы 26 тамызда Дмитрий Медведев «[[Абхазия Республикасы]]н тану туралы» және «Оңтүстік Осетия республикасын тану туралы» жарлықтарға қол қойды, соған сәйкес Ресей Федерациясы екі республиканы «егемен және тәуелсіз мемлекет» деп таныды және олардың әрқайсысымен дипломатиялық қатынастар орнатуға міндеттеме алды. достық,&lt;ref&gt;[http://www.kremlin.ru/text/docs/2008/08/205759.shtml Указ «О признании Республики Абхазия».]{{Недоступная ссылка|date=Май 2019 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.kremlin.ru/text/docs/2008/08/205758.shtml Указ «О признании Республики Южная Осетия».]{{Недоступная ссылка|date=Май 2019 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt; ынтымақтастық және өзара көмек туралы келісім жасаңыз. Ресейдің Грузия аймақтарының тәуелсіздігін мойындауы Батыс елдерінің көпшілігінің айыптауына әкелді; [[ТМД]]-ның басқа бірде-бір мемлекеті қолдаған жоқ.

Бес күннен кейін, 2008 жылдың 31 тамызында, Ресейдің Сочидегі үш телеарнасына берген сұхбатында Медведев бес «ұстанымды» жариялады, ол Ресей Федерациясының сыртқы саясатын құруға ниет білдірді.&lt;ref name=&quot;princ&quot;&gt;[http://kremlin.ru/text/appears/2008/08/205991.shtml Интервью Дмитрия Медведева телеканалам «Россия», Первому, НТВ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081018130412/http://kremlin.ru/text/appears/2008/08/205991.shtml |date=2008-10-18 }} На официальном сайте Президента России 31 августа 2008 г.&lt;/ref&gt; Ол «ұстанымдардың» біріншісі:&lt;ref name=&quot;princ&quot;/&gt; ''Ресей өркениетті халықтар арасындағы қатынастарды анықтайтын [[Халықаралық құқықтың принциптері|халықаралық]] [[Халықаралық құқық|құқықтың негізгі]] қағидаттарының басымдылығын мойындайды'' деп мәлімдеді. Бесінші «ұстаным» жарияланды: «Ресей, әлемнің басқа елдері сияқты, артықшылықтары бар аймақтарға ие&lt;ref name=&quot;princ&quot;/&gt;. мүдделері. Бұл аймақтарда бізде дәстүрлі достық, жылы қарым-қатынастар және тарихи ерекше қатынастар бар елдер бар&lt;ref name=&quot;LaRep&quot;&gt;[http://inopressa.ru/repubblica/2008/09/03/13:34:07/yalta Новая Ялта: сегодняшние правители и сферы влияния] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080905152610/http://inopressa.ru/repubblica/2008/09/03/13:34:07/yalta|date=2008-09-05}} Русский перевод статьи в [[La Repubblica]] от 3 сентября 2008 г.&lt;/ref&gt;. Біз осы аймақтарда мұқият жұмыс істейміз және осы мемлекеттермен, жақын көршілерімізбен осындай достық қарым-қатынасты дамыта береміз «. Итальяндық La Repubblica газеті 3 қыркүйектегі» Жаңа Ялта: бүгінгі билеушілер мен ықпал ету салалары «мақаласында Медведевтің соңғы» ұстанымын «былай түсіндірді. Ресейдің «орыс азшылықтары тұратын бұрынғы кеңестік аумақтардың бір бөлігін қамтыған» аймаққа деген талабы. Осы мақаладан бір күн бұрын Дмитрий Медведев Грузия Республикасының басшылығына өз көзқарасын білдірді: «Ал ше? tsya грузин органдары - АҚШ-тың өмір сүрмесе, ол «саяси мәйіті» ''Президент Михаил Саакашвили, біз үшін банкрот режимін міндетін атқарушы''&lt;ref&gt;[http://kremlin.ru/appears/2008/09/02/2155_type63379_206080.shtml Интервью итальянскому телеканалу РАИ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080903235149/http://kremlin.ru/appears/2008/09/02/2155_type63379_206080.shtml |date=2008-09-03 }} На официальном сайте Президента России 2 сентября 2008 г.&lt;/ref&gt;.

[[The Wall Street Journal]] журналында 2008 ж. 10 қыркүйектегі «Украина Ресейдің келесі нысанаға айналуы мүмкін» атты мақаласында Ресейдің зерттеу бағдарламасының директоры және American Enterprise Institute ғылыми қызметкері Леон Арон «Ресейдің Грузияға басып кіруі және елді одан әрі басып алуы»&lt;ref name=&quot;WSLDoctrine&quot;&gt;{{cite web|url=http://online.wsj.com/article/SB122100831438617621.html?mod=hps_us_at_glance_opinion|title=Russia's Next Target Could Be Ukraine|publisher=[[Wall Street Journal]]|datepublished=2008-09-10|accessdate=2008-09-10|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/61CSwaMC1?url=http://online.wsj.com/article/SB122100831438617621.html?mod=hps_us_at_glance_opinion|archivedate=2011-08-25|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.inopressa.ru/wsj/2008/09/10/13:46:42/ukraina Следующей мишенью России может стать Украина] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080912085724/http://www.inopressa.ru/wsj/2008/09/10/13:46:42/ukraina|date=2008-09-12}} вариант русского перевода на [[ИноСМИ.ру]] 10 сентября 2008 г.&lt;/ref&gt; оқшауланған жағдай емес деп санайды. дегенмен, «ұлттық және сыртқы саясаттың әртүрлі және терең алаңдаушы доктринасының алғашқы көрінісі». Сол жылдың [[1 қыркүйек|1 қыркүйегінде]] [[Newsweek]] журналында Стэнфорд университетінің Халықаралық қатынастар институтының аға қызметкері (Stanford’s Institute for International Studies) Джозеф Джофф Президент Медведевтің басқаруындағы Ресейдің жаңа сыртқы саясаты туралы:

{{дәйексөз|«Қырық жыл бұрын [[Брежневтің доктринасы]]:« Социалистік елдер социалистік болуды тоқтата алмайды »деп жариялады және бұл« Прага көктемін »басқан шабуылға сылтау болды. Біз Путиннің: «Ресейге тиесілі болған нәрсені оған тиесілі бола береміз бе?» Доктринасын аламыз ба?|date=2008-27-02}}

[[Мәскеу]] мен [[Вашингтон]]ның Грузияға қатысты жанжалына байланысты, бақылаушылардың пікірінше, «Мәскеудің сыртқы саяси қызметі [[Латын Америкасы]]на айтарлықтай ауытқып кетті». 2008 жылдың қыркүйек айының ортасында Премьер-Министрдің орынбасары [[Игорь Иванович Сечин|Игорь Сечин]] бастаған Ресей делегациясының сапары тек экономикалық ынтымақтастық мәселелерін ғана емес,&lt;ref name=&quot;KommVoyg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=1027436&amp;NodesID=5|title=Игорь Сечин открыл союзную Америку|publisher=[[Коммерсантъ]]|datepublished=2008-09-18|accessdate=2008-09-18|deadlink=no}}&lt;/ref&gt; сонымен бірге Венесуэла мен Кубамен одақтастық қатынастардың дамуы, бұл Мәскеудің көзқарасы бойынша «посткеңестік кеңістіктегі АҚШ-тың белсенді әрекетіне лайықты жауап болады». 18 қыркүйектегі «Ведомости» газеті Ресейдің пікірін келтіреді сарапшы: ''«[[Венесуэла]] мен әскери ынтымақтастықты дамыту - бұл Американың [[Грузия]]ны қолдағанына Мәскеудің жауабы»''.

[[2008 жыл]]ғы [[18 қыркүйек]]те [[АҚШ Мемлекеттік хатшысы]] [[Кондолиза Райс]] Германия-Маршалл қорының Вашингтондағы өкілдігінде АҚШ-Ресей қарым-қатынасы туралы сөз сөйледі, атап айтқанда:&lt;ref name=&quot;VedVoyg&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.vedomosti.ru/newspaper/article.shtml?2008/09/18/161558|title=Против США|publisher=[[Ведомости]]|datepublished=2008-09-18|accessdate=2008-09-18|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110813204430/http://www.vedomosti.ru/newspaper/article/161558/|archivedate=2011-08-13}}&lt;/ref&gt;

{{дәйексөз|«Ресейдің Грузияға басып кіруі ұзақ мерзімді стратегиялық мақсатқа жетпейді және қол жеткізе де алмайды. &lt;...&gt; Америка Құрама Штаттары мен Еуропа мұндай мінез-құлыққа және оны қолдайтындардың барлығына қарсы тұруы керек »&lt;ref name=&quot;Ricespen&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20080919223202/http://www.state.gov/secretary/rm/2008/09/109954.htm Secretary Rice Addresses U.S.-Russia Relations At The German Marshall Fund] Речь К.&amp;nbsp;Райс 18 сентября 2008 года на сайте Госдепа США&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;RiceNEWSru&quot;&gt;[http://newsru.com/world/18sep2008/rice.html Госсекретарь Райс отчитала Россию: «анахроничная» демонстрация военной мощи не повернет вспять ход истории] [[NEWSru]] 18 сентября 2008 г.&lt;/ref&gt;.|date=2008-27-02}}

Медведевтің [[АҚШ Мемлекеттік хатшысы]]на сырттай жауап беруі, байқаушылардың пікірінше, ол келесі күні Кремльде «қоғамдық ұйымдардың өкілдерімен кездесуінде» айтқан, НАТО-ны Кавказ бен АҚШ-тағы қақтығысты қоздырды деп айыптады - ішкі істерге араласып кетті деп тезистері болды. Ресейлік істер, атап айтқанда:&lt;ref name=&quot;MedKr&quot;&gt;[http://kremlin.ru/appears/2008/09/19/1615_type63374type63376, на которой он обвинил НАТО в провоцировании конфликта на Кавказе и США — во вмешательстве во внутренние дела России, сказав, в частности:type82634_206639.shtml Встречи с представителями различных сообществ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080923022634/http://kremlin.ru/appears/2008/09/19/1615_type63374type63376type82634_206639.shtml |date=2008-09-23 }} На официальном сайте Президента России&lt;/ref&gt;

{{дәйексөз|«Кавказдағы оқиғалардан кейін үлкен еуропалық келісім жасасудың өзектілігі күн сайын арта түсуде. Мұны тіпті менімен жеке сөйлесулерде, жеке әңгімелерде ештеңе қажет емес деп айтқан адамдар да түсінеді: САКҰ бәрін қамтамасыз етеді, САКҰ бәрін шешеді. САКҰ қандай шешім қабылдады, ол нені қамтамасыз етті? Тек жанжал тудырды, бұдан басқа ештеңе жоқ. &lt;...&gt; Мен бүгін таңертең «сүйікті» Интернетті ашамын, қараңыз: американдық достарымыз біз Ресей Федерациясында мұғалімдерге, дәрігерлерге, ғалымдарға, кәсіподақ жетекшілеріне және судьяларға қолдау көрсетуді жалғастырамыз дейді. Мен үшін соңғысы ерекше болды. Бұл нені білдіреді, олар біздің судьяларды тамақтандырмақ па, олар жемқорлықты қолдай ма? Егер біз бірлескен бағдарламалар туралы айтатын болсақ, онда олар негізгі әлемдік процестерді қабылдауға жақын елдермен бірге жүзеге асырылады. Егер ол осылай жалғаса берсе, жақында олар бізді президенттерді таңдайды »&lt;ref name=&quot;MedKr&quot;/&gt;.|date=2008-27-02}}
[[Сурет:Dmitry Medvedev 8 October 2008-5.jpg|thumb|200px|[[Ресей президенті|Ресей Президенті]] Дмитрий Медведев 2008 жылдың 8 қазанында Францияның [[Эвиан-лес-Бенс]] қаласында өткен Әлемдік саясат жөніндегі конференцияда сөйлеген сөзінде.]]

[[2008 жыл]]ғы 2 қазанда [[Петербордағы Диалог]] форумы аясында Германия канцлері [[Ангела Меркель]] мен кездесу барысында ол тағы да «еуропалық қауіпсіздік туралы заңды күші бар жаңа келісім» жасауға шақырды. Әлемдік қаржы дағдарысы тақырыбына тоқтала отырып, ол «бүгінгі таңда дамыған жүйе халықаралық қаржы жүйесін теңгерімді күйде ұстау бойынша ешқандай міндеттерді орындамайды» деген пікір білдірді.&lt;ref&gt;[http://kremlin.ru/appears/2008/10/02/2156_type63377type63380_207176.shtml Совместная пресс-конференция с Федеральным канцлером Германии Ангелой Меркель по итогам российско-германских межгосударственных консультаций] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006025901/http://kremlin.ru/appears/2008/10/02/2156_type63377type63380_207176.shtml |date=2008-10-06 }} На официальном сайте Президента РФ 2 октября 2008 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MedMerkPtb&quot;&gt;[http://newsru.com/russia/02oct2008/dialog.html Медведев перед Меркель раскритиковал мировой порядок: не работают системы глобальной безопасности и финансовых сдержек] [[NEWSru]] 2 октября 2008 г.&lt;/ref&gt; Медведев сонымен бірге әлемді [[Суық соғыс|қырғи қабақ соғысқа]] қайтарудың мүмкін еместігін атап өтті&lt;ref name=&quot;Medvkhol&quot;&gt;[http://newsru.com/russia/02oct2008/merkel.html Медведев и Меркель провели «петербургский диалог»: канцлер снова обвинила Россию в непропорциональных действиях на Кавказе] [[NEWSru]] 2 октября 2008 г.&lt;/ref&gt;.

[[2008 жыл]]ғы [[8 қазан]]да [[Франция]]ның [[Эвьян-ле-Бен|Эвиан]] қаласында өткен Дүниежүзілік саясат конференциясында ол АҚШ үкіметінің ғаламдық сыртқы саясатын «2001 жылдың 11 қыркүйегінен кейін» және «[[Ауғанстан]]дағы Талибан режимін құлатқаннан кейін»&lt;ref name=&quot;KrFive&quot; /&gt;, оның пікірінше, кездесті. «Біржақты әрекеттердің басталды», атап айтқанда:

{{дәйексөз|«Содан кейін, өкінішке орай, Америка Құрама Штаттарының өзінің жаһандық үстемдігін« нығайтуға »ұмтылуының салдарынан халықаралық өмірді деидеологиялық тұрғыдан шешуге және шынымен демократиялық дүниежүзілік тәртіпті орнатуға тарихи мүмкіндік жіберіліп алынды. САКҰ-ның кеңеюі ерекше құмарлықпен жүзеге асырылады. Бүгін САҚҰ мен Грузияның САҚҰ-ға кіруі белсенді талқылануда. &lt;...&gt; Альянс өзінің әскери инфрақұрылымын еліміздің шекараларына жақындастырады және Еуропада қазір батыс және оңтүстік шекараларымызда жаңа «бөлуші сызықтар» тартады. Олардың айтпағанына қарамастан, біз бұл әрекеттерді бізге қарсы бағытталған іс-әрекеттер деп санайтынымыз табиғи»&lt;ref name=&quot;InterFive&quot;&gt;[http://www.interfax.ru/politics/txt.asp?id=38002 Мир нуждается в срочном ремонте] [[Интерфакс]] 8 октября 2008 г.&lt;/ref&gt;.|date=2008-27-02}}
[[Сурет:Dmitry Medvedev in Azerbaijan 3 July 2008-2.jpg|left|250px|thumb|Дмитрий Медведев [[Әзірбайжан президенті|Әзірбайжан Президенті]] [[Ильхам Хейдарұлы Әлиев|Ильхам Әлиев]] пен. [[Баку]], 2008 жыл.]]
[[Сурет:Dmitry Medvedev in Turkmenistan 13 September 2009-1.jpg|250px|thumb|left|Жібек жолы ралли-2009 финалының салтанатты рәсімдерінде. [[Ресей президенті|Ресей Президенті]] Дмитрий Медведев, [[Түркіменстан президенті|Түркіменстан Президенті]] [[Құрбанқұлы Мәлікқұлыұлы Бердімұхамедов|Құрбанқұлы Бердімұхамедов]] (ортада) және [[Қазақстан Республикасының Президенті|Қазақстан Президенті]] [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев|Нұрсұлтан Назарбаев]].]]
[[Сурет:Dmitry Medvedev in Turkmenistan December 2009-7.jpg|250px|thumb|Дмитрий Медведев және Түркіменстан Президенті [[Құрбанқұлы Мәлікқұлыұлы Бердімұхамедов|Құрбанқұлы Бердімұхамедов]].]]

Медведевтің пікірінше, «біртұтас және қауіпсіздіктің кешенді жүйесін құруға» шақырылған жаңа Еуропалық қауіпсіздік туралы шарттың «элементтері» болды.&lt;ref name=&quot;KrFive&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;InterFive&quot;/&gt;

[[2008 жыл]]ғы 5 қарашада оқылған Федералды жиналысқа жолдаған хатында ол «нақты уақытта АҚШ әкімшілігінің Еуропадағы жаһандық зымыранға қарсы қорғаныс жүйесінің жаңа элементтеріне табанды түрде қарсы тұру үшін нақты шаралар қабылдауға ниет білдірген» нақты шараларды алғаш рет жариялады: үш зымыран полкін жоюдан бас тарту,&lt;ref name=&quot;FullPosl&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Otvetka&quot;&gt;[http://newsru.com/russia/05nov2008/pro2008.html Россия отвечает на ПРО в Европе: отказ от ликвидации трёх ракетных полков и «Искандеры» под Калининградом] [[NEWSru]] 5 ноября 2008 г.&lt;/ref&gt; [[Калининград облысы]]нда «[[Искандер (зымыран жүйесі)|Искандер]]» зымыран жүйелерін орналастыруға және американдық зымыранға қарсы қорғанысты электронды түрде тоқтатуға ниет білдірді.&lt;ref name=&quot;Natocrit&quot;&gt;[http://newsru.com/world/05nov2008/medved_reax.html В Европе обеспокоены намерением России разместить ракеты в Калининграде в ответ на ПРО США у её границ. Вашингтон «весьма огорчен»] [[NEWSru]] 5 ноября 2008 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Natocrit&quot;/&gt; Медведевтің мәлімдемесін АҚШ үкіметі және САҚҰ-ға мүше басқа елдер сынға алды; Польшаның премьер-министрі [[Дональд Туск]], атап айтқанда: «Мен бұл декларацияларға тым көп мән бермеймін» деді.&lt;ref&gt;[http://kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=1053113&amp;NodesID=5 Оружие массового раздражения] [[Коммерсантъ]] от 7 ноября 2008 г № 202(4019)&lt;/ref&gt; [[Еуропа одағы|Еуропалық Одақ]] пен Батыс ақпарат құралдары Мәскеудің әскери жоспарларын сынға алды,&lt;ref name=&quot;pressctrit&quot;&gt;[http://newsru.com/world/06nov2008/inopressa.html Западные СМИ: Медведев бросил вызов Обаме и российской Конституции] [[NEWSru]] 6 ноября 2008 г.&lt;/ref&gt; олардың кейбіреулері оларды Америка Құрама Штаттарының сайланған президенті Б.Обамаға қарсы сынақ ретінде қабылдады.&lt;ref name=&quot;Obamamail&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.themoscowtimes.com/article/1110/42/372422.htm|title=Medvedev Learned His PR Skills From Chavez|publisher=[[The Moscow Times]]|datepublished=2008-11-17|accessdate=2008-11-20|description=«By laying down this marker, Medvedev unintentionally made it much more difficult for Obama to back down from the missile-defense deployments»|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/61CT4psYP?url=http://www.themoscowtimes.com/opinion/article/medvedev-learned-his-pr-skills-from-chavez/372422.html|archivedate=2011-08-25|deadlink=yes}}&lt;/ref&gt; Медведевтің «Обаманы ашық түрде шантаждау әрекеті» туралы жазған шолушылар [[Мәскеу]]дің оған зымыранға қарсы қорғаныс жоспарларынан бас тартуға кедергі келтіретінін атап өтті.&lt;ref name=&quot;Obamamail&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.iht.com/articles/2008/11/16/europe/russia.php|title=Medvedev sets bar high for better ties with U.S.|publisher=[[International Herald Tribune]]|datepublished=17 ноября 2008 (бумажная версия)|accessdate=2008-11-20|description=«But reversing the program now, after agreements had been negotiated with Poland and the Czech Republic, both NATO allies, could be seen as backing down in the face of Russian threats.»|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/61CT6jdnG?url=http://www.nytimes.com/2008/11/16/world/europe/16iht-russia.1.17858166.html|archivedate=2011-08-25|deadlink=no}}&lt;/ref&gt; Осыған байланысты саясаттанушы [[Александр Матвеевич Гольц|А.Гольц]] Медведев «Обама сайланған күндері Ресейдің АҚШ-пен бұрыннан шиеленіскен қатынастарының күрделілігі мен шиеленісін барынша көбейту мақсатын көздеді» деп санайды&lt;ref name=&quot;Obamshant&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.moscowtimes.ru/article/1016/42/372282.htm|title=Medvedev's Missile Myth|publisher=[[The Moscow Times]]|datepublished=2008-11-11|accessdate=2008-11-20|description=«By convincing Medvedev to immediately go for the jugular the day Obama was elected president, the siloviki were probably hoping that by provoking the new U.S. president with the threat of Iskander missiles in Kaliningrad, this would force Obama to take a more hawkish stance toward Russia.»|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/61CT7QOMx?url=http://www.themoscowtimes.com/opinion/article/medvedevs-missile-myth/372282.html|archivedate=2011-08-25|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;, бұл Ресейдің [[силовики]] партиясы үшін пайдалы.&lt;ref name=&quot;Obamshant&quot;/&gt;

[[2008 жыл]]ғы [[13 қараша]]да [[Таллин]]де САҚҰ-ға мүше елдердің қорғаныс министрлерінің отырысында АҚШ Қорғаныс министрі [[Роберт Гейтс]] Медведевтің Ресейдің батыс шекараларына [[Польша]] мен [[Чехия]]ға АҚШ зымыранға қарсы қорғаныс элементтерін орналастырмаса, Ресейдің батыс шекараларына зымырандарды орналастырудан бас тарту туралы ұсынысын қабылдамады; Сонымен қатар&lt;ref name=&quot;MedProp&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/topNews/idUSTRE4AC1OD20081113|title=Medvedev: ready to respond if U.S. ends missile plan|publisher=[[Reuters]]|datepublished=2008-11-17|accessdate=2008-11-20|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/61CT9MiCS?url=http://www.reuters.com/article/2008/11/13/us-russia-medvedev-idUSTRE4AC1OD20081113|archivedate=2011-08-25|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;, Гейтс: «Шынын айтсам, Калининградқа зымырандар қажет болатынына сенімді емеспін. Соңында Ресей шекарасындағы жалғыз нақты перспективалық қауіп Иран болып табылады және менің ойымша, «Искандер» зымырандары сол жерден [[Иран]]ға жете алмайды. Бұл сұрақ, әрине, біздің және орыстардың арасында. Неліктен олардың Еуропа елдеріне зымырандарды ұшырамын деп қорқытқаны мен үшін жұмбақ болып тұр ». Гейтс қарсаңында Балтық жағалауы елдерінен, Украинадан және Ресейдің басқа да көршілес елдеріндегі әріптестерін Америка өз мүдделерін сақтайды деп сендірді&lt;ref name=&quot;GatesVOA&quot;&gt;{{cite web|url=http://voanews.com/english/2008-11-13-voa21.cfm?rss=topstories|title=Gates Criticizes Latest Russian Missile Threats|publisher=[[Голос Америки]]|datepublished=2008-11-13|accessdate=2008-11-14|lang=en|deadlink=404}}{{Недоступная ссылка|date=Сентябрь 2019 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090131055750/http://voanews.com/russian/2008-11-13-voa21.cfm Министр обороны США против предложения президента России] Русская версия материала Голоса Америки 13 ноября 2008 г.&lt;/ref&gt; Накануне Гейтс заверил коллег из Балтии, Украины и других стран-соседей России, что Америка твёрдо стоит на страже их интересов&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090125163335/http://voanews.com/russian/2008-11-12-voa13.cfm Роберт Гейтс выражает поддержку США бывшим республикам СССР] Служба новостей «Голоса Америки» 12 ноября 2008 г.&lt;/ref&gt;.

2008 жылғы 15 қарашада Дмитрий Медведев Вашингтонда өткен [[G20 дағдарысқа қарсы саммиті|G20 саммиті]]нде [[Үлкен жиырмалық|қаржы жүйесінің]] барлық институттарын күрделі жөндеуді ұсынды; Ресей Федерациясы президентінің пікірінше жаңа құрылым «ашық, мөлдір және біркелкі, тиімді және заңды» болуы керек;&lt;ref&gt;[http://newsru.com/world/15nov2008/g20.html Медведев на саммите G20: надо перекроить всю финансовую систему] [[NEWSru]] 15 ноября 2008 г.&lt;/ref&gt;; также сделал ряд иных предложений в своём выступлении&lt;ref&gt;[http://www.kremlin.ru/appears/2008/11/15/1421_type63374type63377_209229.shtml Выступление на рабочем заседании глав государств и правительств «Группы двадцати»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090419205020/http://www.kremlin.ru/appears/2008/11/15/1421_type63374type63377_209229.shtml |date=2009-04-19 }} На официальном сайте Президента РФ 15 ноября 2008 г.&lt;/ref&gt; сонымен қатар өз сөзінде бірқатар басқа ұсыныстар айтты. Медведевтің Вашингтонда сөйлеген сөздеріне байланысты «[[Мәскеулік Эхо]]» газетінің редакторы [[Юлия Леонидовна Латынина|Ю.Латынинаның]] 17 қарашада: ''Медведев [[Вашингтон]]да не деді? Мұны талқылау мағынасыз. Вашингтонда олар бізді G8 тобынан шығарды. Ельциннің басшылығымен «жеті» «сегізге» дейін кеңейтілді, бірақ Мечелдегі дәрігерден, Грузиядағы танктерден және жарылған орыс көпіршігінен кейін бізді «жетіліктің» кездесуіне шақырмады, бірақ «жиырмалықтың» отырысына, [[Оңтүстік Африка Республикасы|ОАР]], [[Индонезия]] және [[Сауд Арабиясы]] мен бірге шақырды. Арабстан бойынша. Бізді нашар үлгергені үшін қуып жіберді, бірақ бізді жалпы жиналысқа шақырды. Үлгерімі нашар оқудан шығарылған студенттен не күтуге болады? Ол орнынан тұрып: «Мен өзімді математикадан аламын» дейді. Ол орнынан тұрып: «Менің деканаттың жұмысын қалай өзгерту керектігі туралы ойым бар», - деді. Бұл соншалықты күлкілі, мен Медведевтің қарғысы әдейі жасалды деп күдіктенемін''&lt;ref&gt;[http://ej.ru/?a=note&amp;id=8575 Киндерсюрприз-2, или Экономика дуршлага] [[Латынина, Юлия Леонидовна|Ю. Л. Латынина]] ej.ru 17 ноября 2008.&lt;/ref&gt;.

2008 жылғы 4 желтоқсанда Хельсинкиде өткен [[Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы|ЕҚЫҰ]] Сыртқы істер министрлері кеңесінің отырысында АҚШ пен Ұлыбританияның ресми тұлғалары Медведевтің сол жылғы шілдеде қолданыстағы құрылымдардың жеткіліктілігін негіздей отырып&lt;ref&gt;[http://newsru.com/world/09jul2008/medv_itog.html Медведев подвел черту саммиту G8: все конструктивно, но ПРО США в Чехии «нас огорчает»] [[NEWSru]] 9 июля 2008.&lt;/ref&gt;, жаңа еуропалық қауіпсіздік архитектурасын құру туралы бастамасын қабылдамады.&lt;ref&gt;[http://newsru.com/world/04dec2008/eurobez.html Британия и США отказались от «медведевского» плана европейской безопасности] [[NEWSru]] 4 декабря 2008 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=1090256|title=Инициатива отказуема|publisher=[[Коммерсантъ]]|datepublished=2008-12-06|accessdate=2008-12-06|description=«все позиции России сформулированы настолько нечетко, что никто не понимает, чего же в итоге хотят русские. Если Москва хочет быть услышанной, надо проявлять большую прозрачность и ясность.»|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
[[Сурет:Medvedev-obama1024.JPG|thumb|250px|Президенттер [[Барак Обама|Обама]] мен Медведев [[Мәскеу]]де [[2009 жыл]]ғы 6 шілде,]]

===2009–2010 жылдар===
[[АҚШ президенті]] [[Барак Обама]]ның 2009 жылғы 20 қаңтарда қабылдаған болжамына байланысты, ресейлік-американдық саясаттанушы [[Николай Васильевич Злобин|Николай Злобин]] Ведомостиде 2009 жылдың 28 қаңтарында: ''Обаманың сыртқы саясаты жеке психологияға, ұнататын және ұнамайтын негізге алынбайды, өйткені ол Тексан Бушпен, оның ішінде Путинмен достық қарым-қатынаста. Обама саясаттағы «ұл» қарым-қатынас стилі мен нормаларды қабылдамайды. Ол мұны эмоциялар мен «түсініктер» емес, ұтымды есептеулер негізінде жүргізеді''.

[[2009 жыл]]ы 13-14 ақпанда Римде өткен [[Үлкен жиырмалық|G7]] елдерінің қаржы министрлерінің кездесуіне байланысты&lt;ref&gt;[http://newsru.com/finance/14feb2009/g7.html G7: кризис невозможно преодолеть без открытой системы мировой торговли] [[NEWSru]] 14 февраля 2009.&lt;/ref&gt;, оған А. Кудрин шақырылды, Рейтер агенттігі Мәскеудің жетілікке қатысты бұрынғы амбициялары дағдарыс пен мұнай бағасының құлдырауына ықпал ете алмады деп хабарлайды&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/worldNews/idUSTRE51E1JL20090216?feedType=RSS&amp;feedName=worldNews|title=Crisis leaves Russian ambitions thwarted at Rome G7|publisher=[[Reuters]]|datepublished=2009-02-15|accessdate=2009-02-16|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/61CTCSK5C?url=http://www.reuters.com/article/2009/02/16/us-g7-russia-idUSTRE51E1JL20090216?feedType=RSS|archivedate=2011-08-25|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

[[2009 жыл]]дың наурыз айының басында АҚШ-тың Президенті Обама Медведевтің [[The New York Times]] газетінде жарияланған «құпия» деп жарияланған хатының айналасында Ресей мен Америка баспасөзінде интрига пайда болды,&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2009/03/03/washington/03prexy.html?_r=1&amp;scp=3&amp;sq=Medvedev%20letter&amp;st=cse|title=Obama Offered Deal to Russia in Secret Letter|publisher=[[New York Times]]|datepublished=2009-03-02|accessdate=2009-03-07|lang=en|archiveurl=https://www.webcitation.org/61CTD7y1Z?url=http://www.nytimes.com/2009/03/03/washington/03prexy.html?_r=1|archivedate=2011-08-25|deadlink=no}}&lt;/ref&gt; онда АҚШ-тың жаңа әкімшілігінің бас тартуы болуы мүмкін кейбір «алмасу» туралы ұсыныс болған. ракеталарға қарсы қорғаныс жүйесін Еуропада орналастыру. Сол жылы 3 наурызда Медведев өзінің АҚШ президентімен хабарлама алмасуына түсініктеме беріп: «Егер біз қандай-да бір айырбас немесе алмасу туралы сөйлесетін болсақ, мен сізге айта аламын, мәселе бұл жолмен қойылмаған, ол нәтижесіз». Осындай көзқарас білдірілді және айтылды Президент Обама. 7 наурыздағы ФТ-да Ресей жаңа АҚШ әкімшілігінің Ресейге жасаған бірқатар символдық жеңілдіктерін тізімге алып,&lt;ref name=&quot;inosmi.ru/stories/08/11/05/3535/247774.html&quot;&gt;https://web.archive.org/web/20090310010348/http://inosmi.ru/stories/08/11/05/3535/247774.html Команда Обамы стремится пересмотреть отношения с Россией («The Washington Post», США)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;inopressa.ru/article/03Mar2009/nytimes/obama.html&quot;&gt;http://inopressa.ru/article/03Mar2009/nytimes/obama.html Питер Бейкер | The New York Times Секретное письмо Обамы: американский президент предложил российскому президенту сделку&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;http://www.expert.ru/news/2009/03/03/pismo_obama&quot;&gt;https://web.archive.org/web/20090306104411/http://www.expert.ru/news/2009/03/03/pismo_obama Секретное письмо&lt;/ref&gt; оларды премьер-министр Путиннің адресаты деп санады:&lt;ref&gt;[http://newsru.com/russia/03mar2009/promedved.html Медведев: никаких «разменов» в области ПРО с США не будет, особенно по Ирану] [[NEWSru]] 3 марта 2009.&lt;/ref&gt; «Әлем Владимир Путин алдын-ала болжанбайтын және иррационалды тұлға рөлінде қалғысы келетінін немесе ол ересек адам екенін білгісі келеді. ол әлемнің үлкен мәселелерін шешуге шынымен ұмтылады»&lt;ref&gt;
{{cite web
 |url           = http://kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=1129614&amp;NodesID=5
 |title         = Неразменное письмо
 |publisher     = [[Коммерсантъ]]
 |datepublished = 2009-03-05
 |accessdate    = 2009-03-07
 |description   = Оба президента заявили, что речь в посланиях не шла о «каких-то разменах», но дали понять, что предмет для переговоров имеется
 |deadlink      = no
}}
&lt;/ref&gt;.

[[2009 жыл]]ы маусымда Дмитрий Медведев пен [[Қытай Халық Республикасының Төрағасы]] [[Ху Цзиньтао]] арасында келіссөздер өтті,&lt;ref name=&quot;sdelk&quot;&gt;[http://www.vesti.ru/doc.html?id=294361 Россия и Китай заключили «сделку века»] // Вести, 17 июня 2009 г.&lt;/ref&gt; содан кейін Медведев энергетика саласындағы Ресей-Қытай келісімшартының шамамен 100 млрд. Бұл Ресей мен Қытай арасындағы қарым-қатынастар тарихындағы ең үлкен келісім.&lt;ref name=&quot;sdelk&quot; /&gt;

2009 жылғы 6-8 шілдеде Дмитрий Медведев Мәскеуге ресми сапары кезінде [[Барак Обама]] мен келіссөздер өткізді&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090708090335/http://www.america.gov/ru/obama_moscow.html Обама в России — начало новых отношений]&lt;/ref&gt;. АҚШ әскери жүктерін Ресей аумағы арқылы Ауғанстанға транзиті туралы екіжақты келісімдерге қол қойылды, стратегиялық шабуылдаушы қаруды қысқарту жөніндегі нұсқаулықтар баяндалды.

[[Сурет:Obama and Medvedev sign Prague Treaty 2010.jpeg|thumb|300px|[[Барак Обама]] мен Дмитрий Медведев, [[Прага бекініс|Прага сарайында]] [[СНВ-III]]-ге қол қойғаннан кейін, 8 сәуір, 2010 жыл]]
2009 жылғы [[28 қараша]]да Д.Медведев, Беларусь Президенті [[Александр Григорьевич Лукашенко|А.Г.Лукашенко]] және Қазақстан Президенті Н.Ә.Назарбаев [[Минск]]іде 2010 жылдың 1 қаңтарында [[Еуразиялық экономикалық одақ аясындағы кеден одағы|Ресей, Беларусь және Қазақстанда бірыңғай кедендік кеңістік]] құру туралы келісімге қол қойды. 2010 жылдың шілдесінде Беларусь, Қазақстан және Ресейдің Кеден одағы жұмыс істей бастады. Кейбір бағалауларға сәйкес, Кеден одағын құру экономикалық дамуды ынталандырады және қатысушы елдердің ЖІӨ-ге 2015 жылға қарай қосымша 15% қамтамасыз етуі мүмкін&lt;ref&gt;[https://stud.kz/referat/show/73861 Қазақстанның дамуы және еуразиялық интеграция.]&lt;/ref&gt;.

2009 жылдың желтоқсан айының басында Дмитрий Медведев Ватиканға қысқа жұмыс сапарымен барды, сапар барысында президент [[Папалық|Рим папасы]] [[XVI Бенедикт|Бенедикт XVI]]-мен бірге аудиторияда болды. 2009 жылғы 9 желтоқсанда Ресей мен Ватикан арасында [[елшілік]] деңгейінде дипломатиялық қатынастар орнату туралы жарлыққа қол қойылды (1990 жылдың наурызынан бастап қатынастар тұрақты миссиялардың көмегімен жүзеге асырылды)&lt;ref name=&quot;RIAN2009&quot;&gt;{{cite news|url=http://www.ivgorod.ru/news/3578|title=Медведев начал новый этап в отношениях РФ и Ватикана|date=2009-12-04|publisher=[[РИА Новости]]|accessdate=2014-05-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;РБК&quot;&gt;{{cite web
 |author      = 
 |authorlink  = 
 |coauthors   = 
 |date        = 
 |url         = http://top.rbc.ru/politics/22/03/2010/382909.shtml
 |title       = В Ватикане откроется посольство России
 |format      = 
 |work        = 
 |publisher   = РБК
 |accessdate  = 2013-04-02
 |lang        = ru
 |description = 
 |deadlink    = yes
 |archiveurl  = https://web.archive.org/web/20140503072826/http://top.rbc.ru/politics/22/03/2010/382909.shtml
 |archivedate = 2014-05-03
}}&lt;/ref&gt;.

2010 жылы 8 сәуірде [[Ресей президенті]] Дмитрий Медведев пен [[АҚШ президенті]] [[Барак Обама]] [[Прага]]да 10 жылдық [[СНВ-III|стратегиялық шабуылдаушы қаруды қысқарту туралы келісімге қол қойды]]&lt;ref name=&quot;Медведев и Обама подписали новое соглашение о СНВ&quot;&gt;{{cite web|datepublished=2010-04-08|url=http://www.lenta.ru/news/2010/04/08/start3/|title=Медведев и Обама подписали новое соглашение о СНВ|accessdate=2010-04-08|lang=рус|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Д.А.Медведев келісімге қол қою «Ресей мен АҚШ-тың қауіпсіздігін ғана емес, сонымен бірге бүкіл әлемдік қауымдастықтың қауіпсіздігін нығайтты» деді. Сондай-ақ, президенттің пікірінше, «келісім АҚШ-тың зымыранға қарсы қорғаныс жүйесінің мүмкіндіктері сандық және сапалық түрде қалыптаспаған жағдайда ғана жарамды және өміршең болады». Ресей Қарулы Күштері армиясы [[Ресей Федерациясы Қарулы Күштерінің Бас штабы|Бас штабының бастығы генерал]] Николай Макаровтың пайымдауынша, «III СНВ-те қол жеткізілген келісімдер өзара алаңдаушылықты жояды және толығымен.&lt;ref name=&quot;НАТО зовет Россию под общую крышу&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.newsru.com/world/08apr2010/snw.html|title=НАТО зовет Россию под общую крышу|accessdate=2010-04-08|lang=рус|deadlink=no}}&lt;/ref&gt; Ресейдің қауіпсіздік мүдделеріне сай келеді ». Федерация Кеңесінің Халықаралық істер жөніндегі комитетінің төрағасы [[Михаил Витальевич Маргелов|Михаил Маргеловтың]] айтуынша, СНВ III Ресейге «қару-жарақтың модернизациясын баяулатпай, жеткізіліп жатқан көлік құралдарын қайта жарақтандыруда миллиардтаған доллар үнемдеуге» мүмкіндік береді.&lt;ref name=&quot;Сенатор Маргелов считает, что Договор СНВ сэкономит России миллиарды долларов&quot;&gt;{{cite web|datepublished=2010-04-08|url=http://www.newsru.com/finance/08apr2010/margelov.html|title=Сенатор Маргелов считает, что Договор СНВ сэкономит России «миллиарды долларов»|accessdate=2010-04-08|lang=рус|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

2010 жылдың сәуірінде Д.А. Медведев Украина Президенті [[Віктор Федорович Янукович|В.Ф. Янукович]] пен келіссөздер өткізді, содан кейін [[Харьков келісімдері]]не қол қойылып, Ресейдің [[Қара теңіз флоты]]н 2017 жылдан кейін Қырымда орналастыруды жалғастыру туралы келісім жасалды.&lt;ref&gt;[http://www.rian.ru/politics/20100421/225089320.html Украина разрешила ЧФ оставаться в Крыму после 2017 года] // РИА Новости, 21 апреля 2010&lt;/ref&gt;

[[Сурет:Medvedev on the missile defense system in Europe.jpeg|left|thumb|Президенттің Еуропадағы САКҰ елдерінің зымыранға қарсы қорғаныс жүйесі төңірегінде қалыптасқан жағдай туралы мәлімдемесі]]
[[2011 жыл]]ғы 23 қарашада Дмитрий Медведев Ресей азаматтарына үндеу тастап, САКҰ-ның Еуропада зымыранға қарсы қорғаныс жүйесін орналастыруды жоспарлап отырғанына алаңдаушылық білдірді. Ол Ресей өзінің мүдделерін қорғауға дайын және жауап беруге дайын екенін айтты. Сонымен бірге Ресей Еуропа үшін «келіссөздер есігін жауып отырған жоқ» және Ресейдің ұлттық мүдделерін ескере отырып, диалогқа дайын.&lt;ref&gt;[http://www.1tv.ru/news/polit/191766 Россия примет жесткие меры в ответ на развёртывание США системы ПРО в Европе] // Первый канал, 23 ноября 2011&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://kremlin.ru/news/13637 Заявление Президента в связи с ситуацией, которая сложилась вокруг системы ПРО стран НАТО в Европе] // Kremlin.ru, 23 ноября 2011&lt;/ref&gt;

===Сталинге деген көзқарас===
Көптеген шетелдік БАҚ Медведевтің Ресейдегі сталинизмді жеңу керектігін мәлімдегеніне назар аударды&lt;ref&gt;[http://inosmi.ru/politic/20100523/160084240.html Как Медведев взялся за Сталина («SME», Словакия) Александре Гайдамацкий]&lt;/ref&gt;. Кейбір шетелдік бұқаралық ақпарат құралдары бұл «қоғам назарын басқа проблемалардан алшақтатады» деген пікірде. Басқалары президенттің әрекетін жоғары бағалайды.&lt;ref&gt;[http://www.boston.com/bostonglobe/editorial_opinion/editorials/articles/2010/05/17/medvedev_putting_stalin_in_proper_perspective/ Medvedev: Putting Stalin in proper perspective//The Boston Globe, May 17, 2010]&lt;/ref&gt;

Отандық оппозициялық БАҚ-та бақылаушылар бұл «жоғарыдағы» келісімдердің көрінісі ме,&lt;ref&gt;[http://www.ng.ru/columnist/2009-10-30/100_presidente.html Президент сказал: «Хватит!» Станислав Минин — обозреватель НГ.]&lt;/ref&gt; әлде бұл оның жеке бастамасы ма екен деп ойлайды. Саясаттанушы [[Дмитрий Борисович Орешкин|Дмитрий Орешкин]] «Сталин шынымен болған нәрсе ешқандай рөл атқармайды. Бұл қазіргі саяси күрес»&lt;ref name=autogenerated2&gt;[http://www.inosmi.ru/social/20091031/156466354.html Слова Медведева о Сталине — сигнал обществу?(«BBCRussian.com», Великобритания)]&lt;/ref&gt;. Құқық қорғаушы [[Людмила Михайловна Алексеева|Людмила Алексеева]] Медведевтің бастамасын жоғары бағалады: «Медведев өз блогында сталинизмге баға бергеніне қуаныштымын»&lt;ref name=autogenerated2 /&gt;..

Медведев сонымен қатар Ресейде Иосиф Сталин бейнеленген плакаттар болмайтынын айтты.&lt;ref name=&quot;grani.ru&quot;&gt;[http://www.grani.ru/Society/History/m.177788.html Медведев: Ренессанса сталинизма не будет.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100510003906/http://grani.ru/Society/History/m.177788.html |date=2010-05-10 }}&lt;/ref&gt; Осыдан кейін Мәскеу мэрі Сталинге арналған плакаттардан бас тартты, бірақ Санкт-Петербургте жеке [[Автобус жеңіс|автобус]] пен Сталинді [[Невский даңғылы]] жүгіріп бара жатқан Сталиннің портреті бейнеленген.&lt;ref name=&quot;grani.ru&quot;/&gt;

Медведевпен сұхбат берген журналист [[Николай Карлович Сванидзе|Сванидзе]] Медведевтің Сталин туралы пікірін ұзақ уақыт бойы халықтан жасырғанын айтады, өйткені көпшілік Сталинде [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]тың жеңімпазы ғана емес, сонымен бірге экономикалық жетістікке жеткен жақсы мемлекет қайраткерін көреді: «[[КСРО-да индустрияландыру|индустрияландыру]], қалыптасу супер державалар, өмірді болжау »және оған құрмет пен жанашырлықпен қарау&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20100617032829/http://inosmi.ru/social/20100512/159877431.html Сванидзе: «В глазах большинства Сталин остается победителем»(«Der Spiegel», Германия) 'In the Eyes of the Majority, Stalin Is a Winner' 05/06/2010]&lt;/ref&gt;.

===Әскери құрылыс===
{{main|Ресей Қарулы Күштерін реформалау (2008–2020)}}
[[File:Дмитрий Медведев за пулемётом Максим.jpg|thumb|left|282px|[[Ресей президенті]] Дмитрий Медведев [[Мәскеу]]ге жақын жерде ([[Серпухов]] маңында) [[Максим пулеметі]]нен оқ атуда]]
[[Сурет:Dmitry Medvedev in Cyprus 7 October 2010-14.jpeg|thumb|right|200px|Кипрдің [[Никосия]]дағы Ресей-[[Кипр]] келіссөздерінен кейінгі баспасөз конференциясы]]
2008 жылдың қыркүйегінде үкімет үш жылдық бюджетті әскери шығындардың едәуір өсуіне байланысты түзету туралы шешім қабылдады: 2009 жылы қорғаныс шығыстарын қаржыландырудың өсуі шамамен 27% құрады.&lt;ref name=&quot;MilitRBC&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20080926102430/http://www.rbcdaily.ru/2008/09/26/focus/382227 Танки против самолётов] [[РБК Daily]] 26 сентября 2008 г.&lt;/ref&gt;

«Новая газетаның» әскери шолушысы Владимир Мухин 2008 жылдың қазан айының басында әскери шығындардың ұлғаюына қарамастан «армияны модернизациялауға арналған қаражат келесі үш жылдық бюджетке кірмейді» деп сенген.&lt;ref name=&quot;NGNoCash&quot;&gt;[http://www.ng.ru/politics/2008-10-08/3_kartblansh.html Перевооружения не будет. Военный бюджет не предусматривает модернизации армии и флота] «[[Независимая газета|НГ»]] 8 октября 2008 г.&lt;/ref&gt;

Ресей Федерациясының жаңа Қарулы Күштерін құрудың «параметрлерінің» бірі, Президент 2008 жылғы 15 қыркүйекте бекіткен тұжырымдама бойынша, 2012 жылға дейінгі кезең үшін жедел әрекет ету күштерін құру болуы керек.&lt;ref&gt;[http://newsru.com/russia/01oct2008/fastforce.html Россия вслед за НАТО тоже создает Силы быстрого реагирования] [[NEWSru]] 1 октября 2008 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NGreduct&quot;&gt;[http://www.ng.ru/politics/2008-10-09/2_ofitsery.html Революционные шаги Сердюкова. Офицерский корпус будет сокращен вдвое] «[[Независимая газета|НГ»]] 9 октября 2008 г.&lt;/ref&gt;

2008 жылғы 8 қыркүйекте Қорғаныс министрі А.Сердюков Ресей Федерациясының Қарулы Күштерінің саны 2012 жылға қарай 1 миллион адамға дейін - 1 миллион 134 мың 800 адамнан; Бұған дейін Қорғаныс министрлігінің орталық аппаратында,&lt;ref name=&quot;MilRed&quot;&gt;[http://newsru.com/russia/08oct2008/1mln2012.html Армию России к ][[2012 год|2012 году]]&lt;span&gt; сократят до 1 миллиона военнослужащих&lt;/span&gt; [[NEWSru]] 8 октября 2008 г.&lt;/ref&gt; оның ішінде Бас штабтың негізгі бөлімдерінде айтарлықтай қысқартулар басталды деп хабарланған болатын.&lt;ref name=&quot;StaffRed&quot;&gt;[http://newsru.com/russia/01oct2008/genshtab.html Армии России уменьшат «голову»: Генштаб сократят на 50 %] [[NEWSru]] 1 октября 2008 г.&lt;/ref&gt; Министр алдына міндет қойды: «енді Ресей Федерациясының Қарулы Күштері негізінен тұрақты дайындық бөліктерінен тұрады»&lt;ref name=&quot;NGreduct&quot;/&gt;.

2008 жылғы [[14 қазан]]да Қорғаныс министрі Анатолий Сердюков алдағы реформалар туралы егжей-тегжейлі айтты: бір уақытта кіші офицерлер санының өсуі, командалық құрамның қайта құрылуы және әскери білім беру жүйесіндегі түбегейлі өзгеріспен қатар аға және аға офицерлердің саны едәуір қысқарды. Атап айтқанда,&lt;ref name=&quot;GenerRed&quot;&gt;[http://newsru.com/russia/14oct2008/reformer.html Глава Минобороны намерен сократить 200 генералов] [[NEWSru]] 14 октября 2008 г.&lt;/ref&gt; «әскерлерді жедел басқару және бақылауды жетілдіру» үшін дәстүрлі төрт деңгейлі құрылымнан (әскери округ - [[әскер]] - дивизия - полк) үш деңгейлі құрылымға ([[әскери округ]] - жедел басқару - бригада) көшу жоспарланған.&lt;ref name=&quot;GenerRed&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;NGTryokhzv&quot;&gt;[http://www.ng.ru/politics/2008-10-15/1_army.html?mthree=1 Разукрупнить и разофицерить. Таких реформ Российская армия не знала с 1990-х] «[[Независимая газета|НГ»]] 15 октября 2008 г.&lt;/ref&gt; 2012 жылға қарай генералдар санын 1100-ден 900-ге дейін қысқарту керек&lt;ref name=&quot;GenerRed&quot;/&gt;; кіші офицерлердің саны (лейтенанттар мен аға лейтенанттар) - 50 мыңнан 60 мыңға дейін. 2008 жылғы 1 қарашада Коммунистік партиядан шыққан Мемлекеттік Думаның депутаттары Медведевке қарулы күштерді реформалау тұжырымдамасын қабылдамауға шақырып,&lt;ref name=&quot;GenerRed&quot;/&gt; оны «қымбат және ойластырылған кадрлық реформа» деп атады; Мемлекеттік думаның депутаты, [[Әскерді қолдау қозғалысы|Әскерді қолдау қозғалысының жетекшісі]] [[Виктор Иванович Илюхин|Виктор Илюхин]]: «Біз сенімдіміз:&lt;ref name=&quot;KPRFProtiv&quot;&gt;[http://www.vedomosti.ru/newspaper/article.shtml?2008/11/05/167354 КПРФ ополчилась на министра] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090519045919/http://www.vedomosti.ru/newspaper/article.shtml?2008%2F11%2F05%2F167354|date=2009-05-19}} «[[Ведомости|Ведомости»]] № 209 (2231) 5 ноября 2008 г.&lt;/ref&gt; бұл қарулы күштерді жоюдың соңғы кезеңі», - деді.&lt;ref name=&quot;KPRFProtiv&quot;/&gt;&lt;ref&gt;[http://kprf.ru/rus_soc/59588.html Депутат Госдумы Виктор Илюхин назвал реформу Вооружённых Сил провальной и предложил министру обороны А. Сердюкову уйти в отставку] Сайт КПРФ 10 сентября 2008 г.&lt;/ref&gt;

2008 жылғы [[29 қараша]]да «[[Коммерсант]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.kommersant.ru/doc.aspx?DocsID=1085793|title=Перестройку армии проведут без гласности|publisher=«[[Коммерсантъ]]»|datepublished=2008-11-29|accessdate=2008-11-29|description=«О военной реформе разболтали много лишнего»|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;» газеті сол жылдың 11 қарашасында Бас штабтың бастығы Николай Макаровтың «Ресей Федерациясының Қарулы Күштерін реформалау туралы ақпараттың жария етілуіне жол бермеу туралы» директивасына қол қойғанын хабарлады; Басылым сонымен бірге «Қорғаныс министрлігіндегі дереккөздерге» сілтеме жасап, жұмыстан босату туралы есепті [[Бас штабтың Бас дирекциясы|ББД]] бастығы, армия генералы [[Валентин Владимирович Корабельников|Валентин Корабельников]] және тағы бірнеше аға генералдар ұсынғанын куәландырады. Жұмыстан босатылғаны туралы ақпаратты сол күні Ресей қорғаныс министрлігі баспасөз қызметі мен ақпарат басқарушысы полковник Дробышевский ақпараты жоққа шығарды.&lt;ref&gt;[http://newsru.com/russia/29nov2008/lozh.html Минобороны: сообщения об отставках высших военачальников — «гнусная ложь»] [[NEWSru]] 29 ноября 2008.&lt;/ref&gt;

[[File:Медведев, Высоцкий, Сердюков.jpeg|thumb|right|300px|Дмитрий Медведев [[Ресей Федерациясының Әскери-теңіз күштері|Ресей әскери-теңіз күштерінің бас қолбасшысы]] [[Владимир Сергеевич Высоцкий|Владимир Высоцкий]] мен және қорғаныс министрі [[Анатолий Эдуардович Сердюков|Анатолий Сердюков]] пен]]
22 қаңтардағы «[[Ресей газеті]]» әскерде басталған қайта құру «кеңестік де, орыс тарихын да білмейтінін» және «біз мүлдем жаңа қарулы күштерді құрып жатырмыз» деп мәлімдеді.

2009 жылы [[17 наурыз]]да министр Сердюков президент Медведевтің қатысуымен Ресей қорғаныс министрлігінің кеңейтілген алқа мәжілісінде сөйлеген сөзінде [[2025 жыл]]ға дейінгі кезеңге Қарулы Күштердің қолбасшылық жүйесін дамыту тұжырымдамасы бекітілді;&lt;ref&gt;[http://newsru.com/russia/17mar2009/serduk.html Глава Минобороны Сердюков рассказал об армии, реформе и растущих опасностях] [[NEWSru]] 17 марта 2009.&lt;/ref&gt; Өз сөзінде Медведев «күн тәртібінде барлық жауынгерлік бөлімдер мен құрамаларды тұрақты дайындық санатына ауыстыру туралы» айтты.&lt;ref&gt;[http://newsru.com/russia/17mar2009/army.html Медведев заявил о необходимости повысить боеготовность и модернизировать российскую армию] [[NEWSru]] 17 марта 2009.&lt;/ref&gt;

===Сыбайлас жемқорлықпен күрес===
2008 жылдың мамырында Медведев сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі кеңесті құру туралы жарлыққа қол қойды&lt;ref&gt;[http://ria.ru/politics/20080519/107769989.html Медведев подписал указ о мерах по противодействию коррупции | РИА Новости&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;. Сол жылдың шілде айында ол сыбайлас жемқорлықтың алдын алу жөніндегі бірқатар шараларды қамтитын Сыбайлас жемқорлыққа қарсы жоспарға қол қойды. Желтоқсан айында Медведев сыбайлас жемқорлыққа қарсы заңдар пакетіне қол қойды.&lt;ref&gt;[http://ria.ru/politics/20080731/115336045.html Медведев сообщил, что подписал план по противодействию коррупции | РИА Новости]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://ria.ru/spravka/20120404/615122656.html История борьбы с коррупцией в современной России | РИА Новости&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rg.ru/2008/08/05/plan-dok.html Национальный план противодействия коррупции — Российская Газета&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://ria.ru/politics/20081225/158088414.html Медведев подписал пакет антикоррупционных законов | РИА Новости]&lt;/ref&gt;

''[[Transparency International]]''&lt;ref name=&quot;TrIntern&quot;&gt;[http://rian.ru/politics/20080923/151518478.html Россия вошла в число наиболее коррумпированных стран] [[РИА «Новости»]] 23 сентября 2008 г.&lt;/ref&gt; халықаралық сыбайлас жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі халықаралық үкіметтік емес ұйымның 2008 жылғы 23 қыркүйекте жарияланған есебіне сәйкес Ресей сыбайлас жемқорлық деңгейі жоғары елдердің бірі болып табылады;&lt;ref name=&quot;TrIntern&quot;/&gt; 2008 жылы Ресей [[Сыбайлас жемқорлықты түйсіну индексі бойынша елдер тізімі|рейтинг]]те 147 орынға ие болды (сыбайлас жемқорлық деңгейі он балдық шкала бойынша бағаланды, он балл ең төменгі деңгей) - оның индексі 2,1 тармақты құрады, бұл өткен жылмен салыстырғанда 0,2 тармаққа аз. ел 143 орынға ие болды. Ресейдің жоғары лауазымды шенеуніктері 2008 жылдың қыркүйегінде елдегі сыбайлас жемқорлық деңгейіне ұқсас баға берді.&lt;ref name=&quot;MzdNar&quot;&gt;[http://newsru.com/russia/24sep2008/korrupz.html Российские правоохранители: Уровень коррупции в России зашкаливает, раскрываемость — низкая, до суда доходит лишь мелочь] [[NEWSru]] 24 сентября 2008 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NarKorr&quot;&gt;[http://newsru.com/russia/28sep2008/na.html «Масштабы коррупции в России достигли таких размеров, что терпеть больше нельзя», — заявил Нарышкин] [[NEWSru]] 28 сентября 2008 г&lt;/ref&gt;

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы кеңестің 2008 жылғы 30 қыркүйектегі отырысында сөйлеген сөзінде Медведев өзінің кіріспе сөзінде, атап айтқанда: ''«Біздің елімізде сыбайлас жемқорлық тек кең ауқымды емес, ауқымды сипатқа ие болды, ол біздің өмірімізді сипаттайтын таныс, күнделікті құбылыс болды»''&lt;ref&gt;[http://kremlin.ru/appears/2008/09/30/1625_type63374type63378type82634_207054.shtml Вступительное слово на заседании Совета по противодействию коррупции] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081006025818/http://kremlin.ru/appears/2008/09/30/1625_type63374type63378type82634_207054.shtml |date=2008-10-06 }} На официальном сайте Президента России 30 сентября 2008 года&lt;/ref&gt;.

[[2010 жыл]]ы Ресей индексі 2,1 балмен 180-тің 154-ші орнын алды. Transparency International Ресейдің бас директоры Елена Панфилова: «Өткен жылы Ресей бұл рейтингте 146-шы орынды иеленді. Қорытынды - бір жыл ішінде рейтингтегі көршілерден басқа - Папуа Жаңа Гвинея, Кения, Лаос және Тәжікстаннан басқа ештеңе өзгерген жоқ ». Алайда, 2011 жылы Ресей Transparency International рейтингісіндегі орнын сәл жақсартып, 182 елдің ішінен 143 орынға көтерілді&lt;ref&gt;[http://www.rian.ru/infografika/20101027/289524140.html Рейтинг восприятия коррупции в странах мира] {{V|28|1|2011}}&lt;/ref&gt;. Однако, в 2011 году Россия несколько улучшила свои позиции в рейтинге Transparency International, поднявшись на 143 место из 182 стран&lt;ref&gt;[http://ria.ru/society/20111201/503135867.html Уровень коррупции в РФ за год снизился — Transparency International | РИА Новости]&lt;/ref&gt;.

[[2011 жыл]]дың соңында [[PricewaterhouseCoopers]] халықаралық консалтингтік компаниясы Ресейде сыбайлас жемқорлықтың төмендейтіні туралы есеп жариялады. PWC баяндамасында «осы тақырып тудыратын кең қоғамдық резонанс және Ресей үкіметінің құқықтық салада қабылдаған шаралары, сонымен қатар компаниялардың ішінде сәйкестік жүйесін нығайту және қызметкерлер арасында этикалық мінез-құлықты қалыптастыру бойынша жұмыс жасау, барлығы өз жемісін береді» делінген »&lt;ref&gt;[http://www.pwc.ru/ru/forensic-services/crime-survey-2011.jhtml Россия, Всемирный обзор экономических преступлений 2011] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111210140525/http://www.pwc.ru/ru/forensic-services/crime-survey-2011.jhtml|date=2011-12-10}} // PWC; [http://www.pwc.ru/en_RU/ru/forensic-services/assets/Economic-survey-2011-Russia-ru.pdf]{{Deadlink|date=July 2024|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}&lt;/ref&gt;.

[[2012 жыл]]дың көктемінде жүргізілген британдық [[Ernst &amp; Young]] аудиторлық компаниясының зерттеуіне сәйкес, 2011 жылы Ресейде сыбайлас жемқорлық тәуекелі едәуір төмендеді және көп жағдайда әлемдік деңгейден төмен болды. «Эрнст энд Янг» зерттеуіне 43 елдің 1500-ден астам топ-менеджерлері қатысты. Мәселен, егер 2011 жылы Ресейде сауалнамаға қатысқан менеджерлердің 39% -ы бизнесті қорғау немесе корпоративті пайда алу үшін қолма-қол ақшамен пара беру керектігін айтқан болса, 2012 жылы 16% болды.&lt;ref&gt;[http://www.vedomosti.ru/career/news/1794687/ey_korrupciya_v_rossii_padaet ВЕДОМОСТИ — Ernst &amp; Young отметила снижение коррупционных рисков в России]&lt;/ref&gt;

2012 жылғы наурызда Медведев Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимылдың 2012-2013 жылдарға арналған ұлттық жоспарын бекітті, оған сәйкес мемлекеттік қызметшілердің шығындарын бақылау күшейтілді&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://top.rbc.ru/politics/13/03/2012/641550.shtml |title=Собственность нечестных чиновников отнимут в пользу государства:: Политика:: Top.rbc.ru |accessdate=2012-11-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120620143655/http://top.rbc.ru/politics/13/03/2012/641550.shtml |archivedate=2012-06-20 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;.

2016 жылдың қазан айында Ресей үкіметінің бірінші орынбасары [[Игорь Иванович Шувалов|Игорь Шувалов]] (2015 жылы Медведевтен 8,76 миллионға қарсы 97,2 миллион рубль тапқан) Медведевтің президенттігі кезінде ол «сыбайлас жемқорлық тақырыбын асырып, оған назар аударған» деген пікір білдірді. шамадан тыс »&lt;ref&gt;{{cite news|first=|last=|title=Шувалов: Медведев, будучи президентом, &quot;чрезмерно&quot; много внимания привлек к теме коррупции|url=http://www.newsru.com/russia/27oct2016/shuvalov.html|publisher=NEWSru.com|date=2016-10-27|accessdate=2016-10-27}}&lt;/ref&gt;.

===Афоризмдер===
Медведев өзінің формализмімен мақтанады: «[[Ақша жоқ, бірақ сіз ұстайсыз|Ақша жоқ, бірақ сен оны ұстап тұр!]]», «2007 жылы ешкім ешқашан оралмайды», «Менің айтқандарымның бәрі гранитке құйылған». Оның ең маңыздыларының бірі - Медведевтің 2008 жылғы ақпанда Красноярск экономикалық форумында президенттікке кандидат ретінде үлкен бағдарламалық баяндамамен сөйлеген сөзі - «Бостандық емес еркіндікке қарағанда жақсы»&lt;ref&gt;[https://ria.ru/politics/20120505/641550536.html РИА Новости, 5 мая 2012. «Отлитые в граните»: 10 цитат президента Медведева]&lt;/ref&gt;.

===ІІМ реформасы===
{{main|Ресей Ішкі істер министрлігінің реформасы}}&lt;br /&gt;{{main|«Полиция туралы» Федералдық заң}}
[[2008 жыл]]ғы 6 қыркүйекте «Ресей Федерациясының Ішкі істер министрлігінің кейбір мәселелері туралы» № 1316 қаулысымен ол Ұйымдасқан қылмыспен және терроризммен күрес департаментін&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=47712&amp;PSC=1&amp;PT=3&amp;Page=1 |title=Указ Президента РФ от 06.09.2008 № 1316 |accessdate=2009-05-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111101052806/http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=47712&amp;PSC=1&amp;PT=3&amp;Page=1 |archivedate=2011-11-01 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;, сондай-ақ Ұйымдасқан қылмысқа қарсы күрес департаментінің бүкіл аймақтық жүйесін таратты.

[[2011 жыл]]ғы 7 ақпанда Дмитрий Медведев «[[«Полиция туралы» Федералдық заң|Полиция туралы]]» Федералдық заңға қол қойды.&lt;ref name=&quot;PoliceLaw&quot;&gt;[http://news.kremlin.ru/media/events/files/41d353ffa2cb21213c58.pdf Федеральный закон о полиции] PDF-версия закона на [[kremlin.ru]]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;PoliceLawNews&quot;&gt;[http://kremlin.ru/news/10256 Дмитрий Медведев подписал Федеральный закон «О полиции»] На официальном сайте Президента РФ 7 февраля 2011 г.&lt;/ref&gt;

2011 жылғы 1 наурызда Ресей Федерациясында полиция ресми түрде тоқтатты. Қызметкерлерді қайта аттестациялау Ішкі істер министрлігінің орталық аппараты мен аумақтық органдарының басшыларынан басталды, содан кейін ішкі істер органдарының аға, орта және кіші командалық құрамы оны өткізе бастады. Аттестаттаудан өтпеген немесе оны тапсырудан бас тартқан қызметкерлер ІІМ қатарынан шығарылды.

===2012 жылғы Президент сайлауы===
{{main|Ресейдегі президент сайлауы (2012)}}
[[File:Dmitry Medvedev United Russia Congress September 2011-4.jpeg|thumb|left|Дмитрий Медведев пен Владимир Путин «Біртұтас Ресей» конгресінде, 2011 жылғы 24 қыркүйек]]
24 қыркүйек 2011 жылы «Единая Россия» партиясының съезінде Владимир Путин 2012 жылы президенттікке үміткер болатыны және Дмитрий Медведев жеңіске жетсе, үкіметті басқаратыны айтылды. Президент Медведев премьер-министр [[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путиннің]] Думадағы сайлауда «[[Біртұтас Ресей]]» партиясын басқару туралы ұсынысын қабылдады және 2012 жылы Владимир Путин президенттік сайлауға түсуі керек деді.&lt;ref name=&quot;Путин подтвердил своё выдвижение на президентских выборах&quot;&gt;[http://lenta.ru/news/2011/09/24/putinprez/ Путин подтвердил своё выдвижение на президентских выборах]&lt;/ref&gt; Делегаттар тұрғанда бұл мәлімдемені қол шапалақтады.&lt;ref name=&quot;Путин уверен в победе «Единой России»&quot;&gt;{{Cite web |url=http://inotv.rt.com/2011-09-24/Putin-uveren-v-pobede-Edinoj |title=Путин уверен в победе «Единой России» |accessdate=2011-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927103852/http://inotv.rt.com/2011-09-24/Putin-uveren-v-pobede-Edinoj |archivedate=2013-09-27 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt; Медведев дереу жауап беріп, қол шапалақтау Путиннің халық арасында танымал екендігін дәлелдейді дейді.&lt;ref name=&quot;Медведев возглавит список Единой России&quot;&gt;{{Cite web |url=http://inotv.rt.com/2011-09-24/Medvedev-vozglavit-spisok-Edinoj-Rossii |title=Медведев возглавит список «Единой России» |accessdate=2011-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927103856/http://inotv.rt.com/2011-09-24/Medvedev-vozglavit-spisok-Edinoj-Rossii |archivedate=2013-09-27 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt; Медведевтің сөйлеген сөзі отырысқа он мыңға жуық қатысушыны тыңдады&lt;ref name=&quot;Медведев рекомендовал Путина в президенты&quot;&gt;{{Cite web |url=http://inotv.rt.com/2011-09-24/Medvedev-rekomendoval-Putina-v-prezidenti |title=Медведев рекомендовал Путина в президенты |accessdate=2011-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130929015541/http://inotv.rt.com/2011-09-24/Medvedev-rekomendoval-Putina-v-prezidenti |archivedate=2013-09-29 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;.

Медведевтің сайлауға қатыспау туралы шешімі кейбір ресейліктердің теріс пікірін тудырды. [[Twitter]]-де 2011 жылдың күзінен бастап #бақытсыз [[хештег]] таралды. 2012 жылғы 7 желтоқсанда ол Twitter-дің әлемдік трендтерінде екінші орынға ие болды, оған премьер-министр Дмитрий Медведевтің бес телеарна өкілдеріне берген сұхбаты себеп болды&lt;ref name=&quot;Л&quot;&gt;[http://lenta.ru/news/2012/12/07/jalky/ Хештег «#жалкий» вышел в лидеры мировых трендов Twitter]&lt;/ref&gt;.

==Үкімет төрағасы (2012–2020)==
{{main|Бірінші Медведев үкіметі}}
2012 жылғы 7 мамырда [[Ресей президенті|Ресей Федерациясының Президенті]] Владимир Путин Ресей Федерациясы Үкіметінің Төрағасы болып тағайындалуға келісім алу үшін Думаға Дмитрий Медведевтің кандидатурасын ұсынды. Келісім 8 мамырда алынды (Медведевтің кандидатурасын «Единая Россия», [[РЛДП]] және «Әділ Ресей» фракциясының 5 депутаты қолдады,&lt;ref name=autogenerated3&gt;{{Cite web |url=http://xn--d1abbgf6aiiy.xn--p1ai/%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8/15230 |title=Владимир Путин внёс кандидатуру Дмитрия Медведева на пост председателя Правительства |accessdate=2019-08-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130420170130/http://xn--d1abbgf6aiiy.xn--p1ai/%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8/15230 |archivedate=2013-04-20 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt; ал 54 спортшы мен Коммунистік партия фракциясы қарсы дауыс берді). Дмитрий Медведевтің төрағалығымен Ресей Федерациясының Үкіметі 21 мамырда құрылды.&lt;ref&gt;[http://ria.ru/politics/20120508/644171181.html Госдума поддержала назначение Медведева премьер-министром России.]&lt;/ref&gt; Үкімет құрамы Ресей Федерациясы Президентінің 2012 жылғы 21 мамырдағы № 636 Жарлығымен бекітілген.

2012 жылғы 26 мамырда Д. Медведев «Біртұтас Ресей» партиясының төрағасы болып сайланды&lt;ref name=autogenerated4&gt;[http://www.vesti.ru/doc.html?id=804994 Дмитрий Медведев избран председателем «Единой России»], 26.05.2012, Vesti.ru&lt;/ref&gt;.

{{main|Екінші Медведев үкіметі}}
2018 жылғы [[7 мамыр]]да Ресейдің қазіргі президенті Владимир Путин Ресей Федерациясы Үкіметінің төрағасы болып тағайындалуға келісім алу үшін қайтадан Дмитрий Медведевтің кандидатурасын Ресейдің Мемлекеттік Думасына ұсынды. 2018 жылғы 8 мамырда Мемлекеттік Дума келісімін берді («[[Біртұтас Ресей]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://kremlin.ru/acts/news/57432|title=Президент назначил Дмитрия Медведева Председателем Правительства. Владимир Путин подписал Указ «О Председателе Правительства Российской Федерации»|date=2018-05-08|publisher=[[Kremlin.ru]]|lang=ru|accessdate=2018-05-08}}&lt;/ref&gt;» мен [[РЛДП]] 374 депутаты Медведевтің премьер-министр болып тағайындалуына дауыс берді, ал «Әділ Ресей» мен Коммунистік партияның 56 депутаты қарсы дауыс берді). Медведевтің екінші үкіметі ақыры 2018 жылы 18 мамырда құрылды&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.duma.gov.ru/news/26901/|title=Государственная Дума согласовала Дмитрия Медведева на пост Председателя Правительства РФ. Кандидатуру Дмитрия Медведева Государственной думе представил Президент РФ Владимир Путин. Депутаты по итогам пленарного заседания поддержали его большинством голосов|date=2018-05-08|publisher=Сайт «[[Государственная Дума Федерального Собрания Российской Федерации|Государственной Думы РФ]]»|lang=ru|accessdate=2018-05-08}}&lt;/ref&gt;.

2018 жылдың [[8 мамыр]]ында Медведев премьер-министр лауазымына үміткер ретінде алғашқы сөзінде зейнетақы реформасы туралы [[Ресейдегі зейнетақы реформасы туралы заң жобасы (2018 ж.)|заң]] жобасын тезірек Мемлекеттік Думаға енгізуге уәде берді. Ол мұндай заң жобасын 14 маусымда ресейліктерге ұсынды, ал екі күннен кейін оны Думаға ұсынды. Халықтың наразылығына қарамастан, заң жазда және қыркүйекте қаралды және 3 қазанда қабылданды. [[Ресейдегі зейнетақы реформасы (2019-2028 жж.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.rbc.ru/politics/08/05/2018/5af07c3c9a794736a9af9694|title=Госдума утвердила Медведева в должности премьера|publisher=[[РБК]]|lang=ru|date=2018-05-08|accessdate=2018-05-08}}&lt;/ref&gt;)|Реформа]] 2019 жылдың 1 қаңтарында басталды.&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Утвержден состав нового правительства РФ|url=http://www.interfax.ru/russia/613286|work=Interfax.ru|date=2018-05-18|accessdate=2018-05-18|language=ru-RU}}&lt;/ref&gt;

{{main|Ресейдегі зейнетақы реформасы (2019-2028 жж.)}}
Зейнетақы туралы заң жобасымен бір уақытта, 2018 жылдың 14 маусымында премьер-министр Дмитрий Медведев ҚҚС 20% -ға дейін ұлғайтылатынын мәлімдеді. 24 шілдеде Мемлекеттік Дума ҚҚС туралы заңды қорытынды оқылымда қабылдады, содан кейін оны Федерация Кеңесі мақұлдады. ҚҚС өсіру туралы жаңа заң 2019 жылдың 1 қаңтарынан бастап күшіне енді&lt;ref&gt;[https://www.rbc.ru/economics/14/06/2018/5b2237879a79474a23f0b576 Медведев объявил о повышении НДС в России]&lt;/ref&gt;.

[[2020 жыл]]дың [[15 қаңтар]]ында Ресей Федерациясының Президенті Владимир Путиннің [[Ресей Президентінің Федералдық жиналысқа жолдауы|Федералды жиналысқа жолдауын]] жариялағаннан екі сағат өткен соң, Медведев үкіметтің толықтай биліктен кететінін жариялап&lt;ref&gt;[https://24.kz/kz/zha-aly-tar/lemde/item/367681-resej-kimeti-otstavka-a-ketti Ресей үкіметі отставкаға кетті 2020.15.01]&lt;/ref&gt;, президент осы жолдауда [[Ресей Федерациясының Конституциясы|Конституцияға]] енгізілген түбегейлі өзгерістер аясында осындай шешім қабылдады. Путин ескі құрамға жаңа үкімет тағайындалғанға дейін міндеттерді орындауды тапсырды және Дмитрий Медведевті оған арнайы құрылған Ресей Қауіпсіздік кеңесі төрағасының орынбасары қызметіне тағайындауды ұсынды.

==Ресей Қауіпсіздік кеңесі төрағасының орынбасары==
Президенттің 2020 жылғы 16 қаңтардағы [[Ресей Президентінің Жарлығы|жарлығы]] мен ол [[Ресей Федерациясының Қауіпсіздік Кеңесі|Ресей Федерациясының Қауіпсіздік кеңесі]] төрағасының орынбасары болып тағайындалды&lt;ref&gt;[https://www.trt.net.tr/kazakh/liem/2020/01/16/riesiei-ukimieti-otstavkag-a-kietti-1341540 Ресей премьер-министрі Дмитрий Медведев үкіметтің отставкаға кеткенін жариялады. TRT 2020.16.01]&lt;/ref&gt;

==Бизнес==
1993 жылы ол Финцелл негізін салушылардың бірі болды, ол көп ұзамай Ресейдің ағаш ісі алыптарының бірі - «[[Илим (компания)|Илим]] пульп кәсіпорны» [[Мемлекеттік емес акционерлік қоғам|ЖАҚ]] құрды. Жаңа серіктестікте Медведев құқықтық мәселелер жөніндегі директор болды. Сонымен бірге Медведев «Финцелл» ЖАҚ-да 50%, ал «Илим пульп» кәсіпорнында 20% иелік етеді.&lt;ref&gt;''Ольга Проскурнина, Мария Рожкова, Ирина Резник''. Самый человечный преемник // Ведомости, № 234 (2008), [[11 декабря]] 2007 г.&lt;/ref&gt;

1998 жылы ол компанияның иелігіндегі ең ірі кәсіпорындардың бірі - Братск ағаш өңдеу зауытының директорлар кеңесіне кірді.

Президент Медведев қызметінен кеткен соң, саясаттанушы [[Станислав Александрович Белковский|Белковскийдің]] пікірінше, ол «Илим пульп» кәсіпорнындағы маңызды үлесті сақтап қалды. Ол сонымен қатар компанияны [[Олег Владимирович Дерипаска|Дерипаска]]ның шабуылдарынан құтқарды, ол оны бақылауға алғысы келді, бірақ компанияның бір бөлігі (Байкал целлюлоза және қағаз фабрикасы) жоғалды. Екінші жағынан, BLPK2 бас директорының қоғаммен байланыс жөніндегі бұрынғы орынбасары Сергей Беспалов «оның айтуынша, Медведевтің Илим Пульпке үлесі жоқ» деп мәлімдеді&lt;ref name=who /&gt;.

==Ақпараттық технологиялар саласында==
[[File:Dmitry Medvedev on laptop.jpg|thumb|250px|Дмитрий Медведев, әлемдік қаржы дағдарысына арналған бейне-хабарлама кезінде, 23 қазан 2008 ж.]]
Дмитрий Медведев - ақпараттық технологиялардың үлкен жанкүйері, өз сөздерінде компьютерлер мен Интернет&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://izvestia.ru/pobeda/article3141617/|title=Дмитрий Медведев: «Нам не надо стесняться рассказывать правду о войне — ту правду, которую мы выстрадали»|date=2010-05-07|work=[[Известия]]|accessdate=2010-05-07|archiveurl=https://www.webcitation.org/61CTyNndv?url=http://izvestia.ru/news/361448|archivedate=2011-08-25|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;, [[Электронды кітап (құрылғы)|электрондық кітаптар]] туралы жиі айтады.

===Бірінші компьютер===
Медведев өміріндегі алғашқы компьютер [[Кеңестік компьютерлік жүйелер тізімі|кеңестік]] [[Компьютерлік технологияның жиынтық жүйесі|М-6000]] компьютері болды, ол әкесімен [[Санкт-Петербург мемлекеттік технологиялық институты|Технологиялық институтта]] жұмыс істеген кезде, Ленинград мемлекеттік университетінің заң факультетінде бірінші курс студенті, заңгер ретінде жұмыс істеген&lt;ref&gt;[http://www.itogi.ru/Paper2008.nsf/Article/Itogi_2008_02_17_01_1958.html № 8 (610) Простые истины] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080227072655/http://www.itogi.ru/Paper2008.nsf/Article/Itogi_2008_02_17_01_1958.html |date=2008-02-27 }}&lt;/ref&gt;.

===Әлеуметтік желілер, сайттар және блог===
Дмитрий Медведев [[Twitter|Твиттер]]де, [[ВКонтакте]]де тіркелген және өзінің жеке блогы бар. Ол - Ресейдің алғашқы президенті, ол адамдармен бейне блог арқылы байланыс орната бастады, ол бастапқыда блог емес, өйткені оған [[Бейнелогтар]] немесе мәтіндік түсініктеме қалдыру мүмкін болмады. Кейінірек жеке '''blog.kremlin.ru''' сайтын құрғаннан кейін түсініктеме қосу мүмкіндігі қосылды&lt;ref&gt;[http://lenta.ru/news/2008/10/07/videoblog/ Дмитрий Медведев стал видеоблогером]&lt;/ref&gt;, бірақ блогқа жіберілмес бұрын пікірлер модерацияланады.&lt;ref&gt;[http://lenta.ru/news/2009/01/12/comments/ Медведев разрешил оставлять комментарии в своем блоге]&lt;/ref&gt;

[[Тірі Журнал]]-да «Дмитрий Медведевтің блогы» атты қоғамдастық бар, ол Президенттің ресми бейне блогындағы эфир аккаунты, ал Тірі Журнал пайдаланушылары Медведевтің видео және мәтіндік хабарламаларын талқылауға мүмкіндік алады.&lt;ref name=&quot;blogLJ&quot;&gt;[http://community.livejournal.com/blog_medvedev/profile blog_medvedev — Community Profile&lt;!-- Название сгенерировано ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://lenta.ru/news/2009/04/21/blogmedvedev/ Дмитрий Медведев завел ЖЖ]&lt;/ref&gt;

Саясаткер [[Instagram]] әлеуметтік желісінде де тіркелген, онда фотосуреттер мен бейнелерді жариялаумен қатар, басқа адамдардың посттарына да түсініктеме береді. 2017 жылдың қыркүйек айында ол жерде 2,8 миллионнан астам жазылушы болды.&lt;ref&gt;[https://meduza.io/shapito/2017/09/25/medvedevu-rasskazali-chto-u-nego-bolshe-podpischikov-v-instagrame-chem-u-navalnogo-on-obradovalsya Медведеву рассказали, что у него больше подписчиков в инстаграме, чем у Навального. Он обрадовался 😜] «Meduza», 25.09.2017&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://meduza.io/shapito/2017/03/10/okazyvaetsya-dmitriy-medvedev-otreagiroval-na-rassledovanie-fbk-tolko-etogo-pochti-nikto-ne-zametil Оказывается, Дмитрий Медведев отреагировал на расследование ФБК. Только этого почти никто не заметил] «Meduza», 10.03.2017&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rosbalt.ru/like/2017/09/26/1648722.html Медведев вышел на тропу войны с Навальным в Instagram] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170929103031/http://www.rosbalt.ru/like/2017/09/26/1648722.html |date=2017-09-29 }} «Росбалт», 26.09.2017&lt;/ref&gt;

Мемлекеттік басқару блогы мен '''government.ru/government.rf''' сайтынан басқа Медведевтің үш сайты бар: '''medvedev-da.ru, d-a-medvedev.ru''' және президенттікке үміткердің '''medvedev2008.ru''' сайты. Соңғысының домені 2005 жылы тіркелген&lt;ref&gt;[http://www.who.is/whois/medvedev2008.ru/ REGISTRY WHOIS FOR MEDVEDEV2008.RU]&lt;/ref&gt;.

===Дмитрий Медведев және еркін бағдарламалық қамтамасыз ету===
Бұрын Дмитрий Медведев [[Тегін бағдарламалық қамтамасыз ету|тегін]] OC Linux-ны ([[Linux|GNU / Linux]]) сынға алды. Алайда&lt;ref&gt;[http://www.3dnews.ru/news/pravitelstvo_rf_nemereno_borotsya_s_piratskim_softom/ Правительство РФ намерено бороться с пиратским софтом | Новости Hardware — 3DNews — Daily Digital Digest&lt;!-- Название сгенерировано ботом --&gt;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200128140130/https://3dnews.ru/news/pravitelstvo_rf_nemereno_borotsya_s_piratskim_softom/ |date=2020-01-28 }}&lt;/ref&gt;, 2007 жылдан бастап Дмитрий Медведев Ресейде бағдарламалық қамтамасыз ету проблемаларын үш жылдан кейін шешеді деп үміттеніп, Ресейдің мемлекеттік және оқу [[Тегін бағдарламалық қамтамасыздандыру|орындарында]] ақысыз бағдарламалық жасақтамаға көшуді қолдаушылардың бірі болды. Атап айтқанда, лицензиялық бағдарламалық қамтамасыз етуі қымбат [[Microsoft]] коммерциялық компаниясының қызметтерінен біртіндеп бас тартуға және [[GNU]] / Linux негізіндегі ақысыз бағдарламалық қамтамасыздандыру өнімдерін біртіндеп енгізуге байланысты&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://replay.waybackmachine.org/20090125171755/http://www.minsvyaz.ru/news/?id_news=6386|title=Новости|date=2007-09-21|work=Официальный сайт|publisher=Министерство связи и массовых коммуникаций РФ|accessdate=2011-04-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.gzt.ru/topnews/business/136463.html?comment=399546|title=Форточка Медведева|author=Андрей Лавров, Андрей Бирюков|date=2007-09-23|publisher=GZT.RU|accessdate=2011-04-08|deadlink=no|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110520132853/http://www.gzt.ru/topnews/business/136463.html?comment=399546|archivedate=2011-05-20}}&lt;/ref&gt;.

===Желілік қауымдастықтың өзекті мәселелеріне көзқарас===
[[Рунет]]-те Дмитрий Медведев пен Медведевтің [[Мем]] [[Превед]] мемлекетінен байланысы мем болып қалды, бұл тақырыпта [[карикатура]]лар мен «фото-моншақтар» жиі кездеседі. Интернеттегі субмәдениеттерге,&lt;ref name=&quot;medved-e1&quot;&gt;[http://www.e1.ru/news/spool/news_id-284136.html «Екатеринбург Он-Лайн», 10 декабря 2007] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131203012446/http://www.e1.ru/news/spool/news_id-284136.html |date=2013-12-03 }}&lt;/ref&gt; атап айтқанда, өрескелдікке деген қарым-қатынас туралы сұрағанда, Медведев ол құбылысты жақсы білетінін және оның өмір сүруге құқығы бар деп санайтынын айтты&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20071225082159/http://www.themoscowtimes.com/stories/2007/11/02/001.html A Soft-Spoken, 'Smart-Kid' Lawyer], The Moscow Times, [[2 ноября]] [[2007]].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ref-ru}} [http://lenta.ru/news/2007/03/05/medved/ Дмитрий Медведев: учите олбанский!], Lenta.ru, [[5 марта]] [[2007]].&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Ref-ru}} [http://www.polit.ru/event/2007/12/10/medvedev1.html Превед, Медвед] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110616042105/http://www.polit.ru/event/2007/12/10/medvedev1.html|date=2011-06-16}}, Polit.ru, [[18 декабря]] [[2007]].&lt;/ref&gt;.

[[29 наурыз]] 2019 жылы Дмитрий Медведев Рунеттің 25 жылдығына арналған ресейлік Mail.ru Group және Яндекс интернет-компанияларының топ-менеджерлерімен кездесу өткізді. Премьер-Министр Ресейдің цифрлық экономикасы жылына 15% өсіп келе жатқанын, бұл жалпы Ресей экономикасының өсімінен едәуір жоғары екенін айтты. Медведев мемлекет цифрлық экономикаға шамамен 2 трлн рубль инвестиция салуға ниетті екенін айтты. Сонымен бірге ол Интернет-индустрияның мемлекет үшін бірқатар сұрақтары бар екеніне назар аударды және үкіметтің араласуын «кез-келген бизнеске қатысты ең күшті қару» деп атады&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/3929785|title=Медведев встретился с руководством Mail.ru Group и «Яндекса»|date=2019-03-29|publisher=www.kommersant.ru|lang=ru|accessdate=2019-03-31}}&lt;/ref&gt;.

===Дмитрий Медведевпен VKLive===
2019 жылы 29 наурызда премьер-министр Медведев [[ВКонтакте]] әлеуметтік желісінде бірінші эфирге шықты, ол барысында қолданушылардың сұрақтарына жауап берді&lt;ref&gt;[https://vk.com/dmlive #VKLive c Дмитрием Медведевым]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.vedomosti.ru/politics/news/2019/03/23/797212-medvedev-otvetit-na-voprosi Медведев впервые в прямом эфире ответит на вопросы пользователей «В контакте»]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://ria.ru/20190323/1552053111.html Медведев ответит на вопросы пользователей «ВКонтакте» в прямом эфире]&lt;/ref&gt;.

===СЖҚ айыптаулары және одан кейінгі наразылықтар===
{{main|Ол Димон емес}}
[[2016 жыл]]дың 15 қыркүйегінде [[Алексей Анатольевич Навальный|Алексей Навальный]] Медведевтің [[Жазғы үй|жазғы]] резиденциясы - 2008 жылдан бері қолданып келе жатқан [[Плёс (қала)|Плёс]] қаласындағы ескі [[Миловка (жылжымайтын мүлік)|Миловка]] ғимараты туралы жазылған [[Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қор|сыбайлас жемқорлыққа қарсы]] қордың тергеуін жариялады. Аэрофототүсірілім жариялаған Навальныйдың айтуынша,{{citation needed|date=June 2016}} [[Еділ]]ге жақын орналасқан кешен аумағында жеке пирстер, шаңғы базасы, үш тікұшақ, бірнеше үй, қонақ үй, жабық және ашық бассейндер мен басқа да ғимараттар орналасқан, оның жалпы ауданы 80 га құрайды. Меншік қоршаумен қоршалған, негізгі үй үйі басқа, ішкі қоршаумен қоршалған. СЖҚ жылжымайтын мүлікті және құрылыстың қалған бөлігін қалпына келтіруді 25-30 миллиард рубльге бағалады. Оның болжамына сәйкес, Дар қоры аумақты сатып алды, [[Новатэк]] акционерлері қайырымдылыққа бөлген 33 миллиард рубль сайтты сатып алуға және көркейтуге кетті. 2011 жылдан кейін кешен «Тарихи-мәдени мұраны сақтау қорына» берілді - осылайша резиденция Медведевтің меншігінде емес, бірақ ол үнемі осында тұрады. Медведевтің ерлі-зайыпты Дар-қорының аумақты иемденуінде Алексей Навальный сыбайлас жемқорлықтың белгілерін көреді. Тергеу жарияланғаннан кейін екі күн өткеннен кейін Навальный мүліктің үстіндегі әуе кеңістігі рейстер үшін жабылды деп мәлімдеді.&lt;ref&gt;[https://meduza.io/news/2016/09/15/fbk-ulichil-medvedeva-v-remonte-dachi-na-blagotvoritelnye-dengi ФБК рассказал о секретной даче Дмитрия Медведева] // ''Meduza'', 15 сентября 2016.&lt;/ref&gt;. Через два дня после публикации расследования Навальный заявил, что воздушное пространство над имением было закрыто для полётов&lt;ref&gt;[http://www.svoboda.org/a/27997293.html Навальный: над «дачей Медведева» закрыто воздушное пространство] // «Радио Свобода», 17 сентября 2016.&lt;/ref&gt;

[[2017 жыл]]ғы 2 наурызда Алексей Навальный мен оның [[сыбайлас жемқорлыққа қарсы қор]]ы «[[Ол Димон емес|Ол сен үшін димон емес]]» тергеу фильмін жариялады. Фильм Дмитрий Медведевтің болжалды меншігі туралы баяндайды. Фильм авторларының айтуынша, қайырымдылық қорлары мен заңды түрде Медведевтің сенімді адамдарында тіркелген ұйымдар (оның ішінде туыстары мен сыныптастары) олигархтардан және [[Газпромбанк]] несиелерінен сатып алынған деген болжаммен қымбат жылжымайтын мүлікке иелік етеді. Медведев Навальныйдың айыптауларын «саяси алаяқтардың жалған өнімі» деп атады.&lt;ref&gt;[http://www.rbc.ru/society/02/03/2017/58b7f3959a79474158912948 Фонд борьбы с коррупцией рассказал о «тайной недвижимости» Медведева] // РБК, 2 марта 2016&lt;/ref&gt;. Медведев назвал обвинения Навального «лживыми продуктами политических проходимцев»&lt;ref&gt;[https://ria.ru/politics/20170419/1492569984.html Медведев о нападках Навального: «лживые продукты политических проходимцев»]&lt;/ref&gt;
[[Сурет:CPRF demonstration 1 may 2017.jpg|thumb|250px|2017 жылғы 1 мамырдағы демонстрациядағы ұран.]]

22 наурызда Мемлекеттік Думаның Коммунистік партиядан шыққан депутаты [[Валерий Фёдорович Рашкин|Валерий Рашкин]] [[Ресейдің тергеу комитеті]]нің басшысына, сондай-ақ [[Ресей Федерациясының Федералды қауіпсіздік қызметі|ФҚҚ]], [[Ресей Федерациясының Ішкі істер министрлігі|ІІМ]] және [[Ресей Федерациясының прокуратурасы|Бас прокуратура]] басшыларына СЖҚ тергеуінде сипатталған Дмитрий Медведевтің сыбайлас жемқорлық әрекеті туралы деректерді тексеруді сұрап,&lt;ref&gt;[http://www.rbc.ru/politics/22/03/2017/58d228b29a7947b85300c9ef Депутат от КПРФ попросил Чайку проверить расследование ФБК о Медведеве]&lt;/ref&gt; 2017 жылдың 20 сәуірінде РФ СК Ол оған фильмде көрсетілген фактілер тергеуді бастау үшін негіз болып табылмайтынын айтты және оның үндеуі Бас прокурорға жолданды.&lt;ref&gt;{{Cite news|author=Анна Трунина|title=СКР не нашел оснований для проверки сведений из фильма ФБК о Медведеве|url=http://www.rbc.ru/politics/21/04/2017/58fa27889a7947d7b1ad18e5|work=[[РБК]]|accessdate=2017-04-21}}&lt;/ref&gt;

2017 жылғы [[26 наурыз]]да Ресейдің 100 қаласында «Ол сен үшін емес Димон» фильмінде жарияланған [[2017 жылғы 26 наурызда Ресейде сыбайлас жемқорлыққа қарсы наразылық|биліктің жоғарғы эшелондарындағы сыбайлас жемқорлыққа қарсы жиналыстар өтті]]. Олар өз сөздерінде премьер-министрге тағылған айыптарға жауап беруді талап етті. «Дмитрий Медведев бұл күнді қалай өткізді?» Деген сұраққа Үкімет басшысы өзінің Инстаграмдағы блогында «Жаман емес, мен шаңғы тебдім» деп жауап берді, бұл бұқаралық ақпарат құралдарында сыни реакция тудырды.&lt;ref&gt;[http://www.bbc.com/russian/news-39401681?ocid=socialflow_facebook Медведев рассказал, что делал в день массовых акций протеста] BBC&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.rosbalt.ru/russia/2017/03/27/1602151.html Медведев рассказал, чем занимался в день массовых протестов в России] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170328131748/http://www.rosbalt.ru/russia/2017/03/27/1602151.html |date=2017-03-28 }} РОСБАЛТ&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://echo.msk.ru/blog/day_photo/1951606-echo/ «Неплохо, на лыжах покатался»] Эхо Москвы&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.mk.ru/politics/2017/03/27/na-lyzhakh-pokatalsya-medvedev-otvetil-na-massovye-protesty.html «На лыжах покатался»: Медведев ответил на массовые протесты] MK.RU&lt;/ref&gt;

2017 жылғы 5 сәуірде Ресей Мемлекеттік Думасы Алексей Навальныйдың Сыбайлас жемқорлыққа қарсы қорының Дмитрий Медведевке арналған материалдарын тексеру туралы РКПФ ұсынысын қабылдамады&lt;ref&gt;[http://www.bbc.com/russian/news-39508152 «Госдума отказалась проверять расследование Навального о Медведеве»], BBC Russian, 5.04.2017&lt;/ref&gt;.

2017 жылдың 11 сәуірінде [[Әлішер Бұрханұлы Османов|Әлішер Османов]] «Ол сен үшін Димон емес» фильмінде ұсынылған «ар-намыс пен қадір-қасиетті қорлайтын» ақпаратты жариялағаны үшін Навальный мен СЖҚ-ке жала жапқаны үшін сотқа жүгінді&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120515101631/http://da-medvedev.ru/svetlana-medvedeva/biography Дмитрий Медведев — личный сайт&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;. 2017 жылдың 31 мамырында Мәскеудің Люблин аудандық соты бұл талапты қанағаттандырды және сотталушыға фильмдегі барлық бейнелер мен материалдарды алып тастауды&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.rbc.ru/society/31/05/2017/592e5f559a79479e9ee6768a?from=main|title=Суд обязал Навального удалить фильм о Медведеве|website=[[РБК]]|date=2017-05-31|publisher=}}&lt;/ref&gt;, сондай-ақ теріске шығаруды жариялауды бұйырды, бірақ бұл жасалмады және фильмді әлі де [[YouTube]] және басқа видео хостинг сайттарында көруге болады.

==Жеке өмірі==
===Отбасы===
[[Сурет:Dmitry Medvedev and his wife Svetlana Medvedeva.jpg|250px|thumb|Дмитрий Медведев жұбайы [[Светлана Владимировна Медведева|Светлана]] мен]]
Ол [[1993 жыл]]ы сол мектепте оқыған [[Светлана Владимировна Медведева|Светлана Линникке]] үйленді. Менің әйелім [[Санкт-Петербург мемлекеттік экономика университеті|ЛФЭИ]] бітірді, Мәскеуде жұмыс істейді және Санкт-Петербургте әлеуметтік шаралар ұйымдастырады.

Баласы Илья (1995 ж.т.)&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120502020012/http://medvedev.kremlin.ru/biography Дмитрий Медведев — личный сайт]&lt;/ref&gt;, «адал кастингтен» өтіп, 2007 және 2008 жылдары өз атымен [[Ералаш]] телехикаясында шықты (№ 206 және № 219 шығарылым)&lt;ref&gt;[http://www.eralash.ru/library/2007/206 «Ералаш», выпуск № 206]&lt;/ref&gt; и 2008&lt;ref&gt;[http://www.eralash.ru/library/2008/219 «Ералаш», выпуск № 219]&lt;/ref&gt;. 2012 жылдың жазында Илья Медведев Ресейдің үш университетіне ([[Мәскеу мемлекеттік университеті|ММУ]], [[Санкт-Петербург мемлекеттік университеті|СПМУ]] және [[Мәскеу мемлекеттік халықаралық қатынастар институты|ММХҚИ]]) өтініш бергені туралы хабарланды, бірақ ол оқу үшін [[Мәскеу мемлекеттік халықаралық қатынастар институты|ММХҚИ]]-ны таңдады.&lt;ref&gt;[http://www.km.ru/news/prezidentskii-eralash-ili-chastnaya-zhizn-pervogo-litsa Президентский «Ералаш», или Частная жизнь первого лица], ''km.ru'', 14 октября 2011&lt;/ref&gt; Тамыздың соңында Илья Медведев [[Мәскеу мемлекеттік халықаралық қатынастар институты|ММХҚИ]])-ның Халықаралық құқық факультетінде оқитын студенттер тізіміне енгізілді. Бұл тізімде Илья конкурсқа жалпы негізде түскені көрсетілген ([[Бірыңғай мемлекеттік емтихан|БМЕ]] бағалар - ағылшын тілі - 94 балл&lt;ref&gt;[http://www.vedomosti.ru/politics/news/2541621/syn_dmitriya_medvedeva_vybral_mgimo Сын Дмитрия Медведева выбрал МГИМО]&lt;/ref&gt;, әлеуметтік ғылымдар - 83 балл, орыс тілі - 87 балл, қосымша емтихан - 100 мүмкіндіктен 95 балл)&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://abiturient.mgimo.ru/1kurs2012/MO-MO(Byudzhetnoe).xml.xls |title=Списки зачисленных в МГИМО по приказу с 1 сентября из числа рекомендованных приёмной комиссией лиц, прошедших по конкурсу (2012) |accessdate=2012-08-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130121135714/http://abiturient.mgimo.ru/1kurs2012/MO-MO(Byudzhetnoe).xml.xls |archivedate=2013-01-21 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;.

Тәтесі (әкесінің әпкесі) - Медведева Светлана Афанасьевна, «Халықтар достығы» орденінің иегері, КСРО-ның құрметті студенті, Ресей Федерациясының еңбек сіңірген мұғалімі, Ресей Жазушылар мен Журналистер одағының мүшесі, тоғыз өлең жинағының авторы, оның екеуі әндер (композитор Игорь Корчмарскиймен бірлесіп жазылған) ) [[Краснодар]]да тұрады.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://korvesti.ru/201102061601/Novosti/Obschestvo/Svetlana_Medvedeva_otmetila_svoy_yubiley.html |title=Светлана Медведева отметила свой юбилей |accessdate=2012-09-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130621194535/http://korvesti.ru/201102061601/Novosti/Obschestvo/Svetlana_Medvedeva_otmetila_svoy_yubiley.html |archivedate=2013-06-21 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;

Үй жануарларының ішінде Медведевтер отбасында ақшыл сұр [[Сібір мысығы|Нева Маскарадтың]] мысықтары Дорофей және төрт ит бар: жұп ағылшын сетерлері (ағасы мен әпкесі - Дэниел мен Джоли), Альдо алтын іздеуші және ортаазиялық шопан. Медведев көрмеде бірінші және екінші орындарды иеленді.&lt;ref&gt;[http://www.trud.ru/article/05-01-2000/5_kot_dorofej_vyshel_v_svet.html Газета «Труд» о коте Медведева]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.newizv.ru/lenta/86577 |title=Газета «Новые известия» о коте Медведева |accessdate=2010-07-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101121202140/http://www.newizv.ru/lenta/86577 |archivedate=2010-11-21 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.aif.ru/politic/article/16692 Журнал «Тайны звёзд» и газета «Аргументы и факты» о коте Медведева]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.kotdorofey.ucoz.ru «Персональный сайт первого кота России»]&lt;/ref&gt; и четыре собаки: пара английских сеттеров (брат и сестра — Дэниэл и Джоли), золотистый ретривер Альду и среднеазиатская овчарка. Сеттеры Медведева занимали первое и второе места на выставках&lt;ref&gt;[http://www.newsru.com/russia/02mar2009/dogsout.html Домашние питомцы Медведева поучаствовали в выставке собак]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.newsru.com/russia/04nov2008/setter.html У кота-кастрата Дорофея не получилось быть преемником Кони: Медведев предпочел выводить в свет английского сеттера ]&lt;/ref&gt;

===Жеке меншік===
Орталық сайлау комиссиясы 2007 жылғы желтоқсанда оған табыс туралы декларацияға сәйкес Медведевтің 367,8 шаршы метр пәтері бар; [[2006 жыл]]ғы кірістер 2 миллион 235 мың рубльді құрады.&lt;ref&gt;[http://www.gazeta.ru/politics/elections2008/2007/12/21_a_2456622.shtml Элина Билевская. ''Преемник богаче Путина''.] gazeta.ru 21 декабря 2007 г.&lt;/ref&gt;

«[[Новая газета]]ның» 2008 жылғы 10 қаңтардағы хабарлауынша,&lt;ref name=&quot;NGazMed&quot;&gt;[http://www.novayagazeta.ru/data/2008/01/00.html Сергей Канев. ''По следам налоговых деклараций кандидатов в президенты. Часть I. Кандидат Д. Медведев: «Золотые ключи-1», Тихвинская, д. 4.''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080116080528/http://www.novayagazeta.ru/data/2008/01/00.html|date=2008-01-16}} [[Новая газета]] № 01 от 10 января 2008 г.&lt;/ref&gt; 2000 жылғы 22 тамыздан бастап Минская көшесі, 1 А, пәтер мекен-жайы бойынша «Золотые ключи-1» тұрғын үй кешеніндегі көп пәтерде 364,5 м² болатын жеке пәтерде тіркелген. 38. «Новая газетаның» хабарлауынша, 2005 жылғы үй иелерінің бірыңғай тізілімінен алынған мәліметтерге сәйкес Дмитрий Медведев Мәскеуде Тихвинская көшесі, №4 үй, пәтер мекен-жайы бойынша тағы бір пәтерге ие болды. 35; жалпы ауданы - 174 м²&lt;ref name=&quot;NGazMed&quot;/&gt;.

[[2008 жыл]]ғы 18 қыркүйектегі '''vsedoma.ru''' сайтының хабарлауынша, Медведевтер іс жүзінде бұған дейін [[Борис Николаевич Ельцин|Борис Ельцин]] мен оның жанұясымен бірге тұрған [[Горки-9]] президенттік резиденциясында тұрған.&lt;ref name=&quot;VsedomaMedv&quot;&gt;[http://realty.newsru.com/article/23sep2008/medvedev Какой недвижимостью владеет Дмитрий Медведев] [[NEWSru]] 23 сентября 2008 г.&lt;/ref&gt;{{citation needed|date=June 2008}}

2008 жылдан бастап Медведев және оның жанұясы жазғы демалыста [[Еділ]] бойындағы [[Плёс (қала)|Плёс]] қаласындағы Миловка үйін, Медведев ''[[Financial Times]]'' деп атайды.&lt;ref name=&quot;ЛП&quot;&gt;[http://www.lenpravda.ru/today/277298.html Поместье четы Медведевых в Плёсе (ФОТО)]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.inopressa.ru/article/08Jul2013/ft/dacha.html Dacha моей мечты]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://flb.ru/infoprint/48862.html Тихий Плёс президента. Медведев.]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://rublev-museum.livejournal.com/346931.html rublev_museum: Светлана Медведева — новая «царица» Плёса]&lt;/ref&gt;

[[2010 жыл]]ы [http://news.kremlin.ru/news/10897 Дмитрий Медведевтің табысы] 3 378 673,63 рубльді құрады. Банктік шоттар 4 961 528,98 рубльді құрайды. Жалға беру шартымен Ресейде 4700 м² жер телімі бар. Сонымен қатар, Дмитрий Медведевтің 1948 жылғы ГАЗ 20 Победа жеңіл автокөлігі бар.

Дмитрий Медведевтің әйелі мен ұлы 2010 жылы ешқандай кіріс жарияламады және банктік шоттарда ақша жоқ.{{citation needed|date=June 2010}}

[[2018 жыл]]ғы кіріс 9,917 миллион рубльді құрады&lt;ref&gt;{{Cite web|url =https://ria.ru/20190412/1552649799.html|title =Путин в 2018 году заработал более восьми миллионов рублей|publisher = РИА «Новости»|date = 2019-04-12|accessdate=2019-04-12}}&lt;/ref&gt;.

===Хобби===
[[File:Dmitry Medvedev Zenit.jpg|250 px|thumb|Дмитрий Медведев «Зенит» - «Шахтер» матчында, 2 қараша, 2011 жыл]]
[[File:Sergey Skachkov Zemlyane + Dmitriy Medvedev prezident Russia, 21.01.2012(1).jpg|250px|thumb|[[Сергей Ростиславович Скачков|Сергей Скачков]], «[[Земляне (тобы)|Земляне]]» тобы Дмитрий Медведев, Сочи, 21 қаңтар, 2012 жыл]]
БАҚ-тың хабарлауынша (2007 жылғы желтоқсанда) Дмитрий Медведев бала кезінен қатты [[Хард-рок|рокты жақсы]] көрді&lt;ref&gt;[http://www.guardian.co.uk/russia/article/0,,2225307,00.html Putin’s Purple reign man] Guardian Unlimited, December 10, 2007&lt;/ref&gt;, [[жүзу]] мен және [[йога]] мен айналысқан.

Дмитрий Медведев [[Apple]] өнімдерінің белсенді қолданушысы ретінде танымал. Мәселен&lt;ref&gt;[http://www.echo.msk.ru/inopress/510709-echo.html «Серые» телефоны iPhone пользуются спросом у российской элиты]&lt;/ref&gt;, Дмитрий Медведев бұл телефон Ресейге ресми түрде жеткізілмеген және сертификатталмаған кезде де [[iPhone|Apple iPhone]]-ны пайдаланды және 2010 жылы Ресей президенті iPad-тың иесі болды, дегенмен ол кезде бұл құрылғылар Ресейде сатылмаған болатын.&lt;ref&gt;[http://www.lenta.ru/news/2010/05/18/ipad/ У Дмитрия Медведева появился iPad]&lt;/ref&gt; Сондай-ақ,&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://apple-ria.ru/articles/023.php |title=MacBook президента РФ Дмитрия Медведева |accessdate=2008-12-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090328172925/http://apple-ria.ru/articles/023.php |archivedate=2009-03-28 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt; Ресей Президентінің веб-сайтында бейнелерді қарау кезінде Apple [[MacBook Pro]] ноутбуктері және [[MacBook Black]]-дің бюджеттік нұсқасы бар Президенттік мекен-жайлардың бейнелері табылды. Сонымен қатар, [[Стив Джобс]] (Apple басшысы) Дмитрий Медведевке 2010 жылдың маусымында АҚШ дүкендер сөрелерінде пайда болғанға дейін iPhone 4 сыйлады.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120111215355/http://www.rbcdaily.ru/2010/06/24/media/489226 Джобс подарил президенту России iPhone 4]&lt;/ref&gt;

Санкт-Петербургтегі «[[Зенит (футбол клубы, Санкт-Петербург)|Зенит]]&lt;ref name=&quot;dni.ru&quot;&gt;{{Cite web |url=http://www.dni.ru/sport/2008/5/15/142401.html |title=Как Дмитрий Медведев болел за «Зенит» |accessdate=2008-12-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080923225513/http://www.dni.ru/sport/2008/5/15/142401.html |archivedate=2008-09-23 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gazeta.spb.ru&quot;&gt;[http://www.gazeta.spb.ru/413724-0/ Дмитрий Медведев: «„Зенит“ всегда был для меня особым клубом»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200128140122/https://gazeta.spb.ru/413724-0/ |date=2020-01-28 }}&lt;/ref&gt;» кәсіби [[Футбол]] клубының жанкүйері ретінде белгілі, ол бүкіл өмірі үшін жанкүйер болды. [[Deep Purple]] тобы - Қою күлгін.&lt;ref name=&quot;dni.ru&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;gazeta.spb.ru&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://ria.ru/photolents/20090420/168686649.html|title=Deep Purple — любимая группа Дмитрия Медведева в российском клубе|publisher=РИА Новости|accessdate=2011-10-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.lifenews.ru/news/54298|title=Медведев встретился с Deep Purple|date=2011-03-23|publisher=LifeNews|accessdate=2011-10-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://lenta.ru/news/2011/03/23/deeppurple/|title=Дмитрий Медведев выпил чаю с Deep Purple|date=2011-03-23|publisher=Лента.ру|accessdate=2011-10-12}}&lt;/ref&gt;

Кейде Дмитрий Медведев [[Linkin Park]]-тің музыкасын тыңдайды: оның жанкүйері Дмитрий Анатольевич Ильяның ұлы.&lt;ref&gt;[http://lenta.ru/news/2009/12/24/linkinftw/ Сын Медведева приучил отца слушать Linkin Park] Lenta.ru&lt;/ref&gt; Сондай-ақ, олардың бірлескен музыкалық талғамдарының арасында: «[[Машина времени]]», «[[Сплин]]», «Земляне» сияқты ресейлік орындаушылар.&lt;ref&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=8-vWxJIgm2k Дмитрий Медведев слушает Linkin Park // Источник: Youtube.com]&lt;/ref&gt;

Медведев фотографияға қызығушылық танытады. Ол бала кезінен [[Смена-8М]] камерасында суретке түсе бастады.&lt;ref name=&quot;photocameras&quot;&gt;[http://kremlin.ru/news/6824 Дмитрий Медведев: «Смысл фотографии — в особой печали о той частичке времени, которая уже никогда не вернётся»]&lt;/ref&gt; Президент ретінде ол 2010 жылдың наурыз айында Мәскеудегі Тверьский бульварында өткен «Әлем Ресейдің көзімен» атты ашық аспан астындағы фотокөрмеге қатысты.&lt;ref name=&quot;like-photo&quot;&gt;{{Cite web |url=http://mediasmi.com/2010/05/23/president-photo/ |title=Президент, по совместительству — фотограф |accessdate=2010-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110714070330/http://mediasmi.com/2010/05/23/president-photo/ |archivedate=2011-07-14 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt; Бүгінгі таңда Медведевтің арсеналында [[Leica]], [[Nikon]] және [[Canon]] камералары бар.&lt;ref name=&quot;photocameras&quot; /&gt;

Медведевтің өзі суретке деген құштарлығы туралы айтты:

{{дәйексөз|Әрине, мен адамдарды суретке түсіргенді ұнатамын. Бірақ адамдарды ату мен үшін оңай емес. Шынында да, менің жұмысым бір сәтте камерамен жүгіріп, біреуді суретке түсіре бастасам, таңқаларлық болып көрінеді. Адамдар мені түсінбейді деп қорқамын&lt;ref name=&quot;like-photo&quot; /&gt;|date=2010-27-02}}

Ол өзінің төртінші курсында темекіні тастады, бұған дейін ол күніне 5-7 темекі шегетін&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://top.rbc.ru/politics/07/12/2012/835556.shtml |title=Д. Медведев о следователях: Козлы они, конечно, что приходят в 7 утра:: Политика:: Top.rbc.ru&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |accessdate=2012-12-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121209085816/http://top.rbc.ru/politics/07/12/2012/835556.shtml |archivedate=2012-12-09 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;.

Медведев [[блогосфера]]да таралған Димонның үндеуіне мейіріммен қарайды және оны Интернет үшін жұмсақ деп санайды. Сондай-ақ, талғамға байланысты сыныптастар мен сыныптастар оған жүгіне алады.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://top.rbc.ru/society/26/05/2013/859202.shtml |title=Д. Медведев рассказал, для кого он — Димон:: Общество:: Top.rbc.ru&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt; |accessdate=2013-05-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130531103552/http://top.rbc.ru/society/26/05/2013/859202.shtml |archivedate=2013-05-31 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;

===Дін және ұлттық сұраққа қатынасы===
[[File:Dmitry Medvedev 1 October 2009-2.jpg|thumb|250px|Дмитрий Медведев, [[Курск]] [[Знаменский соборы (Курск)|Знаменский соборында]], 1 қазан 2009 ж]]
Өзінің мойындауы бойынша Дмитрий Медведев [[Орыстар|орыс]]&lt;ref name=&quot;video.obra.den.znan.&quot;&gt;[https://www.youtube.com/watch?v=nmjlOyquZ_M Видеообращение к школьникам 2:05]&lt;/ref&gt;, 23 жаста, өзінің шешімі бойынша «[[Православие]] [[шомылдыру рәсімі]]н Санкт-Петербургтегі орталық соборлардың бірінде» қабылдады, содан кейін, оның пікірінше, «ол үшін тағы бір өмір басталды »&lt;ref&gt;[http://www.itogi.ru/Paper2008.nsf/Article/Itogi_2008_02_17_01_1958.html Андрей Ванденко. ''Простые истины''.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080227072655/http://www.itogi.ru/Paper2008.nsf/Article/Itogi_2008_02_17_01_1958.html|date=2008-02-27}} Интервью с кандидатом на пост президента России «[[Итоги (журнал)|Итоги»]] No. 8 (610) 24 февраля 2008 г.&lt;/ref&gt;.

Жұбайы Светлана Медведева - Хегумен Киприан (Ященко) басқаратын «Ресейдің жас ұрпағының рухани-адамгершілік мәдениеті» мақсатты кешенді бағдарламасының қамқоршылар кеңесінің басшысы.&lt;ref&gt;[http://portal-credo.ru/site/?act=news&amp;id=59106&amp;topic=554 Православная программа, которой руководят супруга Дмитрия Медведева и иеромонах ][[РПЦ]]&lt;span&gt; МП, может получить новое развитие, считает эксперт.&lt;/span&gt; {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071217174453/http://www.portal-credo.ru/site/?act=news&amp;id=59106&amp;topic=554|date=2007-12-17}} [[Портал-Credo.Ru]] 14 декабря 2007 г.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.ogoniok.com/5028/16/ Александр Солдатов. ''Духовные внуки''.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110924211210/http://www.ogoniok.com/5028/16/|date=2011-09-24}} [[Огонёк (журнал)|Огонёк]] 24—30 декабря 2007 года.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.dnkrus.ru/issue.shtml/oprog/ О программе.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120527054205/http://www.dnkrus.ru/issue.shtml/oprog/ |date=2012-05-27 }} на сайте целевой комплексной программы «Духовно-нравственная культура подрастающего поколения России».&lt;/ref&gt;

2007 жылғы қарашада [[Қазан]]да болған кезде Дмитрий Медведев: «Діни білімді арттыру - мемлекеттің, діни бірлестіктердің және отандық білім беру жүйесінің міндеті»&lt;ref&gt;[http://www.newsru.com/religy/12nov2007/medvedev.html В России необходимо развивать собственную полноценную систему исламского образования, считает Дмитрий Медведев] [[NEWSru.com]] [[12 ноября]] 2007 года&lt;/ref&gt;, - деді. Онда ол «теологиялық білім беру ұйымдарына өздерінің білім беру бағдарламаларын мемлекеттік стандарттарға сәйкес аккредиттеу құқығын беру туралы ұсынысты» қолдады. Ол Мемлекеттік Думаның жаңа құрамы,&lt;ref&gt;[http://www.interfax-religion.ru/?act=news&amp;div=21358 Медведев поддерживает идею предоставления духовным учебным заведениям права выдавать дипломы гособразца.] Интерфакс.ru 12 ноября 2007 года&lt;/ref&gt; бірінші кезекте, мемлекеттік емес, оның ішінде діни, оқу орындары үшін білім беру бағдарламаларын мемлекеттік аккредиттеу туралы заң қабылдайды деп үміттенеді.&lt;ref&gt;[http://www.rian.ru/society/education/20071205/90998519.html Медведев выступает за госаккредитацию религиозных учебных заведений.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071213140623/http://www.rian.ru/society/education/20071205/90998519.html |date=2007-12-13 }} РИАН 05.12.2007.&lt;/ref&gt; Сондай-ақ, Қазанда ол мұсылман ұйымдары өкілдерінің Ресейдегі дәстүрлі діндердің жетекшілеріне федералды телеарналарда сөйлеу құқығын беру туралы ұсынысын қолдады&lt;ref&gt;[http://www.rosbalt.ru/2007/11/13/430590.html Медведев и религия.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080319023313/http://www.rosbalt.ru/2007/11/13/430590.html|date=2008-03-19}} [[Росбалт]] 13.11.2007.&lt;/ref&gt;.

Армияда діни лидерлердің болуы орынды деп санайды&lt;ref&gt;[http://www.regions.ru/news/science/2113078/ Дмитрий Медведев выступил за признание «религиозных» дипломов и за армейское духовенство] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071213093646/http://www.regions.ru/news/science/2113078/ |date=2007-12-13 }} regions.ru 05.12.2007.&lt;/ref&gt;.

Ол дін қайраткерлеріне Ресей азаматтығын берудің жеңілдетілген тетіктерін жасауды жақтайды&lt;ref&gt;[http://religion.sova-center.ru/events/13B742E/13CC9F1/A3E9074 СОВА / SOVA. Религия в светском обществе / Religion in Secular Society // Д. Медведев считает необходимым создать особый механизм предоставления российского гражданства религио…] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071213150930/http://religion.sova-center.ru/events/13B742E/13CC9F1/A3E9074 |date=2007-12-13 }}&lt;/ref&gt;.

24 тамызда, 2009 ж., [[Иволгинский дацан]]да, ол [[Тара (буддизм)|Ақ Тараның]] бейнесі - [[буддизм]]дегі [[Бодхисаттва]]аның жоғары мәртебелі нұсқасы деп жарияланды. Бастау рәсімі ешқандай рәсімсіз өтті, Дмитрий Медведев былай деді:

{{дәйексөз|Салт-дәстүрлеріңізді құрметтеңіз|date=2009-27-02}}

===Денсаулық жағдайы===
[[2018 жыл]]дың [[23 тамыз]]ында Кремльдегі ақпарат көздеріне сілтеме жасай отырып,&lt;ref&gt;[https://tjournal.ru/75413-proekt-so-ssylkoy-na-istochniki-v-kremle-soobshchil-o-propazhe-medvedeva «Проект» со ссылкой на источники в Кремле сообщил о пропаже Медведева] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180904225632/https://tjournal.ru/75413-proekt-so-ssylkoy-na-istochniki-v-kremle-soobshchil-o-propazhe-medvedeva |date=2018-09-04 }}&lt;/ref&gt; Жобаның жариялануы премьер-министр Медведевтің Камчаткаға [[11 тамыз]]да жасаған соңғы сапарынан кейін қоғамдық кеңістіктен жоғалып кеткені туралы хабарлады. Премьер-министрдің барлық кездесулері соңғы сәтте тоқтатылды, бірақ алдын-ала емес. Кейін Ресей Үкіметі Төрағасының баспасөз қызметі оның спорттық жарақат алғанын және қазіргі уақытта қағазбастылықпен айналысып жатқанын хабарлады. 28 тамызда Медведев алдымен Нижний Новгород облысының губернаторы Никитинмен кездесуде көпшілік алдында көрінді. Алайда, әлеуметтік желіні қолданушылар премьер-министрдің баяу сөйлей бастағанын, дауысы өзгергенін байқады.&lt;ref&gt;[https://www.rbc.ru/society/23/08/2018/5b7ee2319a7947665b0e118b Правительство объяснило «пропажу» Медведева]&lt;/ref&gt; Сонымен қатар, үкімет басшысының оң жақ қасы сол жаққа қарағанда жоғары көтерілгені айтылды&lt;ref&gt;[https://ura.news/news/1052348825 СМИ: после травмы Медведев начал говорить странно]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.bfm.ru/news/393516?from=popular_1 Странный голос Дмитрия Медведева]&lt;/ref&gt;.

== Фильмография ==
* [[Шырша (фильм)]] ''[[Камео]]''&lt;ref&gt;[http://www.imdb.com/title/tt1782568/fullcredits#cast Ёлки — в ролях] на [[IMDB]]&lt;/ref&gt;
* 2017 — «[[Ол Димон емес|Ол сен үшін Димон емес]]», СЖҚ тергеу фильмі&lt;ref&gt;[https://dimon.navalny.com/#mansurovo Он вам не Димон. Дворцы, яхты и виноградники — тайная жизнь Дмитрия Медведева]&lt;/ref&gt;

==Атақтар, марапаттар, атақтар==
===Мараптаттар===
'''Ресей Марапаттары'''
[[File:Dmitry Medvedev receives the Saint Sava award from Serbian Orthodox Church.jpg|thumb|250px|Дмитрий Медведев Сербия православ шіркеуінің жоғары наградасының - 1 дәрежелі Әулие Сава орденінің иегері болды.]]
* I дәрежелі «Отанға сіңірген еңбегі үшін» ордені (14 қыркүйек 2015 ж.) - ''мемлекетке сіңірген еңбегі, Ресей Федерациясының әлеуметтік-экономикалық дамуына қосқан үлесі үшін''&lt;ref&gt;[http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201510140046 Указ Президента Российской Федерации от 14.09.2015 № 459 «О награждении орденом „За заслуги перед Отечеством“ I степени Медведева Д. А.» ]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;орден&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.interfax.ru/russia/473442|title=Медведев награждён орденом &quot;За заслуги перед Отечеством&quot; I степени|publisher=[[Интерфакс]]|date=2015-10-14}}&lt;/ref&gt;.
* II дәрежелі «Отанға сіңірген еңбегі үшін» ордені (2005)&lt;ref&gt;[http://premier&lt;ref.gov.ru/biography/ Биография Д. А. Медведева на сайте Правительства Российской Федерации]{{Deadlink|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
* «Қазанның 1000 жылдығына арналған» медалі.&lt;ref&gt;[http://gimyrf.ru/persona/medvedev_dmitrij_anatolevich/ Медведев Дмитрий Анатольевич — ГиМУ в России] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150929095337/http://gimyrf.ru/persona/medvedev_dmitrij_anatolevich/ |date=2015-09-29 }}&lt;/ref&gt;
* Ресей Федерациясы Президентінің Алғыс хаты (20 мамыр 2002 ж.) -'' Ресей Федерациясы Президентінің 2002 жылғы Ресей Федерациясы Федералды Жиналысына Жолдауын дайындауға белсенді қатысқаны үшін''&lt;ref&gt;[http://www.kremlin.ru/acts/bank/18097 Распоряжение Президента Российской Федерации от 20 мая 2002 года № 222-рп «О поощрении активных участников подготовки Послания Президента Российской Федерации Федеральному Собранию Российской Федерации на 2002 год»]&lt;/ref&gt;
* Ресей Федерациясы Президентінің Алғыс хаты (8 шілде 2003 ж.) - Ресей Федерациясы Президентінің 2003 жылға арналған Федералдық жиналысқа Жолдауын дайындауға белсенді қатысқаны үшін&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120114082618/http://www.pravoteka.ru/pst/850/424527.html Распоряжение Президента Российской Федерации от 8 июля 2003 года № 343-рп «О поощрении активных участников подготовки Послания Президента Российской Федерации Федеральному Собранию на 2003 год»]&lt;/ref&gt;.
* 2001 ж. Ресей Федерациясы Үкіметінің білім саласындағы сыйлығының лауреаты (2002 ж. 30 тамыз) -'' жоғары кәсіби білім беру оқу орындарына арналған «Азаматтық құқық» оқулығын жасағаны үшін''.&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20070729003245/http://www.government.ru/government/governmentactivity/rfgovernmentdecisions/archive/2002/09/02/imported-news6653.htm Постановление Правительства Российской Федерации от 30 августа 2002 года № 647 «О присуждении премий Правительства Российской Федерации в области образования за 2001 год»]&lt;/ref&gt;
Горчаковтың естелік медалі (Ресей СІМ, 2008 ж.)
* Крапове Берет - ішкі әскерлердің арнайы құрамын құруға қосқан үлесі үшін (жеткізу күні белгісіз)&lt;ref&gt;[http://www.mid.ru/Nsite-sv.nsf/arh/8C333072E2CCBCA1C3257488004CEE25?OpenDocument Дипломаты наградили Президента (16 июля 2008 года, «Время новостей»)]&lt;/ref&gt;
'''Шетелдік марапаттар'''
* [[Перу Күні ордені]]нің гауһарымен Ұлы Крест кавалері (2008)&lt;ref&gt;[http://www.rian.ru/world/20081124/155794510.html Президент Перу наградил Медведева Орденом Солнца]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090126231821/http://www.cronicaviva.com.pe/content/view/64274/36/ Se inicia reunión entre García y Medvédev en Palacio de Gobierno]{{ref-es}}&lt;/ref&gt;.
* Либератор орденінің үлкен тізбегі (Венесуэла, 2008)&lt;ref&gt;[http://www.interfax.ru/news.asp?id=47990 Президент Венесуэлы наградил Медведева Орденом освободителя]. [[Интерфакс]]. 27 ноября 2008 года&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.vtv.gob.ve/videos-destacadas-en-video/11924 Condecorado Presidente Medvedev con la Orden Libertador]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Недоступная ссылка|date=Сентябрь 2019 |bot=InternetArchiveBot }}&lt;/ref&gt;.
* Юбилейная [[медаль «10 лет Астане»]] ([[Казахстан]], 2008 год)&lt;ref name=&quot;web.archive.org&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20091002131157/http://www.uniformius.ru/index/kazahstan/nagradikaz/nagradigoskaz/kazmed013.htm Медеаль Казахстана «10 жыл Астана» (10 лет Астане)]&lt;/ref&gt;.
* [[File:Medal10Astana.png|50px]] «[[Астанаға 10 жыл (медаль)|Астананың 10 жылдығы» мерейтойлық медалі]] ([[Қазақстан]], 2008)&lt;ref name=&quot;web.archive.org&quot;/&gt;.
* «Атаулы атыс қаруы» ерекшелігі (10 тамыз 2010 ж., Украина)&lt;ref&gt;Указ Президента Украины № 803/2010 от 10 августа 2010 г.; см. [http://ukranews.com/publication/1857-oruzhye-ot-prezydenta-polnyy-spysok-vladelcev-ymennykh-pystoletov Оружие от президента. Полный список владельцев именных пистолетов] // Александр Хорольский, Денис Иванеско / ІнА «Українські Новини», 8 декабря 2016 г.&lt;/ref&gt;
* Құрметті «атыс қаруы» (1 қыркүйек 2011 ж., Украина)&lt;ref&gt;Указ Президента Украины № 897/2011 от 1 сентября 2011 г.; см. [http://ukranews.com/publication/1857-oruzhye-ot-prezydenta-polnyy-spysok-vladelcev-ymennykh-pystoletov Оружие от президента. Полный список владельцев именных пистолетов] // Александр Хорольский, Денис Иванеско / ІнА «Українські Новини», 8 декабря 2016 г.&lt;/ref&gt;
* Палестина жұлдызының ордені (Палестина ұлттық басқармасы, 2011)&lt;ref&gt;[http://www.b-port.com/news/item/49486.html Медведеву вручен орден «Звезда Палестины»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170715045421/http://www.b-port.com/news/item/49486.html |date=2017-07-15 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.kp.ru/daily/25622/789635/ Медведев открыл русский парк-музей на библейской земле]&lt;/ref&gt;
* Даңқ ордені (Армения, 4 қазан 2011 ж.) - Армения мен Ресей халықтары арасындағы дәстүрлі достық қатынастарды нығайтуға, Армения Республикасы мен Ресей Федерациясы арасындағы одақтас стратегиялық қатынастарды тереңдетуге және  
* кеңейтуге, сонымен қатар бейбітшілік пен халықаралық қауіпсіздікті қорғауға қосқан жеке үлесі үшін.&lt;ref&gt;[https://www.president.am/hy/decrees/item/641/ Указ Президента Республики Армения от 4 октября 2011 года «О награждении Президента Российской Федерации Д. А. Медведева орденом Славы»]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://top.rbc.ru/politics/05/10/2011/618747.shtml |title=Президент Армении наградил Д. Медведева орденом Славы |accessdate=2011-10-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111005194516/http://top.rbc.ru/politics/05/10/2011/618747.shtml |archivedate=2011-10-05 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;
* «Данакер» ордені (Қырғызстан, 12 қыркүйек 2015 ж.) - Қырғыз Республикасы мен Ресей Федерациясы арасындағы стратегиялық ынтымақтастықты дамытуға қосқан елеулі үлесі үшін, сондай-ақ екі елдің халықтары арасындағы жан-жақты байланыстарды нығайтқаны үшін.&lt;ref&gt;[http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ru-ru/68891 Указ Президента Кыргызской Республики от 12 сентября 2015 года УП № 182 «О награждении орденом „Данакер“ Д. А. Медведева»]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.news-asia.ru/view/politics/politics/8710 Дмитрий Медведев удостоен почётной награды «Данакер»]&lt;/ref&gt;
* «Уацамонга» ордені (Оңтүстік Осетия, 2018) - «Грузияның Оңтүстік Осетия Республикасына жасаған агрессиясын жоюдағы ерекше еңбегі», сонымен қатар «Оңтүстік Осетия Республикасының тәуелсіздігін бекітуге қосқан жеке үлесі үшін»&lt;ref&gt;[https://www.kp.ru/online/news/3215124/ Президент РФ Владимир Путин и премьер-министр Дмитрий Медведев удостоились высшей государственной награды Южной Осетии — ордена «Уацамонга»]&lt;/ref&gt;.
====Конфессиялық марапаттар====
* Қасиетті Апостол Маркының Жұлдызы (Александрия Православие шіркеуі, 2009)&lt;ref&gt;[http://www.mospat.ru/index.php?page=45242 Президент России встретился с Блаженнейшим Патриархом Александрийским]&lt;/ref&gt;.
* Бірінші дәрежелі Сент-Сава ордені (Серб православие шіркеуі, 2009)&lt;ref&gt;[http://www.regions.ru/news/2245624/ Сербская Церковь наградила Дмитрия Медведева своим высшим орденом] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110925102106/http://www.regions.ru/news/2245624/ |date=2011-09-25 }}&lt;/ref&gt;.
====Құрметті академиялық атақтар====
* Құрметті заң ғылымдарының докторы, заң факультеті, Санкт-Петербург мемлекеттік университеті.&lt;ref&gt;.[http://www.law.edu.ru/person/person.asp?persID=1120638 RELP. Дмитрий Анатольевич Медведев] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190513104714/http://www.law.edu.ru/person/person.asp?persID=1120638 |date=2019-05-13 }}&lt;/ref&gt;
* Өзбекстан СІМ жанындағы Әлемдік экономика және дипломатия университетінің құрметті докторы (2009 ж.) - Ресей мен Өзбекстан арасындағы қатынастарды, достық пен ынтымақтастықты дамыту мен нығайтуға қосқан үлесі үшін.
* Баку мемлекеттік университетінің құрметті докторы (Әзірбайжан, 3 қыркүйек 2010 ж.) - білім беруді дамытудағы және Ресей-Әзірбайжан қатынастарын нығайтудағы сіңірген еңбегі үшін.&lt;ref&gt;[http://www.lifenews.ru/news/36422 Медведев стал почётным доктором БГУ]&lt;/ref&gt;
* Құрметті заң ғылымдарының докторы, Корея университеті (Корея Республикасы, 2010)&lt;ref&gt;[http://www.pravo.ru/interpravo/news/view/41844/ Дмитрий Медведев стал почётным доктором юридических наук]&lt;/ref&gt;.
====Жүлде====
* 2007 жылы «Мемлекеттік қызмет» номинациясындағы Фемис сыйлығының лауреаты ''Азаматтық кодекстің төртінші бөлігін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және заң жобасын Мемлекеттік Думада жеке көрсеткені үшін''&lt;ref&gt;[http://www.vsluh.ru/news/politics/134533.html Дмитрий Медведев не встретится с «Фемидой» до 2 марта.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200128140123/https://vsluh.ru/news/politics/134533.html |date=2020-01-28 }}&lt;/ref&gt;.
* «Православие халықтарының бірлігі халықаралық қоры» сыйлығының лауреаты. «Православие халықтарының бірлігін нығайту жолындағы ерен еңбегі үшін». Христиандық құндылықтарды қоғам өмірінде мақұлдағаны және насихаттағаны үшін »2009 жылғы Әулие Патриарх Алексий II атындағы (2010 жылғы 21 қаңтар)&lt;ref&gt;[http://www.itar-tass.com/level2.html?NewsID=14739976 К вручению премий Фонда единства православных народов]//[[ИТАР-ТАСС]], 21.01.2010, 07.48&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.patriarchia.ru/db/text/1046209.html Святейший Патриарх Московский и всея Руси Кирилл возглавил X церемонию вручения премий Международного фонда единства православных народов]&lt;/ref&gt;.
====Басқа марапаттар====
* Ұжымдық [[Ұжымдық қауіпсіздік келісімі|қауіпсіздік туралы шарт ұйымының]] Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің Құрмет грамотасы (2011 жылғы 20 желтоқсан) - ''Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы аясындағы әскери-саяси ынтымақтастықты дамыту және тереңдету бойынша 
 белсенді және нәтижелі жұмысы үшін''.
* Сенаттың және Генерал Кортес Конгресінің алтын медалдері (Испания, 3 наурыз 2009 ж.).
* Мадридтің алтын кілті (Испания, 2 наурыз 2009 ж.).
* «Ғылым белгісі» медалі (2007).
====Салқындату дәрежесі====
* 2000 жылғы 17 қаңтардан бастап - Ресей Федерациясының мемлекеттік кеңесшісі, 1-сынып&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=003306 |title=Указ Президента Российской Федерации от 17 января 2000 года № 59 |accessdate=2009-01-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110603231531/http://document.kremlin.ru/doc.asp?ID=003306 |archivedate=2011-06-03 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;.
====Әскери атағы====
* Қор полковнигі&lt;ref&gt;[http://www.aif.ru/politic/dontknow/2391 …Какое у Медведева звание?] // АиФ № 30 от 22 июля 2009&lt;/ref&gt;.
====Деректер====
* 2009 жылы [[Лондон]]да өткен [[Үлкен жиырмалық|G-20]] саммиті кезінде Дмитрий Медведевтің телефонына американдық барлау телефон соғылды.&lt;ref&gt;[http://runews24.ru/politics/wiretapping-dmitry-medvedev.html Разведка США прослушивала телефон Медведева в 2009 году]&lt;/ref&gt;
* 2012 жылы қаңтарда Дмитрий Медведевтің құрметіне [[Палестина]]ның [[Иерихон]] көшелерінің біріне есім берілді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.vz.ru/news/2012/1/20/555110.html|title=В честь Медведева названа улица в одном из древнейших городов мира|date=2012-01-20|publisher=Взгляд|accessdate=2012-01-20|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}

{{навигация|Портал = Ресей}}

{{s-start}}
{{s-off}}
{{s-bef|before=[[Александр Стальевич Волошин|Александр Волошин]]}}
{{s-ttl|title=Президент Әкімшілігінің Басшысы|years=2003 – 2005}}
{{s-aft|after=[[Сергей Семёнович Собянин|Сергей Собянин]]}}
{{s-new|reason=Пошта құрылды}}
{{s-ttl|title=Әкімшілік басшысы Ресей Федерациясының Президенті&lt;br /&gt;&lt;small&gt;since [[2007]] with [[Сергей Борисович Иванов|Сергей Иванов]]&lt;/small&gt;|years=2005 – 2008 }}
{{s-aft|after=[[Виктор Алексеевич Зубков|Виктор Зубков]]&lt;br /&gt;[[Игорь Иванович Шувалов|Игорь Шувалов]]}}
{{s-bef|before=[[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]]}}
{{s-ttl|title=[[Ресей президенті]]|years=2008 – 2012}}
{{s-aft|after=[[Владимир Владимирович Путин|Владимир Путин]]}}
{{s-end}}

{{Ресейдің президенті}}

[[Санат:Санкт-Петербург мемлекеттік университеті түлектері]]
[[Санат:Заң ғылымдарының кандидаттары]]
[[Санат:Ресей Федерациясы Президенттері]]
[[Санат:КСРО заңгерлері]]
[[Санат:Ресей заңгерлері]]
[[Санат:1 дәрежелі Отан алдындағы қызметі үшін орденінің иегерлері]]
[[Санат:Қазанның 1000 жылдығынан естелік медалінің иегерлері]]
[[Санат:Білім беру саласындағы РФ Үкіметі сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Даңқ орденінің (Армения) иегерлері]]
[[Санат:Перу Күні орденінің Үлкен крестінің иегерлері]]
[[Санат:Азат етуші орденінің Үлкен шынжырының иегерлері]]
[[Санат:Палестина Жұлдызы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Данакер орденінің иегерлері]]
[[Санат:Уацамонг орденінің иегерлері]]
[[Санат:Атаулы оқ ататын қару белгісінің (Украина) иегерлері]]
[[Санат:Санкт-Петербург мемлекеттік университеті оқытушылары]]
[[Санат:Ресей президенттігіне (2008) үміткерлер]]
[[Санат:Ресей Федерациясы президенті әкімшілігінің басшылары]]
[[Санат:Ресей қауіпсіздік кеңесі мүшелері]]
[[Санат:Ресей премьер-министрлері]]
[[Санат:Ресей Федерациясы үкіметі төрағаларының орынбасарлары]]
[[Санат:А. М. Горчаков медалінің иегерлері]]
[[Санат:Дмитрий Медведев]]
[[Санат:Санкт-Петербург мемлекеттік университетінің құрметті докторлары]]
[[Санат:XXI ғасыр саясаткерлері]]
[[Санат:Газпром директорлар кеңесі мүшелері]]
[[Санат:КОКП мүшелері]]
[[Санат:Біртұтас Ресей мүшелері]]
[[Санат:Баку мемлекеттік университетінің құрметті докторлары]]
[[Санат:XXI ғасырдағы Еуропа билеушілері]]
[[Санат:Қырым дағдарысы тұлғалары]]
[[Санат:Құқықтану оқулықтарының авторлары]]</text>
      <sha1>qvezwba1x1x3i63gsumbxrw0nvvb1eh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Балқаш (қала)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14172</id>
    <revision>
      <id>3619530</id>
      <parentid>3619135</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T12:38:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MuratbekErkebulan</username>
        <id>162992</id>
      </contributor>
      <origin>3619530</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18984" sha1="39phc3v87np4nplb7v1u1flxsj65tmk" xml:space="preserve">{{Елді мекен-Қазақстан
 |статусы                 = қала
 |атауы                   = Балқаш
 |сурет                   = {{Фотомонтаж
|photo1a                  = Балхаш-2, вокзал.jpg
|photo2a               = Балхаш, микрорайон Мухаммеджанова 6.jpg
|photo3a                = Балхаш, станция Заводская (3).jpg
|photo2b                = Балхаш, Агыбай батыра 22.jpg
|photo3b                 = 
|photo4a                  = Балхаш, улица Сейфуллина.jpg
|photo4b                  = Балхаш, АЗС на Язева-Жезказганской.jpg
|spacing                  = 2
|position                 = center
|color_border             = white
|color                    = white
|size                     = 333
|foot_montage             = 
}}
 |әкімшілік күйі          = Облыстық маңызы бар қала
 |елтаңба                 =Coats_of_arms_of_Balqash.png
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_deg = 46|lat_min = 51|lat_sec = 
  |lon_deg = 75|lon_min = 00|lon_sec = 
  |CoordAddon             =type:city(74100)_region:KZ
  |CoordScale             =
 |ел картасы              = 
 |облыс картасы           = 
 |аудан картасы           = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |облыс картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |облысы                  = Қарағанды облысы
 |кестедегі облыс         = Қарағанды облысы
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |әкімі                   = Сатаев Сапар Каиркенович
 |құрылған уақыты         = 1931
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = Прибалхашстрой
 |статус алуы               = 1937
 |жер аумағы                  = 230
 |климаты                 = 
  |тұрғыны                = {{құлдырау}}73 450&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT478686 Қазақстан Республикасы халқының жынысы және жергілікті жердің типіне қарай саны (2024 жылғы 1 қаңтарға)]&lt;/ref&gt;
  |санақ жылы             = 2024
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = [[қазақтар]] (69,71 %) &lt;br /&gt; [[орыстар]] (24,36 %) &lt;br /&gt;  [[корейлер]] (1,26 %) &lt;br /&gt; [[немістер]] (1,14%) &lt;br /&gt;  [[татарлар]] (1 %) &lt;br /&gt; [[украиндар]] (0,57 %) &lt;br /&gt; басқалары (1,96 %)&lt;br /&gt; 2022 ж.&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT453226 Қазақстан Республикасы халқының жекелеген этностары бойынша саны (2022 жыл басына)]&lt;/ref&gt;
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |телефон коды            = 71036
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 100300 - 100316
 |ортаққордағы санаты     = Balqash city
 |сайты                   = https://www.gov.kz/memleket/entities/karaganda-balkhash?lang=kk Балқаш қаласының әкімдігі
 |сайт тілі               = kz
 |сайт тілі 2             = ru
}}
[[Сурет:ISS023-E-47178 - View of Earth.jpg|thumb|293 px|Балқаш қаласының ғарыштан түсірілген фотосы]]
'''Балқаш''' — [[Балқаш]] жағалауында орналасқан қала. Балқаш көлінің жағасындағы ең ірі қалалардың бірі. Қала Қарағанды қаласынан 380 км қашықтықта [[Бертіс]] айлағында орналасқан. Халық саны – 73,4 мың адам.

==Тарихы==
[[1931]] жылы Прибалхашстрой кенті ретінде қаланған. Қала 1937 жылы Прибалхашстрой кентінің базасында құрылды. 

[[File:Balkhash-zimoi.jpg|thumb|200px|right|Қаланың қысқы көрінісі]]

Балқаш көлінің солтүстігінде 12 км жердегі [[Қоңырат мыс кен орны]] мен [[Қарағанды]] көмірінің негізінде жұмыс істейтін ірі [[Балқаш мыс қорыту зауыты|мыс қорыту зауытының]] құрылысына байланысты салына бастады. 1967 жылы Лондондық Халықаралық Көрмесінде балқаштық мыс халықаралық мыс эталоны болып танылды.

==Туризм==
[[File:Balkhash townBeach.jpg|thumb|200px|right|Қала жағажайы]]

Көл және көл маңындағы табиғат ескерткіштерінің ([[Бектау ата]] шатқалы, тоғайлы ормандар) рекреациондық потенциалы туристерді қабылдауға таптырмас мүмкіндік береді. Балқаш көлінің жағасында танымал туризм түрлері болып жағажай туризмі, спорттың су түрлері: желкенді қайық, байдаркамен және каноэмен есу, спорттық балық аулау табылады. Балқаш көлінің жағалауында жылына 4 мыңнан астам адам демалады. Демалушыларға жағдайды облыстың ірі өнеркәсіпорындары мен жеке меншік кәсіпкерлердің 9 демалыс зонасы жасайды. Көлдің батыс жағалауында халықаралық және республикалық маңызы жоғары Алматы – Екатеринбург тас жолы өтеді. Аймақта орналасқан табиғи ескерткіштердің бірі – Бектау ата тау желісі. Бектау ата тауының шыңы 1000 метрге дейін жетеді. Бектау ата тау желісінің ұзындығы 4000 га, алайда оның аумағында түрлі атқалдар мен құздар орналасқан. Мұнда өсімдіктердің жүзге тарта түрі кең таралған, олардың 45 сирек кездесетін болса, 8 Қызыл Кітапқа енгізілген. Сонымен қатар Бектау ата тауында киелі саналатын тұзщы су көзі бар «Әулие» үңгірі орналасқан. Бектау ата тау желісі – туристердің қызығушылығын тудыратын табиғат әлемінің ерекше бір туындысы.

== Халқы ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Саны (2009, 2021)&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]&lt;/ref&gt;
|-
! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
||68833 ||{{өсім}}73785 ||107,2 ||32251 ||{{өсім}}35460 ||110 ||36582 ||{{өсім}}38325 ||104,8
|}

== Географиясы ==
=== Климаты ===
&lt;div style=&quot;max-width:75%&quot;&gt;{{Қаланың ауа райы
|Жер_ілік = Балқаш 
|Дерекнама = [https://meteolabs.kz/қаз/климаты/балқаш/ Балқаш ауа райы мен климаты]
|Қаң_а_макс  = 3.9
|Ақп_а_макс  = 5.9
|Нау_а_макс  = 21.7
|Сәу_а_макс  = 32.5
|Мам_а_макс  = 33.8
|Мау_а_макс  = 37.6
|Шіл_а_макс  = 40.9
|Там_а_макс  = 39.5
|Қыр_а_макс  = 37.6
|Қаз_а_макс  = 25.8
|Қар_а_макс  = 18.9
|Жел_а_макс  = 6.8
|Жыл__а_макс  = 40.9
|Қаң_а_мин  = -35.6
|Ақп_а_мин  = -35.5
|Нау_а_мин  = -28.9
|Сәу_а_мин  = -10.4
|Мам_а_мин  = -2.9
|Мау_а_мин  = 4.6
|Шіл_а_мин  = 6.9
|Там_а_мин  = 3.7
|Қыр_а_мин  = -3.6
|Қаз_а_мин  = -14.8
|Қар_а_мин  = -29.5
|Жел_а_мин  = -35.1
|Жыл__а_мин  = -35.6
|Қаң_ор_макс  = -8.7
|Ақп_ор_макс  = -7.0
|Нау_ор_макс  = 2.0
|Сәу_ор_макс  = 14.4
|Мам_ор_макс  = 22.2
|Мау_ор_макс  = 27.8
|Шіл_ор_макс  = 29.6
|Там_ор_макс  = 28.1
|Қыр_ор_макс  = 21.7
|Қаз_ор_макс  = 12.8
|Қар_ор_макс  = 2.9
|Жел_ор_макс  = -5.2
|Жыл__ор_макс  = 11.7
|Қаң_ор_мин  = -17.8
|Ақп_ор_мин  = -17.1
|Нау_ор_мин  = -8.2
|Сәу_ор_мин  = 3.2
|Мам_ор_мин  = 10.5
|Мау_ор_мин  = 16.4
|Шіл_ор_мин  = 18.4
|Там_ор_мин  = 16.1
|Қыр_ор_мин  = 9.3
|Қаз_ор_мин  = 1.9
|Қар_ор_мин  = -5.8
|Жел_ор_мин  = -13.7
|Жыл__ор_мин  = 1.1
|Қаң_ор  = -13.3
|Ақп_ор  = -12.1
|Нау_ор  = -3.1
|Сәу_ор  = 8.8
|Мам_ор  = 16.4
|Мау_ор  = 22.1
|Шіл_ор  = 24.0
|Там_ор  = 22.1
|Қыр_ор  = 15.5
|Қаз_ор  = 7.3
|Қар_ор  = -1.5
|Жел_ор  = -9.5
|Жыл__ор  = 6.4
|Қаң_ор_ж-ш  = 13.8
|Ақп_ор_ж-ш  = 10.3
|Нау_ор_ж-ш  = 10.2
|Сәу_ор_ж-ш  = 10.6
|Мам_ор_ж-ш  = 15.6
|Мау_ор_ж-ш  = 13.2
|Шіл_ор_ж-ш  = 12.7
|Там_ор_ж-ш  = 9.5
|Қыр_ор_ж-ш  = 3.0
|Қаз_ор_ж-ш  = 7.8
|Қар_ор_ж-ш  = 16.6
|Жел_ор_ж-ш  = 12.4
|Жыл__ор_ж-ш  = 135.7
|}}
&lt;/div&gt;

==Экономикасы==
[[File:Balkhash copper smelting complex.jpg|thumb|200px|right|Қаладағы мыс қорыту зауыты]]

Балқаш еліміздегі түсті металлургияның ең маңызды орталықтарының бірі. Мұнда құрамында мыс және түсті прокат зауыттары, өндіріс газдарынан күкіртті натрий мен күкірт қышқылын алатын химия өнеркәсібі бар «Балқашмыс» акционерлік қоғамы жұмыс істейді.Оның өнімдері бірнеше шет елдерге шығарылады. Лондондағы халықаралық көрмеде Балқаш мысы ең таза мыс ретінде дүниежүзілік эталон деген атаққа ие болды (1967). Балқаш мыс қорыту комбинатын 1997 жылдың  ақпанында Оңтүстік Кореяның «Самсунг» фирмасы алып, өндірісті 6 ай ішінде жобадағы қуатына жеткізді. Бір айда 11, 5 мың тонна  рафинатталған  мыс өндірген. Жылдық өнім көлемі 100 мың тонна.

Қалада 2007 жылы 414 шаруашылық жүргізуші субъекті тіркелген, оның ішінде 
4 ірі, 45 орта, 365 шағын субъектілері.
''Негізгі экономикалық бағыт:'' 
*түсті металлургия; 
*энергетика; 

''Қаланың негізгі кәсіпорындары:''
*«ЗОЦМ» АҚ
*Балқаш қаласы әкімінің жанындағы «Су Жылу Транс» КМК

''Өндірілетін өнімнің негізгі түрлері:''
* электр және жылу энергиясы;
* түсті металдар өндірісі;

2006 жылғы қаланың ірі және орта кәсіпорындар жұмыскерлерінің тізімдік саны 20877 адамды құрады, орташа атаулы еңбекақы - 31683 теңге.
2006 жылғы өндірістік өнім көлемі (үй шаруашылық есебінсіз) 216083,4 млн. теңгені құрады.
Жылдық деректер бойынша 2006 жылы негізгі капиталға инвестициялар 5005,3 млн. теңге сомасында игерілді, бұл 2005 жылғы көлемге 117,7%-ды құрайды.
Кәсіпорындардың өз күштерімен орындалған мердігерлік жұмыстар көлемі 2006 жылы 1978,6 млн. теңгені немесе 2005 жылғы көлемінің 134,0%-ын құрады.
2006 жылғы бөлшек тауар айналым көлемі (қоғамдық тамақтандыру қызметің есепке алмағанда) 3829,2 млн. теңге шамасында құралды, ақылы қызмет көрсету көлемі (мемлекеттік басқару қызметінсіз)– 887,8 млн. теңге.

===Ауыл шаруашылығы===
2006 жылы ауыл шаруашылығы өнімінің айтарлықтай бөлігін өсімдік шаруашылығы құрады.

2006 жылғы 1 шілдеге ауыл шаруашылығы өндірушілерінің нақты бары: 1 ауыл шаруашылық кәсіпорыны, 1 іс-әрекеттегі шаруа қожалығы, 3,6 мың халықтың жеке қосалқы шаруашылығы. 
Аймақта ауыл шаруашылық өнім өндіруге 0,3 мың гектар ауыл шаруашылық жерлері пайдаланылады, оның ішінде 0,1 мың га – егістік алқаптар.

2006 жылғы астыққа 0,3 мың га ауыл шаруашылық дақылдары егілетін егістік жерлер пайдаланылды, оның ішінде
картоп 0,1 мың га, 
көкөніс 0,2 мың га. 

2006 жылы 
1,8 мың тонна картоп, 
3,6 мың тонна көкөніс-бақша дақылдары, 
0,06 мың тонна ет (тірі салмақта), 
1,8 мың тонна сүт; 
445,2 мың дана жұмыртқа өндірілді.

2007 жылғы 1 қаңтарға 
ірі қара мал саны 2,3 мың бас; 
қой мен ешкі – 3,1 мың бас; 
шошқа - 0,3 мың бас; 
жылқы - 42 бас; 
құс – 5,4 мың бас.*

==Білім==
Қалада 2006/2007 оқу жылы басына 
* 21 күндізгі жалпы білім беретін мектеп жұмыс істейді, онда 12456 оқушы оқиды,
* 1 кешкі жалпы білім беретін мектеп - 200 оқушы 
* 4 колледжде – 2736 оқушы, 
* 2 кәсіби-техникалық оқу орнында – 1195 оқушы, 
* 1 жоғары оқу орнында - 2595 оқушы оқиды.

Қалада 
* 9 кітапхана, 
* 5 клуб типті мекеме, 
* 1 мұражай істейді.&lt;ref&gt;Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5&lt;/ref&gt;

==Инфрақұрылымы==
[[File:Agybay batyr monument in Balkhash.jpg|thumb|200px|right|Қаладағы [[Ағыбай батыр]]ға арналған ескерткіш]]

[[File:Balkhash PalaceOfCulture.jpg|thumb|200px|right|Қаладағы Мәдениет үйі]]

Қалада  тарихи өлке тану мұражайы, 2 спорт кешені, жүзу бассейіні, қазақ балық шаруашылық ғылыми-зерттеу институты,  тау-кен металлургия техникумы, педагогика, медицина училищелері, Қарағанды полтехникалық университетінің жалпы техникалық факультеті, музыка мектебі, 20 шақты орта және 8 жылдық мектеп, 2 халық театры, бейнестудия , т.б.мәдениет,  денсаулық  сақтау мекемелері бар.

==Транспорты==
Балқаш – ірі жол торабы. Әуе, темір және автожолдар қаланы [[Астана]], [[Алматы]], [[Қарағанды]], [[Тараз]], [[Шымкент]]  қалаларымен, [[Мәскеу]] және [[Орталық Азия]] елдерімен байланыстырады.

=== Горком бірінші хатшылары ===
# [[Алексей Иванович Неклюдов]] 1940 — 1946
# ?
# [[Жүніс Әбуғалиев]] 1971—1988 Арғын Қараесек Әлтеке
# ?

=== Әкімдері===
# Григорьевский Владимир Александрович (1993-95г.г.)
# Попович В. Г.
# Мазуренко Владимир Петрович (1995 г.г. Администация басшысы) (1995-97жж. қала әкімі)
# [[Қасымқан Қаскенұлы Ахметов]] (1997 — маусым 2003) Арғын Қаракесек Қояншы тағай?
# [[Қариполла Орынбекұлы Мұқатов]] (2003—2005)
# [[Қажымұрат Әбілқайырұлы Төкішев]] (2005—2007) Арғын Қаракесек Әлтеке
# [[Қадыржан Гейнятұлы Тейлянов]] (09.2007-04.2012)
# [[Нұрлан Ерікбайұлы Әубәкіров]] (05.2012-06.2014)
# [[Ардақ Татымбекұлы Райымбеков]]  (07.2014-06.2015)
# Аглиулин Александр Минвалиевич (06.2015-07.2019)
# [[Ораз Қайсаұлы Тәуірбеков]] (с 07.2019)&lt;ref&gt;{{cite web |author = |url = http://forum.vbalkhashe.kz/Thread-gordost-balhashcev?pid=379886 |title = Гордость балхашцев |lang = ru |website = forum.vbalkhashe.kz |date = |access-date = 2025-04-27 |url-status = live |archive-url = |archive-date = }}&lt;/ref&gt;
# [[Қайрат Амангелдіұлы Қамзин]] с 5 сентября 2022 — 10.05.2023 Арғын Қаракесек Керней
# [[Сапар Қайыркенұлы Сатаев]] 10.05.2023 бастап

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{Балқаш қалалық әкімдігі елді мекендері}}
{{Қарағанды облысы}}
{{Қазақстан қалалары}}

[[Санат:Балқаш]]</text>
      <sha1>39phc3v87np4nplb7v1u1flxsj65tmk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рига</title>
    <ns>0</ns>
    <id>16534</id>
    <revision>
      <id>3619689</id>
      <parentid>2768210</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T09:56:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EUPBR</username>
        <id>164587</id>
      </contributor>
      <origin>3619689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4795" sha1="jb474db4i6t7w7cznylg0x7ubzie9yr" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = Қала
 |қазақша атауы           = Рига
 |шынайы атауы            = {{lang-lv|Rīga}}
 |сурет                   = {{Photomontage|
 |color=#ffffff
 |photo1a = Riga House of the Blackheads (47763013861).jpg
 |photo1b = Riga Elizabetes ielā 10b,.JPG
 |photo2a = Old Riga Vecrīga Town Hall.jpg
 |photo2b = Opera house with pond.jpg
 |photo3a = Freedom Monument Latvia 03.jpg
 |photo3b = Riga the Cat house (cropped).JPG
 |photo5a = Riga_downtown.jpg
 | position = center
 | spacing = 2
 | border = 0
 | size = 275
}}
 |жағдайы                 = Астана
 |ел                      = Латвия
 |елтаңба                 = Rigas Gerbonis.png
 |ту                      = Flag_of_Riga.svg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 120
 |ту ені                  = 150
  |lat_dir = N|lat_deg = 56|lat_min = 56|lat_sec = 51
  |lon_dir = E|lon_deg = 24|lon_min = 6|lon_sec = 25
  |CoordAddon             = type:city(703581)_region:LV
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 300
 |аймақ картасының өлшемi = 300
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Тарихи облыс
 |аймағы                  = Видземе
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                   = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 3 аудан және 3 қала маңы
 |басшының түрi           = Мэр
 |басшысы                   = Эдвинс Балшевицс (м. а.)&lt;ref&gt;[https://www.riga.lv/ru/news/na-osnovanii-zakona-o-rospuske-rizhskoi-dumy-prinjatom-seimom-13-fevralja-2020-goda-s-25-fevralja-2020-goda-v-gorodskoe-samoupravlenie-naznachena-vremennaja-administracija?19069] - Риганың ресми сайты{{ref-ru}}&lt;/ref&gt;
 |құрылған уақыты         = 1201
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 1225
 |жер аумағы              = 304,05&lt;ref&gt;[http://www.riga.lv/RU/Channels/About_Riga/Riga_in_numbers/default.htm Рига қаласының ресми сайты]&lt;/ref&gt;
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 7
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 632 614&lt;ref name=&quot;data.csb.gov.lv&quot;&gt;[http://data.csb.gov.lv/pxweb/lv/iedz/iedz__iedzskaits__ikgad/ISG020.px/table/tableViewLayout1/?rxid=5fc39940-d36b-4c77-b501-eca71fc108d2 Iedzīvotāju skaits un tā izmaiņas statistiskajos reģionos, republikas pilsētās, novadu pilsētās un novados]&lt;/ref&gt;
  |санақ жылы             = 2019
  |тығыздығы              = {{#expr: 632614 / 307.17 round 1}}
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = [[латыштар]], [[орыстар]] және басқалары
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2
 |DST                     = бар
 |телефон коды            = &lt;small&gt;(+371)&lt;/small&gt; 67, &lt;small&gt;(+371)&lt;/small&gt; 66
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = LV-1001 … LV-1084
 |автомобиль коды         = LV
 |идентификатор түрі      = ATVK коды
 |сандық идентификаторы   = 0010000
 |ортаққордағы санаты     = Riga
 |сайты                   = http://www.riga.lv/
 |сайт тілі               = lv
| add1n = Марапаттары
| add1 = {{Ленин ордені|түрі=қала}}
}}
'''Рига''' ({{lang-lv|{{audio-nohelp|Lv-Rīga.ogg|Rīga}}}} {{IPA|[ˈriːɡa]}}, {{lang-liv|Rīgõ}}) — [[Латвия]]ның астанасы, ірі порт және өнеркәсіп орталығы.

== Тарихы ==

== Географиясы ==

== Халқы ==

=== Атақты тұрғындары ===

== Өнеркәсібі ==

== Оқу орындары ==

== Тарихи ескерткіштері ==

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{geo-stub}}

{{Еуропа елордалары}}

[[Санат:Латвия қалалары]]
[[Санат:Еуропа елордалары]]
[[Санат:Рига]]
[[Санат:Ганза]]</text>
      <sha1>jb474db4i6t7w7cznylg0x7ubzie9yr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қарақұрт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>29498</id>
    <revision>
      <id>3619524</id>
      <parentid>3619480</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T12:16:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3619524</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6652" sha1="cza1r7h1tnukvfh2km2ekcv79pgh0ek" xml:space="preserve">[[Сурет:Latrodectus tredecimguttatus female.jpg|thumb]]
'''Қарақұрт''' ({{lang-la|Latrodectus tredecimguttatus}}) — [[Өрмекшітәрізділер|улы өрмекшітәрізділер]] тұқымдасына жатады. Толық жетілген ұрғашы қарақұрттың, (10–20 мм) қара, ал жетілмеген ұрғашысы мен аталықтарының, (4–7 мм)  денесінде қызыл дақтары болады. Көздері күндізде түндеде бірдей көреді. Ұрғашы қарақұрт ұясын жерге салады, оның айналасына тор тоқып, жәндіктермен қоректенеді. Өрмектен жасалған піләдағы, (5–12) жұмыртқалары, (1200–2000) қыстап, көктемде жас қарақұрттар шығып, 6 рет түлеп, маусымда толық жетілген ұрғашы қарақұрттарға айналады. Улы бездері кеуде-бас қуысына орналасып, өзекше арқылы хелицермен жалғасқан. Ақзаттан тұратын у өте күшті нейротроптық у. Адамдарды қатты уландырып, кейде өлімге дейін жеткізеді.&lt;ref&gt;Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Биология / Жалпы редакциясын басқарған профессор Е. Арын – Павлодар: 2007 - 1028 б. ISBN 9965-08-286-3&lt;/ref&gt;

Денесі шағын (''ұрғашысының тұрқы 10–20 мм, еркегі 4–7 мм''), түсі қара, құрсағында қызыл дақтары бар. [[Маңғыстау]]дың шөлді және далалы аймақтарында кездеседі. Қарақұрттар өте өсімтал: шілдеде 100–700 жұмыртқа салып, оларды пілләсімен қорғауға алады. Жұмыртқадан шыққан өрмекшілер пілләда қыстап, келесі жылы сәуірде жан-жаққа тарайды. Әсіресе ұрғашы Қарақұрттың уы адам мен малға өте қауіпті. Қарақұрт шаққан жерде қызыл дақ пайда болады, сәл уақыттан соң білінбей кетеді. Қарақұрт шаққан адамның 10–15 минуттан кейін іші мен кеудесі қатты ауырады, аяқтарының жаны кетіп, құрысып қалады. Дер кезінде жедел жәрдем көрсетілмесе, уланған адам 1–2 күннен кейін өліп кетуі мүмкін. Сондай-ақ Қарақұрт шаққан жерді сол сәтінде сіріңкемен күйдіріп жіберу керек.&lt;ref&gt;Маңғыстау энциклопедиясы, Алматы, 1997;&lt;/ref&gt;

== Улы қарақұрт ==
Қарақұрт (Latrodectus mactans tredecimguttatus) — Еуразиядағы ең улы өрмекші. Оның уы ысылдағыш улы жыланның уынан 15 есе және сұржылан (гадюка)жыланның уынан 40 есе күшті, бұл оны планетадағы ең улы органикалық заттардың біріне айналдырады.
Қарақұрт көбінесе «қара жесір» деп аталады, себебі аналығы жұптасқаннан кейін аталығын жейді.
Бұрын ТМД-да тек Ресейдің, Украинаның және Орталық Азияның ең оңтүстік аймақтарында кездесетін бұл улы өрмекші климаттың өзгеруіне және орташа жылдық температураның жоғарылауына байланысты солтүстікке қарай қоныс аудара бастады. Қарақұрт Харьковта, Ростовта және [[Мәскеу]] облысында байқалған. Қарақұрт Қырымда және Кавказда жиі кездеседі және олардың шағуы тыныштықта болуы мүмкін.
Шаққан кезде әр түрлі жерлерде, бірақ көбінесе белдің төменгі бөлігінде, іште және кеудеде ауырсыну, тартылу, жыртылу пайда болады. Бұлшықеттер қатып қалғандай ширығып тұрады. Дене қызуы көтеріледі, бас айналу, жүрек айну және құсу басталады.
Тек аналық өрмекші ғана адамдар мен ферма жануарлары үшін қауіпті. Аналық өрмекшінің шағуы тіпті түйе немесе жылқы сияқты ірі жануарлар үшін де өлімге әкелуі мүмкін. Дегенмен, қарақұрт қойлар мен ешкілер үшін іс жүзінде зиянсыз деп саналады. Халық арасында кең таралған пікір бойынша, қарақұрт қойлардан қорқады, сондықтан шопандар әдетте қой терісінде немесе қой жүнінен жасалған киіз төсеніштерде ұйықтайды, олар оларға жорғаламайды деп сенеді.
Аналық өрмекші жыныстық жетілу кезеңінде (маусымнан қыркүйекке дейін) ең улы болады. Сыртқы түрі: қара, кейде қою қоңыр; сопақша іш, кейде қызғылт немесе ақ дақтармен (жас аналықтарда шамамен 13, ересектерде болмайды); дене ұзындығы әдетте 8-15 мм. Еркегі де улы, бірақ адамдарға ешқандай қауіп төндірмейді, себебі ол адам терісіне ене алмайды, тек 3-5 мм өлшемде.&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://www.infoabad.com/22-karakurt-samyi-jadovityi-pauk-evrazii.html|title=Каракурт - самый ядовитый паук Евразии|author=|date=|website=infoabad.com|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=ru}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wikify}}
{{Biosci-stub}}

[[Санат:Өрмекшілер]]</text>
      <sha1>cza1r7h1tnukvfh2km2ekcv79pgh0ek</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619525</id>
      <parentid>3619524</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T12:20:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Улылығы */</comment>
      <origin>3619525</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5488" sha1="4v9sse3hd4c2v9ue216k9e80w6kpexj" xml:space="preserve">[[Сурет:Latrodectus tredecimguttatus female.jpg|thumb]]
'''Қарақұрт''' ({{lang-la|Latrodectus tredecimguttatus}}) — [[Өрмекшітәрізділер|улы өрмекшітәрізділер]] тұқымдасына жатады. Толық жетілген ұрғашы қарақұрттың, (10–20 мм) қара, ал жетілмеген ұрғашысы мен аталықтарының, (4–7 мм)  денесінде қызыл дақтары болады. Көздері күндізде түндеде бірдей көреді. Ұрғашы қарақұрт ұясын жерге салады, оның айналасына тор тоқып, жәндіктермен қоректенеді. Өрмектен жасалған піләдағы, (5–12) жұмыртқалары, (1200–2000) қыстап, көктемде жас қарақұрттар шығып, 6 рет түлеп, маусымда толық жетілген ұрғашы қарақұрттарға айналады. Улы бездері кеуде-бас қуысына орналасып, өзекше арқылы хелицермен жалғасқан. Ақзаттан тұратын у өте күшті нейротроптық у. Адамдарды қатты уландырып, кейде өлімге дейін жеткізеді.&lt;ref&gt;Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Биология / Жалпы редакциясын басқарған профессор Е. Арын – Павлодар: 2007 - 1028 б. ISBN 9965-08-286-3&lt;/ref&gt;

Денесі шағын (''ұрғашысының тұрқы 10–20 мм, еркегі 4–7 мм''), түсі қара, құрсағында қызыл дақтары бар. [[Маңғыстау]]дың шөлді және далалы аймақтарында кездеседі. Қарақұрттар өте өсімтал: шілдеде 100–700 жұмыртқа салып, оларды пілләсімен қорғауға алады. Жұмыртқадан шыққан өрмекшілер пілләда қыстап, келесі жылы сәуірде жан-жаққа тарайды. Әсіресе ұрғашы Қарақұрттың уы адам мен малға өте қауіпті. Қарақұрт шаққан жерде қызыл дақ пайда болады, сәл уақыттан соң білінбей кетеді. Қарақұрт шаққан адамның 10–15 минуттан кейін іші мен кеудесі қатты ауырады, аяқтарының жаны кетіп, құрысып қалады. Дер кезінде жедел жәрдем көрсетілмесе, уланған адам 1–2 күннен кейін өліп кетуі мүмкін. Сондай-ақ Қарақұрт шаққан жерді сол сәтінде сіріңкемен күйдіріп жіберу керек.&lt;ref&gt;Маңғыстау энциклопедиясы, Алматы, 1997;&lt;/ref&gt;

== Улылығы ==
Қарақұрт (''Latrodectus tredecimguttatus'') — Еуразияда таралған ең улы өрмекшілердің бірі. Оның уы күшті нейротоксикалық әсерге ие және адам мен жануарлардың жүйке жүйесін зақымдауы мүмкін. Бұрын қарақұрт негізінен Ресейдің оңтүстік өңірлерінде, Украинада, Кавказда және Орталық Азияда кездессе, климаттың жылынуына байланысты таралу аймағы солтүстікке қарай кеңейіп келеді. Соңғы жылдары оның Ресейдің бірқатар солтүстік өңірлерінде де байқалғаны хабарланған. Қарақұрттың шағуы қатты ауырсынуды тудырады. Уланған адамда бел, іш және кеуде тұсында ауырсыну, бұлшықеттердің тартылуы, дене қызуының көтерілуі, бас айналу, жүрек айну және құсу сияқты белгілер байқалуы мүмкін. Адамдар мен үй жануарлары үшін негізінен аналық қарақұрт қауіпті. Оның дене ұзындығы әдетте 8–15 мм болады. Денесі қара түсті, ал жас дарақтарының құрсағында қызыл немесе ақшыл дақтар кездеседі. Аталықтары едәуір кіші (3–5 мм) және адам үшін айтарлықтай қауіп төндірмейді, өйткені олардың хелицералары адам терісін тесіп өте алмайды. Аналық қарақұрттың уыттылығы жыныстық жетілу кезеңінде, әдетте маусым мен қыркүйек аралығында, ең жоғары деңгейге жетеді.&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://www.infoabad.com/22-karakurt-samyi-jadovityi-pauk-evrazii.html|title=Каракурт - самый ядовитый паук Евразии|author=|date=|website=infoabad.com|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=ru}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wikify}}
{{Biosci-stub}}

[[Санат:Өрмекшілер]]</text>
      <sha1>4v9sse3hd4c2v9ue216k9e80w6kpexj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Айюб әулеті</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41879</id>
    <revision>
      <id>3619639</id>
      <parentid>3618786</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:14:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3619639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1495" sha1="sjoo5h90kn1ala1hi2hrxmumk6drwnk" xml:space="preserve">'''Айюб әулеті''' — [[Таяу Шығыс|Таяу Шығыстағы]] билеушілер әулеті. [[Мысыр|Мысырда]] [[Фатима әулеті]] биліктен кеткеннен кейін Айюб ибн Шадидің баласы [[Салах әд-Дин]] негізін салған ([[1170]]).

Айюб әулетінің [[ұрпақ|ұрпақтары]] [[Мысыр|Мысырды]] ([[1171]]–[[1250]]), [[Дамаск|Дамаскіні]] ([[1186]]–[[1260]]), Халебті ([[1186]]–[[1260]]), Хамды ([[1178]] — [[1341]]), Хомсты ([[1178]]–[[1262]]), Месопотамияны ([[1200]]–45), Оңтүстік Арабстанды ([[1173]]–[[1223]]) биледі. Салах ад-Дин өлген соң іштей бақталастық, мамлүктердің ереуілдері, ішкі [[экономика]] байланыстың әлсіздігі салдарынан [[мемлекет]] ахуалы бірте-бірте құлдырап, Айюб әулетінің билігі жойылды.

== Әдебиет ==
* [[Қазақ энциклопедиясы]], 1-том

{{Суретсіз мақала}}
{{wikify}}
{{stub}}

[[Санат:Ислам тарихы]]
[[Санат:Мысыр тарихы]]
[[Санат:Тунис тарихы]]
[[Санат:Таяу Шығыс әулеттері]]
[[Санат:Мұсылман әулеттері]]
[[Санат:Тарихи мемлекеттер]]</text>
      <sha1>sjoo5h90kn1ala1hi2hrxmumk6drwnk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619649</id>
      <parentid>3619639</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:37:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3619649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1443" sha1="2d9zjq796ojw43js6e2tel9x878jrek" xml:space="preserve">'''Айюб әулеті''' — [[Таяу Шығыс|Таяу Шығыстағы]] билеушілер әулеті. [[Мысыр|Мысырда]] [[Фатима әулеті]] биліктен кеткеннен кейін Айюб ибн Шадидің баласы [[Салах әд-Дин]] негізін салған ([[1170]]).

Айюб әулетінің [[ұрпақ|ұрпақтары]] [[Мысыр|Мысырды]] (1171–1250), [[Дамаск|Дамаскіні]] (1186–1260), Халебті (1186–1260), Хамды (1178–1341), Хомсты (1178–1262), Месопотамияны (1200–1245), Оңтүстік Арабстанды (1173–1223) биледі. Салах ад-Дин өлген соң іштей бақталастық, мамлүктердің ереуілдері, ішкі [[экономика]] байланыстың әлсіздігі салдарынан [[мемлекет]] ахуалы бірте-бірте құлдырап, Айюб әулетінің билігі жойылды.

== Әдебиет ==
* [[Қазақ энциклопедиясы]], 1-том

{{Суретсіз мақала}}
{{wikify}}
{{stub}}

[[Санат:Ислам тарихы]]
[[Санат:Мысыр тарихы]]
[[Санат:Тунис тарихы]]
[[Санат:Таяу Шығыс әулеттері]]
[[Санат:Мұсылман әулеттері]]
[[Санат:Тарихи мемлекеттер]]</text>
      <sha1>2d9zjq796ojw43js6e2tel9x878jrek</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шектеулі өсімше формуласы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>55543</id>
    <revision>
      <id>3619623</id>
      <parentid>441173</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T05:49:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3619623</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1757" sha1="mc0btno7eaxlxdl2e281vmsbobrtjrq" xml:space="preserve">[[Сурет:Mvt2.svg|right|Ланграж функциясы|300px|right]]
'''Шектеулі өсімше формуласы''' ([[Лагранж формуласы]]) — f(х) функциясының өсімшесі мен оның туындысының мәні арасындағы байланысты көрсететін [[дифференциалдық есептеу|дифференциалдық есептеудің]] негізгі [[формула|формулаларының]] бірі; ол мына түрде жазылады:
f (b)–f(a)=(b-a) f(c), (*) мұндағы с–а&lt;с&lt;b теңсіздігін қанағаттандыратын сан. f(х) [[функция|функциясы]] [a,b] кесіндісінде үздіксіз әрі оның (a,b) [[интервал|интервалының]] әрбір нүктесінде туындысы болған жағдайда ғана (*) формуласын алуға болады. [[Геометрия|Геометриялық]] тұрғыдан (*) формуласы у=f(х) [[қисық]] сызығының бойынан [c, f(c)] [[нүкте|нүктесі]] табылатынын өрнектейді, сонда осы нүкте арқылы у=f(х) қисық сызығына жүргізілген жанама [а, f(а)] және [b, f(b)] нүктелерінен өтетін хордаға параллель болады (қ. сурет). Шектеулі өсімше формуласын 1797 жылы [[Жозеф Лагранж]] тапқан.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы, 9 том&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wikify}}
{{stub}}

[[Санат:Математикалық талдау]]</text>
      <sha1>mc0btno7eaxlxdl2e281vmsbobrtjrq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619624</id>
      <parentid>3619623</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T05:52:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3619624</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1751" sha1="ojqorukeew3lj0jsufhhhngzqew44pp" xml:space="preserve">[[Сурет:Mvt2.svg|right|Ланграж функциясы|300px]]
'''Шектеулі өсімше формуласы''' ([[Лагранж формуласы]]) — f(х) функциясының өсімшесі мен оның туындысының мәні арасындағы байланысты көрсететін [[дифференциалдық есептеу|дифференциалдық есептеудің]] негізгі [[формула|формулаларының]] бірі; ол мына түрде жазылады:
f (b)–f(a)=(b-a) f(c), (*) мұндағы с–а&lt;с&lt;b теңсіздігін қанағаттандыратын сан. f(х) [[функция|функциясы]] [a,b] кесіндісінде үздіксіз әрі оның (a,b) [[интервал|интервалының]] әрбір нүктесінде туындысы болған жағдайда ғана (*) формуласын алуға болады. [[Геометрия|Геометриялық]] тұрғыдан (*) формуласы у=f(х) [[қисық]] сызығының бойынан [c, f(c)] [[нүкте|нүктесі]] табылатынын өрнектейді, сонда осы нүкте арқылы у=f(х) қисық сызығына жүргізілген жанама [а, f(а)] және [b, f(b)] нүктелерінен өтетін хордаға параллель болады (қ. сурет). Шектеулі өсімше формуласын 1797 жылы [[Жозеф Лагранж]] тапқан.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы, 9 том&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wikify}}
{{stub}}

[[Санат:Математикалық талдау]]</text>
      <sha1>ojqorukeew3lj0jsufhhhngzqew44pp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619625</id>
      <parentid>3619624</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T05:53:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3619625</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1751" sha1="2ts3xp5otfusg0ox2k9pgrcs8p3b38c" xml:space="preserve">[[Сурет:Mvt2.svg|right|300px|Ланграж функциясы]]
'''Шектеулі өсімше формуласы''' ([[Лагранж формуласы]]) — f(х) функциясының өсімшесі мен оның туындысының мәні арасындағы байланысты көрсететін [[дифференциалдық есептеу|дифференциалдық есептеудің]] негізгі [[формула|формулаларының]] бірі; ол мына түрде жазылады:
f (b)–f(a)=(b-a) f(c), (*) мұндағы с–а&lt;с&lt;b теңсіздігін қанағаттандыратын сан. f(х) [[функция|функциясы]] [a,b] кесіндісінде үздіксіз әрі оның (a,b) [[интервал|интервалының]] әрбір нүктесінде туындысы болған жағдайда ғана (*) формуласын алуға болады. [[Геометрия|Геометриялық]] тұрғыдан (*) формуласы у=f(х) [[қисық]] сызығының бойынан [c, f(c)] [[нүкте|нүктесі]] табылатынын өрнектейді, сонда осы нүкте арқылы у=f(х) қисық сызығына жүргізілген жанама [а, f(а)] және [b, f(b)] нүктелерінен өтетін хордаға параллель болады (қ. сурет). Шектеулі өсімше формуласын 1797 жылы [[Жозеф Лагранж]] тапқан.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы, 9 том&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wikify}}
{{stub}}

[[Санат:Математикалық талдау]]</text>
      <sha1>2ts3xp5otfusg0ox2k9pgrcs8p3b38c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619626</id>
      <parentid>3619625</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T05:55:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3619626</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1751" sha1="4n8vno3yzqou0mcafi656abz9qm3k6y" xml:space="preserve">'''Шектеулі өсімше формуласы''' ([[Лагранж формуласы]]) — f(х) функциясының өсімшесі мен оның туындысының мәні арасындағы байланысты көрсететін [[дифференциалдық есептеу|дифференциалдық есептеудің]] негізгі [[формула|формулаларының]] бірі;
[[Сурет:Mvt2.svg|right|300px|Ланграж функциясы]]
ол мына түрде жазылады:
f (b)–f(a)=(b-a) f(c), (*) мұндағы с–а&lt;с&lt;b теңсіздігін қанағаттандыратын сан. f(х) [[функция|функциясы]] [a,b] кесіндісінде үздіксіз әрі оның (a,b) [[интервал|интервалының]] әрбір нүктесінде туындысы болған жағдайда ғана (*) формуласын алуға болады. [[Геометрия|Геометриялық]] тұрғыдан (*) формуласы у=f(х) [[қисық]] сызығының бойынан [c, f(c)] [[нүкте|нүктесі]] табылатынын өрнектейді, сонда осы нүкте арқылы у=f(х) қисық сызығына жүргізілген жанама [а, f(а)] және [b, f(b)] нүктелерінен өтетін хордаға параллель болады (қ. сурет). Шектеулі өсімше формуласын 1797 жылы [[Жозеф Лагранж]] тапқан.&lt;ref&gt;Қазақ энциклопедиясы, 9 том&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{wikify}}
{{stub}}

[[Санат:Математикалық талдау]]</text>
      <sha1>4n8vno3yzqou0mcafi656abz9qm3k6y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>57567</id>
    <revision>
      <id>3619562</id>
      <parentid>3590144</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T14:26:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>FAREO67</username>
        <id>159341</id>
      </contributor>
      <comment>/* Шығармашылығы */</comment>
      <origin>3619562</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32069" sha1="avffp7p8hqxvzhh6ld4cn2vw9jn20nn" xml:space="preserve">{{Жазушы
 |Есімі               = Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов 
 |Шынайы есімі        = 
 |Суреті              = Ғабит Мүсірепов.jpg
 |Ені                 = 200px 
 |Суреттің аты        = 
 |Туған кездегі есімі  = Ғабді әл-Ғабит (Құдайдың құлы)
 |Лақап аты           = Елтін–Жал&lt;ref&gt;Қазақстан жазушылары. Анықтамалық. Алматы, «Жазушы» баспасы, 1982, 166 бет&lt;/ref&gt;
 |Туған күні        = 22.3.1902
 |Туған жері        = Қазіргі [[Жаңажол (Жамбыл ауданы)|Жаңажол ауылы]], {{туғанжері|Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы){{!}}Жамбыл ауданы|Жамбыл ауданында (Солтүстік Қазақстан облысы)}}, [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Ресей империясы]] 
 |Қайтыс болған күні  = 31.12.1985
 |Қайтыс болған жері  = {{қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақ КСР]] 
 |Азаматтығы          = {{USSR}}&lt;br&gt;[[File:Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1954–1991).svg|20px]] [[РКФСР]] (1917-1922)&lt;br&gt;[[File:Flag of Russia.svg|20px]] [[Ресей империясы]] (1902-1917)
|Ұлты                = [[қазақтар|қазақ]] 
 |Мансабы             = [[жазушы]], [[сыншы]], [[мемлекет]] және қоғам қайраткері
 |Шығармашылық жылдары   = 
 |Бағыты              = [[драматургия]], [[проза]]  
 |Жанры               = [[әңгіме]], [[повесть]], [[роман]], [[очерк]], [[драма]].
 |Шығармалардың тілі  = [[қазақ тілі|қазақ]] 
 |Дебюті              = 
 |Марапаттары         = 
 |Сыйлықтары          = 
 |Қолтаңбасы          = 
 |Сайты               = 
 |Commons             =
}}
'''Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов''' ([[22 наурыз]] [[1902 жыл]] — [[31 желтоқсан]] [[1985 жыл]]) — қазақтың халық жазушысы, драматург, сыншы, мемлекет және қоғам қайраткері.

[[Қазақ КСР]] ҒА академигі (1958), [[Социалистік Еңбек Ері]] (1974), Қазақстан халық жазушысы.

[[Қазақстан жазушылар одағы|Қазақстан жазушылары Одағы]]&lt;nowiki/&gt;ның төрағасы ([[1961 жыл|1961]]), КСРО Жазушылар Одағының хатшысы, КСРО Жоғары Кеңесінің 5-шақырылымының және Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесі депутаты.

== Өмірбаяны ==
Ғабит Мүсірепов бүгінгі [[Солтүстік Қазақстан облысы]]ның [[Жамбыл ауданы (Солтүстік Қазақстан облысы)|Жамбыл ауданы]]ндағы Жаңажол ауылында дүниеге келген. Орта жүздің [[керей]] тайпасының [[Сибан]] руынан шыққан&lt;ref name=&quot;http://almatykitap.kz/goods/7231.jsp&quot;&gt;{{cite web | url=http://almatykitap.kz/goods/7231.jsp | title=Қазақ шежіресі. 2 том. Орта жүз-жан арыс, Теңізбай Үсенбаев,}}&lt;/ref&gt;.

Алғашқыда ауыл молдасынан арабша хат танып, жастайынан әуелі екі жылдық ауылдық орыс мектебін, кейін төрт жылдық жоғары басқыш орыс мектебін бітіреді.

Орыс мектебінде жүргенде орыстың атақты ақын жазушыларының шығармаларын оқып білуі, ауыл мектебінде өзін оқытқан әдебиетші мұғалім [[Бекет Өтетілеуов]]тың әсер-ықпалы болашақ жазушының әдебиетке ерекше ықылас аударуына септігін тигізеді.

Орынбордағы [[рабфак]]та оқып жүргенде ол әдеби білімін, эстетикалық сезімін одан сайын жетілдіре түседі. Осында өткізген 1923 – 1926 жылдары Орынбордағы жұмысшы факультетінде [[Сәбит Мұқанов]]пен бірге оқыды және [[Сәкен Сейфуллин]]мен танысты.

1927 жылы Омбы ауылшаруашылығы интернатын бітірді;

1927 – 1928 жылы Бурабай орман шарушылық техникумында оқытушы қызметінде;

1928 – 1932 жылдары Қазақ мемлекеттік баспасының бас редакторы қызметінде;

1933 жылы - Қазақ АКСР Халық ағарту комиссариаты өнер секторының меңгерушісі қызметінде;

1934 жылдан “Қазақ әдебиеті”  және “Социалистік Қазақстан” (қазіргі “[[Егемен Қазақстан]]”) (1935) газеттерінде бас редактор қызметінде;

1936 жылы - Қазақ Өлкелік комитетінде баспасөз бөлімі меңгерушісінің орынбасары қызметінде;

1937 жылдан Қазақстан Компартиясы саяси-ағарту бөлімінің меңгерушісі қызметінде;

1938 –1955 жылдары бірыңғай шығармашылық жұмыстармен айналысқан;

1956 – 1957 жылы “Ара – Шмель” журналының бас редакторы;

1956 – 1961 жылдары Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының 1-хатшысы;

1958 жылдан [[КСРО]] Министрлер Кеңесі жанындағы әдебиет, өнер және архитектура салалары бойынша Лениндік және Мемлекеттік сыйлық жөніндегі комитеттің мүшесі;

1964 – 1966 жылдары Қазақстан Жазушылар одағы басқармасының 1-хатшысы болып;

1959–1985 жылдары КСРО Жазушылар одағы басқармасының хатшысы қызметтерін атқарған.

== Шығармашылығы ==
Алғаш 1925 жылы «Едіге» әңгімесі «[[Еңбекші Қазақ газеті|Еңбекші қазақ]]» газетінде жарияланды. Мүсіреповтің тұңғыш повестерінің қатарына 1928 жылы Қызылорда қаласында жарық көрген “Тулаған толқында” мен “Американ бидайығы” атты шығармалары жатады. Жас жазушының болашағынан үміт күттірген бұл туындылар азаматтық тақырыпты толғайды. “Тулаған толқында” повесі сюжеттік құрылысының босаңдығына қарамастан, жас қаламгердің пейзаждық, юморлық, диалог жасағыштық шеберліктерін байқатып, суреткерлік қырын танытқан шығармасы болды.&lt;ref&gt;«Қазақстан»: Ұлттық энциклопедия / Бас редактор Ә. Нысанбаев – Алматы «[[Қазақ энциклопедиясы|Қазақ энциклопедиясы»]] Бас редакциясы, 1998 жыл, ISBN 5-89800-123-9, II том&lt;/ref&gt;

М. әңгіме жанрының өркендеуіне үлкен үлес қосты. Алғашқы шығармаларынан-ақ жазушылық шеберлігімен танылды. “Қос шалқар” (1928), “Көк үйдегі көршілер” (1929), “Өмір ертегісі” (1930), “Алғашқы адымдар” (1932), “Шұғыла” (1934), “Үздіксіз өсу” (1934), “Жайлау жолында” (1936), “Тұтқын қыз” (1938), “Жеңілген Есрафил” (1939), тағы басқа әңгіме, повестерінде еңбек адамдарының қиындыққа толы қажырлы өмірі мен азамат соғысы, ұжымдастыру кезіндегі дүрбелең оқиғалар легі суреттеледі.

Мүсірепов әр кезеңде жазылған ана тақырыбындағы туындыларында қазақ әйелінің жиынтық бейнесін жасады. Көптеген әңгіме, новеллаларында Әйел — [[Ана]]ның бейнесін асқақтатып, әлем әдебиетіндегі Әйел — Ана тұлғаларының галереясын байыта түсті. Ол “Ананың анасы” (1933), “Өлімді жеңген ана” (1933), “Ашынған ана”, “Ананың арашасы” (1934), “Ер ана” (1942), “Ақлима” (1944), “Әмина”, “Ана жыры”, “Ана” шығармалары арқылы сөз өнеріне жаңа көркемдік өрнек әкелді. Ана жайында жазылған алғашқы әңгімелері М. Горький сарынында алынғанымен, ана бейнесі қазақы қасиеттерімен көркем өрнектелген. Мүсірепов қаламынан туған Қапия, Ақлима секілді ана образдары арқылы қазақ өмірінің шынайы көріністері сипатталады.

Мүсіреповтің алғашқы романы — “[[Қазақ солдаты (роман)|Қазақ солдаты]]”. 1945 жылы “Қазақ батыры” деген атпен жарық көрген повесін жазушы өңдеп, толықтырып, 1950 жылы қайта жариялады. Бұл шығарма бүкіл қазақ әдебиетінің проза саласында [[II дүниежүзілік соғыс]] тақырыбына арналған тұңғыш туынды және қазақ әдебиетіндегі соғыс тақырыбында жазылған таңдаулы шығармалардың санатынан лайықты орнын алған аса елеулі еңбек болды. Романның басты кейіпкері — Қайрош Сарталиевтің прототипі [[Қайырғали Смағұлов]] 1941—45 жылдардағы соғысқа бастан-аяқ қатысып, Кеңес Одағының батыры атағына ие болған адам. Соғыс кезіндегі халықтың басқыншыларға қарсы патриоттық сезімі мен күресін шынайы бейнелеген романда жазушы өзіндік шығармашылық өрнекпен отты жылдардың көркем шежіресін жасады. Нақтылы кейіпкерлердің жинақталған бейнесі арқылы бүкіл халықтың, елдің ерлік бітімін көрсетті.

“Оянған өлке” (1953) тарихи романында қазақ халқының 19 ғасырдағы өмірі үлкен суреткерлікпен өрнектелген, қазақ жеріне өндіріс орындарының орнай бастауы шынайы сипатталған. Шығармада жазушы ескілікті әдет-ғұрыптарды сынап, кейбір кертартпа дәстүрлердің қазақ даласында азая бастағандығын көрсетті. Қазақ топырағындағы [[Қарағанды]] шахтасы мен Ақбұйрат мыс қорыту зауытының құрылуы мен жаңа өмірге ұмтылған адамдар тағдыры, характер шиеленістері, түрлі қақтығыстар – барлығы романда көрініс тапты. Үш томға лайықталған еңбектің алғашқы кітабы Жұман мен Игілік секілді қазақ байларының, орыс байлары мен жұмысшы тобының тартысты қатынастарын жан-жақты көрсету арқылы қазақ даласының бүкіл бір дәуірін суреттейді. Көркем филос. толғауы басым роман қазақ прозасының шоқтығы биік туындысы ретінде танылды.

“Оянған өлкенің” заңды жалғасы болып табылатын “Жат қолында” (1984) романы 30 жылдан соң жарық көрді. Бұл кітапты өз алдына дербес шығарма деуге де болады. Өйткені романда суреттелген өмір кезеңі де жаңа, кейіпкерлері де соны. Роман өндіріс ошақтарын ағылшындар мен француздардың билеп-төстеуі мен сол тұстағы (19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басы) халық тұрмысын тарихи тұрғыдан терең бейнелеуімен, Орталық Қазақстан өңіріндегі әлеум. өмірдің шындығын кең ауқымда байыпты түрде суреттеуімен құнды. Жазушы бейнелеп отырған дүбірлі оқиғаларға толы тарихи мезгіл сол тұста өмір сүрген жекелеген адамдардың сомдалған тұлғалары, сан алуан әрекеттері, тағдырлары арқылы оқырманның көңіл айнасынан өтіп, көз алдына елестеп отырады.

Көлемді романдармен қатар Мүсірепов прозада шағын жанрды да дамыта түсті. “[[Автобиографиялық әңгіме]]” (1956), “[[Этнографиялық әңгіме]]” (1956), “Сөз жоқ, соның іздері” (1962), “Өмір жорығы” (1963), “Айгүл қойшының бір күні” (1964), “Айжан қойшының түндері”, “Бірінші фонтан”, “Қыран жыры” (1967), “[[Жапон балладасы]]” (1967), тағы басқа шығармаларында сан түрлі мәселелерді көтеріп, әрқилы образдарды жасады. “Арқаның, Көздің, Тастың әңгімелері” арқылы, ондағы көркем бейнелер негізінде адамзатқа шексіз қайғы-қасірет әкелуші адамдарды әшкереледі.

Оның “Кездеспей кеткен бір бейне” повесі (1966, ҚР Мемл. сыйл., 1970) — классикалық шығарма. Повесть Мүсіреповтің шынайы сөз зергері ретіндегі қаламгерлік қарымын, талант қуатын танытты. Қара сөзбен жазылған поэма іспетті бұл шығармада азаматтық ерлік пен ақындық асыл өнер, адамгершілік биіктік пен махаббат терең лиризммен әсем өрнектелген. Адам бейнесін, мінез-құлқын, іс-әрекетін әдемі штрих-детальдармен беруде жазушы ірі көркемдік табысқа жеткен. Бас кейіпкер Еркебұланның жігерлі тұлғасы, оның рухани әлемінің алуан сырлары көркемдік бояумен әсем өрнектелген. Оның прототипі ретінде ақын Сәкен Сейфуллин алынған. Терең лиризммен, сан түрлі сезім толқындарымен тебірене жырланған Еркебұлан бейнесі қазақ әдебиетіндегі ұнамды образдар қатарын байытып, сөз өнерінде үлкен жетістік саналды.

Қаламгердің көп ізденіс, үлкен дайындықпен келген образы — Ұлпан бейнесі ([[Ұлпан (роман)|“Ұлпан” романы]], 1974), ол — қазақ әдебиетіндегі қайталанбас, оқшау тұрған әдеби образ. Өзінің бар ерекшелігімен, көркемдік бітімімен, эстетикалық әсер-күшінің молдығымен көрінетін Ұлпан бейнесін жасауға жазушы өмір бойы іштей дайындалып, көп ізденіп, толғанғаны байқалады. Ол күнделігінде: “Менің ойымда Ұлпан 40 жыл бірге жасасып жүрді. Мен ол бейнені әр қырынан көрсетуге тырыстым – ойы, сезімі, сырт суреті, жас кезі, есейген кезі, мінезі, мейірімі, тағысын тағы.” деп жазды. Шығармадағы Ұлпан мен [[Есеней Естемесұлы|Есеней]] ойдан шығарылған образдар емес, тарихта болған адамдар. Сонымен қатар туынды арқауына алынған 19 ғасырдың 2-жартысындағы қазақ халқының әлеуметтік-тарихи өмірі тарихи жан-жақты зерделеніп, іріктелген оқиға, мәліметтер.

Мүсіреповтің драматургия саласына сіңірген еңбегі де орасан зор. Оның “[[Қыз Жібек]]” (1934), “[[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу (пьеса)|Қозы Көрпеш — Баян Сұлу]]” (1939), “[[Ақан Сері — Ақтоқты (пьеса)|Ақан Сері — Ақтоқты]]” (1941) пьесалары лиро-эпостық жырлар негізінде туындаған. Фольклорлық шығармалардың идеялық, тақырыптық желісін сақтай отырып, ол тың өрнекті дүниелер жасады. Жазушы пьесалары қазақ театры репертуарынан тұрақты орын алды. “Қозы Көрпеш — Баян сұлу” ұйғыр, корей театрларының сахналарында, Украинадағы [[Винницкий]] театрында және [[Мәскеу]] қаласындағы театрларда, Франциядағы [[Нанси]] қаласы театрында (1984) қойылды. Бұл спектакль [[Париж]] қаласында өткен театр фестивалінде 1-орын алды (1981).

Мүсірепов сондай-ақ “Қыз Жібек”, “Қозы Көрпеш – Баян сұлу” сияқты опера либреттоларының да авторы. Ол тарихи тұлғалар өмірінен “[[Амангелді (фильм)|Амангелді]]” (1939), “Ақан сері – Ақтоқты” (1942), “Болашаққа аманат”, “Қыпшақ қызы Аппақ”, “Қайран Майра” атты драмалық шығармалар жазды. Мүсірепов драматургиясы шиеленіскен әлеуметтік тартысқа құрылған, қимыл-әрекеттері ширақ, диалогтары дәлме-дәл, монологтары ақындық пафоспен рухтанған серпінді, тілі құнарлы да бейнелі: осы қасиеттер кейіпкерлер характерлерін терең ашуда қолайлы қызмет атқарған. Сценарийін [[Б.Майлин|Б. Майлин]], В. Ивановпен бірігіп жазған “Амангелді” фильмі (1938) қазақ кино өнерінің алғашқы баспалдағы саналса, “Махаббат туралы дастан”, “Қыз Жібек” (1970) фильмдері қазақ кино өнерінің алтын қорынан орын алған туындылар.
Мүсірепов – қазақ әдебиетінде очерк, публицистика жанрларын дамытуға да үлкен үлес қосты. Оның “Уақыт іздері” (1977) атты еңбегі идеялық соңдылығымен ерекшеленді. Жазушы очерктерінің басым көпшілігі мазмұн тереңдігімен, шынайы көркемдігімен өзі өмір сүрген заманның талабына толық үндес келіп отырды. Мүсірепов 1970 жылдан күнделік жазуды әдетке айналдырған. Оның архивінде (мұражайындағы) жазушының 300-ден астам қойын кітапшалары сақталған. 1997 ж. Мүсіреповтің “Күнделік” атты кітабы жарық көрді (құрастырған Ә. Нарымбетов).

Жазушы қазақ әдебиеттану ғылымы мен сынының дамуына зор үлес қосты. Оның әдебиет мәселелері жайында жазған еңбектері 20 ғасырдың 20-жылдарынан бастап өмірінің соңғы кезеңіне дейін мерзімді баспасөз бетінде қазақ, орыс тілдерінде үздіксіз жарияланып тұрды. Әдеби-сын мақалалары “Суреткер парызы” (1970), “Заман және әдебиет” (1982), “Дәуір дидары” (1986), “Әдебиет – кәсіп емес, өнер” (1987) атты кітаптарында жинақталып, жарық көрді. Мұнда ол әдебиет пен өнердің 20 ғасырдағы даму кезеңіне, сондай-ақ олардың жекелеген елеулі құбылыстарына биік позиция тұрғысынан қарап, ғылыми топшылаулар жасады. Әдебиет тарихына талдау жасап, сөз өнерінің әрбір табысын халықтың рухани қазынасына қосылған құнды дүние ретінде бағалады. Жоғары көркемдік идея мен шығармашылық шеберлікті әдебиет пен өнердің әрбір туындысын талдау үстінде берік, айнымас өлшем ретінде ұстанып, әдеби шығарманың халықтық асыл мұра болып қалуы үшін белсенді түрде үздіксіз күресті.

Көркем аудармада [[О. Генри]], [[С.Тагарао|С. Тагарао]], [[М.Горький|М. Горький]], [[М.Шолохов|М. Шолохов]], [[В.Василевская|В. Василевская]], [[И.Эренбург|И. Эренбург]], [[Уильям Шекспир|У. Шекспир]], [[А.Островский|А. Островский]], [[Ж.Мольер|Ж. Мольер]], [[Я.Галан|Я. Галан]], [[К.Симонов|К. Симонов]], [[А.Леонов|А. Леонов]], [[А.Сафронов|А. Сафронов]], [[А.Штейн|А. Штейн]], тағы басқа қаламгерлер пьесаларын қазақ тіліне аударды. Мүсірепов белгілі ғалым Г. Ломидзе атап көрсеткендей: “Ол керемет дәлдікпен әрі үйлесімділікпен жұмыс істейтін өте нәзік, өрнекті шебер. Мүсірепов қаламынан жанды бейне, тірі пішін сомдалып, ол суреттеген адам мінез-құлқы мен құбылыстарға кең тыныс, ауқымдылық тән” суреткер болды.

== Қоғам және мемлекет қайраткері ==
Мүсірепов – көрнекті қоғам, мемлекет қайраткері. 1932 жылдың 4 шілдесінде ол республикаға танымал адамдармен бірлесе отырып, халықтың басына төнген аштық нәубеті жайында БКП(б) қазақ өлкелік комитетіне “[[Бесеудің хаты]]н” жолдады. Хаттың мазмұны мен көтерген келелі мәселесі Мүсіреповтің қай кезеңде де болмасын халқының қамы үшін күресіп, қоғам алдындағы парызын адал орындаған азамат болғандығын айғақтай түседі.

1990 жылы Мүсірепов атындағы республикалық балалар мен жасөспірімдер театрында “Бесеудің хаты” спектаклін қойды, пьеса авторы – [[Ш.Мұртаза]], қоюшы-режисер [[Р. Сейтметов]]). Мүсіреповтің қоғам қайраткері ретіндегі, қарапайым адам қатарындағы адамгершілік ұстанымдарын айғақтайтын іс-қимылдары жетерлік. Соның бірі 1937 жылы Қазақстан Жазушылар одағындағы жиналыста тағдыры талқыға түсіп, ұсталып бара жатқан Б.Майлинге араша түсіп, “Бейімбет жау болса, мен де жаумын” деген сөзі бүгінгі күні аңызға айналған. Осының салдарынан ол 1938 жылы партия қатарынан шығарылды. Ол сондай-ақ [[Азия]] және [[Африка]] елдері жазушыларының [[Ташкент]], [[Бейрут]], [[Дели]], Алматы конференцияларының белсенді ұйымдастырушыларының бірі болды.

Жазушы бейбітшілік күрескері ретінде Алматы мен Мәскеуде ғана емес, [[Париж]], [[Рим]], [[Джакарта]], [[Токио]], [[Каир]], тағы басқа қалаларда өткен халықаралық конференцияларда сөз сөйлеп, күрделі мәселелерді көтерді. Ол 5-сайланған КСРО Жоғарғы Кеңесінің, бірнеше мәрте Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты болған.

Бесінші сайланған КСРО Жоғарғы Кеңесінің және 6, 7, 8, 9, 10, 11-сайланған Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің депутаты болды.1974 – 75 жылы Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің төрағасы қызметін атқарды.

== Сценарийлері ==
*1938 -  ''[[Амангелді (фильм)|Амангелді]]''
*1942 -  ''[[№12 әскери киножинақ]]''
*1950 -  ''[[Советтік Қазақстан]]''
*1954 -  ''[[Махаббат туралы аңыз|Қозы Көрпеш - Баян Сұлу]]''
*1969-1970 -  ''[[Қыз Жібек (фильм)|Қыз Жібек]]''
*1972 -  ''[[Арман асуы]]''
*1977 -  ''[[Кездеспей кеткен бір бейне]]''&lt;ref&gt;[https://www.kino-teatr.ru/kino/screenwriter/sov/37998/works/ Ғ.Мүсірепов фильмографиясы]&lt;/ref&gt;

== Марапаттары ==
[[Сурет:KZ-2002-50tenge-Musrepov-b.png|right|121px]]
* &quot;Кездеспей кеткен бір бейне&quot; кітабы үшін 1968 ж. Абай атындағы республикалық сыйлық алды.  
* Қазақстан Академиясының [[Ш.Уәлиханов]] атындағы сыйлығын (1977) алды. 
* 3 мәрте [[Ленин ордені|Ленин]] (1962, 1972, 1974), 
* 2 мәрте Еңбек Қызыл Ту (1957), 
* “Халықтар достығы” (1982) ордендерімен, көптеген медальдармен марапатталған. 
* Мүсірепов есімі Солтүстік Қазақстан облысындағы бір [[Ғабит Мүсірепов ауданы|ауданға]], Алматыдағы бір [[Мүсірепов атындағы бульвар (Алматы)|бульварға]], Нұр-Сұлтандағы көшелердің біріне берілді. 
* [[Ғабит Мүсірепов атындағы Қазақ мемлекеттік балалар мен жасөспірімдер театры|Қазақ мемлекеттік Балалар мен жасөспірімдер театры]]на есімі берілген, сондай-ақ театр алдына ескерткіш-мүсіні қойылған (2002).&lt;ref&gt;Қазақ мәдениеті. Энциклопедиялық анықтамалық. Алматы: “Аруна Ltd.” ЖШС, 2005 ISBN 9965-26-095-8&lt;/ref&gt;
* 2002 жылы 100-жылдығы [[ЮНЕСКО]] деңгейінде тойланды.
* 100-жылдығына орай пошта маркасы мен естелік тиыны шықты.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сілтемелер ==
{{commons|Category:Gabit Musrepov}}
* [https://bilimland.kz/kk/courses/audiochrestomathy/6-synyp/proza/lesson/4-habit-musirepov-avtobiografiyalyq-anggime Автобиографиялық әңгіме]
* [https://www.inform.kz/kz/m-s-repov-abit-mahm-t-ly_a2226873 Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200723144143/https://www.inform.kz/kz/m-s-repov-abit-mahm-t-ly_a2226873 |date=2020-07-23 }}

{{Ғабит Мүсірепов шығармалары}}

[[Санат:Қазақстан Жоғарғы Кеңесінің депутаттары]]
[[Санат:КСРО жазушылары]]
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
[[Санат:XX ғасыр жазушылары]]
[[Санат:Драматургтер]]
[[Санат:КСРО драматургтері]]
[[Санат:Қазақстан драматургтері]]
[[Санат:XX ғасыр драматургтері]]
[[Санат:Аудармашылар]]
[[Санат:КСРО аудармашылары]]
[[Санат:Қазақстан аудармашылары]]
[[Санат:КСРО жазушылар одағы мүшелері]]
[[Санат:Қазақстан халық жазушылары]]
[[Санат:Петропавлдың құрметті азаматтары]]</text>
      <sha1>avffp7p8hqxvzhh6ld4cn2vw9jn20nn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Микротүтікшелер</title>
    <ns>0</ns>
    <id>70913</id>
    <revision>
      <id>3619542</id>
      <parentid>3619437</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:17:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Құдайбергенова Айнагүл|Құдайбергенова Айнагүл]] ([[User talk:Құдайбергенова Айнагүл|т]]) өңдемелерінен [[User:Анарок|Анарок]] соңғы нұсқасына қайтарды</comment>
      <origin>3619423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3266" sha1="c1vrgkw100ccmt6qc5oq8nw71iw57xf" xml:space="preserve">&lt;ref&gt;&lt;/ref&gt;[[File:Microtubules.png|thumb|Микротүтіктердің құрылымы]]
'''Микротүктер''' – [[жасуша]]ның беттік кешенінің туындылары. Олар жасуша бетін ұлғайтып, сыртқы ортадан заттарды сіңіру қызметін атқарады. 

==Сипаттамасы==
Микротүктер [[плазмалемма]]ның ұзындығы 1-2 мкм, диаметрі 0,1 мкм болатын өсінділері. [[Гиалоплазма]]да актинді [[микрофиламенттер]]дің ұзына бойлық шоқтары өтеді, сондықтан микротүктердің ұзындықтары өзгеріп отырулары мүмкін. Бұл – заттардың жасушаға өтулерін реттеудің бір түрі.
Микротүктердің беті гликокаликспен қапталады. Сору белсенді түрде жүрген кезде микротүктер бір-біріне тығыз орналасады да, олардың гликокаликстері косылып кетеді. Осындай кешенді щеткалы жиек деп атайды.  Щеткалы жиектің гликокаликсінің молекулалары ферментті белсенді болып келеді.

==Қызметі==
Биологиялық мембраналар клетканы тек қана сыртқа ортадан бөліп қоймай, сондай-ақ, өздерінің құрылымдары мен қызметтік ерекшеліктері бар, жеке-жеке аймақтарға – компартменттерге бөледі. Осындай компартменттермен байланысқан мембраналардың өздеріне сай ерекшеліктері болады.
7 мкм-ге жететін аса ұзын микротүктерді стереоцилиялар деп атайды. Олар кейбір, мысалы, есту және тепе-теңдік мүшелерінің сенсорлы клеткалары сияқты арнайы клеткаларда кездеседі. Олардың бастапқы сору қызметтері жойылады да, қызметтері алғашқы орналасуларын өзгертулерімен байланысты болады. Клетка бетінің конфигурациясының өзгеруі клетканы қоздырады, қозу нерв талшықтарының ұштарына беріледі, ал сигналдар орталық нерв жүйелеріне барады. Стереоцилияларды микротүктердің модификациясынан туындаған арнайы органеллалар ретінде қарастыруға болады.&lt;ref&gt;[http://biology-of-cell.narod.ru/cytoskelet22.html biology-of-cell.narod.ru]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;
http://www.cellbiol.ru/book/kletka/citoskelet/mikrotrubochki cellbiol.ru&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Органеллалар}}
[[Санат:Жасуша қаңқасы]]</text>
      <sha1>c1vrgkw100ccmt6qc5oq8nw71iw57xf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Исатай Шақатұлы Сүйеубаев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>77194</id>
    <revision>
      <id>3619545</id>
      <parentid>3619426</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:21:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Нұржанар Хатимуллақызы|Нұржанар Хатимуллақызы]] ([[User talk:Нұржанар Хатимуллақызы|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды</comment>
      <origin>3366992</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2574" sha1="ktvuqfeeenzo965vd2v86xq0lv8g0op" xml:space="preserve">'''Исатай Шақатұлы Сүйеубаев''' (1913, [[Маңғыстау ауданы]], [[Тиген]] ауылы – 1947, [[Астрахан облысы]], Володар ауданы, Бестөбе деген жерге қойылған; 1993 жылы 17 шілдеде сүйегі туған жеріне әкелініп, қайта жерленді) — [[Ұлы Отан соғысы]]на қатысып, аңызға айналған ерлік жасаған даңқты жауынгер. Ол 21-автоматшылар ротасында қызмет еткен. 1942 жылы 19 қарашада басталған [[Волгоград|Сталинград]] түбіндегі қарсы шабуылда танк десантшылары құрамында жау шебін бұзу ұрысына қатысты. Громки хуторы жанындағы бекіністерді бұзуда айрықша тапқырлық танытып, көзге түскен. Ленин орденімен марапатталған. Кезінде Сүйеубаевқа ақындар Сәттіғұл, Л.Канцельсон, М.Массович жыр арнады.&lt;ref&gt;«Маңғыстау» энциклопедиясына, Компьютерлік-баспа орталығы, 2007
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Қазақ Совет энциклопедиясы» (12 томдық), Алматы, 1972–1978;
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[[Маңғыстау энциклопедиясы]], Алматы, 1997;
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Қазақ тілі» энциклопедиясы, Алматы, 1998;
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Атырау» энциклопедиясы, Алматы, 2000;
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Қазақ әдебиеті» энциклопедиясы, Алматы, 2001; 
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Қазақ өнері» энциклопедиясы, Алматы, 2002; 
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Батыс Қазақстан облысы» энциклопедиясы, Алматы, 2002;
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Қазақстанның қорықтары мен ұлттық бақтары», Алматы, 2006;
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Красная книга Казахстана», Алматы, 2006;
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Маңғыстау өсімдіктерінің каталогы», Ақтау, 2006;
&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Қазақстан» ұлттық энциклопедиясы (10 томдық), Алматы, 1998 – 2007.
&lt;/ref&gt;

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Тұлғалар]]
[[Санат:1913 жылы туғандар]]


{{Stub}}</text>
      <sha1>ktvuqfeeenzo965vd2v86xq0lv8g0op</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Есет Көтібарұлы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>78212</id>
    <revision>
      <id>3619552</id>
      <parentid>3619280</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:28:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/~2026-35635-49|~2026-35635-49]] ([[User talk:~2026-35635-49|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды</comment>
      <origin>3566567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27377" sha1="f8wh7qscopvibsmgg3s8997zk5tqbxo" xml:space="preserve">{{Тұлға
 |Есімі                 = Есет Көтібарұлы
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = Eset Kotibarov.jpg
 |ені                   = 
 |Сурет атауы           = 
 |Туған кездегі есімі   = 
 |Толық есімі           = 
 |Туған күні            = [[1803]]
 |Туған жері            = [[Ақтөбе облысы]], [[Шалқар ауданы]], [[Ақши]]
 |Қайтыс болған күні    = [[1889]]
 |Қайтыс болған жері    = [[Шолақжиде]]
 |Азаматтығы            = 
 |Ұлты                  = 
 |Мансабы               = [[Батыр]]
 |Білімі                = 
 |Мамандығы             = 
 |Не үшін белгілі       = 
 |Партиясы              = 
 |Әкесі                 = [[Көтібар Бәсенұлы]]
 |Анасы                 = 
 |Жұбайы                = 
 |Серігі                = &lt;!-- Жұп үйленбеген, бірақ бірге болғанда --&gt;
 |Балалары              = 
 |Отбасы                = &lt;!-- Әулеті, не отбасы жайлы мақала болса, оған осы жерде сілтеме жасаңыз --&gt;
 |Марапаттары           = 
 |Қолтаңбасы            = 
 |Сайты                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Есет батыр Көтібарұлы''' (1803–1889) — [[Әлімұлы]] тайпасы [[Шекті]] руынан шыққан халық [[батыр]]ы. [[Ресей империясы]]ның отаршылдық саясатына қарсы ұлт-азаттық қозғалыстың басшысы.&lt;ref&gt;Саяси түсіндірме сөздік. – Алматы, 2007. ISBN 9965-32-491-3&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;DalaGerkulesi&quot;&gt;Дала Геркулесі. Тауман Төреханов. – Алматы: Атамұра Корпорациясы, 2008. ISBN 9965-21-804-8&lt;/ref&gt;

Әкесі [[Көтібар Бәсендеұлы|Көтібар батыр Бәсенұлы]] [[Сырым Датұлы көтерілісі|Сырым Датұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалысы]] кезінде сарбаз жинап, Ресей үкіметінің отарлау саясатына қарсы күрескен.

* [[1838]] жылы [[Жоламан Тіленшіұлы|Жоламан батыр]]мен тізе қосып, көтеріліске шығып, Елек қорғанына шабуыл жасады.
* [[1847]]-[[1878]] жылдары [[Жанқожа батыр]]мен бірге [[Қоқан хандығы|Қоқан]], [[Хиуа хандығы|Хиуа хандықтарына]] қарсы шықты.
* [[1847]]-[[1858]] жылдары [[Арал теңізі]]нің батыс жағалауын, [[Үлкен Борсық|Үлкен]] және [[Кіші Борсық]] құмдары мен [[Мұғалжар тауы|Мүғалжар тауларын]], [[Жем (өзен)|Жем]], [[Сағыз (өзен)|Сағыз]], [[Ырғыз]], [[Елек]], [[Ойыл (өзен)|Ойыл]], [[Қиыл өзені|Қиыл]] өзендерінің бойын жайлаған қазақтардың [[Ресей империясы]]ның отаршылдық саясатына қарсы көтерілісіне басшылық жасады.
* 19 ғасырдың 40-50 жылдарында Есет батыр бастаған ұлт-азаттық көтеріліс негізінен, ұсақ қимыл-әрекеттермен сипатталады. Олар шекараға жақын орналасқан [[Ресей]] бекеттеріне шабуыл жасап отырды.
* [[1853]]-[[1854|54]] жылдары Есет батыр басшылығымен қарулы көтеріліске шыққан [[Кіші жүз]] қазақтарының шекаралық әкімшілікпен қақтығыстары болды.
* [[1854]] жылы көктемінде көтерілісшілердің саны 1500-ге жетті. Олар [[Ресей үкіметі]]нен қазақ қауымынан түйе жинауды тоқтату, түтін салығын жою, қазақ даласына жазалаушы отрядтарды  жіберуді тоқтату, жайылымдық жерге еркіндік беріп, [[Жем (өзен)|Жем]], Мұғалжар, [[Елек]], [[Қобда (өзен)|Қобда]], [[Жайық]] өзендерінің бойына еркін көшіп-қонуға мүмкіндік жасауды талап етті.
* [[1858]] жылы жазалаушы отряд көтерілісті күшпен басты. Есет көтерілістен бас тартқан соң оған кешірім жасалды.
* [[1859]] жылы тамызда бір топ сүлтан, билермен бірге [[Санкт-Петербург]]ке жіберіліп, 24 тамызда [[Александр II]] патшаның қабылдауында болады.
* [[1861]] жылы қабақ руының басқарушысы болып тағайындалады.
* [[1869]] жылы [[Ырғыз уезі]] бастығының кіші көмекшісі болып бекітілді.
* [[1873]] жылы [[Хиуа]] жорығына қатысқаны үшін патшадан алтын медаль алды.
* [[1879]] жылы ол қызметтен босатылады.
* [[1889]] жылы қартайған шағында дүние салды.

==Есет Көтібарұлының өмірбаяны==
Есет батыр Көтібарұлы (1803-1889)&lt;ref name=&quot;TTW&quot;&gt;Тауман Төрехановтың ресми сайты, http://www.tauman-torekhanov.com, 2018 жылдың 10 шілде күні тексерілді&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NogaybayevaM&quot;/&gt; - халықтың әйгілі батырларының бірі.&lt;ref name=&quot;KanmenZhazylganT&quot;&gt;Қанмен жазылған тағдырлар. Тауман Төреханов. – Алматы: Атамұра Корпорациясы, 1999. ISBN 9965-01-320-9&lt;/ref&gt; Ресей империясының отаршылдық саясатына қарсы ұлт-азаттық  қозғалыстың  басшысы, [[Әлімұлы]] тайпасының тарайтын [[Шекті]] руының Қабақ аймағының Қарабас аталығынан шыққан және өз аймағының басқарушысы болған. &lt;ref name=&quot;TTW&quot;/&gt; [[Ақтөбе облысы]]ның Шалқар ауданындағы Шалқар көлінен жеті-он шақырым жердегі Ақши бойында дүниеге келген.

===1830-1850 жылдардағы ұлт-азаттық көтеріліс===
1838 жылы Жоламан батырмен бірге көтеріліске шығып, Елек қорғанына шабуыл жасаған. 1847-1878 жылдары [[Жанқожа батыр|Жанқожа]] батырмен бірге Қоқан, [[Хиуа хандығы|Хиуа хандықтарына]] қарсы шықты. 1847-1858 жылдары Есет батыр Арал теңізінің батыс жағалауын, Үлкен және кіші Борсық құмдары мен Мұғалжар тауларын, [[Жем]], Сағыз, Ырғыз, Елек, Ойыл, Қыйыл өзендерінің бойын жайлаған қазақтардың Ресей империясының отаршылдық саясатына қарсы көтерілісіне басшылық жасады. ХІХ ғасырдың 40-50 жылдарындағы Есет Көтібарұлы бастаған ұлт-азаттық көтерілісі, негізінен, ұсақ қимыл-әрекеттермен сипатталды. Олар шекараға жақын орналасқан [[Ресей]] бекеттеріне шабуыл жасап отырды.&lt;ref name=&quot;MarthaOlcott&quot;/&gt;

1853-1854 жылдары Есет батырдың басшылығымен қарулы көтеріліске шыққан Кіші жүз қазақтарының шекаралық әкімшілікпен қақтығыстары болды. 1853 жылы осы көтерілісті басуға сұлтан [[Арыстан Жантөрин]], екі казак отряды мен 200 жігітті бастаған сұлтан Таукин, Орал бекінісінен майор Михайлов пен 600 жігітті бастаған сұлтан Е. Қасымов аттанды.&lt;ref name=&quot;NogaybayevaM&quot;/&gt; [[Патша]] әкімшілігінің бұл жоспарынан хабардар болған Есет батыр Көтібарұлы шекті ауылдарын Үстіртке жіберіп, өзі 800 жігітпен жазалаушы отрядтарды күтіп қалды. Жақсы қаруланған жазалаушы отрядтардың көтерілісшілерге қарсы бұл жорықтары нәтижесіз болды. Орынбор генерал-губернаторының нұсқауымен көтерілісті басу келесі көктемге қалдырылды. Есет батыр Көтібарұлы 1853-1854 жылдың қысын Үлкен Борсықта өткізді.

1854 жылы көтерілісшілердің саны 1500-ге жетті. Олар Ресей үкіметінің алдына: қазақ қауымынан түйе жинауды тоқтату, жайылымдық жерге еркіндік беріп, [[Жем]], Мұғалжар, Елек, Қобда, жайық өзендерінің бойларына көшіп-қонуға мүмкіндік жасау туралы талаптарын қойды.&lt;ref name=&quot;DalaGerkulesi&quot;/&gt;

1855 жылы Орынбор генерал-губернаторы Кіші жүздің бір топ билеуші сұлтандарына көтерілісті басып, Есет батырды қолға түсіруге қатаң тапсырма береді. Маусымның аяғында тапсырманы орындау үшін 900 адамдық отрядпен, өзіне бекітілген екі зеңбірегі бар казак жүздігі және дистанция бастықтарымен бірге [[Арыстан Жантөрин]] жорыққа аттанып, Ор бекінісінен 140 шақырым жер шамасындағы Елек өзенінің жоғарғы сағасындағы Суықсу шатқалына келіп бекінеді. Сұлтан ордасы мен көтерілісшілер арасында бірнеше күн бойы келіссөз жүргізіліп, екі жақ нақты шешімге келе алмайды. Осыдан кейін Есет батыр өз адамдарымен кеңесіп, сұлтан ордасына шабуыл жасауды ойластырады. 1855 жылы шілдеде көтерілісшілер сұлтан ордасын тұтқиылдан шабуылдап, А. Жантөрин бастаған он шақты би-старшындарын өлтіріп, казак отрядын талқандайды. Бұл оқиғаға мазасызданған Орынбор әкімшілігі көтерілісшілерді басуға тағы да жазалаушы отрядтар жіберіп, олар қазақ ауылдарын қырғынға ұшыратты.&lt;ref name=&quot;MarthaOlcott&quot;/&gt;

1856 жылы қыркүйекте әскери дала сотының үкімімен А. Есмамбетов, Қ. Қарин және Е. Айнақұловтар атылды. 1857 жылы Ерназар Кенжалин, Бекет Серкебаев, тағы басқа 18 адам Сібірге жер аударылды. 1858 жылы қыркүйекте Бородин басқарған жазалаушы отряд көтерілісті біржолата басты. Есет батыр көтерілістен бас тартқан соң, оған кешірім жарияланды. 

1859 жылы тамызда бір топ сұлтан, билермен бірге Санкт-Петерборға жіберіліп, 24 тамызда патша [[Александр ІІ]]-нің қабылдауында болды. 

1861 жылы Есет Көтібарұлы Алшын тайпасының Әлімұлынан тарайтын Шекті руының қабақ аймағының басқарушысы болып тағайындалды. 

1869 жылы Ырғыз уезі бастығының көмекшісі болып бекітілді. 1873 жылы [[Хиуа]] жорығына қатысқаны үшін патшадан алтын медаль алды. 1879 жылы ол қызметтен босатылды.&lt;ref name=&quot;BatysKazEncyc&quot;&gt;Батыс Қазақстан облысы. Энциклопедия. — Алматы: «Арыс» баспасы, 2002 ISBN 9965-607-02-8&lt;/ref&gt;

===Есет Көтібарұлы туралы тарихи деректер===
Есет Көтібарұлы жөнінде деректерді ХІХ ғасырда өзінің көзі тірісінде онымен кездескен жиһангерлер, тарихшылар, саясаткерлер, қоғам қайраткерлері жазып кеткен.

1856-1861 жылдары Ресей сыртқы істер министрлігі Азия департаментінің директоры болған Е. Ковалевский  Хиуа сапары кезінде Есет Көтібарұлымен кездескенін былайша суреттейді: «Арал маңындағы Кіші жүз қазақтарының кейбір топтарынан құрылған отаршылдыққа қарсы қозғалысты басқаруынан бұрын Есетті сайын дала торабынан кездестірдім. Есет Геркулес сияқты атлетикалық дене бітімді,[[сұлу]] келбетті және ерлік іс-әрекеттері кез-келген еуропалықты таңғалдыратындай және бұл қасиеттері өз отандастарына да қатты әсерін тигізген».&lt;ref name=&quot;DalaGerkulesi&quot;/&gt; ХІХ ғасырдағы қазақ даласын еуропалықтарға алғаш рет таныстырған поляктың демократ-революционері, суретші [[Бронислав Залесский]] 1865 жылы Парижде  француз тілінде шығарған «Қазақ сахарасына саяхат» деген кітабында былай деп жазған: «Мен бір күнімді Есет Көтібаров есімді қырғызбен өткіздім. Ол осы замандағы қазақ даласына танымал ерекше тұлға... ол көсем болып қалды... және қазының міндетін атқарды». Б. Залесский осы сапарында қара қарындашпен  Есеттің қырынан отырған суретін салып алған. Есет сол заманда Еуропада, Ресейде суретке түсірілген, ол суреттері кезінде газет-журналдарда жарық көрген санаулы адамдардың бірі болды.&lt;ref name=&quot;KanmenZhazylganT&quot;/&gt;

Ресейде табылған ақпарат құралдарында Кіші жүзде Есет батырдың аты 40-шы жылдарда өлтірілген отандасы Кенесарының немесе Кавказдағы Шамильдің атындай қаһарлы болғандығы және оның [[ұзын]] бойлы, [[селдір]] қара сақалды, мұртты, оның жүзінен қайырымдылық пен сергектік, тұнық әрі сабырлы көздерінен терең ақылдылық, салмақпен айтқан әңгімелерінен оның қазақ болмысын терең білетіндігі және кең парасаттылығы байқалатындығы жазылған. Соңғы жылдары табылған тағы бір дерек шығыстанушы С.Өтенияз Ұлыбританияның Лондон ұлттық кітапханасының сирек кітаптар қорынан 1865 жылы ағылшын тілінде жарық көрген қазақ даласы жайлы кітаптың көшірмесін алып келген.&lt;ref name=&quot;KanmenZhazylganT&quot;/&gt; Осы кітаптың 33-беті Есет батырға арналған. Онда Есеттің [[сегіз]] ұлының үлкені - Назардың да суреті басылған екен. Тарихи деректер бойынша, Орынбор генерал-губернаторы Назар Есетұлын немере ағасы Бекет Серкебайұлымен бірге Орынбор түрмесіне қамайды. Кейін Бекетті Сібірге жер аударады да, Назарды Есеттің қаһарынан  сескеніп, босатып жібереді. Осы кітапта Есет батыр бастаған көтеріліс толық жазылады.&lt;ref name=&quot;DalaGerkulesi&quot;/&gt;

Есет Көтібарұлының барлық әулеті ел қорғауға араласып, аттары тарихта қалған. Әкесі [[Көтібар Бәсенұлы|Көтібардың]] ерлігі өз алдына бір төбе немере ағасы Арыстан батыр Тінәліұлы, інілері Бекет Серкебайұлы, Ерназар Кенжалыұлы да тарихта қалған жандар. Арыстан, [[Көтібар Бәсенұлы|Көтібар]], Есет есімдері «Айман-Шолпан» жырына арқау болған. Есеттің арғы атасы Қалдыбай батыр еліміздің оңтүстігіндегі [[Сайрам]] шабуылына қатысып, сүйегі Түркістанда қалған. Есеттің арғы тегі  Алтын Орда мен Ноғайлы ұлысының әміршісі болған, атақты «ел қамын жеген «ер Едігеге» барып тіреледі.&lt;ref name=&quot;TogysbayevB&quot;/&gt;

Есет батыр Көтібарұлы 1889 жылы қартайған шағында дүние салды. Ол туып-өскен Шалқар ауданындағы Шолақжидеде жерленген. Басына [[төрт]] күмбезді кесене  тұрғызылған.
&lt;ref name=&quot;TogysbayevB&quot;&gt;Тарихи тұлғалар. Танымдық - көпшілік басылым. Мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. Құрастырушы: Тоғысбаев Б. Сужикова А. – Алматы. “Алматыкітап баспасы”,  2009 ISBN 978-601-01-0268-2&lt;/ref&gt;

==Есет Көтібарұлы бастаған көтеріліс==
XIX ғ. 50-жылдары [[Ресей империясы]]ның отаршылдық саясатына қарсы Есет Көтібарұлы белсенді күрес жүргізді. &lt;ref name=&quot;NogaybayevaM&quot;&gt;Қaзaқстaн (Қaзaқ елі) тaрихы. Құрастырушы: Ноғайбаева М. Омaрбеков Т. Кәрібaев Б. Қaрaжaн Қ. – Алматы: “ЛитРес” баспасы,  2017. ISBN 9785040889969&lt;/ref&gt; Ол Арал теңізіне қарай жылжыған ресейлік әскерге күшті қарсылық көрсетті. Есет Көтібарұлы (1803—1889 жж.) [[Көтібар Бәсенұлы|Көтібар]] батырдың ұрпағы болатын. Ол тек қана өз руы үлкен шектінің арасында емес, сондай-ақ көрші қазақ рулары адай, табын, шөмекей, төртқара, кішкене шекті рулар арасында да үлкен беделге ие болды. 

===Хиуа және Қоқан хандықтарына қарсы күрес===
1847—1848 жж. [[Жанқожа батыр|Жанқожа Нұрмұхамедұлы]] мен бірлесіп Сырдарияның төменгі бөлігіндегі Хиуалық және Қоқандық жаулап алушыларға қарсы күрес жүргізді. &lt;ref name=&quot;MarthaOlcott&quot;&gt;The Kazakhs. Olcott, M.B. – Stanford University: Hoover Institution Press,  1987. ISBN 9780817993535&lt;/ref&gt; Есет Көтібарұлы хиуалықтарға қарсы күресте [[Жанқожа батыр|Жанқожа Нұрмұхамедовқа]] бірнеше рет көмек көрсетті. Хиуалық хан Жанқожадан тек сұлтандардың ғана емес, сондай-ақ батырлардың қолымен де құтылуға тырысты. Әрине, халық батыры, Жанқожаның туысы Есет Көтібарұлы Хиуа ханының арандатуына көнген жоқ, керісінше, Хиуалық басқыншыларға қарсы күресте Жанқожаға барынша көмектесті.&lt;ref name=&quot;MarthaOlcott&quot;/&gt;

===Ресей империясына қарсы ұлт-азаттық көтеріліс===
1838 ж. Есет Көтібар Жоламан батырмен бірге Ресейдің Елек қамалына шабуыл жасады. Орынбор билеушілері қайткен күнде де Есетті қолға түсіріп, оған патша үкіметін мойындауға мөжбүрлеуді алдарына мақсат етіп қойды. Жазалаушылар Арал теңізінің оңтүстік-батыс жағалауында тұратын көтеріліске қатысушылар мен бейбіт тұрғындарды қатал жазалады. Орынбор генерал-губернаторы көтерілісшілерді басу үшін жазалаушы отрядтарды бірінен соң бірін жіберіп жатты. Бірақ Есет Борсық құмдары мен Үстіртке ауылдар мен ауыр жүктерді дер кезінде жіберіп үлгерді. Даламен жылжып келе жатқан өзінің жігіттерін ол екі топқа бөліп, Ресейдің керуендеріне шабуыл жасап және жазалаушы отрядтармен ұрысқа араласты. 1847 жылдың жазында [[Жем]] өзенінің бойында Есет батыр патша үкіметінің жазалаушы әскеріне тұтқиылдан шабуыл жасады.&lt;ref name=&quot;NogaybayevaM&quot;/&gt;

Патша әкімшілігінің жазалаушы отрядтары Есет Көтібарұлы құрамындағы бірнеше руларды талқандап, материалдық байлықтарын тартып алып, малдарын айдап кетті.&lt;ref name=&quot;MarthaOlcott&quot;/&gt; Есет бәрібір Орынборлық ведомствоның жазалаушы күштерімен күресті жалғастырды. Патша әкімшілігі Есет батырды қолға түсіру мақсатымен бірнеше рет жазалаушы әскер жіберді. Сонда да Есет батыр өз елінің жер жағдайын жақсы білетін ол жазалаушы отрядты адастырып, таптырмай кетіп жүрді.&lt;ref name=&quot;NogaybayevaM&quot;/&gt;

1855 жылы Есет Көтібарұлы бастаған көтерілісшілер отаршыл әкімшіліктің қолшоқпары билеуші-сұлтан [[Арыстан Жантөрин|Арслан Жантөриннің]] отрядын талқандайды. Сұлтан [[Арыстан Жантөрин|Арслан Жантөрин]] қаза болды.&lt;ref name=&quot;NogaybayevaM&quot;/&gt; Патша үкіметінің сауда керуендері мен  бекініс-қамалдарына шабуыл жасаумен болды. Есет батыр тарапынан Хиуамен әскери одақ құру жөнінде жасаған ұсынысы сәтсіз аяқталды.  Ресеймен 20 жыл бойы жанқиярлықпен күрес жүргізген Есет батыр 1858 жылы ол  патша өкіметінің бейбіт шартын өз еркімен қабылдады. Бұдан әрі патшаға қарсы күресу бос әурешілік екенін түсінді. Патша үкіметі оның бұған дейін Ресей империясына қарсы жүргізген күресіне кешірім жасады.  Ол кейінірек тіпті Ырғыз уездік бастығының көмекшісі болып тағайындалды. 1873 ж. Орынбор отрядының құрамында ол Хиуа жорығына қатысты. Бұл жорығы үшін оған &quot;Жігері үшін&quot; алтын медалін иеленді. Есет Көтібарүлы 80 жастан аса өмір сүріп, қайтыс болды. Ол Ақтөбе облысының Шалқар станциясына жақын маңда жерленді. 

Көтерілістің негізгі қозғаушы күші езілген қазақ шаруалары еді. Көтерілістің жеңілу себептері: қазақ шаруаларының ұйымдасуының әлсіздігі, стихиялық сипаты, жеке ақсүйек феодалдарының опасыздығы. Көтеріліс жеңілгенімен Оңтүстік Қазақстандағы Қоқан билеушілерінің озбырлығы қазақ еңбекшілерінің, Ресейдің құрамына кіруіне ұмтылған алғышарттардың пісіп-жетілуіне себепші болды.

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

{{wikify}}
{{Bio-stub}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:1803 жылы туғандар]]
[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Қазақстан тарихы]]
[[Санат:Ұлт-азаттық қозғалыстардың көсемдері]]
[[Санат:1889 жылы қайтыс болғандар]]</text>
      <sha1>f8wh7qscopvibsmgg3s8997zk5tqbxo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Асқар Тоқмағамбетов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79433</id>
    <revision>
      <id>3619601</id>
      <parentid>3508276</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T20:10:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35682-06</username>
        <id>182689</id>
      </contributor>
      <comment>/* Өмірі */</comment>
      <origin>3619601</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8516" sha1="jrmjh2rct8ulzfc6c3xd3637qmb49u7" xml:space="preserve">{{Жазушы
 |Есімі               = Асқар Тоқмағамбетов
 |Шынайы есімі        = 
 |Суреті              =
 |Ені                 = 
 |Суреттің аты        = 
 |Туған кездегі есімі  = 
 |Лақап аты           = Әшен Тоқасов&lt;ref&gt;Қазақстан жазушылары. Анықтамалық. Алматы, «Жазушы» баспасы, 1982, 238 бет&lt;/ref&gt;
 |Туған күні        = 19.9.1905
 |Туған жері        = бұрынғы 18-партия съезді атындағы кеңшар, {{туғанжері|Сырдария ауданы (Қызылорда облысы){{!}}Сырдария ауданы|Сырдария ауданында (Қызылорда облысы)}}, [[Қызылорда облысы]]
 |Қайтыс болған күні  =  21.8.1983
 |Қайтыс болған жері  =  {{қайтысболғанжері|Қызылорда|Қызылордада}}, [[Қазақ КСР]]
 |Азаматтығы          = {{USSR}}
 |Ұлты                = қазақ
 |Мансабы             = жазушы
 |Шығармашылық жылдары   = [[1932 жыл|1932]]-[[1975 жыл|1975]]
 |Бағыты              = лирика, сатира
 |Жанры               = поэзия, проза, публицистика
 |Шығармалардың тілі  = қазақша
 |Дебюті              = 
 |Марапаттары         = 
 |Сыйлықтары          = 
 |Қолтаңбасы          = 
 |Сайты               = 
 |Commons             =
}}
'''Асқар Тоқмағамбетов''' ([[19 қыркүйек]] [[1905 жыл]], [[Қызылорда облысы]], Тереңөзек ауданы (қазіргі [[Сырдария ауданы (Қызылорда облысы)|Сырдария ауданы]]), бұрынғы 18-партия съезді атындағы кеңшар – [[21 тамыз]] [[1983]], [[Қызылорда]] қ.) — қазақтың ақыны, жазушысы.

== Өмірі ==
Ысты руының Қарақойлы Сүйіндік (Әжі) бөлімінен шыққан[[1932 жыл]]ы [[Мәскеу]] полиграфия институтын бітірген. &quot;Лениншіл жас&quot; (қазіргі &quot;[[Жас Алаш]]&quot;) (1927-30), &quot;Ленин жолы&quot; (Қызылорда, 1933—34), &quot;[[Қазақ әдебиеті]]&quot; (1934-35), &quot;Социалистік Қазақстан&quot; (қазіргі &quot;[[Егемен Қазақстан]]&quot;) (1937-1944) газеттерінде, &quot;Ара&quot; журналында қызмет істеді. Қазақстан Жазушылар одағының [[Шымкент]] (1935—37), [[Қызылорда]] (1944-52, 1957-62) облысаралық бөлімшелерінің жауапты хатшысы болды.

[[1925 жыл]]ы &quot;Ленин суретіне&quot; атты өлеңі тұңғыш рет &quot;Еңбекші қазақ&quot; (казіргі &quot;[[Егемен Қазақстан]]&quot;) газетінде жарияланды. Алғашқы өлеңдер жинағы 1928 жылы &quot;Еңбек жыры&quot; деген атпен жарық көрді.

Таңдамалы шығармаларының жинақтары бірнеше рет (1932, 1933, 1945, 1953, 1957, 1962, 1965, 1975 жылдары) жарық көрді. Тоқтағамбетов ақындық жолының алғашқы кезеңінде ([[1925 жыл|1925]]-[[1930 жыл|1930]]) отаншылдық тақырыбына арналған шығармалар жазды. [[Екінші дүниежүзілік соғыс]] жылдарында жауынгерлердің майдандағы ерліктерін, халықтар достастығы, соғыстан кейінгі жылдарда бейбіт өмір тынысын өз шығармаларына арқау етті. Тоқтағамбетов [[қазақ әдебиеті]]не елеулі үлес қосқан. Оның поэмаларын тақырыбы, түрі жағынан төрт топқа бөлуге болады: кеңшар, ауыл өмірі; елге еңбегі сіңген тарихи адамдарға арналған шығармалары; Отан қорғау, ерлік; халықтар достығы тақырыптары.

1-дәрежелі Отан соғысы, 3 рет Еңбек Қызыл Ту ордендерімен және бірнеше медальдармен марапатталған.&lt;ref&gt;Отырар. Энциклопедия. – Алматы.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«Арыс» баспасы, 2005 ISBN 9965-17-272-2&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;“ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Г.Смағұлова, Асқар Тоқмағамбетовтің ақындық творчествосы. А., 1965.&lt;/ref&gt;

== Шығармашылығы ==
Ақын лирикасының бір саласы [[1930 жыл|1930]]-[[1940 жыл]]дары жазылған &quot;Біздің Сәуле&quot;, &quot;Қош аман бол&quot;, &quot;Бәтиманың хаты&quot;, &quot;Күт мені&quot;, &quot;Сүйген жарға&quot;, т.б. әнге арналған өлеңдері.

Тоқмағамбетов проза жанрында да жемісті еңбек етті. [[Ыбырай Жақаев|Ы.Жақаев]] өмірін бейнелейтін &quot;Қыран тұғырдан ұшады&quot;, [[Қазан төңкерісі]] қарсаңындағы ауыл өмірін суреттейтін &quot;Ақмоншақ&quot; (О.Бодықовпен бірге) повестерін жазды. Қаратау мен Сыр өңірі қазақтары тұрмысынан жазылған &quot;Әке мен бала&quot; романын кейін кайта толықтырып, &quot;Қарбаласта&quot; (1975) деген атпен жариялады. Тоқтағамбетов — [[19 ғасыр]]да өмір сүрген қазақ ақындары туралы &quot;Жыр күмбезі&quot; (1975) атты тарихи романның авторы. &quot;Күлкі-сықақ&quot; 1929 жылдары басылды. Тоқтағамбетов &quot;[[Әзірет Сұлтан]]&quot;, &quot;Семафор ашық&quot;, &quot;Екі заң&quot; атты драмалық шығармалар, &quot;Бәріміз де сондай болсақ&quot; киносценариін де жазды. С. Айнидің &quot;Құлдар&quot; романын қазақшаға аударды (1953).

Ақынның алғашқы сатиралық өлеңдер жинағы &quot;Күлкі-сықақ&quot; 1929 жылдары басылды. Әнге лайықты өлеңдері де көп. Қазақ поэзиясында поэма жанрын өркендетуде үлесі көп. «Жыр күмбезі» атты тарихи романы Базар жырау, Кете Жүсіп, Шораяқтың Омары секілді жырау ақындардың өміріне арналған.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сілтемелер ==
* [http://www.zhasalash.kz/ruhaniyat/5271.html Мағжанға тағзым. Жас Алаш №67. Мағжан айтқан әңгiмелерден есiңiзде не қалды? Жұмабай Шаяхметов – Сталиннiң оң қолы болмақ, Сәбит Мұқанов – Голощекиннiң сол қолы болмақ, Асқар Тоқмағамбетов – Мәйкевский (Маяковский дегенi – С.Т.) болмақ көрiнедi дейтiн. Сәбит Мұқановтың түрiн бiр көрсем деушi едi. Неге олай дейтiнiн iштей ұғатынбыз] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305020209/http://www.zhasalash.kz/ruhaniyat/5271.html |date=2016-03-05 }}
*[http://kitap.kz/author/70-asqar_toqmahambetov/70-asqar_toqmahambetov Асқар Тоқмағамбетов — iKitap.kz] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150524214921/http://kitap.kz/author/70-asqar_toqmahambetov/70-asqar_toqmahambetov |date=2015-05-24 }}

[[Санат:Қазақстан ақындары]]
[[Санат:Қазақстан жазушылары]]
[[Санат:I дәрежелі Отан соғысы орденінің иегерлері]]
[[Санат:Еңбек Қызыл Туы орденінің иегерлері]]</text>
      <sha1>jrmjh2rct8ulzfc6c3xd3637qmb49u7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Деконструкция</title>
    <ns>0</ns>
    <id>82882</id>
    <revision>
      <id>3619606</id>
      <parentid>3244758</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T22:23:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619606</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30591" sha1="94zwpo6jaii6wftc1dujxvdhxkfknqo" xml:space="preserve">[[Сурет:Derrida-by-Pablo-Secca.jpg|thumb|right|200px|Жак Деррида]]
'''Деконструкция''' - [[мәтін]]нің нағыз [[мазмұн]]ын, мағынасын ашу үшін мәтіннің құрылымын бұзу.&lt;ref&gt;Орысша-қазақша түсіндірме сөздік: Философия/жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын – Павлодар: «ЭКО» ҒӨФ, 2006. ISBN 9965-808-82-1&lt;/ref&gt;

Еуропа ұлы құрлығының философиясы мен әдебиет сыны саласында пайда болған деконструкция ағымы – Ж.Деррида қатарлы ойшылдар қалыптастырған және дәріптеген философиялық шығармалар мен ойлардың мәтінін оқып түсіну әдіснамасы. Жалпы айтқанда деконструкциялық оқу дегеніміз мәтін құрылымы мен батыстық даналық мағынасы（Western metaphysical essence）арасындағы айырмашылыққа (тек батыспен ғана шектелмейді) талдау жасау әдісі. Деконструкциялап оқу – мәтінді тек айырым жазушы тарқатқан айқын ақпарат етіп оқу ғана емес, қайта оны мәлім мәдениет және дүниетаным жүйесіндегі қайшылықтардың бейнесі ретінде оқу. Деконструкцияланған мәтін қатар өмір сүріп жатқан көптеген идеяларды жайып салады, олар тіпті әдетте өзара қарама-қайшы болуы да  ғажап емес. Бір мәтінді деконструкциялап оқу дәстүрлі оқу әдісіне салыстырғанда мәтін бойында тұншықтырылған және ескерілмеген көптеген көзғарас бағыттарын айқындауымен ерекшеленеді. 
[[Сурет:Guggenheim-bilbao-jan05.jpg|thumb|right|300px|Фрэнка Гериддің Гуггенхайма мұражайы, Бильбао]]
Деконструкция жобалау үлгісі ретінде ХХғ. 80 жылдары дәурендеген болатын. Философиялық қайнары 1967 жылғы Ж. Дерриданың (Jacque Derrida,1930——2004) тілдегі құрылымдарды сынау негізінде &quot;Деконструкция&quot; теориясын жасауымен байланысты. Оның идеясының негізі құрылым атаулыны жақтырмау, символ шындықты ашуға жеткілікті, әрбір жекені зерттеу бүтіндіктің құрылымын зерттеуден маңызды дегенге саяды. М.Хайдеггер бойынша батыс философиясы тарихы метафизика тарихы. Оның түпнұсқасы &quot;болмыстың&quot; &quot;осындалығына&quot; негізделген. М.Хайдеггердің бұл ұғымын Ж.Деррида &quot;осындағы метафизика&quot; деп атады. Осындағы метафизиканың мағынасы: бүкіл әлемнің артында түп негіз ретіндегі ереже бар, орталық сөз мәтіні бар, ортақ қозғатушы күш бар, жасырын Тәңірі, құдірет бар. Бұл ақырғы, шынайы, бірінші нәрсе біртекті Логосты（logos） құрастырады. Барша адам мен зат логос есігінің алдында тұрып, логостың айналым логикасына бойұсынады. Ал, логос мәңгілік, ол Жаратушының заңымен тең, [[Логос]]қа қарсы келу сандырақ пен сұрқиялыққа беттеу деген сөз.

Деррида және оның деконструкция ілімі дәл осы логоцентризм дәстүріне қарсы тұрды! Яғни Деконструкция ағымындағылар қазіргі тармақ-тармаққа бөлінген тәртіп атаулыны бұзуды өз міндеті етті. Бұл тәртіп тек қоғамдық тәртіп, неке тәртібі, этика тәртібі ғана емес, адамдардың жеке санасындағы тәртіптер, мысалы жасампаздық әдеті, қабылдау салты, ойлау әдеті, ішкі жан дүниесіндегі мәдениетке ынталандырған дерексіз сезімдер мен коллектив санасыздық, тіпті ол ұлттық мінездегі ережелер болуы мүмкін. Деконструкция тәртіпті шағуды және тіпті де жақсы тәртіп құруды көздейді.

Деконструкция қазіргі заманның негіздік қағидасы мен өлшем талаптарын сынауды жол етіп ұстанып, модернизм, постмодернизм терминдерін қолданады, сөздер мен сөз тіркестері арасындағы байланыстарды қайта құрып, дәстүрлі қоғамның дәстүрлі ережесінің құрастырылу қисынын (этика, динамика, функция) терістеп, жаңа мәнділік қарастырады. Сөз мағынасына қайта сәп салып мағынаны қайта мәндестіреді. Сөгу, шағу, қатарлау, қайта құру, жекеге мән беру, бөлшектің өздік ерекшелігі ұғымдарымен жұмыс жасап, бүтіндіктің бірлігіне тойтарыс беріп, бөлшектеу мен тұрақсыздықтан қайта құрастыратын мағына астарын аршып алуға тырысады.

Йель университетінің сыншылдық бағытының мүшесі Г.Миллер былай деген болатын: &quot;Деконструкция сөзін жұртшылық бейне әкесінің сағатын бөлшектеп тастаған баладай мәлім бүтіндікті өзара байланысы жоқ, қайта құрастырылмайтын бөлектерге бөлу деп түсінеді.  Бірақ деконструкция масылдық емес, қарсылық. Ол батыстың [[метафизика]] дәстүрін қайта жасалмайтындай етіп бүлдірумен шұғылданады&quot;. 

[[Жак Деррида]] өзінің «Хат және өзгешелік», «Дауыс және құбылыс» және «Грамматология жөнінде» деген үш кітабы арқылы деконструкцияны орнықтырды. Ол әсіресе адамзаттың ақпарат таситын құралы - тілді қайта таразылады. Деррида адамның &quot;әрдайым қатысушы&quot; екендігін уәж етіп, жазу мен оқудың арасындағы айырмашылық мәңгі сақталады деп есептеді. &quot;Осындағылық&quot; деген логикалық ой қисынын жойып, белгі-таңбалар бүтіндігін бөліп, қаратылым (ұғымның неге қаратылуы) мен қаралымды (адам ұғым арқылы нені қарастырды) бірлестіру үшін &quot;өзгешелену&quot; ұғымына айырықша мағыналар қосты.

== Тарихи астары ==
[[Сурет:Text.JPG|thumb|right|400px|Мәтін]]

19 ғ. соңында Ф.[[Ницше]] &quot;Жаратушының өлімі&quot; туралы тосын ой жариялап, &quot;құндылық атаулыны қайта таразыдан өткізу&quot; талабын ұсынды. Оның дәстүрлі жолға керілігі батыс қоғамында ұзыннан ұзақ жаңғырық пайда қылды. Ақылға сенбейтін, дәстүрді төңкергісі келетін Ницше философиясы Деконструкция философиясының маңызды қайнары болды. Бұдан басқа Хайдеггердің Болмыс теориясы да, сосын Гуссерльдің феноменологиясы да Деконструкция ілімін ауыздандырған теориялар.

1968 ж. белсенді студенттер қозғалысы капиталистік Еуропа мен Америкада жандана бастады. Франциядағы қарсылық қозғалысы &quot;Май Бұрқасыны&quot; деген атпен белгілі. Дегенмен ол тез тиылды. Содан кейінгі жылдары аталған саяси құштарлық біртіндеп өмір мен қоғамды тіпті де терең қабатта талдап &quot;сөгу&quot; даналығына ұласты. Батыс қоғамы өзінің тілі, сенімі, құрылымы, түзімі, ғылыми жүйесі мен билік торы қатарлы қалыптасқан, дамыған жүйесінен бас тартпайтыны белгілі болатын. Деконструкция қозғалысы сондай жағдайда басталған қарсылық түрі.

Метафизикаға, логоцентризмге қарсы тұрып, тұйықталған жүйені ыдырату үшін деконструкция ағымы субъекттің жоғалуын, мағынаның өзгешеленуін, еркіндіктің бағытталуын дәріптеді. Былайша айтқанда, олар тіл мен ойдың еркін ойынын дәріптеп, тіпті бұл еркіндік бір түрлі &quot;кісен таққан би болса да мейлі&quot; деген ұстанымға келісті. Олардың қарсылық, керілік табиғатына орай деконструкция ағымы өз-өзіне қайшы ағым болды. Дерриданың айтуы бойынша, деконструкция мәлім бір &quot;осындағы&quot; орнықтылықты емес, &quot;із&quot; салуды көрсетеді. Ол шектеусіз, пішінсіз, белгісіз, барлық жерді, баршаны кернеген. Деконструкция өзінің анықтамасын өзі жеміріп тастайтын жеміру идеясы. Деконструкцияның екі негізгі ерекшелігі оның ашықтығы мен шектеусіздігі. Бір сөздің құрылымын сөгіп деконструкциялау, бір ұғым, бір дәстүрлі сенім ережесінің ішкі мәнін аршу оның барлық философиялық қырын жайып салуға апарады.

== Деконструкцияның сипаты ==
Деконструкциялау структурализмге де қарсы. Олардың ойынша құрылымда өзек жоқ, құрылым қашанда тұрақсыз болады, құрылым көптеген айырмашылықтардан тұрады. Құрылымдық өзгешелік өзгеріске түсетіндіктен, құрылым да өзгеріп отырады және құрылым өзінің тұрақсыздығы мен ашықтығын үздіксіз паш етумен болады. Структурализмнен бет бұрғандықтан, деконструкциялауды кейде постструктурализмдік тәсіл деп атайды. Дерриданың ойынша мәтінде қатып қалған тұрақты мән-мағына жоқ, шығарманың мәңгілік өзгермейтін ақырғы мәні деген бірдеңе өмір сүрмейді.

Деконструкциялық талдау жасаудың негізгі әдісі алдымен мәтін бойындағы екі жақты қайшылықтарды (мысалы, еркек-әйел, мықты-әлсіз, биік-аласа, алдыға-кері, оң-теріс) тауып шығу, сондай-ақ қайшыласқан екі жақтың шынтуайтында ауыспалы және бір-бірінен бөлшектегісіз екенін, қатал бөлінген екі жақ, бөтен екі түр еместігін айқындау. Қалыпты қорытынды бойынша, бұл екі бөлім түрі толық формада тұрақты өмір сүрмейді. 

Деконструкция туралы ғылым саласы мен БАҚ саласында өте қайшылықты пікірталас туғаны белгілі. Ғылымда бұл ағымды нигилизмге теңестіріп, масылдығы жоғары және нағыз жындылық идеясы деп те айыптады. БАҚ беттерінде декострукциялау әдісін ғылымның нақты шындықтан ажырап қалғанының жанды мысалы деп бағалады. Осындай күшті айыптауларға қарамастан, деконструкциялау қазіргі заман философиясы мен әдебиетіндегі өте бір қуатты ағымдардың бірі саналады.
Құрылыс саласында, деконструкциялау ХХғ. соңы мен ХХІғ. басында &quot;бөлшектеу&quot; амалы арқылы құрылыс саласында өзін көрсетіп, дәстүрлі әдіснамалардағы жоғары-төмен, оң-сол, іші-сырты деген ажыратуларды мәнсіздестірді.

== Анықтама берудің қиындығы ==
[[Сурет:Wfm stata center.jpg|thumb|right|200px|Массачусетс технология институты, Рэй и Мария Stata ғылыми зерттеу орталығы, 2004 жылы 16 наурызда пайдалануға берілді]]
Батыс философиясында бұл әдіснамаға анықтама беру оңай емес. Ницшелік бұзып-шағып жол ашуды айтпағанда, тұңғыш рет осы ұғымды философияда көтерген адам М.Хайдеггер болатын. Қазақ тіліне бұл ұғым орыс тілінен аударылған батыстық постмодернизм жазушыларынан келгені белгілі және тілден тілге көшіп әрең жету барысында көптеген бедері кетіп, сөз өзінің әуелгі мағынасынан ауытқып түсінілуі ғажап емес. Көптеген адамдар, атап айтсақ Ролан Барт, Г.Ч. Спивак, Хьюстон Бейкер, R. Gasché, Барбара Джонсон, Миллер секілді көптеген майталмандар осы ағым туралы іргелі зерттеулер жасады.

Бұл жазушылардың ешқайсысы бұл ұғымды қарапайым сөзбен анықтай салуға бармаған. Ж.Дерридадан деконструкциялаудың мағынасын сұрағанда, ол былай деген болатын: «Бұл мәселеге қарата менде қарапайым және қалыпқа түскен анық жауап жоқ. Бәріміз барлық шығармаларымызда осынау қорқынышты сұрақтан айналып өтуге тырысқанымызды жасырмаймыз». (Деррида, 1985ж.) Деконструкция өзі туралы мағынаны шатастыратын түрлі мәселеге барып тіреледі, – ол бір ағым, ол бір мәтін оқу әдіснамасы (қалыпқа түскен анықтамада көбі осы сөзді пайдаланады), мәтін субстанциясы (Деррида бірде осылай дарытпалады). Бұл ұғымның шекарасын айқындаған кезде жағдайға қарай аталған айтылымдарға шекті жүгінуге болады, бірақ ұғымның жасырған мағынасына жинақы шоғырлану қиын.

== Phallocentrism мен дуализмге сын ==
Деконструкцияның негізгі мақсаты ағартушылыққа, даналық метафизикасына аяусыз тойтарыс беру, Платон, Руссо және Гуссерль философиясын сынау болды. 

== Мәтін және құрылым ==
Деконструкция мәтінді талдау әдісі. Ал, мәтіннің бейне сарымсақ секілді қабат-қабат қабығын аршығанда ғана мәтіннің ең арғы айтпақшы шындығына жетіп барамыз. Деконструкция мәтінталдау ретінде аударма теориясында да маңызға ие болғандықтан, деконструкциялық аударма ағымы пайда болған.

== Мәтіннің мағынасы ==
=== Өзгешелену ===
Өзгешелену (Différance); екі қабат мағынаға ие: бірі сыртқа бағытталу (кеңею); енді бірі кедергі, яғни тіл мағынасының ақырғы есепте игерілмеуі. Мағына тек үздіксіз сыртқа кеңейетін үрдіс. Мағынаның бейберекеттігі, тарқақ болуы мен бүтінсіздігі метафизикалық өзек пен қайнарды сөгіп, жаңа өзек пен қайнар құруға қарсылық көрсетеді. Мағына үздіксіз туылады, ауысады, үздіксіз жойылады, ақыры ол тіпті мағынаның өзін жұтып тынады. Өзектің өшуі мағынаның да өшуін, мағынаның өзгешеленуін білдіреді және ол дүниеде ақырғы өзгермес мағынаның болуын жоққа шығарады. Сөйтіп келесі мәтін жаңа мағынаға көшеді. Міне бұл өзгешелену болмақ.

=== Із ===
Із – өзгешеленудің қозғалысты күйін сипаттайды. Із – жемірілуден түскен қалдықтардан қалыптасады, кейде анық, кейде бұлдыр күйде алдыңғы күйге де, кейінгі күйге де қаратылады және өзі сұрақ туғызады. Мәтін дегеніміз мағына мен сөз егесіп, түрлі ілік болар із қалтыратын, ақырғы нысанасы мәңгі тұрақсыз кеңеюді көрсетеді.
=== Жазу ===
Тіл өзі білмейтінді түсіну үшін сол туралы ойларын жинақтап жаза бастағанда қандай жағдай туылады, міне бұл мәселе. Деррида адам тума сөйлеуге бейім, жазуға жат келеді деген идеямен келіспейді. Айтушы мен сөйлеуші логостық бірлікке келген кезде сөз түсінікті болады, ал, жазу логосты айқындайды дейміз. Дегенме деконструкция бойынша айырмашылық, жарқаш қашанда өмір сүреді және шығарма мәңгі оқылып бітпейді, шығарма жазушы мен шығарма ортасындағы алшақтық сақталады, шығарманың арғы мағынасы тіпті шығарманың өзінде сыналған идея болуы да мүмкін. Бұл сөйлеуге қарағанда жазудың шындыққа сай келуі әлдеқайда мүмкін екенін, өзгермес мәтіндер мағына тұрғысынан баяғыда өзгеріп кеткенін көрсетеді. Мысалы ежелгі кітаптарды оқығандар сол ежелгі заманды оқып отырмын, сол заманмен таныстым, демек мен ежелгі заман мағынасы ішінде жүрмін деп ойлайды, шынтуайты олай емес, ол қазіргі өзінің, осы заманның мағынасында жүр, сол шығарманың тағы бір тың мағынасы ішінде жүр, ол ежелгі адамдар түсінген мағына емес. Мағына өзгермейді деген идеяның қате екенін Деррида жазудың оқылуы арқылы тамаша көрсетіп береді. Дегенмен бір мағынаны өзгертпей сақтауға да болады, бірақ бұл жасанды, өлі мағынаға ұласады. Сондай өлі мағынадан тек ДЕКОНСТРУКЦИЯ амалы ғана құтқарады, оның құтқару амалы оқушыны мәтіндегі жаңа мағынаға көшіру.

== Деконструкцияға айтылған сын ==
Дерриданың деконструкция мәселесі қарапайым мәселе емес, барлық мақалаларымда &quot;анықтамасынан айналып өттім&quot; деген сөзі тіл арқылы бәрін айқындап түсіндірудің мүмкінсіздігін көрсететіндей.

Дериданы қорғаушылар Дерриданың біртұтастығын уәж етіп, «деконструкция» сөзі сөздіктегі кез келген сөздер арасында жөңкіледі деп сипаттайды. Ал, сынаушылар Дерриданың «тәртіпсіздігін», жалтақтап айналып өтуін мін етіп айтады.

Дерриданың деконструкцияны оң жағынан түсіндіруден алыс тұруын бір түрлі терістеумен шектелу (апофатика) амалы деп түсіндіретіндер де бар.

Дерриданың ойынша, деконструкция талдау жасау емес, сынау теориясы да емес, оны дәстүрлі қалып бойынша философиялық түсінуге келмейді. Бұл түрдегі теріс мағынадағы деконструкциядан Дерриданың дәстүрлі философиялық ұғымдарды тықпалаудан сақтану сергектігене талпынатынын байқаймыз. Әрине, бұл деконструкция анализге, сынға, түрлі әдіс-амалдарға еш қатысы жоқ дегендік емес, қайта бұл тек аталған әдістерден белгілі қашықтықта тұруға тырысу деуге болады. Дерриданың мақсаты кейбір Гуссерльдің фенемонологиялық Редукция іліміне ұқсап кететін бөліктерді өшіру болғаны анық. Әрине, Дериданың терістеумен шектелуін апофатизм (терістеу теологиясы) деп те атайтындар бар.&lt;br /&gt;
Бұдан басқа айтылатын сындар:&lt;br /&gt;
* Қолдануға жарамсыздығы;
* Түсініксіздігі;
* Қатаңдық пен мөлдірліктің кемдігі;
* Саяси мағынадағы сын;
* Деконструкцияны нигилизм, релятивизм бағытының жаңа шапан киген түрі деп айыптау.

== БАҚ-тағы деконструкция ==
'''Түр деконструкциясы''' дәстүрлі өнер түрлерінің классикалық формасы мен бейнелеу тәсіліне сенімсіздік білдіреді, оларды өзгертіп, қайта жөндеу арқылы мәтін құнының жаңа көркемдік форма алуын, бұқаралық мәдениетте кең таралуын іске асырады.

'''Қорғаушы''' – дәстүрлі cуреттердегі ғажайып батырлар образын шынайы тарихи кеңістікке қойып, бәрінен мықты батыр образын деконструкциялап, батырдың адамгершілік пен әлеуметтік жағдайға әсерін саралап, оның барлық мәселені шешетін дәрі еместігін, ол тіпті пәлебасы болу мүмкіндігін мөлшерлейді.

'''Сиқыршы''' – туралы түрлі суреттерге деконструкция жасап, сиқырдың тілекті орындауы төлемсіз болмайтынын, мақсаттың орындалуы қалаудың жемісі еместігін көрсетіп береді.

'''Мәтіндерді өзара деконструкцилау''' – өзін жарқырату, өзін қайта таразылау, өзін терістеу арқылы деконструкция мақсатына жету. Бұл енді арнайы мақсаттарда қолданылады.

'''Оның өзгешелігі''' - егер модернизмдік кезең сын дегеніміз дәстүрді құлату, жою, күйрету кұралы болса, Деконструкция сынаса да сын объектісін жоюға тырыспайды. Керісінше, оның бүге-шігесіне жетіп, кайта тірілтуге бейім болады. Әрине, тірілткенде, ол шартты түрде тірілтеді. Бірақ постструктурализмнің ең үлкен жеңісі - ойлау процесінің шарттылығын ұғыну, метафизикадан бас тарту.&lt;ref&gt;Culler, Jonathan. ''On Deconstruction: Theory and Criticism after Structuralism''. ISBN 0-8014-1322-2&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Derrida, Jacques, [http://lucy.ukc.ac.uk/Simulate/Derrida_deconstruction.html &quot;Letter to A Japanese Friend,&quot;] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20031102091804/http://lucy.ukc.ac.uk/Simulate/Derrida_deconstruction.html |date=2003-11-02 }} ''Derrida and Differance'', ed. David Wood &amp; Robert Bernasconi, Warwick: Parousia Press 1985, p. 1.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Derrida, Jacques, ''Of Grammatology''. Trans. Gayatri Chakravorty Spivak. ISBN 0-8018-5830-5&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Derrida, Jacques, ''Positions''. Trans. Alan Bass. Chicago: U. of Chicago Press, 1981. ISBN 0-226-14331-7&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Derrida, Jacques. ''Speech and Phenomena and Other Essays on Husserl's Theory of Signs''. Trans. David B. Allison. Evanston: Northwestern U.P., 1973. ISBN 0-8101-0590-X&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Eagleton, Terry. ''Literary Theory: An Introduction''. ISBN 0-8166-1251-X&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Ellis, John M. (1989). ''Against Deconstruction'' Princeton: Princeton University Press. ISBN 0-691-06754-6&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Johnson, Barbara, ''The Critical Difference'' (1981)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Moynihan, Robert, ''Recent Imagining: Interviews with Harold Bloom, Geoffrey Hartmen, Paul DeMan, J. Hillis Miller'' (Shoe String Press 1986). ISBN 0-208-02120-5&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Rorty, Richard, &quot;From Formalism to Poststructuralism&quot;, in ''The Cambridge History of Literary Criticism'', Vol.8, Cambridge University Press, 1995&lt;/ref&gt;

=== Деконструкциялық құрылыс ===

== Тақырыпқа пайдалы сілтемелер ==
* [http://www.press.jhu.edu/books/hopkins_guide_to_literary_theory/deconstruction.html Johns Hopkins Guide to Literary Theory and Criticism] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051101203902/http://www.press.jhu.edu/books/hopkins_guide_to_literary_theory/deconstruction.html |date=2005-11-01 }}
* [http://www.info.ucl.ac.be/people/PVR/decon.html How to Deconstruct Almost Anything--My Postmodern Adventure] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081123082700/http://www.info.ucl.ac.be/people/PVR/decon.html |date=2008-11-23 }}; Chip Morningstar. (Deconstruction from the point of view of a computer engineer.)
* [http://www2.arts.gla.ac.uk/SESLL/EngLit/ugrad/hons/theory/Ten%20Ways.htm Ten ways of thinking about deconstruction] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041013120130/http://www2.arts.gla.ac.uk/SESLL/EngLit/ugrad/hons/theory/Ten%20Ways.htm |date=2004-10-13 }}; Willy Maley. (Deconstruction made real short.)
* [http://frontpagemag.com/Articles/Printable.asp?ID=1276 ''Deconstructing Deconstructionism'']{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} by Robert Locke, a politically conservative commentator.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Деконструкция]]
[[Санат:Постмодернизм]]</text>
      <sha1>94zwpo6jaii6wftc1dujxvdhxkfknqo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шашыратқы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>94487</id>
    <revision>
      <id>3619544</id>
      <parentid>3619436</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:20:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Мейрамггүл Жүманбетова|Мейрамггүл Жүманбетова]] ([[User talk:Мейрамггүл Жүманбетова|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды</comment>
      <origin>2414367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8328" sha1="bor0b0nfanp6qxeliornvvsdp48kjv2" xml:space="preserve">{{Taxobox
|name = Шашыратқы
|image = Cichorium_pumilum.jpg
|image_caption = ''[[Cichorium pumilum]]''
|regnum = [[Өсімдіктер]]
|divisio = [[Гүлді өсімдіктер]]
|classis = [[Қос жарнақтылар]]
|unranked_ordo = [[Asterids]]
|ordo = [[Asterales]]
|familia = [[Астралылар тұқымдасы|Asteraceae]]
|subfamilia = [[Cichorioideae]]
|tribus = [[Cichorieae]]
|subtribus = [[Cichoriinae]]
|genus = '''''Cichorium'''''
|genus_authority=[[L.]]
|type_species_authority=[[L.]]
|type_species=''[[Cichorium intybus]]''&lt;ref&gt;lectotype designated by Green, Prop. Brit. Bot.: pg 178. 1929&lt;/ref&gt;&lt;ref name=h&gt;[http://www.tropicos.org/Name/40008964 Tropicos, ''Cichorium'' L.]&lt;/ref&gt;
|synonyms_ref=&lt;ref name=b&gt;[http://dixon.iplantcollaborative.org/CompositaeWeb/default.aspx?Page=NameDetails&amp;TabNum=0&amp;NameId=22d4880b-3bae-4f88-9245-8dfb3c31095f Flann, C (ed) 2009+ Global Compositae Checklist ]&lt;/ref&gt;
|synonyms=
* ''[[Acanthophyton]]'' &lt;small&gt;Less.&lt;/small&gt;
* ''[[Endivia]]'' &lt;small&gt;Hill&lt;/small&gt;
|subdivision_ranks = түрлері
|subdivision = 10 түрі белгілі
}}
[[Сурет:Cichorium pumilum.jpg|thumb|right]]
'''Шашыратқы''' ({{lang-la|Cichorium}}) – [[астралылар тұқымдасы|астралылар]] тұқымдасына жататын бір, екі және көп жылдық шөптесін өсімдіктер тегі&lt;ref&gt;Қарағанды. Қарағанды облысы: Энциклопедия. - Алматы: Атамұра, 2006. ІSBN 9965-34-515-5&lt;/ref&gt;. Дүние жүзінде қоңыржай және субтропиктік аймақтарда өсетін 8 — 10 түрі белгілі. 

== Табиғатта таралуы. ==
Шашыратқының отаны болып Жерорта теңізі аймақтары болып есептеледі. Өсімдік  Еуразии, Солтүстік Африкада, Оңтүстік Америкада, Аустралияда, Солтүстік Америка және Жаңа Зеландияда кездеседі. [[Қазақстан]]да барлық облыстардағы шалғынды жерлерде, жолдардың жиегінде, тоғайларда, ашық алаңдар мен егістік жерлерде өсетін 1 түрі — [[Кәдімгі шашырақты]] ({{lang-la|Cichorium іntybus}}) бар.

== Ботаникалық сипаттамасы. ==
Шашыратқы тегінің өсімдіктері – көп жылдық немесе екі жыфлдық, сабағының бойы 1,4 метрге дейін жететін, шөп тектес өсімдік. Сабақтары тік өседі, оның әр жерін түк басып тұрады. Тамыры жерге терең бойлайды. Оның ұзындығы 90 – 100 сантиметрге дейін жетеді. Жапырақтары сопақша, ал шеттерінде малдың құлағына салатын сырға секілді ойықтары болады. Сабақ – жапырақтары жіңішке, отырмалы, шеттері – тегіс. Жапырақтарының қуысында екі – үштен орналасқан гүлдерінің түсі көк және көкшілдеу болады. Өсімдік мауысым айынан қыркүйек айына дейін біртіндеп гүлдеп тұрады. 

== Химиялық құрамы. ==
Шашыратқы тамырының құрамында ащы илік заттар, нәруіз, май, инсулин, аскорбин қышқылы, қант, В дәрумені болады.

== Пайдалануы ==
# Салаттық көкөніс және тамыр жемістілер ретінде өсіріледі. Шашыратқы тамырын кептіріл, қуырып және ұнтақтап үгітілген күйінде [[кофе]] сусынын әзірлеуге пайдаланады. Бұл сусын түнбасының тіл үйіретін дәмі және қоңырқай түсі болады.
# Шашыратқыны кофеге де қосады (бір стақан суға 2 шай қасық кофе, 1/2 шай қасық шашыратқы ұнтағы). 
Жапырақты ( салаттық) шашыратқы ашқылтым салат өсімдігіне жатады; сәл ашқылтымдау, сүйкімді дәмі бар. Жапырағын көк салат жасауға пайдаланылады.&lt;ref&gt;Шаңырақ : Үй-тұрмыстық энциклопедиясы. Алматы : Қаз.Сов.энцикл.Бас ред., 1990  ISBN 5-89800-008-9&lt;/ref&gt;
# Дәрілік шикізат ретінде шашыратқының тек тамыры ғана пайдаланылады. Оны күз айларында жауын – шашынсыз күндері қазып алады да, топырақтан, жапырақтарынан тазалап, көлеңке жерде кептіреді. Ағаш жәшіктерге, ол болмаса қағаз қапшықтарға салып, құрғақ жерде  сақтайды.

Тамыр тұнбасының малд азыққа деген тәбетін ашатының , өт жүргізетін, қатты ауырсынуды басатын және зиянды микробтарды өлтіретін қасиеттері бар.Мал дәрігерлік практикасында оны ірі қара, жылқы, қойлардың ас қорыту бездерінің бірқалыпты жұмыс істеуін қалыптастыру үшін, асқазан мен тоқ ішектің қабынуын, бауыр ауруларын емдеу үшін пайдаланады. Мал терісінде пайда болған іріңді бөртпелерді тамыр тұнбасымен емдейді. Ал медицинада қант диабетімен ауыратын адамдарға осы өсімдік тамырының тұнбасы ішкізіледі. Мал дәрігерлігі практикасында малдың тері қотырын , ұзақ уақыттан бері жазылмай жүрген [http://vlanamed.com/ekzema/ экземаларды], есекжемді шашыратқының тамыр тұнбасы дайындалады: 40 грамм ұнтақталған тамырды қайнатылған жарты литр суға салып 25 – 30 минут тұндырады да, ірі қараға – 100 – 120 мл, жылқыға 90 – 100 мл, қойға – 20 – 30 мл, бұзауға 30 – 40 мл, қозыға 5 – 10 мл мөлшерінде күніне 3 – 4 рет ішкізеді.

Шашыратқының спирттік тұнбасын жасау үшін оның тамырының 40 грамы 200 мл спиртке салынып, 8 – 10 күн қараңғы жерде тұндырылады. Бұзауға күніне 3 рет 150 мл суға араластырылған бір ас қасық спирттік тұнба ішкізіледі.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* {{кітап
 |авторы         = Шәріпбаев Н.
 |бөлімі         = Малдың асқазан - ішек ауруларын емдеуге қолданылатын дәрілік өсімдіктер
 |бөлімсілтемесі  = 
 |тақырыбы      = Шашыратқы
 |шынайыатауы      = Шашыратқы
 |сілтеме        = 
 |уикитека      = 
 |жауапты = 
 |басылым       = 
 |орны         = 
 |баспасы  = &quot;Қайнар&quot;
 |жыл           = 1988
 |томы           = 
 |беттері      = 47-49
 |барлықбеті      = 242
 |сериясы         = Пайдалы өсімдіктерді мал дәрігерлігінде қолдану
 |isbn          = 5 - 629 -00074 - 5
 |тиражы         = 5700
}}

{{wikify}}

[[Санат:Күрделігүлділер]]
[[Санат:Еуразия флорасы]]</text>
      <sha1>bor0b0nfanp6qxeliornvvsdp48kjv2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Электр тоғының соғуы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95601</id>
    <revision>
      <id>3619594</id>
      <parentid>3618287</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T17:48:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ерден Карсыбеков</username>
        <id>3744</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ерден Карсыбеков [[Электр торы немесе найзағайдың соғуы]] бетін [[Электр тоғының соғуы]] бетіне жылжытты</comment>
      <origin>3618287</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5948" sha1="79pxfltqykdsi1f9vec0wl9g4z9qscq" xml:space="preserve">'''Электр торы немесе найзағайдың соғуы''', Тұрмыстық электр приборларын олақ пайдалану немесе аңдаусыз ұстағанда адам ток зақымдауы мүмкін.

[[Электр тогы]]ның соғуынан алған зақымдану жеңіл болған жағдайда [[сым]] тиген жер қызарыс ауырады (күйелі), зақымданған адамның  өңі  қуарып, бойын үрей билейді. Ауыр зақымданған жағдайда күйік ұлғайып, тоқ ұрған жердегі дененің ткані  қарайғаны байқалады,[[адам]] талықсып, сіңірі тартылады, тыныс алуы мен [[жүрек]] соғуы тоқтал қалуы мүмкін. Зақымданудың ауырлығы, негізінен, токтың [[күш]]іне және оның ұру ұзақтығына байланысты. Токтың кедергісі тез етуі (бұған себеп: қолдың су болуы, [[аяқ]] киімнің дымқыл, жердің сыз болуы) электр тогы зақымын күшейте түседі, мұндай жағдайда тіпті [[кернеу]]і 36 В «қауіпсіз» ауыспалы токтың соғуынан-ақ өліп кетуге болады. &lt;br /&gt;
Алғашқы көмек көрееткенде ең алдымен электр тогының әсерін тоқтату керек. Бұл қажет, өйткені [[электр]] [[сым]]ы тартқанда зақымдалушы адамның көбінесе босанып шығуға дәрмені жетпейді. Көмек көрсетуші адам өз басының  қауіпсіз болу ережесін де сақтауы керек. Ток келіп тұрған көзді тоқгату үшін ажыратқыш-қосқыш тетікті, тығындарды, рубильникті ажыратыл, көмек көрсетуші адам қолын (резина қолғап киіп немесе құрғақ жүн матамен ұстайды) және аяғын (резина етік киеді) ток ұрмайтындай еткеинен кейін ғана зақымданушы адамды токтан тартып ажыратуы не болмаса зақымданушы адамды басқа да тәсілдермен ток көзінен ажыратуы керек (мысалы, кез келген құрғақ [[ағаш]] затпен ток сымын басқа бір жаққа бұру). 
[[Жүрек|Жүрегі]] тоқтал, тынысы бітіп кетпеген болса, оған толық тыныштық керек (денені сұлатып жатқызады), жылы сусын ішкізіп, мүсәтір спиртін иіскетеді; терісі күйгенде — борлы вазелин жағыл немесе сутегінің асқын тотығымен сүртіп, стерильді бинтпен таңыл тастайды. Егер тынысы тоқтап, [[жүрек|жүрегі]] соқпай қалған жағдайда (клиникалық өлім) көрсетілетін алғашқы көмек — [[дәрігер]] келгенге дейін [[реанимация]] шараларын жасау (жүрекке массаж жасау, «ауызбен ауызға дем үрлеу» арқылы  қолдан тыныс алдыру; Алғашқы көмек деген мақаланы  қараңьіз). Сонымен бірге шұғыл дәрігерлік көмек көрсету және ауруханаға жеткізу үшін жедел жәрдем дәрігерін шақыру қажет.

Егер электр тогынан зақым алғаннан кейін 30—40 минут өткен соң да ұйқы басып, басы айнала берсе, жүрегі  қағып, тер басса, тынысты тарылып, денесі тітіркенсе, онда алған зақымы жеңіл сияқты болып көрінгеніне қарамастан, дәрігерлік бақылауға алып, көмек көрсету міндет. 
Электр тогынан зақымданудың бір түрі жай отынан — күн күркіреген кездегі атмосфералық электр разрядынан зақымдану болып табылады.

Электр тогы ұрған) адамды тоқ «шықсын» деп жерге кему керек деген ел арасындағы соқыр сенім — [[зиян]]ды адасушылық, өйткені жерге көмілген ағза тез салқындайды, кеудеге салмақ түсіп сығылады, тынысы тарылады, жүрегі қысылады, пайдалы алғашқы көмек көрсетілуге тиісті уақыт өтіп кетеді.
Жай оты түскен (немесе электр тоғы  ұрған) адамды ток «шықсын» деп жерге көму керек деген ел арасындағы соқыр сенім — зиянды адасушылық, өйткені жерге көмілген ағза тез салқындайды, кеудеге салмақ түсіп сығылады, тынысы тарылады, жүрегі қысылады, пайдалы алғашқы көмек көрсетілуге тиісті уақыт өтіп кетеді.

== Дереккөздер ==
&lt;ref&gt;«Шаңырақ» үй-тұрмыс энциклопедиясы, Алматы, 1990&lt;/ref&gt;
{{дереккөздер}}

[[Санат:Физика]]</text>
      <sha1>79pxfltqykdsi1f9vec0wl9g4z9qscq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619621</id>
      <parentid>3619594</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T04:22:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3619621</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5947" sha1="39eepbh30y2k9xrdrp2rzjmqc0h1j55" xml:space="preserve">'''Электр торы немесе найзағайдың соғуы''', Тұрмыстық электр приборларын олақ пайдалану немесе аңдаусыз ұстағанда адам ток зақымдауы мүмкін.

[[Электр тогы]]ның соғуынан алған зақымдану жеңіл болған жағдайда [[сым]] тиген жер қызарыс ауырады (күйелі), зақымданған адамның  өңі  қуарып, бойын үрей билейді. Ауыр зақымданған жағдайда күйік ұлғайып, тоқ ұрған жердегі дененің ткані  қарайғаны байқалады,[[адам]] талықсып, сіңірі тартылады, тыныс алуы мен [[жүрек]] соғуы тоқтал қалуы мүмкін. Зақымданудың ауырлығы, негізінен, токтың [[күш]]іне және оның ұру ұзақтығына байланысты. Токтың кедергісі тез етуі (бұған себеп: қолдың су болуы, [[аяқ]] киімнің дымқыл, жердің сыз болуы) электр тогы зақымын күшейте түседі, мұндай жағдайда тіпті [[кернеу]]і 36 В «қауіпсіз» ауыспалы токтың соғуынан-ақ өліп кетуге болады. &lt;br /&gt;
Алғашқы көмек көрееткенде ең алдымен электр тогының әсерін тоқтату керек. Бұл қажет, өйткені [[электр]] [[сым]]ы тартқанда зақымдалушы адамның көбінесе босанып шығуға дәрмені жетпейді. Көмек көрсетуші адам өз басының  қауіпсіз болу ережесін де сақтауы керек. Ток келіп тұрған көзді тоқгату үшін ажыратқыш-қосқыш тетікті, тығындарды, рубильникті ажыратыл, көмек көрсетуші адам қолын (резина қолғап киіп немесе құрғақ жүн матамен ұстайды) және аяғын (резина етік киеді) ток ұрмайтындай еткеинен кейін ғана зақымданушы адамды токтан тартып ажыратуы не болмаса зақымданушы адамды басқа да тәсілдермен ток көзінен ажыратуы керек (мысалы, кез келген құрғақ [[ағаш]] затпен ток сымын басқа бір жаққа бұру). 
[[Жүрек|Жүрегі]] тоқтал, тынысы бітіп кетпеген болса, оған толық тыныштық керек (денені сұлатып жатқызады), жылы сусын ішкізіп, мүсәтір спиртін иіскетеді; терісі күйгенде — борлы вазелин жағыл немесе сутегінің асқын тотығымен сүртіп, стерильді бинтпен таңыл тастайды. Егер тынысы тоқтап, [[жүрек|жүрегі]] соқпай қалған жағдайда (клиникалық өлім) көрсетілетін алғашқы көмек — [[дәрігер]] келгенге дейін [[реанимация]] шараларын жасау (жүрекке массаж жасау, «ауызбен ауызға дем үрлеу» арқылы  қолдан тыныс алдыру; Алғашқы көмек деген мақаланы  қараңьіз). Сонымен бірге шұғыл дәрігерлік көмек көрсету және ауруханаға жеткізу үшін жедел жәрдем дәрігерін шақыру қажет.

Егер электр тогынан зақым алғаннан кейін 30—40 минут өткен соң да ұйқы басып, басы айнала берсе, жүрегі  қағып, тер басса, тынысты тарылып, денесі тітіркенсе, онда алған зақымы жеңіл сияқты болып көрінгеніне қарамастан, дәрігерлік бақылауға алып, көмек көрсету міндет. 
Электр тогынан зақымданудың бір түрі жай отынан — күн күркіреген кездегі атмосфералық электр разрядынан зақымдану болып табылады.

Электр тогы ұрған) адамды тоқ «шықсын» деп жерге кему керек деген ел арасындағы соқыр сенім — [[зиян]]ды адасушылық, өйткені жерге көмілген ағза тез салқындайды, кеудеге салмақ түсіп сығылады, тынысы тарылады, жүрегі қысылады, пайдалы алғашқы көмек көрсетілуге тиісті уақыт өтіп кетеді.
Жай оты түскен (немесе электр тоғы  ұрған) адамды ток «шықсын» деп жерге көму керек деген ел арасындағы соқыр сенім — зиянды адасушылық, өйткені жерге көмілген ағза тез салқындайды, кеудеге салмақ түсіп сығылады, тынысы тарылады, жүрегі қысылады, пайдалы алғашқы көмек көрсетілуге тиісті уақыт өтіп кетеді.&lt;ref&gt;«Шаңырақ» үй-тұрмыс энциклопедиясы, Алматы, 1990&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Физика]]</text>
      <sha1>39eepbh30y2k9xrdrp2rzjmqc0h1j55</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ақылбек Қожаұлы Шаяхмет</title>
    <ns>0</ns>
    <id>97367</id>
    <revision>
      <id>3619534</id>
      <parentid>3619475</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:02:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3619534</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3782" sha1="k7a3xi1ifmvlc2yo0vfuzds6oi8eg9l" xml:space="preserve">'''Ақылбек Қожаұлы Шаяхмет''' ([[1951]] жылы туған, [[Қостанай облысы]], [[Жітіқара ауданы]]) - [[ақын]], жазушы, драматург, көсемсөзші-журналист, Қазақстан жазушылар одағының басқарма мүшесі, әлем халықтары жазушылар одағының мүшесі, филология ғылымдарының кандидаты, Ахмет Байтұрсынұлы атындағы ҚӨУ профессоры, халықаралық шығармашылық Академиясының корреспондент-мүшесі, ҚР мәдениет қайраткері, Қазақстанның құрметті журналисі. Махмұт Қашқари атындағы түркі әлеміне сіңірген еңбегі үшін халықаралық сыйлықтың, «Алаш» халықаралық әдеби сыйлығының лауреаты. Мұхаммед Хайдар  Дулати атындағы халықаралық әдеби сыйлықтың және тәуелсіз «Алтын қалам» сыйлығының иегері&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://adebiportal.kz/kz/authors/view/1867|title=Ақылбек Шаяхмет|author=|date=|website=adebiportal.kz|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang= kk}}&lt;/ref&gt;.

[[Қазақ ұлттық университеті|ҚазҰУ]]-ды, [[Мәскеу]]дегі Әдебиет институтын бітірген. [[Алматы облысы]]сында &quot;Жетісу&quot;, [[Қостанай облысы]]нда &quot;Қостанай таңы&quot; газеттерінде, облыстық телекомпанияда қызмет істеген. &quot;Қазақ тілі&quot; қоғамы облыстық ұйымы басқармасының төрағасы, [[Қазақстан жазушылар одағы]]ның Қостанай және Торғай облысында бойынша әдеби кеңесші, облыстық тіл басқармасы бастығының орынбасары, ұлт саясаты жөніндегі облыстық мәдениет басқармасы бастығының орынбасары, болып қызмет атқарған. &quot;Азия - Транзит&quot; ([[Қарағанды]]), &quot;Сарыарқа&quot; ([[Астана]]), [[Жас Қазақ (журнал)|&quot;Жас қазақ&quot;]] журналдарының ақылдастар алқасының мүшесі.

Қазақ және орыс тілдерінде поэзиялық және прозалық он жеті кітабы шыққан. Шығармалары шетел тілдеріне аударылған. Балаларға арналған &quot;Күлімдеді күніміз&quot;, &quot;Гүл мен бидай&quot;, &quot;Біздің бақша&quot;, &quot;Шынар&quot;, &quot;Аяз және Қыдыр&quot; атты кітаптары жарық көрген. Өлеңдері орыс мектептеріне арналған оқулықтарға енгізілген. &quot;Ақсұлу&quot; тарихи драмасының, &quot;Алғыс пен Қарғыс немесе жарық пен көлеңке&quot;, &quot;Таза бұлақ&quot; пьесаларының авторы. Бірқатар кітаптарды құрастырған.&lt;ref&gt;“ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер == 
{{Дереккөздер}}

{{Stub: Қазақ әдебиеті}}

[[Санат:1951 жылы туғандар]]
[[Санат:Жітіқара ауданында туғандар]]
[[Санат:Қазақстан ақындары]]</text>
      <sha1>k7a3xi1ifmvlc2yo0vfuzds6oi8eg9l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619535</id>
      <parentid>3619534</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:03:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3619535</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3774" sha1="12shtkawpi32vjxrsisko6qldub0do9" xml:space="preserve">'''Ақылбек Қожаұлы Шаяхмет''' ([[1951 жыл|1951]], [[Қостанай облысы]], [[Жітіқара ауданы]]) — [[ақын]], жазушы, драматург, көсемсөзші-журналист, Қазақстан жазушылар одағының басқарма мүшесі, әлем халықтары жазушылар одағының мүшесі, филология ғылымдарының кандидаты, Ахмет Байтұрсынұлы атындағы ҚӨУ профессоры, халықаралық шығармашылық Академиясының корреспондент-мүшесі, ҚР мәдениет қайраткері, Қазақстанның құрметті журналисі. Махмұт Қашқари атындағы түркі әлеміне сіңірген еңбегі үшін халықаралық сыйлықтың, «Алаш» халықаралық әдеби сыйлығының лауреаты. Мұхаммед Хайдар  Дулати атындағы халықаралық әдеби сыйлықтың және тәуелсіз «Алтын қалам» сыйлығының иегері.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://adebiportal.kz/kz/authors/view/1867|title=Ақылбек Шаяхмет|author=|date=|website=adebiportal.kz|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang= kk}}&lt;/ref&gt;

[[Қазақ ұлттық университеті|ҚазҰУ]]-ды, [[Мәскеу]]дегі Әдебиет институтын бітірген. [[Алматы облысы]]сында &quot;Жетісу&quot;, [[Қостанай облысы]]нда &quot;Қостанай таңы&quot; газеттерінде, облыстық телекомпанияда қызмет істеген. &quot;Қазақ тілі&quot; қоғамы облыстық ұйымы басқармасының төрағасы, [[Қазақстан жазушылар одағы]]ның Қостанай және Торғай облысында бойынша әдеби кеңесші, облыстық тіл басқармасы бастығының орынбасары, ұлт саясаты жөніндегі облыстық мәдениет басқармасы бастығының орынбасары, болып қызмет атқарған. &quot;Азия - Транзит&quot; ([[Қарағанды]]), &quot;Сарыарқа&quot; ([[Астана]]), [[Жас Қазақ (журнал)|&quot;Жас қазақ&quot;]] журналдарының ақылдастар алқасының мүшесі.

Қазақ және орыс тілдерінде поэзиялық және прозалық он жеті кітабы шыққан. Шығармалары шетел тілдеріне аударылған. Балаларға арналған &quot;Күлімдеді күніміз&quot;, &quot;Гүл мен бидай&quot;, &quot;Біздің бақша&quot;, &quot;Шынар&quot;, &quot;Аяз және Қыдыр&quot; атты кітаптары жарық көрген. Өлеңдері орыс мектептеріне арналған оқулықтарға енгізілген. &quot;Ақсұлу&quot; тарихи драмасының, &quot;Алғыс пен Қарғыс немесе жарық пен көлеңке&quot;, &quot;Таза бұлақ&quot; пьесаларының авторы. Бірқатар кітаптарды құрастырған.&lt;ref&gt;“ Қазақ әдебиеті. Энциклопедиялық анықтамалық. — Алматы: «Аруна Ltd.» ЖШС, 2010 жыл.ISBN 9965-26-096-6&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер == 
{{Дереккөздер}}
{{Stub:Қазақ әдебиеті}}

[[Санат:1951 жылы туғандар]]
[[Санат:Жітіқара ауданында туғандар]]
[[Санат:Қазақстан ақындары]]</text>
      <sha1>12shtkawpi32vjxrsisko6qldub0do9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бұқар жырау бульвары (Алматы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106094</id>
    <revision>
      <id>3619706</id>
      <parentid>3510797</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T11:32:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <origin>3619706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1726" sha1="3glv3zjmdyc9x8svppf0kfh56qn3poc" xml:space="preserve">{{мағына|Бұқар жырау (айрық)}}
Көшеге Х\/Ш ғасырдағы қазақ әдебиетінің көрнекті өкілі, өлең сөздің хас шебері, атақты жырау, [[Абылай хан]]ның кеңесшісі Бұқар Қалқаманұлының есімі ([[Алматы]] қаласы әкімінің 05.05.1993
№ 198 қаулысы) берілген. Бұқар Жырау Қалқаманұлы (1668—1781) [[Қарағанды облыс]]ында дүниеге келген. Өзінің толғау-жырларында сол дәуірдің зәру мәселелерін көтеріп, қалың елінің мүддесін жырлаған.

Көше Бостандық ауданының шығыс жағында Байтұрсынұлы көшесінен басталып, Байзақов көшесіне дейінгі аралықта созылып жатыр. Қаланың Әуезов, Манас, Байзақов, Марков көшелерін қиып өтеді. Көше екі бағытты жол болып есептеледі, жол ортасын декоративтік ағаштар отырғызылған алаңқай бөліп жатыр. Көшенің бұрынғы атауы - Бульвар. Көшенің ұзындығы - 2400
метр.&lt;ref&gt;Алматы көшелері. Анықтамалық энциклопедия. – Алматы: “ИП Волошин” баспасы, 2009. ISBN 978-601-7157-18-0&lt;/ref&gt;
[[Сурет:Бұқар жырау бульвары (Алматы).jpg|нобай]]

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

[[Санат:Алматы көшелері]]</text>
      <sha1>3glv3zjmdyc9x8svppf0kfh56qn3poc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Күләш Байсейітова көшесі (Астана)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107389</id>
    <revision>
      <id>3619656</id>
      <parentid>3567039</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:49:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3619656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2278" sha1="i63d79q0vu6ihu8ga47k11tfpkded86" xml:space="preserve">'''Күләш Бәйсейітова көшесі (бұрынғы [[Ахмет Байтұрсынұлы көшесі (Астана)|А. Байтұрсынұлы көшесі]]).''' Күләш Байсейітова көшесі [[Шыңтас орамы]]нан басталып [[Қарталы көшесі (Астана)|Қарталы көшесінде]] аяқталады. [[Қарасай батыр көшесі (Астана)|Қарасай батыр]], [[Конституция көшесі (Астана)|Конституция]], [[Міржақып Дулатов көшесі (Астана)|М.Дулатов]], [[Абат-Байтақ атындағы көшесі (Астана)|Абат-Байтақ]], [[Нұрмұхамбет Қожахметов көшесі (Астана)|Н.Қожахметов]], [[Мұса Жәлел көшесі (Астана)|М.Жәлел]], [[Шақпақ көшесі (Астана)|Шақпақ]], [[Фахд бен Абдулл Азиз көшесі (Астана)|Фахд бен Абдулла Әзіз]], [[Талапкер көшесі (Астана)|Талапкер]] көшелерімен қиылысады. Ұзындығы - 2447,8 м.

[[File:Agrocity bus stop.jpg|thumb|Күләш Бәйсейітова көшесіндегі «Агроқалашық ТА» соңғы аялдамасы]]

[[Күләш Жасынқызы Бәйсейітова|Күләш Бәйсейітова]] (1912-1957) — қазақтың әйгілі әншісі (лирика-колоратуралық сопрано), қазақ опера өнерінің негізін салушылардың бірі, қоғам қайраткері. КСРО халық әртісі (1936). КСРО Мемлекеттік сыйлығының лауреаты (1948-1949).

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;
{{wikify}}

{{Суретсіз мақала}}

== Сыртқы сілтемелер ==
*[http://maps.astana.kz/kz/gis.html Астана қаласының жоспар-кестесі анықтамалық онлайн картасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116155141/http://maps.astana.kz/kz/gis.html |date=2013-01-16 }} {{ref-kk}}{{ref-en}}{{ref-ru}}

[[Санат:Астана көшелері ]]</text>
      <sha1>i63d79q0vu6ihu8ga47k11tfpkded86</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Марков атындағы көше (Алматы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107662</id>
    <revision>
      <id>3619704</id>
      <parentid>3188288</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T11:04:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <origin>3619704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1758" sha1="55fbxur86xao9901gil4la0a0rlg0x4" xml:space="preserve">'''Марков атындағы көше''' - [[Көше]]ге [[орыс]] жазушысы, этнолог, мәдениеттанушы Сергей Николаевич Марковтың есімі ([[Алматы қаласы]] атқару комитетінің 16.06.1980 371 шешімі) берілген. Марков Сергей Николаевич ([[1906]]-[[1978]]) [[Ресей]]дің Костромский облысында дүниеге келген. Ол - «Голубая ящерица», «Соленый коло-гец» т.б. кітаптарының авторы.
[[Сурет:Марков атындағы көше (Алматы).jpg|нобай]]

==Орналасқан жер==
[[Көше]] [[Бостандық ауданы (Алматы)|Бостандық ауданында]] орналасқан. [[Сәтбаев атындағы көше (Алматы)|Сәтбаев көшесінен]] басталып, [[Әл-Фараби атындағы даңғыл (Алматы)|Әл Фараби данғылына]] дейін созылып жатыр. [[Попов атындағы көше (Алматы)|Попов]], [[Тимирязев атындағы көше (Алматы)|Тимирязев]], [[Бұқар жырау бульвары (Алматы)|Бұқар жырау]] көшелерін қиып өтеді. 
*Көшенін ұзындығы - 1700 метр.
==Бұрынғы атауы== 
*Кооперативная көшесі. 
&lt;ref&gt;Алматы көшелері. Анықтамалық энциклопедия. – Алматы: “ИП Волошин” баспасы, 2009. ISBN 978-601-7157-18-0&lt;/ref&gt;
==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

[[Санат:Алматы көшелері]]</text>
      <sha1>55fbxur86xao9901gil4la0a0rlg0x4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шагабутдинов көшесі (Алматы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>107936</id>
    <revision>
      <id>3619702</id>
      <parentid>2035534</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T10:57:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <origin>3619702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1370" sha1="ezpggfk81oyfqdnv6swfdw6i31wq109" xml:space="preserve">Көшеге [[Түркістан]] мен [[Жетісу]]дағы [[Қазан Төңкерісі|Қазан төңкерісіне]] қатысқан [[Багаутдин Шагабутдинов]]тың есімі (1956 жылы) берілген. Шагабутдинов Багаутдин (1893-1920) Тамбов облысының Азнево елді мекенінде дүниеге келген. Балалық, жастық шағын [[Верный]]да ([[Алматы]]) өткізген. Ол Түркістан ОАК мүшесі, Жетісу әскери комиссары болған.

Көше Бостандық, Алмалы, Жетісу аудандарында орналасқан. Мақатаев, Гоголь, Қазыбек би, Төле би, Жамбыл, Шевченко, Құрманғазы көшелері, Абай даңғылымен қиылысады. Бұрынғы атауы - Кордонная көшесі. Көшенің ұзындығы - '''2750 метр.'''&lt;ref&gt;Алматы көшелері. Анықтамалық энциклопедия. – Алматы: “ИП Волошин” баспасы, 2009. ISBN 978-601-7157-18-0&lt;/ref&gt;
[[Сурет:Шагабутдинов көшесі (Алматы).jpg|нобай]]

==Дереккөздер==
&lt;references/&gt;

[[Санат:Алматы көшелері]]</text>
      <sha1>ezpggfk81oyfqdnv6swfdw6i31wq109</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Трансмиссия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>111278</id>
    <revision>
      <id>3619645</id>
      <parentid>3149388</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:32:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Madi Dos</username>
        <id>18369</id>
      </contributor>
      <origin>3619645</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2536" sha1="td5j7bonsp5h02dekwtbdapwwgaiulb" xml:space="preserve">[[Сурет:Toyota electronic continuously variable transmission (2010-10-16) 03.jpg|250px|нобай|оңға|Toyota Prius және Lexus CT200h бензин-гибридті автомобильдердің электромеханикалық трансмиссиясы]]
'''Трансмиссия''' ({{lang-la|Transmissio}} - ауыстыру, беріліс). Айналу энергиясын [[қозғалтқыш]]тан тұтынушыға жұмыс машиналарына ([[станок]]тарға, машинаға және т.б.) беруге қызмет ететін [[құрылғы]] немесе механизмдер жиынтығы.&lt;ref&gt;Рахимбекова З.М. Материалдар механикасы терминдерінің ағылшынша-орысша-қазақша түсіндірме сөздігі ISBN 9965-769-67-2&lt;/ref&gt;

== Құрамы ==
Жалпы жағдайда автомобильдің беріліс қорабының құрамына мыналар кіреді:

* Ілінісу немесе [[момент түрлендіргіш]]&lt;nowiki/&gt;і;
* Беріліс қорабы;
* Механикалық беріліс қорабы мен дифференциалды қамтитын негізгі беріліс;
* Тең бұрыштық [[Жылдамдық|жылдамдықтағы]] топса (алдыңғы доңғалақты [[Автомобиль|автомобильдер]] үшін) және доңғалақты жетек біліктері (жартылай осьтер).
* Сондай-ақ, көлік құралының беріліс қорабында болуы мүмкін:
* [[Карданды механизм|Кардан]] беру;
* Тасымалдау қорабы.

Шынжыр табанды машиналардың беріліс қорабының құрамына жалпы жағдайда мыналар кіреді:

* Ілінісу немесе момент түрлендіргіші (&quot;негізгі үйкеліс&quot; деп аталады);
* Кіріс редукторы (&quot;гитара&quot;);
* Беріліс қорабы;
* Айналу механизмі;
* [[Редуктор|Борттық редуктор.]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{wikify}}
{{Үлгі:Автокөлік конструкциясы}}
[[Санат:Автомобиль құрылғылары]]
[[Санат:Транспорт]]
[[Санат:Қозғалтқыштар]]
[[Санат:Механизмдер]]</text>
      <sha1>td5j7bonsp5h02dekwtbdapwwgaiulb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619647</id>
      <parentid>3619645</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:34:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Madi Dos</username>
        <id>18369</id>
      </contributor>
      <origin>3619647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2571" sha1="przpt41szch3p51f7f9nho65ltj8wob" xml:space="preserve">[[Сурет:Toyota electronic continuously variable transmission (2010-10-16) 03.jpg|250px|нобай|оңға|Toyota Prius және Lexus CT200h бензин-гибридті автомобильдердің электромеханикалық трансмиссиясы]]
'''Трансмиссия''' ({{lang-la|Transmissio}} - ауыстыру, беріліс) айналу энергиясын [[қозғалтқыш]]тан тұтынушыға жұмыс машиналарына ([[станок]]тарға, машинаға және т.б.) беруге қызмет ететін [[құрылғы]] немесе механизмдер жиынтығы.&lt;ref&gt;Рахимбекова З.М. Материалдар механикасы терминдерінің ағылшынша-орысша-қазақша түсіндірме сөздігі ISBN 9965-769-67-2&lt;/ref&gt;

== Құрамы ==
Жалпы жағдайда автомобильдің беріліс қорабының құрамына мыналар кіреді:

* Ілінісу немесе [[момент түрлендіргіш]]&lt;nowiki/&gt;і;
* [[Берілістер қорабы|Беріліс қорабы]];
* Механикалық беріліс қорабы мен дифференциалды қамтитын негізгі беріліс;
* Тең бұрыштық [[Жылдамдық|жылдамдықтағы]] топса (алдыңғы доңғалақты [[Автомобиль|автомобильдер]] үшін) және доңғалақты жетек біліктері (жартылай осьтер).
Сондай-ақ, көлік құралының беріліс қорабында болуы мүмкін:
* [[Карданды механизм|Кардан]] беру;
* Тасымалдау қорабы.

Шынжыр табанды машиналардың беріліс қорабының құрамына жалпы жағдайда мыналар кіреді:

* Ілінісу немесе момент түрлендіргіші (&quot;негізгі үйкеліс&quot; деп аталады);
* Кіріс редукторы (&quot;гитара&quot;);
* Беріліс қорабы;
* Айналу механизмі;
* [[Редуктор|Борттық редуктор.]]

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{wikify}}
{{Үлгі:Автокөлік конструкциясы}}
[[Санат:Автомобиль құрылғылары]]
[[Санат:Транспорт]]
[[Санат:Қозғалтқыштар]]
[[Санат:Механизмдер]]</text>
      <sha1>przpt41szch3p51f7f9nho65ltj8wob</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алдын ала келісілмеген сұхбат</title>
    <ns>0</ns>
    <id>141175</id>
    <redirect title="Сұхбат" />
    <revision>
      <id>3619588</id>
      <parentid>3618239</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T16:30:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ерден Карсыбеков</username>
        <id>3744</id>
      </contributor>
      <comment>«[[Сұхбат]]» дегенге [[Уикипедия:Айдатқыштар|бағыттады]]</comment>
      <origin>3619588</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="28" sha1="cvba1tg8vlio5pnagxph2u3tx7lbja0" xml:space="preserve">#АЙДАУ [[Сұхбат]]</text>
      <sha1>cvba1tg8vlio5pnagxph2u3tx7lbja0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Донецк</title>
    <ns>0</ns>
    <id>155730</id>
    <revision>
      <id>3619627</id>
      <parentid>3605814</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T06:07:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619627</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="70207" sha1="cyafpfo82spszeypdwiejc0p1p7zvz7" xml:space="preserve">{{мағына|Донецк (айрық)}}
{{Елді мекен
 |статусы                 = Облыс орталығы
 |қазақша атауы           = Донецк
 |шынайы атауы            = Донецьк&lt;/br&gt;[[File:Donetsk montage (2015).png|300px]]
 |жағдайы                 = Облыстық орталық
 |ел                      = Украина
 |елтаңба                 = Большой_герб_Донецка.png
 |ту                      = Flag of Donetsk.svg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 150
 |ту ені                  = 150
 |lat_dir =N |lat_deg =48 |lat_min =00 |lat_sec = 32
 |lon_dir =E |lon_deg =37 |lon_min =48 |lon_sec = 15
 |CoordAddon             = 
 |ел картасының өлшемi    = 300 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                   = [[Донецк облысы]]
 |кестедегі аймақ         = Донецк облысы {{!}} Донецк
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                   = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 9 аудан
 |басшының түрi           = Қала бастығы
 |басшысы                   = 
 |құрылған уақыты         = 1869
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = Юзовка (1924 дейін), Сталино (1961)
 |статус алуы               = 1917
 |жер аумағы                  = 385
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 978 625
  |санақ жылы             = 2010
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = [[орыстар]], [[украиндар]], [[белорустер]], [[гректер]], [[татарлар]], [[еврейлер]], [[грузиндер]], [[армяндар]]
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +62
 |пошта индекстері        =  83000 — 83497
 |автомобиль коды         = AH, КН, 05
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     =  Donetsk
 |сайты                   = http://mer.dn.ua/
 |сайт тілі               =
 |сайт тілі 2             =
 |сайт тілі 3             = 
}}
'''Донецк''' ({{lang-uk|Донецьк}}; 1869–1924 жж. Юзовка, 1924–1929 жж. Сталин, 1929–1961 жж. Сталино) — [[Украина|Украинаның]] шығысындағы [[Кальмиус өзенінің]] бойындағы индустриалды қала. Украина заңнамасына сәйкес, бұл [[Донецк облысы|Донецк облысындағы]] аймақтық бағыныстағы қала. 2014 жылдан бастап Ресей әскерлерінің оккупациясында болды. 2014 жылдың сәуірінен бастап оны мойындалмаған [[Донецк Халық Республикасы]] басқарады және оны астана ретінде қарастырады. 

Украинаның мәдени және экономикалық Донбас аумағының бейресми астанасы және ең ірі қаласы. Қасында орналасқан ірі Макеевка қаласы мен маңайдағы кіші аудандарымен бірге Донецк қаласы өңірдегі [[Донецк Агломерациясы|агломерацияны]] құрайды. Компаниялар мен жұмыс күшінің жоғары деңгейдегі шоғырлануы Донецкті Украинаның басты экономикалық, өндірістік және ғылыми орталығы етеді. 

Қаланың негізін 1869 жылы өңірдегі темір балқыту зауыты мен көмір алаптарын қалаған [[Уэлс]]тық [[Джон Юз]] салды. Қала аты алғашында бизнесменнің құрметіне Юзовка (украинша немесе орысша мәнерде) аталды. [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|Кеңес]] заманы кезеңінде қала индустриалдық орталық ретінде дами түсті. 1924 жылы қала аты Сталино, кейін 1932 жылы Донецк облысының әкімшілік орталығына айналады. 1961 жылы қала Донецк деп өзгертілді, және қазіргі таңда Украинаның көмір шахталары мен металлургия орталығы.

Ресми мәліметтер бойынша тұрғындар саны 913 323 адамға жетеді (01.01.2019)&lt;ref&gt;https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86%D1%8C%D0%BA#cite_note-2&lt;/ref&gt;. 1 млн. 700 мыңға жуық халқы бар қалалық агломерацияны құрайды.

Қала өзінің қазіргі атауын аймақ атауынан алды - Донец бассейні, шын мәнінде Донецк жотасынан, сондықтан Донец өзенінің бойында орналасқандықтан осылай аталған&lt;ref&gt;https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86%D1%8C%D0%BA#cite_note-3&lt;/ref&gt;. 

Донбаста қарулы қақтығыс басталғанға дейін Донецк Украинаның ірі өнеркәсіптік-қаржылық орталығы, «тау-кен астанасы», экономикалық тұрғыдан дамыған аймақтың орталығы болған. Бұл жоғары өндірістік және ғылыми әлеует, жұмысшылар мен жоғары білікті мамандар, дамыған инфрақұрылым мен өндірістік база шоғырланған дамыған мегаполис болды. Қала экономикасы өндіріс көлемі 50 миллиард гривнадан асатын 200 өнеркәсіп кәсіпорны және 180 000 Донецк тұрғындарын жұмыспен қамтыған 20 000-нан астам шағын және орта бизнес кәсіпорындары болды.

Украинаға қарсы қарулы агрессия нәтижесінде қала [[Ресей]] қолдайтын [[Донбастағы соғыс|бүлікшілердің]] бақылауына өтті. [[Верховная рада|Украинаның Жоғарғы Кеңесі]] (Верховна Рада України) бұл аймақты уақытша басып алынған аумақ (оккупацияланған) деп таныды&lt;ref&gt;https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86%D1%8C%D0%BA#cite_note-4&lt;/ref&gt;. 

Елдің шығысындағы қарулы қақтығыстар кезінде украин билігі Донецк облыстық мемлекеттік әкімшілік институттарын алдымен Мариупольға&lt;ref&gt;https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86%D0%BA#cite_note-10&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86%D0%BA#cite_note-11&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86%D0%BA#cite_note-12&lt;/ref&gt;, кейін 2014 жылдың қазан айында Краматорск қаласына&lt;ref&gt;https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86%D0%BA#cite_note-13&lt;/ref&gt; көшірді, ол қазіргі уақытта Донецк облысының әкімшілік орталығы.

2020 жылдың 17 шілдесінен бастап әкімшілік-аумақтық реформаның нәтижесінде Донецк облысының Донецк ауданының әкімшілік орталығы болып табылады.

Қала &quot;Тау-кен астанасы&quot; мен &quot;Миллиондаған раушандардың қаласы&quot; атты ресми емес мәртебеге ие.  

== Қала атауы ==
Донецктің бұрынғы атаулары:

1917 жылға дейін — Олександривка (Олекса́ндрівка);

1917–1924 және 1941–1943 жылдары&lt;ref&gt;https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86%D1%8C%D0%BA#cite_note-5&lt;/ref&gt; — Юзивка (Ю́зівка);

1924–1941 және 1943–1961 жылдары — Сталин (Ста́лін)&lt;ref&gt;http://base.consultant.ru/cons/cgi/online.cgi?req=doc;base=ESU;n=7563;dst=0&lt;/ref&gt;, Сталин (Ста́ліне)&lt;ref&gt;https://r2u.org.ua/s?w=%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B5&amp;scope=all&amp;highlight=on&lt;/ref&gt;, Сталино (Ста́ліно)&lt;ref&gt;https://uk.m.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%97%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D1%80%D0%B0%D0%B4%D1%8F%D0%BD%D1%81%D1%8C%D0%BA%D0%B8%D0%B9_%D0%B5%D0%BD%D1%86%D0%B8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%87%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%BD%D0%B8%D0%BA&lt;/ref&gt;. 

1869 жылдан 1924 жылға дейін қала оның негізін қалаушы - кәсіпкер Джон Хьюздің құрметіне Юзовка деп аталды (ағылшынша John Hughes).

1924 жылы 22 сәуірде Бүкілресейлік Орталық Атқару Комитетінің шешімімен Юзовка қаласы Сталин деп аталды&lt;ref&gt;https://dn.archives.gov.ua/articles/stat30.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191031095526/https://dn.archives.gov.ua/articles/stat30.htm |date=2019-10-31 }}&lt;/ref&gt;, 1929 жылдан бастап, жергілікті саясаттың нәтижесінде Сталино болып өзгерді (алайда орыс тілінде және тілдік құжаттарда Сталин деп атала берді)&lt;ref&gt;https://bigenc.ru/geography/text/5731423 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210415174854/https://bigenc.ru/geography/text/5731423 |date=2021-04-15 }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://infodon.org.ua/uzovka/615&lt;/ref&gt;.

9 қараша 1961 жылы&lt;ref&gt;http://donbass.name/1643-9-noyabrya-pereimenovanie-stalinskoj-oblasti-v.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121024073942/http://donbass.name/1643-9-noyabrya-pereimenovanie-stalinskoj-oblasti-v.html |date=2012-10-24 }}&lt;/ref&gt; Сталино қаласы Донецк болып өзгертілді.

[[Владимир Успенский|Владимир Успенскийдің]] «Көшбасшының құпия кеңесшісі» романында 1923 жылы [[Леон Троцкий|Леон Троцкийдің]] құрметіне қала бірнеше ай бойы Троцк деп аталған&lt;ref&gt;https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86%D0%BA#cite_note-autogenerated3-18&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://www.kommersant.ru/money&lt;/ref&gt; деген нұсқа бар, бірақ бұл оқиғаның құжаттық растауы жоқ&lt;ref&gt;https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86%D0%BA#cite_note-20&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86%D0%BA#cite_note-autogenerated1-21&lt;/ref&gt;. 

Тарихи жадыны сақтау мақсатында және Ұлы Отан соғысындағы Жеңістің 75 жылдығына байланысты ДХР басшысы Д. В. Пушилин №111 «Ұлы Отан соғысына байланысты іс-шараларды өткізген кезде Донецк атауымен бірге «Сталино қаласы» атауын қолдану туралы (23.04.2020 ж.)» жарлық шығарды. Жарлықта тиісті ұмытылмас күндер көрсетілген: Жеңіс күні (9 мамыр), Ұлы Отан соғысы басталған күн (22 маусым) және Донецкті фашистік басқыншылардан азат ету күні (8 қыркүйек)&lt;ref&gt;https://denis-pushilin.ru/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181112021249/https://denis-pushilin.ru/ |date=2018-11-12 }}&lt;/ref&gt;. 

== География ==
=== Орналасқан жері ===
[[Санат:Донецк облысы қалалары]]
[[Санат:Украина облыс орталықтары]]
[[Санат:Украина қалалары]]
Донецктің географиялық координаттары 48 ° солтүстік ендік және 37 ° 48 ′ шығыс бойлық&lt;ref&gt;https://travel.org.ua/sunrise/index.php Донецктің географиялық координаттары&lt;/ref&gt;. Уақыт белдеуі - UTC+3.

Донбасстағы күштерді демаркациялау сызығы қаланың солтүстік және батыс шетін бойлай өтеді&lt;ref&gt;https://www.unian.net/m/politics/1030774-v-seti-opublikovana-tochnaya-karta-linii-razgranicheniya-sil-na-donbasse.html www.unian.net. 7 қаңтар 2016&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://voicesevas.ru/maps/10280-karta-zon-otvoda-tyazhelyh-vooruzheniy-po-sostoyaniyu-na-20-fevralya-2015-ot-dragon-first-1.html Голос Севастополя&lt;/ref&gt; ([[Екінші Минск келісімі]]).
Донецктің жалпы ауданы - 358 км². Қаланың солтүстіктен оңтүстікке дейінгі ұзындығы 38 км. Шығыстан батысқа дейінгі ұзындық - 55 км. Жақын қалалармен бірге Донецк Донецк агломерациясының құрамына кіреді - Украинадағы ірі өнеркәсіптік торап. 1,720 мың адам тұратын ірі елді мекендер жиынтығы. Бұл айырылмайтын даму аймағы - Донецк пен Макеевка арасындағы шекара көше бойымен өтеді. Қала Донбасстың орталық бөлігінде, Донецк жотасының оңтүстігінде орналасқан. Донецк далалық аймақта, Кальмиус өзенінің жоғарғы ағысында орналасқан және оның айналасында шағын ормандар, төбелер, өзендер мен көлдер бар.
Азов теңізі Донецктен оңтүстікке қарай 95 км жерде орналасқан. Донецкте 2 су қоймасы бар - Нижнекалмиусское су қоймасы (62 + 38 га, Кальмиус өзенінде) және Донецк көлі (138 га). Қала арқылы 4 өзен ағып өтеді: Кальмиус, Бахмутка (Скоморошина) (23 км), Асмоловка (Дурная) (13 км), Черепашкин. Донецкте 125 үйінді (террикон) бар.

=== Климаты ===
Жылдық орташа температура +9 °C құрайды. ХХІ ғасырдың басында бірнеше ерекше жылы жылдар болды, орташа жылдық температура: 2007 жылы - +10,3 °C, 2008 жылы - +9,3 °C&lt;ref&gt;http://www.pogodaiklimat.ru/monitor.php?id=34519&amp;month=10&amp;year=2008 Донецк климаты&lt;/ref&gt;, 2010 жылы - +10,4 °C&lt;ref&gt;http://www.pogodaiklimat.ru/monitor.php?id=34519&amp;month=12&amp;year=2010&lt;/ref&gt;. Донецктегі климат орташа континентті болып табылады. 21 ғасырдың басынан бастап экологияның нашарлауына байланысты климат өзгеріп, қысы жылы болып, жазы бұрынғыдан да ыстық бола бастады. Ауаның орташа айлық температурасы қаңтарда −4 °C, шілдеде +23 °C құрады. Ауаның абсолютті минималды температурасы −31 °C 1950 жылы 11 қаңтарда тіркелді, абсолюттік максимум 2010 жылы 10 тамызда байқалды және +39 °C құрады&lt;ref&gt;http://www.pogodaiklimat.ru/monitor.php?id=34519&lt;/ref&gt;. Қыста солтүстік-шығыс және шығыс желдері басым болса, жазда - солтүстік-батыс және батыс желдері. Жауын-шашынның орташа мөлшері - жылына 493 мм. Әдетте жазы құрғақ және ауыспалы, кейде қысы суық.
Жылы ауа райы сәуірдің ортасында басталып, 170-180 күнге созылады. Аязсыз кезең орта есеппен 190-200 күнді құрайды. Жазда Донецкіде ауа температурасы жоғары, құрғақшылық және ауыспалы жел бар.
Алғашқы суық пен жел қарашада пайда болады, кейде аяз бен қар жауады, бірақ қар сирек бір-екі күннен аспайды. Суық мезгілде азиялық антициклон басым. Ауа-райы тұрақсыз, өйткені жазық рельеф Атлантика, Арктика және континенттік ауа массаларының еркін қозғалуына ықпал етеді. Аязды күндер көбіне қар еритін жылы кезеңдерге ауысады. Ауаның орташа температурасы қыста көбінесе 0 °C-тан -10 °C аралығында болады&lt;ref&gt;http://www.rospogoda.ru/city3_48.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928003121/http://www.rospogoda.ru/city3_48.html |date=2007-09-28 }}&lt;/ref&gt;. 

Қыста Донецкте шығыс, оңтүстік-шығыс және солтүстік-шығыс желдері басым, жазда - батыс және солтүстік-батыс желдер. Бұл уақытта оңтүстік желдер сирек кездеседі. Донецктегі желдің орташа айлық жылдамдығы қазан - сәуір айларында 6,1 м/с, мамыр - қыркүйек айларында - 4,4 м/с құрайды, желдің максималды жылдамдығы (әуежайда) - 34 м/с. Қыста солтүстік және солтүстік-шығыстан соққан желдерге байланысты аймақтағы температура түнде −20 °C-тан төмен түсуі мүмкін, жазда осы бағыттардан соғатын жел суықтықа әкеледі. Шығыс пен оңтүстік-шығыстан соққан жел жазда құрғақ жел әкеледі&lt;ref&gt;https://ru.m.wikipedia.org/wiki/%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D1%86%D0%BA#cite_note-34&lt;/ref&gt;. Донецктің қалыпты континентті климаты жыл бойына ауаның төмен ылғалдылығымен сипатталады.

'''Қыс.''' Желтоқсанның ортасында климаттық қыс қалаға келеді, сол кезде ауа температурасы тұрақты түрде нөлден төмен болады. Тұрақты қар жамылғысы кейінірек қалыптасуы мүмкін. Әдетте қысы жұмсақ, қар мезгіл-мезгіл ериді және суық түседі.
Қалада климаттық қыс шамамен 80-90 күнге созылады (желтоқсанның ортасынан ақпанның аяғына дейін). Қатты қыста қыс ұзаққа созылуы мүмкін, ал жылы қыста - әлдеқайда аз. Соңғы жылдары қыс айларында 0-ден + 7 °C-қа дейінгі қар еритін жылы 20-30 күн болды. 2007 жылы температура нөлден жоғары болған 74 күн болды. Ең суық айлар - қаңтар мен ақпан, орташа температурасы −3,7 және −2,3 °C. 2007 жылы қаңтар айында ауа температурасы қалыптан тыс +1,5 °C-қа дейін жетті. 2009 жылдың желтоқсанында Донецкте тосын сый жасалды, өйткені 24 сағаттан сәл астам уақыт ішінде (16 желтоқсанның кешінен бастап 17 желтоқсанның соңына дейін) жауын-шашынның көп мөлшері қар түрінде түсті, кейбір жерлерде қар жамылғысының биіктігі 1 м-ге жетті, қалада көлік қозғалысы бір аптаға жуық уақыт ішінде орныға алмады&lt;ref&gt;http://www.pogodaiklimat.ru/forecast/34519.htm&lt;/ref&gt;. 

'''Көктем.''' Қалада көктем ерте келеді, әдетте ақпанның аяғы - наурыздың басында. Қар жамылғысы осы мерзімнен бұрын еруі мүмкін. Алғашқы гүлдер наурыздың ортасында пайда болады, түнгі аяздар наурыздың аяғында - сәуірдің басында жоғалады, ал ағаштардың белсенді өсуі сәуірдің ортасынан басталады. Бірақ наурыз айының соңында да нөлден төмен температура мен қар болуы мүмкін. Мамырдың ортасына қарай жаздың нағыз қызуы басталады, күндізгі температурада + 30 °С жоғары болады. Тарихтағы ең жылы сәуір 1975 жылы тіркелді. Бұл күні ауа-райы + 14,0 °C-қа тең болды. Ал ең жылы мамыр 2013 жылға келді, бұл күні +20,5 °C тіркелді&lt;ref&gt;http://www.pogodaiklimat.ru/monitor.php?id=34519&amp;month=5&amp;year=2013&lt;/ref&gt;. 2012 жылдың көктемі де ерекше жылы болды. Наурыз жылы болмаса да, сәуір ( + 13,6 °С) және мамыр (+ 19,5 °C) айларының орташа температурасы бұл кезеңді барлық бақылау жылдарындағы рекордтық жылға енгізді&lt;ref&gt;http://www.pogodaiklimat.ru/monitor.php?id=34519&amp;month=4&amp;year=2012&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://www.pogodaiklimat.ru/monitor.php?id=34519&amp;month=5&amp;year=2012&lt;/ref&gt;.

'''Жаз.''' Климаттық тұрғыдан жаз мамыр айында қалада басталады. Әдетте қалада жаз өте ыстық, құрғақ ауа-райымен сипатталады, жауын-шашын әдетте қатты және күшті найзағай түрінде түседі. Қалада максималды температура 2010 жылы +38 °C болды&lt;ref&gt;http://www.pogodaiklimat.ru/forecast/34519.htm&lt;/ref&gt;, +28 °C ыстық маусымнан қыркүйекке дейін болады. Жаз шамамен қыркүйектің аяғына дейін - қазан айының басына дейін созылады (130-140 күн). Алайда, ыстық жылдары жаз сәуірдің ортасынан қазан айының басына дейін алты айға созылуы мүмкін. Донецктегі ең ыстық шілде 2010 жылы +25,4 ° C болса, ең суық температура 1976 жылы +17,8 °C болды&lt;ref&gt;http://www.pogodaiklimat.ru/monitor.php?id=34519&amp;month=7&amp;year=2009&lt;/ref&gt;. Ең ыстық тамыз 2010 жылға келді - +26,3 °C&lt;ref&gt;http://www.pogodaiklimat.ru/monitor.php?id=34519&amp;month=8&amp;year=2010&lt;/ref&gt;.

'''Күз.''' Қыркүйек - жаз айы. Қазан мен қараша күн сәулесінің аз болуымен ерекшеленеді және жылдың ең қараңғы айлары болып табылады. Бұл күннің көкжиектен төмен орналасуымен ғана емес, сонымен қатар, бұлтты ауа-райымен байланысты. Бұл Атлант мұхитынан ылғал тасымалдайтын батыс желдерінің жоғары қарқындылығымен түсіндіріледі. Алғашқы аяздар қазан айының соңында болады, алғашқы қар қарашаның басында түсуі мүмкін, бірақ сирек бір-екі күннен аспайды. Ағаштардың жапырақтары қарашаның ортасына дейін түсіп қалады. Қазан айындағы абсолютті максимум 1999 жылы 3 қазанда +21°С ширегінде тіркелді&lt;ref&gt;http://www.pogodaiklimat.ru/monitor.php?id=34519&amp;month=10&amp;year=2009&lt;/ref&gt;. Ең жылы қараша 2010 жылы + 10,6 °С орташа температурамен болды&lt;ref&gt;http://www.pogodaiklimat.ru/monitor.php?id=34519&amp;month=11&amp;year=2010&lt;/ref&gt;. 

=== Экология ===
Донецктің өзінде 22 көмір шахтасы жұмыс істейді, олардан шыққан үйінділер (бос жыныстардың жиынтығы) тұрғын аудандарға жақын орналасқан. Қаланың орталық бөлігінде ірі металлургиялық зауыт бар. Қалада химия (пластмасса, химиялық реагенттер өндірісі, былғары өңдеу) және кокс-химия өнеркәсіптері орналасқан. Донецк агломерациясы кәсіпорындар шығарындыларынан айтарлықтай зардап шегеді: шикізат қалдықтары тұрақты түтін құрайды, ол бүкіл мегаполисті қара күлгін тұманға жыл бойы іліп тұрады.

Донецктегі ауаның жоғары ластануына байланысты ішінара жасыл желектер мен гүлзарлар саны өте көп. Қаланың жалпы аумағының жартысынан көбін жасыл желектер алып жатыр. Микроклиматты жақсартуға қала аумағында және қала маңында құрылған жалпы ауданы 600 гектардан асатын 30 тоған мен су қоймасы бар.

== Қала тарихы ==
Қазіргі Донецк аймағындағы жерлерді қоныстандыру 17 ғасырдағы Запорожье казактарынан, 18 ғасырдың аяғында Дон казактарынан басталды.

Тарихшылар мен зерттеушілер Донецктің негізі қаланған күнді 1779 жыл деп санайды, өйткені осы жылы украин казактары Екатерина II 1775 жылы Запорожье Сихты қиратқаннан кейін Олександривканы (қазіргі Донецктің маңында) құрды&lt;ref&gt;http://novyny.dn.ua/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=173:2012-06-27-12-26-09&amp;catid=40:2012-05-14-18-39-05&amp;Itemid=7{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

1775 жылы, Запорожский Сичі жойылғаннан кейін, қазіргі Донецк құрамына енетін жерлер Изиум полковнигі, лейтенант Евдоким Шидловскийдің ұрпағына берілді. 1779 жылы Шидловский осы жерлерде Олександривка (Киев округінің солтүстік-шығыс бөлігі) және Крутояривка (Донецкінің Ворошилов ауданының көп бөлігі) елді мекендерін құрды. Біріншісі оның үлкен ұлы Александрдың есімімен, ал екіншісі - елді мекенді бөлген сайдан. Осылайша, Шидловскийдің қазіргі заманғы қала шекарасындағы иеліктері Путиливский саябағынан Донецк металлургия зауытына дейін созылды.

Төртінші Бүкілресейлік санаққа сәйкес, 1782 жылы Олександривкада 206 ер адам мен 135 әйел өмір сүрген.

18 ғасырдың аяғы мен 19 ғасырдың басында қазіргі Донецк аумағында тағы бірнеше елді мекендер пайда болды: Олексиивка, Катериневка, Любимивка, Грихоривка.

ХІХ ғасырдың басында қалада шағын кеніштер пайда болады. Новороссийск генерал-губернаторы Воронцов помещиктен жерді жалға алып, алғашқы шахтаны қазіргі Донецк, Олександривска аумағында салды, онда 76 жалдамалы жұмысшы жұмыс істеді. 1950 жылдардың ортасында шахта жылына 400-500 мың пуд көмір өндіретін.

1869 жылы уэльстік Джон Хьюз негізін қалаушының есімімен аталған Юзивка ауылында жұмысшылардың металлургиялық зауытын салуды бастады. Бұл жыл ауылдың құрылған уақыты болып саналады. Алайда, сол кезде бұдан да ертерек Донецк аумағында Александровск, Грихоривка және Авдотиино елді мекендері болған.

1917 жылы мамырда 70000 халқы бар Юзивка селосы қала мәртебесін алды. Ауыл тұрғындарының негізгі бөлігі Орталық Ресей мен Оңтүстік Украинадан, Азов теңізі жағалауынан көшіп келген гректер еді.

Православиелік қызмет кезінде Юзивка тұрғындары, 1890 жылдардағы сурет

Революцияға дейінгі Юзивка екі бөлікке бөлінді: Заводска (Зауыт маңы), Ағылшын колониясы орналасқан металлургиялық зауыттың ауданы, Ұлыбританиядан көшіп келгендердің ауданы, Новый Свит (Жаңа Әлем), шенеуніктер мен қолөнершілер тұратын аймақ. Ағылшын мәдениетінің әсері қаланың сәулеті мен жоспарлауына айтарлықтай әсер етті.

1924 жылы қала болат өнеркәсібінің құрметіне Сталин деп өзгертілді.

1932 жылы қала Сталин облысының әкімшілік орталығы болды. 

1938 жылы облыс екіге бөлінді: Сталин және Ворошиловград.

1941 жылы қала халқы жарты миллион тұрғынға жетті, қала кеңестік көмірдің 7% өндірді, 5% болат өндірді.

1941 жылы 19 қазанда немістердің 1-ші панцирлік армиясы Сталиноға кірді. 20 қазанда қаланы түгелдей басып алды. 1941 жылдың 21 қазанынан 1943 жылдың 8 қыркүйегіне дейін қаланы фашистік Германия биледі. 1942 жылдың ортасында Сталино қаласының Бас Комиссариатын құру және оны әскери әкімшіліктің қолбасшылығынан азаматтық билікке беру жұмыстары жүргізілді. Сталино қаласының Бас Комиссариатына төрт уездік комиссариаттар кірді: Мариуполь, Сталин, Горловский, Ворошиловоград. Алайда Қызыл Армияның алға жылжуына байланысты бұл жоспарлардан бас тартылды. 1943 жылдың тамыз - қыркүйек айларындағы Қызыл Армияның Донбасс шабуылының нәтижесінде Сталино қаласы азат етілді.

Оккупация кезінде қала халқы 507 мыңнан 175 мың тұрғынға дейін азайды.

1961 жылы 9 қарашада Украин КСР Жоғарғы Кеңесі Төралқасының Жарлығымен Сталин облысы Донецк, ал Сталино қаласы Донецк болып өзгертілді&lt;ref&gt;http://www.consultant.ru/cons/cgi/online.cgi?req=home#doc/ESU/24810/4294967295/0&lt;/ref&gt;. 

1970 жылы ЮНЕСКО Донецкті әлемдегі ең жасыл жоғары индустриалды қала деп таныды, сол кезде Донецк «миллион раушанның қаласы» деген мәртебе алды. Қала бұл атақты 2009–2010 жылдары қалпына келтірді&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20120118082933/http://www.lukyanchenko.donetsk.ua/news_echo.php?id=5104&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://union.makeevka.com/2010/06/16/etim-letom-donetsk-podtverdil-svoj-status-goroda-milliona-roz/{{Deadlink|date=May 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 1978 жылы сәуірде Донецк халқы миллионнан астам тұрғынды құрады, бірақ 2010 жылға қарай демографиялық дағдарысқа байланысты ол аздап төмендеді.

1991 жылдан бастап - тәуелсіз Украинаның бөлігі.
2008 жылы Донецк Мәскеуде өткен «Мегаполис - 21 ғасыр» халықаралық форумында «ТМД-ның үздік қаласы» дипломына ие болды&lt;ref&gt;http://vkurse.ua/ua/society/luchshim-gorodom-sng.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140808044257/http://vkurse.ua/ua/society/luchshim-gorodom-sng.html |date=2014-08-08 }}&lt;/ref&gt;. 

2014 жылы наурызда ол сепаратистік қозғалыс орталықтарының біріне айналды, ал 2014 жылғы сәуір-қазан айларында халықтың көпшілігінің белсенді қарсылығына қарамастан&lt;ref&gt;https://blogs.pravda.com.ua/authors/ryabchin/5aa7f2b953042/&lt;/ref&gt; Ресей әскери күштері мен олардың жалдамалы әскерлерінің бақылауына өтті. Донецк халық республикасы жарияланды.

14 қарашада Донецк Украинаның билігі уақытша басқара алмайтын, әрекетсіз тұрған елді мекендер тізіміне енгізілді&lt;ref&gt;https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/1085-2014-%D1%80#Text&lt;/ref&gt;.

== Әкімшілік бөлінуі ==
Донецк қаласының аумағы 9 әкімшілік бірлікке бөлінген - аудандар:

Будионивский (Будьонівський),

Ворошиловский (Ворошиловський),

Калининский (Калінінський),

Киевский (Київський),

Кировский (Кіровський),

Куйбишевский (Куйбишевський),

Ленинский (Ленінський),

Петровский (Петровський),

Пролетарский (Пролетарський).

== Халқы ==
Донецк Украинадағы [[Украина қалалары|ең ірі бес қаланың бірі]] болды. 1978-2004 жылдары Донецк тұрғындары 1 миллионнан астам болды. 2001 жылғы бүкіл украиндық санақ бойынша қалалық кеңесте 1 033 424 адам өмір сүрді, оның ішінде Донецк қаласының өзі - 1 016 194 адам.

2001-2004 жылдары халық саны шамамен 5000 адамға, ал 2004-2009 жылдары жылына 3500 адамға азайды. Ресми емес мәліметтер бойынша Донецктегі адамдардың саны шамамен 800 мың адамды құрайды (19.12.2014 ж.)&lt;ref&gt;https://www.radiosvoboda.org/a/26752077.html&lt;/ref&gt;. Халықтың бірден күрт азаюы 2014 жылғы қарулы қақтығыстарға байланысты.

== Экономика == 
Донецк облыста өнеркәсіп өндірісі бойынша екінші орында ([[Мариуполь]] қаласынан кейін) және өсімі бойынша бірінші орында тұрды.

119 мыңнан астам адам қаланың өнеркәсіптік кәсіпорындарында жұмыспен қамтылды. Донецктегі жұмыссыздық деңгейі 0,7% құрайды&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20100410072033/http://www.dn.cominformua.com/cgi-bin/show.pl?lang=ru&lt;/ref&gt;. 2011 жылы сатылған өнеркәсіп өнімдерінің жалпы көлемі 50,0 млрд грн, сатылған қызметтердің жалпы көлемі 10,5 млрд грн болды (2010 жылмен салыстырғанда 15 пайызға өсті)&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20140813070819/http://www.lukyanchenko.donetsk.ua/news_echo.php?id=7117&lt;/ref&gt;. 

Донецк экономикалық кешенінің тән ерекшелігі қаланың дамыған көлік-қаржы экономикасымен үйлескен өнеркәсіптің әртараптандырылған мамандандырылуы болды. Барлық салалар өнеркәсіпте ұсынылған, алайда өнеркәсіптік өнімдер құрылымында электр, газ және су (31,9%), металлургия (23,1%), тамақ өнеркәсібі (16,2%), көмір өнеркәсібі (10,5%), машина жасау (8,7%), өндіру және бөлу кәсіпорындарына көп мән беріледі&lt;ref&gt;http://www.ard.dn.ua/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=434&amp;Itemid=113 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190603030310/http://www.ard.dn.ua/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=434&amp;Itemid=113 |date=2019-06-03 }}&lt;/ref&gt;. 

Қаланың ауыр өнеркәсібінің жетекші кәсіпорындарының қатарына Донецк металлургия зауыты (Украинада болат өндірісінің шамамен 9%-ы), Топаз зауыты (СРТР Колчуга әзірлеген), Донецк кокасы, қаржы-өндірістік корпорациялары, Донбасс отын-энергетикалық компаниясы, Донбасс Өнеркәсіп одағы, Altcom және Украинадағы ең заманауи арнайы техника паркі, System Capital Management (Украинадағы ең ірі компания), «DMS» жатады. 

Көмір өндіретін ірі кәсіпорындар - А.Ф. Засядько кеніші және О.О. Скочинский кеніші. Донецк химия өнеркәсібінің орталығы болып табылады - қалада «Химиялық реагенттер зауыты», «Донпластавтомат» сияқты ірі химия кәсіпорындары бар. Тамақ өнеркәсібі кәсіпорындары: Сармат сыра қайнату зауыты, АВК және Конти кондитерлік концерндері, Украинадағы кең танымал Геркулес зауыты. Ақпараттық технологиялар саласындағы кәсіпорындар арасында AMI және XITEX Software ерекшеленеді. Concern Nord - өнімнің 40 пайызға жуығы Еуропаға экспортталатын белгілі тоңазытқыштар мен газ плиталарын өндіруші&lt;ref&gt;http://www.holodilnik.info/vendors/?162 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111011074946/http://holodilnik.info/vendors/?162 |date=2011-10-11 }}&lt;/ref&gt;. 

'''Сыртқы экономикалық қызмет және инвестиция'''

Донецк 2014 жылға дейін Халықаралық инвестициялық саммит - Украинаның ең ірі бизнес форумын өткізетін жер еді&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20130730112233/http://image.ua/?p=686&lt;/ref&gt;. 

Донецк әлемдегі басты іскери орталықтардың бірі болды. Украинаның ірі компанияларының негізгі кеңселері Донецкте шоғырланған - System Capital Management, DTEK, Metinvest Holding, Donbass өндірістік бірлестігі, Ukrinvest, HarvEast Holding, UMG қаржылық және өндірістік топтары, бірақ қазіргі таңда Донецк «Украинаның іскери капиталы» болудан қалды.

«Форбс» беделді басылымы 2012 жылы Донецкті Украинаның азаматтардың сатып алу қабілеті, инвестициялық ахуал, экономикалық тұрақтылық, инфрақұрылым және жайлылық сияқты көрсеткіштер бойынша бизнес жүргізетін ең жақсы қала деп таныды&lt;ref&gt;http://ru.tsn.ua/groshi/forbes-priznal-doneck-luchshim-gorodom-dlya-biznesa.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120606044938/http://ru.tsn.ua/groshi/forbes-priznal-doneck-luchshim-gorodom-dlya-biznesa.html |date=2012-06-06 }}&lt;/ref&gt;. 

'''Қонақ үй бизнесі'''

19 ғасырда Юзивкада үш қонақ үй болды: «Ұлыбритания», «Дон» және «Гранд Отель». ХХІ ғасырдың басында қалада 40-тан астам қонақ үй болды, оның ішінде бесеуі 5 жұлдызды. Еуро-2012-ге дайындық кезінде бірнеше ірі қонақ үйлер салынды: «Виктория» қонақ үйінің 23 қабатты ғимараты - 5 жұлдызды, 24 қабатты Пушкин қонақ үйі, «Флора» қонақ үйі, «Центральный» қонақ үйі кеңейтіліп, қайта жаңартылды.

5 жұлдызды «Донбасс Палас» қонақ үйі Украинадағы ең үздік қонақ үй деп бірнеше рет танылды. World Travel Awards рейтингі бойынша үздік 100 қонақүйге кіреді. Ол «Әлемнің ұлы қонақ үйлері» халықаралық бірлестігінің мүшесі&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20100316222847/http://www.donbasspalace.com/ru/hotel/hotel/&lt;/ref&gt;. 

'''Транспорт'''

Донецкте жолаушылар ағыны 1 миллион адамды құрайтын заманауи [[Донецк әуежайы|Сергей Прокофьев атындағы халықаралық әуежайы]] болды (қазір шайқас кезінде қираған)&lt;ref&gt;http://economics.unian.net/rus/news/154081-passajiropotok-ukrainskih-aeroportov-za-2012-god-vozros-na-13.html&lt;/ref&gt;. Жолаушылар тасымалы жөнінен Украинадағы үшінші ірі әуежай ([[Борисполь әуежайы|Борисполь]] мен [[Симферополь әуежайы|Симферопольдан]] кейін бүкіл украиналық әуе тасымалының 7 пайызы)&lt;ref&gt;http://gorod.dp.ua/news/69602&lt;/ref&gt;. Әуежай Донецкте орналасқан және негізінен [[Батыс Еуропа|Батыс]] пен [[Шығыс Еуропа|Шығыс Еуропаға]], [[Таяу Шығыс|Таяу Шығысқа]], Украинаның [[Днипро қаласы|Днипро]], [[Киев]], [[Одесса|Одеса]], [[Симферополь қаласы|Симферополь]], [[Харьков|Харькив]] және [[Черновцы облысы|Чернивци]] әуежайларының жұмыс істейтін ДонбассАэронының тіркеу порты ретінде қызмет атқарды&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20121029051947/http://www.donbass.aero/m1/ru/timetable/map&lt;/ref&gt;. 2012 жылдың басында [[Euro 2012|Euro 2012-ге]] дайындық кезінде Altcom сағатына 3,5 мың жолаушыны өткізу қабілеті бар жаңа әуежай терминалының құрылысын аяқтады. Әуежайды қайта құру және технологиялық қайта жабдықтау жобасының жалпы құны шамамен 3 миллиард грнды құрады.
Донецк облысы теміржолдарының ұзындығы Украинаның теміржол желісінің жалпы ұзындығының 13% құрайды. Сонымен бірге, ол Украинадағы барлық теміржолдарындағы жүктің 47% және түсірудің 36% құрайды&lt;ref&gt;http://www.railway.dn.ua/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090828224455/http://www.railway.dn.ua/ |date=2009-08-28 }}&lt;/ref&gt;. Теміржол 57 000 км² аумақта орналасқан, ол Украинаның Донецк және [[Луганск облысы|Луганск]], ішінара [[Днепропетровск облысы|Днепропетровск]], [[Запорожье облысы|Запорожье]] және [[Харьков облысы|Харьков]] облыстары арқылы өтеді. Жол екі теміржол көлігі дирекциясынан және басқарудың екі ауданынан тұрады. Теміржолдың пайдалану ұзындығы 2927,6 км құрайды. Ол жыл сайын 75 миллионнан астам жолаушыны тасымалдайды. Жүк тасымалы Украинадағы барлық трафиктің шамамен 18% құрайды (33,4 млрд. Тонна-км).

Донецк халқы автобуспен Донецк облысының барлық елді мекендеріне, Украинаның ірі орталықтарына және шетелге бағыттана алады. Оңтүстік бағыттағы аймақтық рейстердің көпшілігіне «Оңтүстік» автовокзалы қызмет көрсетті&lt;ref&gt;http://www.rosvokzal.ru/ukraina/doneckay_obl/doneck_ujnyi.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120119172715/http://www.rosvokzal.ru/ukraina/doneckay_obl/doneck_ujnyi.html |date=2012-01-19 }}&lt;/ref&gt;, солтүстік бағыттағы аймақтық рейстерге және 2000 жылдардағы халықаралық рейстерге «Путыливский» автовокзалы қызмет етті, ол «Донецк-3» деп те аталды&lt;ref&gt;http://www.rosvokzal.ru/ukraina/doneckay_obl/doneck_3.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111017185352/http://www.rosvokzal.ru/ukraina/doneckay_obl/doneck_3.html |date=2011-10-17 }}&lt;/ref&gt;. 2011 жылдың сәуір айының соңында жаңа Захидный автовокзалының бірінші кезеңі Путиливский автовокзалының орнына келді. Автовокзалдың екінші кезеңінің құрылысы басталып&lt;ref&gt;http://www.ostro.org/news/article-178198/&lt;/ref&gt;, оны 2012 жылға дейін аяқтау жоспарланды&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20110306005642/http://govorit.donetsk.ua/zapadnyi-avtovokzal-budet-polnostyu-gotov-uzhe-cherez-god.html&lt;/ref&gt;. 

== Донецктегі ғылым ==
Украинаның Ұлттық ғылым академиясының Донецк ғылыми орталығы мен Украинаның Білім және ғылым министрлігінің басшылығы Донецкте болды, оның құрамына Украина Ұлттық ғылым академиясының 10 мекемесі, физика-техникалық институты және Донецк облысының 8 университеті мен Луганск облысының 2 университеті кірді.

Қалада басқа да ғылыми-зерттеу және жобалау институттары болды (атап айтқанда Автоматгирмаш, Донецк эксперттік-техникалық орталығы, Дондипрошахт, Донбасс геологиялық және экологиялық проблемалар институты, Донбасс медициналық-экологиялық проблемалар ғылыми-зерттеу институты, Сот-сараптама ғылыми-зерттеу институты, ДонВУГИ, Дондипровуглемаш, Өнеркәсіптік жұмыстар ғылыми-зерттеу институты, Травматология және ортопедия ғылыми-зерттеу институты, Дизайн-инженерлік технологиялық институт, Дондипрооргшахтобуд, Федоров атындағы тау-кен механикасы ғылыми-зерттеу институты, ПивденНДИдипрогаз. 

'''Білім беру'''

2011 жылғы 1 қыркүйектегі жағдай бойынша Донецкте аккредиттеудің III және IV деңгейіндегі 19 жоғары оқу орны болды (31 бағыт бойынша)&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20120505042914/http://mon.gov.ua/index.php/ua/diyalnist/osvita/vishcha/37-diyalnist/elektronnij-vstup/8894&lt;/ref&gt;. 2006 жылы Донецктегі студенттердің жалпы саны 113 мың адамды құрады, оның 63,5 мың адам күндізгі бөлімде оқыды. Аккредиттеудің I және II деңгейіндегі жоғары оқу орындары - 20 (82 облыста). Оларда 20000-ға жуық оқушы болған. Қаланың жетекші оқу орындары:

Донецк ұлттық университеті,
Донецк ұлттық техникалық университеті,
Донецк медициналық университеті,
Донецк экономика және сауда университеті,
Донецк мемлекеттік басқару университеті
QS World University Ranking деректері бойынша, Донецк ұлттық университеті Киев политехникалық университетімен қатар әлемнің үздік университеттерінің тізіміне кірді&lt;ref&gt;https://korrespondent.net/business/career/1393889-dva-ukrainskih-vuza-voshli-v-rejting-luchshih-universitetov-planety?fb_action_ids=488281787849160&amp;fb_action_types=og.likes&amp;fb_source=aggregation&amp;fb_aggregation_id=288381481237582&lt;/ref&gt;. Жалпы орта білім беру жүйесінде оқу көп жағдайда орыс тілінде жүрді. Украин тілінде қаланың тек 34 мектебінде 21% оқушы оқытылды. Украиндар қаланың 47% құрғанымен, олардың басым көпшілігі үйде орысша сөйледі.

'''Тіл мәселесі'''
1989-1991 жылдардағы [[КСРО-ның ыдырауы]] және [[Украинадағы барқыт революциясы (Оранжевая революция)|Украинадағы барқыт революциясының]] оқиғалары шеңберінде мәдени үкіметтік емес ұйымдар (Тарас Шевченко атындағы Донецк облыстық украин тілі қоғамын қоса алғанда) және Донецк облысындағы кеншілер ереуілдері украин тілін қалпына келтіруді жақтады. 
[[2001 жылғы Бүкіл Украиналық санақ|2001 жылғы Бүкіл Украиналық санақ бойынша]], Донецк облысының 24,1% тұрғыны украин тілін ана тілі деп санайды, бұл 1989 жылғы санаққа қарағанда 6,5 пайызға аз. Орыс тілін ана тілі ретінде 74,9% адам қарастырады. Соңғы санақпен салыстырғанда бұл көрсеткіш 7,2%-ға өсті&lt;ref&gt;http://2001.ukrcensus.gov.ua/results/general/language/donetsk/&lt;/ref&gt;. 

Донецк қалалық кеңесі 2008 жылы 20 мамырда білім беру ұйымдарында украин тілінде білім беруді шектеу туралы шешім қабылдады: украин тілінде оқытатын мектептер мен балабақшалардағы топтардың санын көбейтуге тыйым салынды. Үкіметтің келіспеген бағасынан кейін Донецк басшысы [[Александр Лукьянченко]] бұл шешімді тоқтатты.

Осыдан кейін ата-аналардың тілектері негізінде балалардың сабақ оқу тілін таңдау құқығы берілді. 

2014 жылғы Украинаның шығысындағы қарулы қақтығыс кезінде Донецк облысының бірқатар аудандарын мойындалмаған [[Донецк Халық Республикасы|ДХР]] иемденді (Донецк қаласымен қоса).

2014 жылдың 14 мамырында Донецкте соңғы қоңырауға дейін 34 мектепте украин тілінде оқытатын 750 сынып жұмыс істеді. Донецк мэрі Александр Лукьянченко 2013 жылы украин тілінде мектептерде оқитын балалардың шамамен 30 пайызы және балабақшаларда 48 пайызы туралы айтты. Украиналық мектептер мен сыныптардың барлығы дерлік үкімет ауысқанына қарамастан жұмысын жалғастырды. 2015 жылдың көктемінде украин тілінде оқуды жалғастырған балалардың барлық ата-аналары мұны болашақта да қалайтындары туралы өтініш жазуға мәжбүр болды. Ол кезде барлық мектептер орыс тіліне аударылғанына қарамастан, украин тіліндегі сыныптар сақталды. 2014–2015 оқу жылында студенттер мен оқытушылар мектеп кітапханалары мен ескі оқулықтарды пайдаланды, ал Украин тарихы мен географиясы бойынша оқулықтар беруге қатаң тыйым салынды.

География мен тарихтағы барлық қарама-қайшылықты тақырыптар билік тұрғысынан туған жерге байланысты сабақтармен ауыстырылды. 2015 жылдың қыркүйегінде екі гуманитарлық колонна «ДХР» басқаратын аймаққа жаңа оқулықтарды әкелді - Ресейлік оқу жүйесімен біріккен бағдарлама бойынша. 2016 жылы, оқу жылы басталар алдында «ДХР білім министрі» Лариса Полякова «талапкерлердің жетіспеуіне» байланысты барлық украин сыныптарының жабылуы туралы хабарлады.

Содан бері өзін-өзі жариялаған республикалардың барлық мектептерінде оқыту Ресейде басылған оқулықтар мен орыс оқу бағдарламалары арқылы орыс тілінде жүрді. Украин тілінің көптеген мамандары мен жергілікті мұғалімдер біліктілігін арттыру институтында сабақ беру бойынша қайта даярланды&lt;ref&gt;[&lt;nowiki&gt;https://www.google.com/url?q=https://www.svoboda.org/a/30479661.html&lt;/nowiki&gt;&lt;/ref&gt;. 

== Спорт ==
Жоғары дамыған спорттық инфрақұрылымға ие Донецк 2014 жылға дейін Украинаның ірі спорт орталығы болды. Кезінде мұнда теннис, жеңіл атлетика және бокстан КСРО чемпионаттары өткен болатын. [[Дэвис кубогы]] мен [[УЕФА Чемпиондар лигасы|УЕФА Чемпиондар лигасының]] матчтары да Донецкте өтті.

Донецк тұрғындары арасында ең танымал спорт - футбол. Қалада премьер-лигада ойнаған екі кәсіби футбол командасы болды: [[Шахтер (футбол клубы, Донецк)|«Шахтер»]] және [[Олимпик Донецк|«Олимпик»]] (қазір екі команда да Украинаның басқа қалаларында база құруға және ойнауға мәжбүр). «Шахтер» ФК - 2008-2009 жылдардағы [[УЕФА Кубогы (кубок)|УЕФА Кубогының]] жеңімпазы (оның соңғы ұтысы «Шахтер» «Вердерді» финалда 2:1 есебімен жеңген), УЕФА Чемпиондар лигасының ширек финалисті, бірнеше дүркін чемпион және Украина Кубогының иегері. IFFHS мәліметтері бойынша, «Шахтер» - ХХІ ғасырдың бірінші онжылдығындағы посткеңестік кеңістіктегі ең жақсы футбол клубы. ФК Металлург - Украина чемпионатының үш дүркін қола жүлдегері және бірнеше рет УЕФА Еуропа лигасында Украинаның атынан өнер көрсетті. 2009 жылдың жазында Донецк пен Мариупольде футболдан жасөспірімдер арасындағы Еуропа чемпионаты өтті. Финалда Англия құрамасын 2:0 есебімен жеңген Украина құрамасы жеңімпаз атанды. Донецкте футболдан Еуропа чемпионатының 5 матчы өтті, соның ішінде жартылай финалдық Испания мен Португалия матчы. ЕУРО-2012 кезінде Англия мен Франция құрамалары Донецкте болды.

2009 жылдың 29 тамызында УЕФА-ның 5 жұлдызды аккредитациясына сәйкес жобаланған және салынған Шығыс Еуропадағы алғашқы стадион - [[Донбасс Арена]] ашылды. Стадион 55000 орынға арналған. [[УЕФА]] мен [[ФИФА]] аккредитациясына сәйкес ғимарат «элиталық» сыныпқа сәйкес келді (қазір 2020 жылы стадион қараусыз қалған). Келушілердің орташа саны 35544 көрермен болды - бұл Украинадағы ең жоғары көрсеткіш&lt;ref&gt;https://novosti.dn.ua/news/147199-srednyaya-poseshhaemost-donbass-areny-sostavyla-35544-chelovek&lt;/ref&gt;. 

Донбасс Аренадан басқа, Донецкте жоғары деңгейдегі матчтарды өткізетін үш стадион бар - «Олимпийский» РСК, «Шахтер» және «Металлург».

Донбасс Хоккей клубы - &quot;Шахтердан&quot; кейінгі Донецктегі ең танымал спорттық клуб. Донбасс - Украина чемпионы, 2013 жылғы құрлықтық Еуропа кубогының иегері. 2012 маусымынан бастап ол ескі әлемдегі ең беделді турнир - Құрлықтық хоккей лигасында ойнады. Хоккейден жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионаты 2011 жылдың мамыр айында Донецкте өтті&lt;ref&gt;https://web.archive.org/web/20110827101125/http://www.opendonetsk.com/ru/%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%88%D0%B0/2077.html&lt;/ref&gt;. Қазіргі уақытта Донецкте [[Кальмиус-Арена]] спорт кешенінің құрылысы жүріп жатыр, ол Донбасс ХК мен Донецк БК-ның аренасына айналады. Eurobasket 2015 финалын Донецкте өткізу жоспарланған болатын&lt;ref&gt;http://sport.segodnya.ua/basketball/828823.html{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://sport.segodnya.ua/hockey/829095.html{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 

[[Донецк баскетбол клубы]] - Украина Суперлигасының екі дүркін күміс жүлдегері.

Бокс - Донецктегі дәстүрлі түрде дамыған спорт түрі. Донецк боксының тәрбиеленушілері - атақты боксшылар [[Виктор Мирошниченко]], [[Александр Ягубкин]], [[Владислав Засипко]]. Елисеев атындағы спорт клубы халықаралық жарыстарда сәтті өнер көрсетуімен танымал. Қазіргі WBA әлем чемпионы Вячеслав Сенченко спорт клубының базасында жаттығады (2012 жылы ол бұл атақтан айырылды). 

Дэвис кубогының кездесулері Донецкте үш рет өткізілді, теннистен Украина чемпионаты және Донецк APC кубогы турнирі жыл сайын өткізілетін еді. Донецк теннисшілері Еуропа кубогын жеңіп алды, Украина құрамасының көшбасшылары&lt;ref&gt;http://sport.segodnya.ua/tennis/826931.html{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. 2003 жылы &quot;Viccourt&quot; клубы құрылды.

Американдық футбол бойынша, &quot;Скиф&quot; клубы - Украинаның он бір дүркін чемпионы. Регби бойынша Украина чемпионатында қаланы «Донбасс жолбарыстары» клубы ұсынады.

Қалада «Донбасс Экви-Центр» атты еуропалық деңгейдегі алғашқы ат спорты кешені орналасқан. 

2010 жылы 22-25 қыркүйек аралығында Донецктегі RSC Olimpiysky стадионында полиция арасында жеңіл атлетикадан XV Еуропа чемпионаты өтті. Чемпионат Халықаралық жеңіл атлетика қауымдастықтары федерациясы (IAAF) және Полицияның Еуропалық спорт одағының (USPE) ережелері бойынша өтті. Полиция арасында Жеңіл атлетикадан Еуропа чемпионаты төрт жылда бір рет өткізіледі.

2013 жылғы 8-13 шілдеде IAAF демеушілігімен Донецкте жеңіл атлетикадан жасөспірімдер арасындағы әлем чемпионаты өтті. Байқауға 170 елдің өкілдері қатысты&lt;ref&gt;http://www.62.ua/article/64107 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110814175041/http://www.62.ua/article/64107 |date=2011-08-14 }}&lt;/ref&gt;. 

== Қала рәміздері ==
Донецк қаласының рәміздері 2004 жылғы 27 қыркүйекте Донецк қалалық кеңесінің № 13/5 шешімімен бекітілген. Шешіммен Донецк елтаңбасы мен Донецк туы таңдалды.

Донецктің елтаңбасы - көлденең жолақпен екіге бөлінген бес бұрышты қалқан. Қалқанның жоғарғы жағы көк, төменгі жағы қара. Қалқанда алтын тау балғасын ұстаған алтын оң қол бейнеленген. Жоғарғы оң жақ бұрышында бес бұрышты жұлдыз бар. Екі жақтағы үлкен елтаңбаны Донбассты босатушыларға арналған ескерткіштің композициясындағы фигуралар қолдайды: сол жақта - алтын лавр бұтағы бейнесіндегі шахтер; оң жақта - емен бұтағының фонындағы жауынгер. Екі фигура да күміс түсті. Композиция қара және көк лентамен өрілген. Жоғарыда бес мұнаралы алтын тәж орналасқан, онда «1869» - қаланың іргетасы қаланған жыл бейнеленген. Қалқанның астында екі айқасқан раушанның бұтақтары жиектелген. Раушандар қызыл лентаға оралып, оған Донецк сөзі алтын әріптермен жазылған.

Донецк туы&lt;ref&gt;http://www.vexillography.narod.ru/ukraine/towns/doneck.htm{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;: ұзындығы 1,2 х 1,5 тікбұрышты панель. Туы көлденеңінен екі тең бөлікке бөлінген. Жоғарғы жиегі көк, төменгі жиегі қара. Кенептің ортасында Донецктің елтаңбасы бейнеленген, ол жалаушаның кем дегенде 0,32 аумағын алып жатыр. Елтаңбаның көгілдір өрісі тудың көк түстің жартысында, ал қара өріс қара түсте орналасқан. Елтаңбаның бейнесі кесте немесе аппликация көмегімен жасалады. Туды сырыққа бекітіп, ұшымен ұштарын жауып қояды. Донецктің ресми туынан басқа, мұндай нұсқа да бар: ақ түсті матаға Донецктің елтаңбасы орналастырылған.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер|2}}

{{Украина әкімшілік бөлінісі}}</text>
      <sha1>cyafpfo82spszeypdwiejc0p1p7zvz7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Джон Роналд Руэл Толкин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>192403</id>
    <revision>
      <id>3619614</id>
      <parentid>3472163</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T00:59:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619614</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30362" sha1="rwfq9dvstynxmq36w3etopg48feowgc" xml:space="preserve">{{Жазушы
 |Есімі               = Джон Рональд Руэл Толкин
 |Шынайы есімі        = {{Lang-en|John Ronald Reuel Tolkien}}
 |Суреті              = J. R. R. Tolkien, ca. 1925.jpg
 |Ені                 = 
 |Суреттің аты        = Толкин 1916 жылы
 |Туған кездегі есімі  = 
 |Лақап аты           = 
 |Туған күні        = 3.01.1892
 |Туған жері        = [[Блумфонтейн]]
 |Қайтыс болған күні  = 2.09.1973
 |Қайтыс болған жері  = [[Борнмут]]
 |Азаматтығы          =  {{UK}}
 |Ұлты                = [[ағылшын]]
 |Мансабы             = [[жазушы]] , [[проза]]ик, [[филология|филолог]], [[аударма]]шы, [[лингвистика|лингвист]]
 |Шығармашылық жылдары   = 
 |Бағыты              = [[Фэнтези]]
 |Жанры               = [[Балалар әдебиеті]], [[аударма]], [[фэнтези]], [[әдебиеттану]], [[проза]].
 |Шығармалардың тілі  = 
 |Дебюті              = «[[Хоббит немесе барып қайту (роман)|Хоббит немесе барып қайту]]»
 |Марапаттары         = 
 |Сыйлықтары          = 
 |Қолтаңбасы          = 
 |Сайты               = 
 |Commons             =
}}
'''Джон Рональд Руэл Толкин&lt;ref&gt;Сонымен қатар, [[Транслитерация|транслитерациондық]] (оқылуы емес, жазылуы) нұсқасы [http://www.google.ru/search?q=%22Толкиен%22&amp;num=100&amp;hl=ru&amp;lr=lang_ru&amp;tbs=bkt:b,lr:lang_1ru,bkv:p,sbd:1&amp;tbm=bks&amp;prmd=ivnsb&amp;source=lnt&amp;sa=X&amp;ei=cQ6zTdC3JISCOseizJsJ&amp;ved=0CCYQpwUoAQ кездеседі] - ''То́лкиен''. Ричард Джеффериге 1972 жылдың 17 желтоқсан күні жазған хатында былй деген: «Менің тегімді әрқашанда Tolkein деп жазады (сеннен басқалары). Неге екені белгісіз, бірақ та мен әрдайым соңын -кин деп айтатын едім» («I am nearly always written to as Tolkein (not by you): I do not know why, since it is pronounced by me always -keen». «[[The Letters of J. R. R. Tolkien|The Letters of J.R.R. Tolkien]]», №&amp;nbsp;347).&lt;/ref&gt;'''({{lang-en|John Ronald Reuel Tolkien}}; [[3 қаңтар]] [[1892 жыл]], [[Блумфонтейн]], Қызғылт сары Республика — [[2 қыркүйек]] [[1973 жыл]].[[Борнмут]], [[Англия]]) — ағылшын жазушы, [[Лингвистика|лингвист]], филолог, [[Оксфорд университеті]]нің профессоры. «[[Сақиналар әміршісі (роман)|Сақиналар әміршісі]]», «[[Хоббит немесе барып қайту (роман)|Хоббит немесе барып, қайту»]], «[[Сильмариллион|Сильмариллион»]] секілді туындылардың атворы.

Толкин [[Оксфорд университеті]]нің Пемброк-колледжінде англосаксон тілінің ([[1925 жыл|1925]]—[[1945 жыл|1945]]), [[Оксфорд университеті]]нің Мертон-колледжінде ағылшын және ағылшын әдебиетінің профессорі қызметінде жұмыс атқарды ([[1945 жыл|1945]]—[[1959 жыл|1959]]). Жақын досы К. С. Льюиспен бірге «[[Инклинги]]» бейресми [[әдебиеттану]]шылар қоғамының мүшесі болды.[[1972 жыл]]дың [[28 наурыз|28-ші наурызында]] [[II Елизавета]] патшайым  [[Британ империясының Ордені]]нің (СВЕ) комондоры атағын берді.

Толкинің өлімінен кейін, баласы Кристофер, әкесінің артынан қалған естелік, жзбаларына негізделе отырып, бірнеше туындыларды жарыққа шығарды, соның ішінде «[[Сильмариллион]]» да бар. Бұл кітап, «[[Хоббит]]» және «[[Сақиналар әміршісі (роман)|Сақиналар Әміршісі]]» -үшеуі бірігіп, ойдан шығарылған [[Арда]] және оның бөлігі [[Жерорта]] жайлы ертегілердің, өлеңдердің, оқиғалардың, жасанды, ойлап табылған тілдердің және де әдеби эсселердің жиынтығы болып табылады. 1951—1955 жылдары, Толкин бұл жиынтықтың көп бөлігін белгілеу үшін «[[легендариум]]» ([[Ағылшын тілі|ағл]]. ''&lt;span lang=&quot;en&quot;&gt;Legendarium&lt;/span&gt;'') сөзін қолданды. Көптеген авторлар Толкинге дейін фэнтези жанрында шығармалар жазған, бірақ та өте үлкен танымалдылығының, жанрға тигізген ықпалының арқасында көпшілігі Толкинді заманауи фэнтези атасы деп санайды&lt;ref&gt;Митчелл, Кристофер. [http://video.google.com/videoplay?docid=8119893978710705002 Дж. Р. Р. Толкин: Отец современного фэнтези.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060728041138/http://video.google.com/videoplay?docid=8119893978710705002 |date=2006-07-28 }}&lt;/ref&gt;.

2008 жылы британдық &quot;[[The Times]]&quot; газеті Толкинді «1945 жылдан бергі 50 маңызды британ жазушылары» тізімінде алтыншы орынға қойды&lt;ref&gt;[http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/article3127837.ece «The 50 greatest British writers since 1945»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110425050801/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/article3127837.ece |date=2011-04-25 }}. The Times (London). 5 қаңтар 2008.&lt;/ref&gt;. 2009 жылы американдық &quot;[[Forbes]]&quot; журналы оны өте үлкен табысы бар қайтыс болған атақты адамдар тізімінің бесінші орынына қойған&lt;ref&gt;Miller, Matthew (27 қазан 2009). [https://web.archive.org/web/20121102035113/http://www.forbes.com/2009/10/27/top-earning-dead-celebrities-list-dead-celebs-09-entertainment_land.html?boxes=listschannelinsidelists «Top-Earning Dead Celebrities»]. Forbes.com.&lt;/ref&gt;.

== Биографиясы ==
=== Толкиндер тегі===
[[Сурет:Mabel Suffield Christmas Card.jpg|нобай|Мейбл Толкиннің рождестволық ашық хаты 15 қараша 1892 ж. Отбасылық сурет; Оң жағындағы Дж. Р. Р. Толкин]]
Толкиннің ата-бабаларының көпшілігі қолөнершілер болды. Толкиндер тұқымы [[Төменгі Саксония]]дан шығады, бірақ [[XVIII ғасыр]]да жазушының арғы аталары [[Англия]]ға көшіп келіп, Толкинің айтуы бойынша, «тездетіп түпкі ағылшындарға айналдық»&lt;ref name=&quot;letters&quot;&gt;{{cite book|author=[[Humphrey Carpenter|Carpenter, Humphrey]] and [[Christopher Tolkien|Tolkien, Christopher]] (eds.)|year=1981|title=The Letters of J. R. R. Tolkien|location=Boston|publisher=Houghton Mifflin|id=0-395-31555-7|pages={{{стр. 165|}}}}}&lt;/ref&gt;. Толкин өзінің фамилиясын неміс тіліндегі ''tollkühn'' сөзінен шығарады, қазақ тіліне аударғанда «абайламайтын батыл» деген мағынаны береді&lt;ref&gt;[http://www.spiegel.de/spiegel/print/d-45548112.html «Ash nazg gimbatul»]. Der Spiegel (35/1969). 25 тамыз 1969. «Professor Tolkien, der seinen Namen vom deutschen Wort 'tollkühn' ableitet,… .»&lt;/ref&gt;. Қазіргі таңда да Tolkien фамилиясымен Германияның солтүстік-батысында өмір сүретін адамдар бар, дәлірек айтсақ, [[Төменгі Саксония]] мен [[Гамбург]]та&lt;ref&gt;[http://www.verwandt.de/karten/absolut/tolkien.html «Absolute Verteilung des Namens 'Tolkien'»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130510202325/http://www.verwandt.de/karten/absolut/tolkien.html |date=2013-05-10 }}. Verwandt.de. MyHeritage UK Ltd.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.verwandt.de/karten/absolut/tolkiehn.html «Absolute Verteilung des Namens 'Tolkiehn'»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130510194451/http://www.verwandt.de/karten/absolut/tolkiehn.html |date=2013-05-10 }}. Verwandt.de. My Heritage UK Ltd.&lt;/ref&gt;. Неміс жазушысы Толкиннің фамилиясы  Шығыс Пруссиядағы(солтүстік-шығыс [[Польша]]) [[Растенбург]]ке жақын орналасқан ''Tolkynen'' ауылынан шықты деп болжаған еді. Бірақ, бұл ауыл [[Төменгі Саксония]]дан алыс орналасқан, ал ауылдың аты қолданыстан кеткен пруссия тілінен шыққан&lt;ref&gt;Georg Gerullis: Die altpreußischen Ortsnamen, o.v., Berlin/Leipzig 1922, p. 184.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Max Mechow: Deutsche Familiennamen prussischer Herkunft, Tolkemita, Dieburg 1994, S. 99.&lt;/ref&gt;.

Толкинің анасының ата-анасы, Джон и Эмили Джейн Саффилд ([[Ағылшын тілі|ағл]]. Suffield), Бирмингемде өмір сүрді. Бұл жерде олар [[XIX ғасыр]]дың басынан бастап қаланың орталығында орналасқан «Қой үйі» ([[Ағылшын тілі|ағл]]. Lamb House) атты ғимаратты иелеген. [[1812 жыл|1812]] жылы Толкиннің арғы атасы, Уильям Саффилд, сонда кітап және кеңсе тауарлары дүкенін ашты, ал [[1826 жыл|1826]] жылдан Толкиннің атасы, Джон Саффилд, безендіргіш маталар мен шұлықтар сатты&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20080511223653/http://www.birmingham.gov.uk/GenerateContent?CONTENT_ITEM_ID=46417&amp;CONTENT_ITEM_TYPE=0&amp;MENU_ID=13150 Old Lamb House, Bull Street], Archives and Heritage Service, Birmingham City Council. Archived at &lt;/ref&gt;..

=== Балалық шағы===
Джон Рональд Руэл Толкин [[3 қаңтар]] [[1892 жыл]]ы [[Блумфонтейн]]де, Қызғылт сары Еркін мемлекетінде (Еркін мемлекет, [[ОАР]])  дүниеге келді. Оның ата-анасы, [[Артур Руэл Толкин]] ([[1857 жыл|1857]]—[[1895 жыл|1895]]), ағылшын банкінің басқарушысы, және [[Мейбл Толкин]] (Саффилд) ([[1870 жыл|1870]]—[[1904 жыл|1904]]), тұңғыш ұлдары туылмастан бұрын Оңтүстік Африкага Артурдың карьерасына байланысты келеді. [[17 ақпан]] [[1894 жыл]]ы Артура мен Мейблдің екінші ұлдары дүниеге келеді, Хилари Артур Руэл.

Бала кезінде Толкинді [[бүйі]] шағып алады, оны емдеуге Торнтон Куимби есімді дәрігер келеді. Болжаулар бойынша, осы адам Гэндальф Сұрдың образын жасауда басты рөл атқарды&lt;ref name=&quot;bio&quot;&gt;[[#Карпентер|''Карпентер''. Толкин.]]&lt;/ref&gt;.

[[File:Tolkien's Sarehole Mill blue plaque.jpg|thumb|220px|[[Сэйрхоул]]дегі мемориалды тақтайшада былай жазылған: «Сэйрхоул. [[1542 жыл]]ғы [[су диірмені]] .  [[XVIII ғасыр]] ортасында Мэттью Болтон қолданған. 1768 жылы кайта оңдалған. Дж. Р.&amp;nbsp;Р.&amp;nbsp;Толкинді 1896—1900&amp;nbsp;жылдары шабыттандырған.»]]

[[1896 жыл]]дың ақпан айында, отбасының аcыраушысы [[ревматизм]] ауруынан қайтыс болғаннан кейін, Толкин жанұясы [[Англия]]ға кері көшеді. Екі баламен жалғыз қалған Мейбл, туысқандарынан көмек сұрайды, бірақ та Артур мен Мейблдің некелеріне қарсы болған туысқандары көп көмек көрсете қоймайды. Сол себепті ол балаларын алып [[Бирмингем]]ге жақын орналасқан Сэйрхоулге көшіп кетеді. Өмір сүруге әзер жететін, азғантай ғана қаражатпен оған қоса екі баласымен ана жалғыз қалады. Өмірден қандай да бір сүйеніш табу үшін Мейбл дін жолына түсіп, [[католицизм|католик]] дінін қабылдайды (осыдан кейін ағылшын туысқандарымен қарым-қатынасы үзіледі) және балаларына тиісті білім берді, нәтижесінде Толкин өмірі бойы дінге деген көз-қарасы дұрыс, діни адам болды&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;. Толкиннің қатты діни нанымдары [[Клайв Стэйплз Льюис|К.&amp;nbsp;С.&amp;nbsp;Льюистің]] [[христиан]] дінін қабылдауда үлкен рөл атқарды, бірақ та Льюис католиктің англикандық түрін таңдады.

Кішкентай кезінде Толкинге анасы [[латын тілі]]н үйреткен&lt;ref name=&quot;dougan&quot;&gt;{{cite web|last=Дуган|first=Дэвид|datepublished=2002|url=http://www.tolkiensociety.org/tolkien/biography.html|title=JRR Tolkien Biography|work=Толкиннің өмірі|accessdate=2008-04-19|archiveurl=http://www.webcitation.org/617rRYmqv|archivedate=2011-08-22}}&lt;/ref&gt;, сонымен қатар, [[ботаника]]ға деген сүйіспеншілігін оятты. Ерте кезден Толкин пейзаждар мен ағаштардың суретін салғанды ұнатты. Анасының зор еңбегінің арқасында, төрт жасқа келгенде, бала Джон кітап оқи алатын болды, тіпті алғашқы әріптерін де жаза бастады. Ол көп оқыған, басынан оған Стивенсонның «[[Қазына аралы]]» мен ағалы-інілі Гриммдердің «[[Гамелендік егеуқұйрық аулағыш]]ы» ұнай қойған жоқ, алайда оған [[Льюис Кэролл]]дың «[[Алиса ғажайыптар елдінде]]», үнділер жайлы оқиғалар, [[Джордж Макдональд]]тың [[фэнтези]]&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt; стильнде жазылған туындылары және [[Эндрю Лэнгт]]ің «Перизаттар кітабы» ұнады. Толкиннің анасы [[1904 жыл]]ы, 34 жасында [[диабет]] ауруымен ауырып, қайтыс болады&lt;ref&gt;[[Инсулин]] ол кезде әлі ашылмаған еді.&lt;/ref&gt;. Өлер алдында ол балаларын бағуды Бирменгем шіркеуінің дің қызметшісі Френсис Морганға тапсырып кетеді. Осы адам Толкиннің филологияға қызығушылығын арттырды.

Мектепке дейінгі жастарын балалар табиғат аясында өткізеді. Осы екі жыл Толкинге туындыларындағы барлық ормандар мен өрістерді сипаттауға жеткілікті болды. [[1900&amp;nbsp;жыл]]ы Джон Эдвард патшаның мектебіне  оқуға түседі. Бұл жерде ол [[көне ағылшын тілі]]н үйренді, сонымен қатар [[валлий тілі]]н, [[көне скандинавия тілі]]н, [[готт тілі|готт]] және [[финн тілі|финн]] тілдерін үйренуді бастайды. Оның лингвистикалық таланты ерте жасынан білінді. Ескі валлий тілі мен финн тілін оқығаннан кейін эльфтер тілін ойлап шығара бастады. Кейінірек ол әулие Филипп мектебінде және [[оксфорд]]тың Эксетер колледжінде оқыды.

=== Жастық шағы === 
[[1911 жыл]]ы Бирменгемдегі Эдвард патшаның мектебінде оқып жүріп, Толкин достары — Роб Джилсон ({{lang-en|Rob Gilson}}), Джеффри Смит ({{lang-en|Geoffrey Smith}}) және Кристофер Уайзменмен бірігіп  ({{lang-en|Christopher Wiseman}})&lt;ref&gt;Қаумдастықтың құрамы бірнеше рет өзгеріп отырып, соңында үш адамнан тұратын тұрақты ядросы  қалыптасты. Оның құрамында: Толкин, Уайзмен және «Р. Кв» деп аталып кеткен Роберт Квилтер Джилсон болды. Джеффри Бейч Смит ағылшын әдебиетімен шұғылданды, қаумдастыққа кейіннен қосылды.&lt;/ref&gt; — ШКБҚ — «Шай клубы және барровиандық қауым» (T.C.B.S., Tea Club and Barrovian Society) атты жартылай құпиялы түрдегі үйірме ашады. Бұндай атаудың шығу себебі, мектеп жанында орналасқан Барроу дүкенінде сатылатын сүйікті шайларымен байланысты. Тыйым салынғанына қарамастан, бұл шай мектеп кітапханасында да сатылатын еді&lt;ref name=&quot;bio&quot; /&gt;. Мектеп бітіргеннен кейін ШК мүшелері бір-бірімен байланыстарын үзбеді, оған дәлел ретінде, [[1914 жыл]]дың желтоқсан айында олар Лондондағы Уайзменнің үйінде кездескен болатын.

1911 жылдың жаз айында Толкин [[Швейцария]]да болады. Бұл жайлы ол  [[1968 жыл]]ғы хатында айтып кетеді&lt;ref name=&quot;letters&quot;/&gt;, сонымен қатар хатында [[Бильбо Бэггинс]]тің Тұманды таулармен саяхаты өзінің он екі жолдасымен бірге [[Интерлакен]]нен [[Лаутербруннен]]ге дейінге жүрген жолымен байланысты екенін айтады. Осы жылдың қазан айында ол [[Оксфорд университеті]]нде оқуын жалғастырады.

=== Толкин жанұясы===
[[1908 жыл]]ы ол [[Эдит Толкин|Эдит Мэри Бретті]] кездестіреді. Ол кейіннен Толкиннің шығармашылығына қатты әсер етті.

Толкиннің ғашықтығы колледжге түсуге кедергі келтірді, сонымен қатар Эдит протестант және одан үш жасқа үлкен еді. Френсис әкей одан 21 жасқа толып кәмелеттік жасқа жетпейінше Эдитпен кездеспейтіні туралы сөз алады. Толкин сөзінде тұрып, осы жасқа жеткенше Мэри Эдитке 1 жол болсын хатта жібермейді. Олар тіпті кездескен де, сөйлескен де жоқ&lt;ref name=&quot;dougan&quot;/&gt;.

Толкин кәмелет жасқа толған күні, кешкісін Эдитке хат жазады. Бұл хатта ол өз сезімін білдіріп, тұрмысқа шығуын сұрайды, бірақ Эдит басқа адамға келісім беріп қойған болатын, себебі Толкиннен ұзақ уақыт хабар болмағасын, ол бағыда ұмытқан болар деп ойлады. Ақыр соңында, [[Эдит неке жүзігі]]н қайтарып беріп, Толкинге тұрмысқа шығатыны туралы жариялайды&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;. Сонымен қатар, ол Толкиннің талабымен католик дінін қабылдайды&lt;ref name=&quot;bio&quot;/&gt;.

'''Толкин жанұясының генеалогикалық сызбасы'''&lt;ref&gt;Генеалогикалық сызбаның дереккөздері:
* [[#Карпентер|''Карпентер''. Толкин.]]
* [http://www.birmingham-oratory.org.uk/TheOratory/Tolkien/tabid/76/Default.aspx ''Mr. Gerard Tracey''. Tolkien and the Oratory]{{ref-en}}&lt;/ref&gt;
{{Таблица8421V
|a1='''Джон Бенджамин Толкин'''&lt;br /&gt;''John Benjamin Tolkien''&lt;br /&gt;1807—1896
|a2='''Мэри Джейн Стоу'''&lt;br /&gt;''Mary Jane Stow''&lt;br /&gt;1834—1915
|a3='''Джон Саффилд'''&lt;br /&gt;''John Suffield, Jr.''&lt;br /&gt;1833 (1834?)—1930
|a4='''Эмили Спарроу'''&lt;br /&gt;''Emily Jane Sparrow''&lt;br /&gt;1838—?
|a5=?
|a6=?
|a7=?
|a8=?
|b1='''Артур Руэл Толкин'''&lt;br /&gt;''Arthur Reuel Tolkien''&lt;br /&gt;1857—1895
|b2='''Мэйбл Саффилд'''&lt;br /&gt;''Mabel Suffield''&lt;br /&gt;1870—1904
|b3=?
|b4='''Фрэнсес Брэтт'''&lt;br /&gt;''Frances (Fanny, Fannie) Bratt''&lt;br /&gt;1859—1904
|c1=&lt;span style=&quot;font-weight:900; font-size:160%; line-height:110%&quot;&gt;Джон Рональд Руэл Толкин&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;''John Ronald Reuel Tolkien''&lt;br /&gt;1892—1973
|c2=&lt;span style=&quot;font-weight:900; font-size:120%; line-height:110%&quot;&gt;Эдит Брэтт&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;''Edith Bratt''&lt;br /&gt;1889—1971
|d=&lt;div align=left&gt;• '''Джон''' (''John Francis Reuel Tolkien'', 1917—2003)&lt;br /&gt;• '''Майкл''' (''Michael Hilary Reuel Tolkien'', 1920—1984)&lt;br /&gt;• '''[[Толкин, Кристофер|Кристофер]]''' (''Christopher John Reuel Tolkien'', род. 1924)&lt;br /&gt;• '''Присцилла''' (''Priscilla Anne Reuel Tolkien'', род. 1929)
|color=#227777
|bgcolor=#DDDDDD
|bgcolor-c1=#AABBEE
|bgcolor-c2=#EE9988
|bgcolor-d=#CCAABB
}}

=== Мансабы ===
Әскерге шақыру күнін шегрту мақсатымен, [[1914 жыл]]ы Толкин  әскери дайындық корпусына жазылады, бұл оған бакалавр алып үлгеру үшін қажет болды. [[1915 жыл]]ы университетті үздік бітіріп, Ланкашир атқыштар полкіне лейтинант лауазымымен қызмет етуге барады. Кейіннен, ол майданға шақыртылып Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысады.

=== Бірінші дүниежүзілік соғыс ===

=== Тылда ===

=== Екінші дүниежүзілік соғыс  ===

=== Қайтыс болуы ===

== Тiлдердi құрастыруы ==

== Туындылары ==

Толкиннің шығармалары оқырманның бәріне дерлік ұнады. Әсіресе &quot;[[Сақиналар әміршісі (роман)|Сақиналар әміршісі]]&quot;, &quot;[[Хоббит немесе барып қайту (роман)|Хобби немесе барып, қайту]]&quot; және &quot;[[Сильмариллион]]&quot; секілді туындылары әлемге танымал болды. Өмірден өткенінен кейін көп жыл өтсе де оың оқырмандары саны күннен күнге артып келеді. Кітаптары бойынша фильмдер түсірілді.

=== Тірі кезіндегі шығарылған басылымдары ===
* [[1925 жыл|1925]]&amp;nbsp;— «Сэр Гавейн және Жасыл рыцарь» (E.B. Гордонмен бірігіп)
*[[1937 жыл|1937]]&amp;nbsp;— «Хоббит, немесе Барып, қайту» /&amp;nbsp;''The Hobbit or There and Back Again''&amp;nbsp;— осы кітабымен Толкин әдебиетке қадам басты. Бастапқыда, кітап тек қана отбасына арналған туынды ретінде болды. Хоббит туралы ертегіні ол балаларын айтып бастады. Кездейсоқ баспаға басылымға жіберіліп, Бильбо атты хоббиттің шытырман оқиғасы барлық жастағы оқырмандардың назарын өзіне аударды. Бұл ертегінің өзінде мифологиялық кейіпкерлер көп еді. Қазіргі таңда, кітап «Сақиналар Әміршісінің» өзіндік басы ретінде танымал.
*[[1945 жыл|1945]]&amp;nbsp;— «Ниггл жұмысының парағы» /&amp;nbsp;''Leaf by Niggle''
*[[1945 жыл|1945]]&amp;nbsp;— «Аотру мен Итрун туралы баллада» /&amp;nbsp;''The Lay of Aotrou and Itroun\''
*[[1949 жыл|1949]]&amp;nbsp;— «Хэмдық фермер Джайлс» /&amp;nbsp;''Farmer Giles of Ham''
*[[1953 жыл|1953]]&amp;nbsp;— «Беорхтхельм ұлы Беорхтноттың оралуы&gt;» /&amp;nbsp;''The Homecoming of Beorhtnoth Beorhthelm’s Son''&amp;nbsp;(пьеса)
*[[1954 жыл|1954]]—[[1955 жыл|1955]]&amp;nbsp;— «Сақиналар әміршісі» /&amp;nbsp;''The Lord of the Rings''. 1970 жылдың өзінде ең көп оқылған және ең көп шығарылған кітаптар қатарына кірген кітап. Толкиннің ең үздік туындысы. Жерорта жайлы әңгімелейтін эпопея, повествующая о&amp;nbsp;Средиземье, 1954—1955 жылдар аралығында [[Англия]]да басылымға шықты, бірнеше уақыт өткеннен кейін толкинге табынушылықты өмірге алып келді. Ол [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ-та]] [[1960 жыл|1960]] жылдары басталды, және әлі күнге дейін жалғасын табып келеді.
** [[1954 жыл|1954]]&amp;nbsp;— «Сақина бауырластығы» /&amp;nbsp;''The Fellowship of the Ring''
** [[1954 жыл|1954]]&amp;nbsp;— «Қос қамал» /&amp;nbsp;''The Two Towers''
** [[1955 жыл|1955]]&amp;nbsp;— «Патшаның оралуы» /&amp;nbsp;''The Return of the King''
*[[1962 жыл|1962]]&amp;nbsp;— «Том Бомбадилдің басынан кешкендері және де Алқызыл кітаптағы басқа өлеңдер» /&amp;nbsp;''The Adventures of Tom Bombadil and Other Verses from the Red Book''&amp;nbsp;(өлеңдер жинағы).
* [[1967 жыл|1967]]&amp;nbsp;— «Жол алысқа, алысқа асығады» /&amp;nbsp;''The Road Goes Ever On''&amp;nbsp;(Дональд Суонмен бірге)
* [[1967 жыл|1967]]&amp;nbsp;— «Үлкен Вуттондық ұста» /&amp;nbsp;''Smith of Wootton Major''

=== Дүниеден өткеннен кейінгі баслымдары ===
* [[1976 жыл|1976]]&amp;nbsp;— «Рождество атаның хаттары» /&amp;nbsp;''The Father Christmas Letters''
* [[1977 жыл|1977]]&amp;nbsp;— «Сильмариллион» /&amp;nbsp;''The Silmarillion''
* [[1980 жыл|1980]]&amp;nbsp;— «Нуменор мен Жерортаның бітпеген аңыз әңгімелері» /&amp;nbsp;''Unfinished Tales of Númenor and Middle-earth''
* [[1983 жыл|1983]]&amp;nbsp;— «Құбыжықтар және сыншылар» /&amp;nbsp;''The Monsters And The Critics And Others Esseys''
* [[1983 жыл|1983]]—[[1996 жыл|1996&amp;nbsp;]]— «Жерорта тарихы» /&amp;nbsp;''The History of Middle-earth''&amp;nbsp;12 томдық
* [[1997 жыл|1997&amp;nbsp;]]— «Сиқырлы елдің ертегілері» /&amp;nbsp;''Tales from the Perilous Realm''
* 1998&amp;nbsp;— «Роверандом» /&amp;nbsp;''The Roverandom''
* [[2007 жыл|2007]]&amp;nbsp;— «Хуринің балалары» /&amp;nbsp;''The Children of Húrin''
* [[2009 жыл|2009]]&amp;nbsp;— «Сигурд пен Гудрун туралы аңыз» /&amp;nbsp;''The Legend of Sigurd and Gudrun''
* [[2009 жыл|2009]]&amp;nbsp;— &quot;«Хоббит» тарихы&quot;&amp;nbsp;/&amp;nbsp;''The History of The Hobbit''
* [[2013 жыл|2013]]&amp;nbsp;— «Артурдың құлауы» /&amp;nbsp;''The Fall of Arthur''

== Мұра ==

== Толкиннің құрметіне аталған заттар ==
Құрметіне аталғандар:
* [[астероид]] (2675) Tolkien&lt;ref&gt;[http://www.cfa.harvard.edu/iau/lists/MPNames.html 2010 жылдың 9 ақпаны толықтырылған астероидтар тізімі.]&lt;/ref&gt;;

== Марапаттар ==

== Дереккөздер==
{{Commonscat|J. R. R. Tolkien}}

[[Санат:Англия жазушылары]]
[[Санат:Ағылшын филологтары]]</text>
      <sha1>rwfq9dvstynxmq36w3etopg48feowgc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Загреб</title>
    <ns>0</ns>
    <id>195461</id>
    <revision>
      <id>3619672</id>
      <parentid>3392161</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T08:58:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EUPBR</username>
        <id>164587</id>
      </contributor>
      <origin>3619672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9781" sha1="nrb00r4bvp470viasrrm8ys5w9gs2re" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = Қала
 |қазақша атауы           = Загреб
 |шынайы атауы            = {{lang-hr|Zagreb}}
 |сурет                  = {{Photomontage|
 |color=#ffffff
 | photo1a = Zagreb_(29255640143).jpg
 | photo2a = Crkva sv. Marka, Zagreb.jpg
 | photo2b = National and University Library in Zagreb.jpg
 | photo3a = Umj-paviljon 01.jpg
 | photo3b = Hnk.jpg
 | photo5a = 2011-08-18 18-31-41 Croatia Zagreb Cathedral Square 6vl.jpg
 | position = center
 | spacing = 2
 | border = 0
 | size = 275
}}
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Хорватия
 |елтаңба                 = Coat of arms of Zagreb.svg
 |ту                      = Flag of Zagreb.svg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir =N |lat_deg =45 |lat_min =48 |lat_sec = 00
  |lon_dir =E |lon_deg =15 |lon_min =57 |lon_sec = 00
  |CoordAddon             = type:city(779145)
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                   = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                   = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 17 аудан
 |басшының түрi           = мэр
 |басшысы                   = Милан Бандич
 |құрылған уақыты         = 1094
 |алғашқы дерек           = 1094 жыл
 |бұрынғы атаулары        = Аграм
 |статус алуы               = 1242
 |жер аумағы                  = 641,29
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 104—1035
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = хорват
  |тұрғыны                = 802 588
  |санақ жылы             = 2018
  |тығыздығы              = 1232
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = [[хорваттар]] (91,94 %), &lt;br&gt; [[сербтер]] (2,41 %) және басқалары
  |конфессионалдық құрамы = католиктер, православтар және басқалары
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +1
 |DST                     = бар
 |телефон коды            = +385 1
 |пошта индексі           = 10 000
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = ZG
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Zagreb
 |сайты                   = http://www.zagreb.hr/
 |сайт тілі               = hr
 |сайт тілі 2             = en
}}
'''Загреб''' ({{lang-hr|Zagreb}} {{IPA|[ˈzâːɡrɛb]}}) — [[Хорватия]]ның ең ірі қаласы мен [[елорда]]сы. Халқы — 784 900 адам ([[2007 жыл|2007]]), аумағы — 641,29 км². Загреб қаласының жасы 900 жылдан асты.

Загреб қаласы мен қала маңы аумағы өзінің Хорватия құрамындағы бөлек жупания статусы бар. Қала басшылығын қалалық ассамблеямен сайланатын мэр атқарады. [[2009 жыл]]дың [[31 мамыр]] күні қала мэрі төртінші мерзімге [[Милан Бандич]] сайланды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.zagreb.hr/default.aspx?id=804|title=Қала бастығы туралы|publisher=Zagreb.hr|description=Загребтің ресми сайты|lang=hr|accessdate=2011-07-12|archiveurl=http://www.webcitation.org/61AlYNJcO|archivedate=2011-08-24}}&lt;/ref&gt;

Загреб континентальді климат аймағында орналасқан. Жазғы орташа температурасы +20 Цельсий градусы бойынша, қысқы орташа температурасы +1 Цельсий градусы бойынша құрайды. Уақыты — ортаеуропалық, GMT+1.

== Тарихы ==
Загреб туралы алғашқы деректер [[1094 жыл]]ға жатады. Қазіргі Загреб қаласының орталығы саналататын Градец және Каптол елді мекендері, сол уақытта тәуелсіз мекендер болған.

[[1242 жыл]]ы Загреб (Градец) қаласы хорват-венгр патшасы [[Бела IV]]-мен еркін патшалық қаласы ретінде жарияланған.

[[17 ғ.|XVII ғ.]] Градец және Каптол бір қалаға біріктірілді, Каптол епископтігі аты  Загреб архиепископтігіне ауыстырылды.
[[Сурет:Zagreb funikuler.JPG|thumb|left|200px|Загреб фуникулері]]
[[1669]] жылы [[иезуиттер]] алғашқы гимназия мен академияның негізін қалады. Бұл дата Еуропадағы ең көнелерінің бірі болып саналатын Загреб университетінің негізделу датасы.

[[1776 жыл]]ы хорват патшалық үкіметінің мәжілісі [[Вараждин]] қаласынан Загребке ауыстырылады, осыдан кейін қала факт бойынша елорда статусын алады.

Австро-Венгрия империясы кезінде қала Аграм деп аталған&lt;ref&gt;http://slovari.yandex.ru/art.xml?art=bse/00000/82000.htm{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

[[1991 жыл]]дың [[25 маусым]]ында Хорватия парламенті тәуелсіздігін жариялап Загреб елордаға айналды.

== Демография ==
Загреб — Хорватияның ең ірі және 1 млн. адамнан асатын (елдің 20% тұрғынын құрайды) жалғыз қаласы. Қала агломерациясында 1&amp;nbsp;088&amp;nbsp;841 адам тұрады, қала халқы 779&amp;nbsp;145 ([[2001 жыл]]дың санақ бойынша мәліметі). 2005 жылдың жергілікті  полиция басқармасы бойынша, қалада  973&amp;nbsp;667 адам тіркелген.

2001 жылдың санағы бойынша тұрғындардың 91,94 %  [[хорваттар]] құрайды. Осы мәліметтер бойынша, қаладағы басқа ұлт өкілдерінің саны 40&amp;nbsp;066 адам ; олардың ең ірілері — [[сербтер]] (18&amp;nbsp;811 адам, 2,41 %), [[босниялықтар]] (6204 адам., 0,80 %), [[албандар]] (3389 адам, 0,43 %), [[словендер]] (3225 адам, 0,41 %), [[цыгандар]] (1946 адам, 0,25 %), [[черногориялықтар]] (1131 адам, 0,17 %) және [[македондықтар]] (1315 адам, 0,17 %).

== Загреб аудандары ==
[[Сурет:Maksimirski stadion 0508.jpg|thumb|right|250px|«Максимир» стадионы]]
Загреб 17 ауданнан тұрады ({{lang-hr|gradska četvrt}}):

* [[Долний Град]] (Donji grad)
* [[Горний Град — Медвещак]] (Gornji grad — Medveščak)
* [[Трне]] (Trnje)
* [[Максимир (аудан)|Максимир]] (Maksimir)
* [[Пещеница — Житняк]] (Peščenica — Žitnjak)
* [[Жаңа Загреб — шығыс]] (Novi Zagreb — istok)
* [[Жаңа Загреб — батыс]] (Novi Zagreb — zapad
* [[Трешневка — солтүстік]] (Trešnjevka — sjever)
* [[Трешневка — оңтүстік]] (Trešnjevka — jug)
* [[Чрномерец]] (Črnomerec)
* [[Горня Дубрава]] (Gornja Dubrava)
* [[Доня Дубрава]] (Donja Dubrava)
* [[Стеневец]] (Stenjevec)
* [[Подсусед — Врапче]] (Podsused — Vrapče)
* [[Подслеме]] (Podsljeme)
* [[Сесвете]] (Sesvete)
* [[Брезовица]] (Brezovica)

== Бауырлас қалалары ==
* {{GER}}, [[Майнц]] ([[1967]])
* {{RUS}}, [[Санкт-Петербург]] ([[1968]])
* {{NOR}}, [[Тромсё]] ([[1971]])
* {{JPN}}, [[Киото]] ([[1972]])
* {{POL}}, [[Краков]] ([[1975]])
* {{PRT}}, [[Лиссабон]] ([[1977]])
* {{USA}}, [[Питтсбург]] ([[1980]])
* {{CHN}}, [[Шанхай]] ([[1980]])
* {{ROU}}, [[Клуж-Напока]] ([[1991]])
* {{HUN}}, [[Будапешт]] ([[1994]])
* {{AUT}}, [[Вена]] ([[1994]])
* {{BIH}}, [[Сараево]] ([[2001]])
* {{SVN}}, [[Любляна]] ([[2001]])
* {{SRB}}, [[Белград]] ([[2003]])
* {{MNE}}, [[Подгорица]] ([[2006]])
* {{GBR}}, [[Лондон]] ([[2009]])

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{geo-stub}}
{{Еуропа елордалары}}
{{Хорватия жупаниялары}}

[[Санат:Еуропа елордалары]]
[[Санат:Загреб]]</text>
      <sha1>nrb00r4bvp470viasrrm8ys5w9gs2re</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Грос-Наундорф</title>
    <ns>0</ns>
    <id>205359</id>
    <revision>
      <id>3619571</id>
      <parentid>3185931</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T14:47:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619571</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4454" sha1="mzoudgcpv6zwmmouxjwmt8llvgah99c" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = муниципалитет 
 |қазақша атауы           = Грос-Наундорф 
 |шынайы атауы            = Groß Naundorf 
 |сурет                   =  
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Германия 
 |елтаңба                 =  
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=51 |lat_min=42 |lat_sec=0 
  |lon_dir=E |lon_deg=13 |lon_min=0 |lon_sec=0 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Германия жерлері{{!}}Жер 
 |аймағы                  = Саксония-Анхальт 
 |кестедегі аймақ         = Саксония-Анхальт 
 |аудан түрі              = Германия ауданы{{!}}Ауданы 
 |ауданы                  = Виттенберг 
 |кестедегі аудан         = Виттенберг (аудан){{!}}Виттенберг 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           =  
 |басшының түрi           = 
 |басшысы                  = Райнхард Пфайль 
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 17,68 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 77 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 772 
  |санақ жылы             = 2006 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коды            = 035385 
 |пошта индексі           = 06925 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = WB 
 |идентификатор түрі      = Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды{{!}}Ресми коды 
 |сандық идентификаторы   = 15 0 91 125 
 |ортаққордағы санаты     =  
 |сайты                   = http://www.verwaltungsgemeinschaft-annaburg-prettin.de/ 
 |сайт тілі               = de 
}} 
'''Грос-Наундорф''' ({{lang-de|Groß Naundorf}}) — [[Германия|Германия Федеративтік Республикасының]] [[Саксония-Анхальт]] [[Германия жерлері|жерінде]] орналасқан [[муниципалитет]].  [[Виттенберг (аудан)|Виттенберг]] ауданының құрамына енеді.

Муниципалитеттің тұрақты тұрғындарының саны 772 адамды құрайды (31 желтоқсан 2006 жыл). Алып жатқан жер аумағы 17,68 км² шамасында. Мемлекет ішінде бекітілген [[Өзін-өзі басқару субъектісінің идентификациялық коды|ресми коды]] — ''15 0 91 125''. Муниципалитеттің басшысы — Райнхард Пфайль.


== Дереккөздер ==
{{reflist}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.verwaltungsgemeinschaft-annaburg-prettin.de/ Ресми сайты]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120210140559/http://www.verwaltungsgemeinschaft-annaburg-prettin.de/ |date=2012-02-10 }}

{{Саксония-Анхальт аудандары}}
{{Германия:Виттенберг ауданы:Қалалар}}
{{SaxonyAnhalt-geo-stub}}

[[Санат:Саксония-Анхальт елді мекендері]]</text>
      <sha1>mzoudgcpv6zwmmouxjwmt8llvgah99c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дезио</title>
    <ns>0</ns>
    <id>239051</id>
    <revision>
      <id>3619605</id>
      <parentid>1842128</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T22:14:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619605</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3819" sha1="tdxxqsqouxaf5yvl96qo0hfa0nq3otv" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = коммуна 
 |қазақша атауы           = Дезио 
 |шынайы атауы            = Desio 
 |сурет                   =  
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Италия 
 |елтаңба                 =  
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=45 |lat_min=37 |lat_sec=0 
  |lon_dir=E |lon_deg=9 |lon_min=13 |lon_sec=0 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы 
 |аймағы                  = Ломбардия 
 |кестедегі аймақ         = Ломбардия 
 |аудан түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы 
 |ауданы                  = Милан (провинция){{!}}Милан 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = Мэр{{!}}Мэрі
 |басшысы                  =  
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 14 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    =  
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 37 262 
  |санақ жылы             = 2004 
  |тығыздығы              = 2489 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = desiani 
 |уақыт белдеуі           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коды            = (+39) 362 
 |пошта индексі           = 20033 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = ISTAT коды
 |сандық идентификаторы   = 15100 
 |ортаққордағы санаты     = Desio 
 |сайты                   = http://www.comune.desio.mi.it 
 |сайт тілі               = it 
}} 
'''Дезио''' ({{lang-it|Desio}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Ломбардия]] әкімшілік аймағына қарасты [[Милан (провинция)|Милан]] провинциясында орналасқан.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 37 262 адамды құрайды&amp;nbsp;(2004). Халық тығыздығы 2489 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 14 км² шамасында. Пошта индексі — 20033.


== Демографиясы ==


== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.comune.desio.mi.it Ресми сайты] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221006014829/http://comune.desio.mi.it/ |date=2022-10-06 }} {{ref-it}}
* [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}]

{{Милан провинциясы}}
{{italy-geo-stub}}

[[Санат:Ломбардия елді мекендері]]</text>
      <sha1>tdxxqsqouxaf5yvl96qo0hfa0nq3otv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Диано-д'Альба</title>
    <ns>0</ns>
    <id>239977</id>
    <revision>
      <id>3619618</id>
      <parentid>1842726</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T01:47:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3946" sha1="mim9mmh147v5tx0sypythwuc8eyzchg" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = коммуна 
 |қазақша атауы           = Диано-д'Альба 
 |шынайы атауы            = Diano d'Alba 
 |сурет                   =  
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Италия 
 |елтаңба                 =  
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir=N |lat_deg=44 |lat_min=39 |lat_sec=00 
  |lon_dir=E |lon_deg=8 |lon_min=02 |lon_sec=00 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 
 |аймақ картасының өлшемi = 
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Аймағы 
 |аймағы                  = Пьемонт 
 |кестедегі аймақ         = Пьемонт 
 |аудан түрі              = Италия әкімшілік бөлінісі{{!}}Провинциясы 
 |ауданы                  = Кунео (провинция){{!}}Кунео 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = Мэр{{!}}Мэрі
 |басшысы                  = Claudio Cardinale 
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 17 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 496 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 3225 
  |санақ жылы             = 2008 
  |тығыздығы              = 190 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            =  
 |уақыт белдеуі           = +1 
 |DST                     = бар 
 |телефон коды            = (+39) 173 
 |пошта индексі           = 12055 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = ISTAT коды
 |сандық идентификаторы   = 4080 
 |ортаққордағы санаты     = Diano d’Alba 
 |сайты                   = http://www.diano.it 
 |сайт тілі               = it 
}} 
'''Диано-д'Альба''' ({{lang-it|Diano d'Alba}}) — [[Италия]]дағы коммуна, [[Пьемонт]] әкімшілік аймағына қарасты [[Кунео (провинция)|Кунео]] провинциясында орналасқан.

Қаланың тұрақты тұрғындарының саны 3225 адамды құрайды&amp;nbsp;(2008). Халық тығыздығы 190 адам/км². Алып жатқан жер аумағы 17 км² шамасында. Пошта индексі — 12055.


== Демографиясы ==

== Коммуна әкімшілігі ==
* Телефоны: 0173 69101 — 0173 69191
* Электронды поштасы: comune@diano.it
== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.diano.it Ресми сайты]{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-it}}
* [http://www.istat.it/ Ұлттық статистика институты {{ref-it}}]

{{Кунео провинциясы}}
{{italy-geo-stub}}

[[Санат:Пьемонт елді мекендері]]</text>
      <sha1>mim9mmh147v5tx0sypythwuc8eyzchg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баланы қырқынан шығару</title>
    <ns>0</ns>
    <id>253881</id>
    <revision>
      <id>3619546</id>
      <parentid>3619425</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:21:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Гүлжан82|Гүлжан82]] ([[User talk:Гүлжан82|т]]) өңдемелерінен [[User:Bekzhan Bektenbai|Bekzhan Bektenbai]] соңғы нұсқасына қайтарды</comment>
      <origin>3194615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6333" sha1="8ofv6qn2f7dl8txgt0jf3rc4d9d41hz" xml:space="preserve">'''Баланы қырқынан шығару''' - тіршілік цикліне қатысты атқарылатын рәсімнің бірі. Дәстүрлі ортада бала дүниеге келгеннен қырқынан шыққанға дейінгі алғашқы қырық күндік «өтпелі кезеңді» қауіпті, қатерлі санап, жаңа туған нәрестені шырақ жағып күзетіп, қасынан адам үзілмей бағады. Бала қырқынан шыққанша «сүт тырнағын», «қарын шашын» алмайды. Қырық күннен аман өткен нәрестені «қарақұлақтанды» деп қуанып, «қырқынан шығару» тойын жасайды. Баланы қырқынан шығарарда шомылдыратын ыдыстың түбіне күміс жүзік, күміс білезік, күміс сөлкебай сияқты заттар салып, 40 қасық таза су құяды. Қазақ ұғымында күміс - адалдықтың белгісі, [[күміс]] салынған су — ең таза су (арам су, уланған ас құйылса күміс ыдыс қараяды) боп есептелінеді және оған [[жын]]-[[шайтан]] жоламайды.

Қырық [[шелпек]] пісіріп, келген қауымға таратады. Кейбір өңірлерде оның бірнешеуін бесікке тізеді, оны қасқой кемпір шымшысын деп ырымдайтын болғандықтан, шымшыма нан деп атайды. Баланы қырқынан шығарған әйелдер білезік, сөлкебайларды бөлісіп алады. Баланы шомылдырып болған соң, «қарын шашын» алып, ақ шүберекке түйіп, тұмарша етіп, баланың оң жақ иығына немесе бесігіне қадап қояды, ал «сүт тырнағын» адам баспайтын жерге немесе «ұрпағы көп болсын», - деп жеміс ағашының түбіне көміп тастайды.

Осы күні баланың ит көйлегі шешіледі. Ит көйлегіне әр алуан тәтті түйіп, бір иттің мойнына байлап қоя береді. Ауыл балалары сол итті қуып жүріп ұстап алып, тәттіні бөліп жейді. Баланың ит жейдесін киелі санап, ақсақалдар алыс жолға шыққанда, дауға барғанда қойындарына тығып алып жүрген. Бала таппаған, үнемі түсік тастаған әйелдер оны басына жастап жатады екен.

Байырғы орта түсінігінде берілетін әшекейлер баланың денсаулығы мен өмірінің ақысы болып саналатындықтан, баланың анасы немесе әжесі «қырқынан шығару» мерекесіне келген әйелдерді, кіндік шешені ренжітпей, риза қылып, қалауын беріп аттандырған.&lt;ref&gt; Қазақтың этнографиялық категориялар, ұғымдар мен атауларының дәстүрлі жүйесі. Энциклопедия. - Алматы: DPS, 2011. - ISBN 978-601-7026-17-2 &lt;/ref&gt;

== Баланың қырқынан шығаруда орындалатын салт-дәстүрлер == 
=== Ұл баланы қырқынан шығару мерзімі ===   
Ұл баланы қырқынан 37, 39 күнде шығарады. Бұл ұл баланың қызға төлейтін қалың малы аз болсын деген ниетте істеледі. Ұлбаланы ерте жетіледі, жылдам өседі деген түсінікпен 40 күн толмай жатып қырқынан шығарған.

=== Қыз баланы қырқынан шығару мерзімі ===
Қыз баланы қырық күннен асырып 42-44 күнде қырқынан шығарады. Қыз бала, жеңілтек болып кетпесін, байсалды, ибалы да инабатты, орнықты болсын деп анық қырық күн (жұп санда 40, 42, 44) толғаннан кейін қырқынан шығару рәсімін орындаған.

=== Баланы шомылдыру ===
Бұл кәдеге жиналған ауыл әйелдері ыдысқа 40 қасық су құйып теңгелер салған суға баланы шомылдырады.

=== Сүт тырнағын алу ===
Баланың тырнағын алғаннан соң адам баспайтын жерге көміп тастайды.

=== Қарын шашын алу ===
Бұл шашты шүберекке түйіп, тұмарша етіп тігіп баланың оң иығына қадайды. Жалпы баланың шашын еш уақытта ашық-шашық жерге тастамайды.  Адам аяғы баспайтын жерге көміп отырады. &quot;Қарын шаштың қарғысы қатты болады&quot; деген мақал да осы салтқа байланысты. 

=== Ит көйлегін ауыстыру ===
Баланың қырқынан шыққанша киетін &quot;ит көйлегіне&quot; сәбиді қырқынан шығару үстінде түлі тәттілерді түйіп бір иттің мойнына Байлап қоя береді. Жас балалар итті қуып жетіп тәттілерді өзара бөлісіп алады. Бойына бала бітпей жүрген әйелдер қалап алатын дәстүр бар. Баланың анасы ит көйлекті жыртып береді.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}
{{stub}}

[[Санат:Қазақ салт-дәстүрлері]]</text>
      <sha1>8ofv6qn2f7dl8txgt0jf3rc4d9d41hz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гуену</title>
    <ns>0</ns>
    <id>426923</id>
    <revision>
      <id>3619586</id>
      <parentid>2953851</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T16:17:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619586</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6127" sha1="j23ksc9drn9kk64437jww10xg1kv46t" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = [[Коммуна (Франция)|Коммуна]]
 |қазақша атауы           = Гуену
 |шынайы атауы            = Gouesnou
 |сурет                   = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Франция
 |елтаңба                 = COA fr Gouesnou.svg
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir= |lat_deg=48.4544 |lat_min= |lat_sec=
  |lon_dir= |lon_deg=-4.4633 |lon_min= |lon_sec=
  |CoordAddon             = type:city(6229)_region:FR
  |CoordScale             = 
 |шекара түрі             = 
 |кестедегі шекара        = 
 |ел картасының өлшемi    = 270
 |аймақ картасының өлшемi = 270
 |аудан картасының өлшемi = 
 |аймақ түрі              = Франция аймақтары{{!}}Аймағы
 |аймағы                  = Бретань
 |кестедегі аймақ         = Бретань
 |аудан түрі              = Франция департаменттері{{!}}Департаменті
 |ауданы                  = Финистер
 |кестедегі аудан         = Финистер (департамент){{!}}Финистер
 |қауым түрі              = Франция округтері{{!}}Округі
 |қауым                   = Брест (округ){{!}}Брест
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = &lt;!-- [[Франция кантондары|Кантоны]]:&lt;br /&gt; [[Брест-Л'Ермитаж-Гуену (кантон)|Брест-Л'Ермитаж-Гуену]] --&gt;
 |басшының түрi           = Мэр{{!}}Мэрі
 |басшысы                 = Michel Phelep ([[2008]]-[[2014]])
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 12,08
 |биiктiктiң түрi         = Биіктігі
 |орталығының биiктігі    = 58—103
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 6229
  |санақ жылы             = 2009
  |тығыздығы              = 515,65
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +1
 |DST                     = бар
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 29850
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = INSEE коды
 |сандық идентификаторы   = 29061
 |ортаққордағы санаты     = Gouesnou
 |сайты                   = http://www.gouesnou.fr
 |сайт тілі               = 
}}
'''Гуену''' ({{lang-fr|Gouesnou}}) — [[Франция]]дағы коммуна. [[Бретань]] аймағына қарасты [[Финистер (департамент)|Финистер]] департаментінде орналасқан. [[Брест (округ)|Брест]] округінің құрамына енеді. Алып жатқан жер аумағы 12,08 км² шамасында.

Коммунаның [[INSEE коды]] — ''29061'', [[пошта индексі]] — ''29850''.

== Демографиясы ==
[[2009 жыл]]ғы мәліметтер бойынша тұрғындарының саны 6229 адамды құрады&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/departement.asp |title = 2009 жылғы тұрғындар саны |publisher=[[INSEE]] |accessdate=25.11.2012}}{{ref-fr}}&lt;/ref&gt;. Халық тығыздығы — 515,65 адам/км².

{{Демография/FRA/Gouesnou}}

Тұрғындарының жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006)&lt;ref&gt;{{cite web| url=http://www.insee.fr/fr/themes/detail.asp?reg_id=99&amp;ref_id=pop-sexe-age-quinquennal| title=Population selon le sexe et l'âge...2006| language=fr| description = Жас шамасы және жынысы бойынша құрамы (2006) |publisher=[[INSEE]] | accessdate=25.11.2012}}&lt;/ref&gt;:
{{ЖЖ-Кесте
 | макс=320 | барлығы=6128
 | е0=176 | ә0=156
 | е5=184 | ә5=236
 | е10=248 | ә10=212
 | е15=288 | ә15=200
 | е20=196 | ә20=160
 | е25=100 | ә25=116
 | е30=136 | ә30=152
 | е35=216 | ә35=240
 | е40=276 | ә40=212
 | е45=284 | ә45=320
 | е50=232 | ә50=248
 | е55=200 | ә55=240
 | е60=116 | ә60=112
 | е65=132 | ә65=120
 | е70=96 | ә70=152
 | е75=104 | ә75=80
 | е80=28 | ә80=68
 | е85=20 | ә85=72
}}

== Тағы қараңыз ==
* [[Финистер департаментінің коммуналары]]

== Дереккөздер ==
{{reflist}}

== Сыртқы сілтемелер ==
{{commonscat|Gouesnou|Гуену}}
* [http://www.gouesnou.fr Ресми сайты]{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&amp;codeZone=29061-COM Францияның ұлттық статистика және экономикалық зерттеулер институты сайтындағы парақшасы] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120906071208/http://recensement.insee.fr/searchResults.action?zoneSearchField=&amp;codeZone=29061-COM |date=2012-09-06 }}
* [http://www.mapquest.com/?q=48.4544,-4.4633&amp;zoom=8 «Mapquest» картасында орналасуы]

{{France-geo-stub}}
{{Финистер департаментінің коммуналары}}

[[Санат:Финистер департаментінің коммуналары]]</text>
      <sha1>j23ksc9drn9kk64437jww10xg1kv46t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Айбек Сейітов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>488762</id>
    <revision>
      <id>3619543</id>
      <parentid>3619439</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:20:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Орынша Бердешова|Орынша Бердешова]] ([[User talk:Орынша Бердешова|т]]) өңдемелерінен [[User:J.J.Portman|J.J.Portman]] соңғы нұсқасына қайтарды</comment>
      <origin>3037053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1486" sha1="5pi58dy3b4imkj73uxtf7blg7xb8gh7" xml:space="preserve">{{Музыкант
|Есімі              = Айбек Сейітов
 |Атауы          = 
 |Сурет             = Berkut&amp;Aisha.jpg
 |Сурет ені      = 220px
 |Сурет тақырыбы    = Бүркіт пен Айша
 |Фон              = 
 |Туған кездегі есімі = 
 |Толық аты       = Айбек Сейітов
 |Туған күні    = 12.07.1978
 |Туған жері   = [[Жамбыл облысы]], [[Тараз]]
 |Қайтыс болған күні      = 
 |Қайтыс болған жері     = 
 |Белсенділік жылдары             = 
 |Мемлекет           = {{KAZ}}
 |Мамандығы        = {{әнші|Қазақстан}}
 |Дауыс түрі  = 
 |Аспабы      = 
 |Жанры            = Поп
 |Лақап аттары       = Бүркіт
 |Ұжымы       = 
 |Қызметтес болған   = 
 |Лейблдері           = 
 |Марапаттары          = 
 |Сайты             =
}}
'''Бүркіт''' (шынайы есімі — '''Айбек Сейітов'''  [[12]] [[шілде]] [[1978 жыл|1978]], [[Тараз]]) — [[Қазақстан]]дық [[әнші]]

==Тарихы==

Бүркіт жаздың шілдесінде [[Тараз]] қаласында туған. Оның Аиша деген жары және Зейін деген ұлы бар.

[[Санат:12 шілдеде туғандар]]
[[Санат:Таразда туғандар]]</text>
      <sha1>5pi58dy3b4imkj73uxtf7blg7xb8gh7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қорғансыздың күні (әңгіме)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>490091</id>
    <revision>
      <id>3619521</id>
      <parentid>3619481</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T12:12:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3619521</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4213" sha1="rv3esjmabpbopp3p1vxc2rhe2fh077c" xml:space="preserve">[[Сурет:Қорғансыздың күні.jpeg|600 × 936px|нобай|оңға|«Қорғансыздың күні» кітабы]]
'''Қорғансыздың күні''' — М.Әуезовтің 1921 жылы «Қызыл Қазақстан» журналының 3–4 сандарында «Арғын» деген бүркеншік атпен жарияланған алғашқы көркем шығармасы. 1922 жылы Орынборда «Қорғансыздың күні» деген атпен жеке кітап болып шықты. Мұхтар Әуезов осы әңгімені жазғанда өзінің ішкі жан дүниесіндегі қиналған кезін баяндап берген.

== Қысқаша мазмұны ==
«Қорғансыздың күні» оқырманның көз алдына байырғы қазақ ауылындағы кедейлер өмірінің бір көрінісін тамыр-тереңінен қопарып әкеліп, бейшара, қорғансыз жандардың тұрмыс-тіршілігіндегі жан түршігерлік азап пен ауыртпалықты аса шыншылдықпен әсерлі баяндайды. Жазушы өмір шындығын, заман сипатын, адамның тіршілік-тынысымен байланыстыра, сабақтастыра шебер әңгімелеп жеткізеді. Оқиға басталғаннан-ақ оқушыны қорқынышты бір үрей сезімі билейді. Тағдыр тауқыметін арқалаған, жүдеу, үйде еркегі жоқ, соқыр әйел, кәрі әже, жас қыздың зарлап калуы кімді болса да тебірентпей қоймайды. Тек Ақан секілді қатыгез, жауыз болыс қана міз бақпай, өзінің айуандық бет-пердесін біртіндеп ашады,қара ниет ауыл әкімінің тағылық қылықтары әшкереленеді. Жас қызды зәбірлеп, зорлық көрсетуі Ақанның азғындығын, адамгершіліктен жұрдай екенін дәлелдейді. Сондай-ақ оқырман Ақан, Қалтай сияқтылардан ешқандай жақсылық күтуге болмайтынын түсініп, ұғынады. Қорлыққа жаны төзбеген, жауыздықтың құрбаны болған Ғазизаның әкесінің моласына барып, үсіп өлуі себебін жазушы өте анық та, дәл шебер суреттейді. Қыздың адам айтқысыз озбырлық, көрген қорлығына шыдамай, боранға ұрынып, үсіп өлгені айтылған.

== Шығарма кейіпкерлері ==
* '''Ғазиза''' — 13 жастағы жіңішке сұңғақ бойлы,аз ғана сепкілі бар,дөңгелек ақсұр жүзді,сыпайы,сүйкімді қыз. 
* '''Ақан''' —жасы 30 шамасындағы болыс.Орта бойлы,дөңгелек денелі,қысқа мұртты,шоқша сақалды кісі.
* '''Қалтай''' — Ақанның атшабары.Аса пысық,сөзге ұста,қалжыңқой ер жігіт.
* '''Мұқаш''' — Ғазизаның туған інісі. Ол ерте қайтыс болып, отбасы толықтай қорғансыз күйге түседі.
* '''Жақып''' — Ғазизаның әкесі.
* '''Мәрден''' — Тобықтының жуан аулының кісісі.

== Тағы қараңыз ==
*[http://ikitap.kz/reader/qorhansyzdyng_kuni]&lt;ref&gt;https://adebiportal.kz/kz/news/view/qorgansyzdyn-kuni-angimesinin-poetikasy__18849?utm_source=chatgpt.com&lt;/ref&gt;
*http://www.youtube.com/watch?v=ff5HkOrOUqY

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Мұхтар Әуезов шығармалары}}

[[Санат:Мұхтар Әуезов шығармалары]]</text>
      <sha1>rv3esjmabpbopp3p1vxc2rhe2fh077c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619522</id>
      <parentid>3619521</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T12:13:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тағы қараңыз */</comment>
      <origin>3619522</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4107" sha1="kmabf44l9wxcw0yt3v5qrkz4m4bco2s" xml:space="preserve">[[Сурет:Қорғансыздың күні.jpeg|600 × 936px|нобай|оңға|«Қорғансыздың күні» кітабы]]
'''Қорғансыздың күні''' — М.Әуезовтің 1921 жылы «Қызыл Қазақстан» журналының 3–4 сандарында «Арғын» деген бүркеншік атпен жарияланған алғашқы көркем шығармасы. 1922 жылы Орынборда «Қорғансыздың күні» деген атпен жеке кітап болып шықты. Мұхтар Әуезов осы әңгімені жазғанда өзінің ішкі жан дүниесіндегі қиналған кезін баяндап берген.

== Қысқаша мазмұны ==
«Қорғансыздың күні» оқырманның көз алдына байырғы қазақ ауылындағы кедейлер өмірінің бір көрінісін тамыр-тереңінен қопарып әкеліп, бейшара, қорғансыз жандардың тұрмыс-тіршілігіндегі жан түршігерлік азап пен ауыртпалықты аса шыншылдықпен әсерлі баяндайды. Жазушы өмір шындығын, заман сипатын, адамның тіршілік-тынысымен байланыстыра, сабақтастыра шебер әңгімелеп жеткізеді. Оқиға басталғаннан-ақ оқушыны қорқынышты бір үрей сезімі билейді. Тағдыр тауқыметін арқалаған, жүдеу, үйде еркегі жоқ, соқыр әйел, кәрі әже, жас қыздың зарлап калуы кімді болса да тебірентпей қоймайды. Тек Ақан секілді қатыгез, жауыз болыс қана міз бақпай, өзінің айуандық бет-пердесін біртіндеп ашады,қара ниет ауыл әкімінің тағылық қылықтары әшкереленеді. Жас қызды зәбірлеп, зорлық көрсетуі Ақанның азғындығын, адамгершіліктен жұрдай екенін дәлелдейді. Сондай-ақ оқырман Ақан, Қалтай сияқтылардан ешқандай жақсылық күтуге болмайтынын түсініп, ұғынады. Қорлыққа жаны төзбеген, жауыздықтың құрбаны болған Ғазизаның әкесінің моласына барып, үсіп өлуі себебін жазушы өте анық та, дәл шебер суреттейді. Қыздың адам айтқысыз озбырлық, көрген қорлығына шыдамай, боранға ұрынып, үсіп өлгені айтылған.

== Шығарма кейіпкерлері ==
* '''Ғазиза''' — 13 жастағы жіңішке сұңғақ бойлы,аз ғана сепкілі бар,дөңгелек ақсұр жүзді,сыпайы,сүйкімді қыз. 
* '''Ақан''' —жасы 30 шамасындағы болыс.Орта бойлы,дөңгелек денелі,қысқа мұртты,шоқша сақалды кісі.
* '''Қалтай''' — Ақанның атшабары.Аса пысық,сөзге ұста,қалжыңқой ер жігіт.
* '''Мұқаш''' — Ғазизаның туған інісі. Ол ерте қайтыс болып, отбасы толықтай қорғансыз күйге түседі.
* '''Жақып''' — Ғазизаның әкесі.
* '''Мәрден''' — Тобықтының жуан аулының кісісі.

== Тағы қараңыз ==
*&lt;ref&gt;http://ikitap.kz/reader/qorhansyzdyng_kuni&lt;/ref&gt;
* http://www.youtube.com/watch?v=ff5HkOrOUqY

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
{{Мұхтар Әуезов шығармалары}}

[[Санат:Мұхтар Әуезов шығармалары]]</text>
      <sha1>kmabf44l9wxcw0yt3v5qrkz4m4bco2s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619523</id>
      <parentid>3619522</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T12:14:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3619523</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4116" sha1="8jvrunjhwt25zktql45jb521fypo5fv" xml:space="preserve">[[Сурет:Қорғансыздың күні.jpeg|600 × 936px|нобай|оңға|«Қорғансыздың күні» кітабы]]
'''Қорғансыздың күні''' — М.Әуезовтің 1921 жылы «Қызыл Қазақстан» журналының 3–4 сандарында «Арғын» деген бүркеншік атпен жарияланған алғашқы көркем шығармасы. 1922 жылы Орынборда «Қорғансыздың күні» деген атпен жеке кітап болып шықты. Мұхтар Әуезов осы әңгімені жазғанда өзінің ішкі жан дүниесіндегі қиналған кезін баяндап берген.

== Қысқаша мазмұны ==
«Қорғансыздың күні» оқырманның көз алдына байырғы қазақ ауылындағы кедейлер өмірінің бір көрінісін тамыр-тереңінен қопарып әкеліп, бейшара, қорғансыз жандардың тұрмыс-тіршілігіндегі жан түршігерлік азап пен ауыртпалықты аса шыншылдықпен әсерлі баяндайды. Жазушы өмір шындығын, заман сипатын, адамның тіршілік-тынысымен байланыстыра, сабақтастыра шебер әңгімелеп жеткізеді. Оқиға басталғаннан-ақ оқушыны қорқынышты бір үрей сезімі билейді. Тағдыр тауқыметін арқалаған, жүдеу, үйде еркегі жоқ, соқыр әйел, кәрі әже, жас қыздың зарлап калуы кімді болса да тебірентпей қоймайды. Тек Ақан секілді қатыгез, жауыз болыс қана міз бақпай, өзінің айуандық бет-пердесін біртіндеп ашады,қара ниет ауыл әкімінің тағылық қылықтары әшкереленеді. Жас қызды зәбірлеп, зорлық көрсетуі Ақанның азғындығын, адамгершіліктен жұрдай екенін дәлелдейді. Сондай-ақ оқырман Ақан, Қалтай сияқтылардан ешқандай жақсылық күтуге болмайтынын түсініп, ұғынады. Қорлыққа жаны төзбеген, жауыздықтың құрбаны болған Ғазизаның әкесінің моласына барып, үсіп өлуі себебін жазушы өте анық та, дәл шебер суреттейді. Қыздың адам айтқысыз озбырлық, көрген қорлығына шыдамай, боранға ұрынып, үсіп өлгені айтылған.&lt;ref&gt;http://ikitap.kz/reader/qorhansyzdyng_kuni&lt;/ref&gt;

== Шығарма кейіпкерлері ==
* '''Ғазиза''' — 13 жастағы жіңішке сұңғақ бойлы,аз ғана сепкілі бар,дөңгелек ақсұр жүзді,сыпайы,сүйкімді қыз. 
* '''Ақан''' —жасы 30 шамасындағы болыс.Орта бойлы,дөңгелек денелі,қысқа мұртты,шоқша сақалды кісі.
* '''Қалтай''' — Ақанның атшабары.Аса пысық,сөзге ұста,қалжыңқой ер жігіт.
* '''Мұқаш''' — Ғазизаның туған інісі. Ол ерте қайтыс болып, отбасы толықтай қорғансыз күйге түседі.
* '''Жақып''' — Ғазизаның әкесі.
* '''Мәрден''' — Тобықтының жуан аулының кісісі.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
* http://www.youtube.com/watch?v=ff5HkOrOUqY

{{Мұхтар Әуезов шығармалары}}

[[Санат:Мұхтар Әуезов шығармалары]]</text>
      <sha1>8jvrunjhwt25zktql45jb521fypo5fv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі</title>
    <ns>4</ns>
    <id>491233</id>
    <revision>
      <id>3619674</id>
      <parentid>3619340</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T09:00:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3619674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17100" sha1="e4hgmsr2qaf6cgi8pjmlpdzlaf3eg4i" xml:space="preserve">{{ambox
 |type       = notice
 |text       = Бұл бетте қазіргі [[Уикипедия:Администраторлар|Уикипедия админдерінің]] белсенділік статистикасы көрсетілген, бағандар бойынша өсу не кему ретімен орналастыруға болады. &lt;br /&gt;

&lt;small&gt;Мәліметтер [https://xtools.wmcloud.org/ec&amp;uselang=kk X!'s Tools]-тан  алынған.&lt;/small&gt;
}}
{{StatInfo}}
== Шартты белгілер ==
[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді админдер ерекшеленген;
[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және көк түспен қазіргі белсенді емес админдер ерекшеленген;
[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] белгісімен және солғын түспен бұрынғы админдер ерекшеленген.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Админ әрекеттері
|-
| Бұғаттау әрекеттері || [[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды бұғаттағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]][[File:User-block.png|30px|link=]] Қатысушыларды қайта бұғаттағандары || [[File:User-welcome.png|25px]] Қатысушылардың бұғатынан босатқандары ||
|-
| Қорғау әрекеттері || [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қорғағандары || [[File:2_(number).png|25px|link=]] [[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қайталап қорғағандары || [[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=]] Беттердің қорғанысын алғандары ||
|-
| Жою әрекеттері||[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді жойғандары || [[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=]] Нұсқаларды жойғандары (revision delete) || [[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=]] Журналдарды жойғандары (log delete) || [[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=]] Беттерді қалпына келтіргендері
|-
| Басқа әрекеттер || [[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=]] Құқық өзгерткендері ||[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=]] Импорттағандары  ||[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=]] AbuseFilter өзгерткендері || [[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=]] Контент моделін өзгерткендері 
|-
| [[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=]] Барлығының қосындысы
|-
|}

== Тізім ==
&lt;!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:START --&gt;
{|class=&quot;wikitable sortable plainlinks; ts-stickytableheader&quot; style=&quot;text-align:right; width:100%; font-size:100; background: #ffffff&quot;
|-
!&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;#&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;Админ аты&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:Tabler-icons sum.svg|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:User-block.png|30px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:User-welcome.png|25px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:2_(number).png|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]][[File:OOjs UI icon secure-link-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon unLock-ltr-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon trash-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon eyeClosed-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon trash-progressive revised (with exclamation).svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon restore-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:Echo user-rights icon.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:Noun Project import icon 652774.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon funnel-rtl-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]&lt;/div&gt;||&lt;div style=&quot;background-color:#ffffff&quot;&gt;[[File:OOjs UI icon advanced-progressive.svg|20px|link=Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Шартты_белгілер]]
|-
|align=center|1||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymov|Kasymov]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymov#general-stats 35367]||623||26||18||263||28||3||34228||8||0||170||0||0||0||0
|-
|align=center|2||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arystanbek|Arystanbek]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arystanbek#general-stats 28569]||275||6||9||1307||42||7||26221||22||7||300||21||7||328||17
|-
|align=center|3||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Нұрлан_Рахымжанов#general-stats 14883]||417||21||19||106||17||3||13692||37||13||513||45||0||0||0
|-
|align=center|4||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bolatbek|{{color|grey|Bolatbek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bolatbek#general-stats 5355]||18||0||0||116||20||2||5152||5||0||23||0||0||19||0
|-
|align=center|5||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Салиха|Салиха]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Салиха#general-stats 4269]||0||0||0||235||0||26||3998||0||0||10||0||0||0||0
|-
|align=center|6||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlefZet|{{color|grey|AlefZet}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlefZet#general-stats 3721]||96||0||20||164||1||14||3358||0||0||68||0||0||0||0
|-
|align=center|7||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Bekus|{{color|grey|Bekus}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Bekus#general-stats 3615]||19||2||0||20||5||6||3553||0||0||10||0||0||0||0
|-
|align=center|8||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ulan|{{color|grey|Ulan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ulan#general-stats 3263]||18||0||2||3||0||0||3235||0||0||5||0||0||0||0
|-
|align=center|9||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:ArystanbekBot|ArystanbekBot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/ArystanbekBot#general-stats 2942]||0||0||0||0||0||0||2942||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|10||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/1nter_pares#general-stats 2712]||271||7||6||347||8||14||2048||0||4||7||0||0||0||0
|-
|align=center|11||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sibom|{{color|grey|Sibom}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sibom#general-stats 2500]||28||1||1||5||3||7||2440||0||0||15||0||0||0||0
|-
|align=center|12||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJin|{{color|grey|GaiJin}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJin#general-stats 1420]||36||0||0||10||3||3||1300||0||0||14||54||0||0||0
|-
|align=center|13||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek.kz]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Batyrbek.kz#general-stats 1276]||70||0||3||6||2||1||1171||0||0||7||16||0||0||0
|-
|align=center|14||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurken|Nurken]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurken#general-stats 1177]||37||0||0||11||17||0||1101||0||0||11||0||0||0||0
|-
|align=center|15||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GanS NIS|{{color|grey|GanS NIS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GanS_NIS#general-stats 1089]||12||0||2||3||0||0||1029||0||0||43||0||0||0||0
|-
|align=center|16||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Amangeldi_Mukhamejan#general-stats 855]||9||1||1||26||3||2||774||0||0||30||1||0||7||1
|-
|align=center|17||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kaiyr|Kaiyr]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kaiyr#general-stats 829]||116||89||10||13||13||2||560||0||0||22||3||0||1||0
|-
|align=center|18||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Polat Alemdar|{{color|grey|Polat Alemdar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Polat_Alemdar#general-stats 806]||5||0||0||600||60||0||136||0||0||5||0||0||0||0
|-
|align=center|19||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Мықтыбек Оразтайұлы|{{color|grey|Мықтыбек Оразтайұлы}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Мықтыбек_Оразтайұлы#general-stats 738]||1||0||0||19||1||1||649||0||0||67||0||0||0||0
|-
|align=center|20||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:AlibekKS|{{color|grey|AlibekKS}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/AlibekKS#general-stats 695]||18||0||50||7||0||0||611||0||0||9||0||0||0||0
|-
|align=center|21||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Ashina|Ashina]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Ashina#general-stats 460]||1||0||0||16||3||2||418||1||0||13||6||0||0||0
|-
|align=center|22||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Sagzhan|Sagzhan]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Sagzhan#general-stats 392]||15||0||7||23||5||1||325||0||0||16||0||0||0||0
|-
|align=center|23||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Qarakesek|{{color|grey|Qarakesek}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Qarakesek#general-stats 224]||19||1||25||0||2||37||114||0||0||14||12||0||0||0
|-
|align=center|24||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Daniyar|{{color|grey|Daniyar}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Daniyar#general-stats 80]||6||0||0||1||0||0||70||0||0||1||2||0||0||0
|-
|align=center|25||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:GaiJinBot|{{color|grey|GaiJinBot}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/GaiJinBot#general-stats 79]||0||0||0||0||0||0||79||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|26||align=left|[[File:Bullet-green.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nurtenge#general-stats 76]||0||0||0||5||0||0||64||5||0||2||0||0||0||0
|-
|align=center|27||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Arruah|{{color|grey|Arruah}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Arruah#general-stats 8]||0||0||0||0||0||0||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|28||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Nick jan|{{color|grey|Nick jan}}]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Nick_jan#general-stats 7]||1||0||0||0||0||0||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|align=center|29||align=left|[[File:Bullet-grey.png|8px|left|link=Уикипедия:Администраторлар/Тізім]] [[Қатысушы:Kasymovbot|Kasymovbot]]||[https://xtools.wmcloud.org/ec/kk.wikipedia.org/Kasymovbot#general-stats 0]||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0
|}
&lt;!-- BOT:ADMINS-ACTIVITY:END --&gt;
{{clear}}


== Администраторлардың_нақты_белсенділіктері ==
Белсенділіктердің түспен белгіленуі:

* &lt;span style=&quot;background-color:#00ff33&quot;&gt;[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Жасыл]]&lt;/span&gt; — соңғы әрекетін жасағанына 180 күн толмаған ([0-180])
* &lt;span style=&quot;background-color:#00ccff&quot;&gt;[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Көк]]&lt;/span&gt; — соңғы әрекетін жасағанына 180-нен 360 күн аралығында уақыт өткен ([360-180])
* &lt;span style=&quot;background-color:#ff3300&quot;&gt;[[Уикипедия:Администраторлар/Белсенділігі#Администраторлардың_нақты_белсенділіктері|Қызыл]]&lt;/span&gt; — соңғы әрекетін жасағанына 360 күннен асып кеткен ([360&lt;])


{{Wikistats}}

[[Санат:Уикипедия:Уикипедия статистикалары]]</text>
      <sha1>e4hgmsr2qaf6cgi8pjmlpdzlaf3eg4i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Белсенді қатысушылар</title>
    <ns>4</ns>
    <id>492279</id>
    <revision>
      <id>3619518</id>
      <parentid>3618984</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T12:01:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>36112</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Рейтингті жаңарту</comment>
      <origin>3619518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7299" sha1="ss34w8wtyys4w54xpzl2v9m6ptjez3v" xml:space="preserve">{{/begin|200}}
|-
| 1 || [[User:1nter pares|1nter pares]] || [[Special:Contributions/1nter pares|{{formatnum:2139}}]] || {{Permissions|1nter pares}}
|-
| 2 || [[User:Sagzhan|Sagzhan]] || [[Special:Contributions/Sagzhan|{{formatnum:1917}}]] || {{Permissions|Sagzhan}}
|-
| 3 || [[User:Мағыпар|Мағыпар]] || [[Special:Contributions/Мағыпар|{{formatnum:1686}}]] || {{Permissions|Мағыпар}}
|-
| 4 || [[User:Орел Карл|Орел Карл]] || [[Special:Contributions/Орел Карл|{{formatnum:653}}]] || {{Permissions|Орел Карл}}
|-
| 5 || [[User:Kasymov|Kasymov]] || [[Special:Contributions/Kasymov|{{formatnum:294}}]] || {{Permissions|Kasymov}}
|-
| 6 || [[User:Nurken|Nurken]] || [[Special:Contributions/Nurken|{{formatnum:235}}]] || {{Permissions|Nurken}}
|-
| 7 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:180}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 8 || [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] || [[Special:Contributions/TheNomadEditor|{{formatnum:178}}]] || {{Permissions|TheNomadEditor}}
|-
| 9 || [[User:Aldogarov|Aldogarov]] || [[Special:Contributions/Aldogarov|{{formatnum:169}}]] || {{Permissions|Aldogarov}}
|-
| 10 || [[User:ShadZ01|ShadZ01]] || [[Special:Contributions/ShadZ01|{{formatnum:159}}]] || {{Permissions|ShadZ01}}
|-
| 11 || [[User:Kaiyr|Kaiyr]] || [[Special:Contributions/Kaiyr|{{formatnum:157}}]] || {{Permissions|Kaiyr}}
|-
| 12 || [[User:Tuttiorchestra687|Tuttiorchestra687]] || [[Special:Contributions/Tuttiorchestra687|{{formatnum:156}}]] || {{Permissions|Tuttiorchestra687}}
|-
| 13 || [[User:Casserium|Casserium]] || [[Special:Contributions/Casserium|{{formatnum:150}}]] || {{Permissions|Casserium}}
|-
| 14 || [[User:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] || [[Special:Contributions/RaiymbekZh|{{formatnum:128}}]] || {{Permissions|RaiymbekZh}}
|-
| 15 || [[User:Салиха|Салиха]] || [[Special:Contributions/Салиха|{{formatnum:123}}]] || {{Permissions|Салиха}}
|-
| 16 || [[User:Madi Dos|Madi Dos]] || [[Special:Contributions/Madi Dos|{{formatnum:110}}]] || {{Permissions|Madi Dos}}
|-
| 17 || [[User:TalgatSnow|TalgatSnow]] || [[Special:Contributions/TalgatSnow|{{formatnum:101}}]] || {{Permissions|TalgatSnow}}
|-
| 18 || [[User:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] || [[Special:Contributions/Rasulbek Adil|{{formatnum:99}}]] || {{Permissions|Rasulbek Adil}}
|-
| 19 || [[User:Kazakhkingofprince|Kazakhkingofprince]] || [[Special:Contributions/Kazakhkingofprince|{{formatnum:98}}]] || {{Permissions|Kazakhkingofprince}}
|-
| 20 || [[User:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] || [[Special:Contributions/MuratbekErkebulan|{{formatnum:84}}]] || {{Permissions|MuratbekErkebulan}}
|-
| 21 || [[User:Көперхан Анаргүл|Көперхан Анаргүл]] || [[Special:Contributions/Көперхан Анаргүл|{{formatnum:76}}]] || {{Permissions|Көперхан Анаргүл}}
|-
| 22 || [[User:Амина Жанаковна|Амина Жанаковна]] || [[Special:Contributions/Амина Жанаковна|{{formatnum:59}}]] || {{Permissions|Амина Жанаковна}}
|-
| 23 || [[User:Садықова Ақгүл|Садықова Ақгүл]] || [[Special:Contributions/Садықова Ақгүл|{{formatnum:58}}]] || {{Permissions|Садықова Ақгүл}}
|-
| 24 || [[User:Bkozhykov|Bkozhykov]] || [[Special:Contributions/Bkozhykov|{{formatnum:53}}]] || {{Permissions|Bkozhykov}}
|-
| 25 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:51}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 26 || [[User:NaziraBimakova|NaziraBimakova]] || [[Special:Contributions/NaziraBimakova|{{formatnum:50}}]] || {{Permissions|NaziraBimakova}}
|-
| 27 || [[User:Маржан 1973|Маржан 1973]] || [[Special:Contributions/Маржан 1973|{{formatnum:49}}]] || {{Permissions|Маржан 1973}}
|-
| 28 || [[User:Қызғалдақ 1986|Қызғалдақ 1986]] || [[Special:Contributions/Қызғалдақ 1986|{{formatnum:48}}]] || {{Permissions|Қызғалдақ 1986}}
|-
| 29 || [[User:Арай Дүйсекенова|Арай Дүйсекенова]] || [[Special:Contributions/Арай Дүйсекенова|{{formatnum:44}}]] || {{Permissions|Арай Дүйсекенова}}
|-
| 30 || [[User:Nurkhan|Nurkhan]] || [[Special:Contributions/Nurkhan|{{formatnum:44}}]] || {{Permissions|Nurkhan}}
|-
| 31 || [[User:Шерова Ринат Амангелдиевна|Шерова Ринат Амангелдиевна]] || [[Special:Contributions/Шерова Ринат Амангелдиевна|{{formatnum:31}}]] || {{Permissions|Шерова Ринат Амангелдиевна}}
|-
| 32 || [[User:Almatrkh|Almatrkh]] || [[Special:Contributions/Almatrkh|{{formatnum:30}}]] || {{Permissions|Almatrkh}}
|-
| 33 || [[User:Бақтыгүл|Бақтыгүл]] || [[Special:Contributions/Бақтыгүл|{{formatnum:30}}]] || {{Permissions|Бақтыгүл}}
|-
| 34 || [[User:Ashina|Ashina]] || [[Special:Contributions/Ashina|{{formatnum:26}}]] || {{Permissions|Ashina}}
|-
| 35 || [[User:Coffee86|Coffee86]] || [[Special:Contributions/Coffee86|{{formatnum:24}}]] || {{Permissions|Coffee86}}
|-
| 36 || [[User:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] || [[Special:Contributions/Ерден Карсыбеков|{{formatnum:23}}]] || {{Permissions|Ерден Карсыбеков}}
|-
| 37 || [[User:Alphy Haydar|Alphy Haydar]] || [[Special:Contributions/Alphy Haydar|{{formatnum:22}}]] || {{Permissions|Alphy Haydar}}
|-
| 38 || [[User:Мейіржан Ерсаинов|Мейіржан Ерсаинов]] || [[Special:Contributions/Мейіржан Ерсаинов|{{formatnum:20}}]] || {{Permissions|Мейіржан Ерсаинов}}
|-
| 39 || [[User:Balaburgem|Balaburgem]] || [[Special:Contributions/Balaburgem|{{formatnum:19}}]] || {{Permissions|Balaburgem}}
|-
| 40 || [[User:Sudralum|Sudralum]] || [[Special:Contributions/Sudralum|{{formatnum:19}}]] || {{Permissions|Sudralum}}
|-
| 41 || [[User:Aidyn93|Aidyn93]] || [[Special:Contributions/Aidyn93|{{formatnum:16}}]] || {{Permissions|Aidyn93}}
|-
| 42 || [[User:Gliwi|Gliwi]] || [[Special:Contributions/Gliwi|{{formatnum:14}}]] || {{Permissions|Gliwi}}
|-
| 43 || [[User:Ziv|Ziv]] || [[Special:Contributions/Ziv|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Ziv}}
|-
| 44 || [[User:KarlDaBuddies|KarlDaBuddies]] || [[Special:Contributions/KarlDaBuddies|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|KarlDaBuddies}}
|-
| 45 || [[User:Гульнар Рысбекқызы|Гульнар Рысбекқызы]] || [[Special:Contributions/Гульнар Рысбекқызы|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Гульнар Рысбекқызы}}
|-
| 46 || [[User:Ayazhan10|Ayazhan10]] || [[Special:Contributions/Ayazhan10|{{formatnum:13}}]] || {{Permissions|Ayazhan10}}
|-
| 47 || [[User:Sleepycatinacap|Sleepycatinacap]] || [[Special:Contributions/Sleepycatinacap|{{formatnum:12}}]] || {{Permissions|Sleepycatinacap}}
|-
| 48 || [[User:Қатысушы Апельсин|Қатысушы Апельсин]] || [[Special:Contributions/Қатысушы Апельсин|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Қатысушы Апельсин}}
|-
| 49 || [[User:Nurtenge|Nurtenge]] || [[Special:Contributions/Nurtenge|{{formatnum:10}}]] || {{Permissions|Nurtenge}}
{{/end}}</text>
      <sha1>ss34w8wtyys4w54xpzl2v9m6ptjez3v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лексикалық талдау</title>
    <ns>0</ns>
    <id>503340</id>
    <revision>
      <id>3619538</id>
      <parentid>3619464</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:07:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Abiltayevv|Abiltayevv]] ([[User talk:Abiltayevv|т]]) өңдемелерінен [[User:Arystanbek|Arystanbek]] соңғы нұсқасына қайтарды</comment>
      <origin>1972370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1694" sha1="i9lpindrp5mt7qx6zza431l19ha5ibt" xml:space="preserve">'''Лексикалық талдау'''

Талдау реті:
#  [[Сөйлем]]ді оқы, ондағы өзің қалаған [[сөз]]дің қандай [[мағына]]ны білдіріп тұрғанын анықта.
#  Сол сөздің сөйлемде кандай мағынада жұмсалып тұрғанын анықта ([[тура мағына|тура]] ма, әлде [[Ауыспалы мағына|ауыспалы]] ма)
#  Мүмкіндігіне қарай, сөздің синонимін, антонимін, омонимін тап
#  Сөздің қазақ тілі сөздік құрамының қай тармағына жататынын дәлелде.

'''Талдау үлгісі:'''

Аманның ''жылы'' сөздері ерекше әсер етті.

''жылы'' — жағымды, мейірімге толы деген мағынада, ауыспалы мағынада.

жылы, шуақты, ыстық, мейірлі — [[синоним]]; жылы — суық — [[антоним]]:

''жылы'' — [[жалпылама]] қолданылатын сөз.

'''Сөз мағыналарының шартты белгілері:'''

[[омоним]]     &lt;math&gt;~O   \leftarrow   \rightarrow  O&lt;/math&gt;

синоним     &lt;math&gt;~O \approx O&lt;/math&gt;

антоним      &lt;math&gt;~O   \rightarrow   \leftarrow  O&lt;/math&gt;   &lt;ref&gt;Күнделік. ТОО РПИК &quot;дәуір&quot;, 050009, Алматы қаласы, Гагарин, 93 даңғылы.&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер == 
&lt;references/&gt;
{{wikify}}
{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:Лингвистика]]
[[Санат:Филология]]


{{stub}}</text>
      <sha1>i9lpindrp5mt7qx6zza431l19ha5ibt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ширақ батыр</title>
    <ns>0</ns>
    <id>513673</id>
    <revision>
      <id>3619537</id>
      <parentid>3619471</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:06:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3619537</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3036" sha1="4fmns8oix83xeh8rrbeg586hovvreeg" xml:space="preserve">'''Ширақ батыр''' — Біздің заманымызға дейінгі VI ғасырда өмір сүрген сақ тайпаларының даңқты батыры.

== Ширақ батырдың ерлігі ==
[[Сақтар|Сақтар]]дың патшасы Тұмардың қолынан [[Кир|Кир]] патшасы қаза тапқаннан кейін, оның орнына [[I Дарий|Дарий]] отырды. Көп ұзамай, Кирдің кегін алу үшін ол да сақтарға қарай жорыққа шықты.
Сонымен Дарий қара құрттай қаптаған әскерімен дарияның бергі бетіне өтіп, шабуылға шықты. Сақ әскері сан жағынан аз еді. Ойсырай жеңіле бастағаннан кейін халқының тағдырын ойлаған Ширақ деген батыр ел-жұртына: &quot;Бүкіл ел қырылғанша, біріміз құрбан болайық&quot;- дейді.
Сөйтеді де өзінің құлақ-мұрнын кесіп, Дарий патшаның алдынан шығады: &quot;Өз елім мені қорлады. Енді сізге қызмет етемін&quot;,- дейді. Бұған сеніп қалған Дарий Ширақты жолбасшы қылып, көшіп кеткен сақтардың ізіне түседі. Бірақ жеті күн, жеті түн жүрсе де, алдынан ешкім көрінбейді. Елсіз-күнсіз Қызылқұмның ішінде қамалады. Әскері қырыла бастайды. Бір бәленің болғанын сонда ғана сезіп, Дарийдің қолбасшысы Ширақты алқымға алады. Сонда Ширақ: &quot;Мен дегеніме жеттім, елімді аман алып қалдым. Енді қолыңнан келгенді істей бер!&quot;- дейді.  Дарий сонда ғана алданғанын түсініп, ызадан не қыларын білмей, Ширақтың басын қылышпен шауып түсіреді. Адамдары да, аты да қырылады. Сасқаны сондай, тәңіріне жалбарынып: &quot;Осыдан аман қалсам, енді сақтарға қарап аяқ баспаспын!&quot;- деп ант береді. Сол кезде жаңбыр жауып қана жаны аман қалып, аз ғана әскермен еліне қайтады. 
Сөйтіп, Ширақ батырдың арқасында сақ даласы жауынан құтылды.&lt;ref&gt;Қыраубайқызы А. Ежелгі дәуір әдебиеті:Қазақ әдебиетін тереңдетіп оқытатын мектептерге арналған оқу құралы.-Алматы: «Мектеп» баспасы ЖАҚ, 2002-88 бет&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>4fmns8oix83xeh8rrbeg586hovvreeg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кюрасао</title>
    <ns>0</ns>
    <id>518800</id>
    <revision>
      <id>3619529</id>
      <parentid>3619473</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T12:25:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3619529</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8121" sha1="aivl9l3gczrrmz1w97kdnhoo3zkpeel" xml:space="preserve">{{Мемлекет
 |Статус                   = аймақ
 |Қазақша атауы          =  Кюрасао
 |Шынайы атауы           ={{lang-nl|Curaçao}}&lt;br /&gt;''папьяменто: Kòrsou''
 |Атау септігі           = 
 |Елтаңба                = Coat of arms of Curaçao.svg
 |Байрақ                 =  
 |Ұраны                  = 
 |Әнұранның аты          = Himno di Kòrsou
 |Аудио                  = 
 |lat_dir = N |lat_deg = 12 | lat_min = 10 | lat_sec = 30
  |lon_dir = W |lon_deg = 68 | lon_min = 59 | lon_sec = 00
  |region                 = AW
  |CoordScale             = 200000
 |Картада                = Curacao in its region.svg
  |карта тақырыбы        =
 |Картада2               = 
 |Үкімет түрі             = [[Нидерланд]]тың [[тәуелді аймақ|тәуелді аймағы]]
 |Құрылды                 = 
 |Тәуелсіздік күні        = [[10 қазан]] [[2010 жыл]]
 |Тәуелсіздігін алды      = [[Нидерланд Антиль аралдары]]нан
 |Тілдері             = [[нидерланд тілі]] және [[папьяменто]]
 |Мемлекеттік діні        = 
 |Астанасы                = [[Виллемстад]]
 |Ірі қаласы          = [[Виллемстад]]
 |Басшы қызметі           = [[Нидерланд монархиясы|Король]]&lt;br /&gt;[[Губернатор]]ы&lt;br /&gt;[[Премьер-министр]]
 |Басшылары               = [[Виллем-Александр]]&lt;br /&gt;[[Люсиль Джордж-Воут]]&lt;br /&gt;Эйген Рюггенаат
 |Жер аумағы              = 444
 |Жер аумағы бойынша орны = 
 |Судың үлесі             = 
 |Этнохороним             = 
  |Жұрты                  = 160 012&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cbs.cw/website/key-indicators-curacao_3131/|title=Key Indicators Curaçao|publisher=Central Bureau of Statistics Curaçao|accessdate=3 November 2018}}&lt;/ref&gt;
  |Халық саны бойынша орны     = 
  |Сарап жылы             = 2018
  |Санақ бойынша халық саны    = 
  |Санақ жылы             = 
  |Халық тығыздығы        = 360
  |Тығыздық бойынша орны       = 
 |ЖІӨ                     = 
 |ЖІӨ сараптаған жылы     = 
 |ЖІӨ бойынша орны         = 
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ       = 
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ бойынша орны   = 
 |ЖІӨ (АҚТ)               = 3,1&amp;nbsp;млрд.
 |ЖІӨ (АҚТ) сараптаған жылы    = 2012
 |ЖІӨ (АҚТ) орны          = 184-ші
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ)       = 20,020
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (АҚТ) орны  = 46-шы
 |ЖІӨ (номинал)           = 5,6&amp;nbsp;млрд.&lt;ref name=&quot;CIA GDP&quot;&gt;[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cc.html COUNTRY COMPARISON GDP PURCHASING POWER PARITY] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190107045043/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/cc.html%20 |date=2019-01-07 }}, [[Central Intelligence Agency]].&lt;/ref&gt;
 |ЖІӨ (номинал) сараптаған жылы         = 2012
 |ЖІӨ (номинал) бойынша орны             = 149-шы
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал)   = 36,165
 |Жан басына шаққандағы ЖІӨ (номинал) орны  = 27-ші
 |АДИ                     = 0,811&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.cbs.cw/cbs/themes/Labour%20and%20Social%20Security/Data/Labour%20&amp;%20Social%20Security-20140511112021.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20150713230223/http://www.cbs.cw/cbs/themes/Labour%20and%20Social%20Security/Data/Labour%20&amp;%20Social%20Security-20140511112021.pdf |dead-url=yes |archive-date=13 July 2015 |title=Human Development Index (HDI): Korte Notitie inzake de berekening van de voorlopige Human Development Index (HDI) voor Curaçao |work=Centraal Bureau voor de Statistiek |accessdate=13 July 2015}}&lt;/ref&gt;
 |АДИ жылдық есебі        = 2012
 |АДИ бойынша орны        = 
 |АДИ деңгейі             = &lt;span style=&quot;color:#090;&quot;&gt;өте жоғары&lt;/span&gt;
 |Әуе компаниясы          = 
 |Валютасы                = [[Нидерланд антилья гульдені]] (ANG)
 |Интернет үйшігі         = .an
 |ISO                     = 
 |Телефон коды            = 599
 |Уақыт белдеуі           = [[UTC-4]]
 |Түсініктемелер          = 
}}
'''Кюрасао''' ({{lang-nl|Curaçao}}, ''[[папьяменто]]:Kòrsou'') — Венесуэланың жағалауының маңында Кариб теңізінің оңтүстік бөлігінде орналасқан арал және 2010 жылдан бастап Нидерланд корольдігінің тәуелді аймағы. Аймақ аумағы — 444 км². Халқы — 154 843 адам (2014). Астанасы және ірі қаласы  [[Виллемстад]].

Арал Кіші Антилья аралдарының тобындағы үлкендігінен [[Маргарита аралы]]нын кейін  екінші болады. Кюрасао аралының маңында, 11 км қашықтықта кішкене елсіз арал - Кіші Кюрасао - орналасқан. Бұл арал  да әкімшілік бағынуы  Кюрасаоға карайды.

Климаты — субэкваториалды, орта жылдық температура +30 °C. Қаңтар айындағы ең төмен  температура: +26…+28 °C. Жаңбырлы кезең: қыркүйектен желтоқсанға дейін. Жауын-шашын көлемі  жылына 500–600 мм. Бұл тегіс және құрғақ Аралдың рельефі өте алуан түрлі. Оның оңтүстік жағалауында шағын шығанақтар мен әсем шығанақтар бар, бұл жағалауда үлкен порттар орналасқан ыңғайлы айлақтар бар.

Кюрасаоның оңтүстік-шығыс бөлігінде Арал астанасы орналасқан. Кюрасаоның солтүстік жағалауының өрескел рельефі жанартаулық жыныстардан тұрады. Аралдың бұл жағы қатты солтүстік желге ұшырайды.

Кюрасаоның солтүстігінде адам тұрмайды, бірақ бірнеше жергілікті ауылдар өте көркем. Аралдың ортасында қатты қираған Ато тас массиві көтеріледі (Хато, 178 м).

Солтүстік-батыста Синт-Кристоффельберг тауы орналасқан-аралдың ең биік нүктесі (теңіз деңгейінен 372 м биіктікте).&lt;ref&gt;[https://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=8237 Sint Christoffelberg, Curaçao. Elevation: 372 meters, 1220 feet] {{Wayback|url=https://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=8237 |date=20180930182403 }} — Peakbagger.com{{ref|en}}&lt;/ref&gt;

Жауын-шашын-жылына 500 мм. Аралдың айналасында ұзартылған маржан рифтері бар.

== Галерея ==
&lt;gallery&gt;
Shore waves Curacao.jpg
Piscadera Fort and Bay.jpg
Laika ac Willemstad (11694093266).jpg
Curacao toerisme.jpg
The colorful buildings of the Handelskade in Willemstad, Curaçao.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{commonscat|Curaçao}}
{{Солтүстік Америка елдері}}
{{Тәуелді аймақтар}}
{{КАРИКОМ}}

[[Санат:Кюрасао|*]]</text>
      <sha1>aivl9l3gczrrmz1w97kdnhoo3zkpeel</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Уикидеңгей</title>
    <ns>4</ns>
    <id>537752</id>
    <revision>
      <id>3619622</id>
      <parentid>3619229</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T05:00:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3619622</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="61053" sha1="8z2t0k5btvvkm37hl1kcgfjrf0vdacw" xml:space="preserve">'''Уикидеңгей''' — қатысушының немесе [[Уикипедия:Уикипедияшы|уикипедияшының]] өңдеме саны ({{lang-en|editcount}}) бойынша деңгейі. Өңдеме саны бойынша қазақша Уикипедияда қатысушыларының сегіз деңгейі бар. Уикидеңгейге кірген қатысушылардың қатысушы және талқылау бетінде уикидеңгейін көрсеткен жұлдызшалар автоматты түрде көрінеді. Деректер күн сайын бот арқылы жаңартылады (&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[{{fullurl:Уикипедия:Уикидеңгей/Рейтинг|diff=cur}} соңғы жаңартылуы]&lt;/span&gt;)

== Деңгей сипаттамасы ==
[[Сурет:Деңгейлер салыстырмасы.png|нобай|оңға|400px|Деңгейлер салыстырмасы]]
[[Сурет:1 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|-|*}} — Тастүлек (500 — 999 өңдеме)

[[Сурет:2 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|-|*|*}} — Мұзбалақ (1 000 — 2 499 өңдеме)

[[Сурет:3 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|-|*|*|*}} — Құмтүлек (2 500 — 4 999 өңдеме)

[[Сурет:4 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|-|*|*|*|*}} — Баршын (5 000 — 9 999 өңдеме)

[[Сурет:5 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|-|*|*|*|*|*}}  — Қоңыртүлек (10 000 — 24 999 өңдеме)

[[Сурет:6 (number).png|20px|link=]] {{stars|-|*|*|*|*|*|*}} — Шөгел (25 000 — 49 999 өңдеме)

[[Сурет:7 (number).png|20px|link=]] {{stars|*|*|*|*|*|*|*}} — Қыран (50 000 — 99 999 өңдеме)

[[Сурет:8 (number).png|20px|link=]] {{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full|}} — Сұңқар  (100 000+ өңдеме)

== Рейтинг ==
{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
&lt;center&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!№
!Қатысушы аты
!Өңдеме саны
!Мақала тексеруі
!Тіркелген уақыты
![[Уикипедия:Уикидеңгей|Уикидеңгейі]]
|-
|1
|{{Қатысушы-түж6|Нұрлан Рахымжанов}}
| data-sort-value=&quot;120022&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нұрлан Рахымжанов}} 120 022]
| data-sort-value=&quot;109&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Нұрлан Рахымжанов|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 109]
|2012-12-28
|{{stars|_full|_full|_full|_full|_full|_full|_full}}
|-
|2
|{{Қатысушы-түж6|Kasymov}}
| data-sort-value=&quot;96103&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kasymov}} 96 103]
| data-sort-value=&quot;1098&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Kasymov|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1098]
|2011-10-03
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|3
|{{Қатысушы-түж6|Салиха}}
| data-sort-value=&quot;86542&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Салиха}} 86 542]
| data-sort-value=&quot;170&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Салиха|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 170]
|2012-07-28
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|4
|{{Қатысушы-түж6|Мықтыбек Оразтайұлы}}
| data-sort-value=&quot;84036&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Мықтыбек Оразтайұлы}} 84 036]
| data-sort-value=&quot;194&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Мықтыбек Оразтайұлы|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 194]
|2017-08-21
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|5
|{{Қатысушы-түж6|Мағыпар}}
| data-sort-value=&quot;83983&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Мағыпар}} 83 983]
| data-sort-value=&quot;7&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Мағыпар|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7]
|2020-06-29
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|6
|{{Қатысушы-түж6|Arystanbek}}
| data-sort-value=&quot;55545&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Arystanbek}} 55 545]
| data-sort-value=&quot;64&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Arystanbek|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 64]
|2012-03-14
|{{stars|*|*|*|*|*|*|*}}
|-
|7
|{{Қатысушы-түж6|Casserium}}
| data-sort-value=&quot;48560&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Casserium}} 48 560]
| data-sort-value=&quot;11&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Casserium|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11]
|2017-06-26
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|8
|{{Қатысушы-түж6|Sibom}}
| data-sort-value=&quot;41112&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sibom}} 41 112]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Sibom|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2010-01-17
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|9
|{{Қатысушы-түж6|Ulan}}
| data-sort-value=&quot;30436&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ulan}} 30 436]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Ulan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2007-12-01
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|10
|{{Қатысушы-түж6|1nter pares}}
| data-sort-value=&quot;28248&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|1nter pares}} 28 248]
| data-sort-value=&quot;46&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:1nter pares|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 46]
|2023-12-17
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|11
|{{Қатысушы-түж6|AlefZet}}
| data-sort-value=&quot;25095&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|AlefZet}} 25 095]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2006-05-18
|{{stars|-|*|*|*|*|*|*}}
|-
|12
|{{Қатысушы-түж6|GanS NIS}}
| data-sort-value=&quot;24505&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|GanS NIS}} 24 505]
| data-sort-value=&quot;979&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:GanS NIS|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 979]
|2013-10-20
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|13
|{{Қатысушы-түж6|Орел Карл}}
| data-sort-value=&quot;22132&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Орел Карл}} 22 132]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Орел Карл|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2018-10-22
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|14
|{{Қатысушы-түж6|Bolatbek}}
| data-sort-value=&quot;21868&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bolatbek}} 21 868]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-14
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|15
|{{Қатысушы-түж6|Sagzhan}}
| data-sort-value=&quot;19495&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sagzhan}} 19 495]
| data-sort-value=&quot;116&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Sagzhan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 116]
|2014-01-01
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|16
|{{Қатысушы-түж6|Nurken}}
| data-sort-value=&quot;19179&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nurken}} 19 179]
| data-sort-value=&quot;35&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Nurken|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 35]
|2021-07-07
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|17
|{{Қатысушы-түж6|Kaiyr}}
| data-sort-value=&quot;17122&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kaiyr}} 17 122]
| data-sort-value=&quot;6&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Kaiyr|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6]
|2009-06-18
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|18
|{{Қатысушы-түж6|Batyrbek.kz}}
| data-sort-value=&quot;16072&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Batyrbek.kz}} 16 072]
| data-sort-value=&quot;173&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Batyrbek.kz|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 173]
|2010-05-14
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|19
|{{Қатысушы-түж6|Amangeldi Mukhamejan}}
| data-sort-value=&quot;14709&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Amangeldi Mukhamejan}} 14 709]
| data-sort-value=&quot;73&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Amangeldi Mukhamejan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 73]
|2013-06-16
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|20
|{{Қатысушы-түж6|Alphy Haydar}}
| data-sort-value=&quot;13765&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Alphy Haydar}} 13 765]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Alphy Haydar|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2014-09-25
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|21
|{{Қатысушы-түж6|Polat Alemdar}}
| data-sort-value=&quot;12577&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Polat Alemdar}} 12 577]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|22
|{{Қатысушы-түж6|Ismukhammed}}
| data-sort-value=&quot;11661&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ismukhammed}} 11 661]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2010-01-10
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|23
|{{Қатысушы-түж6|Ерден Карсыбеков}}
| data-sort-value=&quot;11252&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ерден Карсыбеков}} 11 252]
| data-sort-value=&quot;56&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Ерден Карсыбеков|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 56]
|2009-09-23
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|24
|{{Қатысушы-түж6|Nurkhan}}
| data-sort-value=&quot;10080&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nurkhan}} 10 080]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Nurkhan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2012-02-12
|{{stars|-|-|*|*|*|*|*}}
|-
|25
|{{Қатысушы-түж6|Тұран}}
| data-sort-value=&quot;8361&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Тұран}} 8361]
| data-sort-value=&quot;11&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Тұран|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11]
|2022-06-01
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|26
|{{Қатысушы-түж6|AlibekKS}}
| data-sort-value=&quot;8336&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|AlibekKS}} 8336]
| data-sort-value=&quot;8&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:AlibekKS|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8]
|2012-11-25
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|27
|{{Қатысушы-түж6|Kas77777}}
| data-sort-value=&quot;8223&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kas77777}} 8223]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-07-16
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|28
|{{Қатысушы-түж6|TheNomadEditor}}
| data-sort-value=&quot;8154&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|TheNomadEditor}} 8154]
| data-sort-value=&quot;42&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:TheNomadEditor|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 42]
|2022-05-13
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|29
|{{Қатысушы-түж6|Daniyar}}
| data-sort-value=&quot;8001&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyar}} 8001]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|30
|{{Қатысушы-түж6|Nurtenge}}
| data-sort-value=&quot;7944&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nurtenge}} 7944]
| data-sort-value=&quot;5&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Nurtenge|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5]
|2020-01-06
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|31
|{{Қатысушы-түж6|Dinkaz}}
| data-sort-value=&quot;7842&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dinkaz}} 7842]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|32
|{{Қатысушы-түж6|Gabit Karabay}}
| data-sort-value=&quot;7596&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Gabit Karabay}} 7596]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-04-16
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|33
|{{Қатысушы-түж6|Ashina}}
| data-sort-value=&quot;7480&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ashina}} 7480]
| data-sort-value=&quot;15&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Ashina|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 15]
|2011-03-07
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|34
|{{Қатысушы-түж6|TalgatSnow}}
| data-sort-value=&quot;7420&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|TalgatSnow}} 7420]
| data-sort-value=&quot;22&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:TalgatSnow|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 22]
|2023-11-13
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|35
|{{Қатысушы-түж6|Kmoksy}}
| data-sort-value=&quot;7012&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kmoksy}} 7012]
| data-sort-value=&quot;12&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Kmoksy|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 12]
|2010-04-22
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|36
|{{Қатысушы-түж6|SSE}}
| data-sort-value=&quot;6974&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|SSE}} 6974]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|37
|{{Қатысушы-түж6|GaiJin}}
| data-sort-value=&quot;6703&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|GaiJin}} 6703]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|—
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|38
|{{Қатысушы-түж6|Bekus}}
| data-sort-value=&quot;6528&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bekus}} 6528]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-03-09
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|39
|{{Қатысушы-түж6|Alamgir}}
| data-sort-value=&quot;6196&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Alamgir}} 6196]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2007-09-16
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|40
|{{Қатысушы-түж6|Аскаров}}
| data-sort-value=&quot;6193&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аскаров}} 6193]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|41
|{{Қатысушы-түж6|Liquorkaru}}
| data-sort-value=&quot;6142&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Liquorkaru}} 6142]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-12-31
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|42
|{{Қатысушы-түж6|Zhaksilik}}
| data-sort-value=&quot;6101&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaksilik}} 6101]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-02-09
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|43
|{{Қатысушы-түж6|Aghia7}}
| data-sort-value=&quot;6046&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aghia7}} 6046]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|44
|{{Қатысушы-түж6|Zhigitbek}}
| data-sort-value=&quot;5455&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhigitbek}} 5455]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-09
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|45
|{{Қатысушы-түж6|Qarakesek}}
| data-sort-value=&quot;5200&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Qarakesek}} 5200]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2010-12-18
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|46
|{{Қатысушы-түж6|Djduxhx}}
| data-sort-value=&quot;5000&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Djduxhx}} 5000]
| data-sort-value=&quot;4&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Djduxhx|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4]
|2021-05-11
|{{stars|-|-|-|*|*|*|*}}
|-
|47
|{{Қатысушы-түж6|Nick jan}}
| data-sort-value=&quot;4652&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nick jan}} 4652]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-16
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|48
|{{Қатысушы-түж6|Erboldilyara}}
| data-sort-value=&quot;4522&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Erboldilyara}} 4522]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Erboldilyara|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2015-03-06
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|49
|{{Қатысушы-түж6|Madi Dos}}
| data-sort-value=&quot;4451&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Madi Dos}} 4451]
| data-sort-value=&quot;24&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Madi Dos|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 24]
|2012-09-21
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|50
|{{Қатысушы-түж6|Coffee86}}
| data-sort-value=&quot;4356&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Coffee86}} 4356]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-09-25
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|51
|{{Қатысушы-түж6|Dimash Kenesbek}}
| data-sort-value=&quot;3759&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dimash Kenesbek}} 3759]
| data-sort-value=&quot;3&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Dimash Kenesbek|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2020-09-28
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|52
|{{Қатысушы-түж6|Syrymzhan}}
| data-sort-value=&quot;3683&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Syrymzhan}} 3683]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2024-09-07
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|53
|{{Қатысушы-түж6|Majilis}}
| data-sort-value=&quot;3630&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Majilis}} 3630]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-05-15
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|54
|{{Қатысушы-түж6|Makenzis}}
| data-sort-value=&quot;3583&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Makenzis}} 3583]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2017-11-08
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|55
|{{Қатысушы-түж6|Esetok}}
| data-sort-value=&quot;3578&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Esetok}} 3578]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-11-01
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|56
|{{Қатысушы-түж6|Ерқанат Рыскулбеков}}
| data-sort-value=&quot;3545&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ерқанат Рыскулбеков}} 3545]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2017-10-22
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|57
|{{Қатысушы-түж6|Maira Yessenbekova}}
| data-sort-value=&quot;3516&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Maira Yessenbekova}} 3516]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-14
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|58
|{{Қатысушы-түж6|Нурасылл}}
| data-sort-value=&quot;3396&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нурасылл}} 3396]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Нурасылл|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2022-11-22
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|59
|{{Қатысушы-түж6|Nurbek Matzhani}}
| data-sort-value=&quot;3310&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nurbek Matzhani}} 3310]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-04-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|60
|{{Қатысушы-түж6|Юсуф Худайберген}}
| data-sort-value=&quot;3273&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Юсуф Худайберген}} 3273]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-12-18
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|61
|{{Қатысушы-түж6|Hardworking}}
| data-sort-value=&quot;3272&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Hardworking}} 3272]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|62
|{{Қатысушы-түж6|BekaIITU}}
| data-sort-value=&quot;3227&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|BekaIITU}} 3227]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|63
|{{Қатысушы-түж6|Gulzat246}}
| data-sort-value=&quot;3168&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Gulzat246}} 3168]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|64
|{{Қатысушы-түж6|ShadZ01}}
| data-sort-value=&quot;3158&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|ShadZ01}} 3158]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:ShadZ01|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2016-03-26
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|65
|{{Қатысушы-түж6|Qanattan}}
| data-sort-value=&quot;3117&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Qanattan}} 3117]
| data-sort-value=&quot;5&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Qanattan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 5]
|2024-02-23
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|66
|{{Қатысушы-түж6|Yerzhankyzy}}
| data-sort-value=&quot;3041&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Yerzhankyzy}} 3041]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-14
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|67
|{{Қатысушы-түж6|Meruyert}}
| data-sort-value=&quot;2952&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Meruyert}} 2952]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-30
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|68
|{{Қатысушы-түж6|Абылай}}
| data-sort-value=&quot;2950&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Абылай}} 2950]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-02-15
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|69
|{{Қатысушы-түж6|MuratbekErkebulan}}
| data-sort-value=&quot;2876&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|MuratbekErkebulan}} 2876]
| data-sort-value=&quot;11&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:MuratbekErkebulan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 11]
|2024-10-23
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|70
|{{Қатысушы-түж6|Dauren}}
| data-sort-value=&quot;2871&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dauren}} 2871]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|71
|{{Қатысушы-түж6|Даурен Шарипов}}
| data-sort-value=&quot;2822&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Даурен Шарипов}} 2822]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Даурен Шарипов|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2015-12-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|72
|{{Қатысушы-түж6|Кырмызов}}
| data-sort-value=&quot;2700&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Кырмызов}} 2700]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-01-01
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|73
|{{Қатысушы-түж6|Merey}}
| data-sort-value=&quot;2684&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Merey}} 2684]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|74
|{{Қатысушы-түж6|Магпар}}
| data-sort-value=&quot;2680&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Магпар}} 2680]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-12-11
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|75
|{{Қатысушы-түж6|Kyrmyzy gul}}
| data-sort-value=&quot;2532&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kyrmyzy gul}} 2532]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-07
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|76
|{{Қатысушы-түж6|Abdi arman}}
| data-sort-value=&quot;2530&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Abdi arman}} 2530]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|*|*|*}}
|-
|77
|{{Қатысушы-түж6|Сәуір 1}}
| data-sort-value=&quot;2475&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Сәуір 1}} 2475]
| data-sort-value=&quot;3&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Сәуір 1|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2016-10-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|78
|{{Қатысушы-түж6|Toktakynbaev}}
| data-sort-value=&quot;2471&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Toktakynbaev}} 2471]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|79
|{{Қатысушы-түж6|G55}}
| data-sort-value=&quot;2468&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|G55}} 2468]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|80
|{{Қатысушы-түж6|Balaburgem}}
| data-sort-value=&quot;2466&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Balaburgem}} 2466]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-11-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|81
|{{Қатысушы-түж6|Zhuka iitu}}
| data-sort-value=&quot;2445&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhuka iitu}} 2445]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|82
|{{Қатысушы-түж6|Ordabekov Azamat}}
| data-sort-value=&quot;2424&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ordabekov Azamat}} 2424]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|83
|{{Қатысушы-түж6|Rasulbek Adil}}
| data-sort-value=&quot;2393&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulbek Adil}} 2393]
| data-sort-value=&quot;10&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Rasulbek Adil|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10]
|2026-01-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|84
|{{Қатысушы-түж6|Рахман999}}
| data-sort-value=&quot;2304&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Рахман999}} 2304]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Рахман999|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2022-10-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|85
|{{Қатысушы-түж6|Бегулы Отагасы}}
| data-sort-value=&quot;2247&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Бегулы Отагасы}} 2247]
| data-sort-value=&quot;6&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Бегулы Отагасы|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6]
|2014-02-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|86
|{{Қатысушы-түж6|Drift}}
| data-sort-value=&quot;2233&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Drift}} 2233]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2010-01-07
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|87
|{{Қатысушы-түж6|Egorkz}}
| data-sort-value=&quot;2232&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Egorkz}} 2232]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|88
|{{Қатысушы-түж6|Mira01}}
| data-sort-value=&quot;2229&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mira01}} 2229]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-30
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|89
|{{Қатысушы-түж6|Aizhanka aaa}}
| data-sort-value=&quot;2215&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aizhanka aaa}} 2215]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|90
|{{Қатысушы-түж6|Bakdauren}}
| data-sort-value=&quot;2208&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bakdauren}} 2208]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-07
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|91
|{{Қатысушы-түж6|Әлинұр}}
| data-sort-value=&quot;2175&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Әлинұр}} 2175]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-07-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|92
|{{Қатысушы-түж6|Mustafaalmas}}
| data-sort-value=&quot;2036&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mustafaalmas}} 2036]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2010-04-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|93
|{{Қатысушы-түж6|Unknown Alash}}
| data-sort-value=&quot;2009&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Unknown Alash}} 2009]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-03-26
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|94
|{{Қатысушы-түж6|RaiymbekZh}}
| data-sort-value=&quot;1977&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|RaiymbekZh}} 1977]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:RaiymbekZh|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2025-08-11
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|95
|{{Қатысушы-түж6|Kristianmusic}}
| data-sort-value=&quot;1938&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kristianmusic}} 1938]
| data-sort-value=&quot;4&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Kristianmusic|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4]
|2019-11-22
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|96
|{{Қатысушы-түж6|Bauka91 91}}
| data-sort-value=&quot;1857&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bauka91 91}} 1857]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|97
|{{Қатысушы-түж6|Daneker}}
| data-sort-value=&quot;1857&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Daneker}} 1857]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-08
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|98
|{{Қатысушы-түж6|Esen48}}
| data-sort-value=&quot;1808&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Esen48}} 1808]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2021-04-05
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|99
|{{Қатысушы-түж6|Almatoswiki}}
| data-sort-value=&quot;1800&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Almatoswiki}} 1800]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2021-12-25
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|100
|{{Қатысушы-түж6|Тазагүл Ермаханова}}
| data-sort-value=&quot;1795&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Тазагүл Ермаханова}} 1795]
| data-sort-value=&quot;101&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Тазагүл Ермаханова|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 101]
|2015-11-17
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|101
|{{Қатысушы-түж6|Malbakov Korkem Shamshievih}}
| data-sort-value=&quot;1710&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Malbakov Korkem Shamshievih}} 1710]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-01-24
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|102
|{{Қатысушы-түж6|Nelli}}
| data-sort-value=&quot;1666&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nelli}} 1666]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|103
|{{Қатысушы-түж6|Araichik}}
| data-sort-value=&quot;1622&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Araichik}} 1622]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-14
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|104
|{{Қатысушы-түж6|Nikolina Šepić}}
| data-sort-value=&quot;1613&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nikolina Šepić}} 1613]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2019-08-27
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|105
|{{Қатысушы-түж6|ДолбоЯщер}}
| data-sort-value=&quot;1605&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|ДолбоЯщер}} 1605]
| data-sort-value=&quot;6&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:ДолбоЯщер|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 6]
|2018-05-19
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|106
|{{Қатысушы-түж6|2rk}}
| data-sort-value=&quot;1552&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|2rk}} 1552]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|107
|{{Қатысушы-түж6|Daniyal.aidarov5}}
| data-sort-value=&quot;1536&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Daniyal.aidarov5}} 1536]
| data-sort-value=&quot;4&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Daniyal.aidarov5|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 4]
|2022-04-24
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|108
|{{Қатысушы-түж6|Gliwi}}
| data-sort-value=&quot;1525&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Gliwi}} 1525]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2017-05-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|109
|{{Қатысушы-түж6|Аслан Жукенов}}
| data-sort-value=&quot;1496&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аслан Жукенов}} 1496]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-04-26
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|110
|{{Қатысушы-түж6|Almagul Ibragimova}}
| data-sort-value=&quot;1490&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Almagul Ibragimova}} 1490]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-04-11
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|111
|{{Қатысушы-түж6|Акбота Казыбекова}}
| data-sort-value=&quot;1480&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Акбота Казыбекова}} 1480]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-09-19
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|112
|{{Қатысушы-түж6|DinDK}}
| data-sort-value=&quot;1383&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|DinDK}} 1383]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|113
|{{Қатысушы-түж6|Rasulzhan}}
| data-sort-value=&quot;1371&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rasulzhan}} 1371]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-04
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|114
|{{Қатысушы-түж6|Tulya}}
| data-sort-value=&quot;1344&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tulya}} 1344]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|115
|{{Қатысушы-түж6|Ayauly}}
| data-sort-value=&quot;1337&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ayauly}} 1337]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|116
|{{Қатысушы-түж6|Nkiukr}}
| data-sort-value=&quot;1314&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nkiukr}} 1314]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-09-06
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|117
|{{Қатысушы-түж6|Tarih}}
| data-sort-value=&quot;1304&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tarih}} 1304]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-14
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|118
|{{Қатысушы-түж6|Wikiped4ik}}
| data-sort-value=&quot;1283&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Wikiped4ik}} 1283]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-05-10
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|119
|{{Қатысушы-түж6|Jarnamaqaz}}
| data-sort-value=&quot;1278&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Jarnamaqaz}} 1278]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Jarnamaqaz|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2020-04-17
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|120
|{{Қатысушы-түж6|TemirlanSarsen}}
| data-sort-value=&quot;1277&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|TemirlanSarsen}} 1277]
| data-sort-value=&quot;65&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:TemirlanSarsen|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 65]
|2016-06-23
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|121
|{{Қатысушы-түж6|GulzhanOmarova}}
| data-sort-value=&quot;1248&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|GulzhanOmarova}} 1248]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-10-04
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|122
|{{Қатысушы-түж6|Шілде}}
| data-sort-value=&quot;1223&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Шілде}} 1223]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2018-01-02
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|123
|{{Қатысушы-түж6|IL68}}
| data-sort-value=&quot;1218&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|IL68}} 1218]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:IL68|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2017-05-05
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|124
|{{Қатысушы-түж6|Gulnar7}}
| data-sort-value=&quot;1178&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Gulnar7}} 1178]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-01
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|125
|{{Қатысушы-түж6|Suleimen Koishybai}}
| data-sort-value=&quot;1156&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Suleimen Koishybai}} 1156]
| data-sort-value=&quot;10&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Suleimen Koishybai|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10]
|2021-01-13
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|126
|{{Қатысушы-түж6|Ziv}}
| data-sort-value=&quot;1155&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ziv}} 1155]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2024-12-09
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|127
|{{Қатысушы-түж6|Aimanber}}
| data-sort-value=&quot;1150&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aimanber}} 1150]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-05
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|128
|{{Қатысушы-түж6|Bailarbekov}}
| data-sort-value=&quot;1136&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bailarbekov}} 1136]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|129
|{{Қатысушы-түж6|Айдос уики}}
| data-sort-value=&quot;1126&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Айдос уики}} 1126]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Айдос уики|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2015-11-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|130
|{{Қатысушы-түж6|Sergazyyev}}
| data-sort-value=&quot;1119&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sergazyyev}} 1119]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-02
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|131
|{{Қатысушы-түж6|KoishymanovaG}}
| data-sort-value=&quot;1102&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|KoishymanovaG}} 1102]
| data-sort-value=&quot;16&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:KoishymanovaG|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 16]
|2024-02-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|132
|{{Қатысушы-түж6|Истеный казах}}
| data-sort-value=&quot;1096&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Истеный казах}} 1096]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-11
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|133
|{{Қатысушы-түж6|Madina Kilybayeva}}
| data-sort-value=&quot;1083&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Madina Kilybayeva}} 1083]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-28
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|134
|{{Қатысушы-түж6|Kafarik}}
| data-sort-value=&quot;1075&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kafarik}} 1075]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-12-24
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|135
|{{Қатысушы-түж6|Аян Жанайсов}}
| data-sort-value=&quot;1054&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аян Жанайсов}} 1054]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-05-02
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|136
|{{Қатысушы-түж6|Finderhannes}}
| data-sort-value=&quot;1049&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Finderhannes}} 1049]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-01-18
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|137
|{{Қатысушы-түж6|Wikuiser}}
| data-sort-value=&quot;1048&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Wikuiser}} 1048]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2025-10-29
|{{stars|-|-|-|-|-|*|*}}
|-
|138
|{{Қатысушы-түж6|Orkaarys}}
| data-sort-value=&quot;993&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Orkaarys}} 993]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|139
|{{Қатысушы-түж6|А.С.Кизиров}}
| data-sort-value=&quot;987&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|А.С.Кизиров}} 987]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-06-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|140
|{{Қатысушы-түж6|P.Nurgisa}}
| data-sort-value=&quot;976&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|P.Nurgisa}} 976]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-11-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|141
|{{Қатысушы-түж6|Rayurad mc}}
| data-sort-value=&quot;973&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rayurad mc}} 973]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|142
|{{Қатысушы-түж6|Fuzze123}}
| data-sort-value=&quot;964&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Fuzze123}} 964]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|143
|{{Қатысушы-түж6|Aselhan}}
| data-sort-value=&quot;948&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aselhan}} 948]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Aselhan|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2011-04-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|144
|{{Қатысушы-түж6|Шайнүсіп}}
| data-sort-value=&quot;931&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Шайнүсіп}} 931]
| data-sort-value=&quot;9&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Шайнүсіп|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 9]
|2024-09-07
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|145
|{{Қатысушы-түж6|Adiladil}}
| data-sort-value=&quot;906&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Adiladil}} 906]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-09
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|146
|{{Қатысушы-түж6|NErnur98}}
| data-sort-value=&quot;880&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|NErnur98}} 880]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-02-19
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|147
|{{Қатысушы-түж6|Касымхан}}
| data-sort-value=&quot;866&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Касымхан}} 866]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-02-24
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|148
|{{Қатысушы-түж6|Chris die Seele}}
| data-sort-value=&quot;865&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Chris die Seele}} 865]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-09-18
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|149
|{{Қатысушы-түж6|Mukhin}}
| data-sort-value=&quot;850&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mukhin}} 850]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|150
|{{Қатысушы-түж6|Stella~kkwiki}}
| data-sort-value=&quot;830&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Stella~kkwiki}} 830]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|151
|{{Қатысушы-түж6|Bakbergenov}}
| data-sort-value=&quot;820&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bakbergenov}} 820]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-23
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|152
|{{Қатысушы-түж6|Dambler}}
| data-sort-value=&quot;819&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dambler}} 819]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|153
|{{Қатысушы-түж6|Aibol dos}}
| data-sort-value=&quot;813&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aibol dos}} 813]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|154
|{{Қатысушы-түж6|KaldarovNurymzhan}}
| data-sort-value=&quot;801&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|KaldarovNurymzhan}} 801]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2018-11-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|155
|{{Қатысушы-түж6|Talghatuly}}
| data-sort-value=&quot;794&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Talghatuly}} 794]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-02-14
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|156
|{{Қатысушы-түж6|Akba.nis.13}}
| data-sort-value=&quot;790&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Akba.nis.13}} 790]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-09-18
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|157
|{{Қатысушы-түж6|Аязбаев Даурен}}
| data-sort-value=&quot;789&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аязбаев Даурен}} 789]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|158
|{{Қатысушы-түж6|Masalbaeva}}
| data-sort-value=&quot;787&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Masalbaeva}} 787]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|159
|{{Қатысушы-түж6|Абдрахманов Димаш}}
| data-sort-value=&quot;785&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Абдрахманов Димаш}} 785]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-12-04
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|160
|{{Қатысушы-түж6|Tylerdurdenkz}}
| data-sort-value=&quot;780&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tylerdurdenkz}} 780]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2015-01-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|161
|{{Қатысушы-түж6|DariaUrinbasarova21nis}}
| data-sort-value=&quot;777&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|DariaUrinbasarova21nis}} 777]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2022-02-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|162
|{{Қатысушы-түж6|Azim Nurbergen}}
| data-sort-value=&quot;763&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Azim Nurbergen}} 763]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-01-22
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|163
|{{Қатысушы-түж6|Ташметов шахрух}}
| data-sort-value=&quot;743&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ташметов шахрух}} 743]
| data-sort-value=&quot;3&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Ташметов шахрух|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2022-02-24
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|164
|{{Қатысушы-түж6|Panicgirl}}
| data-sort-value=&quot;739&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Panicgirl}} 739]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-01
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|165
|{{Қатысушы-түж6|Mariko}}
| data-sort-value=&quot;734&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mariko}} 734]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-06-26
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|166
|{{Қатысушы-түж6|Rake}}
| data-sort-value=&quot;726&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rake}} 726]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-02
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|167
|{{Қатысушы-түж6|Mheidegger}}
| data-sort-value=&quot;723&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mheidegger}} 723]
| data-sort-value=&quot;3&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Mheidegger|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 3]
|2008-07-14
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|168
|{{Қатысушы-түж6|Rasul kz91}}
| data-sort-value=&quot;723&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Rasul kz91}} 723]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|169
|{{Қатысушы-түж6|Muslim Qazaq}}
| data-sort-value=&quot;722&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Muslim Qazaq}} 722]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Muslim Qazaq|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2015-04-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|170
|{{Қатысушы-түж6|Zhumalina}}
| data-sort-value=&quot;720&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumalina}} 720]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-05-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|171
|{{Қатысушы-түж6|Alfiya}}
| data-sort-value=&quot;719&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Alfiya}} 719]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-01
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|172
|{{Қатысушы-түж6|Εὐθυμένης}}
| data-sort-value=&quot;697&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Εὐθυμένης}} 697]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-02-03
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|173
|{{Қатысушы-түж6|Sultan bek}}
| data-sort-value=&quot;695&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan bek}} 695]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|174
|{{Қатысушы-түж6|Мира Белль}}
| data-sort-value=&quot;693&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Мира Белль}} 693]
| data-sort-value=&quot;7&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Мира Белль|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 7]
|2023-01-05
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|175
|{{Қатысушы-түж6|Cekli829}}
| data-sort-value=&quot;690&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Cekli829}} 690]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|176
|{{Қатысушы-түж6|Nkipshak}}
| data-sort-value=&quot;684&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Nkipshak}} 684]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|177
|{{Қатысушы-түж6|Sultan-balasi}}
| data-sort-value=&quot;676&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Sultan-balasi}} 676]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-12-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|178
|{{Қатысушы-түж6|Дауткулова Ақмарал}}
| data-sort-value=&quot;674&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Дауткулова Ақмарал}} 674]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2024-05-04
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|179
|{{Қатысушы-түж6|Saken kun}}
| data-sort-value=&quot;673&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Saken kun}} 673]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-01-31
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|180
|{{Қатысушы-түж6|KUckhocjothkei3}}
| data-sort-value=&quot;671&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|KUckhocjothkei3}} 671]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:KUckhocjothkei3|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2018-08-23
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|181
|{{Қатысушы-түж6|Vyacheslav Nasretdinov}}
| data-sort-value=&quot;668&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Vyacheslav Nasretdinov}} 668]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2008-08-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|182
|{{Қатысушы-түж6|Epoxa-HH}}
| data-sort-value=&quot;666&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Epoxa-HH}} 666]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-07-06
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|183
|{{Қатысушы-түж6|Syrlybek}}
| data-sort-value=&quot;658&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Syrlybek}} 658]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-03-04
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|184
|{{Қатысушы-түж6|Мұқтар Құндыз}}
| data-sort-value=&quot;656&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Мұқтар Құндыз}} 656]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-10-23
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|185
|{{Қатысушы-түж6|Баха}}
| data-sort-value=&quot;654&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Баха}} 654]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|186
|{{Қатысушы-түж6|Parmanova.ulbolsyn}}
| data-sort-value=&quot;651&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Parmanova.ulbolsyn}} 651]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-03-07
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|187
|{{Қатысушы-түж6|Амзе Магжан}}
| data-sort-value=&quot;645&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Амзе Магжан}} 645]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-02-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|188
|{{Қатысушы-түж6|Капысова Айдана}}
| data-sort-value=&quot;642&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Капысова Айдана}} 642]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|189
|{{Қатысушы-түж6|IArhunI}}
| data-sort-value=&quot;640&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|IArhunI}} 640]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-12-15
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|190
|{{Қатысушы-түж6|Belekov Syrym}}
| data-sort-value=&quot;639&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Belekov Syrym}} 639]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-08-03
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|191
|{{Қатысушы-түж6|Айвентадор}}
| data-sort-value=&quot;622&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Айвентадор}} 622]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2021-04-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|192
|{{Қатысушы-түж6|Zhandos02}}
| data-sort-value=&quot;620&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhandos02}} 620]
| data-sort-value=&quot;8&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Zhandos02|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8]
|2017-09-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|193
|{{Қатысушы-түж6|Aseke16}}
| data-sort-value=&quot;617&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Aseke16}} 617]
| data-sort-value=&quot;1&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Aseke16|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 1]
|2014-01-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|194
|{{Қатысушы-түж6|Bauyr03}}
| data-sort-value=&quot;615&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Bauyr03}} 615]
| data-sort-value=&quot;19&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Bauyr03|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 19]
|2022-01-16
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|195
|{{Қатысушы-түж6|Makhanov}}
| data-sort-value=&quot;613&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Makhanov}} 613]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|196
|{{Қатысушы-түж6|Zhumabayeva Aiym}}
| data-sort-value=&quot;601&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhumabayeva Aiym}} 601]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-01-27
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|197
|{{Қатысушы-түж6|Inkar}}
| data-sort-value=&quot;600&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Inkar}} 600]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-04-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|198
|{{Қатысушы-түж6|Mma}}
| data-sort-value=&quot;599&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mma}} 599]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|199
|{{Қатысушы-түж6|Юкке}}
| data-sort-value=&quot;599&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Юкке}} 599]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-11-29
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|200
|{{Қатысушы-түж6|Mary}}
| data-sort-value=&quot;597&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mary}} 597]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|201
|{{Қатысушы-түж6|Әбдіхалық Нарғыз}}
| data-sort-value=&quot;587&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Әбдіхалық Нарғыз}} 587]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-03-31
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|202
|{{Қатысушы-түж6|Аскар}}
| data-sort-value=&quot;584&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Аскар}} 584]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2008-03-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|203
|{{Қатысушы-түж6|Eldar zh96}}
| data-sort-value=&quot;575&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Eldar zh96}} 575]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-08-17
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|204
|{{Қатысушы-түж6|Tuttiorchestra687}}
| data-sort-value=&quot;571&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tuttiorchestra687}} 571]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Tuttiorchestra687|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2025-11-02
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|205
|{{Қатысушы-түж6|AlibiKazken}}
| data-sort-value=&quot;569&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|AlibiKazken}} 569]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-04-20
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|206
|{{Қатысушы-түж6|Badyroff}}
| data-sort-value=&quot;569&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Badyroff}} 569]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|207
|{{Қатысушы-түж6|Нурия}}
| data-sort-value=&quot;569&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нурия}} 569]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|208
|{{Қатысушы-түж6|Нақып Нұрғали}}
| data-sort-value=&quot;565&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нақып Нұрғали}} 565]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-04-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|209
|{{Қатысушы-түж6|Zhaniya92}}
| data-sort-value=&quot;562&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Zhaniya92}} 562]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|210
|{{Қатысушы-түж6|Ұлан Тұрсынбек}}
| data-sort-value=&quot;558&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Ұлан Тұрсынбек}} 558]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2025-10-24
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|211
|{{Қатысушы-түж6|Alikhantanirbergennurlanuly}}
| data-sort-value=&quot;555&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Alikhantanirbergennurlanuly}} 555]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2022-08-21
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|212
|{{Қатысушы-түж6|Yamanzho}}
| data-sort-value=&quot;555&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Yamanzho}} 555]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|213
|{{Қатысушы-түж6|Kuanysh Ismailov}}
| data-sort-value=&quot;547&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Kuanysh Ismailov}} 547]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2014-10-17
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|214
|{{Қатысушы-түж6|Egor Shustoff}}
| data-sort-value=&quot;541&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Egor Shustoff}} 541]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-11-19
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|215
|{{Қатысушы-түж6|Niyazbek}}
| data-sort-value=&quot;534&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Niyazbek}} 534]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|216
|{{Қатысушы-түж6|Dauylbai Aidar}}
| data-sort-value=&quot;533&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dauylbai Aidar}} 533]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2012-06-11
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|217
|{{Қатысушы-түж6|Olkikz}}
| data-sort-value=&quot;529&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Olkikz}} 529]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-07-05
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|218
|{{Қатысушы-түж6|Fornax}}
| data-sort-value=&quot;528&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Fornax}} 528]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2024-03-08
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|219
|{{Қатысушы-түж6|Dzhos}}
| data-sort-value=&quot;527&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Dzhos}} 527]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|220
|{{Қатысушы-түж6|Нурсауле Нурмагамбетова}}
| data-sort-value=&quot;527&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Нурсауле Нурмагамбетова}} 527]
| data-sort-value=&quot;10&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Нурсауле Нурмагамбетова|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 10]
|2014-11-10
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|221
|{{Қатысушы-түж6|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}
| data-sort-value=&quot;527&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}} 527]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2013-09-21
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|222
|{{Қатысушы-түж6|Arachn0}}
| data-sort-value=&quot;523&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Arachn0}} 523]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-02-05
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|223
|{{Қатысушы-түж6|Tansholpan}}
| data-sort-value=&quot;522&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Tansholpan}} 522]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2011-06-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|224
|{{Қатысушы-түж6|Adilbekkazykhanov}}
| data-sort-value=&quot;520&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Adilbekkazykhanov}} 520]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2016-12-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|225
|{{Қатысушы-түж6|Murat Karibay}}
| data-sort-value=&quot;520&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Murat Karibay}} 520]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-04-01
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|226
|{{Қатысушы-түж6|Mustazhap}}
| data-sort-value=&quot;520&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Mustazhap}} 520]
| data-sort-value=&quot;8&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Mustazhap|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 8]
|2014-12-27
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|227
|{{Қатысушы-түж6|Karina Nurtazina}}
| data-sort-value=&quot;518&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Karina Nurtazina}} 518]
| data-sort-value=&quot;2&quot; |[{{fullurl:Арнайы:Үлесі|limit=1000&amp;contribs=user&amp;target={{urlencode:Karina Nurtazina|QUERY}}&amp;namespace=0&amp;tagfilter={{urlencode:Тексерілді деп белгіледі|QUERY}}}} 2]
|2018-05-12
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|228
|{{Қатысушы-түж6|Chingiz Nazbiev}}
| data-sort-value=&quot;514&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Chingiz Nazbiev}} 514]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2018-01-07
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|229
|{{Қатысушы-түж6|HBSH NIS 7B KASIET}}
| data-sort-value=&quot;514&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|HBSH NIS 7B KASIET}} 514]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2017-10-13
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|230
|{{Қатысушы-түж6|Albergenius}}
| data-sort-value=&quot;510&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Albergenius}} 510]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2009-03-30
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|-
|231
|{{Қатысушы-түж6|Friction27}}
| data-sort-value=&quot;506&quot; |[{{Өңдеу статистикасы|Friction27}} 506]
| data-sort-value=&quot;0&quot; |0
|2020-08-16
|{{stars|-|-|-|-|-|-|*}}
|}
&lt;/center&gt;
&lt;!-- BOT:END --&gt;

{{Wikistats}}


[[Санат:Уикипедия:Анықтама]]
[[Санат:Уикипедия:Қауым]]</text>
      <sha1>8z2t0k5btvvkm37hl1kcgfjrf0vdacw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қайым Қабділрашид</title>
    <ns>0</ns>
    <id>551919</id>
    <revision>
      <id>3619693</id>
      <parentid>3082341</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T10:11:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-35677-97</username>
        <id>182698</id>
      </contributor>
      <origin>3619693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3648" sha1="e3yga598xmc2tll4xzedi2jvc9208ny" xml:space="preserve">'''Қайым Қабділрашид''' — Семей (қазіргі Шығыс Қазақстан) облысы, Ақсуат (Тарбағатай) ауданында Көкжыра ауылында [[1932 жыл]]ы мамырдың 1інде дүниеге келді. Ол 1950-1955 жылдары [[Алматы]]дағы С.М.Киров (қазіргі әл-Фараби) атындағы мемлекеттік университетінің биология-топырақтану факультетін бітірді. [[1997 жыл]]ы танымдық ғылымының кандидаты ғылыми дәрежесіне ие болды&lt;ref&gt;&quot;Қазақстан баспагерлері мен полиграфистері. Анықтамалық&quot;,  Алматы,&quot;Білім&quot; баспасы, 2005 жыл - 576 бет. ISBN 9965-09-134-X&lt;/ref&gt;.

[[Уақ]] тайпасынан шыққан.&lt;ref&gt;{{кітап
 |авторы         = Дәйкенов Темірболат
 |бөлімі         = 
 |бөлім сілтемесі  = 
 |тақырыбы         = 
 |шынайы атауы     = Уақ шежіресі
 |сілтеме          = 
 |уикитека         = 
 |жауапты     = Омаров Асан, Смайылов Ермұханбет
 |басылым     = 2
 |орны        = Астана
 |баспасы     = Фолиант
 |жыл         = 2021
 |томы        = 
 |беттері     = 
 |барлық беті    = 992
 |сериясы      = 
 |isbn         = 978-601-338-848-9
 |тиражы       = 1000
}}&lt;/ref&gt;

Қабділрашид Қайым [[1969 жыл]]ы &quot;Мектеп&quot; баспасынан тұңғыш рет [[&quot;Қызықты зоология&quot; кітабы]]н жарыққа шығарды. Ол — &quot;Аяулы хайуанаттар&quot;, &quot;Бионика — табиғат перзенті&quot;, &quot;Жануартанудан танымдық ойындар&quot;, &quot;Биология және техника&quot; кітаптарының авторы, тұңғыш оқулық — &quot;Жануартану&quot;, жаңа буын оқулығы &quot;Биология&quot; авторларының бірі және биологиялық, экологиялық, салауаттануға арналған қазақша-орысша, орысша-қазақша сөздіктердің, басқа да, жиыны 20-дан астам кітаптардың авторы.

Оның қолымен &quot;Қазақ энциклопедиясын (III—XII томдардың) және &quot;Қазақстан ұлттық энциклопедиясы&quot; мақалалары жазылды және жазылуда. Қабділрашид Қайым &quot; Қазақ КСР халық ағарту ісінің озық қызметкері&quot;, &quot;Баспа ісінің озық қызметкері&quot; (КСРО) белгілерімен, басқа да мақтау қағаздармен марапатталды. Қазақстан Журналистер одағының мүшесі, биолог-журналист, еңбек ардагері. Қабділрашид Қайым &quot;Биология, география және химия&quot; журналының жарық көруіне мұрындық болды.
 
Қазір [[&quot;Таптым-таптым! Эврика!&quot; журналы]]ның бас редакторы.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Суретсіз мақала}}

[[Санат:1932 жылы туғандар]]
[[Санат:1 мамырда туғандар]]
[[Санат:Қазақстан биологтары]]
[[Санат:КСРО биологтары]]</text>
      <sha1>e3yga598xmc2tll4xzedi2jvc9208ny</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Даниядағы ең биік ғимараттардың тізімі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>556144</id>
    <revision>
      <id>3619603</id>
      <parentid>2915562</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T20:32:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619603</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5856" sha1="74ymxb0tw449zhm0znvn1g5btfigp72" xml:space="preserve">{| bgcolor=&quot;#E0E0E0&quot; border=&quot;1&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;2&quot; class=&quot;wikitable sortable&quot; width=&quot;100%&quot; style=&quot;margin-bottom: 10px;&quot;   
! align=&quot;right&quot; |Орын
! align=&quot;left&quot; |Атауы
! align=&quot;center&quot; |Құрылған жылы
! align=&quot;center&quot; |Биіктігі
! align=&quot;center&quot; |Орналасқан жері
! align=&quot;left&quot; class=&quot;unsortable&quot; |Суреті
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 1
| align=&quot;left&quot; | Herlev Hospital
| align=&quot;center&quot; | [[1976 жыл|1976]]
| align=&quot;center&quot; | 120 м
| align=&quot;center&quot; | Херлев

| align=&quot;left&quot; | [[Сурет:Kas-herlev-2004.jpg|118x118px]]
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 2
| align=&quot;left&quot; | Domus Vista
| align=&quot;center&quot; | [[1969 жыл|1969]]
| align=&quot;center&quot; | 102 м
| align=&quot;center&quot; | Фредериксберг

| align=&quot;left&quot; | [[Сурет:Domus_vista_3.jpg|133x133px]]
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 3
| align=&quot;left&quot; | Carlsberg
| align=&quot;center&quot; | [[1973 жыл|1973]]
| align=&quot;center&quot; | 88 м
| align=&quot;center&quot; | [[Копенгаген]]
| align=&quot;left&quot; |&lt;br&gt;
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 4
| align=&quot;left&quot; | Radisson Blu Scandinavia Hotel
| align=&quot;center&quot; | 1973
| align=&quot;center&quot; | 86 м
| align=&quot;center&quot; | Копенгаген

| align=&quot;left&quot; | [[Сурет:Kbh_Radisson_SAS_02.jpg|137x137px]]
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 5
| align=&quot;left&quot; | Ferring International Center
| align=&quot;center&quot; | [[2002 жыл|2002]]
| align=&quot;center&quot; | 80 м
| align=&quot;center&quot; | Копенгаген

| align=&quot;left&quot; | [[Сурет:Ferring_hoejhus_Oerestad_City.jpg|133x133px]]
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 6
| align=&quot;left&quot; | Rigshospitalet
| align=&quot;center&quot; | [[1970 жыл|1970]]
| align=&quot;center&quot; | 70 м
| align=&quot;center&quot; | Копенгаген

| align=&quot;left&quot; | [[Сурет:Rigshospitalet.jpg|100x100px]]
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 7
| align=&quot;left&quot; | Kongens Bryghus
| align=&quot;center&quot; | [[1997 жыл|1997]]
| align=&quot;center&quot; | 70 м
| align=&quot;center&quot; | Копенгаген
| align=&quot;left&quot; |&lt;br&gt;
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 8
| align=&quot;left&quot; | Radisson SAS Royal Hotel
| align=&quot;center&quot; | [[1960 жыл|1960]]
| align=&quot;center&quot; | 70 м
| align=&quot;center&quot; | Копенгаген

| align=&quot;left&quot; | [[Сурет:SAS_Royal_Hotel,_Copenhagen,_1955-1960.jpg|135x135px]]
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 9
| align=&quot;left&quot; | KPMG Huset
| align=&quot;center&quot; | [[2003 жыл|2003]]
| align=&quot;center&quot; | 64 м
| align=&quot;center&quot; | [[Орхус]]

| align=&quot;left&quot; | [[Сурет:Aarhus_KMPG_Huset.jpg|133x133px]]
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 10
| align=&quot;left&quot; | Prismet
| align=&quot;center&quot; | [[2001 жыл|2001]]
| align=&quot;center&quot; | 63 м
| align=&quot;center&quot; | Орхус

| align=&quot;left&quot; | [[Сурет:Gamle_by_i_Århus.jpg|133x133px]]
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 11
| align=&quot;left&quot; | Scandic Copenhagen City Hotel
| align=&quot;left&quot; |&lt;br&gt;
| align=&quot;center&quot; | 62 м
| align=&quot;center&quot; | Копенгаген

| align=&quot;left&quot; | [[Сурет:Scandic_Copenhagen.JPG|100x100px]]
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 12
| align=&quot;left&quot; | PSG Huset
| align=&quot;center&quot; | 2003
| align=&quot;center&quot; | 62 м
| align=&quot;center&quot; | Копенгаген
| align=&quot;left&quot; |&lt;br&gt;
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 13
| align=&quot;left&quot; | Aalborg Sygehus Afsnit Nord
| align=&quot;left&quot; |&lt;br&gt;
| align=&quot;center&quot; | 57 м
| align=&quot;center&quot; | [[Ольборг]]
| align=&quot;left&quot; |&lt;br&gt;

|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 14
| align=&quot;left&quot; | Odense Universitetshospital
| align=&quot;left&quot; |&lt;br&gt;
| align=&quot;center&quot; | 56 м
| align=&quot;center&quot; | [[Оденсе]]
| align=&quot;left&quot; |&lt;br&gt;
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 15
| align=&quot;left&quot; | Islands Brygge 30
| align=&quot;left&quot; |&lt;br&gt;
| align=&quot;center&quot; | 56 м
| align=&quot;center&quot; | Копенгаген
| align=&quot;left&quot; |&lt;br&gt;
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 16
| align=&quot;left&quot; | Danhostel Copenhagen City
| align=&quot;left&quot; |&lt;br&gt;
| align=&quot;center&quot; | 56 м
| align=&quot;center&quot; | Копенгаген
| align=&quot;left&quot; |&lt;br&gt;
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 17
| align=&quot;left&quot; | Domus Portus
| align=&quot;left&quot; |&lt;br&gt;
| align=&quot;center&quot; | 55 м
| align=&quot;center&quot; | Копенгаген
| align=&quot;left&quot; |&lt;br&gt;
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 18
| align=&quot;left&quot; | Højhus Langenæs 
| align=&quot;left&quot; |&lt;br&gt;
| align=&quot;center&quot; | 55 м
| align=&quot;center&quot; | Орхус
| align=&quot;left&quot; |&lt;br&gt;
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 19
| align=&quot;left&quot; | Høje Brygge
| align=&quot;center&quot; | 2001
| align=&quot;center&quot; | 53 м
| align=&quot;center&quot; | Ольборг
| align=&quot;left&quot; |&lt;br&gt;
|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 20
| align=&quot;left&quot; | Hotel Hvide Hus
| align=&quot;left&quot; |&lt;br&gt;
| align=&quot;center&quot; | 53 м
| align=&quot;center&quot; | Ольборг
| align=&quot;left&quot; |&lt;br&gt;

|- align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#F8F8FF&quot; valign=&quot;top&quot;
| align=&quot;right&quot; | 21
| align=&quot;left&quot; | Grøfthøjparken 159-163
| align=&quot;center&quot; | 1970
| align=&quot;center&quot; | 51 м
| align=&quot;center&quot; | Орхус
| align=&quot;left&quot; | [[Сурет:Grøfthøjhuset.jpg|100x100px]]
|}

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.emporis.com/wm/co/?id=100033 Emporis: Denmark]{{Deadlink|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://de.structurae.de/geo/geoid/index.cfm?ID=10752 Structurae: Denmark]{{Deadlink|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Санат:Елдер бойынша ғимараттар мен құрылыстар тізімі]]</text>
      <sha1>74ymxb0tw449zhm0znvn1g5btfigp72</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>568075</id>
    <revision>
      <id>3619547</id>
      <parentid>3619419</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:22:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Қызғалдақ Алпысбаева|Қызғалдақ Алпысбаева]] ([[User talk:Қызғалдақ Алпысбаева|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды</comment>
      <origin>3605409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6145" sha1="rwfez290ekjlyqe3i8q600pn3vekvw4" xml:space="preserve">'''Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы''' (синонимі: Конго-Қырым-Хазер геморрагиялық қызбасы, крымск-конголезски қызбасы, ортаазиялық геморрагиялық қызбасы, карахалак; Crimean-Congo hemorrhagic fever, Crimean hemorrhagic fever — англ.) — жедел вирусты ауру, табиғи ошақты зооноздыға қатысты. 

Екі толқынды қызбаны мінездейді, жалпы интоксикациямен және тромбогеморрагиялық синдроммен жүреді. Конго-Қырым ауруын алғаш рет рессей дәрігерлері 1944 жылы  тапқан, кейін бұл ауру [[Конго]]да, [[Нигерия]]да, [[Сенегал]]да, [[Кения]]да смпатталған.

== Конго-Қырым геморрагиялық қызбасының эпидемиологиясы ==
Вирустың резервуары болып майда жабайы құрт құмырсқалар жатады: [[орман тышқаны]], кішкентай [[сарышұнақ]], русак-қояны, [[құлақты кірпі]]. Кене тасмалдаушы және сақтаушы болып табылады, Hyalomma туыстастығынан шыққан. Ауру көбінесе маусымдық мезілдерге байланысты, әсіресе мамыр және тамыз айларында көп кездеседі (биздің елде көбінесе). Ауру көбінес Крымда байқалады, Астраханскта, Ростовск ауданында, Краснодарда және Ставропольскте және Орталық Азияда, Қытайда, Болгарияда, Югославияда, көбінесе Африка елінің Сахараның оңтүстігінде байқалады (Конго, Кения, Уганда, Нигерия және т.б.). Көбінесе ауру адамдардың 80%нің жастары 20 пен 60 жас аралығында шалдығады.

== Патогенезі ==
Инфекция көзі болып көбінесе кененің шаққан жері яғни тері немесе майда жарақаттар кезінде  ауру адаммен қарым қатынас кезінде  қан арқылы беріледі (аурухана ішілік жұқтыру ). Инфекциямен зақымдлған жерде ешқандай өзгерістер байқалмайды. Вирус қанға өтеді және  ретикулоэндотелиальды жүйенің клеткаларында жинақталады.Екіншілк зақымдалу кезінде айқын массивті вирустармен жалпылама интокцикация белгілері байқалады,қантамырлардың эндотелилері зақымдалады және айқын әртүрлі дәрежедегі  тромбогеморрагиялық синдром байқалады.

== Науқас адамның көзіндегі өзгерістер ==
Конго -Қырым геморрагиялық қызбасының асқынулары — сепсис, өкпенің ісінуі, ошақты пневмония, созылмалы бүйрек жеткіліксіздігі, отит, тромбофлебит пайда болуы мумкін.
== Диагноз және дифференциальды диагнозы == 
Эпидемиологиялық жағдайларды ескере отырып (эндемиялық аймақтарға баруы, мерзім, әртүрлі жердегі аурушаңдықтың көрсеткіштері және т.б.) және клиникалық симптомдарға енгізделеді: жедел басталуы, тез арада пайда болатын және айқын өте тез арада тромбогеморрагиялық синдром байқалуы мүмкін, толқын тәрізді дене температурасы, лейкопения, анемизация және т.б.

== Конго-Қырым геморрагиялық қызбасының белгілері және ағымы ==
* Инкубационды кезеңнің ұзақтығы 1 және 14 күн аралығында (жиі 2-7 күн). Продромальды көріністер болмайды. Ауру байқаусызда басталуы мумкін,ауру деп аурудың басталған бастапқы алғашқы сағаттарынан басталаған айтуға болады. Дене температурасы тез көтеріледі және кей кезде аурудың жеңіл түріндеде дене температурасы 39-40°С барады. Бастапқы кезеңдерінің өзіндеде жалпылама интоксикация белгілерін көруге болады, көптеген инфекциялық ауруларда болуы мумкін.
* Бастапқы кезінің өзі 3-4 күнге созылуы мумкін ( 1 мен 7 күн). Бұл кезде өте жоғарғы қызбамен жіне қатты әлсіздікпен көрінеді, қақсаушылық дененің, бастың ауруымен, бүкіл дененің қақсап ауруы, қатты бастың ауруы, бұлшық еттердің және суставтардың ауруы байқалады.&lt;ref&gt;[http://kazmedic.kz/archives/686 Геморрагиялық қызба] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160509082110/http://kazmedic.kz/archives/686 |date=2016-05-09 }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{commons|Category:Crimean-Congo hemorrhagic fever virus}}

[[Санат:Вирустық аурулар]]</text>
      <sha1>rwfez290ekjlyqe3i8q600pn3vekvw4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Джайлс Гилберт Скотт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>576180</id>
    <revision>
      <id>3619609</id>
      <parentid>3418164</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T23:51:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619609</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4785" sha1="bggjxl30j4xrm72qnsxmfv9b97lvjo5" xml:space="preserve">{{Сәулетші
 |есімі           = Джайлс Гилберт Скотт
 |шынайы есімі    = {{lang-en|Sir Giles Gilbert Scott}}
 |суреті          = 
 |ені             = 
 |сурет тақырыбы  =
 |ұлты            = 
 |азаматтығы      = 
 |туған күні      = 9.10.1880
 |туған жері      = {{flagicon|England}} [[Хампстед]], [[Мидлсекс]]
 |қайтыс болған күні   = 08.02.1960
 |қайтыс болған жері   = {{flagicon|England}} [[Блумсбери]], [[Үлкен Лондон]]
 |білімі          = 
 |жұмыс істеген қалалар = 
 |стиль           = 
 |басты құрылыстары     = 
 |қала құрылыс жобалары = 
 |ескерткіштерді жаңғырту   = 
 |іске аспаған жобалары     = 
 |ғылыми жұмыстары      = 
 |марапаттары      = 
 |қолтаңбасы       = 
 |ортаққор         = 
}}
'''Сэр Джайлс Гилберт Скотт''' ({{lang-en|Sir Giles Gilbert Scott}}, [[9 қараша]] [[1880 жыл]] – [[8 ақпан]] [[1960 жыл]]) әйгілі [[Англия|ағылшын]] сәулетшісі және дизайнері.

== Мансабы== 
[[Сурет:Red telephone box, St Paul's Cathedral, London, England, GB, IMG 5182 edit.jpg|thumb|right|200px|Әлемге танымал қызыл телефон күркесі]]
=== [[Қызыл телефон күркесі]] ===
Оның ең танымал туындысы — қызыл телефон күркесі. Әсем өнерлердің корольдік комиссиясы ең үздік телефон күркелері бойынша жариялаған байқаудың нәтижесінде Джайлс Гилберт Скоттың жұмысы ең сәтті деп таңдалды.

«Kiosk no. 2» (қысқаша «K2») атты телефон күркесінің жобасы іске сәтті асырылды. Күркенің биіктігі 2,7 метрді құрады. Сәулетші оны құру үшін [[шойын]] мен жуан шыныны қолданды. Алғашқы кезде күрке күміс түспен боялған, бірақ «К2» моделі арбиған және ауыр болғандықтан, оны жетілдіру бойынша шешім қабылданды.

«К3» моделі морт болғандықтан, ол жарамсыздыққа тез келетін. Кейін, онын орынан соңғы «К6» моделі келді, және бұл модель ең сәтті болды. Сол кезде ол бүкіл әлемге танымал қызыл түске боялды.

=== [[Ливерпуль соборы]] ===
Сәулетшінің тағы бір танымал жұмысы — [[Ливерпуль]]дегі католиктік соборы. Кам өзенінің батыс жағалауында орналасқан неоготилкалық стиліндегі діни құрылыс. Оның құрылысы [[1904 жыл]]ы басталып, бірақ [[1970 жылдар|1970-ші жылдары]] ғана аяқталды. Собор Англиядағы ең ірі собор болып табылады. 

=== [[Ватерлоо көпірі]] ===
Әртүрлі жылдары қолға алынған Ватерлоо көпірін қайта құру жұмыстарын өткізудің сәтсіз әрекеттерінен кейін, жаңа жобаны жасауды Джайлс Гилберт Скотт өз жауапкершілігіне алды. [[1937 жыл]]ы көпірдің қайта құру жұмыстары аяқталды. Бұл қарапйым темір-бетонды құрылым. Көпірдің үстінен автомобиль қозғалысына арналған 6 жолақ және екі жағынан екі жаяужол өтеді.

== Сілтемелер ==
{{Commons category}}
*[http://www.racollection.org.uk/ixbin/indexplus?_IXACTION_=file&amp;_IXFILE_=templates/full/person.html&amp;_IXTRAIL_=Academicians&amp;person=6125 Profile on Royal Academy of Arts Collections] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160921153608/http://www.racollection.org.uk/ixbin/indexplus?_IXACTION_=file&amp;_IXFILE_=templates/full/person.html&amp;_IXTRAIL_=Academicians&amp;person=6125 |date=2016-09-21 }}
*[http://www.designmuseum.org/design/giles-gilbert-scott Design Museum biography]{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140701061952/http://designmuseum.org/design/giles-gilbert-scott |date=2014-07-01 }}

[[Санат:Англия сәулетшілері]]</text>
      <sha1>bggjxl30j4xrm72qnsxmfv9b97lvjo5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Жандосов ауылдық округі</title>
    <ns>0</ns>
    <id>585162</id>
    <revision>
      <id>3619705</id>
      <parentid>3236113</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T11:07:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Almatrkh</username>
        <id>172335</id>
      </contributor>
      <origin>3619705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2315" sha1="eusvrsixavskh4j7as5bfidng4ke3v3" xml:space="preserve">{{Қазақстан ауылдық округі|Атауы=Жандосов ауылдық округі|Облысы=Алматы облысы|Ауданы=[[Қарасай ауданы]]|Құрылған уақыты=|Орталығы=[[Жандосов ауылы|Жандосов]]|Енеді=3 ауыл|Тұрғыны={{өсім}}11216|Санақ жылы=[[2021 жыл|2021]]|Тығыздығы=|Жер аумағы=|Әкімі=|Телефон коды=|Пошта индексі=}}
'''Жандосов ауылдық округі''' — [[Алматы облысы]] [[Қарасай ауданы]]ндағы әкімшілік бірлік. 
[[Сурет:Жандосов ауылдық округі.jpg|нобай]] 

== Әкімшілік құрамы ==
Құрамына [[Жандосов ауылы|Жандосов]], [[Қайрат (Қарасай ауданы)|Қайрат]], [[Шалқар (Қарасай ауданы)|Шалқар]] ауылдары кіреді. Орталығы – Жандосов ауылы.  

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ Халқының саны (2009, 2021)&lt;ref&gt;[https://stat.gov.kz/national/2021/ 2021 жылғы ұлттық халық санағының қорытындылары]&lt;/ref&gt;
|-
! Елді мекен !! 2009 !! 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Ерлер 2009 !! Ерлер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен !! Әйелдер 2009 !! Әйелдер 2021 !! 2021 2009-ға пайызбен
|-
| [[Жандосов ауылы|Жандосов]] ауылы ||5425 ||{{өсім}}6701 ||123,5 ||2676 ||{{өсім}}3341 ||124,9 ||2749 ||{{өсім}}3360 ||122,2
|-
| [[Қайрат (Қарасай ауданы)|Қайрат]] ауылы ||178 ||{{өсім}}359 ||201,7 ||90 ||{{өсім}}175 ||194,4 ||88 ||{{өсім}}184 ||209,1
|-
| [[Шалқар (Қарасай ауданы)|Шалқар]] ауылы ||3089 ||{{өсім}}4156 ||134,5 ||1531 ||{{өсім}}2034 ||132,9 ||1558 ||{{өсім}}2122 ||136,2
|-
| '''Жалпы саны''' ||8692 ||{{өсім}}11216 ||129 ||4297 ||{{өсім}}5550 ||129,2 ||4395 ||{{өсім}}5666 ||128,9
|}

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Қарасай ауданы ауылдық округтері}}
 
[[Санат:Қарасай ауданы ауылдық округтері]]</text>
      <sha1>eusvrsixavskh4j7as5bfidng4ke3v3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Әкелер күні</title>
    <ns>0</ns>
    <id>593651</id>
    <revision>
      <id>3619541</id>
      <parentid>3619459</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:07:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Венера 1973|Венера 1973]] ([[User talk:Венера 1973|т]]) өңдемелерінен [[User:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] соңғы нұсқасына қайтарды</comment>
      <origin>3561465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1972" sha1="safsockc5lewepjv3vk23l3ix0zjuis" xml:space="preserve">'''Әкелер күні''' — жыл сайын көптеген елдерде әкелердің құрметіне атап өтілетін мереке. 

== Тарихы ==
[[1929 жыл]]ғы [[19 маусым]]да [[АҚШ]]-та алғашқы рет өткізілді. Осы мерекелік шараның ұйымдастырушысы Миссис Доддтан [[Спокан (Вашингтон)|Спокан]] қаласынан, Вашингтон штаттарынан болған. Ол өзінің әкесі мен баланы тәрбиелеп жүрген барлық әкелергді жоғары бағалайтынын білдіргісі келген. Мерекені ұйымдастырушының әкесін Уильям Смарт деп атаған. Оның әйелі алты жастағы баланың туған күні қыршынынан кетеді. Бірақ жалғыз басты әке 6 баласын жақсы тәрбиелеп шығады. Уильям азаматтық соғыс ардагері болды.
 
Осы күні АҚШ-та ұлттық мереке 1966 жылы АҚШ президенті [[Линдон Джонсон]] маусымның үшінші жексенбісін ұлттық мереке деп жариялады. Дәстүр бойынша, жыл сайынғы мерекелік іс-шаралар кезінде мемлекет қарапайым азаматтар балаларды тәрбиелеп отырған төмен табыстары бар әкеге қолдау көрсетуге асығады. Уақыт өте келе, отбасылық құндылықтарды құрметтейтін басқа елдер де осы күні АҚШ-қа еріп, әке-шешеге құрмет көрсетті.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Мейрамдар]]
[[Санат:Ерлер]]</text>
      <sha1>safsockc5lewepjv3vk23l3ix0zjuis</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Марибор (футбол клубы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>597828</id>
    <revision>
      <id>3619551</id>
      <parentid>3492292</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:28:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>71333</id>
      </contributor>
      <origin>3619551</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3752" sha1="e7hazji2q60u2fy2yik9ykd3ouejnqa" xml:space="preserve">{{Футбол клубы
 |атауы           = {{flagicon|SLO}} Марибор 
 |логотипі        = NK Maribor.svg
 |толық атауы     = Nogometni Klub Maribor
 |лақап аты       = 
 |құрылған        = [[1960 жыл]]
 |стадионы        =  Людски врт, Марибор
 |сыйымдылығы     = 12 702
 |иесі            = 
 |президенті   = Драго Цотар
 |жаттықтырушы    = {{flagicon|SLO}} Боштьян Цесар
 |капитаны        =  {{flagicon|Бразилия}} Маркос Таварес
 |рейтингі        = 
 |жарыс           =  [[Футболдан Словения чемпионаты|Бірінші лига]]
 |маусым          = 2025/26
 |орын            = 5.
| pattern_la1 =_maribor2425h
| pattern_b1 = _maribor2425h
| pattern_ra1 =_maribor2425h
| pattern_sh1 = _maribor2425h
| pattern_so1 = _maribor2425hl
| leftarm1 = 712098
| body1 =712098
| rightarm1 = 712098
| shorts1 =712098
| socks1 = 712098
| pattern_la2 = _maribor2425a
| pattern_b2 = _maribor2425a
| pattern_ra2 = _maribor2425a
| pattern_sh2 =_maribor2425a
| pattern_so2 =_maribor2425al
| leftarm2 =FFFFFF
| body2 =FFFFFF
| rightarm2 =FFFFFF
| shorts2 = FFFFFF
| socks2 = FFFFFF
}}
'''«Марибор» футбол клубы''' ({{lang-sl|Nogometni Klub Maribor}}) — [[Словения]] футбол клубы, [[Марибор]] қаласынан. Ешқашан жоғары топтан төмен түспеген Словениядағы үш клубтың бірі. Словенияның солтүстік-шығысындағы Төменгі Штирия аймағының клубы. 

[[1960 жыл]]ы құрылған соң [[1991 жыл]]ға дейін Югославия чемпионатында өнер көрсетті. Бірақ көбіне бірінші лигада ойнап, жоғары топта сирек ойнады. Словения тәуелсіздік алған соң, елдің ең озық клубтарының біріне айналды. Еуро турнирлерге де жыл сайын қатысып, 1999–2000 жылғы маусымда УЕФА Чемпиондар Лигасының топтық турниріне шықты. Осы көрсеткішті 2015/16 жылғы маусымда да қайталады.

==Тарихы==

==Жетістіктері==
*'''Словенияның 16 дүркін чемпионы:''' 1996/97, 1997/98, 1998/99, 1999/00, 2000/01, 2001/02, 2002/03, 2008/09, 2010/11, 2011/12, 2012/13, 2013/14, 2014/15, 2016/17, 2018/19, 2021/22
*'''Словения кубогының 9 дүркін иегері:''' 1991/92, 1993/94, 1996/97, 1998/99, 2003/04, 2009/10, 2011/12, 2012/13, 2015/16
*'''Словения суперкубогының 4 дүркін иегері:''' 2009, 2012, 2013, 2014
*'''2006 жылғы УЕФА Интертото кубогының''' жеңімпаздарының бірі.

== Атақты ойыншылары ==
* {{Flagicon|SLO}} [[Муамер Вугдалич]]
* {{Flagicon|SLO}} [[Младен Дабанович]]
* {{Flagicon|SLO}} [[Амир Карич]]
* {{Flagicon|SLO}} [[Матьяж Кек]]
* {{Flagicon|SLO}} [[Зоран Павлович]]
* {{Flagicon|SLO}} [[Суад Филекович]]
* {{Flagicon|SLO}} [[Алеш Чех]]
* {{Flagicon|SLO}} [[Настя Чех]]

== Сілтемелер ==
* [http://www.nkmaribor.com/ Клубтың ресми сайты]

[[Санат:Словения футбол клубтары]]
[[Санат:1960 жылы құрылған футбол клубтары]]
[[Санат:Интертото кубогының жеңімпаз клубтары]]</text>
      <sha1>e7hazji2q60u2fy2yik9ykd3ouejnqa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Либертадорес кубогының финалы 2018</title>
    <ns>0</ns>
    <id>614750</id>
    <revision>
      <id>3619608</id>
      <parentid>3530619</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T23:00:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DimiDimi</username>
        <id>116295</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]])  [[File:CONMEBOL Libertadores wordmark.png]] → [[File:Conmebol-libertadores.svg]] png &gt; svg</comment>
      <origin>3619608</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13205" sha1="r5nxfpvjbl9codspk11qe8vmds2lt1d" xml:space="preserve">{{Футбол матчы
 | атауы     =Либертадорес кубогы 2018 (финал)
 | шынайы атауы     =
 | логотип     =Conmebol-libertadores.svg
 | ені     =350px
 | сипаттама     =
 | турнир     =[[Либертадорес кубогы 2018]]
 | команда1     =[[Бока Хуниорс]]
 | үйде     =
 | команда2     =[[Ривер Плейт]]
 | қонақ     =
 | команда1ел     ={{Flagicon|Аргентина}}  
 | команда2ел     ={{Flagicon|Аргентина}}  
 | команда1есеп     =3
 | есеп1     =
 | үйде_барлығы     =
 | команда2есеп     =5
 | есеп2     =
 | қонақ_барлығы     =
 | детальдар     =
 | бірніші ойын     =2:2
 | команда1есеп1     =2
 | команда2есеп1     =2
 | дата     =[[11 қараша]] [[2018 жыл|2018]]
 | стадион     =Бомбонера
 | қала     =[[Буэнос-Айрес]]
 | 1аматч ойыншысытитул     =
 | 1аматч ойыншысы     =
 | 1бматч ойыншысытитул     =
 | 1бматч ойыншысы     =
 | арбитр     =
 | көрермендер     =
 | ауа райы     =
 | екінші ойын=3:1
 | команда1есеп2     =1
 | команда2есеп2     =3
 | детальдар2     =
 | дата2     =[[9 желтоқсан]] [[2018 жыл|2018]]
 | стадион2     =[[Сантьяго Бернабеу (стадион)|Сантьяго Бернабеу]]
 | қала2     =[[Мадрид]]
 | 2аматч ойыншысытитул     =
 | 2аматч ойыншы     =
 | 2бматч ойыншысытитул     =
 | 2бматч ойыншы     =
 | арбитр2     =
 | көрермендер2     =
 | ауа райы2     =
 | алдыңғы     =[[Либертадорес кубогының финалы 2017|2017]]
 | келесі =[[Либертадорес кубогының финалы 2019|2019]]
}}
'''[[Либертадорес кубогы 2018|2018 жылғы Либертадорес кубогының]] финалы''' 11 қараша және 9 желтоқсан күндері өткізілді. Алдын-ала белгіленген кесте бойынша қарымта ойын 22 қарашада өткізілуі тиіс болатын. Футбол жанкүйерлерініңі жиі-жиі бой көтерген бұзақылықтарына орай, финалдық матчтардың қарымта ойыны Испанияның астанасы [[Мадрид|Мадридте]] ойналды. Бұл Еруопада ойналған тұңғыш Либертадорес матчы. Финалда аргентиналық қос бітіспес қарсыластар &quot;[[Ривер Плейт]]&quot; пен &quot;[[Бока Хуниорс]]&quot; өзара кездесіп, &quot;Ривер Плейт&quot; жеңіске жетті — 2:2, 3:1.

&quot;Ривер Плейт&quot; футболшылары 2018 жылғы Клубтар арасындағы әлем біріншілігіне жолдама алды.

== Матч ==

=== Бірінші матч ===
{{Матч туралы есептеме
|мерзімі    = [[11 қараша]] 2018&lt;br&gt;16:00 [[UTC-3]]
|стадион  = {{flagicon|Аргентина|18px}} «[[Бомбонера]]», [[Буэнос-Айрес]]
|команда1 = [[Бока Хуниорс]] {{flagicon|Аргентина|18px}}
|есеп= 2:2
|команда2 = [[Ривер Плейт]] {{flagicon|Аргентина|18px}}
|голдар1    = [[Рамон Абила]] {{гол|33}}&lt;br&gt; [[Дарио Бенедетто]] {{гол|45+}}
|голдар2    = [[Лукас Пратто]] {{гол|35}}&lt;br&gt; [[Карлос Искиердос]] {{гол|61}} авт
}}
{| width=92%
|-
|{{Football kit
 |pattern_la = _Boca Juniors 2018-19 Uniforme Titular
 |pattern_b  = _Boca Juniors 2018-19 Uniforme Titular
 |pattern_ra = _Boca Juniors 2018-19 Uniforme Titular
 |pattern_sh = _Boca Juniors 2018-19 Uniforme Titular
 |pattern_so = _Boca Juniors 2018-19 Uniforme Titular
 |leftarm    = 0F1E5A
 |body       = 0F1E5A
 |rightarm   = 0F1E5A
 |shorts     = 0F1E5A
 |socks      = 0F1E5A
 |title      = {{nowrap|Бока Хуниорс}}
}}
|{{Football kit
 |pattern_la = _left
 |pattern_b  = _river1819h
 |pattern_ra = _right
 |pattern_sh = _adidaswhite
 |pattern_so = _river1819h
 |leftarm    = FFFFFF
 |body       = FFFFFF
 |rightarm   = FFFFFF
 |shorts     = 000000
 |socks      = FFFFFF
 |title      = {{nowrap|Ривер Плейт}}
}}
|}
{| width=&quot;100%&quot;
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;40%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''12'''||{{flagicon|ARG}} [[Агустин Росси]]
|-
|RB ||'''29'''||{{flagicon|ARG}} [[Леандро Хара]] || {{СҚ|37}} || {{алаңнан|83}}
|-
|CB ||'''21'''||{{flagicon|ARG}} [[Карлос Искьердос]]
|-
|CB ||'''6''' ||{{flagicon|ARG}} [[Лисандро Магаллан]]
|-
|LB ||'''20'''||{{flagicon|URU}} [[Лукас Оласа]]
|-
|CM ||'''15'''||{{flagicon|URU}} [[Найтан Нандес]]
|-
|CM ||'''16'''||{{flagicon|COL}} [[Вильмар Барриос]]
|-
|CM ||'''8''' ||{{flagicon|ARG}} [[Пабло Перес]] (к)
|-
|RW ||'''22'''||{{flagicon|COL}} [[Себастьян Вилья Кано]] || {{СҚ|43}} || {{алаңнан|73}}
|-
|CF ||'''17'''||{{flagicon|ARG}} [[Рамон Абила]] || {{СҚ|48}}
|-
|LW ||'''7''' ||{{flagicon|ARG}} [[Кристиан Павон]] || || {{алаңнан|27}}
|-
|colspan=3|'''Алаңға шыққандар:'''
|-
|DF ||'''24'''||{{flagicon|ARG}} [[Хулио Буффарини]] || || {{алаңға|83}}
|-
|FW ||'''18'''||{{flagicon|ARG}} [[Дарио Бенедетто]] || || {{алаңға|27}}
|-
|FW ||'''23'''||{{flagicon|ARG}} [[Карлос Тевес]] || {{СҚ|90+5}} || {{алаңға|73}}
|-
|colspan=3|'''Бапкер:'''
|-
|colspan=3|{{flagicon|ARG}} [[Гильермо Баррос Скелетто]]
|}
|valign=&quot;top&quot;|[[File:Boca Juniors vs River Plate 2018-11-11.svg|300px]]
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%; margin:auto&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''1''' ||{{flagicon|ARG}} [[Франко Армани]]
|-
|CB ||'''2''' ||{{flagicon|ARG}} [[Хонатан Майдана]] (к)
|-
|CB ||'''28'''||{{flagicon|ARG}} [[Лукас Мартинес Карта]] || || {{алаңнан|58}}
|-
|CB ||'''22'''||{{flagicon|ARG}} [[Хавьер Пинола]]
|-
|RWB||'''29'''||{{flagicon|ARG}} [[Госало Монтиэль]]
|-
|LWB||'''20'''||{{flagicon|ARG}} [[Мильтон Каско|Милтон Каско]]||{{СҚ|67}}
|-
|CM ||'''15'''||{{flagicon|ARG}} [[Эсекьель Паласиос]]
|-
|CM ||'''24'''||{{flagicon|ARG}} [[Энцо Перес]] || || {{алаңнан|75}}
|-
|CM ||'''10'''||{{flagicon|ARG}} [[Пити Мартинес]] || || {{алаңнан|77}}
|-
|CF ||'''19'''||{{flagicon|COL}} [[Рафаэль Сантос Борре]] || {{СҚ|75}}
|-
|CF ||'''27'''||{{flagicon|ARG}} [[Лукас Пратто]]
|-
|colspan=3|'''Алаңға шыққандар:'''
|-
|MF ||'''5''' ||{{flagicon|ARG}} [[Бруно Сукулини]] || || {{алаңға|75}}
|-
|MF ||'''8''' ||{{flagicon|COL}} [[Хуан Кинтеро]] || || {{алаңға|77}}
|-
|MF ||'''26'''||{{flagicon|ARG}} [[Игнасио Мартин Фернандес|Игнасио Фернандес]]||  || {{алаңға|58}}
|-
|-
|colspan=3|'''Бапкер:'''
|-
|colspan=3|{{flagicon|ARG}} [[Матиас Бискай]]
|}
|}
----

===Қарымта матч===
{{Матч туралы есептеме
|мерзімі     = [[9 желтоқсан]] 2018&lt;br&gt;20:30 [[UTC+1]]
|стадион  = {{flagicon|Испания|18px}} «[[Сантьяго Бернабеу (стадион)|Сантьяго Бернабеу]]», [[Мадрид]]
|команда1 = [[Ривер Плейт]] {{flagicon|Аргентина|18px}}
|есеп= 3:1
|команда2 = [[Бока Хуниорс]] {{flagicon|Аргентина|18px}}
|голдар1    = [[Лукас Пратто]] {{гол|68}}&lt;br&gt;[[Хуан Кинтеро]] {{гол|109}}&lt;br&gt;[[Гонсало Николас Мартинес]] {{гол|120+2}}
|голдар2    = [[Дарио Бенедетто]] {{гол|44}}
}}
{| width=92%
|-
|{{Football kit
 |pattern_la = _left
 |pattern_b  = _river1819h
 |pattern_ra = _right
 |pattern_sh = _adidaswhite
 |pattern_so = _river1819h
 |leftarm    = FFFFFF
 |body       = FFFFFF
 |rightarm   = FFFFFF
 |shorts     = 000000
 |socks      = FFFFFF
 |title      = {{nowrap|Ривер Плейт}}
}}
|{{Football kit
 |pattern_la = _Boca Juniors 2018-19 Uniforme Titular
 |pattern_b  = _Boca Juniors 2018-19 Uniforme Titular
 |pattern_ra = _Boca Juniors 2018-19 Uniforme Titular
 |pattern_sh = _Boca Juniors 2018-19 Uniforme Titular
 |pattern_so = _Boca Juniors 2018-19 Uniforme Titular
 |leftarm    = 0F1E5A
 |body       = 0F1E5A
 |rightarm   = 0F1E5A
 |shorts     = 0F1E5A
 |socks      = 0F1E5A
 |title      = {{nowrap|Бока Хуниорс}}
}}
|}
{| width=&quot;100%&quot;
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;40%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''1''' ||{{flagicon|ARG}} [[Франко Армани]]
|-
|RB ||'''29'''||{{flagicon|ARG}} [[Госало Монтьел]] || || {{алаңнан|74}}
|-
|CB ||'''2''' ||{{flagicon|ARG}} [[Хонатан Майдана]] || {{СҚ|83}}
|-
|CB ||'''22'''||{{flagicon|ARG}} [[Завьер Пинола]]
|-
|LB ||'''20'''||{{flagicon|ARG}} [[Мильтон Каско|Милтон Каско]]||{{СҚ|120+1}}
|-
|CM ||'''24'''||{{flagicon|ARG}} [[Энцо Перес]]
|-
|CM ||'''23'''||{{flagicon|ARG}} [[Леандро Понцио]] (к) ||{{СҚ|27}} || {{алаңнан|58}}
|-
|RW ||'''26'''||{{flagicon|ARG}} [[Игнасио Мартин Фернандес|Игнасио Фернандес]]||{{СҚ|81}} || {{алаңнан|111}}
|-
|AM ||'''15'''||{{flagicon|ARG}} [[Эсекьель Паласиос]] || || {{алаңнан|97}}
|-
|LW ||'''10'''||{{flagicon|ARG}} [[Пити Мартинес]]
|-
|CF ||'''27'''||{{flagicon|ARG}} [[Лукас Пратто]]
|-
|colspan=3|'''Алаңға шыққандар:'''
|-
|MF ||'''5''' ||{{flagicon|ARG}} [[Бруно Сукулини]] || || {{алаңға|111}}
|-
|MF ||'''8''' ||{{flagicon|COL}} [[Хуан Кинтеро]] || || {{алаңға|58}}
|-
|MF ||'''18'''||{{flagicon|URU}} [[Камило Маяда]] || || {{алаңға|74}}
|-
|FW ||'''9''' ||{{flagicon|ARG}} [[Хулиан Альварес]] || || {{алаңға|97}}
|-
|colspan=3|'''Бас бапкер:'''
|-
|colspan=3|{{flagicon|ARG}} [[Матиас Бискай]]
|}
|valign=&quot;top&quot;|[[File:River Plate vs Boca Juniors 2018-12-09.svg|300px]]
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%; margin:auto&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=25| !!width=25|
|-
|GK ||'''1''' ||{{flagicon|ARG}} [[Эстебан Андрада]]
|-
|RB ||'''24'''||{{flagicon|ARG}} [[Хулио Буффарини]] || || {{алаңнан|111}}
|-
|CB ||'''21'''||{{flagicon|ARG}} [[Карлос Искьердос]]
|-
|CB ||'''6''' ||{{flagicon|ARG}} [[Лисандро Магальян]]
|-
|LB ||'''20'''||{{flagicon|URU}} [[Лукас Оласа]]
|-
|CM ||'''15'''||{{flagicon|URU}} [[Найтан Нандес]]
|-
|CM ||'''16'''||{{flagicon|COL}} [[Вильмар Барриос]] || {{қуылды|2|87|92}}
|-
|CM ||'''8''' ||{{flagicon|ARG}} [[Пабло Перес]] (к) || {{СҚ|43}} || {{алаңнан|89}}
|-
|RW ||'''22'''||{{flagicon|COL}} [[Себастьян Вилья Кано]] || || {{алаңнан|96}}
|-
|CF ||'''18'''||{{flagicon|ARG}} [[Дарио Бенедетто]] || || {{алаңнан|62}}
|-
|LW ||'''7''' ||{{flagicon|ARG}} [[Кристиан Павон]]
|-
|colspan=3|'''Алаңға шыққандар:'''
|-
|DF ||'''29'''||{{flagicon|ARG}} [[Леонардо Хара]] || || {{алаңға|96}}
|-
|MF ||'''5''' ||{{flagicon|ARG}} [[Фернандо Гаго]] || || {{алаңға|89}}
|-
|FW ||'''17'''||{{flagicon|ARG}} [[Рамон Абила]] || || {{алаңға|62}}
|-
|FW ||'''23'''||{{flagicon|ARG}} [[Карлос Тевес]] || {{СҚ|120+1}} || {{алаңға|111}}
|-
|colspan=3|'''Бас бапкер:'''
|-
|colspan=3|{{flagicon|ARG}} [[Густаво Баррос Скелетто]]
|}
|}

== Сілтемелер ==
* {{cite web|url=http://rsssf.com/sacups/copa2018.html|title=Copa Libertadores de América 2018|author=Erik Francisco Lugo, Karel Stokkermans|publisher=[[Rec.Sport.Soccer Statistics Foundation]] |date=2018-11-22|lang=en|accessdate=2018-11-25}}
* [http://www.conmebol.com/es/copa-libertadores-2018 CONMEBOL Libertadores 2018], CONMEBOL.com{{es icon}}
{{Либертадорес кубогы}}
[[Санат:Либертадорес кубогының финалдары]]
[[Санат:2018 жылғы футбол]]
[[Санат:Бока Хуниорс ФК ойындары]]
[[Санат:Ривер Плейт ФК ойындары]]
{{DEFAULTSORT: 2018 (финал)}}</text>
      <sha1>r5nxfpvjbl9codspk11qe8vmds2lt1d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дубай (футбол клубы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>626332</id>
    <revision>
      <id>3619662</id>
      <parentid>2833578</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T08:13:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619662</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2534" sha1="tmyo90dm2mze1g9le4wqmoubva5pa27" xml:space="preserve">{{Футбол клубы
 |атауы           = {{flagicon|БАӘ}} Дубай ФК
 |ағымдағы маусым   = 
 |логотипі        = 
 |толық атауы     = 
 |лақап аты       = 
 |құрылған        = 1996
 |таратылды       = 2017
 |стадионы        = Дубай Клуб стэдиум, [[Дубай]]
 |сыйымдылығы     = 
 |иесі            = 
 |президенті      = 
 |директоры       = 
 |бас директоры   = 
 |жаттықтырушы    = 
 |капитаны        = 
 |рейтингі        = 
 |бюджеті         = 
 |жарыс           = БАӘ Про-Лигасы
 |маусым          = 2016/17
 |орын            = 2-ші
 |сайты           = 
| pattern_la1 = 
| pattern_b1  = 
| pattern_ra1 = 
| pattern_sh1 = 
| pattern_so1 = 
| leftarm1    = DAC754
| body1       = DAC754
| rightarm1   = DAC754
| shorts1     = 191970
| socks1      = DAC754
| pattern_la2 = 
| pattern_b2  = 
| pattern_ra2 = 
| pattern_sh2 = 
| pattern_so2 = 
| leftarm2    = 191970
| body2       = 191970
| rightarm2   = 191970
| shorts2     = DAC754
| socks2      = 191970
}}

'''«Дубай»''' ({{lang-ar|نادي دبي الثقافي الرياضي}}) — 1996 жылы құрылып, 2017 жылы таратылған [[Біріккен Араб Әмірліктері|Біріккен Араб Әмірліктеріндегі]] футбол клубы. Араб елдері лигасында ойнаған.

== Тарихы ==
Өз алаңындағы ойындарын &quot;Дубай Клаб стэдиумда&quot; өткізіп келді (Сыйымдылығы 7500). 

2017 жылы Дубайдың  &quot;[[Әл-Шабаб (футбол клубы, Дубай)|Әл-Шабаб]]&quot;, &quot;[[Шабаб Әл-Ахли|Әл-Ахли]]&quot; клубтарымен бірікті де, нәтижесінде &quot;Шабаб Әл-Ахли Дубай&quot; клубы жаңңадан құрылды.

== Сілтемелер ==

* [http://www.alwaslsc.ae/ Ресми сайт] {{ref-en}}
* [http://int.soccerway.com/teams/united-arab-emirates/al-wasl-dubai/ Soccerway.ru]
* [http://www.transfermarkt.co.uk/en/al-wasl-sports-club/startseite/verein_16214.html Transfermarket.co.uk]
* [http://www.proleague.ae/en/club/al-wasl.html Профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927133007/http://www.proleague.ae/en/club/al-wasl.html |date=2011-09-27 }}
{{Бастама}}&lt;br /&gt;
[[Санат:БАӘ футбол клубтары]]</text>
      <sha1>tmyo90dm2mze1g9le4wqmoubva5pa27</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Копер (футбол клубы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>626477</id>
    <revision>
      <id>3619539</id>
      <parentid>3474858</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:07:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>71333</id>
      </contributor>
      <origin>3619539</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2332" sha1="nsjeqc4x02cy0i8ip4fx1sucaatxa5a" xml:space="preserve">{{Футбол клубы
 |атауы           = {{flagicon|SLO}} Копер
 |ағымдағы маусым   = 
 |логотипі        = 
 |толық атауы     = 
 |лақап аты       = 
 |құрылған        = 1955
 |таратылды       = 
 |стадионы        =  [[Бонифика]]
 |сыйымдылығы     = 4500
 |иесі            = 
 |президенті      = 
 |директоры       = 
 |бас директоры   = 
 |жаттықтырушы    = {{flagicon|Хорватия}} [[Игор Памич]]
 |капитаны        = 
 |рейтингі        = 
 |бюджеті         = 
 |жарыс           = Словения 1-лигасы
 |маусым          = 2025/26
 |орын            = '''2.'''
 |сайты           = 
|pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=
|leftarm1=FFEC60|body1=FFEC60|rightarm1=FFEC60|shorts1=0000FF|socks1=FFEC60
|pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=
|leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF
}}
'''«Копер»''' — [[Словения|Словенияның]] [[Копер]] қаласындағы футбол клубы. [[1955 жыл|1955 жылы]] &quot;Аврора&quot; және &quot;Медуза&quot; клубтарының бірігуінен құрылған. Кейін де атауы бірнеше рет өзгерді: 

* 1990:  «Копер Каподистрия».
* 2002: «Копер».
* 2003:  «Анет Копер».
* 2008: «Лука Копер».

Өз алаңындағы ойындарын &quot;[[Бонифика]]&quot; стадионында өткізеді. 

Клуб тек 2000 жылдардан соң ғана күшейді. 2009 жылы тұңғыш рет Словения чемпионы атанды.

== Жетістіктері ==

* '''Словения чемпионы:''' 2009/10
* '''Словения кубогы (3):''' 2006, 2007, 2015
* Словения кубогының финалисі: 2009
* Словения суперкубогы: 2010

== Сілтемелер ==
* [http://www.fckoper.si/ Ресми сайт] {{ref-sl}}
* * [http://www.ofsajd.com/cgi-bin/Ofsajd?content=nogopedija&amp;id=Koper ofsajd.com]{{Deadlink|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{ref-sl}}

[[Санат:Словения футбол клубтары]]</text>
      <sha1>nsjeqc4x02cy0i8ip4fx1sucaatxa5a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар/қазан 2020</title>
    <ns>14</ns>
    <id>628914</id>
    <revision>
      <id>3619550</id>
      <parentid>3619325</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:27:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Zhanbolat Umbetov|Zhanbolat Umbetov]] ([[User talk:Zhanbolat Umbetov|т]]) өңдемелерінен [[User:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] соңғы нұсқасына қайтарды</comment>
      <origin>2722329</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="179" sha1="a2baqz1mamsbqe7y2twf7enbglyl2jb" xml:space="preserve">{{Жасырын санат}}
{{Тексерілмеген мақала/Айлар бойынша}}
[[Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар]]</text>
      <sha1>a2baqz1mamsbqe7y2twf7enbglyl2jb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:Мағыпар</title>
    <ns>3</ns>
    <id>642479</id>
    <revision>
      <id>3619566</id>
      <parentid>3607730</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T14:31:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>جودت</username>
        <id>166915</id>
      </contributor>
      <comment>/* Help */ жаңа бөлім</comment>
      <origin>3619566</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="129472" sha1="nsbyw7iavdsipkkj5li0ghg8ucalglq" xml:space="preserve">{{Template:Қош_келдіңіз|realName=|name=Мағыпар}}

-- &lt;font color=&quot;#009900&quot;&gt;[[Қатысушы:Мұхамеджан Амангелді|&lt;span style=&quot;font-family:Georgia;&quot;&gt;&lt;i&gt;Мұхамеджан А.А.&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;]]&lt;/font&gt; [[Қатысушы талқылауы:Мұхамеджан Амангелді|&lt;span style=&quot;font-size:90%&quot;&gt;&lt;font color=&quot;#0000FF&quot;&gt;(талқылауы)&lt;/font&gt;&lt;/span&gt;]] 14:55, 2020 ж. маусымның 29 (+06)

== Сөздерге сілтеу ==

Мақалаға тікелей қатысы жоқ әрі дұрыс сілтеме жасауыңызды доғарыңыз! Атырау облысы десе атырауға бір бөлек облысқа бір бөлек сияқты сілтеме жасауға болмайды. Тек тікелей мақалаға қатысты нәрселер болу керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 11:34, 2020 ж. шілденің 2 (+06)

== Жаңа мақала ==

Мақала жазғанда жалпы санат қоя салмай мақалаға тікелей қатысты санат қою керек, интеруики ұмытпаңыз. Сосын дереккөздер көшіре салмай қазақстандық сайттардан алу керек. Бір сөзде он рет сілтеудің қажеті жоқ --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 17:38, 2020 ж. шілденің 10 (+06)

== Сурет ==

Сурет:Атырау.Формация АҚ.jpg 
*Фармация АҚ деп өзгерте қоясыңдар ма?--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:46, 2020 ж. шілденің 10 (+06)

== Интервал сақтау ==

Неге дереккөздеріңіз сөйлемнен бөлек арасы алшақ қойып жатсыз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 12:45, 2020 ж. шілденің 13 (+06)

:Қосып шығайын. Копировать еткеннен кейін түсуіне байланысты кеткен ғой, өзім де солай ойлағам бірақ әсері барын білмеппін. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 13:31, 2020 ж. шілденің 13 (+06)

== Мақала мазмұны ==

Мақала жазғанда тікелей көшере салмай (газет, журнал, жаңалықтар сияқты жазылған), энциклопедиялық стильде бейтараптылықты сақтап жазған дұрыс. Байқағаным жазған мақалаларыңыз көбісі дайын нәрсені көшіре салғансыз. Солардың бәрін түзетіп шығыңыз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 12:06, 2020 ж. шілденің 15 (+06)

:Қолымнан келгенше тырысайын.  Мен Атырау облысын  ықшамға келтіруге тырысқам. Енді бір ғана Атырау спортын толықтыру қалды, сосын болдым.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 13:55, 2020 ж. шілденің 15 (+06)
::Содан кейін түзетерсіз) --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 13:24, 2020 ж. шілденің 17 (+06)

== Сурет жүктеу ==

Суреттің дереккөзі дұрыс емес қой сізде. яндекс деп жалпылама емес қандай сайттан алғанын көрсет керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 12:32, 2020 ж. шілденің 20 (+06)
*Менің алдымдағы автордың дереккөзі --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 14:30, 2020 ж. шілденің 20 (+06)
::Түсінбедім --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 14:34, 2020 ж. шілденің 20 (+06)
:::Ол суретті мен жүктеген жоқпын, тек көшіріп алдым, Аркадий Юрьевич Волож --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 14:39, 2020 ж. шілденің 20 (+06)
:Уикипедияға сіз жүктедіңіз ғой. Сондықтан дұрыстап көрсету керек қайнарын --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 16:12, 2020 ж. шілденің 20 (+06)

== Сурет:Шоқпартоғай.jpg ==

Сізге айтыпедім ғой суреттердің нақты дереккөзін көрсетіңіз деп, аталған суретті жедел жоюға ұсындым. Дереккөзді бассам яндекстің басты беті ғана шығып тұр ғой--[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:46, 2020 ж. шілденің 31 (+06)

:Енді өзім түсірген фотоларды жүктеймін. Яндекстен алғасын соның дереккөзін көрсеттім.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 23:52, 2020 ж. шілденің 31 (+06)
::Өзіңіздікі болса тіпті керемет[[File:SMirC-thumbsup.svg|20px]] --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:18, 2020 ж. тамыздың 1 (+06)

::Байқап отырған боларсың суреттердің 90 пайызы өзім түсірген суреттер. Негізі Атырау облысында 200 ден астам елді мекен болсы соның 160 елді мекенін өзім түсіргем, өкінішке орай ноутбукка программа ауыстырғанда бәрі кетіп қалап 30-40 елді мекен қалды. Ең өкініштісі шетелдің 48 қаласының фотосы бірге жойылып кетті. Түсінбей отырғаным фотоның көбі Яндексте, сонда мен қандай дереккөз көрсетуім керек? Акиматтың сайты ма?--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 00:31, 2020 ж. тамыздың 1 (+06)
:::Иә оны байқадым, бірақ та арасында интернеттен алынған суреттер бар екен, соны дұрыстап көрсету керек болған-ды. Авторын, жылын, қандай интернет сайттан және авторлық құқық бұзылмауы тиіс --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 17:03, 2020 ж. тамыздың 4 (+06)

== We sent you an e-mail ==

Hello {{PAGENAME}},

Really sorry for the inconvenience. This is a gentle note to request that you check your email. We sent you a message titled &quot;The Community Insights survey is coming!&quot;. If you have questions, email surveys@wikimedia.org. 

You can [[:m:Special:Diff/20479077|see my explanation here]].

[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылауы]]) 00:52, 2020 ж. қыркүйектің 26 (+06)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Samuel_(WMF)/Community_Insights_survey/other-languages&amp;oldid=20479295 тізімін пайдаланып User:Samuel (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Қазақстан ауданы ==

{{tl|Қазақстан ауданы}} деген Қазақстанға арналған үлгі бар. Соны қолдану керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:21, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)

*Мен ештеңеге ұрынған жоқпын.Үлгі бұрыннан тұр. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:29, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)
::МММММММММ, сізді ұрынды деп сынап тұрған жоқпын, Атырау облысының аудандарын дамытып жатыр екенсіз. Соған ақыры үлгіні де ауыстырып жаңартып кетсеңіз деген кеңесімді айттым)

ПС: Тек мен үшін кетіп қалмаңыз (Нұрлан мырза айтып еді менің кесірімнен деп) --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:41, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)

:::Мен тағы не бүлдірдім деп шошып кетіп едім, сонда бұрынғы үлгілер қате ме? --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:45, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)

Түсіндім, айырмашылық бар екен. Сәл кейінірек түзермін. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:52, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)
:Жоқ ол үлгі қате емес. Жалпыға арналған үлгі ғой. Кезінде Қазақстан үшін үлгілер жасағанмын (облыс, аудан, ауылдық округ үшін). Мысал ретінде Меркі ауданы мақаласын қарап шықсаңыз болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:57, 2021 ж. сәуірдің 1 (+06)

== шы, ші жалғаулары ==

: цифрдан кейін - тұрса шы, ші т.б. жазылмайды. Мектепте жүргенде сызықшадан кейін осы жалғауларды жалғаймын деп мұғалімдерден талай ескерту алғанмын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 23:54, 2021 ж. сәуірдің 16 (+06)
:онда сызықшаныды алып тастау керек --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:16, 2021 ж. сәуірдің 17 (+06)

== Ордендер ==

Қазақстанға қатысты ордендер мен медальдар үлгісі бар. Соны қойсаңыз санаттар автоматты түрде пайда болады. '''Санат:Үлгілер:Марапаттар:Қазақстан''' санатына өтіңіз. Туған/өлген жылдарда да солай --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 17:32, 2021 ж. маусымның 17 (+06)

== Санат қою ==

Саламатсыз, сізде санаттарды дүрыс бастап жатқан жоқсыз (түзетіп жатырмын). Солардың өңдеу тарихына кіріп көрсеңіз болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 17:09, 2021 ж. шілденің 19 (+06)

== Толық мақала ==

Саламатсыз, ''толық мақала'' деген үлгіні қолдаңсаңыз дұрыс болар еді. Алғашқы бөлімді түзетіп шықтым --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 16:43, 2021 ж. тамыздың 5 (+06)
:: Саламатсыз ба?, сол толық мақала деген толық болмағасын ''қараңыз'' деп қосып едім, мыс. [[Қарақытай мемлекеті]], [[Найман мемлекеті]] тағы басқалары бар, толық деп айтуға барар ма екен? Меніңше сол мақалаларды толықтырғаннан кейін қою керек сияқты.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 00:57, 2021 ж. тамыздың 8 (+06)
:::Жоқ мәселе ол мақала толық/мықты деген сөз емес: тек толығырақ білгіңіз келсе осыған өтіңіз деген арнайы үлгі-сілтеме --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 19:59, 2021 ж. тамыздың 11 (+06)
::::Түсінікті.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 14:02, 2021 ж. тамыздың 12 (+06)

== Әліпов (ауыл) ==

Сәламатсыздар ма? Әліпов елді мекені екі жерде тұр екен. '''[[Әліпов (ауыл)]] және [[Ғизат Әліпов ауылы]].''' Екеуін [[Әліпов (ауыл)]] ға біріктірдім. Енді сіздерден көмек керек болып тұр. Әліпов (ауыл) тақырыбын Ғизат Әліпов (ауыл) ға өзгертіп, Ғизат Әліпов ауылы тақырыбын өшіру керек. Және елді мекендердегі үлгіні де өзгерту керек. Рахмет!--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 18:50, 2021 ж. қыркүйектің 26 (+06)

[[Қатысушы:Мағыпар|Магпар]] мырза, бұл екі ауыл аттас болса да, бөлек-бөлек ауылдар емес пе? [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|Білгіш Шежіреші]] ([[Қатысушы талқылауы:Білгіш Шежіреші|талқылауы]]) 15:08, 2022 ж. маусымның 27 (+06)

::Бір ауыл, ол ауылда болдым...--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 18:30, 2022 ж. маусымның 27 (+06)
:::Бір ауыл емес-ау. Бұрыннан бар Әліпов Асан-Үштаған жақтағы Ниетпай деген ауыл болуы керек, шамасы. -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 02:56, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)
:::::::Ниетбай деген ауылды таба алмадым. Кейін қарамасам. 
::::Сіз елді мекендермен шұғылданып жатырсыз ғой, төмендегі Атырау облысы бойынша елді мекендердің тізімі, мүмкін пайдаңызға жарар деп жіберіп отырмын. (қазақшаға аударып аларсыз). 
::::'''Атырауская область'''
::::'''Пригород'''
::::1.   Акжайык
::::2.   Акжар
::::3.   Аксай
::::4.   Алменкайыр
::::5.   Амангельды
::::6.   Аспа
::::7.   Атырау
::::8.   Балыкши
::::9.   Бесикты
::::10. Бирлик
::::11. Водниково
::::12. г.Атырау
::::13. Геолог
::::14. Грека
::::15. Дамба
::::16. Еркинкала
::::17. Жанаталап
::::18. Жумыскер
::::19. Зарослый
::::20. Золотенок
::::21. Калмаккора
::::22. Карталы
::::23. Кокарна
::::24. Курмангазы
::::25. Курсай
::::26. Hовокирпичное
::::27. Ракуша
::::28. Рембаза
::::29. рзд.496
::::30. Сокол
::::31. ст.Карабатан
::::32. ст.Тендык
::::33. Стандарт
::::34. Талиши
::::35. Талкайран
::::36. Таскала
::::37. Томарлы
::::38. Тукей
::::'''Жылыойский район'''
::::39. Азнакул
::::40. Акинген
::::41. Акинген
::::42. Аккизтогай
::::43. Аккудык
::::44. Аккудык
::::45. Байнияз
::::46. Бейбит
::::47. г.Кульсары
::::48. Дарибай
::::49. Досжаншагыл
::::50. Естекбай
::::51. Жаманшабай
::::52. Жартышеке
::::53. Железнодорожная ст.465
::::54. Камыскора
::::55. Карагай
::::56. Караша
::::57. Каует
::::58. Койкын
::::59. Койсары
::::60. Коныркудык
::::61. Косчагил
::::62. Куракбаев
::::63. Кызылини
::::64. Майкомген
::::65. Hадиркул
::::66. Отеген
::::67. п.Жана Каратон
::::68. Сарышагыл
::::69. Таскудык
::::70. Тасшагил
::::71. Толес
::::72. Тургызба
::::73. Тургызба
::::74. Ушкан
::::75. Шокпартогай
::::76. Шынтемир
::::'''Индерский район'''
::::77. Абугали
::::78. Айсакызыл
::::79.  Аккала
::::80.  Актан
::::81. Актобе
::::82. Алатобе
::::83. Алгабас
::::84. Аленсоры
::::85. Алимкызыл
::::86. Алмаагаш
::::87. Аман
::::88. Асиреп
::::89. Багит
::::90. Багырлай
::::91. Байбоз
::::92. Басшыккан
::::93. Бескорпус
::::94. Бодене
::::95. Буганай
::::96. Бухар
::::97. Габит
::::98. Елемес
::::99. Елтай
::::100.     Ертилеу
::::101.     Есбол
::::102.     Жаманкора 1
::::103.     Жанали
::::104.     Жанаман
::::105.      Жарсуат
::::106.     Жиек
::::107.     Жулдыз
::::108.     Жыбырлак
::::109.     Зайденен
::::110.     Избас
::::111.     Кабденкудык
::::112.     Кабдолла
::::113.     Камзат
::::114.     Каражал
::::115.     Кашкын
::::116.     Кекши
::::117.     Кетебай
::::118.     Коктогай
::::119.     Кособа
::::120.     Куангали
::::121.     Курмангали
::::122.     Курылыс
::::123.     Кызылжар
::::124.     Кызылкабак
::::125.     Кызылтумсык
::::126.     Максат 1
::::127.     Макум
::::128.     Мамбет
::::129.     Мейрам
::::130.     Мугал
::::131.     Мухит
::::132.     Орлик
::::133.     Отек
::::134.     п.Индерборский
::::135.     Сарыкабак 1
::::136.     Сейт
::::137.     Сыралы
::::138.     Тарих
::::139.     Теренкудык
::::140.     Тилеш 1
::::141.     Тума
::::142.     Шайбас 1
::::143.     Шалпак
::::144.     Шашакбосага
::::145.     Шубалан
::::146.     Ынтымак
::::'''Исатайский район'''
::::147.     Айбас
::::148.     Аккистау
::::149.     Аккутир
::::150.     Амангельды
::::151.     Аукайран
::::152.     Аусен
::::153.     Байгожа
::::154.     Бекайдар
::::155.     Досыгул
::::156.     Есиркеп
::::157.     Жана Жанбай
::::158.     Жанбай
::::159.     Жанкелди
::::160.     Жаскайрат
::::161.     Жети 
::::162.     Зинеден
::::163.     Исатай
::::164.     Кабес
::::165.     Каражан
::::166.     Карашыганак
::::167.     Козшыл
::::168.     Конысбай
::::169.     Кунтей
::::170.     Куркиретти
::::171.     Кусконбас
::::172.     Кызылуй
::::173.     Манаш
::::174.     Мусакай
::::175.     Мынтобе
::::176.     Мыстыбай
::::177.     Нарын
::::178.     Оркен
::::179.     рзд.17
::::180.     Сарытубе
::::181.     Тасоба
::::182.     Ташентобе
::::183.     Тущыкудык
::::184.     Уш
::::185.     Хамита Ергалиева
::::186.     Шабдар
::::187.     Шегирбай
::::188.     Шыныбек
::::'''Курмангазинский район'''
::::189.     Азгир
::::190.     Акколь
::::191.     Алга
::::192.     Алипова
::::193.     Амангельды
::::194.     Арна
::::195.     Асан
::::196.     Балкудук
::::197.     Балыкши
::::198.     Батырбек
::::199.     Бирлик
::::200.     Большой Куйген
::::201.     Ганюшкино
::::202.     Гизата Алипова
::::203.     Дет
::::204.     Деткерей
::::205.     Дашино
::::206.     Егинкудук
::::207.     Жалгызапан
::::208.     Жамбыл
::::209.     Жанаауыл
::::210.     Жасарал
::::211.     Жасталап
::::212.     Жумекен
::::213.     Жыланды
::::214.     Иманово
::::215.     Кадырка
::::216.     Караколь
::::217.     Каспий
::::218.     Кигач
::::219.     Кокарна
::::220.     Коныртерек
::::221.     Коптогай
::::222.     Котяевка
::::223.     Кошалак
::::224.     Кудряшево
::::225.     Кумаргали
::::226.     Нуржау
::::227.     Орлы
::::228.     Приморье
::::229.     рзд.Hурпеисовой
::::230.     рзд.Афанасьева
::::231.     Сафоновка
::::232.     Суюндук
::::233.     Уштаган
::::234.     Шагырлы
::::235.     Шайхы
::::236.     Шестой
::::237.     Шортанбай
::::'''Кзылкогинский район'''
::::238.     Абдолкора
::::239.     Айдын
::::240.     Айжарык
::::241.     Айнаш
::::242.     Акжар
::::243.     Аккора
::::244.     Аккудык
::::245.     Аксай
::::246.     Актай
::::247.     Акшкол
::::248.     Акшкол
::::249.     Акшкол 1
::::250.     Алабие
::::251.     Алау
::::252.     Алтыкулак
::::253.     Арменкора
::::254.     Арыстангали
::::255.     Арыстангали
::::256.     Аскар
::::257.     Аяпберген 1
::::258.     Аяпберген 1
::::259.     Аяпберген 2
::::260.     Аяпберген 3
::::261.     Байгонды
::::262.     Байсеутобе
::::263.     Байшуак
::::264.     Балабеит
::::265.     Балбулак
::::266.     Бегей
::::267.     Бегенияз
::::268.     Бектурган
::::269.     Бериштам
::::270.     Бертилеу
::::271.     Болектобе
::::272.     Буйрек
::::273.     Былкылдакты
::::274.     Дауылбай
::::275.     Детиман
::::276.     Динтуган
::::277.     Досан
::::278.     Досым
::::279.     Есмырза
::::280.     Жага
::::281.     Жайма
::::282.     Жаман
::::283.     Жамансор
::::284.     Жанаис 1
::::285.     Жанаис 2
::::286.     Жанакора
::::287.     Жанакора 2
::::288.     Жанакудык
::::289.     Жангельдино
::::290.     Жантерек
::::291.     Жарболсын
::::292.     Жаскайрат
::::293.     Жаскайрат
::::294.     Жондалы
::::295.     Жубан
::::296.     Идрис
::::297.     Иманали
::::298.     Кабанкудык
::::299.     Кайсары
::::300.     Камкудык
::::301.     Кандыколь
::::302.     Карабау
::::303.     Каракожа 1
::::304.     Каракожа 2
::::305.     Караколь
::::306.     Карасай
::::307.     Кемерши
::::308.     Кенбай
::::309.     Кенбай
::::310.     Кенебай
::::311.     Кенен
::::312.     Киндиксай
::::313.     Кобек
::::314.     Кога
::::315.     Когабай
::::316.     Когам
::::317.     Коденбас
::::318.     Кожакым
::::319.     Кокалабие
::::320.     Кокбулак
::::321.     Коктобе
::::322.     Колдеукудык
::::323.     Колдеукудык
::::324.     Коныры
::::325.     Коныстану
::::326.     Коныстау
::::327.     Коскулак
::::328.     Коянды
::::329.     Кубаш 1
::::330.     Кубаш 2
::::331.     Кулпейс
::::332.     Кулымжан
::::333.     Кулынкеткен
::::334.     Курайлы
::::335.     Курмангазы
::::336.     Кызылмешит
::::337.     Кызылсай
::::338.     Кырыкошак
::::339.     Мадениет
::::340.     Мансур
::::341.     Миялы
::::342.     Мосыагаш
::::343.     Мукаш
::::344.     Мукур
::::345.     Мырзабайтубек
::::346.     Мырзагали
::::347.     Hаршоккен
::::348.     Hурмолда
::::349.     Hурпейыс
::::350.     Ойтак
::::351.     Омар 1
::::352.     Омар 2
::::353.     Омиркора
::::354.     Оразбай
::::355.     рзд.265
::::356.     рзд.279
::::357.     Сагиз
::::358.     Салмен
::::359.     Сандыбай
::::360.     Сарсенбай
::::361.     Сары
::::362.     Сарыжал
::::363.     Сарыкожек
::::364.     Сарыколь
::::365.     Сарыкумак
::::366.     Сарыкумак
::::367.     Сарыкуыс
::::368.     Сарытабан
::::369.     Сарытогай
::::370.     Соркол
::::371.     Сырым
::::372.     Тайлакбай
::::373.     Тайсойган
::::374.     Талдыкум
::::375.     Талкудык
::::376.     Танбай
::::377.     Таскудук
::::378.     Тасмола
::::379.     Тасшагил
::::380.     Темирбай
::::381.     Токтамыс
::::382.     Торткудык
::::383.     Тосши
::::384.     Тургали
::::385.     Туяккали
::::386.     Узынколь
::::387.     Уки
::::388.     Уры
::::389.     Шилиарал
::::390.     Шиликудык
::::391.     Шилиойтан
::::392.     Шолаксай
::::393.     Шолдербай
::::394.     Шубарат
::::395.     Шыганколь
::::'''Макатский район'''
::::396.     Байчунас
::::397.     Доссор
::::398.     Искене
::::399.     Макат
::::'''Махамбетский район'''
::::400.     Акжайык
::::401.     Аккайын
::::402.     Актогай
::::403.     Алга
::::404.     Алмалы
::::405.     Бала Ораза
::::406.     Бейбарыс
::::407.     Береке
::::408.     Енбекшил
::::409.     Есбол
::::410.     Есмахан
::::411.     Жалгансай
::::412.     Кенорис
::::413.     Коздикора
::::414.     Кызылжар
::::415.     Махамбет
::::416.     Ортакшыл
::::417.     Отешкали Атамбаева
::::418.     Сарайчик
::::419.     Сарытогай
::::420.     Талдыколь
::::421.     Тандай
::::422.     Томан [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:46, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)
:::::Аха жақсы. Сол Ниетпайда күні кешеге дейін [https://gr5.gosreestr.kz/p/ru/GrObjects/objects/teaser-view/192413?flGlobalObjectId=10989&amp;OptionName=Contacts бастауыш мектеп] жұмыс жасапты. Тіпті елді мекені дегенге &quot;Әліпов&quot; деп қойыпты. Уикимапия мен Яндекс.Картадан Ниетпай (Ниетбай) дегенді қарасаңыз болады. -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 20:33, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)

== Санат бастау ==

Мағыпар мырза санатқа сол санатты қайтадан қоюға болмайды, сіз орысша айтқанда ''замкнутый круг'' жасап отырсыз. ''Исатай ауданы географиясы'' санатын түзетіп шықтым, соған назар аударып көрсеңіз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:34, 2021 ж. қарашаның 24 (+06)

== Намыс → Ар-намыс ==

Қайырлы кеш, бір кісі '''Намыс → Ар-намыс''' деп атауын өзгертіпті, қаншалықты дұрыс деп ойласыз? Меніңше намыс қала берген дұрыс-ау, ол кісіге жазайын десем дұрыс қабылдамай дүрсе қоя береді. Оның алдында талай мақала атауын өз бетінше өзгерте берген-ді. Сіздің пікіріңізді күтемін--[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:11, 2021 ж. желтоқсанның 3 (+06)
:: Сәләматсыз ба? ҚР Азаматтық кодексiнің 143-бабында  Ар-намыс деп жазылған.
*'''Мысалы''': Азамат өзінің ар-намысына, қадір-қасиетіне немесе іскерлік беделіне нұқсан келтіретін мәліметтерді сот тәртібімен теріске шығаруды талап етуге құқылы. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 10:49, 2021 ж. желтоқсанның 3 (+06)
:Рахмет --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 17:00, 2021 ж. желтоқсанның 3 (+06)

== [[Ғизат Әліпов ауылы]] ==

Бұл мақаланы жоюға ұсыныпсыз. Себебін айтсаңыз деген тілек. Тарап кеткен ауыл болса да, қалдыруға болады. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 16:01, 2021 ж. желтоқсанның 7 (+06)
:: Әліпов деген ауыл жазылған, онда [[Әліпов (ауыл)|Әліповты]] жойып, Ғизат Әліповты қалдыру керек, себебі бір ауыл екі бетте жүр.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 16:11, 2021 ж. желтоқсанның 7 (+06)
:::Негізі Ғизат Әліпов деп қалдырған дұрыс сияқты, мен үлгіде Әліпов тұрғасын сол үлгіге жаздым. Онда үлгіні де өзгертіп кету керек--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 16:14, 2021 ж. желтоқсанның 7 (+06)

== Таңдаулы мақалаға үміткер ==

{{WAM
|header = [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]] &lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[Сурет:Goldenwiki 2.png|100px|link=Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым]]&lt;/div&gt;
|subheader = Қарақұрдым мақаласының таңдаулы мақалаға үміткерлігі.
&lt;div  style=&quot;text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;&quot;&gt;
|body = [[Қара құрдым]] мақаласы таңдаулы мақалаға толық лайық деп санаймын. Мұл мақалыны жазған өзім емес {{@|Alphy Haydar}} мырза жеті жылдан бері қазақша Уикипедияға үлес қосып келеді. Мақала тілі өте жаттық, әрі ғылыми стилде жазылған. Қанша жылдан бері [[Басты бет]]тегі таңдаулы мақала өзгерген жоқ. Енді өзгерттетін кез келді. Сонымен қоса осы уақытқа дейін ғылымға қатысты мақалалар таңдаулы мақала статусын көп алған жоқ. Ғылымға басымдық бере отырып осы мақаланы таңдаулы мақала деңгейіне көтерейік. 

&lt;center&gt;{{Clickable button 2|Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қара құрдым|Дауыс беру|class=mw-ui-progressive}}&lt;/center&gt;&lt;br /&gt;

|footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
}}
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=2970000 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Миллион деген сөзді қосыңыз ==

[[Кубалықтар|Мына мақалада]] 11,2 деген сандардан кейін ''миллион'' дегенді қосу керек. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 15:22, 2022 ж. ақпанның 21 (+06)

== Халық ==

Саламатсыз, {{tl|Халық}} үлгі бар, соны қолдансаңыз болады --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:52, 2022 ж. ақпанның 26 (+06)

== Білгенге маржан айдарына ұсыныстар беріңіз ==
Ассалаумағалейкум, қалайсыз. Сіз Уикипедияда көп мақалалар  жазып шығарып жүрсіз. Енді сол жаңа мақалаларыңыздың арасынан [[Жоба:Білгенге маржан/Ұсыныстар/2022]] айдарына жақсы, қолданушыларға қызықты, пайдалы дәйектеріңізбен бөлісіңіз. Білгенге маржан айдары аз да болса жаңарып тұрсын. Рахмет. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 18:15, 2022 ж. наурыздың 14 (+06)
::Сәләматсыз ба? Ұсыныс жібердім, егер осындай бағытта болса табуға болады, қиындығы жоқ. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 19:36, 2022 ж. наурыздың 14 (+06)
:::Білгенге маржан айдарына ұсыныстар беріпсіз, рахмет. Дегенмен, оларды өзіңіз қосқан жаңа мақалалар арасынан, немесе басқа қолданушылардың жаңа мақалаларына сілтеме бере отырып  көрсетуге тырысыңыз. 
:::Мысалы, сіздің ұсыныстарыңыздағы  
:::Шимпанзе - өзін айнадан тани алатын жалғыз жануар деген ақпаратты 
:::[[Шимпанзе]] - өзін айнадан тани алатын жалғыз жануар деп  шимпанзе деген жаңа мақалаға сілтей отырып көрсетуге болады. [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылауы]]) 17:45, 2022 ж. наурыздың 15 (+06)

== Амбондықтар ==

[[Амбондықтар]] туралы мақала жазғаныңыз үшін рақмет. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 23:57, 2022 ж. наурыздың 24 (+06)

== Мақаланың аты қате ==

[[Андо-цез халықтары‎]] деген мақаланың атын өзгерту керек, дұрысы — ''Андий-цез халықтары‎''. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 15:57, 2022 ж. наурыздың 25 (+06)

:Рахмет! Алға қарай байқасаңыздар ескертіп отырарсыздар, кейде переводтардан аударғанда дұрыс шықпай жатады, кейде сілтемелерде де қателер кездесіп отырады. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 16:11, 2022 ж. наурыздың 25 (+06)

== Қажетсіз сілтеме ==

[[Үлгі:Мұхтар Әуезов шығармалары|Мына үлгіге]] екі сілтеме қосып қойыпсыз. [[Ақын аға]] — бұл [[Абай жолы (роман)|Абай жолының]] бір бөлігі ғана, сондықтан да сілтемені алып тастадым. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 16:41, 2022 ж. наурыздың 30 (+06)
:: Алып тастаған сияқты едім, қалып қойған ғой. Менде Әуезовтың жазған шығармаларының бәрі бар еді 100%, соны толтырам ба ойлағам, оған көп уақыт керек екен, сосын қоя қойдым...--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 16:49, 2022 ж. наурыздың 30 (+06)

==  [[Қатысушы:Мағыпар/зертхана‎]] ==

Әлем халықтарының тізімі‎ үлгісі [[Қатысушы:Мағыпар/зертхана‎]] дұрыс па екен? Дұрыс болса [[Әлем халықтарының тізімі]] мақаласының астына орналастырып берсеңіздер мен қызыл бояулардан құтылуды бастайын. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 15:51, 2022 ж. сәуірдің 4 (+06)
:Дұрыс, бірақ құрлық бойынша бөліп-бөліп жасаған дұрыс сияқты. Телеграмға жазсаңыз мен егжей тегжейлі үйретіп берейін. --&lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 16:25, 2022 ж. сәуірдің 4 (+06)

== Санат:Малайзия халықтары ==

Мағыпар мырза, қалайсыз? Санат жасауды ақыры үйренбейтін болдыңыз ғой)) ''Санат:Малайзия халықтары'' санатына өтіп, өңделу тарихына үңіліп кетсеңіз --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 19:11, 2022 ж. сәуірдің 27 (+06)

== Тағы мен сол ==

Мағыпар мырза, ''үлгі:***'' деп жазудың қажеті, жоқ тек үлгі атауы болса болды) Сосын соңына емес санаттың алдына қою керек. Мынау қайта-қайта маған жаза берді деп ренжімеңіз, кейін екі жұмыс болмасын деген кеңесім) --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:45, 2022 ж. мамырдың 2 (+06)
::Қайта ескерткенің дұрыс болды, енді бәрі түсінікті, рахмет!, үлгіні бірінші рет қойып тұрмын...--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 10:32, 2022 ж. мамырдың 3 (+06)

== Мұқият болыңыз ==

[[Буриши]] деген мақаланы аударыпсыз, бұл атау қате, себебі соңғы «и» — орыстардың көптік жалғауы. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 21:20, 2022 ж. мамырдың 9 (+06)

== Үлгіні қолдану ==

Саламатсыз, қазуикиге баға жетпес үлкен үлес қосып жатсыз. Халықтар жайлы мақалаға неге ''халық'' үлгісін қолданбасқа, сол үшін жасалған үлгі еді) Әрі мақаланы көрнекі қылып көрсетеді --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:47, 2022 ж. мамырдың 17 (+06)

:Бүгін бастаймын. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 15:20, 2022 ж. мамырдың 17 (+06)

== Ачелер ==

Ачелер мақаласын жоюға ұсынып отырмын, себебі Ачех мақаласы бар, екеуі бір ұлт. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 22:26, 2022 ж. мамырдың 21 (+06)

== Этникалық топ ==

Мағыпар мырза жоғарыда айтылған үлгінің атауы өзгеріп, сәл дизайны басқаша болды: {{tl|Этникалық топ}} --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:35, 2022 ж. мамырдың 24 (+06)
: &lt;code&gt;|сурет   = The Pearl Harvester.jpg&lt;/code&gt; деген параметрге осылай қойып жатса жетіп жатыр. Ешқандай ''сурет, 300px'' керегі жоқ --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 19:56, 2022 ж. мамырдың 28 (+06)
::Рахмет, Мағыпар мырза. Кері байланысқа шығып, мақалаларды ерінбей әрлеп, түзеткеңіз үшін) --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:37, 2022 ж. мамырдың 31 (+06)

== Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022 ==

{{WAM
|header = [[meta:m:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022|Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]] &lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[Сурет:Wikidata 2022 Istanbul social media campaign 02.jpg|right|thumb|300px|Wikidata 2022 Istanbul|link=meta:Wikidata Trainings For Turkic Wikimedians 2022]]&lt;/div&gt;
|subheader = Конференция 2022 жылдың 21-23 қазаны аралығында Түркияның [[Ыстанбұл]] қаласында өтеді.
&lt;div  style=&quot;text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;&quot;&gt;
|body = Құрметті достар,

Ыстамбұл Уикидерек конференциясына стипендия алуға өтінімдер ашық екенін хабарлауға қуаныштымын. Егер сіз түркі қауымдастығының өкілі болсаңыз және түркі тілдеріндегі Уикимедиа жобаларына белсенді қатысатын болсаңыз, онда сіз стипендияға өтініш бере аласыз. Өтініштер 2022 жылдың 30 маусымы, UTC 23:59 дейін қабылданады.

Үміткерлер толық стипендияға өтініш бере алады. Толық стипендия Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы (Wikimedians of Turkic Languages User Group) ұйымдастыратын конференция кезінде жеке тұлғаның екіжақты саяхат, ортақ тұрғын үй және тамақтану құнын қамтиды.

* Түркі тіліндегі уикимедиашыларға арналған Wikidata Training туралы қосымша ақпарат алу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/53dX
* Стипендия, тіркеу және өтініш формасы туралы көбірек білу үшін мына сайтқа кіріңіз: https://w.wiki/5FFv

Бұған қоса, Түркі қолданушылары тобының Уикимедиа қауымдастығы жобалары мен оқиғалары туралы ақпарат пен жаңалықтар алу үшін біздің пошталық тізімге (https://w.wiki/5FFw) жазылуға шақырамыз.

Барлық жақсылықты тілеймін [[User:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#ff0500&quot;&gt;'''''Mehman'''''&lt;/span&gt;]] [[User Talk:Mehman97|&lt;span style=&quot;color:#0500ff&quot;&gt;'''''97'''''&lt;/span&gt;]] 03:48, 2022 ж. маусымның 11 (+06)


|footer = Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]
}}
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Arystanbek@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Басқа ұлттардың тегі ==

Орыс, татар т.б. ұлттардың әкесінің атын ұлы деп аудару дұрыс па? (мыс:Сергеевич, Сергейұлы) [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 17:19, 2022 ж. шілденің 7 (+06)

:Татарлардікін аударуға болатын шығар. Бірақ орыстардікін аударса, &quot;күлкілілеу&quot; естіледі. -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 02:59, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)

== Санат ==

Орыс тілінде бар санат, неге қазақ уикипедиясына болмайды? Мыс:Ғағауызстан елді мекендері, орысшасында Гагаузские поселения деп берілген, әлде ғағауыз елді мекендері деп беру керек пе? Кім түсіндіре алады? [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 17:11, 2022 ж. шілденің 25 (+06)
:Жойған мен) Себеп тағы да санатты дұрыс бастамадыңыз, бірнеше рет жоғары да жазып едім, түсінбепсіз. Тағы мені дұрыс түсінбей, әдейі жасап жатыр деп ойламас үшін тек жоя салдым. Дәл осы санатты Нұрлан мырзадан сұрап көріңіз (атауы дұрыс па бұрыс па?) және сол кісі санатты бастап, сізге санат жайлы дұрыстап түсіндіріп берер, менен шықпады түсіндіруге, ренжімеңіз. Кеш жазып жатқанға да кешірерсіз( --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:46, 2022 ж. шілденің 26 (+06)

== Интеруики ==

Мәке, жаңа мақала жазғанда, оны басқа тілдегі дәл сол мақаламен байланыстырыңыз, яғни интеруики сілтемесін қосыңыз. Ол үшін сол жақтағы арнайы түймені пайдаланыңыз. [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылауы]]) 13:03, 2022 ж. шілденің 28 (+06)

:::Баке, мен басқа тілдерге қосып жүрмін, ал мынаны түсінбедім, сонда, экземпляр, страна т.с.сияқты 23 графа бар екен, соның бәрін толтырам ба? [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 19:07, 2022 ж. шілденің 28 (+06)

== Елдерді аударудағы кететін шағын қателер ==
[[Кайелдер]] дегенді аударыпсыз. Бұлардың мекені Каели болса, олардың атауында тағы бір әріп қайдан қосылды? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 20:31, 2022 ж. тамыздың 13 (+06)
:Мен пайдаланған 6 дереккөздің бесеуінде Кайели деп берілген. Олардан асып қайда барам... Сосын елдер емес халықтар, мынау '''Suku Kayeli''' өз тіліндегі оригинал атауы, артық әріп көріп тұрған жоқпын [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 00:52, 2022 ж. тамыздың 14 (+06)
::Каели шығанағы мен кайелдер түпнұсқада бірдей жазылғандықтан осы сөздің біреуін түзету керек. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 10:49, 2022 ж. тамыздың 14 (+06)

== Карендер ==

Карендер мақаласы сілтемелерді өңдеуді басқанда басқа тілдерге қосылмай тұр, қарап жібересіңдер ме? [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 15:49, 2022 ж. тамыздың 17 (+06)

== Санат ==

Саламатсыз, санаттарды тағы және тағы да дұрыс емес бастап жатырсыз(( Жаза беріп мазамды алды деп Нұрлан мырзаға шағымданасыздар(. Жай '''Санат:Лаос тұрғындары''' деген санатқа өтіп, өңделу тарихын салыстырып кетіп, қалай дұрыс жасау керектігін көрерсіз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:57, 2022 ж. тамыздың 23 (+06)

:Саламатсыз ба? Маған мынаны түсіндіресіз бе, неге орысшасында Лаос халықтары деп жазуға болады, ал қазақшада болмайды... неге жұрты? Алға қарай бәріне де халықтары деп қоссам қате болмайтын шығар. Мен жазғанға дейін ешқашан жұрты, тұрғындары деген санатты көрген жоқпын. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылауы]]) 01:06, 2022 ж. тамыздың 24 (+06)
::Кеш жарық, мәселе санат атауын дұрыс бастамадыңызда емес, мәселе жаңа санатты дұрыс ашпай жатырсыз. ''Санат:Лаос халықтары'' санатына өтіп, санатқа қандай санат қойғанымды, интеруики қойып кеткенімді көрсеңіз болады. Сіз ''санат:Атырау'' деп оның ішіне кірсең қайтадан ''санат:Атырау'' деп бастап жатырсыз, тұйықталған дүние туындап жатыр. Санат деген тамыр сияқты, кішіден үлкен '''метасанатқа''' апару керек. Айтпақшы ''Санат:Лаос халықтары'' санат бос тұр, яғни ешқандай мақалаға қойылмаған екен --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:33, 2022 ж. тамыздың 25 (+06)
* Өй, сауатсыз Kasymov, &quot;бастамадыңызда&quot; деген сөз жоқ. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 22:38, 2022 ж. тамыздың 25 (+06)
:{{@|Ерден Карсыбеков}} Саған жаздым ба? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 19:31, 2022 ж. тамыздың 27 (+06)
:: Сауатсыздық — топастықтың бір белгісі, соны біліп жүр. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 12:18, 2022 ж. тамыздың 28 (+06)
::: {{@|Ерден Карсыбеков}} Еріккен сарт енегін уқалайды..... Күнде уикипедияға кіреді екенсін, алайда өңдеу саны '''4-5''' аспайды, соның '''1-2 маған жазған''' бос болмашы бірнәрселер. Одан да үлгі жасап, жаңа облыстың елді мекендерін атауын ретке келтіріп, қатысушылардың соңғы өңдемелерін сүзгіден өтікізіп (менің жасаған үтір, нүктеме шейін көріп отыратын қырағы едің ғой), қазуикиге пайдалы дүние жаса. Уақыт пен жүйкеңді соған арна. Өз ойын әр жерге тықпалай беретін, өзіне көп алатын '''Білгішсінген''' мырза! --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:43, 2022 ж. тамыздың 29 (+06)
:::: Сенің сауатсыздығың — бұл бос болмашы нәрсе емес, сен өзіңнің орынсыз өңдемелеріңмен Уикипедияға қиянат жасап жүрсің. Кешірім сұрап, әліппені оқуға кіріс, есуастанбай. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 09:20, 2022 ж. тамыздың 29 (+06)


== Таңдаулы мақалаға дауыс беру ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Қымыз]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 16:46, 2022 ж. қазанның 10 (+06)

== Халықтар санаты ==

Кеш жарық! Халықтар санаты қойылмау себебі: егер сіз ''Этникалық топ'' үлгісін қолдансаңыз, [[:Санат:Алфавит бойынша этникалық топтар|Алфавит бойынша этникалық топтар]] деген санат автоматты түрде пайда болады. Ал санатқа кірсеңіз, сол жерде халықтар санаты қойылған. Сондықтан дубликат болмас үшін алынып жатыр.  [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:23, 2022 ж. қазанның 17 (+06)

:: Түсінікті, рахмет!. Мен де кездескен &quot;халықтар&quot; санатын аластатып жатыр едім, койғандар ренжімесе болды.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 21:45, 2022 ж. қазанның 17 (+06)

== Марокко халқы ==
Мемлекет атауы Марокко болса, халқы қалай [[мароккалықтар]] болып кеткен?! --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 16:41, 2022 ж. қазанның 20 (+06)
: Енді дұрыс болды. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылауы]]) 15:17, 2022 ж. қазанның 22 (+06)

== Жақсы мақалаға дауыс беру ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Рабиндранат Тагор]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 12:59, 2022 ж. қарашаның 22 (+06)

== Тұлға жайындағы мақала атауы ==

[https://kk.wikipedia.org/wiki/Topic:X7uac9f4bufkyp2k Мында] өз пікіріңізді білдіруіңізді сұраймын.

Бұл хабарлама [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|бот]] арқылы жіберілген • [[Уикипедия:Хабарлама тарату/Жеткізіп беру тізімі|Жазылу немесе жазылудан бас тарту]]


22:43, 2022 ж. қарашаның 29 (+06)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=3014707 тізімін пайдаланып User:Мұхамеджан Амангелді@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Бауыржан Момышұлы ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Бауыржан Момышұлы]] деген бетте өз дауысыңызды қалдырыңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 11:17, 2022 ж. желтоқсанның 5 (+06)

== Мақалаларды біріктіру ==
Қайырлы күн, [[шерпалар]] мақаласы бар болған соң, сіз [[шерпа (халық)]] деген жаңа мақаланы бастамауыңыз керек еді. Бірнеше жыл бұрын жазылған мақаланы жоюға ұсынбай, оны дамытуыңыз керек еді. Енді осы екі мақаланың тәжірибелі админнен біріктіруін сұрайық, мысалы {{@|Kaiyr}} бұларды біріктіре ала ма? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 17:40, 2023 ж. қаңтардың 16 (+06)

== Азия халықтары туралы мақалаларды біріздендіру ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | [[File:Golden_wikipedia_featured_star.svg|center|80px|«Алтын жұлдыз» марапаттамасы]]

|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''[[Уикипедия:Марапаттама/«Алтын жұлдыз»|«Алтын жұлдыз» марапаттамасы]]'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | Он ай бойы үздіксіз енгізген 423 этностан тұратын Азия халықтары туралы мақалалар топтамасы үшін! -[[Қатысушы талқылауы:Нұрлан Рахымжанов|Нұрлан Рахымжанов]] 15:57, 2023 ж. қаңтардың 31 (+06)
|}

:Рахмет ! [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 16:15, 2023 ж. қаңтардың 31 (+06)
::Құтты болсын!! ''Халықтар'' деген санатты алып тастауды ұмытпаңыз) --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:49, 2023 ж. ақпанның 1 (+06)

== 2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы ==

{{WAM
|header = [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|2023 Қазақ Уикимедиа конференциясы]] &lt;div style=&quot;margin-right:1em; float:right;&quot;&gt;[[Сурет:Central Downtown Astana 2.jpg|right|thumb|300px|2023 Астанадағы конференция|link=meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference]]&lt;/div&gt;
|subheader = 2023 жылғы 3-4 маусым күндері Астанада болады.&lt;div  style=&quot;text-valign:center; margin-left:200px; margin-right:50px; margin-top:10px; position:absolute;&quot;&gt;

|body = Құрметті достар,

Астанада болатын Уикимедиа конференциясына стипендия алуға өтінім қабылданып жатқанын қуана хабарлаймыз. Қазақша сөйлейтін уикимедиашылар қауымдастығының өкілі болсаңыз әрі қазақ тіліндегі Уикимедиа жобаларына үлес қоссаңыз, осы конференцияға қатысу үшін стипендияға өтініш бере аласыз.

Стипендияның екі түрі болмақ: жол мен қонақ үйге кететін шығынды толық қамтитыны және тек жолды қамтитын жартылай стипендия.

* Конференция жайлы толығырақ білу үшін және стипендияға өтініш беру үшін мына парақшаны оқып көріңіз: [[meta:Wikimedia Community of Kazakh language User Group/Events/Conference|Қазақ Уикимедиа конференциясы 2023]]
* Конференцияда қандай тақырып қозғалғанын қалайтыныңызды айтқыңыз келса, бұл шарадан не күтетініңізді жеткізгіңіз келсе, мына сауалнаманы толтырыңыз: [https://docs.google.com/forms/d/1QBS6WXkv0dChIHcwhG325Dyu2mu_Hctcev78_f9Yoec/viewform?edit_requested=true сауалнамаға сілтеме]
&lt;/div&gt;
|footer = Ізгі ниетпен, [[Қатысушы:Amangeldi Mukhamejan|Amangeldi Mukhamejan]] ([[Қатысушы талқылауы:Amangeldi Mukhamejan|талқылау]])
}}
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Еуропа халықтары  ==

Қайырлы кеш. Халықтар туралы мақалаларды көбейтіп жатқаныңыз жақсы екен. Литвалықтар, болгарлар сияқты жетіспейтін еуропа халықтарын да жазсаңыз, нұр үстіне нұр болар еді. -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 03:05, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)

::Ойда бар. Қазір Африка халықтарын жазып жатырмын, бітіргесін Еуропа халықтарын, әрі қарай қалғандарын жалғастырамын, бәрі ретімен келе жатыр--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:08, 2023 ж. сәуірдің 16 (+06)

== Қыстау ==

Қайырлы кеш. Кезінде өте көп Атырау облысының қыстауларын жазыпсыз. Солардың кейбірін таратылған елді мекендермен біріктірсем (енді жазылатын) қалай болады? -- [[Қатысушы:Білгіш Шежіреші|'''Bilgiş Şejireşi''']] 01:26, 2023 ж. сәуірдің 18 (+06)
:: Сәләматсыз ба? Ыңғайына қарайсың ғой, қазір қыстаулардың жартысынан көбі жоқ болар, ЖШҚ, ТОО деп бөліп алды ғой.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:15, 2023 ж. сәуірдің 18 (+06)

== Дереккөздер жайлы ==

Қайырлы күн, Мағыпар мырза, дереккөздерде сіз сайтқа сілтеме жасасаңыз [[Үлгі:Cite web]] қолданып көріңіз деген ұсыныспен жазып жатырмын, солай жинақырақ көрінеді, және кітаптан мәлімет алынса, қателеспесем, [[Үлгі:Кітап]] қолданылады. Өңдемелеріңіз үшін көп рахмет, әлем халықтарына нағыз еңбек салынып жатыр! [[Қатысушы:Malik Nursultan B|Malik Nursultan B]] ([[Қатысушы талқылауы:Malik Nursultan B|талқылау]]) 16:08, 2023 ж. сәуірдің 29 (+06)

== Кісі есімі ==

Кеш жарық, украин саясаткерлері жайлы жазып жатыр екенсіз. Бізде ТМД елдерінің тұлғалары толық жазылу керек, яғни '''Адам Адамұлы Адамбаев'''. Сондықтан атауларын өзгертіп шығуыңызды өтінемін) [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:27, 2023 ж. мамырдың 16 (+06)

::Негізі мен Уики-көктем 2023 ке жазып жатырмын. Ереже бойынша оларда солай жазылған, сондықтан конкурс біткенше өзгерте алмаймын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 22:56, 2023 ж. мамырдың 16 (+06)
:::Сосын атын, әкесінің аты жазылуын қайта қарау керек, мысалы қазіргі қазақтарда ұлы деген сөз жоқ. Мысалы менің немерем Аян Мағыпар, қай жеріне ұлы деп жазам?--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 23:12, 2023 ж. мамырдың 16 (+06)
:Кезінде сол туралы жазған едім, кімнің немесе қай бетке талқылау есімде қалмады, бірақ сол кезде ТМД елдерінің есімін толық жазайық деп шешкенбіз. Ұлы деген жоқ болса, Аян Мағыпар деп қала береді, мұндағы міндет толық жазу, болды, тегі жоқ болса әкесінің есімі. Абай Құнанбайұлы, Ахмет Байтұрсынұлы т.с.с. --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:43, 2023 ж. мамырдың 18 (+06)

== Панорама ==

Кеш жарық. [[Тайпақ (Батыс Қазақстан облысы)|Тайпақ]] мақаласына панораманы ең басына қойыпсыз. Меніңше, бөлек тақырыпшаға қойған дұрыс сияқты -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 23:26, 2023 ж. шілденің 15 (+06)

::Тек Тайпақ емес барлық Қазақстан ауылдарына солай жасап жатырмын. Ең басына ауылдың түгел көрінісі көрсетіліп, тақырыпшаларға әр жерінің фотолары көрсетіледі. Осы идеяны жасап қарау үшін 8-шілде күні әдейі Атырау мен Оралдың арасындағы ауылдарды фотоға түсіріп келдім. Бұйырса алға қарай жаяу Атырау мен Алматының арасындағы барлық ауылдарды фотоға түсіремін --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 23:52, 2023 ж. шілденің 15 (+06)
:::Жарайды онда, іске сәт. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 19:38, 2023 ж. шілденің 16 (+06)
::::Панораманың астына &quot;хош келдіңіз&quot; емес, &quot;қош келдіңіз&quot; деп жазуыңызды сұраймын. Қате ғой -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 22:18, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
:::::Негізі Хош келдің, деп бұрыннан жазып келдік, талай тойға, наурыз мейрамдарына талай акиматтың маңдайшасына солай жаздық. Қазір ойларына не келсе соны жазады. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 22:30, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
::::::Қазір көбіне &quot;қош келдіңіз&quot; деп жазады, сол нұсқаны бекітті ме екен сұрау керек -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 05:15, 2023 ж. шілденің 18 (+06)
:::::::Екі түрде де жаза береді, тек бұл сөз емес мыс. біз өмір бойы туған күніңмен деп келдік, қазір туылған күніңмен дейді, сондайлар көп болмаса да кездеседі. Қазақстанның паспортына да Казакистан деп жазып жақында түзеттік қой. Мына Ислам АХМЕТҰЛЫның цитатасын назарға аларсың: Қазақ тілінде «хош» деген де сөз бар. Бұл адамның көңіл-күйін білдіреді, кейде «көңілімнің хошы болмай тұр» дейміз («…қошы болмай тұр» деп те айтылады, меніңше бұл қате). Бұдан шығатын қорытынды: «қош» пен «хош» сөздері екі мағнаны білдіретін болғандықтан, бұларды мағналары бойынша пайдалануымыз керек. Мысалы, қоштасарда «қош болыңыз» десек, күтіп аларда «хош келдіңіз» деп айтылғаны дұрыс. Сондықтан мектеп маңдайшасына «Қош келдіңіз!» демей, «Хош келдіңіз!» деп жазылса әрі түсінікті, әрі грамматика тұрғысынан сауатты да болған болар еді.

Келесі панорамаға сендер үшін қош келдің деп жазайын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:26, 2023 ж. шілденің 18 (+06)

== Теміркөпір ==
Теміржол өтпейтін [[Темір (қала)]] қаласына аттас станцияның суретін қосып қойыпсыз. Бірақ станция [[Теміркөпір]] ауылында екен. Суретті тексеріңкіреп қоссаңыз деймін. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 20:22, 2023 ж. шілденің 16 (+06)
:Дұрыс айтасың, Рахмет. Әр нәрсені бір істейміз деп аңғармай қаламыз ғой. Теміркөпірге ауыстырылды.@ [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 20:57, 2023 ж. шілденің 16 (+06)
::Жарайды, оқасы жоқ. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 00:01, 2023 ж. шілденің 17 (+06)

::[[Үлгі:Жайық өзені бойындағы елді мекендер]]. Үлгіде Щапов ауылы Жайық бойына жазылыпты, бірақ ол негізі Көшім өзенінде, бірақ уикиде Крутая өзені делінген.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:39, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
:::Үлкен Шаған, Кіші Шаған, Серебряково, Круглоозёрное Көшім өзенінің жағасында орналасқан. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:49, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
::::Еркінқала, Ракуша Қарт Жайықтың бойында.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:54, 2023 ж. шілденің 17 (+06)
::::Ескерткеніңізге рақмет, алып тастайын. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 18:37, 2023 ж. шілденің 24 (+06)
:::Щапов ауылы карта бойынша Щапов(ское) деген көлдің жағасында екен. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 18:50, 2023 ж. шілденің 24 (+06)

== Азғыр  ==

Қайырлы күн. [[Азғыр]] ауылына қойған суреттеріңіз Сүйіндік ауылы екен. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 18:40, 2023 ж. шілденің 24 (+06)
::Кеш жарық. Мен Атырау газетінен алғам, қателескен ғой. Негізі облыстың 90 пайыз ауылдарына бардым, Сүйіндік, Балқұдық жасққа бармаған екем. Сосын өзім түсірмегенмін. Дұрыс емес болса алып тастайын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 23:53, 2023 ж. шілденің 24 (+06)
:::Қайырлы түн. Ештеңе етпес, суреттерді Сүйіндік туралы мақалаға кері қосып қойдым. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 02:11, 2023 ж. шілденің 25 (+06)

== Конференцияға қатысу мүмкіндігі ==

[[metawiki:Wikimedia_Community_of_Kazakh_language_User_Group/Events/Conference#Interested_in_participating|Мына жерде]] айтылған конференцияға қатысуға ниет білдіргеніңізді, бірақ техникалық себептермен қол қоя алмағаныңызды білем. Енді сол іс-шараны кыркүйектің 2-3 күні өткізбекпіз. Қатыса аласыз ба, сол туралы 1-2 күнде жауап бере аласыз ба? [[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 18:57, 2023 ж. тамыздың 22 (+06)
::Қайырлы кеш! Батырбек рахмет, мен қазір шипажайда демалыста жатқам, қыркүйектің бас жағында болса үлгере алмайтын шығармын. Қатыса алмаймын.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 21:16, 2023 ж. тамыздың 22 (+06)
:::Қап, өкінішті((( Сіздің қатысқаныңыз керемет болар еді. --[[Қатысушы:Batyrbek.kz|Batyrbek]] ([[Қатысушы талқылауы:Batyrbek.kz|талқылау]]) 23:29, 2023 ж. тамыздың 22 (+06)

--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:04, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)

== Конго (халық) ==
Конго (халық) беті неге жойылып кеткен. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 14:45, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
:Жойылмаған, Ерден мырза '''Баконго'''мен біріктіріп жіберіпті. -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 15:31, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
:Қайырлы күн! [[Баконго]] беті анағұрлым ертерек, яғни 2014 жылы жазылғандықтан, оны қайталаған мақаланы айдау бетіне айырбастадым. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 16:43, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
::Конго (халық) бетін қалпына келтіруіңізді сұраймын. Барлығы да Конго деп жазып жатыр.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:04, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
:::Мен де сілтемеге сүйеніп жазып отырмын, аспаннан алған жоқпын. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:07, 2023 ж. тамыздың 24 (+06)
::::Бұрынғысын қайтардым -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 00:04, 2023 ж. тамыздың 25 (+06)
:::::Рахмет!--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 17:33, 2023 ж. тамыздың 25 (+06)
:::: Сізді «деректі аспаннан алып жатыр екен» деп ешкім кінәлап отырған жоқ. Тек бұрыннан бар мақалаларды қайталамауды сұрап тұрмын. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 12:32, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)

::::Бұрынғы дерек ескірген. 1972 жылдын бері 50 жылдан асты ғой. Қазіргі қолданылып жүрген деректер бойынша жазып жатырмын. Ол мақала да тұра берсін, Конго кезінде Заир болып тұрғанда солай аталған шығар. Мынау К әрпінен басталат ын халықтар, қазіргі қолданылып жүрген жүйе бойынша.
Кабардинцы
Кабекар
Кабилы
Кабовердцы
Кабье
Кадазан
Каджары
Кадугли-кронго
Казахи
Кайели
Кайнганг
Кайнгуа
Кайова
Кайтагцы
Каколё
Какчикели
Календжин
Калинга
Калмыки
Камба
Камбари
Камбата
Кампа
Канадцы
Канаки
Канела
Канза
Канканаи
Каннара
Канхобали
Капауку
Каража
Караимы
Каракалпаки
Каракачаны
Карамоджонг
Каратинцы
Карачаевцы
Каре
Карелы
Карены
Карибы
Карихона
Катаб
Каталонцы
Катарцы
Кату
Кауильа
Качари
Качин
Кашинауа
Кашкайцы
Кашмирцы
Кая
Каян
Каяпо
Кваву
Квакиутл
Квени
Кейцы
Кекчи
Келабиты
Кемаки
Кемант
Керинчи
Кеты
Кечуа
Киваи
Кикапу
Кикуйю
Килиуа
Кильясинга
Кинга
Киргизы
Кирибати
Кисси
Китайцы
Киче
Клемантан
Коайкер
Коалиб
Кодагу
Кой-коин
Кокама
Колумбийцы
Команчи
Коми
Коми-пермяки
Комо
Конго
Конзо
Конкани
Конкомба
Коно
Консо
Кора
Кордофанские народы
Корегуахе
Корейцы
Корку
Корсиканцы
Коряки
Коса
Косраэ
Костариканцы
Кота (Индия)
Кота (Банту)
Котоко
Кофан
Кохистанцы
Кпелле
Кри
Крики
Криолы
Кроу
Кру
Крымчаки
Кряшены
Куапо
Куба
Кубачинцы
Кубео
Кубинцы
Кубу
Кувейтцы
Куи
Куикатеки
Куитлатеки
Куки
Куланго
Кулу
Кумыки
Куна
Кунама
Куранко
Курды
Куриа
Курумба
Кусаси
Кусунда
Кушиты
Кхамти
Кханг
Кхаси
Кхмеры
Кхмеры горные
Кхму
Кхо
Кхонд
Кэддо

Мынау Б әрпінен басталатын халықтар, '''Баконгоны''' көріп тұрған жоқпын.
Бага
Багамцы
Багирми
Багобо
Багулалы
Бадага
Баде
Баджао
Бадуй
Бай
Байга
Бакве
Балантак
Баланте
Балийцы
Балкарцы
Балти
Бамбара
Бамилеке
Бамум
Банар
Банггай
Банги
Банда
Банданцы
Банджары
Банди
Банива
Банту
Баоань
Барба
Барбадосцы
Бари (Африка)
Бари (Южная Америка)
Бартангцы
Баса
Баски
Бассари
Батаки
Батины
Батуаса
Бауле
Бахрейнцы
Бахтиары
Башкиры
Беджа
Бежтинцы
Белау
Белизцы
Белорусы
Белуджи
Бемба
Бена
Бенабена
Бенгальцы
Берберы
Бермудцы
Берта
Бесая
Бесермяне
Бете
Биак
Биафада
Бидього
Бикол
Билаан
Бима
Бима-сумбанские народы
Бини
Бира
Биром
Бирхоры
Биса
Бисайя
Бихарцы
Боа
Бобо
Бозо
Боки
Болаанг-монгондоу
Болгары
Болева
Боливийцы
Бонго
Бонгу
Бони
Бонток
Бора
Бороро
Борука
Боснийцы-мусульмане
Ботлихцы
Ботокуды
Брагуи
Бразильцы
Бретонцы
Брибри
Бру
Буби
Бугисы
Буи
Буид
Букиднон
Булан
Буллом
Бунак
Бунгку
Бура
Буриши
Буруанцы
Бурун
Буряты
Буса
Бутунг
Бхилы
Бхумидж
Бюргеры ланкийские

Сондықтан жаңасына өзгерте беремін.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 12:47, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)

::::50 жылдан бері көптеген ұлттың атаулары өзгерді, Конго өз алдына мемлекет болғандықтан атауын өзіне қарай өзгертіп алды. Ескіде жазылған мақала деп атын өзгерпеуге болмайды ғой, логикаға сәйкес келмейді. Мен білгесін жазып отырмын. Білмесең жекеге шығып сұра, жауап беремін.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 14:02, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)
::::: Ондай жағдайларда беттің атауын өзгерту деген функцияны қолдана аласыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 17:45, 2023 ж. тамыздың 26 (+06)
::Баконго (Конго) → '''Конго (халық)''' деп өзгерту керек сияқты, ағлышын тілінде солай тұр ғой --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:15, 2023 ж. тамыздың 31 (+06)
:::::Мен Конго (халық) деп қойдым тақырыбын, бірақ Ерден Карсыбеков қайта-қайта өзгертіп тұр ғой. Конго (халық) нұсқасына қайтарыңызшы.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 22:46, 2023 ж. тамыздың 31 (+06)
::::::Конгоға кері қайтардым. Енді Баконгоны жою керек не бағыттағыш қылу керек -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 04:55, 2023 ж. қыркүйектің 1 (+06)

== Хемингуэйге қарсы фронт ==
Сәлем, достым! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Эрнест Хемингуэй]] деген бетте жазғандарыңа мәз болдым, көп рақмет саған! Хемингуэй туралы мақаланы жою керек, соны қалай істесек болады?--[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 10:09, 2023 ж. қыркүйектің 5 (+06)
: Ей, Мағыпар, жауап бермейсің бе? --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 14:53, 2023 ж. қыркүйектің 7 (+06)

== Сантомилер ==

Халықтың аты &quot;Сан-Томе&quot; деген жер атауынан шыққандықтан, &quot;Сантомеліктер&quot; дұрысырақ болмай ма? Тіпті орысшасында тонгаш деп тұр екен -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 03:30, 2023 ж. қыркүйектің 13 (+06)

:Рахмет! [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:30, 2023 ж. қыркүйектің 13 (+06)

== Цензура Nurtenge ==
Можно спросить, почему участник Nurtenge все время удаляет мои комментарии? На странице Касумова я написал о его ошибке, но его дружок удалил эту запись:

Глупенький Касумов, название Кливленд должно остаться, «Клевалэнд» такого названия не существует. Учи английский. --[[Қатысушы:Аль-Ишак|Аль-Ишак]] ([[Қатысушы талқылауы:Аль-Ишак|талқылау]]) 16:21, 2023 ж. қыркүйектің 22 (+06)

== Кабовердтер ==

Халықтың аты [[Кабо-Верде]] деген жер атауынан шыққандықтан, &quot;Кабоверделіктер&quot; дұрысырақ болмай ма? --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 14:47, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)

:: Ол да дұрыс, басқа тілдің аудармасы әртүрлі болғандықтан түбірі Кабоверд болғасын алғам, олар кабовердиндер деп те аталады. Бірақ сен айтқан нұсқа дұрыс сияқты. Кабоверде - қазақша нұсқасы -жасыл мүйіс.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 15:04, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)

Бұл жерде екі түрлі ұғым бар. Кабоверделіктер десек Кабо-Верденің барлық халқы болып кетеді, Қазақстандықтар деген сияқты. Кабовердтер Еуропалықтар мен құлдардың ұрпақтары. Бірақ атын өзгертем десең қарсылығым жоқ.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 15:12, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)

:Қайырлы күн. Қажытархан облысындағы Казымяк қаласын Құмөзек деп аударыпсыз. Бірақ жиі қолданып жүрген Қамысөзек дұрысырақ болмай ма? -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 19:10, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)

:: Біздің бала кезімізде  Құмөзектегі ағайындарға жиі барып, каникулда айлап жататын едік. Сол кезде Құмөзек ауданы аталатын, мүмкін кейін қазақшасын өзгертен шығар. Бірақ өздерінің қазақтары Құмөзек деп атайды. Мүмкін боттар орысшасынан солай аударған шығар, бірақ Құмөзек тарихи аты. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:28, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)

:::Мында беріліпті ғой. https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kamyzyaksky_District
Камызя́кский райо́н (русский: Камызя́кский райо́н; Құмөзек ауданы, Qumózek aýdany) — административный[1] и муниципальный[7] район (район) Астраханской области России. Расположен на юге области. Площадь района составляет 3 493 квадратных километра (1 349 квадратных миль). [3] Административный центр — город Камызяк. [1] По данным переписи 2010 года, общая численность населения района составляла 48 647 человек, при этом население Камызяка составляло 33,5% от этого числа. [4] --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:52, 2023 ж. қыркүйектің 24 (+06)

:Жарайды онда -- [[Қатысушы:Casserium|'''Кассериум''']] 02:16, 2023 ж. қыркүйектің 25 (+06)

== Конвертерді жою ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Техникалық#Қазақ-латын-төте конвертерің толықтай жою|Мына]] жерде өте маңызды тақырып қозғалып жатыр, қауымдастық мүшесі ретінде ойыңызды қалдырып кетуге шақырамын. Құрметпен, [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:06, 2023 ж. қазанның 29 (+06)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=3104995 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Яунде ==

Кеш жарық, осы мақаланы өзіңіз аяқтасаңыз болады.  [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:48, 2023 ж. қарашаның 15 (+06)

== Ұсыныс  ==

Англо-канадцы дегенді Ағылшын канадалықтар дегеннен гөрі Канадалық ағылшындар деуге болмай ма? -- Құрметпен, [[Қатысушы:Casserium|'''Қайсері''']] 00:40, 2023 ж. қарашаның 24 (+06)

::Ағылшындардың өзі солай жазыпты ғой, әркім әртүрлі жазып жатыр, өздерің қараңдар. Негізі елдің аты бірінші тұру керек қой, Канадалық дұрыс сияқты --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:58, 2023 ж. қарашаның 24 (+06)

Санмариндықтар дегеннен гөрі Санмаринолықтар деген дұрыс болмай ма? -- Құрметпен, [[Қатысушы:Casserium|'''Қайсері''']] 18:00, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)

::Мен де солай ойлағам, тіпті алғашында солай жазып та қойғам, бірақ басқа тілдегілерде осылай екен...--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 18:29, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)
:::Бұл жерде басқа тілге қараудың қажеті жоқ. Халықтың аты Сан-Марино елінің атауынан жасалғандықтан, елдің атына қараған дұрыс деп ойлаймын. -- Құрметпен, [[Қатысушы:Casserium|'''Қайсері''']] 18:58, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)
::::Дұрыс болса өзгерте беріңдер. Онда елдің аты Украина болғандықтан Украиндар емес Украйналықтар деп өзгерту керек--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 19:09, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)
:::::Украиналықтарға Украинада тұратын барлық ұлттар кіреді, ал украин жалғыз ұлттың аты. Орысшадан тікелей аудармай, -дық/дік жалғамаса да болады жалпы. -- Құрметпен, [[Қатысушы:Casserium|'''Қайсері''']] 19:32, 2023 ж. желтоқсанның 18 (+06)

== Бітікші сайлау ==

Жаңа бітікші сайлап жатырмыз, сол себепті [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|мына жерде]] дауыс беруіңізді сұраймыз.
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Қазақ Уикимедиа конференциясы 2024 ==

Биылғы кезекті Қазақ Уикимедия конференциясы Қазақ Уикипедиясының туған күніне орай ұйымдастырылмықшы, нақты уақыты мен орны алда белгілі болады, әзірге қауымдастық пікірін білу мақсатында, [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdO1bp-Qvl5XEcv_qkVUNBF6pQrxtTHZ9nkUYT1M2f-f6IkzQ/viewform?usp=sf_link мына бір сауалнаманы] толтыруыңызды сұраймыз. [[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 22:46, 2024 ж. қаңтардың 30 (+06)
&lt;!-- https://kk.wikipedia.org/w/index.php?title=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%83/%D0%96%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BF_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96&amp;oldid=3222019 тізімін пайдаланып User:Amangeldi Mukhamejan@kkwiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Жедел жоюдан алып тастау ==

Сәлеметсізбе! Біз [[Әл-жәбрдің атасы]] журналы туралы мақала жазғанбыз. Оны біреулер жоюға қате ұсыныпты. Енді осы кемтікті алып тастауға көмектесе аласыз ба? [[Қатысушы:Бейсенбинова Салта|Бейсенбинова Салта]] ([[Қатысушы талқылауы:Бейсенбинова Салта|талқылау]]) 14:24, 2024 ж. наурыздың 19 (+06)
::Сәлеметсіз бе? Мен админ емеспін.--[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 14:50, 2024 ж. наурыздың 19 (+06)

== Санаттау, дереккөздер мен калькалар ==

Қайырлы күн. Біраз мақала бастап жатқан екенсіз, ''инициативаңыз'' үшін рахмет. Алайда бастап жатқан мақалаларыңыздың бірнеше қателіктері бар. Олар шешіледі деп үміттенемін.

Мақала деген санатталу керек. ҚазУП-да санаттарды орыс УП-ден аударып саламыз. Санат арқылы сайтымыздағы мақалалар жинақы болады. Айтатымның екіншісі — дереккөздер үлгісі. Жай сілтеме салғанда дереккөздің түрі онша емес; осындай жағдайлар үшін бізде арнайы үлгілер бар (мысалы Интернеттен алынған ақпарат үшін [[:Үлгі:Cite web]] үлгісі, кітаптан алынған ақпарат үшін [[:Үлгі:Кітап]] және т.б.). Және де саясаткер жайлы жазғыңыз келсе, [[:Үлгі:Мемлекеттік қайраткер]] инфобоксын қолданған дұрыс. Оның көмегімен тұлғаның лауазымдарын жазып алуға болады. Тағы бір кішігірім мәселе — грамматика және калькалар. Қазақ тілінде &quot;2020 жылдың 4 маусымы&quot; деген нәрсе жоқ екен; орнына &quot;2020 жылғы 4 маусым&quot; дегеніміз жөн, оны мен өзім де жақында білдім, содан бері дұрыстап жүрмін; және де дефис (-; социал-демократия, ел-жұрт, ар-намыс, қазақ-өзбек), сызықша (–; 25–26 тамыз, 1929–1931), ұзын сызықша (—; Оның есімі — Нұрсұлтан) және тағы басқа пунктуация белгілерінің дұрыс қолдануына және басқа да ұқсас мәселелерге назар салсаңыз мақалаларыңыз мықты болады. Іске сәт! [[Қатысушы:Malik Nursultan B|Malik Nursultan B]] ([[Қатысушы талқылауы:Malik Nursultan B|талқылау]]) 21:24, 2024 ж. сәуірдің 2 (+06)
::Мен қазіргі грамматикаларды түсінбеймін, өзімді қалай оқытты, соларды пайдаланып жатырмын. Қазіргілер бүгін былай дейді, келесі күні ауыстырып жібереді.
Мен осы жөнінде ғалымдардан сұрадым, қазіргі грамматиканы олардың өзі де қашан шыққанын білмейді. 
&quot;2020 жылдың 4 маусымы&quot; мен&quot;2020 жылғы 4 маусым&quot; дегенде қандай түсінбестік бар, ешқандай айырмашылығы жоқ. 
Ал үлгіге келетін болсақ, келесілерін үлгісіз жазармын... Бірақ мүмкіндігінше қарармын, тек қана қате менде болса --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:56, 2024 ж. сәуірдің 3 (+06)

:::Мемлекеттік қайраткер үлгісіне [[Юрий Анатольевич Сергеев]] салғам, 3 сағаттан бері отырмын, ізашары, ізбасары графасын толтырғанда, алдыңғы жазғандар жойылып кете береді, қарайсыңдар ма ? --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 16:36, 2024 ж. сәуірдің 4 (+06)
::::Кеш жарық, дұрыстап жібердім деймін? [[Қатысушы:Malik Nursultan B|Malik Nursultan B]] ([[Қатысушы талқылауы:Malik Nursultan B|талқылау]]) 05:21, 2024 ж. сәуірдің 6 (+06)

:Рахмет! Елшілер санаты автоматты қосыла ма, әлде қолдан қосқан ба? --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 13:55, 2024 ж. сәуірдің 6 (+06)

== Медальдар ==

Кеш жарық, медальдар үлгісі бар жоғына көз жеткізген дұрыс (біреуі қайталаныпты), сосын санатын дұрыстап жазған дұрыс: '''**** марапатталғандар''' деген сөз қалып қойыпты [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:09, 2024 ж. мамырдың 6 (+05)

== Kasymov-тың балағаттауы ==
Сәлеметсіз бе! Бұл қатысушы бүгін сағат екіде өз бетінде маған «сігілші» деп жазды және қуғындауды менің бетімде жалғастырып жатыр. Бұған бірдеме істеңізші, өтінемін! --[[Қатысушы:Жанна Ж|Жанна Ж]] ([[Қатысушы талқылауы:Жанна Ж|талқылау]]) 19:54, 2024 ж. мамырдың 8 (+05)

== Интеруики ==

Кеш жарық, ордендер үлгісіне интеруикиді қоюды ұмытпаңыз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:19, 2024 ж. мамырдың 20 (+05)

== Артық дефис ==
Кеш жарық! [[Батыс Сібір генерал-губернаторлығы]] мақаласының атауында алғашқы дефисті алып тастай аласыз ба? Рақмет! --[[Қатысушы:Амантаева Дарига|Амантаева Дарига]] ([[Қатысушы талқылауы:Амантаева Дарига|талқылау]]) 23:11, 2024 ж. мамырдың 27 (+05)

:Сәлеметпісіз, алып тастадым -- [[Қатысушы:Casserium|'''Casserium''']] 00:02, 2024 ж. мамырдың 28 (+05)

== Research about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub ==

Hi everyone, 

We would like to invite you to submit your responses to the survey dedicated to the tools that are used currently across the Wikimedia projects and the tools that you want to have.

This survey was made by the working group of the [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]], and your responses will be reviewed afterwards, as we want to continue supporting the communities. That support can be documentation for certain most used tools by other communities across the region per specific topics, finding solutions for new tools to be created in the future, creating most needed tools in the region (so called &quot;regional wishlist list&quot;), and many other options.

''Deadline to fill in the survey is '''20th of August, 2024'''.''

Submit your answers [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeIwzCDKs6jXPG7EpZe-JH2Mm1odU0_MAv1bO-z-nLOq9dlug/viewform?usp=sf_link '''here''']

Thank you in advance for your time that you will dedicate in filling in this survey --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:07, 2024 ж. шілденің 26 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&amp;oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Results from the survey about the tools on Wikimedia projects by the CEE Hub ==

Hi everyone,

During August 2024, we sent you a survey about the tools, so now we would like to bring to your attention the conclusions and results from the survey, which you can explore on this '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Tools|Meta page]]'''.

I hope you will enjoy exploring the mentioned tools on the page, along with other conclusions from the survey. Thanks for your time, and we will continue working on this important topic. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 17:10, 2024 ж. қазанның 7 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tools&amp;oldid=27177596 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Алтын әріппен жазылатын еңбек ==
{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | [[File:Feather Barnstar Hires.png|120px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''[[Уикипедия:Марапаттама/Алтын қалам|Алтын қалам]]'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] мырза! Қазақша Уикипедияның дамуына үлкен үлес қосқаңыз үшін алғыс. Соның ішінде елді мекендерді әрлеп, суреттермен толықтырып, ұлттар мен этностар туралы мақалалар жайлы еңбектеріңіз үшін марапат. --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:52, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05)
|}

:Рахмет! [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 10:48, 2024 ж. желтоқсанның 15 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Кеш жарық! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:54, 2025 ж. қаңтардың 1 (+05)

== Бітікші сайлауы ==

Қайырлы таң! [[Уикипедия:Бітікшілерді сайлау|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 07:32, 2025 ж. ақпанның 19 (+05)

== Фотосуреттер бойынша ==

Сәлеметсіз бе! [[Әл-жәбрдің атасы]] атты ғылыми журнал туралы мақаламыздағы мына фотосуреттерді қалпына келтіре аласыз ба? Өте қажет:
*Жаңа журнал.jpg 
*Журнал таныстырылымы.jpg 
*Журнал оқыған бала.jpg
[[Қатысушы:Бейсенбинова Салта|Бейсенбинова Салта]] ([[Қатысушы талқылауы:Бейсенбинова Салта|талқылау]]) 13:10, 2025 ж. наурыздың 14 (+05)

::Жойылу себебі сурет ортаққорда не Уикипедия қорында жарияланбаған болып тұр. Сурет енгізу үшін алдымен оны ортаққорға, ал оңайы Уикипедияға жүктеп, содан кейін керек мақалаңызға пайдалана аласыз. (Қараңыз: Жиі қойылатын сұрақтар, Суретті қалай енгізе аламын?) --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 13:52, 2025 ж. наурыздың 14 (+05)

== CEE Meeting 2025 ==

Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 23:17, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)

== [[Сентинельдіктер]] ==

осы тұрғындар жайлы мақала жариялай аласыз ба?  [[Қатысушы:Madi Dos|Madi Dos]] ([[Қатысушы талқылауы:Madi Dos|талқылау]]) 10:16, 2025 ж. мамырдың 28 (+05)

:::Жазылды.
:[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 00:30, 2025 ж. мамырдың 29 (+05)

== Ulviyya Ali ==

Здравствуйте! Можете ли вы подготовить статью на узбекском языке об [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%93%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2%D0%B0,_%D0%A3%D0%BB%D1%8C%D0%B2%D0%B8%D1%8F_%D0%90%D0%BB%D0%B8_%D0%BA%D1%8B%D0%B7%D1%8B Ульвии Али] (Q134390681) в рамках Wiкimedia CEE Spring 2025? [[Қатысушы:Freiheiten|Freiheiten]] ([[Қатысушы талқылауы:Freiheiten|талқылау]]) 03:42, 2025 ж. мамырдың 31 (+05)

:На узбекском не могу [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 09:43, 2025 ж. мамырдың 31 (+05)
::Ой, извините. На казахском надо 😅 [[Қатысушы:Freiheiten|Freiheiten]] ([[Қатысушы талқылауы:Freiheiten|талқылау]]) 03:02, 2025 ж. маусымның 1 (+05)

== Өзбекстан қалалары ==

Кеш жарық! Өзбекстан қалалары бойынша мақалаларда, ''Өзбекстан қалалары'' деген артық сияқты. Себебі, **** облысы қалалары дегеннің санаттың ішінде сол санат қайтадан тұр [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:06, 2025 ж. қыркүйектің 1 (+05)

:Жақсы түзетемін, тағы бір мәселе [[Өзбекстанның әкімшілік бөлінісі]] деген мақалада қазақша атауларымен берген екен сол бойынша алып жатырмын. Бірақ ішінде тікелей аудармалар бар, дұрыс па, бұрыс па, сілтемелер шықпай қалар деп солардың атауын жазып жатырмын. Пікір білдірерсіздер. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 11:09, 2025 ж. қыркүйектің 2 (+05)

== Оңтүстік Қазақстан жастары Уикипедия бағдарламасы ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Форум/Ұсыныстар#Оңтүстік_Қазақстан_жастары_Уикипедия_бағдарламасы|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 14:28, 2025 ж. қарашаның 14 (+05)

== Облысы керек емес ==

Тағы да кеш жарық! Ауылға облысы керек емес, тек ауданы. Қалаларға орыс, ағылшын уикипедиясынан қарап көріңіз. Бізде ''Тараз, Атырау''да бір аттас санат қойылады, соның ішінде ары қарай облысқа тарап кетеді. Кіші қалаларға басқаша санат қойылады екен. Мысалға ''Шу'' [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:36, 2025 ж. қарашаның 23 (+05)

== Администраторды сайлау ==

Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 11:57, 2026 ж. қаңтардың 1 (+05)

== Запрос на перевод ==
Доброго дня!

Могли бы вы добавить в Казахскую википедию перевод этой статьи — [[ru:Кыстыбый]]? Буду весьма признателен. --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 22:46, 2026 ж. наурыздың 22 (+05)

== Маттиас Манаси ==

Сәлем, Magypar!
Мен неміс дирижері Матиас Манаси туралы мақала жарияладым.
[[Жоба:Инкубатор/Маттиас Манаси]]
Бұл халықаралық деңгейде танымал әрі табысты дирижері Қазақстанда бірнеше рет өнер көрсеткен. Осы мақаланы жариялап бере аласыз ба?
Зор рахмет. [[Қатысушы:AnnaLesniewski.|AnnaLesniewski.]] ([[Қатысушы талқылауы:AnnaLesniewski.|талқылау]]) 12:52, 2026 ж. мамырдың 1 (+05)

::Мен админ емеспін, админдерге айтып қара. --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 13:43, 2026 ж. мамырдың 1 (+05)

== Тәжікстан мен Өзбекстан арасындағы шекара ==

Ассалаумағалейкүм! Мақала атауын '''Тәжікстан-Өзбекстан шекарасы''' десек қалай? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:12, 2026 ж. мамырдың 1 (+05)

:Оригиналы Граница между Таджикистаном и Узбекистаном деп тұр. [[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 15:17, 2026 ж. мамырдың 1 (+05)

== CEE MEETING 2026 ==

Кеш жарық. [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC/%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80#TheNomadEditor_(Muzaffar_Turgunov) CEE MEETING 2026] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 19:05, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)

== Миялы ауылы ==

Сіз Атырау облысы Қызылқоға ауданының Миялы ауылында тұрасыз ба. [[Арнайы:Үлесі/&amp;#126;2026-30665-91|&amp;#126;2026-30665-91]] ([[Қатысушы талқылауы:&amp;#126;2026-30665-91|talk]]) 15:05, 2026 ж. мамырдың 22 (+05)
::Жоқ, тұрмаймын, неге керек еді? --[[Қатысушы:Мағыпар|Мағыпар]] ([[Қатысушы талқылауы:Мағыпар|талқылау]]) 16:18, 2026 ж. мамырдың 22 (+05)

== Help ==

[[en:Gaza genocide|This]] article is missing from the Kazakh Wikipedia. Could you please help me make it available in Kazakh? Thank you. [[Қатысушы:جودت|جودت]] ([[Қатысушы талқылауы:جودت|талқылау]]) 19:31, 2026 ж. маусымның 18 (+05)</text>
      <sha1>nsbyw7iavdsipkkj5li0ghg8ucalglq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Целе (футбол клубы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>648237</id>
    <revision>
      <id>3619531</id>
      <parentid>3474856</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T12:51:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>71333</id>
      </contributor>
      <origin>3619531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2478" sha1="n0thc92873ltfp0zvrekar3x7unkyyw" xml:space="preserve">{{Футбол клубы
 |атауы           = {{ту|Словения}} Целе
 |ағымдағы маусым   = 
 |логотипі        = 
 |толық атауы     = 
 |лақап аты       = 
 |құрылған        = [[1919 жыл]]
 |таратылды       = 
 |стадионы        =  [[Петроль Арена]], &lt;br /&gt;[[Целе]], [[Словения]]
 |сыйымдылығы     = 13059
 |иесі            = 
 |президенті      = 
 |директоры       = 
 |бас директоры   = 
 |жаттықтырушы    = {{ту|Словения}} [[Душан Косич]]
 |капитаны        = 
 |рейтингі        = 
 |бюджеті         = 
 |жарыс           = [[Футболдан Словения чемпионаты|Бірінші лига]]
 |маусым          = 2025/26
 |орын            = '''1.'''
 |сайты           = 
|pattern_la1=|pattern_b1=_celje11h|pattern_ra1=
|leftarm1=1F7DF1|body1=|rightarm1=FFD700|shorts1=1F7DF1|socks1=1F7DF1
|pattern_la2=|pattern_b2=_vneck|pattern_ra2=
|leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF
}}
'''«Целе»''' ({{lang-sl|MIK CM Celje Football Club}}) — [[Словения|Словенияның]] Целе қаласындағы футбол клубы, [[1919 жыл|1919 жылы]] құрылған. 1991 жылдан бері тек [[Футболдан Словения чемпионаты|бірінші лигада]] ойнап келеді. Өз алаңындағы ойындарын &quot;Петроль Арена&quot; стадионында өткізеді, сыйымдылығы 13 мың адам.  

2020 жылы тұңғыш рет Словения чемпионы атанды.  
 
== Жетістіктері ==

* Словения чемпионы (1): 2019/20
* Словения кубогы (2): 2005, 2025
* Словения чемпионатының күміс жүлдегері: 2014/15
* Словения кубогы финалисі (8): 1993, 1995, 2003, 2006, 2012, 2013, 2015, 2016

== Атақты ойыншылары ==

* {{ту|Македония}} [[Величе Шумуликоски]]
* {{ту|Словения}} [[Роберт Корен]]

== Cілтемелер ==

* http://www.nk-celje.si/
{{сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Словения футбол клубтары]]
[[Санат:1919 жылы құрылған футбол клубтары]]</text>
      <sha1>n0thc92873ltfp0zvrekar3x7unkyyw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619532</id>
      <parentid>3619531</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T12:51:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>71333</id>
      </contributor>
      <comment>/* Жетістіктері */</comment>
      <origin>3619532</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2496" sha1="p7hba5fqf7r10uoyh8cf4h54jrw9i38" xml:space="preserve">{{Футбол клубы
 |атауы           = {{ту|Словения}} Целе
 |ағымдағы маусым   = 
 |логотипі        = 
 |толық атауы     = 
 |лақап аты       = 
 |құрылған        = [[1919 жыл]]
 |таратылды       = 
 |стадионы        =  [[Петроль Арена]], &lt;br /&gt;[[Целе]], [[Словения]]
 |сыйымдылығы     = 13059
 |иесі            = 
 |президенті      = 
 |директоры       = 
 |бас директоры   = 
 |жаттықтырушы    = {{ту|Словения}} [[Душан Косич]]
 |капитаны        = 
 |рейтингі        = 
 |бюджеті         = 
 |жарыс           = [[Футболдан Словения чемпионаты|Бірінші лига]]
 |маусым          = 2025/26
 |орын            = '''1.'''
 |сайты           = 
|pattern_la1=|pattern_b1=_celje11h|pattern_ra1=
|leftarm1=1F7DF1|body1=|rightarm1=FFD700|shorts1=1F7DF1|socks1=1F7DF1
|pattern_la2=|pattern_b2=_vneck|pattern_ra2=
|leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF
}}
'''«Целе»''' ({{lang-sl|MIK CM Celje Football Club}}) — [[Словения|Словенияның]] Целе қаласындағы футбол клубы, [[1919 жыл|1919 жылы]] құрылған. 1991 жылдан бері тек [[Футболдан Словения чемпионаты|бірінші лигада]] ойнап келеді. Өз алаңындағы ойындарын &quot;Петроль Арена&quot; стадионында өткізеді, сыйымдылығы 13 мың адам.  

2020 жылы тұңғыш рет Словения чемпионы атанды.  
 
== Жетістіктері ==

* Словения чемпионы (3): 2019/20, 2023/24, 2025/26
* Словения кубогы (2): 2005, 2025
* Словения чемпионатының күміс жүлдегері: 2014/15
* Словения кубогы финалисі (8): 1993, 1995, 2003, 2006, 2012, 2013, 2015, 2016

== Атақты ойыншылары ==

* {{ту|Македония}} [[Величе Шумуликоски]]
* {{ту|Словения}} [[Роберт Корен]]

== Cілтемелер ==

* http://www.nk-celje.si/
{{сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Словения футбол клубтары]]
[[Санат:1919 жылы құрылған футбол клубтары]]</text>
      <sha1>p7hba5fqf7r10uoyh8cf4h54jrw9i38</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рудар (футбол клубы, Веленье)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>651629</id>
    <revision>
      <id>3619681</id>
      <parentid>3474877</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T09:38:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>71333</id>
      </contributor>
      <origin>3619681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1595" sha1="bryoj6eyfrr9lhpekk91wed81t3rse6" xml:space="preserve">{{футбол клубы
|атауы        = {{ту|Словения}} НК Рудар
|құрылған     = 1948
|стадионы     = «[[Об Езеру]]», &lt;br /&gt;[[Веленье]]
|сыйымдылығы  = 2 500
|жаттықтырушы = {{ту|Хорватия}} [[Андрей Панадич]]
|жарыс        = [[Футболдан Словения чемпионаты|2 лига]] 
|маусым       = 2025/26
|орын         = 8-орын
|pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=
|leftarm1=006000|body1=006000|rightarm1=006000|shorts1=006000|socks1=FFFFFF
|pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=
|leftarm2=FFAA00|body2=FFAA00|rightarm2=FFAA00|shorts2=FFAA00|socks2=FFAA00
}}

'''«Рудар»''' ({{lang-sl|NK Rudar Velenje}}) — [[Словения|Словенияның]] Веленье қаласындағы футбол клубы. [[1948 жыл|1948 жылы]] құрылған. Өз алаңынадғы ойындарын &quot;Об Езеру&quot; стадионында өткізеді. 2009 жылдан бері [[Футболдан Словения чемпионаты|Словенияның бірінші лигасынан]] төменге түскен жоқ. 

== Жетістіктері ==

=== Ұлттық ===
* Словения кубогы (1): 1998
* Словенияның қола жүлдегері: (1998/99, 1999/2000, 2008/09, 2013/14)

== Атақты ойыншылары ==

* Мате Этерович

== Сілтемелер ==

* http://nkrudarvelenje.com/
{{Бастама}}
[[Санат:Словения футбол клубтары]]</text>
      <sha1>bryoj6eyfrr9lhpekk91wed81t3rse6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Джули Эндрюс</title>
    <ns>0</ns>
    <id>651863</id>
    <revision>
      <id>3619617</id>
      <parentid>3569248</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T01:28:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619617</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11572" sha1="hjy4llb6h6aqeuvtq7k7iufk2edvfhd" xml:space="preserve">{{Кинематограф|ортаққор=Julie Andrews|сурет=Julie_Andrews_2001.jpg|есімі=Джули Эндрюс|сурет атауы=2001 жылғы Джули Эндрюс|туған кездегі есімі=Джулия Элизабет Уэллс|туған күні=01.10.1935|туған жері=[[Уолтон-он-Темз]], [[Суррей]], [[Ұлыбритания]]|азаматтығы={{UK}}|мамандығы={{актриса|Ұлыбритания}}, {{әнші|Ұлыбритания}}, [[проза]]ик|imdb_id=0000267|шынайы есімі={{lang-en|Julie Andrews}}}}&lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

'''Джули Элизабет Эндрюс''' ханым ({{Lang-en|Julie Elizabeth Andrews}}, [[1 қазан]] [[1935 жыл|1935]]) – британдық актриса, әнші, биші және жазушы&lt;ref&gt;http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/584154.stm&lt;/ref&gt;. Эндрюс, балалар актрисасы және әншісі, бірінші рет сахнаға 1948 жылы Вест-Энде, ал бірінші дебютін Бродвейде “Дос-жігіт” филімінде түсті. 1952 жылы Әнші ханшайым италияндық мультфиліміндегі Зейла ханшайымын дауыстады. [[Ұлыбритания]]ның ең жас примадоннасы даңқына ол «Менің әділ ханым» (1956) және «Камелот» (1960) бродвейдегі мюзиклдерінде басты рөлдерге ие болып, Элиза Дулиттл және Геневер патшайымы рөлдерін ойнады&lt;ref&gt;https://www.nytimes.com/1995/10/25/theater/television-review-julie-andrews-with-tough-edges.html&lt;/ref&gt;.Джули Эндрюс фильмдерге дебютын «[[Мэри Поппинс]]&lt;nowiki/&gt;» (1964) филімімен бастап, фильмдегі Мэри Поппинс рөлі үшін «[[Оскар сыйлығы|Оскар»]] сыйлығының «Үздік актриса» номинациясына ие болды. Ол «Музыка дыбысы»  (1965) фильміндегі Мария Траптың рөлін керемет ойнап шыққаны үшін «[[Алтын глобус]]» сыйлығын, комедия немесе мюзиклдегі үздік әйел рөлі номинациясын жеңіп алды.

1964 және 1986 жылдар аралығында Джули Эндрюс «Американизация Эмили» (1964), «Гавайи» (1966), «Порванный занавес» (1966), «Совершенно современная Милли» (1967), «Звезда!». (1968), Семя тамаринда (1974), 10 (1979), S.O.B. (1981), Виктор / Виктория (1982), Это жизнь! (1986) и Duet for One (1986) фильмдерінде түсті. 1986 жылдан кейін жұмыс жүктемесі азайып ол тек қана екі фильмде, біреуі 1991 жылы, екіншісі 2000 жылы түсті.
Алайда, жаңа мыңжылдықта оның карьерасы қайта жанданады.

==Ерте өмірі==
Джулия Элизабет Уэллс 1 қазан 1935 жылы, [[Англия]], [[Суррей |Суррей графтығы]], [[Уолтон-он-Темзе|Уолтон-он- Темзеде]] дүниеге келді&lt;ref&gt;https://achievement.org/achiever/julie-andrews/#interview&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;https://en.wikipedia.org/wiki/General_Register_Office&lt;/ref&gt;. Анасы - Барбара Уорд Уэллс, 1932 жылы Эдвард Чарльзға тұрмысқа шықты. Екінші соғыс жылдары Барбара мен Эдвард ұзақ уақыт жырақта тұрып, ақыр соңында ажырасады. Кейін екеуі де қайта үйленеді, анасы 1943 жылы Тэд Эндрюске, ал әкесі 1944 жылы Минифед Мундқа.

==Мансап==
==== 1945-1953: Ұлыбританиядағы алғашқы мансабы ====
1945 жылдан бастап және келесі екі жыл ішінде Джули Эндрюс ата-анасымен бірге сахнада, ешқандай төлем ақысыз өнер көрсетті. 
Бір күні олар маған “Күндіз тынығып алуың керек, өйткені кешке анаңмен және өгей әкеңмен сахнада ән айтуға рұқсат береміз”, - деген сөздерді Эндрюс әлі күнге дейін қуанышпен еске алады. Сыра қорабына тұрып, микрофонға кейде жеке, кейде өгей әкесімен бірге дуэт ән айтқаны әлі есінен кетпейді. «Бұл өнер көрсетулер сұмдық болған шығар, бірақ бәрі ойдағыдай өткен сияқты», - дейді Эндрюс.

1948 жылдың 1 қарашасында Джули Эндрюс (13 жаста) Лондон Палладионында, король Георгий VI мен Елизавета патшаның алдында Корольдік командалық сахналық қойылымда өнер көрсеткен ең жас жеке орындаушы болды. Онда ол ағайынды Николай Дэнни Кеймен және Джордж бен Бернардтың комедия командасымен бірге өнер көрсетті.
Джули Эндрюс ата-анасымен бірге радио мен теледидардағы бағдарламаларда атсалыса қатысты.

==== 1954-1965: Бродвейдегі жетістіктері ====
1954 жылы 30 қыркүйекте Джули Эндрюс 19 жас қарсаңында [[Лондон]]да онсыз да сәтті шыққан музыкалық “Жігітім” фильмінде Полли Браун ретінде Бродвейде алғашқы дебют жасады. Сыншылардың пікірінше, Джули Эндрюс шоудың көрнекті орындаушысы болды.

«Жігітім» филіміммен келісімшарт аяқталғанға дейін Лондонец Эндрюстен, Бродвейдегі «Менің әділетсіз ханымым» фильміндегі гүлші қыз Элиза Дулиттлдің рөліне кастингті өтуге сұрады және Джули Эндрюсті сол рөлге алды.

== Жеке өмірі == 
Актриса екі рет заңды некеде болды. Алғашқы күйеуі театр дизайнері Тони Уолтон болды. Олар 1959 жылы үйленіп, 1962 жылы Эмма Кит Уолтон Гамильтон атты қызы дүниеге келеді. Олар 1965 жылдарда ажырасқан, бірақ әлі күнге дейін олар жақсы қарым-қатынаста&lt;ref&gt;https://www.closerweekly.com/posts/julie-andrews-husband-inside-marriage-to-blake-edwards/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210507002040/https://www.closerweekly.com/posts/julie-andrews-husband-inside-marriage-to-blake-edwards/ |date=2021-05-07 }}&lt;/ref&gt;.

1969 жылы Эндрюс режиссер және сценарист Блейк Эдвардске тұрмысқа шығады. Осы некеден оларда екі бала туылды&lt;ref&gt;https://people.com/archive/cover-story-the-pristine-princess-vol-7-no-10/&lt;/ref&gt;. Олардың некелік өмірі 40 жылдам астам уақытқа созылып, өкінішке орай 2010 жылы Эдвардс қайтыс болады.

== Фильмография ==

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! Туынды жарыққа шыққын жыл !!  !! Туынды аты !! Актриса ойнаған рөлі
|-
| 1949 || микрофильм || Роза Багдада || принцесса Зейла
|-
| 1956 || сериал || Ford Star Jubilee || Лайз
|-
| 1957 || телефильм || Золушка || Золушка
|-
| 1959 || телефильм || The Gentle Flame || Трисса
|-
| 1962 || сериал || Гарри Мур Шоуы || Өз рөлінде
|-
| 1964 || фильм || Мэри Поппинс || Мэри Поппинс
|-
| 1964 || фильм || 	Эмилидің америкалануы || Эмили Бэрхэм
|-
| 1965 || фильм  || Музыка үндері || Мария
|-
| 1966 || фильм  || Жыртылған перде || Сара Шерман
|-
| 1966 || фильм  || Гавайи || Джеруша Бромли
|-
| 1967 || фильм  || Өте заманауи Милли || Милли Диллмаунт
|-
| 1968 || фильм  || Жұлдыз || Гертруд Лоуренс
|-
| 1970 || фильм  || Құрметті Лилия || Лили Смит
|-
| 1974 || фильм  || Құрма тұқымы || Джудит Фэрроу
|-
| 1976 || фильм  || Қызғылт пантера жаңа соққысы || Эйнсли Джарвис
|-
| 1979 || фильм  || Он || Саманта Тейлор
|-
| 1980 || фильм  || Кішкентай мисс Маркер || Аманда Уортингтон
|-
| 1981 || фильм  || Иттің баласы || Салли Майлз
|-
| 1982 || фильм  || Виктор/Виктория || Виктория Грант
|-
|}

==Марапаттары==
* [[Оскар сыйлығы|Оскар]]
1965 жылы - Үздік актриса («Музыка дыбысы»)
1982 жылы - Үздік актриса («Виктор / Виктория»)
* [[BAFTA]]
1964 жылы - Ең перспективалы жаңадан келген адам («Мэри Поппинс»)
* [[Алтын глобус]]
1964 жылы - Үздік актриса, комедия / мюзикл («Мэри Поппинс»)
1965 жылы - Үздік актриса, комедия / музыкалық («Музыка дыбысы»)
1982 жылы - Үздік актриса, комедия / мюзикл («Виктор, Виктория»)
* Дэвид ди Донателло
1966 жылы - Үздік шетелдік актриса («Музыка дыбысы»)
1983 жылы - Үздік шетелдік актриса («Виктор / Виктория»)
* [[Эмми]]
1965 жылы - Үздік актриса (Энди Уильямстың шоуы)
1973 жылы - Үздік жаңа телехикаялар («Джули Эндрюс уақыты»)
2004 жылы - Мини-сериалдағы / Теледидарлық фильмнің үздік қосалқы рөлі («Eloise 2: Christmas»)
* [[Сан-Себастьян]]
Donostia сыйлығы - керемет жетістіктері үшін

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Үздік актриса үшін Оскар сыйлығы}}

[[Санат:Алтын глобус сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Эмми сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:BAFTA марапаты иегерлері]]
[[Санат:Үздік актриса үшін Оскар сыйлығының иегерлері]]</text>
      <sha1>hjy4llb6h6aqeuvtq7k7iufk2edvfhd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы:Куралбай Акиис/зертхана</title>
    <ns>2</ns>
    <id>661705</id>
    <redirect title="Just Room Enough Аралы" />
    <revision>
      <id>3619589</id>
      <parentid>2873319</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T16:35:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ерден Карсыбеков</username>
        <id>3744</id>
      </contributor>
      <comment>«[[Just Room Enough Аралы]]» дегенге [[Уикипедия:Айдатқыштар|бағыттады]]</comment>
      <origin>3619589</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="fipm7dllv1w876f23qrvcr344kk9sf0" xml:space="preserve">#АЙДАУ [[Just Room Enough Аралы]]</text>
      <sha1>fipm7dllv1w876f23qrvcr344kk9sf0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мура (футбол клубы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>665055</id>
    <revision>
      <id>3619554</id>
      <parentid>3474849</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:55:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>71333</id>
      </contributor>
      <origin>3619554</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2006" sha1="9oib8p9dlbu9qtdhh6tv7qkr2rb5p71" xml:space="preserve">{{Футбол клубы
| атауы        = Мура
| құрылған     = [[1924 жыл]]
| стадионы     = [[Фазанерия]], [[Мурска-Собота]]
| сыйымдылығы  = 5500
| жарыс        = [[Футболдан Словения чемпионаты|Бірінші лига]]
| маусым       = 2025/26
| орын         =  '''8.'''
&lt;!-- ФОРМА --&gt;
| pattern_la1 = _blacklower
| pattern_b1  = _whitestripes
| pattern_ra1 = _blacklower
| pattern_sh1 = 
| pattern_so1 = _whitetop
| leftarm1    = FFFFFF
| body1       = 000000
| rightarm1   = FFFFFF
| shorts1     = 000000
| socks1      = 000000
| pattern_la2 = _blackborder
| pattern_b2  = 
| pattern_ra2 = _blackborder
| pattern_sh2 = 
| pattern_so2 = _blacktop
| leftarm2    = FFFFFF
| body2       = FFFFFF
| rightarm2   = FFFFFF
| shorts2     = FFFFFF
| socks2      = FFFFFF
}}
'''«Мура»''' ({{lang-sl|Nogometna Šola Mura}}) — [[Словения]] чемпионаттарында ойнайтын футбол клубы, базасы  [[Мурска-Собота]] қаласында орналасқан. 1924 жылы құрылған&lt;ref&gt;http://www.nsmura.si/&lt;/ref&gt;. Өз алаңындағы ойындарын &quot;Фазанерия&quot; стадионында өткізеді.

== Жетістіктері ==

=== Словения чемпионаты ===

* '''Чемпион (1)''': 2020/2021
* '''2 орын''' (2): 1993/94, 1997/98
* '''3 орын''' (3): 1992/93, 1995/96, 2011/12
* '''2 лига жеңімпазы''': 2017/18

=== Словения кубогы ===

* '''Жеңімпаз''' (2): 1994/95, 2019/20
* '''Финалист''' (1): 1993/94

=== Словения суперкубогы ===

* '''Финалист''' (1): 1995

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
{{бастама}}
{{сыртқы сілтемелер}}
[[Санат:Словения футбол клубтары]]
[[Санат:1924 жылы құрылған футбол клубтары]]</text>
      <sha1>9oib8p9dlbu9qtdhh6tv7qkr2rb5p71</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дженнифер Хейл</title>
    <ns>0</ns>
    <id>669826</id>
    <revision>
      <id>3619612</id>
      <parentid>2989533</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T00:16:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619612</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2568" sha1="kmiw5ojbf86j057p41g73aqmoeqbco4" xml:space="preserve">{{спортшы
|есімі = Дженнифер Хейл
|суреті = Jennifier_Heil_(4).jpg
|сурет ені = 200px
|туған күні = 11.4.1983
|азаматтығы = {{байрақ|Канада}}
|мамандандыру = [[Фристайл|Фристайлшы]] 
|бойы = 163
|салмағы = 56
|медальдары = 
}}
'''Дженнифер Хейл''' (ағыл. ''Jennifer Heil'', [[11 сәуір]] [[1983 жыл]]&lt;ref&gt;[http://www.ctvolympics.ca/team-canada/athletes/athlete=1044/index.html http://www.ctvolympics.ca] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100326194646/http://www.ctvolympics.ca/team-canada/athletes/athlete=1044/index.html |date=2010-03-26 }}&lt;/ref&gt;, [[Альберта]], [[Канада]]) — канадалық фристайлшы. 2002, 2006, 2010 жылғы [[Қысқы Олимпиада ойындары|Қысқы Олимпиада ойындарына]] қатысқан. 2011 жылы 27 жасында карьерасын аяқтады.

== Жетістіктері ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;3&quot; |
=== Олимпиада ===
|-
|Алтын
|[[2006 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары|Турин 2006]]
|могул
|-
|Күміс
|[[2010 жылғы Қысқы Олимпиада ойындары|Ванкувер 2010]]
|могул
|-
! colspan=&quot;3&quot; |
=== Әлем чемпионаты ===
|-
|Алтын
|Рука 2005
|параллелді могул
|-
|Күміс
|Мадонна-ди-Кампильо 2007
|могул
|-
|Алтын
|Мадонна-ди-Кампильо 2007
|параллелді могул
|-
|Күміс
|Инавасиро 2009
|могул
|-
|Алтын
|Дир-Вэлли 2011
|могул
|-
|Алтын
|Дир-Вэлли 2011
|параллелді могул
|}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}{{Бастама}}
{{Сыртқы сілтемелер}}

[[Санат:Алфавит бойынша фристайлшылар]]
[[Санат:Канада фристайлшылары]]
[[Санат:Фристайлдан Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:Канада Олимпиада чемпиондары]]
[[Санат:2006 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының чемпиондары]]
[[Санат:2010 жылғы Қысқы Олимпиада ойындарының күміс жүлдегерлері]]
[[Санат:Фристайлдан әлем чемпиондары]]
[[Санат:Алфавит бойынша Олимпиада чемпиондары]]</text>
      <sha1>kmiw5ojbf86j057p41g73aqmoeqbco4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Өңдеме саны бойынша қатысушылар</title>
    <ns>4</ns>
    <id>675070</id>
    <revision>
      <id>3619634</id>
      <parentid>3619295</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:00:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3619634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16889" sha1="e0zfjunvcjpvdxxy4lq73rgkr1o3a7o" xml:space="preserve">{{shortcut|УП:ӨСҚ}}&lt;center&gt;Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Тізімге 500 өңдемеден кем емес өңдеме жасаған қатысушылар кірістірілген.
{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия)
|-
|1||1||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||120022||88022||2859||391||23673||189||54||4350||1453
|-
|2||4||{{u|Kasymov}}||96103||76460||11039||224||3378||234||110||5814||741
|-
|3||2||{{u|Салиха}}||86542||80939||1349||2243||909||49||0||957||136
|-
|4||5||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||84036||68775||1239||147||11309||15||0||1696||24
|-
|5||3||{{u|Мағыпар}}||83985||78907||834||635||37||388||0||2883||46
|-
|6||8||{{u|Arystanbek}}||55545||30546||3588||368||5769||944||2238||4782||5187
|-
|7||6||{{u|Casserium}}||48560||39852||1758||102||628||17||9||4473||39
|-
|8||7||{{u|Sibom}}||41112||38490||884||90||357||62||0||786||381
|-
|9||10||{{u|Ulan}}||30436||23963||391||78||4579||14||0||199||209
|-
|10||9||{{u|1nter pares}}||28252||26273||202||7||615||70||0||1398||140
|-
|11||20||{{u|AlefZet}}||25095||8817||3471||135||398||8||2176||838||844
|-
|12||12||{{u|GanS NIS}}||24505||18590||437||61||1022||42||3||3184||980
|-
|13||11||{{u|Орел Карл}}||22132||20864||753||39||128||4||0||121||11
|-
|14||15||{{u|Bolatbek}}||21868||13875||4118||203||768||812||373||1111||1007
|-
|15||13||{{u|Sagzhan}}||19495||18241||398||43||182||10||0||314||86
|-
|16||18||{{u|Nurken}}||19179||9875||1319||41||6915||115||2||426||51
|-
|17||17||{{u|Kaiyr}}||17122||12155||223||7||133||162||8||2485||355
|-
|18||14||{{u|Batyrbek.kz}}||16072||14053||411||16||1017||73||1||539||302
|-
|19||40||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||14709||4598||4648||149||152||586||364||1907||630
|-
|20||16||{{u|Alphy Haydar}}||13765||12989||207||1||183||2||0||224||42
|-
|21||19||{{u|Polat Alemdar}}||12577||9854||1161||115||24||1||0||752||183
|-
|22||24||{{u|Ismukhammed}}||11661||6938||1620||225||189||1681||0||344||14
|-
|23||26||{{u|Ерден Карсыбеков}}||11252||6802||508||0||102||512||0||616||55
|-
|24||22||{{u|Nurkhan}}||10080||7917||1220||40||4||0||4||333||36
|-
|25||28||{{u|Тұран}}||8361||6512||414||53||255||120||0||296||32
|-
|26||32||{{u|AlibekKS}}||8336||5762||73||3||1033||42||2||898||170
|-
|27||21||{{u|Kas77777}}||8223||8129||0||9||0||1||0||35||1
|-
|28||33||{{u|TheNomadEditor}}||8154||5725||27||5||1867||204||0||172||52
|-
|29||48||{{u|Daniyar}}||8001||3610||482||327||177||626||0||1642||348
|-
|30||35||{{u|Nurtenge}}||7944||5417||976||137||628||59||24||532||198
|-
|31||23||{{u|Dinkaz}}||7842||7308||0||118||0||0||0||35||1
|-
|32||25||{{u|Gabit Karabay}}||7596||6912||0||0||0||0||0||2||0
|-
|33||30||{{u|Ashina}}||7480||5978||189||71||63||88||3||385||325
|-
|34||36||{{u|TalgatSnow}}||7420||5281||468||132||761||0||64||97||72
|-
|35||27||{{u|Kmoksy}}||7012||6773||0||0||279||0||0||178||1
|-
|36||29||{{u|SSE}}||6974||6253||254||108||0||1||0||126||23
|-
|37||45||{{u|GaiJin}}||6703||3842||510||19||361||9||94||369||444
|-
|38||47||{{u|Bekus}}||6528||3823||1419||1||826||78||12||172||311
|-
|39||44||{{u|Alamgir}}||6196||3874||95||15||681||2||0||47||24
|-
|40||38||{{u|Аскаров}}||6193||4756||113||83||0||0||0||191||24
|-
|41||31||{{u|Liquorkaru}}||6142||5849||13||186||9||1||0||10||7
|-
|42||37||{{u|Zhaksilik}}||6101||5044||20||26||9||26||0||362||59
|-
|43||34||{{u|Aghia7}}||6046||5584||6||1||0||0||0||147||10
|-
|44||39||{{u|Zhigitbek}}||5455||4746||0||0||27||27||0||11||10
|-
|45||43||{{u|Qarakesek}}||5200||4176||157||86||39||219||2||241||308
|-
|46||41||{{u|Djduxhx}}||5000||4508||77||38||85||3||0||152||18
|-
|47||42||{{u|Nick jan}}||4652||4357||0||68||0||82||0||62||40
|-
|48||66||{{u|Erboldilyara}}||4522||2769||2||0||215||0||0||1535||26
|-
|49||58||{{u|Madi Dos}}||4451||3046||210||63||43||50||0||634||117
|-
|50||46||{{u|Coffee86}}||4356||3824||4||0||11||7||0||407||5
|-
|51||51||{{u|Dimash Kenesbek}}||3759||3392||51||0||0||27||0||223||21
|-
|52||50||{{u|Syrymzhan}}||3683||3525||1||154||0||0||0||1||0
|-
|53||61||{{u|Majilis}}||3630||2996||100||0||97||0||0||16||0
|-
|54||49||{{u|Makenzis}}||3583||3526||5||0||0||0||0||46||5
|-
|55||57||{{u|Esetok}}||3578||3077||395||2||161||205||8||285||138
|-
|56||52||{{u|Ерқанат Рыскулбеков}}||3545||3392||3||0||4||0||0||32||0
|-
|57||55||{{u|Maira Yessenbekova}}||3516||3169||48||0||0||0||0||6||2
|-
|58||60||{{u|Нурасылл}}||3396||2998||193||0||18||0||0||50||8
|-
|59||62||{{u|Nurbek Matzhani}}||3310||2987||58||40||1||55||0||201||62
|-
|60||54||{{u|Юсуф Худайберген}}||3273||3188||0||0||103||0||0||34||0
|-
|61||56||{{u|Hardworking}}||3272||3115||61||0||0||0||0||10||0
|-
|62||63||{{u|BekaIITU}}||3227||2963||0||0||0||0||0||3||1
|-
|63||53||{{u|Gulzat246}}||3168||3225||0||16||0||0||0||5||3
|-
|64||68||{{u|ShadZ01}}||3158||2505||348||101||105||0||0||4||0
|-
|65||59||{{u|Qanattan}}||3117||3043||0||0||0||0||0||2||0
|-
|66||64||{{u|Yerzhankyzy}}||3041||2834||0||0||0||0||0||0||0
|-
|67||65||{{u|Meruyert}}||2952||2789||0||0||0||0||0||0||1
|-
|68||99||{{u|Абылай}}||2950||1478||328||33||139||126||0||488||144
|-
|69||86||{{u|MuratbekErkebulan}}||2876||1860||311||0||91||55||0||428||4
|-
|70||69||{{u|Dauren}}||2871||2464||0||14||0||0||0||68||6
|-
|71||72||{{u|Даурен Шарипов}}||2822||2430||43||24||0||0||0||50||0
|-
|72||111||{{u|KLBot2}}||2795||1291||0||0||1413||0||0||1||0
|-
|73||67||{{u|Кырмызов}}||2700||2625||6||12||0||6||0||12||11
|-
|74||78||{{u|Merey}}||2684||2202||0||239||0||0||0||0||2
|-
|75||77||{{u|Магпар}}||2680||2217||91||88||13||11||0||183||30
|-
|76||70||{{u|Kyrmyzy gul}}||2532||2462||9||0||0||0||0||30||4
|-
|77||74||{{u|Abdi arman}}||2530||2309||0||0||0||0||0||2||5
|-
|78||73||{{u|Сәуір 1}}||2475||2370||24||11||2||0||0||30||0
|-
|79||75||{{u|Toktakynbaev}}||2471||2304||4||77||0||0||0||3||4
|-
|80||76||{{u|G55}}||2468||2299||0||50||0||0||0||0||2
|-
|81||89||{{u|Balaburgem}}||2466||1750||11||29||31||59||0||182||48
|-
|82||71||{{u|Zhuka iitu}}||2445||2448||0||1||0||0||0||2||2
|-
|83||109||{{u|Ordabekov Azamat}}||2424||1324||0||78||0||0||0||13||2
|-
|84||82||{{u|Rasulbek Adil}}||2393||1985||126||0||13||1||0||177||41
|-
|85||84||{{u|Рахман999}}||2304||1897||103||22||34||4||0||97||35
|-
|86||134||{{u|Бегулы Отагасы}}||2247||883||48||1||228||7||0||728||75
|-
|87||98||{{u|Drift}}||2233||1502||22||2||710||1||0||4||2
|-
|88||80||{{u|Egorkz}}||2232||2041||0||64||0||0||0||0||2
|-
|89||85||{{u|Mira01}}||2229||1863||0||0||0||99||0||174||22
|-
|90||79||{{u|Aizhanka aaa}}||2215||2076||0||0||0||0||0||0||0
|-
|91||81||{{u|Bakdauren}}||2208||2015||0||103||0||0||0||14||4
|-
|92||117||{{u|Әлинұр}}||2175||1102||132||43||47||101||0||580||48
|-
|93||90||{{u|Mustafaalmas}}||2036||1720||94||0||243||0||0||37||5
|-
|94||83||{{u|Unknown Alash}}||2009||1948||1||0||0||0||0||0||0
|-
|95||91||{{u|RaiymbekZh}}||1977||1681||8||0||17||0||0||75||72
|-
|96||87||{{u|Kristianmusic}}||1938||1799||20||1||0||0||0||0||0
|-
|97||93||{{u|Bauka91 91}}||1857||1618||0||0||0||0||0||0||1
|-
|98||101||{{u|Daneker}}||1857||1414||0||257||0||0||0||1||2
|-
|99||131||{{u|Esen48}}||1808||895||0||33||0||0||0||744||1
|-
|100||88||{{u|Almatoswiki}}||1800||1781||0||0||0||0||0||11||0
|-
|101||96||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||1795||1517||8||0||86||1||0||38||29
|-
|102||92||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||1710||1638||35||0||22||0||0||19||24
|-
|103||97||{{u|Nelli}}||1666||1507||0||0||0||0||0||0||0
|-
|104||100||{{u|Araichik}}||1622||1453||110||78||0||0||0||2||1
|-
|105||94||{{u|Nikolina Šepić}}||1613||1613||0||0||0||0||0||0||0
|-
|106||106||{{u|ДолбоЯщер}}||1605||1339||1||0||105||1||0||5||0
|-
|107||103||{{u|2rk}}||1552||1366||0||99||0||1||0||8||0
|-
|108||105||{{u|Daniyal.aidarov5}}||1536||1346||0||0||7||0||0||122||8
|-
|109||95||{{u|Gliwi}}||1525||1519||3||0||0||0||0||0||0
|-
|110||108||{{u|Аслан Жукенов}}||1496||1329||20||0||46||0||0||32||26
|-
|111||118||{{u|Almagul Ibragimova}}||1490||1097||0||17||0||1||0||174||22
|-
|112||133||{{u|Акбота Казыбекова}}||1480||886||0||91||0||0||0||39||0
|-
|113||104||{{u|DinDK}}||1383||1353||0||0||0||0||0||2||0
|-
|114||115||{{u|Rasulzhan}}||1371||1138||0||0||0||0||0||2||0
|-
|115||107||{{u|Tulya}}||1344||1331||1||0||0||0||0||3||0
|-
|116||112||{{u|Ayauly}}||1337||1252||0||28||0||0||0||0||1
|-
|117||102||{{u|Nkiukr}}||1314||1403||44||0||40||4||0||1||0
|-
|118||110||{{u|Tarih}}||1304||1304||0||0||0||0||0||0||0
|-
|119||114||{{u|Wikiped4ik}}||1283||1199||0||59||0||0||0||6||1
|-
|120||137||{{u|Jarnamaqaz}}||1278||829||380||20||0||0||0||15||0
|-
|121||143||{{u|TemirlanSarsen}}||1277||757||6||58||31||0||0||197||14
|-
|122||113||{{u|GulzhanOmarova}}||1248||1200||0||1||0||0||0||11||2
|-
|123||116||{{u|Шілде}}||1223||1132||11||25||11||0||0||33||0
|-
|124||126||{{u|IL68}}||1218||950||62||0||31||0||0||134||1
|-
|125||123||{{u|Gulnar7}}||1178||1044||0||2||0||0||0||13||1
|-
|126||225||{{u|Suleimen Koishybai}}||1156||284||0||0||0||0||0||785||0
|-
|127||119||{{u|Ziv}}||1155||1082||60||0||0||2||0||9||2
|-
|128||125||{{u|Aimanber}}||1150||1002||0||61||0||0||0||0||0
|-
|129||121||{{u|Bailarbekov}}||1136||1049||0||0||0||0||0||3||1
|-
|130||205||{{u|Айдос уики}}||1126||481||0||0||7||1||0||63||10
|-
|131||120||{{u|Sergazyyev}}||1119||1069||0||13||0||0||0||1||2
|-
|132||128||{{u|KoishymanovaG}}||1102||925||2||0||0||80||0||35||3
|-
|133||124||{{u|Истеный казах}}||1096||1018||32||13||4||0||0||4||0
|-
|134||127||{{u|Madina Kilybayeva}}||1083||934||0||0||0||0||0||2||2
|-
|135||195||{{u|Kafarik}}||1075||526||47||7||15||2||0||22||4
|-
|136||161||{{u|Akbota.b}}||1057||639||0||68||0||0||0||48||2
|-
|137||136||{{u|Аян Жанайсов}}||1054||840||0||0||0||0||0||37||0
|-
|138||122||{{u|Finderhannes}}||1049||1049||0||0||0||0||0||0||0
|-
|139||144||{{u|Wikuiser}}||1048||752||142||0||62||0||43||18||4
|-
|140||129||{{u|Orkaarys}}||993||916||0||0||0||0||0||0||0
|-
|141||132||{{u|А.С.Кизиров}}||987||891||17||1||8||23||0||109||11
|-
|142||142||{{u|P.Nurgisa}}||976||764||0||0||0||0||0||52||3
|-
|143||130||{{u|Rayurad mc}}||973||899||0||0||0||0||0||0||0
|-
|144||221||{{u|Fuzze123}}||964||338||59||0||46||0||0||26||504
|-
|145||166||{{u|Aselhan}}||948||627||12||0||9||23||0||82||11
|-
|146||139||{{u|Шайнүсіп}}||931||782||0||0||1||0||0||32||3
|-
|147||141||{{u|Adiladil}}||906||767||0||0||0||0||0||0||1
|-
|148||147||{{u|NErnur98}}||880||738||0||0||61||0||0||59||5
|-
|149||160||{{u|Касымхан}}||866||641||0||2||0||0||0||19||5
|-
|150||135||{{u|Chris die Seele}}||865||848||16||0||0||0||0||0||0
|-
|151||138||{{u|Mukhin}}||850||807||0||0||0||0||0||0||0
|-
|152||140||{{u|Stella~kkwiki}}||830||772||0||0||0||0||0||0||0
|-
|153||190||{{u|Bakbergenov}}||820||539||0||170||0||0||0||15||1
|-
|154||214||{{u|Dambler}}||819||424||15||5||10||0||0||229||10
|-
|155||149||{{u|Aibol dos}}||813||704||0||0||0||0||0||0||0
|-
|156||230||{{u|KaldarovNurymzhan}}||801||179||12||1||12||0||0||490||2
|-
|157||176||{{u|Talghatuly}}||794||569||0||67||12||1||0||101||17
|-
|158||151||{{u|Akba.nis.13}}||790||702||0||16||0||4||0||33||1
|-
|159||150||{{u|Аязбаев Даурен}}||789||704||0||0||0||0||0||0||0
|-
|160||146||{{u|Masalbaeva}}||787||741||0||0||0||0||0||1||0
|-
|161||232||{{u|Абдрахманов Димаш}}||785||98||0||0||0||0||0||4||0
|-
|162||153||{{u|Tylerdurdenkz}}||780||682||2||30||24||0||0||41||6
|-
|163||170||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||777||596||0||1||0||0||0||12||0
|-
|164||159||{{u|Azim Nurbergen}}||763||644||0||15||0||0||0||4||0
|-
|165||148||{{u|Ташметов шахрух}}||743||720||0||0||0||0||0||4||0
|-
|166||164||{{u|Panicgirl}}||739||636||0||17||0||0||0||10||1
|-
|167||152||{{u|Mariko}}||734||688||0||0||0||0||0||0||0
|-
|168||155||{{u|Rake}}||726||666||0||35||0||0||0||8||3
|-
|169||145||{{u|Mheidegger}}||723||748||7||2||0||0||0||6||3
|-
|170||162||{{u|Rasul kz91}}||723||638||0||12||0||0||0||1||0
|-
|171||174||{{u|Muslim Qazaq}}||722||579||0||0||0||0||0||32||2
|-
|172||223||{{u|Zhumalina}}||720||314||0||49||6||2||0||241||1
|-
|173||157||{{u|Alfiya}}||719||662||0||17||0||0||0||3||2
|-
|174||154||{{u|Εὐθυμένης}}||697||678||13||0||0||0||0||5||0
|-
|175||163||{{u|Sultan bek}}||695||638||0||0||0||0||0||0||0
|-
|176||210||{{u|Мира Белль}}||693||439||23||0||7||0||0||113||24
|-
|177||198||{{u|Cekli829}}||690||523||3||0||24||1||0||46||36
|-
|178||168||{{u|Nkipshak}}||684||612||0||0||0||0||0||0||0
|-
|179||229||{{u|Sultan-balasi}}||676||236||24||0||356||0||0||28||2
|-
|180||156||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||674||665||0||1||0||0||0||6||1
|-
|181||203||{{u|Saken kun}}||673||486||4||0||0||0||0||6||0
|-
|182||167||{{u|KUckhocjothkei3}}||671||614||49||1||5||0||0||1||0
|-
|183||165||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||668||629||15||0||0||0||0||2||0
|-
|184||158||{{u|Epoxa-HH}}||666||654||0||0||5||0||0||10||1
|-
|185||220||{{u|Syrlybek}}||658||390||5||53||4||9||0||68||17
|-
|186||193||{{u|Мұқтар Құндыз}}||656||529||0||0||0||0||0||2||0
|-
|187||191||{{u|Баха}}||654||536||0||0||0||0||0||0||0
|-
|188||173||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||651||584||1||25||0||2||0||4||21
|-
|189||175||{{u|Амзе Магжан}}||645||571||0||0||0||0||0||47||0
|-
|190||169||{{u|Капысова Айдана}}||642||603||0||0||0||0||0||0||0
|-
|191||177||{{u|IArhunI}}||640||569||7||9||0||0||0||26||11
|-
|192||217||{{u|Belekov Syrym}}||639||414||0||46||0||0||0||9||2
|-
|193||215||{{u|Айвентадор}}||622||420||15||0||0||0||0||152||13
|-
|194||227||{{u|Zhandos02}}||620||265||3||4||11||0||0||247||0
|-
|195||196||{{u|Aseke16}}||617||525||25||0||7||1||0||17||12
|-
|196||180||{{u|Bauyr03}}||615||555||0||0||0||0||0||37||0
|-
|197||187||{{u|Makhanov}}||613||541||0||0||0||0||0||0||1
|-
|198||172||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||601||590||2||0||0||0||0||3||0
|-
|199||179||{{u|Inkar}}||600||559||0||0||0||0||0||1||3
|-
|200||183||{{u|Mma}}||599||545||0||0||0||0||0||0||0
|-
|201||171||{{u|Юкке}}||599||594||1||2||44||0||0||9||3
|-
|202||181||{{u|Mary}}||597||549||0||0||0||0||0||0||0
|-
|203||231||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||587||115||0||0||0||0||0||36||0
|-
|204||185||{{u|Аскар}}||584||544||4||19||2||0||0||1||0
|-
|205||228||{{u|Eldar zh96}}||575||245||132||6||2||80||0||23||6
|-
|206||178||{{u|Tuttiorchestra687}}||571||569||0||0||0||0||0||4||2
|-
|207||189||{{u|AlibiKazken}}||569||540||0||0||0||0||0||23||0
|-
|208||200||{{u|Badyroff}}||569||518||0||0||0||0||0||0||0
|-
|209||194||{{u|Нурия}}||569||527||0||0||0||0||0||0||0
|-
|210||207||{{u|Нақып Нұрғали}}||565||467||0||0||1||0||0||24||0
|-
|211||204||{{u|Zhaniya92}}||562||485||0||0||0||0||0||13||1
|-
|212||182||{{u|Ұлан Тұрсынбек}}||558||546||0||0||0||0||0||0||0
|-
|213||206||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||555||468||0||0||5||0||0||33||2
|-
|214||199||{{u|Yamanzho}}||555||521||0||0||0||0||0||0||0
|-
|215||188||{{u|Kuanysh Ismailov}}||547||541||0||0||7||0||0||2||0
|-
|216||192||{{u|Egor Shustoff}}||541||532||0||0||0||0||0||0||0
|-
|217||201||{{u|Niyazbek}}||534||510||0||0||0||0||0||3||0
|-
|218||222||{{u|Dauylbai Aidar}}||533||325||204||0||0||0||0||1||0
|-
|219||209||{{u|Olkikz}}||529||447||0||14||0||0||0||0||0
|-
|220||197||{{u|Fornax}}||528||525||2||0||0||0||0||0||0
|-
|221||184||{{u|Dzhos}}||527||545||0||0||0||0||0||0||0
|-
|222||218||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||527||391||0||0||0||3||0||44||1
|-
|223||219||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||527||391||0||36||0||0||0||1||1
|-
|224||186||{{u|Arachn0}}||523||543||0||0||0||0||0||1||0
|-
|225||208||{{u|Tansholpan}}||522||459||0||0||0||0||0||0||0
|-
|226||213||{{u|Adilbekkazykhanov}}||520||428||0||0||44||0||0||0||0
|-
|227||226||{{u|Murat Karibay}}||520||272||183||0||0||0||27||7||8
|-
|228||224||{{u|Mustazhap}}||520||308||11||0||0||2||0||122||12
|-
|229||202||{{u|Karina Nurtazina}}||518||508||0||0||0||0||0||0||0
|-
|230||216||{{u|Chingiz Nazbiev}}||514||420||29||0||54||12||0||0||0
|-
|231||212||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||514||429||0||0||0||0||0||5||0
|-
|232||211||{{u|Albergenius}}||510||434||42||1||2||0||0||1||0
|-
|233||233||{{u|Friction27}}||506||17||0||0||0||0||0||1||0
|}
&lt;!-- BOT:END --&gt;


{{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]]</text>
      <sha1>e0zfjunvcjpvdxxy4lq73rgkr1o3a7o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Өңдеме саны бойынша боттар</title>
    <ns>4</ns>
    <id>675089</id>
    <revision>
      <id>3619703</id>
      <parentid>3619494</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T11:00:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3619703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11173" sha1="bzz74m3b7zmiirwqxdhytnn3bz06ef6" xml:space="preserve">{{shortcut|УП:ӨСБ}}&lt;center&gt;Әрбір бағанда көрсетілген кеңістіктегі және оның талқылауындағы өңдеулер саны берілген. Ең алдымен жалпы түзетулер бойынша сұрыпталған және нөмірленген. Жергілікті жалаусыз ғаламдық боттар көкпен ерекшеленген.
{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!#!!{{abbr|#м/о|мақалалардағы өңдеме саны бойынша орны|0}}!!Қатысушы!!Барлық өңдемесі!!Мақалалар!!Үлгілер!!Файлдар!!Санаттар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Қатысушы беттері!!Метапедиялық (Уикипедия)
|-
|1||1||{{u|BolatbekBot}}||515628||380105||110090||1||5897||3||1||19437||23
|-
|2||2||{{u|EmausBot}}||145868||131246||957||0||13593||6||0||44||22
|-
|3||3||{{u|ArystanbekBot}}||132257||127413||681||15||62||17||10||2859||1175
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|4||4||{{u|Legobot}}||119564||112798||457||0||6067||15||0||85||142
|-
|5||120||{{u|New user message}}||113508||1||0||0||0||0||0||113507||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|6||5||{{u|MerlIwBot}}||105852||88196||6297||0||10800||24||0||36||497
|-
|7||6||{{u|InternetArchiveBot}}||87695||87695||0||0||0||0||0||0||0
|-
|8||7||{{u|GaiJinBot}}||79316||79301||7||0||0||0||0||3||5
|-
|9||8||{{u|BekusBot}}||50456||50163||232||3||53||0||0||4||1
|-
|10||9||{{u|YFdyh-bot}}||43053||41963||1||0||1089||0||0||0||0
|-
|11||10||{{u|Xqbot}}||26596||22821||42||0||3648||2||0||61||22
|-
|12||11||{{u|Luckas-bot}}||22676||17397||3||0||5264||1||0||8||3
|-
|13||18||{{u|TXiKiBoT}}||18278||8490||13||0||9719||0||0||56||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|14||12||{{u|ZéroBot}}||17395||14827||0||0||2561||0||0||7||0
|-
|15||13||{{u|CommonsDelinker}}||14569||13589||430||1||0||83||0||387||41
|-
|16||14||{{u|Kasymbot}}||13734||13237||240||4||8||22||0||169||42
|-
|17||15||{{u|SieBot}}||13062||12830||0||0||214||0||0||18||0
|-
|18||20||{{u|VolkovBot}}||11474||7766||1||0||3545||4||0||24||134
|-
|19||17||{{u|Makecat-bot}}||9816||8904||0||0||908||0||0||3||1
|-
|20||19||{{u|WikitanvirBot}}||9374||8087||0||0||1283||0||0||2||2
|-
|21||16||{{u|Kia content bot}}||9118||9118||0||0||0||0||0||0||0
|-
|22||21||{{u|JAnDbot}}||8787||7290||40||0||1309||6||0||16||126
|-
|23||24||{{u|Nurtenge}}||7971||5417||976||137||628||40||24||532||198
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|24||22||{{u|Addbot}}||7608||6153||1043||1||295||18||0||5||90
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|25||38||{{u|ArthurBot}}||7544||2786||26||0||4714||6||0||12||0
|-
|26||122||{{u|Acebot}}||7483||0||7482||0||0||0||0||1||0
|-
|27||26||{{u|Vagobot}}||7329||4672||63||0||2585||0||0||3||6
|-
|28||23||{{u|Escarbot}}||7057||5767||14||0||1188||2||0||82||4
|-
|29||25||{{u|BilgishShezhireshiBot}}||5303||5303||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|30||28||{{u|JackieBot}}||5114||4266||10||0||828||1||0||7||2
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|31||30||{{u|RedBot}}||4625||3703||3||0||916||1||0||2||0
|-
|32||27||{{u|Muhammad Abul-Futooh}}||4617||4616||0||0||0||0||0||1||0
|-
|33||29||{{u|MelancholieBot}}||4425||4208||2||0||210||0||0||5||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|34||34||{{u|TjBot}}||4252||3316||0||0||935||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|35||31||{{u|Dexbot}}||3738||3677||0||0||51||0||0||10||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|36||33||{{u|LaaknorBot}}||3689||3493||0||0||196||0||0||0||0
|-
|37||32||{{u|Robbot}}||3541||3540||0||0||0||1||0||0||0
|-
|38||39||{{u|FoxBot}}||3339||2620||5||0||680||0||0||34||0
|-
|39||35||{{u|NurbekBot}}||3254||3251||0||0||0||0||0||2||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|40||55||{{u|MastiBot}}||3201||1172||31||0||1990||0||0||2||6
|-
|41||36||{{u|AlleborgoBot}}||3142||3125||0||0||0||0||0||17||0
|-
|42||37||{{u|Thijs!bot}}||2934||2918||3||0||2||0||0||11||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|43||52||{{u|KLBot2}}||2705||1291||0||0||1413||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|44||40||{{u|HRoestBot}}||2464||2463||0||0||0||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|45||41||{{u|JYBot}}||2395||2262||0||0||133||0||0||0||0
|-
|46||44||{{u|Idioma-bot}}||2182||2026||16||0||109||6||0||23||2
|-
|47||46||{{u|AvocatoBot}}||2151||1912||0||0||231||0||0||6||2
|-
|48||42||{{u|Ptbotgourou}}||2061||2036||0||0||5||0||0||20||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|49||43||{{u|KamikazeBot}}||2050||2034||0||0||14||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|50||45||{{u|Ripchip Bot}}||1968||1944||0||0||22||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|51||47||{{u|Rubinbot}}||1930||1848||0||0||80||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|52||49||{{u|CarsracBot}}||1771||1666||12||0||32||0||0||61||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|53||48||{{u|Dinamik-bot}}||1704||1702||0||0||0||0||0||2||0
|-
|54||50||{{u|Aitan bot}}||1553||1534||0||0||0||0||0||19||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|55||51||{{u|DixonDBot}}||1520||1502||0||0||17||0||0||0||1
|-
|56||57||{{u|AvicBot}}||1474||1078||0||0||337||0||0||58||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|57||53||{{u|YiFeiBot}}||1362||1194||69||0||84||9||0||0||3
|-
|58||72||{{u|BotMultichill}}||1277||528||1||0||738||0||0||10||0
|-
|59||54||{{u|Justincheng12345-bot}}||1235||1192||2||0||40||0||0||0||1
|-
|60||82||{{u|CommonsTicker~kkwiki}}||1233||279||0||0||0||0||0||9||945
|-
|61||62||{{u|Purbo T}}||1179||884||0||0||275||0||0||20||0
|-
|62||64||{{u|Synthebot}}||1170||859||0||0||310||0||0||0||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|63||60||{{u|Movses-bot}}||1158||1018||0||0||136||0||0||1||3
|-
|64||65||{{u|JhsBot}}||1136||845||2||0||277||0||0||12||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|65||56||{{u|Gerakibot}}||1123||1080||10||0||16||2||0||4||11
|-
|66||58||{{u|TuranBot}}||1120||1046||28||2||4||6||0||28||6
|-
|67||59||{{u|PipepBot}}||1048||1033||0||0||1||0||0||13||1
|-
|68||61||{{u|Mjbmrbot}}||1030||903||0||0||125||0||0||1||1
|-
|69||67||{{u|HerculeBot}}||903||777||1||0||116||0||0||8||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|70||63||{{u|MystBot}}||879||863||2||0||0||0||0||14||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|71||68||{{u|Amirobot}}||806||739||0||0||66||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|72||66||{{u|Jotterbot}}||781||781||0||0||0||0||0||0||0
|-
|73||73||{{u|HiW-Bot}}||616||513||61||0||40||0||0||1||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|74||71||{{u|DarafshBot}}||585||534||11||0||40||0||0||0||0
|-
|75||69||{{u|AZatBot}}||576||576||0||0||0||0||0||0||0
|-
|76||128||{{u|H2Bot}}||553||0||0||0||0||0||0||553||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|77||70||{{u|PixelBot}}||548||541||0||0||0||0||0||7||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|78||77||{{u|DSisyphBot}}||505||356||15||0||128||6||0||0||0
|-
|79||74||{{u|Almabot}}||501||427||0||0||56||0||0||5||13
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|80||98||{{u|Obersachsebot}}||494||46||437||0||10||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|81||75||{{u|CocuBot}}||464||395||0||0||58||0||0||11||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|82||76||{{u|SilvonenBot}}||413||380||0||0||27||0||0||6||0
|-
|83||78||{{u|Minsbot}}||407||316||0||0||91||0||0||0||0
|-
|84||84||{{u|Darkicebot}}||346||204||1||0||130||0||0||11||0
|-
|85||79||{{u|MahdiBot}}||332||290||21||0||13||0||0||6||2
|-
|86||83||{{u|Memty Bot}}||305||206||0||0||87||0||0||3||9
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|87||88||{{u|SassoBot}}||305||153||0||0||143||0||0||9||0
|-
|88||80||{{u|Kasymovbot}}||302||287||7||0||0||1||0||3||4
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|89||81||{{u|D'ohBot}}||282||281||0||0||1||0||0||0||0
|-
|90||89||{{u|Chandlerriggs5}}||279||148||2||0||2||0||0||107||14
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|91||95||{{u|DragonBot}}||245||59||0||0||186||0||0||0||0
|-
|92||85||{{u|SpBot}}||219||199||3||0||15||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|93||86||{{u|Chobot}}||219||176||0||0||41||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|94||87||{{u|KiranBOT}}||165||163||0||0||0||0||0||2||0
|-
|95||127||{{u|MBHbot}}||152||0||0||0||0||0||0||0||152
|-
|96||129||{{u|MGA73bot}}||152||0||0||152||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|97||90||{{u|タチコマ robot}}||138||115||7||0||0||2||0||12||2
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|98||91||{{u|MSBOT}}||117||97||1||0||19||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|99||94||{{u|NjardarBot}}||113||62||0||0||49||0||0||2||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|100||93||{{u|Billinghurst}}||98||72||1||0||0||0||1||24||0
|-
|101||103||{{u|DBot}}||97||21||0||0||3||1||0||70||2
|-
|102||92||{{u|Zwobot}}||85||81||0||0||0||0||0||4||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|103||96||{{u|FiriBot}}||58||51||4||0||0||0||0||0||3
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|104||97||{{u|Muro Bot}}||54||47||0||0||1||0||0||4||2
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|105||99||{{u|Loveless}}||53||42||0||0||10||0||0||1||0
|-
|106||100||{{u|Alexbot}}||49||36||1||0||2||0||0||9||1
|-
|107||101||{{u|AshinaBot}}||35||33||0||0||0||0||0||2||0
|-
|108||102||{{u|Byrialbot}}||31||29||0||0||2||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|109||104||{{u|Aibot}}||26||21||0||0||5||0||0||0||0
|-
|110||125||{{u|AlinurBot}}||23||0||14||0||2||0||0||6||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|111||105||{{u|Soulbot}}||21||14||0||0||0||0||0||7||0
|-
|112||110||{{u|QarakesekBot}}||18||8||4||0||2||0||0||2||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|113||107||{{u|StigBot}}||14||11||0||0||2||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|114||106||{{u|Broadbot}}||12||12||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|115||130||{{u|MenoBot}}||11||0||0||0||0||0||0||11||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|116||108||{{u|Ver-bot}}||11||11||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|117||109||{{u|AHbot}}||9||9||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|118||112||{{u|Kwjbot}}||7||6||0||0||1||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|119||111||{{u|MagnusA.Bot}}||7||7||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|120||132||{{u|Cbrown1023}}||6||0||0||0||0||0||0||6||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|121||113||{{u|DirlBot}}||6||5||1||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|122||115||{{u|Ebrambot}}||6||4||0||0||2||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|123||114||{{u|GhalyBot}}||5||5||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|124||134||{{u|Abigor}}||5||0||0||0||0||0||0||5||0
|-
|125||117||{{u|NurlanBot}}||4||2||0||0||0||0||0||1||1
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|126||136||{{u|Taavi}}||4||0||0||0||0||0||0||4||0
|-
|127||124||{{u|YurikBot}}||3||0||0||0||0||0||1||2||0
|-
|128||116||{{u|ZhaksilikBot}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|129||135||{{u|ChuispastonBot}}||3||0||0||0||0||0||0||3||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|130||118||{{u|Rezabot}}||3||2||0||0||0||0||0||1||0
|-
|131||123||{{u|Polat Alemdarbot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0
|-
|132||126||{{u|AmanBot}}||2||0||1||0||0||0||0||1||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|133||131||{{u|Zorrobot}}||2||0||0||0||0||0||0||2||0
|-
|134||121||{{u|SoxBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0
|-
|135||119||{{u|Sagzhanbot}}||1||1||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ccf&quot;
|136||133||{{u|KhanBot}}||1||0||0||0||0||0||0||1||0
|}
&lt;!-- BOT:END --&gt;


{{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Боттар]]</text>
      <sha1>bzz74m3b7zmiirwqxdhytnn3bz06ef6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Бет бастауы бойынша қатысушылар</title>
    <ns>4</ns>
    <id>675116</id>
    <revision>
      <id>3619540</id>
      <parentid>3619034</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:07:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3619540</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="103870" sha1="2stuwoo5ezg28rmr8horiulx8k7w83n" xml:space="preserve">{{shortcut|УП:ББҚ}}&lt;center&gt;{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!#!!Қатысушы!!Мақалалар!!Бағыттау беттері!!Айрық беттер!!Үлгілер!!Санаттар!!Файлдар!!Порталдар + жобалар!!Модулдар + MediaWiki!!Метапедиялық (Уикипедия)
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|BolatbekBot}}||107916||25625||5||36754||4335||0||11||0||0
|-
|1||{{u|Мықтыбек Оразтайұлы}}||8216||1156||3||152||7079||144||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Kia content bot}}||7809||948||164||0||0||0||0||0||0
|-
|2||{{u|Салиха}}||7377||84||695||187||814||2150||0||0||1
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|NurbekBot}}||3134||114||2||0||0||0||0||0||0
|-
|3||{{u|Мағыпар}}||2594||42||0||59||33||593||1||0||0
|-
|4||{{u|Ерден Карсыбеков}}||2280||102||13||200||86||0||57||0||4
|-
|5||{{u|SSE}}||2186||97||3||165||0||106||0||0||0
|-
|6||{{u|Meruyert}}||1940||63||1||0||0||0||0||0||0
|-
|7||{{u|Maira Yessenbekova}}||1751||45||2||31||0||0||0||0||0
|-
|8||{{u|Polat Alemdar}}||1709||483||50||139||16||111||0||0||10
|-
|9||{{u|Dinkaz}}||1592||142||4||0||0||115||0||0||0
|-
|10||{{u|Yerzhankyzy}}||1392||35||2||0||0||0||0||0||0
|-
|11||{{u|Hardworking}}||1359||63||0||42||0||0||0||0||0
|-
|12||{{u|Alamgir}}||1358||106||4||2||410||8||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Aitan bot}}||1343||156||5||0||0||0||0||0||0
|-
|13||{{u|Abdi arman}}||1341||34||0||0||0||0||0||0||0
|-
|14||{{u|Орел Карл}}||1315||311||1||304||86||24||0||0||0
|-
|15||{{u|Bolatbek}}||1311||982||33||2132||529||148||160||18||78
|-
|16||{{u|Toktakynbaev}}||1281||43||2||4||0||73||0||0||0
|-
|17||{{u|Gulzat246}}||1275||97||5||0||0||16||0||0||0
|-
|18||{{u|Zhuka iitu}}||1192||90||2||0||0||1||0||0||0
|-
|19||{{u|Zhigitbek}}||1178||34||2||0||25||0||0||0||0
|-
|20||{{u|Bauka91 91}}||1165||50||3||0||0||0||0||0||0
|-
|21||{{u|GanS NIS}}||1083||221||61||197||437||52||14||0||52
|-
|22||{{u|Ulan}}||1073||628||59||108||3227||77||0||0||17
|-
|23||{{u|Aizhanka aaa}}||998||19||0||0||0||0||0||0||0
|-
|24||{{u|AlefZet}}||994||460||57||1269||261||100||1||49||25
|-
|25||{{u|BekaIITU}}||993||32||6||0||0||0||0||0||0
|-
|26||{{u|Nurkhan}}||969||101||14||344||4||26||0||1||0
|-
|27||{{u|Aghia7}}||957||115||0||0||0||1||0||0||0
|-
|28||{{u|2rk}}||923||43||1||0||0||98||0||0||0
|-
|29||{{u|G55}}||918||42||0||0||0||50||0||0||0
|-
|30||{{u|82.200.154.115}}||877||41||7||16||4||0||0||0||0
|-
|31||{{u|Bakdauren}}||877||32||0||0||0||102||0||0||0
|-
|32||{{u|Kaiyr}}||869||308||43||21||71||7||25||3||3
|-
|33||{{u|Egorkz}}||860||56||3||0||0||64||0||0||0
|-
|34||{{u|Rasulzhan}}||847||37||1||0||0||0||0||0||0
|-
|35||{{u|Ayauly}}||846||37||0||0||0||28||0||0||0
|-
|36||{{u|Ismukhammed}}||815||109||1||477||174||223||346||0||3
|-
|37||{{u|Ordabekov Azamat}}||766||19||2||0||0||72||0||0||0
|-
|38||{{u|Kyrmyzy gul}}||749||44||3||1||0||0||0||0||0
|-
|39||{{u|Merey}}||737||51||0||0||0||237||0||0||0
|-
|40||{{u|Araichik}}||629||53||0||100||0||75||0||0||0
|-
|41||{{u|DinDK}}||613||17||0||0||0||0||0||0||0
|-
|42||{{u|Nelli}}||580||21||2||0||0||0||0||0||0
|-
|43||{{u|Нурасылл}}||557||17||0||6||9||0||0||0||0
|-
|44||{{u|1nter pares}}||552||306||0||8||453||3||0||0||4
|-
|45||{{u|Нұрлан Рахымжанов}}||546||1631||168||18||7588||188||0||1||11
|-
|46||{{u|Azim Nurbergen}}||535||11||17||0||0||15||0||0||0
|-
|47||{{u|Casserium}}||530||185||72||75||331||48||0||7||0
|-
|48||{{u|Dauren}}||529||35||1||0||0||14||0||0||0
|-
|49||{{u|Zhaksilik}}||519||30||0||3||5||25||9||0||0
|-
|50||{{u|Masalbaeva}}||515||16||2||0||0||0||0||0||0
|-
|51||{{u|GulzhanOmarova}}||509||10||8||0||0||1||0||0||0
|-
|52||{{u|Nurken}}||502||479||3||634||4707||32||15||1||4
|-
|53||{{u|Аян Жанайсов}}||489||26||0||0||0||0||0||0||0
|-
|54||{{u|P.Nurgisa}}||478||18||18||0||0||0||0||0||0
|-
|55||{{u|Sagzhan}}||478||79||1||18||135||30||0||0||0
|-
|56||{{u|Daneker}}||468||23||0||0||0||251||0||0||0
|-
|57||{{u|Nick jan}}||456||155||1||0||0||67||0||0||0
|-
|58||{{u|Inkar}}||452||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|59||{{u|Аскаров}}||449||53||0||11||0||82||0||0||0
|-
|60||{{u|Malbakov Korkem Shamshievih}}||437||9||4||13||13||0||0||0||0
|-
|61||{{u|Sergazyyev}}||435||19||3||0||0||13||0||0||0
|-
|62||{{u|TheNomadEditor}}||423||37||0||0||1599||3||0||0||0
|-
|63||{{u|Bailarbekov}}||408||10||1||0||0||0||0||0||0
|-
|64||{{u|Акбота Казыбекова}}||408||34||3||0||0||90||0||0||0
|-
|65||{{u|Tulya}}||397||27||1||0||0||0||0||0||0
|-
|66||{{u|Ashina}}||386||181||3||56||22||38||31||0||21
|-
|67||{{u|Abdrazakhova a}}||383||12||0||0||0||14||0||0||0
|-
|68||{{u|Касымхан}}||377||13||0||0||0||2||0||0||0
|-
|69||{{u|Stella~kkwiki}}||375||20||8||0||0||0||0||0||0
|-
|70||{{u|Mariko}}||368||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|71||{{u|Амзе Магжан}}||361||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|72||{{u|Wikiped4ik}}||356||30||0||0||0||58||0||0||0
|-
|73||{{u|Аязбаев Даурен}}||356||9||36||0||0||0||0||0||0
|-
|74||{{u|Madina Kilybayeva}}||350||10||0||0||0||0||0||0||0
|-
|75||{{u|Akbota.b}}||345||13||0||0||0||63||0||0||0
|-
|76||{{u|TalgatSnow}}||340||157||4||107||375||70||0||15||0
|-
|77||{{u|Erboldilyara}}||337||150||1||0||179||0||0||0||0
|-
|78||{{u|Makhanov}}||336||31||0||0||0||0||0||0||0
|-
|79||{{u|Batyrbek.kz}}||317||304||207||23||499||7||1||0||0
|-
|80||{{u|Olkikz}}||306||20||1||0||0||14||0||0||0
|-
|81||{{u|Murager Seraly}}||305||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|82||{{u|Btalgat}}||304||0||108||0||0||0||0||0||0
|-
|83||{{u|Alphy Haydar}}||303||198||4||7||17||1||0||0||0
|-
|84||{{u|Alfiya}}||299||13||1||0||0||17||0||0||0
|-
|85||{{u|AnelK NIS}}||280||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|86||{{u|Rayurad mc}}||274||51||1||0||0||0||0||0||0
|-
|87||{{u|Нақып Нұрғали}}||273||11||1||0||0||0||0||0||0
|-
|88||{{u|Esetok}}||271||499||32||72||128||2||33||2||4
|-
|89||{{u|Panicgirl}}||265||10||0||0||0||17||0||0||0
|-
|90||{{u|Shynbolat}}||263||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|91||{{u|Kas77777}}||261||10||0||0||0||9||0||0||0
|-
|92||{{u|Капысова Айдана}}||252||1||17||0||0||0||0||0||0
|-
|93||{{u|Mary}}||247||30||2||0||0||0||0||0||0
|-
|94||{{u|Orkaarys}}||243||11||4||0||0||0||0||0||0
|-
|95||{{u|Rake}}||242||11||0||0||0||35||0||0||0
|-
|96||{{u|Liquorkaru}}||241||46||1||4||5||171||0||0||0
|-
|97||{{u|Amangeldi Mukhamejan}}||232||318||4||873||101||121||176||24||49
|-
|98||{{u|Sazhlo}}||226||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|99||{{u|Gulnar7}}||225||15||0||0||0||2||0||0||0
|-
|100||{{u|Eranz}}||224||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|101||{{u|Ergalym}}||223||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|102||{{u|Belekov Syrym}}||222||5||0||0||0||45||0||0||0
|-
|103||{{u|Магпар}}||221||15||1||4||13||63||0||0||0
|-
|104||{{u|Rasul kz91}}||220||18||2||0||0||12||0||0||0
|-
|105||{{u|Andrey 1002}}||218||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|106||{{u|KoishymanovaG}}||217||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|107||{{u|Ардак Нурмаханова}}||217||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|108||{{u|Shymnis 7b dayana}}||211||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|109||{{u|AkaMasteR}}||207||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|110||{{u|Dauylbai Aidar}}||205||1||0||132||0||0||0||0||0
|-
|111||{{u|Isslam}}||204||8||3||0||0||0||0||0||0
|-
|112||{{u|Aimanber}}||203||6||0||0||0||57||0||0||0
|-
|113||{{u|Jess from GS}}||200||8||4||0||0||0||0||0||0
|-
|114||{{u|Баха}}||199||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|115||{{u|Adiladil}}||196||13||0||0||0||0||0||0||0
|-
|116||{{u|Yessenbay}}||195||3||3||0||0||0||0||0||0
|-
|117||{{u|Coffee86}}||194||65||2||0||5||0||0||0||0
|-
|118||{{u|Sabinabekkulnis}}||194||33||0||0||0||0||0||0||0
|-
|119||{{u|ShadZ01}}||193||23||0||34||81||56||0||0||0
|-
|120||{{u|Qozha}}||192||65||0||0||6||0||1||0||0
|-
|121||{{u|GaiJin}}||191||100||10||95||153||15||3||1||49
|-
|122||{{u|Yerlik}}||187||2||18||0||0||0||0||0||0
|-
|123||{{u|Нурия}}||187||0||31||0||0||0||0||0||0
|-
|124||{{u|Абдухамитова Асем}}||183||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|125||{{u|Alukaaika}}||182||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|126||{{u|Sultan bek}}||179||13||0||0||0||0||0||0||0
|-
|127||{{u|Qarakesek}}||177||158||3||12||13||71||0||0||21
|-
|128||{{u|Syrymzhan}}||177||0||0||0||0||152||0||0||0
|-
|129||{{u|Балнұр Сүгірәлиева}}||173||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|130||{{u|Айдос уики}}||169||0||0||0||6||0||0||0||0
|-
|131||{{u|Bakbergenov}}||168||4||0||0||0||167||0||0||0
|-
|132||{{u|Badyroff}}||165||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|133||{{u|Mista m}}||165||6||3||0||0||0||0||0||0
|-
|134||{{u|Ekontai}}||162||13||3||0||0||0||0||0||0
|-
|135||{{u|Giovani90}}||158||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|136||{{u|Оразгелді Гүлмира}}||158||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|137||{{u|Dinarakukenova}}||157||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|138||{{u|Aibol dos}}||156||8||2||0||0||0||0||0||0
|-
|139||{{u|Daniyar}}||154||224||5||141||114||270||123||0||6
|-
|140||{{u|Аскар}}||154||7||0||0||1||18||0||0||0
|-
|141||{{u|Ali.otkelbayev}}||153||6||2||0||0||2||0||0||0
|-
|142||{{u|Мұқтар Құндыз}}||151||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|143||{{u|Almat IS106R}}||149||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|144||{{u|Arystanbek}}||147||242||7||555||261||206||110||363||308
|-
|145||{{u|Zhumabayeva Aiym}}||147||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|146||{{u|Еркін Мадина}}||147||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|147||{{u|Anvar1101}}||146||18||4||0||0||15||0||0||0
|-
|148||{{u|Tursinay}}||146||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|149||{{u|Akba.nis.13}}||144||4||0||0||0||16||0||0||0
|-
|150||{{u|Asslan best}}||144||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|151||{{u|Тұран}}||143||56||1||4||77||20||0||0||0
|-
|152||{{u|Almer}}||142||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|153||{{u|Дауткулова Ақмарал}}||141||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|154||{{u|Mukhin}}||140||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|155||{{u|Nurgul-Ayapova}}||139||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|156||{{u|ASLANTORRET}}||138||17||2||0||0||0||0||0||0
|-
|157||{{u|Majilis}}||138||39||0||4||68||0||0||0||0
|-
|158||{{u|Amangali}}||137||5||2||0||0||2||0||0||0
|-
|159||{{u|Lord kainon}}||137||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|160||{{u|Aidyn91}}||136||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|161||{{u|EraAhmer}}||134||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|162||{{u|Miras IITU}}||134||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|163||{{u|Nkipshak}}||134||9||2||0||0||0||0||0||0
|-
|164||{{u|Nurs}}||133||3||2||0||0||0||0||0||0
|-
|165||{{u|MegaKz}}||132||4||6||0||0||0||0||0||0
|-
|166||{{u|Aitolkyn}}||131||2||0||0||0||2||0||0||0
|-
|167||{{u|Shim99}}||129||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|168||{{u|Shynassylov}}||129||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|169||{{u|Алия Султанмуратова}}||129||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|170||{{u|Бергалиев}}||129||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|171||{{u|Gauhar}}||127||9||2||0||0||1||0||0||0
|-
|172||{{u|Kuandyk97}}||127||3||0||0||0||50||0||0||0
|-
|173||{{u|Nursultan nur}}||126||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|174||{{u|Fariiiza KABYL}}||123||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|175||{{u|Kuatov Kanat}}||122||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|176||{{u|Калыбай Салтанат}}||122||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|177||{{u|Nurtenge}}||121||32||3||128||191||59||1||5||2
|-
|178||{{u|Сәуір 1}}||121||15||0||3||1||5||0||0||0
|-
|179||{{u|137.132.3.10}}||118||58||0||0||0||0||0||0||0
|-
|180||{{u|Umka}}||117||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|181||{{u|Tylerdurdenkz}}||114||2||1||1||15||25||0||0||0
|-
|182||{{u|Азамат Болатұлы}}||114||2||0||0||0||57||0||0||0
|-
|183||{{u|6ri11iant}}||113||3||3||0||0||0||0||0||0
|-
|184||{{u|Nazik ktl}}||113||15||0||0||0||0||0||0||0
|-
|185||{{u|ShymNIS 9BSunkarJR11}}||112||11||1||0||0||0||0||0||0
|-
|186||{{u|Shyngys***}}||112||6||5||0||0||0||0||0||0
|-
|187||{{u|Zhaniya92}}||112||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|188||{{u|I.torebekkyzy01}}||111||27||0||0||0||0||0||0||0
|-
|189||{{u|Armanayk}}||110||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|190||{{u|Galjat1992}}||110||18||0||0||0||0||0||0||0
|-
|191||{{u|Mariyam}}||110||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|192||{{u|Sagitora}}||110||13||4||0||0||0||0||0||0
|-
|193||{{u|Itwnik}}||109||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|194||{{u|True useR}}||109||10||0||0||1||0||0||0||0
|-
|195||{{u|Mira01}}||108||11||0||0||0||0||19||0||1
|-
|196||{{u|Adik}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|197||{{u|Baizhanov nursultan}}||107||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|198||{{u|Yerkezhan Nis}}||107||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|199||{{u|Абылай}}||106||44||3||104||98||26||17||0||8
|-
|200||{{u|Baha99}}||105||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|201||{{u|Bgalimzh}}||105||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|202||{{u|Талгат Ибраев}}||105||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|203||{{u|Шайнүсіп}}||105||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|204||{{u|Madina Kali}}||103||2||0||0||0||9||0||0||0
|-
|205||{{u|IL68}}||102||11||0||48||29||0||0||0||0
|-
|206||{{u|Kafarik}}||102||150||0||26||4||7||1||0||2
|-
|207||{{u|Ulai}}||102||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|208||{{u|Қабиденов Сакен}}||101||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|209||{{u|Aizhok}}||100||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|210||{{u|Arkow}}||100||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|211||{{u|Bakhytbek}}||99||9||0||0||0||0||0||0||0
|-
|212||{{u|Mma}}||99||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|213||{{u|NIS Semey Moldir}}||99||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|214||{{u|Drift}}||98||62||6||17||422||1||0||0||0
|-
|215||{{u|Юсуф Худайберген}}||98||30||0||0||36||0||0||0||0
|-
|216||{{u|Euphoria~kkwiki}}||97||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|217||{{u|IArhunI}}||97||55||0||0||0||9||0||0||0
|-
|218||{{u|NIS Zhuldyz}}||97||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|219||{{u|Araika11nis}}||96||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|220||{{u|Dana kushen}}||96||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|221||{{u|NIS Kelsingazin Yerassyl}}||96||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|222||{{u|Байдуллаев Абылайхан}}||96||13||0||0||0||0||0||0||0
|-
|223||{{u|Ilyasseawave}}||94||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|224||{{u|Mariya}}||94||1||0||0||0||29||0||0||0
|-
|225||{{u|Niyarov Azamat}}||93||9||1||0||0||0||0||0||0
|-
|226||{{u|Niyazbek}}||93||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|227||{{u|Ali Rustamov}}||92||1||0||89||0||0||0||0||0
|-
|228||{{u|Amanek}}||92||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|229||{{u|Epoxa-HH}}||92||9||1||0||5||0||0||0||0
|-
|230||{{u|Zhanseit}}||92||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|231||{{u|Aiganym Moldagulova}}||91||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|232||{{u|Sanzhar s}}||91||2||2||0||0||0||0||0||0
|-
|233||{{u|Almas Kenebay}}||90||13||1||0||0||0||0||0||0
|-
|234||{{u|ShymNis 8cSAruzhan}}||90||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|235||{{u|Erka it}}||89||6||2||0||0||0||0||0||0
|-
|236||{{u|HBSH NIS 7B KASIET}}||89||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|237||{{u|Djduxhx}}||88||8||0||0||24||13||0||0||0
|-
|238||{{u|Dxz3817}}||88||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|239||{{u|Nurlybay}}||88||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|240||{{u|Қуан Жасұлан 8 е класс ниш}}||88||11||0||0||0||36||0||0||0
|-
|241||{{u|Eldar.mir}}||87||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|242||{{u|Legendary777}}||87||7||1||0||0||0||0||0||0
|-
|243||{{u|ShymNis 8aNurlybanu}}||87||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|244||{{u|Wiki PSP}}||87||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|245||{{u|Alima}}||86||2||0||0||0||0||0||0||7
|-
|246||{{u|Аягөз Загиева}}||86||14||0||0||0||0||0||0||0
|-
|247||{{u|Abulkhair}}||85||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|248||{{u|Eszhanov}}||85||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|249||{{u|TemirlanSarsen}}||85||1||0||2||26||52||0||0||0
|-
|250||{{u|Aiba-diamantik}}||84||1||0||0||0||4||0||0||0
|-
|251||{{u|Doors}}||84||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|252||{{u|MuratbekErkebulan}}||84||21||0||64||83||0||11||0||0
|-
|253||{{u|Zamantay}}||84||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|254||{{u|Adaulet}}||83||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|255||{{u|Dina2013a}}||83||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|256||{{u|SemeyNIS AshimovaZhuldyz}}||83||5||0||0||0||2||0||0||0
|-
|257||{{u|Zhortabayev}}||83||3||1||0||0||9||0||0||0
|-
|258||{{u|Ақбота Архабаева}}||83||16||1||0||0||0||0||0||0
|-
|259||{{u|Aliba}}||82||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|260||{{u|Bauka}}||82||3||0||26||1||2||0||0||0
|-
|261||{{u|Madi Dos}}||82||22||0||55||26||40||6||0||3
|-
|262||{{u|Аружан Жамбулатова}}||82||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|263||{{u|Жуланова Жанель}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|264||{{u|Сейтхан Мұхамеджан}}||82||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|265||{{u|SEMANUR}}||81||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|266||{{u|Жүнісов Дархан}}||81||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|267||{{u|Сейтжагыпарова Тогжан}}||81||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|268||{{u|Әлинұр}}||81||73||0||28||22||38||17||0||2
|-
|269||{{u|Ainur}}||80||5||2||0||0||13||0||0||0
|-
|270||{{u|NErnur98}}||80||5||0||0||54||0||0||0||0
|-
|271||{{u|Aishmano}}||79||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|272||{{u|Dzhos}}||79||9||0||0||0||0||0||0||0
|-
|273||{{u|Kamilanisemey}}||79||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|274||{{u|Kiikbayeva Sholpan}}||79||18||0||0||0||0||0||0||0
|-
|275||{{u|ChinaRM}}||78||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|276||{{u|Olzhas707}}||78||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|277||{{u|Aru Omarali}}||77||6||0||0||0||40||0||0||0
|-
|278||{{u|Bmyrzali}}||77||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|279||{{u|НИШ Гайсина Айсары}}||77||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|280||{{u|Кырмызов}}||76||12||1||0||0||12||0||0||0
|-
|281||{{u|Amiyeva}}||75||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|282||{{u|Kulzhabay.nm}}||75||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|283||{{u|84.240.194.0}}||74||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|284||{{u|Kasymov}}||74||667||7||2973||521||92||0||38||4
|-
|285||{{u|Ақбота}}||74||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|286||{{u|Палуан}}||74||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|287||{{u|Khan}}||73||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|288||{{u|Sibom}}||73||496||89||79||176||3||1||0||3
|-
|289||{{u|Toganbay Nurtau}}||73||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|290||{{u|Xialuahan}}||73||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|291||{{u|Шапырашты}}||73||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|292||{{u|Superkukuruza}}||72||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|293||{{u|Zhaukhazyn01}}||72||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|294||{{u|Birzhan Bauyrzhan}}||70||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|295||{{u|RaiymbekZh}}||70||40||5||1||8||0||0||0||1
|-
|296||{{u|Жунисова Балжан}}||70||9||1||0||0||0||0||0||0
|-
|297||{{u|Ықласова Аружан}}||70||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|298||{{u|А.С.Кизиров}}||68||28||0||0||1||1||9||0||0
|-
|299||{{u|Дәулеткерей}}||68||2||0||0||0||39||0||0||0
|-
|300||{{u|Kmoksy}}||67||152||3||0||187||0||0||0||0
|-
|301||{{u|Zhanna}}||67||11||1||0||0||0||0||0||0
|-
|302||{{u|Yustinka}}||66||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|303||{{u|Абат Диана}}||66||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|304||{{u|Абдрахманов Димаш}}||66||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|305||{{u|A1k0wa}}||65||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|306||{{u|Aset Bukerov}}||65||9||2||0||0||0||0||0||0
|-
|307||{{u|Nurbek Matzhani}}||65||287||0||11||0||35||6||0||2
|-
|308||{{u|Adik Sagatov}}||64||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|309||{{u|Madinabai}}||64||9||0||0||0||16||0||0||0
|-
|310||{{u|Ташметов шахрух}}||64||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|311||{{u|Bakytgul}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|312||{{u|BaskaIlyas}}||63||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|313||{{u|Beisen}}||63||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|314||{{u|Kz Nomad}}||63||2||0||0||0||3||0||0||0
|-
|315||{{u|Nura tk.nis}}||63||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|316||{{u|AlibekKS}}||62||209||12||7||350||3||4||0||3
|-
|317||{{u|Kuralay Akhmetova}}||61||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|318||{{u|195.189.70.90}}||59||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|319||{{u|Ayake}}||59||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|320||{{u|Tansholpan}}||59||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|321||{{u|Бекжан Аронов}}||59||18||0||0||0||7||0||0||0
|-
|322||{{u|ДаниярБөріханұлы}}||59||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|323||{{u|Мира Белль}}||59||2||0||1||4||0||0||0||2
|-
|324||{{u|Aigerimamirgali}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|325||{{u|Dastan omirbek}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|326||{{u|Magzhan}}||58||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|327||{{u|Yamanzho}}||58||3||2||0||0||0||0||0||0
|-
|328||{{u|Жани}}||58||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|329||{{u|Қабыле Қазбек}}||58||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|330||{{u|DariaUrinbasarova21nis}}||57||1||2||0||0||1||0||0||0
|-
|331||{{u|Indira}}||57||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|332||{{u|Soccerman}}||57||16||0||8||4||10||0||0||0
|-
|333||{{u|Zhansaya maubekova}}||57||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|334||{{u|Arruah}}||56||1||0||16||1||8||0||0||0
|-
|335||{{u|Iceooloo}}||56||3||2||0||0||0||0||0||0
|-
|336||{{u|Amir~kkwiki}}||55||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|337||{{u|Zhannur.nis}}||55||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|338||{{u|Раушана}}||55||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|339||{{u|VirusMaster}}||54||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|340||{{u|Zhumash.alibek}}||54||3||0||2||13||0||0||0||0
|-
|341||{{u|Мереке Ақбердықызы}}||54||0||0||0||0||56||0||0||0
|-
|342||{{u|Nabi.kuanysh}}||53||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|343||{{u|Айдынгали}}||53||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|344||{{u|Danissimo92}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|345||{{u|Даурен Шарипов}}||52||0||0||17||0||24||0||0||0
|-
|346||{{u|Досжан}}||52||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|347||{{u|Дорт-Гольц}}||51||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|348||{{u|Берик НИШ}}||50||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|349||{{u|Сағындық Нұрсұлтан}}||50||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|350||{{u|Alinur}}||49||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|351||{{u|Bekus}}||49||886||3||601||394||0||9||1||72
|-
|352||{{u|Алтай9898}}||49||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|353||{{u|Лейла Серикбаева}}||49||35||0||0||0||0||0||0||0
|-
|354||{{u|178.88.209.37}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|355||{{u|213.171.34.240}}||48||0||0||1||1||0||0||0||0
|-
|356||{{u|Kamila}}||48||6||1||0||0||0||0||0||0
|-
|357||{{u|Zhandos02}}||48||2||0||0||3||2||0||0||0
|-
|358||{{u|Zhanik ast}}||48||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|359||{{u|Рахман999}}||48||55||2||27||13||14||0||0||1
|-
|360||{{u|Alimas}}||47||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|361||{{u|No.Mad}}||47||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|362||{{u|Olzhas.Erevanov}}||47||1||0||0||1||0||0||0||0
|-
|363||{{u|84.240.207.80}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|364||{{u|92.47.219.50}}||46||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|365||{{u|Abay Izbassarov}}||46||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|366||{{u|Aigerima}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|367||{{u|Asset}}||46||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|368||{{u|Serik09}}||46||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|369||{{u|Stonesuite}}||46||21||0||17||0||5||0||0||0
|-
|370||{{u|AsmirNIS}}||45||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|371||{{u|Balaburgem}}||45||7||0||3||14||26||0||0||1
|-
|372||{{u|K sayan}}||45||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|373||{{u|Гулназлит}}||45||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|374||{{u|Ablayev92}}||44||7||5||0||0||0||0||0||0
|-
|375||{{u|Kairatulyzharas}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|376||{{u|Mila 020702}}||44||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|377||{{u|AlibiKazken}}||43||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|378||{{u|Aren b}}||42||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|379||{{u|Meryuert.tk.nis}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|380||{{u|Tarikh Dias}}||42||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|381||{{u|Елнур.001}}||42||2||0||0||0||1||0||0||0
|-
|382||{{u|Anarzhaksylykova}}||41||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|383||{{u|Dinara1711}}||41||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|384||{{u|Noyan}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|385||{{u|АйнурНИШ}}||41||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|386||{{u|Минура}}||41||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|387||{{u|Талапова Айша}}||41||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|388||{{u|137.132.3.9}}||40||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|389||{{u|Diamond~kkwiki}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|390||{{u|Mkanatbekkyzy}}||40||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|391||{{u|Mustafaalmas}}||40||65||2||41||212||0||0||0||0
|-
|392||{{u|ShymNIS 9BZhansaya}}||40||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|393||{{u|Zhumalina}}||40||13||0||0||3||48||0||0||0
|-
|394||{{u|Asan00}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|395||{{u|Dilo0003}}||39||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|396||{{u|Syrlybek}}||39||2||0||1||1||29||1||0||2
|-
|397||{{u|Zaza007zaza}}||39||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|398||{{u|89.218.52.234}}||38||4||0||0||1||0||0||0||0
|-
|399||{{u|Bakytgul Salykhova}}||38||2||0||0||0||0||4||0||0
|-
|400||{{u|Highklass}}||38||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|401||{{u|Kairzhan79}}||38||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|402||{{u|Mr.beket99}}||38||2||0||0||0||2||0||0||0
|-
|403||{{u|Арай нуруллаева}}||38||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|404||{{u|46.36.134.170}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|405||{{u|92.47.203.104}}||37||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|406||{{u|Aimanov kaisar}}||37||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|407||{{u|Aitan}}||37||2||1||0||1||1||0||0||0
|-
|408||{{u|Almagul Ibragimova}}||37||1||0||0||0||7||0||0||0
|-
|409||{{u|Daniyal.aidarov5}}||37||16||2||0||4||0||0||0||0
|-
|410||{{u|Егор Шевченко}}||37||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|411||{{u|Нуржанкызы}}||37||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|412||{{u|AbMariya1991}}||36||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|413||{{u|Mheidegger}}||36||18||0||1||0||2||0||0||0
|-
|414||{{u|178.88.215.3}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|415||{{u|Ibraeva Moldir}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|416||{{u|Sandyraq}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|417||{{u|Yessentaikyzy}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|418||{{u|Маржан АК}}||35||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|419||{{u|Нұрбай Темірлан Садықұлы}}||35||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|420||{{u|Әбдіхалық Нарғыз}}||35||4||1||0||0||0||0||0||0
|-
|421||{{u|AblayIITU}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|422||{{u|AnelBakayeva NIS}}||34||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|423||{{u|Beibaris123}}||34||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|424||{{u|Mustafinaskar}}||34||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|425||{{u|Nuriyashkin}}||34||0||11||0||0||0||0||0||0
|-
|426||{{u|Ақыл}}||34||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|427||{{u|Лёха Вырвиглаз}}||34||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|428||{{u|92.46.211.202}}||33||6||1||3||0||0||0||0||0
|-
|429||{{u|Alima01NIS}}||33||1||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|AshinaBot}}||33||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|430||{{u|Rash91}}||33||48||0||0||0||0||0||0||0
|-
|431||{{u|Лаура Аманкулова}}||33||2||0||0||0||3||0||0||0
|-
|432||{{u|Aidanka}}||32||0||0||0||0||7||0||0||0
|-
|433||{{u|Andir}}||32||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|434||{{u|Karina Nurtazina}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|435||{{u|Аэлита Ануарқызы}}||32||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|436||{{u|Kraibekovc}}||31||11||0||1||1||18||0||0||0
|-
|437||{{u|Olzhas.Karazhanov}}||31||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|438||{{u|Ғауғауррр}}||31||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|439||{{u|Aimbetova Diana}}||30||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|440||{{u|Talghatuly}}||30||10||1||0||9||62||0||0||0
|-
|441||{{u|Zhanarb}}||30||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|442||{{u|Zhanna Mukash}}||30||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|443||{{u|Багдат Б}}||30||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|444||{{u|Нурсауле Нурмагамбетова}}||30||2||1||0||0||0||0||0||0
|-
|445||{{u|Nurmuhan}}||29||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|446||{{u|Olzhas7}}||29||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|447||{{u|T.karlyga}}||29||1||3||0||0||0||0||0||0
|-
|448||{{u|Аслан Жукенов}}||29||5||1||0||12||0||0||0||0
|-
|449||{{u|88.204.196.37}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|450||{{u|95.58.148.237}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|451||{{u|Abylaikhan NIS}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|452||{{u|Aigerim ayanovna}}||28||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|453||{{u|Bumin Kagan}}||28||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|454||{{u|Dimash Kenesbek}}||28||21||0||0||0||0||0||0||0
|-
|455||{{u|Jannur66}}||28||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|456||{{u|Света052}}||28||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|457||{{u|217.196.25.26}}||27||4||2||0||0||0||0||0||0
|-
|458||{{u|AdiyevaSaltanat}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|459||{{u|Keutaeva Aigerim}}||27||0||0||0||0||4||0||0||0
|-
|460||{{u|Lyazzat Kulmukanova}}||27||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|461||{{u|Бекзат Маратұлы}}||27||1||0||0||0||2||0||0||0
|-
|462||{{u|Болат Алтынай}}||27||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|463||{{u|Тойшыбек}}||27||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|464||{{u|Шокай}}||27||2||1||0||0||1||0||0||0
|-
|465||{{u|Mirasamirkhanov}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|466||{{u|Rasulbek Adil}}||26||4||0||121||5||0||1||0||0
|-
|467||{{u|Shaikhislamova z}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|468||{{u|TINKO}}||26||2||0||12||0||0||0||0||0
|-
|469||{{u|Tursynbek Balausa}}||26||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|470||{{u|Unc0}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|471||{{u|Utebayeva}}||26||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|472||{{u|Мекен ЖанеркеХБШ}}||26||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|473||{{u|Оразәлі Диас}}||26||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|474||{{u|2.133.110.195}}||25||9||0||2||1||0||0||0||0
|-
|475||{{u|Asalimba}}||25||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|476||{{u|D.dilnaz02}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|477||{{u|Erg nis}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|478||{{u|Qanattan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|479||{{u|Saken kun}}||25||25||0||0||0||0||0||0||0
|-
|480||{{u|Talgin}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|481||{{u|Talipzhan}}||25||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|482||{{u|Айвентадор}}||25||17||0||3||0||0||0||0||1
|-
|483||{{u|Мирамқызы Зарина}}||25||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|484||{{u|Әбілмажинов Ерасыл}}||25||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|485||{{u|Arystan~kkwiki}}||24||0||3||5||0||0||2||0||0
|-
|486||{{u|Loleeonepie.nis}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|487||{{u|Shymnis7bzhanar}}||24||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|488||{{u|Истеный казах}}||24||5||1||10||1||5||0||0||0
|-
|489||{{u|Нұртаева Қымбат Серікқызы}}||24||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|490||{{u|95.56.75.233}}||23||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|491||{{u|Aiymka}}||23||0||0||23||1||0||0||0||0
|-
|492||{{u|Eldar zh96}}||23||12||3||39||1||6||29||0||1
|-
|493||{{u|Erasylkz}}||23||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|494||{{u|MarzhanMay}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|495||{{u|Ni nelli}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|496||{{u|Serik11024}}||23||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|497||{{u|Zhanbo}}||23||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|498||{{u|137.132.250.13}}||22||12||0||0||1||0||0||0||0
|-
|499||{{u|84.240.196.128}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|500||{{u|As-Saghdi}}||22||5||0||2||0||0||0||0||0
|-
|501||{{u|Bakyt.tass}}||22||7||1||0||0||0||0||0||0
|-
|502||{{u|Elena Muratbayeva}}||22||0||0||20||0||0||0||0||0
|-
|503||{{u|LArhunl}}||22||12||0||0||0||1||0||0||0
|-
|504||{{u|Murat12049}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|505||{{u|NIS AdletAskerov}}||22||0||0||0||0||10||0||0||0
|-
|506||{{u|Ongalgan}}||22||5||0||0||1||1||0||0||0
|-
|507||{{u|Turdibayeva Kazyna}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|508||{{u|Unknown Alash}}||22||29||0||0||0||0||0||0||0
|-
|509||{{u|С.Жания}}||22||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|510||{{u|Тілеш Шолпан}}||22||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|511||{{u|707ztn}}||21||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|512||{{u|Aleka BM}}||21||0||0||21||0||0||0||0||0
|-
|513||{{u|Nazhmedenova Lunara}}||21||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|514||{{u|Ниялова Гүлфайруз}}||21||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|515||{{u|AlibekovaD}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|516||{{u|Almas Sadyquly}}||20||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|517||{{u|Dana1992}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|518||{{u|Didar.Bayan21NS}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|519||{{u|Galym kosman}}||20||0||0||21||0||0||0||0||0
|-
|520||{{u|Mustazhap}}||20||2||0||3||0||0||0||0||0
|-
|521||{{u|Ramaduke}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|522||{{u|ShymNIS 7AAisha06}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|523||{{u|Zhansaya Bekpeissova}}||20||0||0||19||0||0||0||0||0
|-
|524||{{u|Zhansulu}}||20||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|525||{{u|Бейсекова Ботагөз}}||20||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|526||{{u|95.56.28.53}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|527||{{u|Attila~kkwiki}}||19||1||0||0||9||10||0||0||0
|-
|528||{{u|Carlos186}}||19||2||0||0||3||0||0||0||0
|-
|529||{{u|Darhan2012}}||19||13||0||4||0||0||0||0||0
|-
|530||{{u|J dias}}||19||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|531||{{u|Айғаным Аманжолқызы}}||19||11||0||0||0||0||0||0||0
|-
|532||{{u|Бекханби Асанұлы}}||19||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|533||{{u|Әлнұр Қарабаев}}||19||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|534||{{u|84.240.202.214}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|535||{{u|AliyaTulepova}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|536||{{u|Bolat Temirov}}||18||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|537||{{u|Dinash}}||18||0||0||19||0||0||0||0||0
|-
|538||{{u|Dosmedetova Sharizat}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|539||{{u|ErnatPointmakker}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|540||{{u|KaldarovNurymzhan}}||18||0||0||2||7||1||0||0||0
|-
|541||{{u|Khamalitoo}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|542||{{u|MaksutZhansaya1}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|543||{{u|Martorellpedro}}||18||0||0||10||5||6||0||14||0
|-
|544||{{u|Parmanova.ulbolsyn}}||18||8||0||0||0||25||0||0||0
|-
|545||{{u|Qulqai}}||18||1||1||5||2||0||0||0||0
|-
|546||{{u|Salta.zakir}}||18||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|547||{{u|Suleimen Koishybai}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|548||{{u|Бекемгүл}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|549||{{u|ГульназК}}||18||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|550||{{u|Маконяаа}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|551||{{u|Назым Хасенова}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|552||{{u|Шахадад}}||18||1||0||18||0||0||0||0||0
|-
|553||{{u|Әбдіжәміл Алтынай}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|554||{{u|Әшім Қазына}}||18||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|555||{{u|178.88.221.240}}||17||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|556||{{u|Adaykz}}||17||0||0||1||16||3||0||0||0
|-
|557||{{u|Nazerke Turym}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|558||{{u|Shymnis 7bmalika}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|559||{{u|Tulegenova1127}}||17||0||0||0||0||0||2||0||0
|-
|560||{{u|Tuttiorchestra687}}||17||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|561||{{u|Диас Тлекбай}}||17||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|562||{{u|Жанна Ж}}||17||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|563||{{u|134.32.43.98}}||16||9||0||0||2||0||0||0||0
|-
|564||{{u|46.4.124.141}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|565||{{u|A shyryn}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|566||{{u|Abukhan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|567||{{u|Akylbekov alen}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|568||{{u|Aruzhank NIS}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|569||{{u|Aubakirova Aisana}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|570||{{u|Hbsh nis Nurzhakyp 7a}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|571||{{u|Jarnamaqaz}}||16||10||0||29||0||11||0||0||0
|-
|572||{{u|Mandarinka^^}}||16||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|573||{{u|Medet}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|574||{{u|ShymNIS 7cErkebulan}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|575||{{u|Ziadinkyzy G}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|576||{{u|Аружан200}}||16||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|577||{{u|Енсебаева Мадина}}||16||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|578||{{u|Ербол Сармурзин}}||16||5||0||0||1||0||0||0||0
|-
|579||{{u|2.132.35.66}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|580||{{u|92.46.208.105}}||15||0||0||3||0||0||0||0||0
|-
|581||{{u|95.56.126.211}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|582||{{u|Aktoty25}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|583||{{u|Daniyar1}}||15||1||0||16||0||0||0||0||0
|-
|584||{{u|Darigabolatbayeva}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|585||{{u|Esen48}}||15||1||5||0||0||24||0||0||0
|-
|586||{{u|Kalimova}}||15||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|587||{{u|Rauank}}||15||4||0||11||3||2||3||0||1
|-
|588||{{u|Smailhan Altinbek}}||15||0||0||16||0||0||0||0||0
|-
|589||{{u|Бейсенова}}||15||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|590||{{u|Жаннұр Қанат}}||15||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|591||{{u|Лаура НИШ}}||15||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|592||{{u|Сейтхалиев Акжол}}||15||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|593||{{u|2.135.222.162}}||14||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|594||{{u|Galymmurat}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|595||{{u|Ice201~kkwiki}}||14||0||0||24||1||3||0||0||0
|-
|596||{{u|Kenesbai Ainur}}||14||0||0||13||0||0||0||0||0
|-
|597||{{u|Kittenfreezer}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|598||{{u|Nazerke fcr}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|599||{{u|Nnk2000}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|600||{{u|Vladimir tutykin}}||14||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|601||{{u|Zatillan}}||14||7||0||1||0||3||0||0||0
|-
|602||{{u|Аяжан Сарсенбаева}}||14||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|603||{{u|Дамира Амиржановна}}||14||0||0||0||0||44||0||0||0
|-
|604||{{u|Жанна 555}}||14||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|605||{{u|Қалдар Салта}}||14||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|606||{{u|2.132.1.181}}||13||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|607||{{u|Aselhan}}||13||1||0||7||9||0||0||0||0
|-
|608||{{u|Asset Qazaq}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|609||{{u|Khamitova nj NIS}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|610||{{u|Kwatt}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|611||{{u|NIS Semey Kabdygalieva Aizhan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|612||{{u|Sarahswan}}||13||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|613||{{u|Shaubaeva Akmaral}}||13||0||0||13||0||0||0||0||0
|-
|614||{{u|Yulia}}||13||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|615||{{u|Абдижамил Алтынай}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|616||{{u|Гүлбақ Мұсақызы}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|617||{{u|Касымов Н.}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|618||{{u|Кинаятова Мадина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|619||{{u|Көбегенов Ғабит}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|620||{{u|Маржан торехановна}}||13||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|621||{{u|Әділханова Альбина}}||13||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|622||{{u|88.204.169.42}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|623||{{u|89.218.169.202}}||12||3||0||9||0||0||0||0||0
|-
|624||{{u|95.56.129.132}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|625||{{u|Aiym 02}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|626||{{u|Alan Sem}}||12||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|627||{{u|Bk-KLaS}}||12||2||0||2||4||5||2||0||0
|-
|628||{{u|Erbol4ik}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|629||{{u|GALAXYFUN.NIS}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|630||{{u|ShymNIS 9BLaura}}||12||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|631||{{u|Tamerlansagitov}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|632||{{u|TrueNomadEditor}}||12||0||0||0||3||0||0||0||0
|-
|633||{{u|Нургиса Пшенбаев}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|634||{{u|Рахматулла Нұрқанат}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|635||{{u|Рысбаева Гульнара}}||12||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|636||{{u|СанияНИШ}}||12||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|637||{{u|Толғанай Жағыпар}}||12||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|638||{{u|178.88.218.41}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|639||{{u|Abatova saltanat}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|640||{{u|Aydos Zhengissov}}||11||2||0||26||1||3||0||0||0
|-
|641||{{u|Bauyr03}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|642||{{u|FrederickEvans}}||11||2||0||0||31||0||0||0||0
|-
|643||{{u|Mr. Karsybekov}}||11||3||0||14||1||0||12||0||1
|-
|644||{{u|Балықшы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|645||{{u|Бекасыл Бейбітұлы}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|646||{{u|Нұрбек Қасқырбаев}}||11||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|647||{{u|Саламат Алшын}}||11||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|648||{{u|Тазагүл Ермаханова}}||11||13||5||0||37||0||0||0||0
|-
|649||{{u|Өстемірова Ұлдана}}||11||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|650||{{u|178.88.217.199}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|651||{{u|2.132.100.62}}||10||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|652||{{u|22timur99}}||10||0||0||0||0||3||0||0||0
|-
|653||{{u|92.46.75.247}}||10||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|654||{{u|93.185.69.179}}||10||1||0||1||0||0||0||0||0
|-
|655||{{u|95.56.36.133}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|656||{{u|Ainur.winner}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|657||{{u|Akbota NIS}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|658||{{u|Ali.kz}}||10||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|659||{{u|Daur s}}||10||5||0||0||0||1||0||0||0
|-
|660||{{u|Hevadee}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|661||{{u|Mahonty13}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|662||{{u|NIS Moldir Beken}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|663||{{u|Sultanuly}}||10||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|664||{{u|Zhumabek}}||10||0||0||1||3||0||0||0||0
|-
|665||{{u|Айжан Мықтыбаева}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|666||{{u|Аршалы}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|667||{{u|Бауыржанұлы А.А}}||10||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|668||{{u|Ерасыл Жаныбеков}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|669||{{u|Канат Алимбаев}}||10||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|670||{{u|178.90.118.233}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|671||{{u|92.46.212.254}}||9||1||0||6||0||0||0||0||0
|-
|672||{{u|95.56.31.239}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|673||{{u|95.56.40.164}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|674||{{u|Aidana Aibulatova}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|675||{{u|Aisana Aubakirova}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|676||{{u|Aishabibi2000}}||9||0||0||0||0||8||0||0||0
|-
|677||{{u|Akmaral.Erkul}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|678||{{u|Aldogarov}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|679||{{u|Almas Sadıqūlı Arın}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|680||{{u|Almust}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|681||{{u|Amanamanainur}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|682||{{u|Arman Tursynbek}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|683||{{u|Erlan Ashirbayev}}||9||3||0||0||0||4||0||0||0
|-
|684||{{u|Esagasy}}||9||4||1||0||1||0||0||0||0
|-
|685||{{u|Gaukhar1980}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|686||{{u|Happy little pill}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|687||{{u|Jhendin}}||9||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|688||{{u|Kazprose}}||9||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|689||{{u|Khamzin Nurzhan}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|690||{{u|Mrx.nis}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|691||{{u|NISAida}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|692||{{u|ShymNIS 7AMoldir}}||9||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|693||{{u|Zhatybaeyva}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|694||{{u|ZhHamit nis.tk}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|695||{{u|Айгерима Уалибек}}||9||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|696||{{u|Бедел}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|697||{{u|Мақпал гидролог}}||9||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|698||{{u|Сламқұл Данияр}}||9||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|699||{{u|Хайролла Нарқыз}}||9||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|700||{{u|03ainura}}||8||16||0||0||0||0||0||0||0
|-
|701||{{u|178.88.24.182}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|702||{{u|178.88.60.249}}||8||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|703||{{u|212.154.231.78}}||8||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|704||{{u|84.240.203.30}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|705||{{u|92.46.8.97}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|706||{{u|92.46.81.119}}||8||2||0||2||9||0||0||0||0
|-
|707||{{u|95.56.186.238}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|708||{{u|Aizhan Mussina}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|709||{{u|Aleka1901}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|710||{{u|Alpamys1997}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|711||{{u|Aruzhan Bazhirova}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|712||{{u|AssanovaDana}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|713||{{u|BotaRaiym}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|714||{{u|Dambler}}||8||50||0||1||10||3||0||0||1
|-
|715||{{u|Dianka Kamil}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|716||{{u|Don Raul}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|717||{{u|Incli}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|718||{{u|Kuralai Duisenova}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|719||{{u|Mattennut}}||8||5||0||0||0||3||0||0||0
|-
|720||{{u|Muslim Qazaq}}||8||29||0||0||0||0||0||0||0
|-
|721||{{u|S.abenova.00}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|722||{{u|Sekebai}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|723||{{u|Shymnis7bzhanaris}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|724||{{u|Tomiris2001}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|725||{{u|Vyacheslav Nasretdinov}}||8||0||1||1||0||0||0||0||0
|-
|726||{{u|Zhumabay.Kerey}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|727||{{u|Айдын Ерекин}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|728||{{u|Алия Тілеуберді}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|729||{{u|Ерзатова Мөлдір}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|730||{{u|Ермон}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|731||{{u|Куралай нурланова}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|732||{{u|Михайлов Игорь}}||8||0||0||0||0||11||0||0||0
|-
|733||{{u|Нұрымжан Аяпберген}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|734||{{u|Нұрғиса Ажиров}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|735||{{u|Раматуллаев Олжас}}||8||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|736||{{u|Серикбай Аружан}}||8||5||1||0||0||0||0||0||0
|-
|737||{{u|Толеубекова Адэль}}||8||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|738||{{u|178.88.9.198}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|739||{{u|178.89.28.164}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|740||{{u|178.91.229.243}}||7||0||0||1||1||0||0||0||0
|-
|741||{{u|2.133.100.69}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|742||{{u|202.65.245.7}}||7||8||0||0||2||0||0||0||0
|-
|743||{{u|212.19.159.34}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|744||{{u|61.248.143.2}}||7||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|745||{{u|62.84.60.8}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|746||{{u|92.47.205.125}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|747||{{u|92.47.239.3}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|748||{{u|95.59.114.141}}||7||1||0||4||2||0||0||0||0
|-
|749||{{u|Aidana Bimyqova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|750||{{u|Aidos Adetbekov 777}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|751||{{u|Aizatonga}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|752||{{u|Akademix~kkwiki}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|753||{{u|Albergenius}}||7||14||1||6||2||1||0||0||0
|-
|754||{{u|AmanbekAyauly}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|755||{{u|Arailym.Turganbayevna}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|756||{{u|Aseke16}}||7||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|757||{{u|Askar Alash}}||7||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|758||{{u|Auyelbekov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|759||{{u|AzharbaevaAida}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|760||{{u|Bakytnur}}||7||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|761||{{u|Barcatore92}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|762||{{u|Bauyrzhan123}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|763||{{u|Bekeshov Dias}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|764||{{u|BlizxQ}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|765||{{u|Ibrahim Kabdeshov}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|766||{{u|JaSik}}||7||1||0||1||0||0||0||0||0
|-
|767||{{u|Jimmy&amp;Friends 2}}||7||2||0||0||3||4||0||2||0
|-
|768||{{u|KAigerim}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|769||{{u|Kazman322}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|770||{{u|KUckhocjothkei3}}||7||7||0||2||0||0||0||0||0
|-
|771||{{u|Mladshiy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|772||{{u|Nazerke1540}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|773||{{u|NurayPerneshbai21nis}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|774||{{u|RaihanZakarina}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|775||{{u|Samatuly Serikbolsyn}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|776||{{u|Siqyrcy}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|777||{{u|Wixty}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|778||{{u|Yelubay Aidana}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|779||{{u|Yesnazarova}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|780||{{u|Айжана Куанышова}}||7||0||0||0||0||3||0||0||0
|-
|781||{{u|Айнұр Ракишева}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|782||{{u|Алима Сакенқызы}}||7||6||1||0||1||0||0||0||0
|-
|783||{{u|Бекнар Пармен}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|784||{{u|Диана НИШ}}||7||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|785||{{u|Еркінов Сүлеймен}}||7||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|786||{{u|Ермек Нәзерке Еркінқызы}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|787||{{u|Каипов Бекжан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|788||{{u|Кенжехан}}||7||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|789||{{u|Шаимова Жазира}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|790||{{u|Әсем Құдайбергенова}}||7||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|791||{{u|Әсем0000}}||7||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|792||{{u|178.88.17.168}}||6||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|793||{{u|178.88.223.244}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|794||{{u|178.88.239.27}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|795||{{u|178.90.66.104}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|796||{{u|178.90.85.177}}||6||9||0||0||0||0||0||0||0
|-
|797||{{u|2.133.0.217}}||6||2||0||1||2||0||0||0||0
|-
|798||{{u|2.133.74.107}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|799||{{u|212.154.155.115}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|800||{{u|84.240.199.144}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|801||{{u|89.218.160.121}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|802||{{u|92.46.182.141}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|803||{{u|92.47.202.216}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|804||{{u|92.47.239.30}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|805||{{u|92.47.251.38}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|806||{{u|92.47.84.44}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|807||{{u|95.56.109.37}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|808||{{u|95.56.145.1}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|809||{{u|95.59.110.140}}||6||3||0||1||4||0||0||0||0
|-
|810||{{u|ABYLAI NIS}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|811||{{u|Aglamkhanm29}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|812||{{u|AigerimNIS02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|813||{{u|Aitzhan Yerkenaz}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|814||{{u|Aizhan Sagu}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|815||{{u|Amina Toganbaeva}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|816||{{u|Arystanbek jr.}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|817||{{u|Asarseng}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|818||{{u|Ayakzm}}||6||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|819||{{u|Ayandaribayev}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|820||{{u|Bahtiar-erseit}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|821||{{u|Baknur\amangeldi}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|822||{{u|Balhanum}}||6||1||0||0||0||8||0||0||0
|-
|823||{{u|Balkar Uzeyir}}||6||0||0||0||7||0||0||0||0
|-
|824||{{u|Barcelona 777}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|825||{{u|Bekarys-02}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|826||{{u|Bula 055}}||6||32||1||0||0||0||0||0||0
|-
|827||{{u|Cekli829}}||6||6||0||3||12||0||0||0||0
|-
|828||{{u|Chameleon shym}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|829||{{u|Choli}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|830||{{u|DastanNIS}}||6||0||0||0||0||6||0||0||0
|-
|831||{{u|Daulet Xo}}||6||7||0||0||1||2||0||0||0
|-
|832||{{u|Gugigug}}||6||6||0||0||0||1||0||0||0
|-
|833||{{u|Gulzada}}||6||1||0||0||0||4||0||0||0
|-
|834||{{u|Hbsh Aiazhan 7b}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|835||{{u|Indira Alibekovna}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|836||{{u|Kamsster}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|837||{{u|Karigul B}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|838||{{u|Kristianmusic}}||6||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|839||{{u|Kulyash1998}}||6||12||0||0||0||0||0||0||0
|-
|840||{{u|Magnifon}}||6||0||0||0||0||0||0||0||1
|-
|841||{{u|NIS Assanova}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|842||{{u|NIS Semey Nuray}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|843||{{u|NurpeiisYelnury}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|844||{{u|Oinar assem}}||6||0||0||0||0||7||0||0||0
|-
|845||{{u|Rustembekkyzy.kuralay}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|846||{{u|Saen}}||6||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|847||{{u|Salimbayeva Nailya}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|848||{{u|Shen Vyacheslav}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|849||{{u|Tangense}}||6||5||0||4||15||13||0||0||0
|-
|850||{{u|Toktart}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|851||{{u|Torekhan Rysgul}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|852||{{u|U.maratkyzy}}||6||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|853||{{u|Usenov Aibar}}||6||2||0||0||0||13||0||0||0
|-
|854||{{u|Zhanaiym1998}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|855||{{u|Zhandos M}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|856||{{u|Zhany}}||6||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|857||{{u|Аблайхан (ХБН)}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|858||{{u|Аида Куралбай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|859||{{u|Алима Кудайберген}}||6||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|860||{{u|Алтай2014}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|861||{{u|Алуа Бейімбет}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|862||{{u|Булегенова Балнур}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|863||{{u|Гулжайна Усен}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|864||{{u|Дастан Қабай}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|865||{{u|Есіркеп Диана}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|866||{{u|Жасмина Миркаримова}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|867||{{u|Жәнібек хан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|868||{{u|Мади Мусабеков}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|869||{{u|МұхтарҚаз}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|870||{{u|Назгүл Қуантқан}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|871||{{u|Нұрбақыт}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|872||{{u|Ордабековна}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|873||{{u|Рахметоллаева Мейрамгүл}}||6||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|874||{{u|Санжар Толепберген}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|875||{{u|Саурбаева Салтанат}}||6||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|876||{{u|Тұрғанов}}||6||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|877||{{u|Қызылқайың}}||6||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|878||{{u|178.91.161.109}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|879||{{u|2.132.12.65}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|880||{{u|2.132.21.2}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|881||{{u|2.72.108.24}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|882||{{u|213.157.58.38}}||5||0||0||0||2||0||0||0||0
|-
|883||{{u|82.211.136.20}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|884||{{u|91.203.196.168}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|885||{{u|92.46.30.96}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|886||{{u|92.46.72.252}}||5||2||0||0||4||0||0||0||0
|-
|887||{{u|95.56.117.210}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|888||{{u|95.56.170.90}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|889||{{u|95.56.182.122}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|890||{{u|95.56.183.215}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|891||{{u|95.56.49.30}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|892||{{u|95.59.214.45}}||5||1||0||2||3||0||0||0||0
|-
|893||{{u|95.59.224.232}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|894||{{u|Adelya2808}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|895||{{u|Agent Bakdeki}}||5||0||0||6||0||0||0||0||0
|-
|896||{{u|AidanaK27}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|897||{{u|Aidarzver}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|898||{{u|Amantay aruzhan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|899||{{u|Amir.Temur}}||5||4||0||1||6||1||0||0||0
|-
|900||{{u|Aruzhan Sarsenbek}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|901||{{u|Asan Bekkaliev}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|902||{{u|AyaulymNISD}}||5||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|903||{{u|Azamat1705}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|904||{{u|AzamatEsenov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|905||{{u|Azaonelife}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|906||{{u|Batyrkhan.x}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|907||{{u|Baurdotnet}}||5||0||1||0||0||6||0||0||0
|-
|908||{{u|Bekarys wk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|909||{{u|Dakes123}}||5||1||0||0||0||1||0||0||0
|-
|910||{{u|Dakusyan}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|911||{{u|Dana NIS tk}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|912||{{u|Deisingoi}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|913||{{u|Heyleyla}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|914||{{u|Kasiet.temirzakhkyzy}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|915||{{u|KillGane}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|916||{{u|Luigi Salvatore Vadacchino}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|917||{{u|Makenzis}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|918||{{u|Maksatanarkulov}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|919||{{u|Marjan Kalkabaeva}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|920||{{u|Mekenbayeva Madina}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|921||{{u|Murat Karibay}}||5||4||0||22||0||0||0||9||0
|-
|922||{{u|Neformal66}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|923||{{u|Nurliaim}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|924||{{u|Omysheva.M}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|925||{{u|Oscuro}}||5||4||0||0||0||0||1||0||0
|-
|926||{{u|Py4ka}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|927||{{u|Qazaquly}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|928||{{u|Rustem987}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|929||{{u|Shugilaakhmetova}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|930||{{u|ShymNIS 7AGulnaz}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|931||{{u|Silent hill Hunter}}||5||5||0||0||3||2||0||0||0
|-
|932||{{u|Solaris91}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|933||{{u|Talgat.tursynbekov}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|934||{{u|Wikinurs}}||5||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|935||{{u|Yeldos Aben}}||5||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|936||{{u|Zhannur16.NIS}}||5||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|937||{{u|Адиль Дуйсенбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|938||{{u|Айдосым}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|939||{{u|Айжан Нурмагамбетова}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|940||{{u|Акмарал Т}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|941||{{u|АлинА Сабитовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|942||{{u|Амина Жанаковна}}||5||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|943||{{u|Арай Алимкул}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|944||{{u|Билолбек}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|945||{{u|Джантасова Малика}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|946||{{u|Жолдыбаев кайсар}}||5||0||0||0||0||18||0||0||0
|-
|947||{{u|Калкабаева Маржан Маратовна}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|948||{{u|Кеңесбек Гүлмарал}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|949||{{u|Көперхан Анаргүл}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|950||{{u|Момын Мерей}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|951||{{u|Нартай Сымбат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|952||{{u|Роман Дмитриевич}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|953||{{u|Салават Нұрлан}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|954||{{u|Тогжанааааа}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|955||{{u|Тілдер әлемі}}||5||0||0||1||14||0||0||0||0
|-
|956||{{u|Улдана НИШ}}||5||2||0||0||0||1||0||0||0
|-
|957||{{u|Қоңырат}}||5||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|958||{{u|178.88.1.111}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|959||{{u|178.88.28.12}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|960||{{u|178.88.94.115}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|961||{{u|178.90.69.153}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|962||{{u|2.132.15.195}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|963||{{u|31.169.6.194}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|964||{{u|46.227.191.174}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|965||{{u|84.240.202.188}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|966||{{u|88.204.208.130}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|967||{{u|89.106.233.215}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|968||{{u|8B HBALM}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|969||{{u|92.46.10.75}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|970||{{u|92.46.16.133}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|971||{{u|92.46.212.239}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|972||{{u|92.47.2.66}}||4||0||1||0||0||0||0||0||0
|-
|973||{{u|92.47.225.240}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|974||{{u|92.47.242.196}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|975||{{u|92.47.94.4}}||4||16||0||0||0||0||0||0||0
|-
|976||{{u|95.56.55.52}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|977||{{u|95.56.68.181}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|978||{{u|95.57.236.152}}||4||0||0||0||3||0||0||0||0
|-
|979||{{u|95.57.244.128}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|980||{{u|95.58.123.99}}||4||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|981||{{u|95.58.145.243}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|982||{{u|95.58.228.248}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|983||{{u|95.59.133.253}}||4||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|984||{{u|95.59.138.218}}||4||1||0||2||3||0||0||0||0
|-
|985||{{u|95.59.144.138}}||4||5||0||1||0||0||0||0||0
|-
|986||{{u|95.59.212.190}}||4||7||0||2||2||0||0||0||0
|-
|987||{{u|Akerke NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|988||{{u|Akzere}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|989||{{u|Ali Tuiebay}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|990||{{u|Almas~kkwiki}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|991||{{u|Altynay Muftalova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|992||{{u|AmangeldiA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|993||{{u|Amir NIS}}||4||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|994||{{u|Ansagan Arman}}||4||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|995||{{u|Aorynbekova}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|996||{{u|Aq.Sholpan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|997||{{u|Aray yermekkyzy}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|998||{{u|Arman91}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|999||{{u|Asaubota}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1000||{{u|Ayazhana NIS}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1001||{{u|Baimaganbetova Aidana}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1002||{{u|Bakhytzhan Daniyarbek}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1003||{{u|Bauyrzhanova Aigerim}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1004||{{u|Begalykyzy Dilyara}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1005||{{u|Buntarion}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1006||{{u|Darios}}||4||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1007||{{u|Dilnaz NIS TK}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1008||{{u|Eclipse077}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1009||{{u|GainiErb}}||4||0||0||0||0||5||0||0||0
|-
|1010||{{u|Galym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1011||{{u|HBSH NIS 7C ALIYA}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1012||{{u|Ilamxan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1013||{{u|Janel99}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1014||{{u|K.Zhuldyz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1015||{{u|KengessovaB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1016||{{u|Kenzhegaly g0108}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1017||{{u|Kotyatzhan}}||4||6||0||0||1||0||1||0||0
|-
|1018||{{u|Madizhol}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1019||{{u|Makoss11}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1020||{{u|Manas Bimagambetov}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1021||{{u|Matvey02}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1022||{{u|MonaLiz}}||4||1||1||0||0||0||0||0||0
|-
|1023||{{u|Mukashmk}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1024||{{u|Narsha}}||4||1||0||0||1||2||0||0||0
|-
|1025||{{u|NISA IB}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1026||{{u|Nurali}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1027||{{u|Nurlyaid}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1028||{{u|Nursulu 777}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1029||{{u|QarapayimQazaq}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1030||{{u|Ramazan Magzum}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1031||{{u|Refkaz}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1032||{{u|Sair kun}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1033||{{u|Saken KA}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1034||{{u|Sanzhar Kenzhekhan}}||4||2||0||23||0||0||0||0||0
|-
|1035||{{u|Semsk-Karaga}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1036||{{u|ShymNIS 7AArailym}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1037||{{u|ShymNIS 9bBekzhan}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1038||{{u|Shymnis7bmeruert}}||4||1||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1039||{{u|Spaceman2823}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1040||{{u|SSE wmc}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1041||{{u|Taketolymbek}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1042||{{u|Talimbek}}||4||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1043||{{u|Timur-B}}||4||8||1||0||0||0||0||0||0
|-
|1044||{{u|Wikuiser}}||4||11||2||47||29||0||0||23||0
|-
|1045||{{u|Yelubai Aidana}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1046||{{u|Yermeke}}||4||2||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1047||{{u|Zhibek2003}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1048||{{u|Zhibekk2096}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1049||{{u|Адия Қуаныш қызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1050||{{u|Айжан Жарылқасынқызы}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1051||{{u|Али-Асан}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1052||{{u|Амангелді Нұрбол}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1053||{{u|Амирова Нұрлы}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1054||{{u|Арапбаева Дарига}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1055||{{u|Аркен Махмут}}||4||0||2||0||0||1||0||0||0
|-
|1056||{{u|Аружан Абуталипова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1057||{{u|Асель19}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1058||{{u|Аябек-123}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1059||{{u|Диас Шымбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1060||{{u|Дилдорбек}}||4||1||0||0||12||0||0||0||0
|-
|1061||{{u|Дильруба Муратова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1062||{{u|Досжан Серикбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1063||{{u|Досжан301}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1064||{{u|Зейнеп Молдаш}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1065||{{u|Зәкір Балнұр}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1066||{{u|Ибраим Салтанат}}||4||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1067||{{u|Каражан Нурдана}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1068||{{u|Мауленова Айнур}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1069||{{u|Мұханов}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1070||{{u|Нургиса Райымбеков}}||4||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1071||{{u|Нұржан Хамзин}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1072||{{u|Перизат Шерахмет}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1073||{{u|Серікбай Мынбай}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1074||{{u|Таласбай Кымбат}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1075||{{u|Тілеуберді Ғани}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1076||{{u|Төребек Абдуррахман}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1077||{{u|Хулкар Абдимоминова}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1078||{{u|Шамшутдин Лаура}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1079||{{u|Қазман Ратбек}}||4||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1080||{{u|Қуандыққызы Аружан1405}}||4||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1081||{{u|134.32.43.78}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1082||{{u|178.90.29.87}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1083||{{u|178.90.66.61}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1084||{{u|178.90.73.13}}||3||3||0||1||4||0||0||0||0
|-
|1085||{{u|178.91.227.49}}||3||0||0||4||0||0||0||0||0
|-
|1086||{{u|178.91.229.119}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1087||{{u|178.91.244.203}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1088||{{u|178.91.250.153}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1089||{{u|19642206g}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1090||{{u|2.132.32.194}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1091||{{u|2.132.4.78}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1092||{{u|2.133.121.51}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1093||{{u|2.72.143.133}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1094||{{u|213.171.34.250}}||3||0||0||5||1||0||0||0||0
|-
|1095||{{u|213.171.34.252}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1096||{{u|217.76.69.70}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1097||{{u|37.150.229.252}}||3||7||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1098||{{u|37.150.229.75}}||3||2||0||1||3||0||0||0||0
|-
|1099||{{u|7enis24}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1100||{{u|82.200.153.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1101||{{u|82.200.168.35}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1102||{{u|82.200.179.132}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1103||{{u|89.218.196.114}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1104||{{u|91.185.19.114}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1105||{{u|92.46.0.178}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1106||{{u|92.46.17.58}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1107||{{u|92.46.3.65}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1108||{{u|92.46.5.245}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1109||{{u|92.47.229.55}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1110||{{u|92.47.233.210}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1111||{{u|92.47.254.158}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1112||{{u|95.56.10.142}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1113||{{u|95.56.111.69}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1114||{{u|95.56.26.151}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1115||{{u|95.56.26.59}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1116||{{u|95.56.56.83}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1117||{{u|95.57.238.177}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1118||{{u|95.57.242.95}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1119||{{u|95.58.136.161}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1120||{{u|95.58.87.104}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1121||{{u|95.59.106.174}}||3||0||0||3||3||0||0||0||0
|-
|1122||{{u|95.59.108.55}}||3||1||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1123||{{u|95.59.111.105}}||3||3||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1124||{{u|95.59.112.107}}||3||3||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1125||{{u|95.59.121.12}}||3||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1126||{{u|Adil.muratov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1127||{{u|Ahan Zere}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1128||{{u|Aidyn93}}||3||0||0||0||0||4||0||0||0
|-
|1129||{{u|Aizere}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1130||{{u|Aizhan Isk}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1131||{{u|Aizheke Nurmagambetova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1132||{{u|Akbarskiy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1133||{{u|Akhmetov Timur}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1134||{{u|Akmaral Adilzhanova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1135||{{u|Aknar01132005}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1136||{{u|Aktau7292}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1137||{{u|Alanbaltabay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1138||{{u|AlexKoval}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1139||{{u|ALIHAN0709}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1140||{{u|Alila Miramova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1141||{{u|Alina2111}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1142||{{u|Altair~kkwiki}}||3||3||1||0||0||0||0||0||0
|-
|1143||{{u|Alua Zholgazy}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1144||{{u|Andy11314}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1145||{{u|Araika01}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1146||{{u|ArailymAkylbekovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1147||{{u|Ardak anvar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1148||{{u|Ardak Tokzhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1149||{{u|Argynov Dinmukhammed}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1150||{{u|ArhunKZ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1151||{{u|Arkhat.ast}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1152||{{u|Armakyzy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1153||{{u|Aruzhan M}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1154||{{u|Aruzhanml}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1155||{{u|Aselya777}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1156||{{u|Aset.kb}}||3||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1157||{{u|Assylaseka}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1158||{{u|Ayazhan10}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1159||{{u|AZia7b}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1160||{{u|Azizaibragim}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1161||{{u|Azizhan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1162||{{u|Baketova Karina Nurlanovna}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1163||{{u|Bakirov.ilyas}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1164||{{u|Batyrzhan.alikhanov}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1165||{{u|BegayimBolat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1166||{{u|Beket Berikuly}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1167||{{u|Botagalymova}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1168||{{u|Botash Ormanali}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1169||{{u|Difod}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1170||{{u|Digital Jetisu}}||3||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1171||{{u|Dilnazavr}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1172||{{u|Dmertesh}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1173||{{u|Edige Amir}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1174||{{u|Erkalar86}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1175||{{u|Erkosh7}}||3||12||0||5||26||1||0||0||0
|-
|1176||{{u|Eset.2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1177||{{u|Eskeldi}}||3||3||0||1||1||10||0||0||0
|-
|1178||{{u|Gray eyes}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1179||{{u|Guisezim Duisenbay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1180||{{u|Gulimaa}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1181||{{u|Hazar}}||3||0||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1182||{{u|Hearthstoner}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1183||{{u|Ibrayevan}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1184||{{u|Ibrometeor}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1185||{{u|J.J.Portman}}||3||4||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1186||{{u|Juldiz-2001}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1187||{{u|Kaiyrzhan Primtay}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1188||{{u|Kausar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1189||{{u|Kazhikarim Aizat}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1190||{{u|Kopzhassar}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1191||{{u|Kvazimodo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1192||{{u|Lala~kkwiki}}||3||0||0||1||0||2||0||0||0
|-
|1193||{{u|MadinaOtegali}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1194||{{u|Maral Dairova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1195||{{u|Matheus-psj~kkwiki}}||3||0||0||3||4||0||0||0||0
|-
|1196||{{u|Medeu Shanyrak}}||3||0||0||0||0||0||3||0||0
|-
|1197||{{u|Menikure}}||3||2||0||1||34||0||0||0||0
|-
|1198||{{u|Mytnoo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1199||{{u|Nickispeaki}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1200||{{u|NIS Nurbanu}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1201||{{u|NISSemey Yerassyl}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1202||{{u|Nurbo}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1203||{{u|Nyshan}}||3||0||0||0||0||3||0||0||0
|-
|1204||{{u|Paizurakhman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1205||{{u|RAIMBEKkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1206||{{u|ReMuse}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1207||{{u|Ruslannnn}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1208||{{u|Russ~kkwiki}}||3||5||0||2||17||0||0||0||0
|-
|1209||{{u|Rustem~kkwiki}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1210||{{u|S(uz)ak}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1211||{{u|Sabina NIS}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1212||{{u|SaduakhasovaBayan}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1213||{{u|Saken Sukhanov}}||3||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1214||{{u|SchoolBoy}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1215||{{u|Seiitkarimdanelya}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1216||{{u|Shertershi}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1217||{{u|ShymNIS 8aSaltanat Nurjanova}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1218||{{u|ShymNis 8c damira shertay}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1219||{{u|ShymNis 8c shertay damira}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1220||{{u|Stella-nutella}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1221||{{u|Sudralum}}||3||4||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1222||{{u|Talasbekova Aiman}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1223||{{u|Talgatbek Akgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1224||{{u|Tauken Aidyn}}||3||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1225||{{u|Tigerofkz}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1226||{{u|Timpul}}||3||0||0||4||4||0||0||0||0
|-
|1227||{{u|Tolegen.meiramgul}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1228||{{u|Ulan.ysmaiyl}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1229||{{u|Umarxon III}}||3||1||0||1||1||0||0||0||0
|-
|1230||{{u|Urimtal}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1231||{{u|Uzbekistan PFL}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1232||{{u|VitalIra}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1233||{{u|Yana1484}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1234||{{u|Yelaman Sain}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1235||{{u|Yerkin Abdildin~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1236||{{u|Yestay79}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1237||{{u|Zhalel Kuat}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1238||{{u|Zhansaya0}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1239||{{u|Айдос Байтелиев}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1240||{{u|Айнур Кенес}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1241||{{u|Алина Ғалымжанқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1242||{{u|Алмас Искендиров}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1243||{{u|Алпамыс Әбу}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1244||{{u|Альвина123456789}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1245||{{u|Аман Амина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1246||{{u|Амангелді Әмина}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1247||{{u|Анаржан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1248||{{u|Ақмаржан Ержан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1249||{{u|Ақсәуле}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1250||{{u|Байгенжина Сымбат}}||3||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1251||{{u|Балым Жасыбек}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1252||{{u|Батаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1253||{{u|Бауыржан Жақсылық}}||3||4||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1254||{{u|Бексеитова Томирис}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1255||{{u|Бексұлтан Алмас}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1256||{{u|Даулет1278}}||3||1||0||0||0||0||4||0||0
|-
|1257||{{u|Дильназ Тулегенова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1258||{{u|Думан}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1259||{{u|Еркежан Сейтқазы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1260||{{u|Жангарина Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1261||{{u|Жансая Назарова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1262||{{u|Жолаева Аружан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1263||{{u|Зайткалиева Асем}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1264||{{u|Зиедбек}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1265||{{u|ИОГЦ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1266||{{u|Кадиша Сагиндыкова}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1267||{{u|Кайыр}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1268||{{u|Карипбек Кербез}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1269||{{u|Кеда Диана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1270||{{u|Кенесары хан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1271||{{u|Керимкулов Батыр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1272||{{u|Менеджер по сроку годности}}||3||0||0||0||6||0||0||0||0
|-
|1273||{{u|Мурзаханов Муратхан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1274||{{u|Мухаммедали Ару}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1275||{{u|Ниетқалиев Ернұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1276||{{u|Нурпеисов Асет~kkwiki}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1277||{{u|Нұрлы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1278||{{u|Оразалиева Айдана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1279||{{u|Саида Мусаходжаева}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1280||{{u|Саулебекова Дана}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1281||{{u|Серик Щеглов}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1282||{{u|Совет Шапағат}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1283||{{u|Тастан Бекханби}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1284||{{u|Токтасынова Аида}}||3||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1285||{{u|Турлыбекова Айнур}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1286||{{u|ШЫМ НЗМ 7А АСЕМ}}||3||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1287||{{u|Шәріп Айгүл}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1288||{{u|Шәріп Айнұр}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1289||{{u|Экспедиция НИШ}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1290||{{u|Эри Чон}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1291||{{u|Қуанышова Айжан}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1292||{{u|Құралай Мұратқызы}}||3||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1293||{{u|112.207.130.222}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1294||{{u|113.169.146.234}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1295||{{u|113.169.148.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1296||{{u|146.23.212.21}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1297||{{u|173.245.84.98}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1298||{{u|178.63.68.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1299||{{u|178.82.176.221}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1300||{{u|178.88.26.191}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1301||{{u|178.88.3.226}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1302||{{u|178.89.25.173}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1303||{{u|178.89.80.206}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1304||{{u|178.90.123.254}}||2||1||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1305||{{u|178.90.78.6}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1306||{{u|178.90.82.72}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1307||{{u|178.90.94.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1308||{{u|178.91.229.87}}||2||0||0||2||1||0||0||0||0
|-
|1309||{{u|178.91.230.27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1310||{{u|178.91.253.11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1311||{{u|178.91.254.2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1312||{{u|195.47.255.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1313||{{u|2.133.123.175}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1314||{{u|2.72.143.254}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1315||{{u|2.72.159.213}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1316||{{u|2.74.116.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1317||{{u|2.74.40.129}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1318||{{u|212.154.214.144}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1319||{{u|212.19.143.167}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1320||{{u|212.76.23.39}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1321||{{u|217.76.71.114}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1322||{{u|220.69.180.182}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1323||{{u|24.168.39.49}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1324||{{u|46.227.184.110}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1325||{{u|46.227.184.141}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1326||{{u|46.227.191.172}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1327||{{u|5.34.53.205}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1328||{{u|62.84.61.9}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1329||{{u|62.84.63.57}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1330||{{u|7сан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1331||{{u|81.88.159.56}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1332||{{u|82.200.203.182}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1333||{{u|82.211.152.12}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1334||{{u|84.240.197.10}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1335||{{u|84.240.200.127}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1336||{{u|84.240.206.50}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1337||{{u|88.204.194.60}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1338||{{u|88.204.225.137}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1339||{{u|89.106.237.97}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1340||{{u|89.218.160.180}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1341||{{u|89.218.165.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1342||{{u|89.218.166.179}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1343||{{u|89.218.166.68}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1344||{{u|89.218.167.159}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1345||{{u|89.218.167.51}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1346||{{u|89.218.248.158}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1347||{{u|92.46.106.200}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1348||{{u|92.46.12.176}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1349||{{u|92.46.134.204}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1350||{{u|92.46.158.126}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1351||{{u|92.46.51.194}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1352||{{u|92.46.79.27}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1353||{{u|92.46.80.37}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1354||{{u|92.46.86.43}}||2||0||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1355||{{u|92.46.89.255}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1356||{{u|92.46.9.184}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1357||{{u|92.46.90.143}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1358||{{u|92.47.253.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1359||{{u|92.47.93.87}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1360||{{u|92.47.96.140}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1361||{{u|95.56.102.239}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1362||{{u|95.56.122.32}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1363||{{u|95.56.19.62}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1364||{{u|95.56.224.192}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1365||{{u|95.56.4.61}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1366||{{u|95.56.47.246}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1367||{{u|95.56.49.111}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1368||{{u|95.56.5.177}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1369||{{u|95.56.51.253}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1370||{{u|95.56.78.47}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1371||{{u|95.56.87.237}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1372||{{u|95.57.230.128}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1373||{{u|95.57.233.65}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1374||{{u|95.57.246.44}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1375||{{u|95.58.101.79}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1376||{{u|95.58.119.178}}||2||44||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1377||{{u|95.58.250.3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1378||{{u|95.58.89.241}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1379||{{u|95.59.101.229}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1380||{{u|95.59.108.48}}||2||2||0||0||2||0||0||0||0
|-
|1381||{{u|95.59.116.242}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1382||{{u|95.59.133.146}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1383||{{u|95.59.176.47}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1384||{{u|95.59.207.130}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1385||{{u|95.59.217.21}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1386||{{u|A Ilyassov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1387||{{u|Abay11}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1388||{{u|Abayconvict}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1389||{{u|AbdanbaevaAkkogershin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1390||{{u|Abdullin ilyas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1391||{{u|Abeka}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1392||{{u|Abylai23.NIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1393||{{u|Abylkasim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1394||{{u|Aida200101}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1395||{{u|Aidanasaduakas}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1396||{{u|Aikerim.b}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1397||{{u|Aisana.q.k}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1398||{{u|Aisford}}||2||0||0||0||3||0||0||0||0
|-
|1399||{{u|Akerke Madikhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1400||{{u|Alex281196}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1401||{{u|Aliakhmet.kamilla}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1402||{{u|Aligulova Amina}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1403||{{u|Alik20000403}}||2||6||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1404||{{u|Alikhantanirbergennurlanuly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1405||{{u|Alikhan~kkwiki}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1406||{{u|Alimkulov abdulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1407||{{u|Alisher.suleimen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1408||{{u|Alisher420}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1409||{{u|AliyaZhagiparova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1410||{{u|Aliyazhan}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1411||{{u|Alkhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1412||{{u|Almasadam}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1413||{{u|Alpasli}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1414||{{u|Also.99}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1415||{{u|Altynaiakashayeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1416||{{u|Altynsoft}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1417||{{u|Alua.aliyeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1418||{{u|Amangeldy.assem}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1419||{{u|Anel Kapasheva}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1420||{{u|Anelya Topoleva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1421||{{u|Anna Alexey}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1422||{{u|Aralim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1423||{{u|Arman Almenbet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1424||{{u|Arunia92}}||2||1||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1425||{{u|Aruzhan abenova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1426||{{u|Aruzhan.Muratkazhy}}||2||0||0||0||0||0||2||0||0
|-
|1427||{{u|Aseltengebaeva21nis}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0
|-
|1428||{{u|Asem Amangeldi}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1429||{{u|AshimbekovaA}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1430||{{u|Askar Ibrayev}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1431||{{u|Astraxandyq}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1432||{{u|Avery Jensen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1433||{{u|Ayaulym B}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1434||{{u|Bakayev d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1435||{{u|Bakbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1436||{{u|Bakhtiyarkyzy Zhanerke}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1437||{{u|Balausssssa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1438||{{u|Barlykbayeva Alima}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1439||{{u|Bauka.95}}||2||0||0||0||0||7||0||0||0
|-
|1440||{{u|Beisen1}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1441||{{u|Bekzhan1}}||2||5||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1442||{{u|Berenbayevdidar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1443||{{u|Beybaris Utel}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1444||{{u|BissenM}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1445||{{u|Bolatbekb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1446||{{u|BotagozBeisekova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1447||{{u|Chingo0899}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1448||{{u|Danabek Abildayev}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1449||{{u|Demezhan Serik}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1450||{{u|Diana Kaiyrbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1451||{{u|Dianakaldybek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1452||{{u|Dias Durysbek}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1453||{{u|Dina Nyrlankyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1454||{{u|DinaraYer}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1455||{{u|Dormouse d}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1456||{{u|Dosik00}}||2||0||0||0||0||20||0||0||0
|-
|1457||{{u|Dota kst}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1458||{{u|DulatAigerim}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1459||{{u|Duman1}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1460||{{u|E.Azamat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1461||{{u|Eccyac}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1462||{{u|Eersultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1463||{{u|Eldoskaz}}||2||0||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1464||{{u|Erma1501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1465||{{u|Eskendirovaa Raushan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1466||{{u|Faalp}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1467||{{u|Fazylzhan Aslanbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1468||{{u|Felipe08}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1469||{{u|Gnagibova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1470||{{u|Guldariya04}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1471||{{u|Gulnara7777}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1472||{{u|Gulsezimd}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1473||{{u|Hare Umai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1474||{{u|Hbsh dana 9d}}||2||3||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1475||{{u|Hbsh Kambarbek Aidana}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1476||{{u|Himmleq88}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1477||{{u|Hu67et}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1478||{{u|Inleco}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1479||{{u|JakoOGLANBEKOV}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1480||{{u|Janugyl}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1481||{{u|Japan Football}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1482||{{u|Jaukazyn}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1483||{{u|Jussupova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1484||{{u|K zhalgasova}}||2||0||0||0||0||1||0||0||0
|-
|1485||{{u|Kakimova060501}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1486||{{u|Karlygash27}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1487||{{u|Kimam609}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1488||{{u|KostOUNB L.N. Tolstoy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1489||{{u|Kshetunsky}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1490||{{u|Kubeenov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1491||{{u|Kuralay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1492||{{u|Kuralayrustembekkyzy}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1493||{{u|Kurmangazy.Turumbet}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1494||{{u|LeanBorgie}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1495||{{u|Liahim Nishpal}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1496||{{u|LiluOscura}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1497||{{u|Loderuner}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1498||{{u|Lordegraf}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1499||{{u|Madina Arystanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1500||{{u|Marzhanjangildinova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1501||{{u|Maxen2}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1502||{{u|Medina Rakhmedulla}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1503||{{u|Meiram81}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1504||{{u|Meirzhan Yerzhanov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1505||{{u|MereyToken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1506||{{u|MeruertRyskulbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1507||{{u|Meruyert Aitzhanova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1508||{{u|Moldabek.b}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1509||{{u|MoldirBb}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1510||{{u|Msherimbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1511||{{u|Muhamet}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1512||{{u|Musab84}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1513||{{u|Narka050113}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1514||{{u|Nazgul kaz}}||2||0||0||0||0||4||0||0||0
|-
|1515||{{u|NaziraBimakova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1516||{{u|Nazym Musa shymnis}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1517||{{u|NIS Semey Enlik}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1518||{{u|Nisbala}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1519||{{u|NurayAmze}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1520||{{u|Nurbanu}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1521||{{u|Nurbolat91}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1522||{{u|NurzhanSeilkhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1523||{{u|Olzhas.Aktobe}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1524||{{u|Omarova. ayagul}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1525||{{u|Omirbek Beksultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1526||{{u|Omirzak a}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1527||{{u|OnalbekovNurbolNIS}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1528||{{u|Onarakusai}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1529||{{u|Orbwiki107}}||2||8||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1530||{{u|Perizvt}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1531||{{u|Platon Greece}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1532||{{u|QazaqUly}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1533||{{u|Qisybay Alibek}}||2||2||0||3||0||0||12||0||0
|-
|1534||{{u|Qudaibergen}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1535||{{u|Riggititor}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1536||{{u|RobloxFan2022}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1537||{{u|Sabina.baken}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1538||{{u|Sabyrzhan.makhambetzhan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1539||{{u|Salibrr}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1540||{{u|Samalberikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1541||{{u|Sapargazin}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1542||{{u|Sashacurety cameras}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1543||{{u|Sayatshy}}||2||0||0||0||1||0||0||0||0
|-
|1544||{{u|Selina.nis.tk}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1545||{{u|Shakhnadir Makhmutov}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1546||{{u|Shokan KU}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1547||{{u|Shukenai Gulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1548||{{u|Shymnis7Baiaulim}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1549||{{u|Shymnis7bsymbat}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1550||{{u|Shymnis9cAidanaUzbekbai}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1551||{{u|ShyngysWiki}}||2||0||0||0||0||2||0||0||0
|-
|1552||{{u|Sky Walker}}||2||0||0||0||1||1||0||0||0
|-
|1553||{{u|Sphaeral}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1554||{{u|SQroma}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1555||{{u|Sukhrob king}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1556||{{u|Sursh}}||2||0||0||2||0||0||0||0||0
|-
|1557||{{u|T.Aisulu}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1558||{{u|Takibaysultan}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1559||{{u|Tazhibaev Nurbek}}||2||0||0||0||0||0||4||0||0
|-
|1560||{{u|Tomomoo}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1561||{{u|Tynyshtikbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1562||{{u|Ulsapar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1563||{{u|Umpalumpa.t}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1564||{{u|Viplux}}||2||3||0||1||0||0||0||0||0
|-
|1565||{{u|Wname1}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1566||{{u|WrighterLafa}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1567||{{u|Xxxalibekacion}}||2||18||0||5||0||0||0||0||0
|-
|1568||{{u|Yelkhanys}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1569||{{u|Yernur K.}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1570||{{u|YerzhanZhauymbay}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1571||{{u|Zhanakhmetova Akbota}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1572||{{u|Zhanatbek}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1573||{{u|Zhando 2000}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1574||{{u|Zhanerke Nyssanbaeva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1575||{{u|ZhansayaSagadieva}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1576||{{u|Zhanshar}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1577||{{u|Zhasulan Balgozha}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1578||{{u|Zheksekeeva.k.s}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1579||{{u|Zhumabek Asulzada}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1580||{{u|ZZarkymova}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1581||{{u|Абдихан Дархан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1582||{{u|Абуов Алау}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1583||{{u|Адель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1584||{{u|Адилкадыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1585||{{u|Азамат 92}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1586||{{u|Азан Есбол Ерғалиұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1587||{{u|Аида Сыздыкова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1588||{{u|Айдана Б}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1589||{{u|АЙДАР}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1590||{{u|Айкун Куспанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1591||{{u|Айнур Кенес НИШ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1592||{{u|Айнур Сапарбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1593||{{u|Айша бибі шаңырағы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1594||{{u|Акжан Шералиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1595||{{u|Алдияр Какимжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1596||{{u|Алибабаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1597||{{u|Алия Сапарбай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1598||{{u|Алтынай Алтынбекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1599||{{u|Амангельди Асель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1600||{{u|Амантаева Малика}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1601||{{u|Амина Успанова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1602||{{u|Арипханова Луиза}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1603||{{u|Аружан Сатыбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1604||{{u|Асемай2001}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1605||{{u|Ашуров Альтаир}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1606||{{u|Аяжан.С.Р}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1607||{{u|Аян Қалмұрат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1608||{{u|Байтула Ержан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1609||{{u|Батырхан Балнур}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1610||{{u|Бауыржан Момышұлы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1611||{{u|Бақтиярқызы Аяулым}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1612||{{u|Бекешов Диас}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1613||{{u|Берикбаева Аружан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1614||{{u|Берикболсын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1615||{{u|Борамбаева Гульназ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1616||{{u|Бұрхан Мирас 9С}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1617||{{u|Бәйдібек Ерғали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1618||{{u|Губин Михаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1619||{{u|Дальми}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1620||{{u|Данияр Жак}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1621||{{u|Дарига Арапбаева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1622||{{u|Дарина Еркенова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1623||{{u|Дидар93}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1624||{{u|Егембердиев Раймбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1625||{{u|Егемберді Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1626||{{u|Ербол Ермахан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1627||{{u|Ерболқызы Аяна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1628||{{u|Ердимурат Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1629||{{u|Ержан Байтула}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1630||{{u|Жакенов Олжасбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1631||{{u|Жанерке Жаксибекқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1632||{{u|Жанна Қайрлина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1633||{{u|Жанузак Асыл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1634||{{u|Жанұзақова Әдемі}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1635||{{u|Жаслан Нурахметов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1636||{{u|Жасулан Амангельды}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1637||{{u|Жаңадан Б}}||2||1||0||4||1||0||0||0||0
|-
|1638||{{u|Жексенбек Нұрайым}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1639||{{u|Жигитова Сауле Маликовна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1640||{{u|Жомарт Ж}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1641||{{u|Жұмаділдаева Самал}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1642||{{u|Жұмәділ Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1643||{{u|Жәудір ағаділ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1644||{{u|Зарина Нуртай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1645||{{u|Идрисова Виктория}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1646||{{u|Илья Драконов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1647||{{u|Иманмурат Нурсая}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1648||{{u|Иса Інжу НЗМ}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1649||{{u|Кабдуалиев Алишер}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1650||{{u|Калу Аяжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1651||{{u|Лаура Адамбекова}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1652||{{u|Мадина Кульдеева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1653||{{u|Мадина Тоқтарова}}||2||2||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1654||{{u|Мадина Өмірсерік}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1655||{{u|Меруерт Едигеева}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1656||{{u|Меруерт Рысқұлбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1657||{{u|Молдабекова Мадина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1658||{{u|Назар Уахитов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1659||{{u|Назерке Толеубековна}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1660||{{u|Назерке Қайратқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1661||{{u|НЗМ.Сүлеймен}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1662||{{u|Нигымадилова Перизат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1663||{{u|Нургуль Тулепова2}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1664||{{u|Нурланова Жантолқын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1665||{{u|Нұржанат Нұрымқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1666||{{u|Нұрлан Саят}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1667||{{u|Нұрхан Мұхтаров}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1668||{{u|Рахман3}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1669||{{u|Рахымжан Оразгали}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1670||{{u|Рустем Темірлан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1671||{{u|Сабыр Салтанат}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1672||{{u|Сагадат окимбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1673||{{u|Сагыныш Байтурсинов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1674||{{u|Самадулла Анель}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1675||{{u|Сатым Мерей}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1676||{{u|Сағынғали Айбар}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1677||{{u|Сейтқазиева Ақжібек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1678||{{u|Серік Мейірбеков}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1679||{{u|СКК Мұражайы}}||2||0||0||0||0||11||0||0||0
|-
|1680||{{u|Сладкая Роза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1681||{{u|Солтангазина Айнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1682||{{u|Сүгірәлиева Балнұр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1683||{{u|Тайжанова Асия}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1684||{{u|Тамара}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1685||{{u|Тоганбаева Амина}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1686||{{u|Толенбекова Жанат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1687||{{u|Тохтарқызы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1688||{{u|Тоқсанбай Әбілқайыр}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1689||{{u|Тулепбергенова Динара}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1690||{{u|Ужасный пират Робертс}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1691||{{u|Усенгазин Мухаммед}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1692||{{u|Хайруллина Айгерим}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1693||{{u|Ханзада Бабахан}}||2||0||0||0||0||0||1||0||0
|-
|1694||{{u|Шалбай Фариза}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1695||{{u|Шамшат Бекжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1696||{{u|Шерзод Раманкулов}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1697||{{u|Шешен Исмаил}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1698||{{u|ШХБ Нурлан Есентаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1699||{{u|Шілде}}||2||13||0||5||1||9||0||0||0
|-
|1700||{{u|Шәкәрім Солтанаев}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1701||{{u|Ынтықбай Айбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1702||{{u|Юлдашев Ринат}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1703||{{u|Қамбар}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1704||{{u|Қанат Хасан}}||2||6||0||0||0||6||0||0||0
|-
|1705||{{u|Қарақат Фархатқызы}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1706||{{u|Қуанышев Асылбек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1707||{{u|Қуанышқызы Назерке}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1708||{{u|Құсшы}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1709||{{u|Ұлмахан Айжан}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1710||{{u|Ұлмекен кайбалдиева}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1711||{{u|Ұлпатай}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1712||{{u|Әбуғали Дарын}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1713||{{u|Әбіләшімова Диана}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1714||{{u|Әлібек Зарубек}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1715||{{u|Әмірәлі Нұргүл}}||2||0||0||0||0||0||0||0||0
|-
|1716||{{u|Өтеген Қалданов}}||2||1||0||0||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|AlinurBot}}||0||0||0||5||1||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|AmanBot}}||0||0||0||1||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|ArystanbekBot}}||0||1||0||249||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|BekusBot}}||0||0||0||47||16||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|DBot}}||0||2||0||0||1||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Flow talk page manager}}||0||0||0||8||0||0||0||0||2
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Kasymbot}}||0||0||0||19||0||0||0||0||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|Maintenance script}}||0||0||0||0||0||0||0||6||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|MediaWiki default}}||0||0||0||0||0||0||0||38||0
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|MediaWiki message delivery}}||0||0||0||0||0||0||0||0||1
|-style=&quot;background-color:#ddf&quot;
|||{{u|QarakesekBot}}||0||0||0||0||1||0||0||0||0
|}
&lt;!-- BOT:END --&gt;


{{Wikistats}}[[Санат:Уикипедия:Қатысушылар]]</text>
      <sha1>2stuwoo5ezg28rmr8horiulx8k7w83n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дауншифтинг</title>
    <ns>0</ns>
    <id>676922</id>
    <revision>
      <id>3619604</id>
      <parentid>3595139</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T21:37:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619604</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17742" sha1="qylxe6hvhmn2kqn3juxd6h3nrf9rld8" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=ақпан 2022}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;

'''Даунши́фтинг''' ({{lang-en|downshifting}}, автомобильді төменгі редукторға ауыстыру, сондай-ақ процестің баяулауы немесе әлсіреуі) — адам [[философия|философиясын]] &quot;өзі үшін өмір сүру&quot;, &quot;басқа адамдардың мақсаттарынан бас тарту&quot; деген термин.  Өздерін дауншифтер деп санайтын адамдар &quot;өздері үшін өмір сүруге&quot; назар аудара отырып, жалпы қабылданған игіліктерге (материалдық капиталды үнемі ұлғайту, мансаптық өсу және т.б.) ұмтылудан бас тартуға бейім.
== Тарихы ==
1991 жылы 31 желтоқсанда «The Washington Post» газетінде жарияланған «Төмендетілген берілістегі өмір: дауншифтинг және 90-шы жылдардағы сәттілікке жаңа көзқарас» (Living in a Lower Gear: Downshifting: Redefining Success in the ' 90s) атты мақаласында &quot;downshifting&quot; терминін алғаш рет американдық журналист Сара бен Бреатна &quot;Downshifting Жизнь на снизенной передаче: downshifting и новый взгляд на успех в 90-е&quot; &lt;ref&gt; «Антон Пищур». [http://pishchour.ru/blog/neskol-ko-slov-v-zashhitu-daunshiftinga.html Несколько слов в защиту дауншифтинга.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110723015006/http://pishchour.ru/blog/neskol-ko-slov-v-zashhitu-daunshiftinga.html |date=2011-07-23 }} // pishchour.ru&lt;/ref&gt;. Бұл Ұлыбританияда, Австралияда және АҚШ-та кең таралған құбылыс болды.

Хиппи мәдениеті мен жаңа ғасыр философиясымен айқын идеологиялық ұқсастықтары бар дауншифтинг идеологиясы және бұл термин ХХ–ХХІ ғасырдың басында Батыс елдерінде таралды, кейінірек құбылыс Ресейге еніп кетті&lt;ref name=&quot;e-xecutive.ru&quot;&gt;''Александр Соколов.'' [https://hrliga.com/index.php?id=2893&amp;module=news&amp;op=view «Дауншифтинг — страшный сон HR-менеджера» (размышления «бывалого дауншифтера»).] — E-xecutive.ru, 13.02.2008&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''Вера Шенгелия, Антон Черменский, Антон Злобин.'' [http://www.runewsweek.ru/theme/?tid=108&amp;rid=1752 Где наша пропадала.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080328082807/http://www.runewsweek.ru/theme/?tid=108&amp;rid=1752 |date=2008-03-28 }} — «Русский Newsweek», 23.03.2007&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20120725160747/http://webplanet.ru/knowhow/life/kto-nado/2007/05/10/downshifting.html Низко падшие амбиции: манифест дауншифтера.] — «Вебпланета», 18.08.2009&lt;/ref&gt;. Ресейде қозғалыс негізінен ірі мегаполистерде — Мәскеу мен Санкт-Петербургте ұсынылған.

Дауншифтинг қозғалысының ізбасарлары тұтыну қоғамының идеалдарына наразылық білдіреді, дауншифтингті ұстану тұтыну қоғамына тән бірқатар кемшіліктермен анықталады — негізінен бұл адамның жеке тұлға ретінде даму қажеттілігін жоққа шығару (Маркстің пікірінше, иеліктен шығарудың 3-ші дәрежесі - &quot;адамды оның адами болмысынан шығару&quot;).

Дауншифтинг жайлы бір басқа да көзқарас бар, оған сәйкес бұл құбылыстың өмірдегі үйлесімділікке және рухани жайлылыққа қол жеткізуге ешқандай қатысы жоқ. Дауншифтингтің қарсыластары адамның табиғи қажеттіліктерін қарастырады: мансап жасауға, табысты және қаржылық тәуелсіз болуға деген ұмтылыс&lt;ref&gt;''Сергей Антропов''. [http://kadrof.ru/st-downshifting.shtml Дауншифтинг мешает стать успешным.] // kadrof.ru (27 февраля 2015 года){{|25|01|2016}}&lt;/ref&gt;.

&quot;Бос әурешілік жоқ. Асығуды қалай тоқтатуға және өмір сүруге болады&quot; ({{Lang-en|In Praise of Slowness}}) кітабында ағылшын журналисті Карл Оноре дауншифтинг пен қарапайымдылықты біртұтас ұғымға — баяу қозғалысқа біріктірді &lt;ref&gt;{{Кітап|автор=Carl Honoré|атауы=In Praise of Slow|сілтеме=https://archive.org/details/inpraiseofslowne00hono|басылым=HarperCollins Publishers LLC|жыл=2004|беттер=|беттер=310|isbn=9780060750510|isbn2=}}&lt;/ref&gt;.
== Құндылықтар және түрткі болған нәрселер ==
Өмір қарқынын бәсеңдету мен көп ақша жұмсамай уақытты ұтымды пайдалануға деген ұмтылыс дауншифтингтің негізгі құндылықтары болып табылады. Дауншифтингтің басқа догмалары бос уақыттан рахат алу болып табылады, мысалы, туыстармен және жеке адамға сүйіспеншілік пен жақын адамдармен көбірек уақыт өткізу мүмкіндігі, сондай-ақ өзін-өзі дамытуға, қайырымдылыққа және басқа да хоббилерге көбірек уақыт жұмсау мүмкіндігі.

Осылайша, уақыт адамның негізгі активі болып табылады және оны ақылға қонымды пайдалану негізгі құндылық болып табылады. Басқаша айтқанда, адам консьюмеризм концепциясы (“жұмсау үшін жұмыс жасаңыз арылуға тырысады”) және қажетсіз заттарға ие болудың мағынасыз жарысынан (жаңалықтар, брендтер және т.б.) айырылуға тырысады. Оның орнына адам &quot;жұмыс — өмір&quot; циклінде үйлесімді тепе-теңдікке жетудің жолдарын іздейді. Дауншифтингтің мақсаты қарапайым: өзін-өзі тануға ұмтылу және өмірдің мәнін түсіну.

Дауншифтингтің жеке сипаты болып, маңызы аз өзгерістерге назар аударатындықтан, бұл бағыт бүкіл әлеуметтік-экономикалық спектрден көбірек ізбасарларды тартады. Дауншифтингтің маңызды көрінісі - уақыттың ұлғаюы, ол ізбасарлардың әртүрлі демографиясымен бірге азаматтық белсенділік пен әлеуметтік өзара әрекеттесудің жоғары дәрежесін дамытады.

Іс жүзінде дауншифтинг көбінесе мінез-құлықтың өзгеруін немесе өмір салтын өзгертуді қамтиды. Дауншифтингтің көптеген жағдайлары өмірдің мағынасын қайта қарастырудың нәтижесінде ерікті таңдаудың салдары болып табылады, алайда баланың туылуы, жаңа хобби сияқты өмірлік жағдайлар да адамның дауншифтерге айналуына септігін тигізуі мүмкін. 
== Әдістер ==
=== Жұмыс пен табыс ===
Дауншифтинг негізінен еңбек жағдайларына немесе өндірістік ортаға қанағаттанбауға негізделгендіктен, дауншифтингтің ең көп таралған түрі - мансаптық (жұмыс) дауншифтинг. &quot;Өмір сүру үшін жұмыс істеу&quot; философиясы &quot;жұмыс істеу үшін өмір сүру&quot; моделіне ауыстырылады. Экономикалық басымдықтарды қайта бағыттау жұмыс пен жеке өмір арасындағы тепе-теңдікті соңғысына ауыстырады.

Экономикалық тұрғыдан алғанда, мансаптық (жұмыс) дауншифтинг ағымдағы немесе ықтимал кірістің, жұмыс уақытының және тұтыну деңгейінің төмендеуімен көрінеді. Демек, дауншифтер материалдық емес игіліктерге ие бола отырып, бұрынғыға қарағанда аз ақша таба бастайды.

Жеке адам деңгейінде жұмыс күшінің дауншифтингі жылдық кірістің ерікті түрде қысқаруында көрінеді. Дауншифтер жұмыс кеңістігінен тыс өмірдің негізгі мағынасын көреді, сондықтан жұмыста уақытты қысқартудың пайдасына таңдау жасайды, бұл өз кезегінде материалдық табыстың төмендеуіне әкеледі.

Мансаптық дауншифтинг - бұл байлыққа деген ұмтылыстың күшін жоюға, мансаптық өсуге, қоғамдағы сәттіліктің атрибуттары ретінде жоғары әлеуметтік мәртебеге ие болуға әкелетін экономикалық сипаттағы дауншифтингтің тағы бір тәсілі. Фрилансинг деп аталатын, үйде жұмыс істеу немесе өз бизнесін бастау да мансаптық төмендетудің мысалдары болып табылады, дегенмен олар жұмыстан толық бас тартуды білдірмейді.

Адамдар дауншифтингтің пайдасына таңдаудың көптеген себептерін тізімдейді және әдетте бұл себептер &quot;шығындар мен пайдаларды талдау&quot; деп аталады. Жоғары стресс, өнімділікті арттыру үшін жұмыс берушінің қысымы және шексіз іс-сапарлар - бұл жұмыс шығындары. Сондықтан, дауншифтер мансап сатысына немесе байлыққа көтерілудің орнына бос уақыт, денсаулық, отбасылық уақытты көбейту немесе жеке бас бостандығы сияқты материалдық емес құндылықтарды таңдауға бейім.
=== Тұтынушылық ===
Дауншифтингтің тағы бір аспектісі ақылға қонымды тұтынушылық шығындарды немесе тұтынудың балама түрлерін қолдануды қамтиды. Дауншифтингті жақтаушылар консюмеризмді және брендтер мен жаңалықтарды стресс пен қанағаттанбаудың негізгі көзі ретінде көрсетеді, өйткені олар әлеуметтік мәртебе мен бақытты материалдық құндылықтардың қолжетімсіз мөлшерімен өлшейтін индивидуалистік тұтынушылар қоғамын тудырады. Жеке қанағаттану үшін заттарды қатарынан сатып алудың орнына, тұтынушылардың дауншифтингі тек шынымен қажет заттарды сатып алуды қамтиды және осылайша санға емес, сапаға назар аударады.

Тұтынушылық басымдықтардың мұндай қайта құрылуы тауарлардың мәртебесін көрсетуден оның практикалық қолданылуына назар аударады, сондықтан дауншифтер брендтерге аз сезімтал деп айтуға болады. Бұл тұтынушылық әдеттер сонымен бірге аз жұмыс уақыты мен аз кірістің пайдасына таңдауға болатын нәрсеге ықпал етеді, өйткені шығындар пропорционалды түрде азаяды.
== Қоғамдық үрдістерге әсері ==
=== Демографиялық үрдістерге әсері ===
Мегаполистердегі хаотикалық өмір сүру қарқынына және оның күйзелісіне байланысты дауншифтер үлкен қалалардан тыныш өмір сүру қарқынын болжайтын жерлерге көшеді (қала шетіндегі қалалар, шағын спутниктік қалалар, саяжайлар, ауылдар және т.б.). Интернеттің және басқа да заманауи технологиялардың, тіпті қолжетімді емес жерлерге тез енуі де осы тенденцияны тездетеді. Сонымен қатар, интернеттің қолжетімділігіне байланысты, дауншифтинг қоғамдағы басым мәдениеттен адамдардың бұл қабатын алып тастамайды. Басқаша айтқанда, дауншифтинг - бұл заманға сай келетін және ақпараттық ресурстарға тең қол жеткізе алатын заманауи адамдар, өйткені заманауи технологиялар сізге қашықтықтан білім алуға және жұмыс істеуге, әлемдегі соңғы оқиғалар туралы тез білуге, мегаполистердің орталығында болмай-ақ білуге мүмкіндік береді.

Дауншифтинг отбасылық қатынастардың тұрақтылығына және туу деңгейіне оң әсер етеді.
=== Әлеуметтік-саяси үрдістерге әсері ===
Дауншифтингтің себептері саяси көзқарастардан гөрі жеке қалаулардан туындағанына қарамастан, ол шамадан тыс тұтынуды немесе қоршаған ортаның ластануын наразылық көзі ретінде анықтайды. Шамадан тыс тұтыну табиғи ресурстарды шамадан тыс пайдалануға негізделетіні белгілі, бұл өз кезегінде қоршаған ортаның ластануы мен климаттың нашарлауына әкеледі. Ресурстарға ұқыпты қарауды уағыздайтын және материалдық емес құндылықтарға көп көңіл бөлетін дауншифтерлер ерте ме, кеш пе шамадан тыс тұтынуға теріс қарай бастайды. Қазіргі әлемде, құбылмалылық пен турбуленттілік кезеңдері бұрынғыға қарағанда жиі пайда болатын кезде, дауншифтинг популизм саясатының қарқынына қарағанда, халықтың саяси бей-жай санатына жатады, ол қалың бұқараға үндеу арқылы электоратты өзіне шоғырландырады және оларға әлеуметтік-экономикалық мәселелерді тез арада шешуге уәде береді. Демек, дауншифтингті ұстанушылар популистік саясаткерлердің үкіметтердің салық төлеушілердің қаражатын негізсіз пайдалануына назар аудару әрекеттеріне бей-жай қарамайды (hip-pocket nerve деп аталады).
== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Өмір философиясы]]</text>
      <sha1>qylxe6hvhmn2kqn3juxd6h3nrf9rld8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Санжар Керімбай</title>
    <ns>0</ns>
    <id>686250</id>
    <revision>
      <id>3619527</id>
      <parentid>3619476</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T12:22:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Балалық шағы мен отбасы */</comment>
      <origin>3619527</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9830" sha1="dhvid1qz6kz3axfk0qaekn22kaet9jh" xml:space="preserve">'''Санжар Керімбай''' (5 сәуір 1974 жыл, [[Түркістан облысы]], [[Арыс|Арыс қаласы]]) —  қазақ қаламгері, журналист, телерадио жүргізуші, аудармашы,  қисса жинаушы, публицист, [[логотерапия]] идеяларын насихаттаушы.  Әдеби эсселерінде ұлттық салт-дәстүрді, отбасылық құндылықтарды, [[Шәкәрім Құдайбердіұлы|Шәкәрім]] мен [[Ясауи тариқаты|Ясауи]] ілімдерін, сондай-ақ [[Виктор Франкл|Виктор Франклдың]] [[Логотерапия|логотерапиясын]] ұштастыра отырып насихаттайды.

== Балалық шағы мен отбасы ==
Санжар Керімбай 1974 жылғы 5 сәуірде [[Түркістан облысы]], [[Арыс]] қаласында дүниеге келген. Әкесі — Керімбай, анасы — Қарлығаш. Отбасында төрт бала тәрбиеленген. Әкесі ауылда ұсталықпен айналысқан, анасы үй шаруашылығына жауапты болған. Балалық шағы ауылда өткен Санжардың рухани дүниетанымы мен еңбекке деген көзқарасы осы ортада қалыптасқан. Ата-анасы балаларына ұлттық құндылықтарды, еңбекқорлықты, адалдықты, адамгершілікті үйреткен.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://daylikz.com/sanzhar-kerimbaj-%D3%A9mirbayany/|title=Санжар Керімбай өмірбаяны және шығармашылығы|author=|date=|website=daylikz.com|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=kk}}&lt;/ref&gt;

=== Білімі ===
* 1992–1996 жылдары [[Қазақ ұлттық университеті|Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің]] Шығыстану факультеті Қытай тарихы бөлімін тәмамдады. 
* 1992–1996 жылы Қазақ Ұлттық университетінің Шығыстану факультеті, Қытай тарихы бөлімінің магистратурасын бітірді.

=== Қызметі ===

==== Қазақстан телеарнасы ====
2002–2006 жылдары [[Qazaqstan (телеарна)|«Қазақстан» ұлттық арнасында]] және радио саласында қызмет етті. Ұлттық арнадағы '«Алтын сақа» бағдарламасын жүргізген. Қазақ радиосында «Дін және Біз» бағдарламасын жүргізді.

Кейін рухани-экзистенциялық ізденіске бет бұрып, [[Виктор Франкл]] еңбектерін қазақ тіліне таныстыру, жасөспірімдер арасындағы [[Өзін-өзі өлтіру|суицидтің]] алдын алу тақырыбында дәрістер өткізуімен белгілі. 

2012 жылы «Отбасы хрестоматиясы» қоғамдық қорының негізін қалаушылардың бірі болды. 

==== Рухани ізденістер мен сопылыққа көзқарасы ====
Керімбайдың жастық шағынан бастап [[Қожа Ахмет Ясауи]] [[Хикмет|хикметтеріне]], [[Шәкәрім Құдайбердіұлы|Шәкәрім Құдайбердіұлының]] философиясына ықыласы артқан. Ол «классикалық ортағасырлық суфизмге» тән тұрақты [[тариқат]] тәжірибесін емес, заманауи, ерікті форматтағы рухани сұхбат пен [[зікір]] жиындарына қатысқанын айтады. Өзінің [[Сопылық|«сопы»]] аталуын «жапсырылған ярлык» ретінде қабылдап, зайырлы адам екенін атап өтеді. Шәкәрімнің «Ар ілімі» мен Ясауидің «Хәл ілімін» экзистенциялық тұрғыда түсіндіреді. Виктор Франклдың «логотерапиясын» қазақ дүниетанымымен сабақтастырады. «Экзистенция вакуумы» ұғымын қазақ тұрмысындағы «қуыс кеуде» түсінігімен салыстырады.

==== Логотерапия және аудармалар ====
32 жас шамасында Виктор Франкл еңбектерімен танысып, логотерапия қағидаларын қазақ оқырманына түсіндіруге кіріскен. Франклдың мәтіндерін аудару үшін [[дін психологиясы]] мен [[дін философиясы]] саласында оқып жүрген мамандармен (аталған сұхбатта Мұхит Төлеген және Азамат есімді әріптестер) бірлескен топ құрғанын айтады. Логотерапия терминдерін қазақшалауда [[Абай Құнанбайұлы|Абай]] мен Шәкәрім поэзиясындағы ұғым-түсініктермен [[Семантика|семантикалық]] сабақтастық іздеген.

* '''Мәнге ұмтылыс''' — Франкл іліміне сүйене отырып, адамның рухани өзегі мен ар-ұятын «онтологиялық деңгейде» негіздеген мазмұнды өмір сүру қажеттігін алға тартады.
* '''Тәрбие және ата-ана жауапкершілігі''' — баладағы «қуыс кеуде» (мағына тапшылығы) көбіне үйдегі қарым-қатынас, дастарқан басындағы әңгіме мазмұнымен байланысты деп түсіндіреді; мектеп құрал берсе де, «не үшін?» деген сұраққа жауапты ата-ана ұсынуы керек дейді.
* '''Медиа экология''' — эфирлік саясатта күлкі-сауық басым болуы қоғамның рухани сұранысын қанағаттандырмайды; жанрлық баланс ғылым-білім, мәдениет, ұлттық мұра бағыттарына да бөлінуі тиіс деп санайды.

== Кітаптар ==
* 2013 жылы «Әлдиден эпосқа дейін»;
* 2014 жылы «Салт-дәстүр сөйлейді»;
* 2015 жылы «Сияр Шәріп»;
* 2016 жылы «Логотерапия және өмірге құштарлық»;
* 2017 жылы «Яссауи феномені»;
* 2018 жылы «Махаббаттың мәні»;
* «Отбасы хрестоматиясы».
* 2019 жылы «Мың сұрақ», «Экософия және киелі табиғат»;
* 2018 жылы «Өмірге ғашық болу», «Өркениетті адам»;
* 2021 жылы «Бейсен және Болмыс»&lt;ref&gt;https://otbasy.com/sanzhar-kerimbaj&lt;/ref&gt;
* 2021 «Сыр сөз» және «Диуани хикмет»;
* 2022 жылы «Қисса сүл-әнбия»;
* 2023 жылы «Қуыскеуде» атты кітабы жарыққа шықты;
* 2023 жылы «Өзбекәлі және мәдени майдан»;
* 2024 жылы «Қаныш және ғылыми майдан»&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://adebiportal.kz/kz/news/view/qanys-zane-gylymi-maidan__25765 |title=Қаныш және ғылыми майдан |lang=kk |website=adebiportal.kz |access-date=2024-10-15}}&lt;/ref&gt;; 
* 2025 жылы «Жұмабек және жер майдан»;
* 2026 жылы «Бейсенбай және әдеби майдан»

== Отбасы ==
Санжар Керімбай отбасы-тұрмыстық жағынан зайырлы (светский) өмір салтын ұстанатынын атап көрсетеді. Жұбайы әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-де жапон тілінен сабақ беріп, Токиода (Жапония) үш жыл білім алған. Автор шариғат нормалары отбасының күнделікті өміріне тікелей ықпал етпегенін, зайырлы қоғам талаптарына сай өмір сүргенін айтады. 

== Сын-пікірлер мен даулы тұстар ==
Автор сұхбатта сопылық тағылымға қатысына байланысты қоғамдық бағалардың әркелкі болатынын, бірақ құқықтық тұрғыда қиянат немесе қылмысқа бармағанын айтады. Қазақстандағы бірқатар діни-мәдени қайраткерлердің қудалануы феноменін жалпы әлеуметтанулық-құқықтық құбылыс ретінде бағалайды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақ жазушылары]]
[[Санат:Қазақ шығыстанушылары]]
[[Санат:Шығыстанушылар]]
[[Санат:Арыста туғандар]]
[[Санат:Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті түлектері]]</text>
      <sha1>dhvid1qz6kz3axfk0qaekn22kaet9jh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Джон Сина</title>
    <ns>0</ns>
    <id>692511</id>
    <revision>
      <id>3619615</id>
      <parentid>3475027</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T01:00:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619615</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19851" sha1="7iviwb6gsu0otr95jtayuv5pnazs0jw" xml:space="preserve">{{Кинематограф
  |есімі                  = Джон Сина
  |шынайы есімі           = John Cena
  |сурет                  = John cena (19).jpg
  |сурет ені              = 
  |сурет атауы            = 
  |туған кездегі есімі    = Кіші Джон Феликс Энтони Сина
  |туған күні             = 23.04.1977
  |туған жері             = {{USA}}, Массачусетс
  |қайтыс болған күні     = 
  |қайтыс болған жері     = 
  |мамандығы              = {{актер|АҚШ}}
  |азаматтығы             = {{USA}}
  |белсенді жылдары       = 2006 - қазір
  |бағыты                 = комедия
  |киностудия             = [[DC Studios]]
  |марапаттары            = 
  |imdb_id                = 1078479
  |сайты                  = 
  |ортаққор               = 
}}
'''Кіші Джон Феликс Энтони Сина''' ({{Lang-en|John Felix Anthony Cena Jr.}}; [[23 сәуір]] [[1977 жыл]], Вест Ньюбери, [[Массачусетс]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) — американдық [[Реслинг|рестлер]], [[Актерлік өнер|киноактер]] және бұрынғы рэпер. Ол Рик Флэрмен бірге рестлинг тарихындағы ең көп әлем чемпионы титулына ие - барлық саны 16.

2002 жылдан бастап ол WWE -де өнер көрсетті, онда ол 25 чемпиондық титулды жеңіп алды, оның ішінде 16 әлем титулдары (WWE-нің 13 дүркін чемпионы және ауыр салмақтағы 3 дүркін әлем чемпионы). Сонымен қатар, ол WWE бойынша Америка Құрама Штаттарының 5 дүркін чемпионы және 4 дүркін Tag Team чемпионы: 2 дүркін Әлем чемпионы (бір рет [[Шон Майклз]] және Батистамен бірге) және 2 дүркін WWE Tag Team чемпионы (бір рет Дэвид Отунга және Миз). Cena 2008 және 2013 ''Royal Rumble'', сонымен қатар ''Money In The Bank (2012)'' жеңімпазы. 2000 жылдары Джон Сина 380 күнде (2006-2007) екінші ең ұзақ WWE чемпионатын өткізді. Балуан чемпионаттың жалпы ұзақтығы бойынша Бруно Саммартино, [[Халк Хоган]] және Боб Бэклундтан кейін чемпиондар арасында 4-ші орында тұр. Оның күрестік мансабы сыншылар мен аудиториядан әртүрлі пікірлер алды, оның кейіпкерімен жасаған жұмысын және сөйлеу шеберлігін мадақтады, бірақ басқа балуандармен салыстырғанда шамадан тыс экранда көп көрінетіндігі үшін сынға алынды &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://uproxx.com/prowrestling/john-cena-buries-nexus-video/|title=John Cena's Explanation For Why He Buried The Nexus Will Make You Even Madder|work=uproxx.com|date=August 23, 2017|accessdate=May 17, 2020|archivedate=2022-05-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220523162012/https://uproxx.com/prowrestling/john-cena-buries-nexus-video/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt; &lt;ref name=&quot;ross&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.foxsports.com/other/story/john-cena-s-a-polarizing-figure-because-of-wwe-s-failure-to-build-around-him-081114|title=Cena's a polarizing figure because of WWE's failure to build around him|work=[[Fox Sports]]|date=August 11, 2014|accessdate=May 16, 2016|archivedate=2019-04-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190413175445/https://www.foxsports.com/other/story/john-cena-s-a-polarizing-figure-because-of-wwe-s-failure-to-build-around-him-081114|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

Синаның кино мансабы «Теңіз» (2006) фильмінен басталып, «Комплекссіз қыз» (2015), «Фердинанд» (2017), «Секс болмайды» фильмдерінде жалғасты. және Bumblebee (екеуі де 2018 ж.). Ол «Форсаж 9» фильмінде ойнады және [[Жанкештілер жасағы: Сынақ миссиясы|«Жанкештілер жасағы: Сынақ миссиясы»]] (екеуі де 2021 ж.) және [[Бітімгер (телесериал)|«Бітімгер]]» телехикаясында (2022) Бітімгер рөлін сомдады.

== Фильмографиясы ==
{| class=&quot;wikitable&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;
! colspan=&quot;5&quot; style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; |Кино
|- align=&quot;center&quot;
! style=&quot;background: #CCCCCC;&quot; |Жыл
! style=&quot;background: #CCCCCC;&quot; |Түпнұсқа атауы
! style=&quot;background: #CCCCCC;&quot; |Қазақша атауы
! style=&quot;background: #CCCCCC;&quot; |Рөл
! style=&quot;background: #CCCCCC;&quot; |Ескертпе
|-
|2000
|''Ready to Rumble''
|''Шайқасқа дайын''
|Гимнастика бапкері
|титрлерде көрсетілмеген
|-
|2006
|''The Marine''
|''Теңіз әскері''
|Джон Трайтон
|
|-
|2009
|''12 Rounds''
|''12 раунд''
|Дэнни Фишер
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2010
|''Legendary''
|''Аңызға айналған''
|Майк Четли
|
|-
|''Fred''
|''Фред''
|Фредтің ойдан шығарған әкесі
|
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2011
|''The Reunion''
|''Қаны бір бауырластар''
|Сэм Клири
|
|-
|''Fred 2: Night of the Living Fred''
|''Фред 2: Фредпен тірі түн''
|Фредтің ойдан шығарған әкесі
|
|-
|2012
|''Fred 3: Camp Fred''
|''Фред 3: Фредтің лагері''
|Фредтің ойдан шығарған әкесі
|
|-
|2015
|Trainwreck
|Комплекссіз қыз
|Стив
|
|-
|2015
|Daddy’s Home
|Әкемнің үйі
|Роджер
|
|-
|2015
|Sisters
|Сіңлілер
|Наркодилер
|
|-
|2017
|Surf’s Up 2: WaveMania
|Толқынға ілес 2
|Джей Си
|дыбыстау
|-
|2017
|The Wall
|Қабырға
|Штаб-сержант Шейн Мэтьюз
|
|-
|2017
|Daddy’s Home 2
|Әкемнің үйі 2
|Роджер
|
|-
|2017
|Tour de pharmacy
|Дөңгелекпен
|Густав Диттерс
|
|-
|2017
|Ferdinand
|Фердинанд
|Фердинанд
|озвучка
|-
|2018
|Bumblebee: The Movie
|Бамблби
|Агент Бёрнс
|
|-
|2018
|Blockers
|Бұғаттаулар
|Мич
|
|-
|2020
|Dolittle
|Дулиттл
|Ақ аю Йоши
|дыбыстау
|-
|2021
|F9
|Форсаж 9
|Джейкоб
|
|-
|2021
|The Suicide Squad
|[[Жанкештілер жасағы: Сынақ миссиясы]]
|Кристофер Смит / Бітімгер
|
|-
|2023
|Coyote v. Acme
|Койот Aсмеге қарсы
|Acme Corporation қызметкері
|
|- align=&quot;center&quot;
! colspan=&quot;5&quot; style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; |Телевидение
|- align=&quot;center&quot;
! style=&quot;background: #CCCCCC;&quot; |Жыл
! style=&quot;background: #CCCCCC;&quot; |Шынайы атауы
! style=&quot;background: #CCCCCC;&quot; |Қазақша атауы
! style=&quot;background: #CCCCCC;&quot; |Рөл
! style=&quot;background: #CCCCCC;&quot; |Ескертпе
|-
|2009
|Saturday Night Live
|Сенбілік кештегі тікелей эфир
|камео
|Tracy Morgan/Kelly Clarkson (маусым 34: серия 18)
|-
|2009
|Parks and recreation
|
Саябақтар мен демалыс аймағы
|камео
|The Johnny Karate Super Awesome Musical Explosion Show (7 маусым: 10 серия)
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2010
|Psych
|Псих
|Эван О’Хара
|«Сенің бұған шамаң жетпейді» (4 маусым: 10 серия)
|-
|True Jackson, VP
|Тру Джексон
|камео
|«Дамбал сауық кеші» (2 маусым: 12 бөлім)
|-
|Hannah Montana
|Ханна Монтана
|камео
|«Махаббат шектен асады» (4 маусым: 7 серия)
|-
|Generator Rex
|Генератор Рекс
|Аңшы Кеин
|Дыбыстау
«Аңшы» (1 маусым: 13 бөлім)
|-
|2014
|''Scooby-Doo! WrestleMania Mystery''
|Скуби-Ду! Күрес өнері
|камео
| -
|-
|2015
|The Flintstones &amp; WWE: Stone Age Smackdown
|Флинстоундар: Тас дәуірінің күрескерлері
|Джон СинаСтоун
| -
|-
|2017
|Psych
|Псих
|Эван О’Хара
| -
|-
|2019
|Playing with Fire
|Отпен ойнау
|Джейк Карсон
| -
|-
|2022
|Peacemaker
|[[Бітімгер (телесериал)|Бітімгер]]
|Кристофер Смит
| -
|}

== Атаулар мен жетістіктер ==

* '''Огайо алқабындағы күрес'''
** Ауыр салмақтағы OVW чемпионаты (1 рет) &lt;ref&gt;[http://www.wrestling-titles.com/us/ky/ovw/ovw-h.html|title= OVW Heavyweight]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
** OVW Southern Tag Team Championship (1 рет) &lt;ref&gt;[http://www.wrestling-titles.com/us/ky/ovw/ovw-t.html|title= OVW Southern Tag Team]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; - Рико Константиномен
* '''''Pro Wrestling Illustrated'''''
** Жыл жанжалы (2006) Эджге қарсы &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwifoty.htm|title=Feud of the Year|accessdate=2007-04-12|publisher=Wrestling Information Archive|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060316233526/http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwifoty.htm#|archivedate=2006-03-16}}&lt;/ref&gt;
** Жылдың жекпе-жегі (2011) СМ Панкке қарсы
** Шон Майклзге қарсы WWE Raw ойынында &lt;ref&gt;[http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwimoty.htm|title=Match of the Year]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
** Жыл матчы (2011) СМ Панкке қарсы
** «Жыл матчы» (2013) Дэниел Брайанге қарсы ''SummerSlam (2013)''
** «Жыл матчы» (2014) Брэй Уайаттқа қарсы ''Payback (2014)''
** Жылдың ең жақсарған балуаны (2003) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwiimp.htm|title=Most Improved Wrestler of the Year|accessdate=2007-04-12|publisher=Wrestling Information Archive|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060316233506/http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwiimp.htm#|archivedate=2006-03-16}}&lt;/ref&gt;
** Жылдың ең танымал палуаны (2004, 2005, 2007, 2012)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwimpoty.htm|title=Most Popular Wrestler of the Year|accessdate=2007-04-12|publisher=Wrestling Information Archive|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060316233727/http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwimpoty.htm#|archivedate=2006-03-16}}&lt;/ref&gt;
** Жыл балуаны (2006, 2007) &lt;ref&gt;[http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwiwoty.htm|title=Wrestler of the Year|accessdate=2007-04-12|publisher= Wrestling Information Archive]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
** 2006, 2007 және 2013 жылдары ''PWI 500'' -де 500 үздік балуанның №1 &lt;ref&gt;[http://www.100megsfree4.com/wiawrestling/pages/pwi/pwi50006.htm|title=Pro Wrestling Illustrated Top 500 – 2006|accessdate=2007-04-12|publisher= Wrestling Information Archive]{{Deadlink|date=January 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://pwi-online.com/art/PWD9107S.jpg|title=2007 PWI 500 edition of Pro Wrestling Illustrated – cover|accessdate=2007-09-03|publisher=[[Pro Wrestling Illustrated]]|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071005172548/http://pwi-online.com/art/PWD9107S.jpg|archivedate=2007-10-05}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.wrestlezone.com/news/616995-pro-wrestling-illustrated-releases-its-top-500-list-for-2015-which-wwe-star-topped-this-years-list-more|title=Pro Wrestling Illustrated Releases its Top 500 List for 2015: Which WWE Star Topped This Year’s List?, More Names Revealed|accessdate=2015-09-04|publisher=The Internet Wrestling Database|archivedate=2016-03-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303204442/http://www.wrestlezone.com/news/616995-pro-wrestling-illustrated-releases-its-top-500-list-for-2015-which-wwe-star-topped-this-years-list-more|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* '''Ultimate Pro Wrestling'''
** UPW ауыр салмақтағы чемпионаты (1 рет) &lt;ref name=&quot;UPWTitle&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.wrestling-titles.com/us/ca/la/upw/upw-h.html|title=UPW Heavyweight Title|accessdate=2007-04-12|publisher=Wrestling-Titles|archiveurl=https://www.webcitation.org/65U0P5FHA?url=http://www.wrestling-titles.com/us/ca/la/upw/upw-h.html#|archivedate=2012-02-16|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* '''World Wrestling Entertainment/WWE'''
** WWE чемпионы (13 рет) &lt;ref name=&quot;WWETitle&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.wrestling-titles.com/wwf/wwf-h.html|title=WWWF/WWF/WWE World Heavyweight Title|accessdate=2007-05-17|publisher=Wrestling-Titles|archiveurl=https://www.webcitation.org/65U0QGHkl?url=http://www.wrestling-titles.com/wwe/wwe-h.html#|archivedate=2012-02-16|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
** Ауыр салмақтағы әлем чемпионы (3 рет) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldheavyweight/20081103JohnCena|accessdate=2008-12-12|title=World Heavyweight Championship title history|publisher=[[WWE]]|archiveurl=https://www.webcitation.org/65U0R9cns?url=http://www.wwe.com/inside/titlehistory/worldheavyweight/20081103JohnCena#|archivedate=2012-02-16|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
** Әлемдік командалар чемпионаты (2 рет) &lt;ref name=&quot;WWETT&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.wrestling-titles.com/wwf/wwf-t.html|title=WWWF/WWF/WWE World Tag Team Title|accessdate=2007-05-17|publisher=Wrestling-Titles|archiveurl=https://www.webcitation.org/65U0S1LGE?url=http://www.wrestling-titles.com/wwe/wwe-world-t.html#|archivedate=2012-02-16|deadlink=no}}&lt;/ref&gt; – Шон Майклзбен (1), Батистамен (1)
** WWE Tag Team Championship ( 2 рет ) - Дэвид Отунгамен (1 рет), The Mizпен (1 рет)
** WWE Америка Құрама Штаттары чемпионы (5 рет) &lt;ref name=&quot;USTitle&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.wrestling-titles.com/wwf/wwf-us-h.html|title=WWWF/WWE United States Heavyweight Title|accessdate=2007-05-17|publisher=Wrestling-Titles|archiveurl=https://www.webcitation.org/65U0Sr2eL?url=http://www.wrestling-titles.com/wwe/wwf-us-h.html#|archivedate=2012-02-16|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
** Battle Royale жеңімпазы (2008, 2013)
** Банктегі ақша жеңімпазы (2012)
** Slammy сыйлығы :
*** Жыл супер жұлдыздары (2009, 2010 және 2012) &lt;ref&gt;[http://www.dailymotion.com/video/xw115n_bollyrulez-net-wwe-raw-12-17-12-17th-december-2012-part-7-hq_sport#.UNAgP6A7fBK BollyRulez.Net — WWE Raw — 12/17/12 — 17th December 2012 Part 7 (HQ)]&lt;/ref&gt;
*** Жылдың қасиетті парағы (2010) - Джон Сина Батистаға жасады Attitude Adjustment
*** Жылдың шыңы (2011) - Дуэйн Джонсонге қарсы
*** Жылдың қорлауы (2012) - Дольф Зигглер мен Викки Геррероны балағаттағаны үшін &quot;You're the exact opposite. One enjoys eating a lot of nuts and the other is still trying to find his.&quot;}}
*** Жыл сүйісі (2012) - Джон Сина мен Эй Джей
*** 2013 жылдың үздік матчы - Джон Сина Дуэйн Джонсонға қарсы WrestleMania 29
*** Жыл матчы (2014) - Сина командасы Survivor Series (2014) жетекшілері командасына қарсы
** WWE Шон Майклзге қарсы ''WWE Raw'' 23 сәуір &lt;small&gt;кездесуін WWE Raw тарихындағы ең жақсы матчтар тізімінде №1 деп атады&lt;/small&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.wwe.com/classics/classic-lists/50-greatest-raw-matches-list/page-51|title=The 50 greatest matches in Raw history|accessdate=2013-02-12|archivedate=2013-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130211191233/http://www.wwe.com/classics/classic-lists/50-greatest-raw-matches-list/page-51|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
** WWE оны барлық уақыттағы ең жақсы 50 балуанның тізімінде №16 орынға қояды &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.wwedvdnews.com/wwe-top-50-superstars-ranking-spoile/6904/|title=*SPOILER* WWE Top 50 Superstars DVD Ranking Revealed &amp; DVD Extras|accessdate=2013-02-24|archivedate=2013-03-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130323234147/http://www.wwedvdnews.com/wwe-top-50-superstars-ranking-spoile/6904/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
** WWE өзінің барлық уақыттағы ең жақсы WWE титулдық матчтарының тізімінде СМ Панкке қарсы ''Money in the Bank'' №4 матчына қатысты.
* '''''Wrestling Observer ақпараттық бюллетень'''''
** Жыл балуаны (2007)
** Үздік касса (2007)
** Үздік сұхбат (2007)
** Онжылдықтың үздік 15 палуанының №6 (2000 ж.) &lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot;&gt;{{Cite web|url=http://superluchas.net/2010/08/03/segun-el-wrestling-observer%E2%80%A6-%C2%BFquienes-son-los-mejores-los-mejores-de-la-decada/|title=Según el Wrestling Observer… ¿Quiénes son los mejores los mejores de la década?|last=Beltrán|first=William|date=2010-08-03|accessdate=2010-08-05|publisher=''SuperLuchas'' Magazine|lang=es|archiveurl=https://www.webcitation.org/65U0UC8Yp?url=http://superluchas.net/2010/08/03/segun-el-wrestling-observer%E2%80%A6-%C2%BFquienes-son-los-mejores-los-mejores-de-la-decada/#|archivedate=2012-02-16|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
** Ең харизмалы балуан (2006-2010)
** Онжылдықтың ең харизмалы балуаны (2000 ж.) &lt;ref name=&quot;ReferenceB&quot; /&gt;
** Үздік сурет (2003)
** Жылдың жекпе-жегі (2011) СМ Панкке қарсы
** Жыл матчы (2011) - СМ Панкке қарсы ''Money in the Bank (2011)''
** 5 жұлдызды матч (2011) СМ Панкке қарсы ''Money in the Bank (2011''
** Жылдың ең нашар ұрысы (2012) Кейнге қарсы
** Жылдың ең нашар матчы (2012) - Джон Лоуринайтиске қарсы ''Over the Limit (2012)''
** Даңқ залын жеңіп алды (2012)
** Жылдың ең нашар матчы (2014) - Брей Уайатке қарсы ''Extreme Rules (2014)''

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сілтемелер ==
* [https://www.cagematch.net/?id=2&amp;nr=691 Джон Сина профилі] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221204011807/https://www.cagematch.net/?id=2&amp;nr=691 |date=2022-12-04 }} Cagematch.net сайтында
* [http://wrestlingdata.com/index.php?befehl=bios&amp;wrestler=336 Джон Сина профилі] Wrestlingdata.com сайтында
* [http://www.profightdb.com/wrestlers/john-cena-350.html Джон Сина профилі] Internet Wrestling Database сайтында

[[Санат:АҚШ әншілері]]
[[Санат:Алфавит бойынша спортшылар]]</text>
      <sha1>7iviwb6gsu0otr95jtayuv5pnazs0jw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ресейдегі президент сайлауы (1996)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>700949</id>
    <revision>
      <id>3619533</id>
      <parentid>3376543</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T12:52:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MasterRus21thCentury</username>
        <id>90376</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3619533</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29659" sha1="oo43f0a0dylhs1k4352efkhk9ygqye5" xml:space="preserve">{{Сайлау
 | алдыңғы сайлау = Ресейдегі президент сайлауы (1991)
 | алдыңғы сайлау жылы = 1991
 | ел = Ресей 
 | келесі сайлау = Ресейдегі президент сайлауы (2000)
 | келесі сайлау жылы = 2000
 | сайлау атауы = Ресейдегі президент сайлауы
 | сайлау күні = 16 маусым 1996 (бірінші айналым)&lt;br&gt;3 шілде 1996 (екінші айналым)
 | түрі = [[Ресей сайлау жүйесі|Президент сайлауы]]

 | жалпы кандидат = 11
 | кезең = 
 | жарамды =
 | жарамсыз =
 | халық = 
 | тіркелген = 
 | сайлаушылар =
 | қатысқандар = 75 587 139
 | қатысқандар қатынасы = 69.81
 | алдыңғы қатысқандар = 
 | босжәнежарамсыз = 
 | қатысқандар2 = 74 706 645
 | қатысқандар2 қатынасы = 68.88
 | алдыңғы қатысқандар2 = 
 | жарамды2 = 
 | босжәнежарамсыз2 = 
 | бос2 = 
 | жарамсыз2 =
 | қосымша2 =
 | науқан =
 | дебат =

 | түс1 = #AAAAAA
 | сурет1 = RIAN archive 36630 President Boris Yeltsin (cropped).jpg
 | кандидат1 = '''[[Борис Николаевич Ельцин|Борис Ельцин]]'''
 | жыныс1 = ер
 | партия1 = [[Партиясыз]]
 | коалация1 =
 | дауыс1 =26,665,495
 | пайыз1 =49.3
 | дауыс2v1 = 40,402,349
 | пайыз2v1 = 53.82

 | түс2 = #D70000
 | сурет2 = Gennady Zyuganov 2000 (cropped).jpg
 | кандидат2 = [[Геннадий Андреевич Зюганов|Геннадий Зюганов]]
 | жыныс2 = ер
 | партия2 = [[Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы|РФКП]]
 | дауыс2 =24,211,686
 | пайыз2 =32.03
 | дауыс2v2 = 30,104,589
 | пайыз2v2 =40.31

 | түс3 = #CC9933
 | сурет3 = Evstafiev-general-alexander-lebed17oct96 (cropped 2).jpg
 | кандидат3 = [[Александр Иванович Лебедь|Александр Лебедь]]
 | жыныс3 = ер
 | партия3 = [[Орыс қауымдарының конгресі|ОҚК]]
 | дауыс3 =10,974,736
 | пайыз3 =14.52
 | дауыс2v3 = 
 | пайыз2v3 =

 | түс4 = #00A800
 | сурет4 = Ba-yavlinsky-g-a-1999-june (sq, cropped).jpg
 | кандидат4 = [[Григорий Алексеевич Явлинский|Григорий Явлинский]]
 | жыныс4 = ер
 | партия4 = [[Яблоко]]
 | дауыс4 =5,550,752
 | пайыз4 =7.34
 | дауыс2v4 = 
 | пайыз2v4 =

 | түс5 = #2862B3
 | сурет5 = Владимир Жириновский - портрет.jpg
 | кандидат5 = [[Владимир Вольфович Жириновский|Владимир Жириновский]]
 | жыныс5 = ер
 | партия5 = [[Ресейдің либералды-демократиялық партиясы|РЛДП]]
 | дауыс5 =4,311,479
 | пайыз5 =5.7

 | ізашар партия =
 | ізашар = [[Борис Николаевич Ельцин|Борис Ельцин]]
 | ізбасар = [[Борис Николаевич Ельцин|Борис Ельцин]]
 | ізбасар партия =
 | қарта = Red belt in Russian 1996 presidential elections.svg
 | қарта атауы = Субъект бойынша 2-айналым нәтижесі:{{легенда|#AAAAAA|Ельцин}}{{легенда|#D70000|Зюганов}}
}}
'''[[Ресей|Ресей Федерациясының]] [[Ресей президенті|президент]] сайлауы''' [[1996 жыл|1996 жылдың]] [[16 маусым|16 маусымында]] [[Ресей Конституциясы]] бойынша [[Борис Николаевич Ельцин|Борис Ельцин]] президенттік мерзімінің біткен себебімен өтті. Сайлау 16 маусым және 3 шілде күндері 2 айналыммен өтіп, нәтижесінде Ельцин қайта сайланды.

Ельцин сайлауда жеңу үшін [[Олигархия|олигархтар]] мен Қарулы Күштердің қолдауын алып, демократиялық емес жолмен қайта сайланды.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Выборы 1996. Что, если бы Ельцин отменил их?|url=https://diletant.media/articles/45258858/|accessdate=2023-05-20|date=2019-06-30|lang=ru|author=ДУРНОВО, Александр}}&lt;/ref&gt;

Бұл — посткеңестік Ресей тарихындағы 2-айналымды қажет еткен жалғыз сайлау. Ельциннің осы сайлаудағы басты қарсыласы [[Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы|РФКП]] басшысы [[Геннадий Андреевич Зюганов|Геннадий Зюганов]]. Басқа көп қолдау алған кандидаттың бірі [[Александр Иванович Лебедь|Александр Лебедь]] болған, оны Ельцин сайлаудан кейін [[Ресей Қауіпсіздік Кеңесі|Қауіпсіздік Кеңесі]]нің хатшысы болып тағайындады.

== Алғышарттары ==
1991 жылы, [[КСРО ыдырауы|Кеңес Одағының ыдырауынан]] бұрын, [[Борис Николаевич Ельцин|Борис Ельцин]] [[Ресей президенті|Ресей КФСР президенті]] [[Ресейдегі президент сайлауы (1991)|болып сайланған]]. 1993 жылғы бүкілресейлік референдум нәтижесінде жаңа құрылған Ресей Федерациясы президент сайлауының 1996 жылы бола беретіні шешілді. Кейінірек сол жылы [[Ресей Конституциясы|Ресейдің тұңғыш Конституциясы]] күшіне енді де, президенттік мерзімнің төртжылдығы бекітілді. 

[[Ресейдегі парламент сайлауы (1995)|1995 жылы өткен Мемлекеттік Дума сайлауында]] [[Ресей Федерациясының Коммунистік партия|Коммунистік партия]] про-президенттік «[[Үйіміз — Ресей]]&lt;nowiki/&gt;» партиясымен салыстырғанда екі есе көп дауыс жинап, мандаттың көпшілігін иелеген&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; және сол себеппен 1996 жылғы президент сайлауында Ельцин жеңіледі деп болжанған еді.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=«Ельцин продул бы с разгромным счетом» Глеб Павловский — о выборах 1996 года, поиске преемника Ельцина и испорченных отношениях с Украиной|url=https://lenta.ru/articles/2021/03/05/pavlovsky/|accessdate=2023-05-20|date=2020-03-05|publisher=Lenta|lang=ru|author=ДМИТРОВ, Игорь}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|title=«Все шло к возврату к СССР» 25 лет назад Ельцин выиграл главные в истории России выборы. Чего стоила эта победа?|url=https://lenta.ru/articles/2021/07/03/eltsin_vs_zuganov/|accessdate=2023-05-20|date=2021-07-03|publisher=Lenta|lang=ru|author=ДМИТРОВ, Игорь және ОКУНЕВ, Дмитрий}}&lt;/ref&gt; Бұл болжамның тағы бірнеше себептері болған: [[Бірінші Шешен соғысы|Бірінші Шешен соғысындағы]] Ресейдің жеңілісі, сәтсіз болған либералды реформалар, жемқорлық айыптары, экономиканың нашар жағдайы және т.б..&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Ельцин сайлауды кешірек жылжытады немесе мүлдем болдырмайды деген де болжамдар болғанымен, ол осындай шешімнің қабылданбайтынын айтқан.&lt;ref&gt;MCFAUL, Michael {{Wayback|url=https://archive.org/details/russias1996presi00mcfa|title=Russia's 1996 presidential election : the end of polarized politics by MCFAUL, Michael}} {{Кітап|жыл=1997|авторы=Michael McFaul|тақырыбы=Ресейдің 1996 президент сайлауы : поляризацияланған саясаттың аяғы|шынайы атауы=Russia's 1996 presidential election : the end of polarized politics|isbn=9780817995027}}&lt;/ref&gt; Ельциннің орнына [[Санкт-Петербург]] мэрі [[Анатолий Александрович Собчак|Анатолий Собчакты]] ұсыну да талқыланған, алайда ол сайлауға қатыспайтынын мәлімдеген.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Үміткерлері ==
=== Тіркелген үміткерлер ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=&quot;3&quot; |Үміткер аты-жөні&lt;br&gt;(Жасы)&lt;br&gt;Партиясы
!Лауазымы
!Тіркелген күні
|-
| style=&quot;background:#4A77EC;&quot; |
|[[Сурет:Vladimir Bryntsalov.jpg|196x196 нүкте]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Владимир Алексеевич Брынцалов|Владимир Брынцалов]]&lt;br&gt;(49)&lt;br&gt;[[Орыс социалистік партиясы]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Мемлекеттік Дума]]ның депутаты&lt;br&gt;(1995–2003)
| style=&quot;text-align:center;&quot; |26 сәуір 1996
|-
| style=&quot;background:#DCDCDC;&quot; |
|[[Сурет:Yury Vlasov (duma.gov.ru).jpg|196x196 нүкте]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Юрий Петрович Власов|Юрий Власов]]&lt;br&gt;(60)&lt;br&gt;Тәуелсіз
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Мемлекеттік Дума]]ның депутаты&lt;br&gt;(1993–1995)
| style=&quot;text-align:center;&quot; |26 сәуір 1996
|-
| style=&quot;background:#DCDCDC;&quot; |
|[[Сурет:Mikhail Gorbachev 1997 (cropped).jpg|196x196 нүкте]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Михаил Сергеевич Горбачёв|Михаил Горбачёв]]&lt;br&gt;(65)&lt;br&gt;Тәуелсіз
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[КСРО басшыларының тізімі|КСРО-ның ''де-факто'' басшысы]]&lt;br&gt;(1985–1991)
| style=&quot;text-align:center;&quot; |12 сәуір 1996
|-
| style=&quot;background-color:#DCDCDC&quot; |
|[[Сурет:RIAN archive 888939 Russian president Boris Yeltsin attends festive event on the occasion of International Women's Day, March 8 (cropped).jpg|196x196 нүкте]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Борис Николаевич Ельцин|Борис Ельцин]]&lt;br&gt;(65)&lt;br&gt;Тәуелсіз
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Ресей президенті]]&lt;br&gt;(1991–1999)
| style=&quot;text-align:center;&quot; |3 сәуір 1996
|-
| style=&quot;background:#2862B3;&quot; |
|[[Сурет:Vladimir Zhirinovsky-1 (cropped).jpg|196x196 нүкте]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Владимир Вольфович Жириновский|Владимир Жириновский]]&lt;br&gt;(50)&lt;br&gt;[[Ресейдің либералды-демократиялық партиясы|Либералды-демократиялық партия]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Ресейдің либералды-демократиялық партиясы|Либералды-демократиялық партия]]ның төрағасы&lt;br&gt;(1991–2022)&lt;br&gt;[[Мемлекеттік Дума]]ның депутаты&lt;br&gt;(1993–2022)
| style=&quot;text-align:center;&quot; |5 сәуір 1996
|-
| style=&quot;background:#D70000;&quot; |
|[[Сурет:Zyuganov-2002 (cropped).jpg|196x196 нүкте]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Геннадий Андреевич Зюганов|Геннадий Зюганов]]&lt;br&gt;(52)&lt;br&gt;[[Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы|Коммунистік партия]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы|Ресей Коммунистік Партиясының]] Бірінші Хатшысы&lt;br&gt;(1991 бастап)
| style=&quot;text-align:center;&quot; |4 наурыз 1996
|-
| style=&quot;background:#CC9933;&quot; |
|[[Сурет:Evstafiev-general-alexander-lebed17oct96 (cropped 2).jpg|196x196 нүкте]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Александр Иванович Лебедь|Александр Лебедь]]&lt;br&gt;(46)&lt;br&gt;[[Орыс қауымдарының конгресі]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Мемлекеттік Дума]]ның депутаты&lt;br&gt;(1995–1996)
| style=&quot;text-align:center;&quot; |19 сәуір 1996
|-
| style=&quot;background:#1D5FA4;&quot; |
|[[Сурет:Svyatoslav Nikolayevich Fyodorov, 1992.jpg|196x196 нүкте]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Святослав Николаевич Фёдоров|Святослав Фёдоров]]&lt;br&gt;(69)&lt;br&gt;Жұмысшылардың өзін-өзі басқару партиясы
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[КСРО Халық депутаттарының съезі|КСРО Халық депутаты]]&lt;br&gt;(1989–1991)&lt;br&gt;[[Мемлекеттік Дума]]ның депутаты&lt;br&gt;(1995–1999)
| style=&quot;text-align:center;&quot; |19 сәуір 1996
|-
|
|[[Сурет:Martin Shakkum 2018-02-12 (cropped).jpg|196x196 нүкте]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Мартин Люцианович Шаккум|Мартин Шаккум]]&lt;br&gt;(44)&lt;br&gt;Социалистік Халық партиясы
| style=&quot;text-align:center;&quot; |Социалистік Халық партиясы төрағасы
| style=&quot;text-align:center;&quot; |22 сәуір 1996
|-
| style=&quot;background:#00A800;&quot; |
|[[Сурет:Ba-yavlinsky-g-a-1999-june (sq, cropped).jpg|196x196 нүкте]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Григорий Алексеевич Явлинский|Григорий Явлинский]]&lt;br&gt;(44)&lt;br&gt;[[Яблоко]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Яблоко]] партиясының төрағасы&lt;br&gt;(1993–2008)&lt;br&gt;[[Мемлекеттік Дума]]ның депутаты&lt;br&gt;(1993–2003)
| style=&quot;text-align:center;&quot; |19 сәуір 1996
|-
|}

=== Үміткерлігін тоқтатқандар ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=&quot;3&quot; |Үміткер аты-жөні&lt;br&gt;(Жасы)&lt;br&gt;Партиясы
!Лауазымы
!Тіркелген күні&lt;br&gt;–&lt;br&gt;Кандидатурасын тоқтатқан күні
!Қосымша ақпарат
|-
| style=&quot;background:#DCDCDC;&quot; |
|[[Сурет:Aman Tuleyev (council.gov.ru).jpg|196x196 нүкте]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Аман Ғұмырұлы Төлеев|Аман Төлеев]]&lt;br&gt;(52)&lt;br&gt;Тәуелсіз
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Кемерово облысы]] Заң шығару Жиналысының төрағасы
| style=&quot;text-align:center;&quot; |26 сәуір&lt;br&gt;–&lt;br&gt;8 маусым&lt;br&gt;1996
| style=&quot;text-align:center;&quot; |Төлеев сайлаудан бұрын Зюгановты қолдап, үміткерлігін тоқтатқан; алайда ол осыны дедлайннан кеш шешкесін оның есімі бюллетеньдерде қала берді, ол 308 дауыс жинады
|-
|}

== Үгіт жұмыстары ==

=== Ельцин үгіті ===
[[Сурет:Boris Yeltsin 7 May 1996.jpg|thumb|left|Борис Ельциннің [[Мәскеу облысы]]ның халқымен сайлауалды кездесуі, 7 мамыр 1996]]
Сайлауалды сауалнама бойынша Ельцинді қолдайтын халықтың пайыздығы 6%-ға жуық болған.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; Ельцин халықтың қолдауын алу үшін демократиялық емес тәсілдерді қолданды: оны қолдайтын олигархтар елдегі БАҚ басқарып, теледидардағы Зюгановты аз көрсетіп, әрі Ресей жұлдыздарының «про-Ельциндігін» көрсеткен. Осыны ұйымдастырған тұлғалардың бірі Президенттік Күзеттің төрағасы [[Александр Васильевич Коржаков|Александр Коржаков]] болған, Ельцин өзінің сөзі сенсек, Коржаков оны билікте сақтап қалу үшін күш қолдануға да дайын болған.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Алайда сайлауалды бағдарламаларға енгізілген өзгерістерден кейін 21 мамыр күні Ельцин мен Зюганов рейтингтері бірдей болды.

2-айналымда талқыланған басты тақырыптар Шешенстандағы соғыс, бағаның шарықтауы, жұмыссыздық және экономикалық құлдырауды тоқтату шаралары болды. Ельцин бағдарламасында екінші «[[қайта құру]]&lt;nowiki/&gt;» болмайтыны айтылған. 2-айналымнан бұрын Ельцин кампаниясында [[#Ксерокс жанжалы|ксерокс ісі]] атты ірі жанжал орын алды, оның нәтижесінде кампания басшылығында болған [[Михаил Иванович Барсуков|Михаил Барсуков]] пен [[Александр Васильевич Коржаков|Александр Коржаков]] тұтқындалды. Оған қоса Ельциннің нашарлап жатқан денсаулығы кампанияға үлкен кедергі болған.

Ельциннің науқанында жұмыс істейтін жарнама агенттіктерінің бірі Зюгановтың суреті мен «Бұл сіздің азық-түлік сатып алуға соңғы мүмкіндігіңіз болуы мүмкін!» деген ескертуі бар миллионнан астам плакат басып шығарды. Бұл плакаттар бүкіл елдегі азық-түлік базарларының терезелеріне ілінді. Бұл тәсіл тиімді болып шықты. Компартияға қарсы тағы «олар атауларын да, тәсілдерін де өзгертпеген» сияқты лозунгтар қолданып, кампания кеңестік биліктің кемшіліктерін еске түсірді.

=== Зюганов үгіті ===
[[Сурет:Zyuganov portrait.jpg|thumb|left|Геннадий Зюганов, 2009]]
[[Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы|РФКП]] мүшелері арасындағы келіспеушіліктер Зюганов кампаниясына ірі кедергі болған; партияның кейбір оның сайлауға қатысуын да қаламаған еді.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|title=Описаны главные ошибки Зюганова в борьбе с Ельциным за пост президента в 1996-м|url=https://lenta.ru/news/2021/07/03/zyuganovs_mistakes/|accessdate=2023-05-20|date=2021-07-03|publisher=Lenta|lang=ru|author=ДМИТРОВ, Игорь}}&lt;/ref&gt; Партияның Бүкілресейлік IV-съезінде Зюганов өзінің сайлауалды кампаниясын толықтай бекітті. Кампаниясында компромиссіз саясат, Шешенстандағы соғысты аяқтау,&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Неизбранные труды Геннадия Зюганова|url=https://www.kommersant.ru/doc/2936419|accessdate=2023-05-20|date=2016-03-15|publisher=Коммерсантъ|author=КОРЧЕНКОВА, Наталья|lang=ru}}&lt;/ref&gt; КСРОдан үлгі алып Ресейді қайта құру сияқты ұсыныстар айтылатын. Дедлайннан кеш үміткерлігін тоқтатқан [[Амангелді Молдағазыұлы Төлеев|Аман Төлеев]] РФКП-ны қолдайтынын айтқан.

Зюганов кампаниясында Ресейге дайындаған болашақ реформаларын үш кезеңге бөледі:

* Бірінші кезеңі (1996—1997) — түрлі саланың мамандарын жинап, жаңа, халық сенетін үкімет ұйымдастыру. Осы тәсілмен елдегі экономикалық ахуалды дұрыстау;
* Екінші кезеңі (1998—2003) — өндіріс саласына көп мән беріп, жаңа өндіріс көздерінен қаржы алу;
* Үшінші кезеңі (2004—2010) — постиндустриалды заманның технологиясын Ресейде толық қолданысқа енгізу және Ресейді әлем саудасындағы елдер қатарына қосу.

Екі айналым аралығында Зюганов сайлауда жеңілгендермен жеке сөйлесті. [[Александр Иванович Лебедь|Лебедьпен]] сөйлескенде ол оның сайлаушыларын өз партиясына жақындату үшін Лебедьті РФКП мүшесі болып, Ельцинге қарсы шығуын ұсынған, алайда Лебедь өзінің бастапқы ойынан қайтпады.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Выборы-96: А.И. Лебедь делает политический выбор.|url=https://msk.kprf.ru/2016/06/18/10608/|accessdate=2023-05-20|publisher=РФКП ресми сайты|lang=ru}}&lt;/ref&gt; Зюганов «[[Яблоко]]&lt;nowiki/&gt;» төрағасы [[Григорий Алексеевич Явлинский|Явлинскиймен]] де сөйлескен. Партиядағы 152 делегаттың 87-і екі кандидатқа қарсы және 63-і Ельцинге қарсы шықты, бірақ Зюгановтың екі жақтаушысы да болды: Коммунистік партия өкілдерінің пікірінше, мұны жақсы нәтиже деп санауға болады, өйткені бірнеше ай бұрын «Яблоко» мүшелерінің коммунистерді қолдағаны мүлдем мүмкін емес болатын еді.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Выборы 96: Жириновский отказывается от союза с левопатриотическими силами.|url=https://msk.kprf.ru/2016/06/29/11275/|accessdate=2023-05-20|publisher=[[Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы|РФКП]] ресми сайты}}&lt;/ref&gt;

Зюганов 2-айналымда Ельцинге қарсы шыға алған жалғыз үміткер болды, алайда ол тек 40.31% дауыс жинап, сол айналымда да жеңілді.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;

== Нәтижесі ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; rowspan=&quot;2&quot; |Үміткер аты-жөні
! rowspan=&quot;2&quot; |Партиясы
! colspan=&quot;2&quot; |1-айналым
! colspan=&quot;2&quot; |2-айналым
|-
!Дауыс саны
!%
!Дауыс саны
!%
|-
| style=&quot;background-color:#DCDCDC&quot; |
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Борис Николаевич Ельцин|Борис Ельцин]]
|Тәуелсіз
| style=&quot;text-align:center;&quot; |26,665,495
| style=&quot;text-align:center;&quot; |35.79
| style=&quot;text-align:center;&quot; |40,203,948
| style=&quot;text-align:center;&quot; |54.4
|-
| style=&quot;background:#D70000;&quot; |
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Геннадий Андреевич Зюганов|Геннадий Зюганов]]
|[[Ресей Федерациясының Коммунистік партиясы|Коммунистік партия]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |24,211,686
| style=&quot;text-align:center;&quot; |32.49
| style=&quot;text-align:center;&quot; |30,102,288
| style=&quot;text-align:center;&quot; |40.73
|-
| style=&quot;background:#CC9933;&quot; |
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Александр Иванович Лебедь|Александр Лебедь]]
|[[Орыс қауымдарының конгресі]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |10,974,736
| style=&quot;text-align:center;&quot; |14.73
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;background:#00A800;&quot; |
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Григорий Алексеевич Явлинский|Григорий Явлинский]]
|[[Яблоко]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |5,550,752
| style=&quot;text-align:center;&quot; |7.45
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;background:#2862B3;&quot; |
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Владимир Вольфович Жириновский|Владимир Жириновский]] 
|[[Ресейдің либералды-демократиялық партиясы|Либералды-демократиялық партия]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |4,311,479
| style=&quot;text-align:center;&quot; |5.79
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;background:#1D5FA4;&quot; |
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Святослав Николаевич Фёдоров|Святослав Фёдоров]]
|Жұмысшылардың өзін-өзі басқару партиясы
| style=&quot;text-align:center;&quot; |699,158
| style=&quot;text-align:center;&quot; |0.94
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;background:#DCDCDC;&quot; |
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Михаил Сергеевич Горбачёв|Михаил Горбачёв]]
|Тәуелсіз
| style=&quot;text-align:center;&quot; |386,069
| style=&quot;text-align:center;&quot; |0.52
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
|
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Мартин Люцианович Шаккум|Мартин Шаккум]]
|Социалистік Халық партиясы 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |277,068
| style=&quot;text-align:center;&quot; |0.37
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;background:#DCDCDC;&quot; |
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Юрий Петрович Власов|Юрий Власов]]
|Тәуелсіз
| style=&quot;text-align:center;&quot; |151,282
| style=&quot;text-align:center;&quot; |0.2
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;background:#4A77EC;&quot; |
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Владимир Алексеевич Брынцалов|Владимир Брынцалов]]
|[[Орыс социалистік партиясы]]
| style=&quot;text-align:center;&quot; |123,065
| style=&quot;text-align:center;&quot; |0.17
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| style=&quot;background:#DCDCDC;&quot; |
| style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Аман Ғұмырұлы Төлеев|Аман Төлеев]]
|Тәуелсіз 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |308
| style=&quot;text-align:center;&quot; |0.00
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
| style=&quot;text-align:center;&quot; |
|-
| colspan=&quot;3&quot; |Бәріне қарсымын
|1,163,921
|1.56
|3,604,462
|4.88
|-
| colspan=&quot;3&quot; |'''Жалпы саны'''
|'''74,515,019'''
|98.58
|73,910,698
|1.05
|-
| colspan=&quot;3&quot; |Жарамсыз дауыс саны
|1,072,120
|1.42
|780,592
|1.05
|-
| colspan=&quot;3&quot; |'''Жалпы дауыс саны''' 
|'''75,587,139'''
|'''100'''
|'''74,691,290'''
|'''100'''
|-
| colspan=&quot;3&quot; |Тіркелген сайлаушылар
|108,495,023
|69.67
|108,589,050
|68.78
|}

== Сын ==

=== Ксерокс жанжалы ===
«Ксерокс» ісі ({{Lang-ru|дело о коробке из-под ксерокса}}) — 2-айналымда орын алған Борис Ельциннің сайлауда валюталық және қаржыландыру ережелерін бұзды деген айыптармен байланысты болған жанжал. Дау 19 маусымда Ресей Ақ үйінің сыртында президент Борис Ельциннің қайта сайлану науқаны екі қызметкерінің ұсталуынан туындаған еді. Қауіпсіздік агенттері ер адамдардың бірі алып бара жатқан [[Xerox]] еселегіш құрылғысынан $500,000 тапты. Көп ұзамай қызметкерлердің Ельциннің сайлауалды ұйымы мен президент әкімшілігінің мүшелері болған [[Михаил Иванович Барсуков|Михаил Барсуков]] пен [[Александр Васильевич Коржаков|Александр Коржаков]] тұтқындалды.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}{{Ресей сайлаулары}}
[[Санат:Ресейдегі президент сайлаулары]]</text>
      <sha1>oo43f0a0dylhs1k4352efkhk9ygqye5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Даниэль дауылы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>711044</id>
    <revision>
      <id>3619602</id>
      <parentid>3618283</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T20:30:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619602</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10072" sha1="02e8p2it3b3o6lknrh6hmys5nfx69uq" xml:space="preserve">{{Earthquake|title=Даниэль дауылы|map=Daniel 2023-09-09 1200Z.jpg|image name=Жерорта теңізіндегі Даниэль дауылы, 9 қыркүйек 2023|date=4-12 қыркүйек [[2023 жыл]]|magnitude=|depth=|location={{Байрақ|Ливия}}|countries affected={{Байрақ|Грекия}}, 
{{Байрақ|Түркия}}, 
{{Байрақ|Болгария}},
{{Байрақ|Мысыр}},|casualties=11500+ адам қаза тапты
10 000 нан 100 000 ға дейін жоғалып кетті|damage=2 млрд АҚШ доллары}}'''Даниэль дауылы''' — [[Ливия]]ға апатты зиян келтірген, сондай-ақ Оңтүстік-Шығыс Еуропаның кейбір аймақтарына әсер еткен өлімге әкелетін [[Жерорта теңізі]] циклоны&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.itij.com/latest/news/southeastern-europe-suffers-huge-storms-and-flooding|title=Southeastern Europe suffers huge storms and flooding|lang=en|first=Oliver|last=Cuenca|website=ITIJ|access-date=2023-09-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=«:0»&gt;{{Cite news|title=‘Catastrophe’ in Libya’s Derna as deadly floods engulf city|first=Sarah|last=Dadouch|url=https://www.washingtonpost.com/world/2023/09/11/libya-derna-flooding-storm-daniel/|website=Washington Post|id=0190-8286|date=2023-09-12|accessdate=2023-09-12|lang=en-US}}&lt;/ref&gt;.

== Сипаттамасы ==
Шамамен 4 қыркүйекте депрессия түрінде қалыптасқан дауыл [[Грекия]]ға, [[Болгария]]ға және [[Түркия]]ға әсер етіп, онда үлкен су тасқынын тудырды&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Weather tracker: Omega block brings torrential rain to Greece and Spain|first=Faye|last=Hulton (Metdesk)|url=https://www.theguardian.com/environment/2023/sep/08/weather-tracker-omega-block-brings-torrential-rain-to-greece-and-spain|website=The Guardian|id=0261-3077|date=2023-09-08|accessdate=2023-09-12|lang=en-GB}}&lt;/ref&gt;.

=== Ливиядағы апатты су тасқыны ===
Содан кейін дауыл Ливия жағалауына қарай жылжып, апатты масштабта су тасқынын тудырды&lt;ref name=«:0» /&gt;&lt;ref&gt;[https://eadaily.com/ru/news/2023/09/16/chto-stalo-prichinoy-prirodnoy-katastrofy-v-livii Что стало причиной природной катастрофы в Ливии?] //
16 сентября 2023&lt;/ref&gt;: Ливия билігінің мәліметінше, 12 қыркүйекте 2300 адам қаза тапты, тағы 7 мыңға жуық адам жараланды&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.barrons.com/news/floods-killed-over-2-300-in-libya-s-derna-emergency-services-1d2d9ed3|title=Floods Killed Over 2,300 In Libya's Derna: Emergency Services|lang=en-US|first=AFP-Agence France|last=Presse|website=www.barrons.com|access-date=2023-09-12}}&lt;/ref&gt;. 13 қыркүйекте қаза тапқандар саны 7000-нан асты, тағы 100000 адам хабар-ошарсыз кетті&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.i24news.tv/ar/%D8%A3%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%AF%D9%88%D9%84%D9%8A/%D8%A7%D9%81%D8%B1%D9%8A%D9%82%D9%8A%D8%A7/1694501236-%D9%84%D9%8A%D8%A8%D9%8A%D8%A7-%D8%A5%D8%B9%D8%B5%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%8A%D8%A7%D9%84-%D9%8A%D8%AE%D9%84%D9%81-%D9%85%D8%A7-%D9%84%D8%A7%D9%8A%D9%82%D9%84-%D8%B9%D9%86-3000-%D9%82%D8%AA%D9%8A%D9%84-%D9%85%D9%86-%D8%A8%D9%8A%D9%86%D9%87%D9%85-2000-%D9%81%D9%8A-%D9%85%D8%AF%D9%8A%D9%86%D8%A9-%D8%AF%D8%B1%D9%86%D8%A9-%D9%84%D9%88%D8%AD%D8%AF%D9%87%D8%A7|title=إعصار «دانيال» في ليبا: توقعات بأن يتجاوز عدد الضحايا 10 آلاف والمفقودين نحو 100 ألف شخص|lang=ar|last=i24NEWS|website=I24news|date=2023-09-12|access-date=2023-09-12}}&lt;/ref&gt;. 15 қыркүйекке қарай қаза тапқандар саны 11 300 ден асты&lt;ref&gt;[https://www.nbcnews.com/news/world/libya-floods-death-toll-derna-rcna105001 Death toll hits 11,300 in Libyan city destroyed by floods]&lt;/ref&gt;.

Дауыл 10 қыркүйекте Ливияның шығысына соғылып, Бенгази қалаларына әсер етті, Дерна, Эль-Джебель-Эль-Ахдар муниципалитеті. Шымтезек қаласы ең көп зардап шекті, өйткені екі бөгет құлап, су үйлер мен жолдарды қиратты. Нәтижесінде қаланың төрттен бір бөлігі жойылды, адамдар теңізге шайылды. Дерна мэрі Абдель Монем әл-Гаити қаза тапқандар саны 20 мың адамға дейін жетуі мүмкін деп мәлімдеді. Шымтезектен 30 мыңнан астам адам эвакуацияланды&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://newizv.ru/news/2023-09-14/lyudey-prosto-smylo-v-more-chislo-zhertv-navodneniy-v-livii-prevysilo-8-tys-chelovek-419197|title=Людей просто смыло в море: число жертв наводнений в Ливии превысило 8 тыс. человек|website=Новые известия|access-date=2023-09-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/6211154|title=Число жертв наводнения в Ливии возросло до трех тысяч человек|website=Коммерсант|access-date=2023-09-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=«ap»&gt;{{cite web |url=https://apnews.com/article/derna-libya-floods-storm-daniel-95379b164871d97fb74b1cd1bcb5640c |title=10,000 people are missing and thousands are feared dead as eastern Libya is devastated by floods |work=AP News |first=Samy |last=Magdy |date=12 September 2023 |access-date=12 September 2023 |archive-date=12 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230912202455/https://apnews.com/article/derna-libya-floods-storm-daniel-95379b164871d97fb74b1cd1bcb5640c |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Ливия билігі үш күндік ұлттық аза тұтуды жариялады&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tass.ru/proisshestviya/18718097|title=В Ливии заявили о тысячах пропавших без вести в результате наводнения|website=TACC|access-date=2023-09-12}}&lt;/ref&gt;.

Ливия билігі халықаралық қауымдастықтан көмек сұрады. [[Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы]]ның қызметкерлері Ливияның шығысына алдын-ала қосымша гуманитарлық көмек жіберді. ДДҰ өкілі Маргарет Харрис ұйым қызметкерлері зардап шеккендерге мобильді клиникалар арқылы медициналық көмек көрсетуді жоспарлап отырғанын айтты, өйткені су көптеген ауруханаларға зақым келтірді, кейбіреулері толығымен жойылды&lt;ref&gt;[https://news.un.org/ru/story/2023/09/1444642 Наводнение в Ливии: «бедствие эпических масштабов»] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230917092513/https://news.un.org/ru/story/2023/09/1444642 |date=2023-09-17 }}&lt;/ref&gt;.

[[Тунис]], [[Алжир]], [[Түркия]], [[БАӘ]], [[Ресей]], [[Италия]], [[Франция]] Ливияға құтқарушылар мен гуманитарлық көмек жіберді. [[Біріккен Ұлттар Ұйымы|БҰҰ]] Ливияға көмек ретінде 10 миллион доллар бөлді, [[Ұлыбритания]] 1 миллион фунт стерлинг (1,25 миллион доллар) бөлді, [[Еуропа одағы|ЕО]] 500 000 еуро бөлді, [[Германия]], [[Румыния]] және [[Финляндия]] Ливияға электр генераторларын, шатырларды, жиналмалы кереуеттерді, көрпелерді, азық-түлік көмегін ұсынды&lt;ref&gt;{{Cite news |last1=Mogul |first1=Rhea |last2=Haq |first2=Sana Noor |date=September 13, 2023 |title=Morgues overwhelmed in Libya as rescuers search for thousands missing after flood |work=CNN |url=https://edition.cnn.com/2023/09/13/africa/libya-flooding-storm-daniel-wednesday-intl-hnk/index.html |access-date=September 13, 2023 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=September 14, 2023 |title=Global Aid Effort Intensifies For Flood-stricken Libya |work=Barron's |url=https://www.barrons.com/news/global-aid-effort-intensifies-for-flood-stricken-libya-3b94470f |access-date=September 14, 2023 }}&lt;/ref&gt;.

===Басқа елдердегі зардаптары ===
* [[Грекия]]да, [[Болгария]]да және [[Түркия]]да кем дегенде 14 адам қайтыс болды&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://apnews.com/article/turkey-greece-bulgaria-extreme-weather-d2aaa1701dbc7a3722a85aee04a977ac|title=The death toll from fierce storms and flooding in Greece, Turkey and Bulgaria has risen to 14|lang=en|website=AP News|date=2023-09-06|access-date=2023-09-12}}&lt;/ref&gt;.
* Грекияда 200 мыңнан астам ауылшаруашылық жануарлары қайтыс болды. Грекияның Ауыл шаруашылығын дамыту министрі Лефтерис Авгенакис 61 786 қой мен ешкі, 19 355 шошқа, 5306 бас ірі қара және 123 810 құс өлді деп мәлімдеді&lt;ref&gt;[https://newsmaker.md/rus/novosti/v-gretsii-iz-za-shtorma-pogibli-bolee-200-tys-zhivotnyh/ В Греции из-за шторма погибли более 200 тыс. животных - NewsMaker&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;]&lt;/ref&gt;.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Циклондар]]
[[Санат:Дауылдар]]</text>
      <sha1>02e8p2it3b3o6lknrh6hmys5nfx69uq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы талқылауы:1nter pares</title>
    <ns>3</ns>
    <id>722571</id>
    <revision>
      <id>3619567</id>
      <parentid>3617580</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T14:33:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>جودت</username>
        <id>166915</id>
      </contributor>
      <comment>/* Help */ жаңа бөлім</comment>
      <origin>3619567</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="81457" sha1="dri8572kogmc9edifnmlza162ko7xkf" xml:space="preserve">== Администраторды сайлау‎ ==
Қайырлы күн! [[Уикипедия:Администраторларды сайлау‎|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. --[[Қатысушы:Ерден Карсыбеков|Ерден Карсыбеков]] ([[Қатысушы талқылауы:Ерден Карсыбеков|талқылау]]) 14:49, 2024 ж. қаңтардың 29 (+06)

== Вандализм в статье про список колёс обозрения ==

Добрый день, почему отменяете мои правки в статье про список колёс обозрения, тем самым возвращая неверную информацию о высоте дубайского колеса обозрения - 167м, хотя оно 250м. возвращаете неверную информацию о колесе обозрения в сочи, удаляете информацию о колесе обозрения в узбекистане... Это что за вандализм? [[Қатысушы:Aqob|Aqob]] ([[Қатысушы талқылауы:Aqob|талқылау]]) 13:34, 2024 ж. қыркүйектің 27 (+05)

:Добрый день. При добавлении новой информации в статью прошу вас указать авторитетные источники. Так же завершение строительства колеса обозрения в Дубае было в 2021 году, вы написали 2022. Интересно, кто тут занимается вандализмом? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:17, 2024 ж. қыркүйектің 27 (+05)

== Санат дұрысталды ==
Кеш жарық! [[:Санат:Қазақ билері|Мына санатты]] дұрыстап қойдым. Сіз көрсеткен қателер жойылды. --[[Қатысушы:Еститін Азамат|Еститін Азамат]] ([[Қатысушы талқылауы:Еститін Азамат|талқылау]]) 00:56, 2024 ж. қазанның 3 (+05)

:Рақмет! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:14, 2024 ж. қазанның 3 (+05)

== Жылжыту ==

Кеш жарық, Ауған соғысы (1979—1989) деген ескі атауға көптеген мақалалар мен жылжытулар сілтеніп тұр. Соларды түзетіп шығу кере, сосын ескісін жедел жоюға ұсынуға болады [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:57, 2024 ж. қазанның 29 (+05)

:Қайырлы күн, дайын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:16, 2024 ж. қазанның 30 (+05)

== Араб-Израиль қақтығысы ==

Неге дубликат? Сосын үлгілерді неге мақаланың ортасынан бастайсыз? Қанша рет байқап келе жатырмын, бірінші үлгі қойылады [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:40, 2024 ж. қарашаның 8 (+05)

:Бүкіл Араб-Израиль қақтығыстарына ортақ мақала жасағым келген. Ескерту ескерілді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:55, 2024 ж. қарашаның 8 (+05)

== Маршмэллоу ==
Добрый день! Поясните причину вашей [https://kk.wikipedia.org/w/index.php?diff=3402771&amp;oldid=3402753&amp;title=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%88%D0%BC%D1%8D%D0%BB%D0%BB%D0%BE%D1%83 отмены], пожалуйста. [[Қатысушы:Рефлексист|Рефлексист]] ([[Қатысушы талқылауы:Рефлексист|талқылау]]) 14:17, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)

:Добрый день. Почему слишком большое количество гиперссылок для небольшой статьи? Зачем это? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 14:27, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
::Для удобства. [[Қатысушы:Рефлексист|Рефлексист]] ([[Қатысушы талқылауы:Рефлексист|талқылау]]) 14:42, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
::Зачем удалять, если всё правильно? (Может быть кроме последней ссылки, которая действительно ни к чему.) --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 15:03, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
:::{{@|Рефлексист}} қайырлы күн! &quot;[[:ru:Википедия:Внутренние ссылки|Википедия:Внутренние ссылки]]&quot; бетімен танысып шығуыңызға кеңес беремін -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 16:44, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
::::Прочитал. Дальше что? [[Қатысушы:Рефлексист|Рефлексист]] ([[Қатысушы талқылауы:Рефлексист|талқылау]]) 20:06, 2024 ж. қарашаның 20 (+05)
:{{@|Рефлексист}} Извините, почему на русском? Если ВЫ хорошо не владеете на казахском, тогда вы не можете подправлять ошибки и пожалуйста не надо сделать гиперссылку на одно и тоже статье, вместе того корректировать оптом (одним кликом) --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:10, 2024 ж. қарашаның 24 (+05)
::Я тоже не владею хорошо казахским, а писать через гуглопереводчик это издевательство над языком, поэтому напишу на русском. Участник заменил ссылку, ведущую в русскую википедию, ссылкой на статью на казахском языке. Любой человек, искреннее болеющий за казахский язык, такое только приветствовал бы. Вместо этого правку откатывают, а затем приходит аж целый администратор и попрекает участника плохим знанием казахского языка. Приплыли. [[Арнайы:Үлесі/150.241.86.164|150.241.86.164]] 15:51, 2024 ж. желтоқсанның 1 (+05)
:::Проверил, откорректировал (ваш вклад остался). Я не упрекаю за незнание казахского языка, насчет гиперссылки, последние время много новички так делают (для галочки). Я думал так же и у вас --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 18:46, 2024 ж. желтоқсанның 1 (+05)
:::: Что мешало быть более внимательным и аккуратным с первого раза? --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 15:29, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)
:::::{{@|Менеджер по сроку годности}} Может быть потому что человек мог легко ошибиться проверяя несколько сотен новых правок за один раз и никто не отменял человеческий фактор? Как думаете? -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 18:59, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)
:::::: Чтобы не попадать впросак, не надо так торопиться. Разве за вашим дружкой кто-то гонится? --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 15:37, 2024 ж. желтоқсанның 11 (+05)
:::::::Проблема решена, правки участника были восстановлены, зачем вы снова пишете? В попытке начать конфликт? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:23, 2024 ж. желтоқсанның 11 (+05)
:::::::: Я рад, что проблема, которая вообще-то не должна была возникнуть, всё же решена. --[[Қатысушы:Менеджер по сроку годности|Менеджер по сроку годности]] ([[Қатысушы талқылауы:Менеджер по сроку годности|талқылау]]) 16:46, 2024 ж. желтоқсанның 11 (+05)
:::::::::{{@|Менеджер по сроку годности}} Да, у моего &quot;дружка&quot; нет в жизни других дел, кроме как сидеть в Википедии, поэтому он мог бы и не спешить, вы правы. Мы тоже рады, что &quot;проблема&quot;, которая вообще-то вас не касалось, всё же решена. -- [[Қатысушы:Nurtenge|Nurtenge]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurtenge|талқылау]]) 16:59, 2024 ж. желтоқсанның 11 (+05)
:{{@|Менеджер по сроку годности}} делать ничего у вас? Принципиальный вопрос: вы на казахском не умеете грамотно отвечать, тогда что тут делаете. Подправлять ссылку и источник убрать может любой человек. Думаете можете внести существенный вклад в развитие казвикипедий? + Вы {{@|Рефлексист}}, то есть второй фейк аккаунт? --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 21:50, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)

== Интеруики ==

Кеш жарық! Интеруикиді қоюды ұмытпаңыз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 18:31, 2024 ж. желтоқсанның 1 (+05)

:Кеш жарық! Жақсы [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:56, 2024 ж. желтоқсанның 1 (+05)

== Санат ==

Кеш жарық, санаттарға дұрыс санат қою керек (сізде көбісінде бос санат бастап жатырсыз, жоя салдым). Сириядағы азаматтық соғыс санатына интеруики мен ағылшын немесе орыс уикипедиясынан өарап санаттарды қоюды өтінемін. [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 22:22, 2024 ж. желтоқсанның 6 (+05)

:Кеш жарық! Қазіргісі дұрыс па? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:55, 2024 ж. желтоқсанның 6 (+05)
::Керемет, мен көбіне орыс не ағылшын тілінен қарап бастаймын --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 20:25, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)
:::Жақсы, ескерту ескерілді [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:31, 2024 ж. желтоқсанның 8 (+05)

== Уикипедия дамуына қосқан үлесі үшін ==

{| style=&quot;border: 1px solid gray; background-color: #fdffe7;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; valign=&quot;middle&quot; | [[File:AnimWIKISTAR-laurier-WT.gif|left|120px]]
|rowspan=&quot;2&quot; |
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;&quot; | '''[[Уикипедия:Марапаттама/Уикижұлдыз|Уикижұлдыз]]'''
|-
|style=&quot;vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;&quot; | [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] — Уикипедия жобасындағы аса белсенді әрекеттері үшін, Уикипедияның дамуы жолындағы үлкен еңбектері үшін! --[[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 23:47, 2024 ж. желтоқсанның 14 (+05)
|}

:Рақмет! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 00:05, 2024 ж. желтоқсанның 15 (+05)

== Саламатсыз ба, неге менің тексерілген толықтыруымды жоққа шығардыңыз ==

Саламатсыз ба, неге менің тексерілген толықтыруымды жоққа шығардыңыз, не болып қалды  [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты|Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат Қанатжанұлы мықты|талқылау]]) 16:31, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)

:Қайырлы күн! Сіз дереккөз ретінде студенттерге тесттерге арналған сайтты пайдаланыпсыз.. Жақсы, беделді дереккөз ретінде, кітап немесе бір авторитетті сайттан алсаңыз жақсы болар еді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:38, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::Ок,кешірім сұраймын [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 18:08, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)

== Саламатсыз ба, мен уикилендіру талаптарына сай мақаланы (жүзжылдық соғыс)ішкі бөлімдерге бөлдім, бірақ неге ол өңдеуімді жоққа шығардыңыз?                                                                                                                                                                          ==

Мен &quot;Жүзжылдық соғыс&quot; мақаласының соңында тұрған уикилендіру қажет деген жерді басып, қандай өзгерістер енгізу керек екенің біліп, соның бір тармағына сәйкес мақаланы мазмұнына қарай ішкі бөлімдерге бөлдім, бірақ неге оны жоққа шығардыңыз ? [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 18:36, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)

:Бөлімдерді қайтардым [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:46, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::Қай бөлімдерді ? [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 19:02, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:::Эдуард, Каролинг, Ланкастер [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:05, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::::Неге???? [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:25, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::::Неге  [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:36, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
:::::Енді сіз соны анықтап '''білдіңізғо''', ал мен болсам өңдемеңізді жоққа шығарып жіберіппін. Қателік меннен кетсе мен сіздің жасағаныңызды қайтардым. Не үшін енді маған '''НЕГЕ''' деп жауап беріп тұрсыз? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:57, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)

== Неге менің толықтыруымды жоққа шығардыңыз  ==

Неге менің Алтын Орда тарихы деген мақаладағы толықтыруымды жоққа шығардыңыз???? [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:25, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)

:Сізге айтылдығо оңды-солды сілтеме қоймаңыз деп. Екіншіден дереккөздеріңіз дұрыс емес, құр сөйлем: '''Алтын Орда - Алып Империя, Әл Фараби атындағы қазақ ұлттық университеті'''. Сіздің ойыңызша бұл жақсы, авторитетті дереккөзбе? Осы ескертулерді ескеріңіз! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:53, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)
::Сонда сілтеме керек пе [[Қатысушы:Әбдіқадыр Асхат|Әбдіқадыр Асхат]] ([[Қатысушы талқылауы:Әбдіқадыр Асхат|талқылау]]) 20:58, 2024 ж. желтоқсанның 25 (+05)

== Елді мекен ==

Кеш жарық! Елді мекен үлгісіндегі ''Ел'' деген параметрге мемлекеттің атауын ғана көрсетеді (ешқандай суретсіз және сілтемесіз) [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 20:50, 2025 ж. қаңтардың 3 (+05)

:Кеш жарық! Сирияның туы өзгерген еді, сіз айтқандай жасадым басында, бірақ ескі туы шығып тұр. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:54, 2025 ж. қаңтардың 3 (+05)

== Дауыс беру ==
Сәлеметсізбе! [[Уикипедия:Таңдаулы мақалаға үміткерлер/Негізгі белдеу|Жаңа таңдаулы мақала]] және [[Уикипедия:Жақсы мақалаға үміткерлер/Науру|жаңа жақсы мақала]] үшін дауыс бере аласыз ба? --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 19:37, 2025 ж. қаңтардың 8 (+05)

:Саламатсыз ба [[Арнайы:Үлесі/87.255.222.246|87.255.222.246]] 11:13, 2025 ж. ақпанның 18 (+05)

== Thank you for being a medical contributors! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{| style=&quot;background-color: #fdffe7; border: 1px solid #fceb92;&quot;
|rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;vertical-align: middle; padding: 5px;&quot; | [[File:Wiki Project Med Foundation logo.svg|130px]]
|style=&quot;font-size: x-large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.5em;&quot; |'''The 2024 Cure Award''' 
|-
| style=&quot;vertical-align: middle; padding: 3px;&quot; |In 2024 you '''[[mdwiki:WikiProjectMed:WikiProject_Medicine/Stats/Top_medical_editors_2024_(all)|were one of the top medical editors in your language]]'''. Thank you from [[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med]] for helping bring free, complete, accurate, up-to-date health information to the public. We really appreciate you and the vital work you do! 

Wiki Project Med Foundation is a [[meta:Wikimedia_thematic_organizations|thematic organization]] whose mission is to improve our health content. '''[[meta:Wiki_Project_Med#People_interested|Consider joining for 2025]]''', there are no associated costs.

Additionally one of our primary efforts revolves around translating health content. We invite you to '''[https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/index.php try our new workflow]''' if you have not already. Our dashboard automatically [https://mdwiki.toolforge.org/Translation_Dashboard/leaderboard.php collects statistics] of your efforts and we are working on [https://mdwiki.toolforge.org/fixwikirefs.php tools to automatically improve formating].
|}

Thanks again :-)  -- [[mdwiki:User:Doc_James|&lt;span style=&quot;color:#0000f1&quot;&gt;'''Doc James'''&lt;/span&gt;]] along with the rest of the team at '''[[m:WikiProject_Med|Wiki Project Med Foundation]]''' 11:23, 2025 ж. қаңтардың 26 (+05)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Top_Other_Language_Editors_2024&amp;oldid=28172893 тізімін пайдаланып User:Doc James@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Саломе Зурабишвили ==
Бұл мақаланы неге жоясыз? Мен оны толықтырдым ғой. Сіз айтқан үлгіні және дереккөзді қостым, санаттарды толықтырдым. Неге басқа адамның еңбегіне соншама аяусыздық танытасыз? --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 18:49, 2025 ж. ақпанның 8 (+05)
Менімше, сіз оны еш себепсіз жойдыңыз. Өзіңізді соншама белсенді администратор ретінде танытқыңыз келсе, мақалаға жақсы-жақсы өңдемелер енгізбейсіз ба? --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 19:06, 2025 ж. ақпанның 8 (+05)

:Қаңтардың 25-інде жазғанда сізге мақаланы әліде толықтыру керек деп жаздым. Ақпарат өте аз, дымда жазылмаған деуге болады, сондықтанда менің алдымда мақалаға «жедел жойылсын» үлгісін қойып кеткен. Басқа тілді уикипедиядағы мақалалармен салыстырып қараңызшы. Мен сізге толықтыруға қарайған уақыт бердім. Неге мақаланы бастап, аяқтамай тастап кетесіз? Неге оны мен толықтыруым керек? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 21:13, 2025 ж. ақпанның 8 (+05)
:: Бес абзац аз емес, сіздікі дұрыс емес! Мен барлық кемшіліктерді жойдым, көлемін кез келген адам қоса алады, оның ішінде сіз де қоса аласыз. --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 18:01, 2025 ж. ақпанның 11 (+05)
:::Мақаланы қайтарамын, дұрысынан толықтыруға дайынсыз ба? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:05, 2025 ж. ақпанның 11 (+05)
::::Мақаланы еш шартсыз қайтару керек! Бірақ мен толықтырамын ... --[[Қатысушы:Мира Белль|Мира Белль]] ([[Қатысушы талқылауы:Мира Белль|талқылау]]) 18:09, 2025 ж. ақпанның 11 (+05)
:::::Қайтардым. Басқа тілдегі уикипедиялардан қарап толықтырсаңыз болады. Негізі дұрысынан ақпарат еңгізсе жақсы үлкен мақала шығады. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:14, 2025 ж. ақпанның 11 (+05)

== Notice of expiration of your rollbacker right ==

&lt;div dir=&quot;ltr&quot;&gt;Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission &quot;rollbacker&quot; (Шегіндірушілер) will expire on 2025-03-17 07:50:35. Please renew this right if you would like to continue using it. &lt;i&gt;In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]&lt;/i&gt; [[Қатысушы:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Қатысушы талқылауы:Leaderbot|талқылау]]) 00:42, 2025 ж. наурыздың 11 (+05)&lt;/div&gt;

== Фотосуреттер бойынша ==

Қайырлы күн! [[Әл-жәбрдің атасы]] атты қазақ тілінде шығатын ғылыми журнал туралы жазған едік. Алайда ондағы фотосуреттерді белгісіз себеппен алып тастаған. Сізден мына суреттерді қалпына келтіруіңізді сұраймын:
*Жаңа журнал.jpg 
*Журнал таныстырылымы.jpg 
*Журнал оқыған бала.jpg
[[Қатысушы:Бейсенбинова Салта|Бейсенбинова Салта]] ([[Қатысушы талқылауы:Бейсенбинова Салта|талқылау]]) 13:14, 2025 ж. наурыздың 14 (+05)

== Request for Template Deletion ==

Hello 1nter pares,
I hope you're doing well. Thank you again for your help with the Барунди article deletion earlier. I recently moved the contents of two templates to correctly spelled versions and would like the old, misspelled ones deleted:

[[Үлгі:Country data Democratic republic of the Congo]] (should be [[Үлгі:Country data Democratic Republic of the Congo]])

[[Үлгі:Country data Әзірбайжан]] (should be [[Үлгі:Country data Әзербайжан]])

Since these old versions are no longer needed, could you help delete them? Let me know if any further clarification is needed. Thanks in advance! Best regards. [[Қатысушы:OperationSakura6144|OperationSakura6144]] ([[Қатысушы талқылауы:OperationSakura6144|талқылау]]) 15:28, 2025 ж. наурыздың 27 (+05)

:Hi, it's done! [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:33, 2025 ж. наурыздың 27 (+05)

== Лужникидегі трагедия ==

Қайтыс болған адамдардың тізімің неге жойып тастаған едіңіз? [[Қатысушы:Zhantayevraiymbekd|Zhantayevraiymbekd]] ([[Қатысушы талқылауы:Zhantayevraiymbekd|талқылау]]) 23:01, 2025 ж. сәуірдің 16 (+05)

:Кесте жасап еңгізген екенсіз, байқамай қалыппын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:06, 2025 ж. сәуірдің 16 (+05)

== CEE Meeting 2025 ==

Сәлеметсізбе. Биыл Грекияның Салоники қаласында CEE Meeting 2025 конференциясы болады. Біздің қауымдастық атынан 2 делегат қатыса алады. [[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар#CEE_Meeting_2025|Мына бетте]] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|Muzaffar Turgunov]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 23:21, 2025 ж. мамырдың 15 (+05)

:Дайын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:28, 2025 ж. мамырдың 16 (+05)

== InDrive / inDrive ==

Сәлеметсіз бе! Мен мақала атауындағы бас әріпті кіші әріпке ауыстырдым, себебі бұл компанияның ресми атауы. Егер inDrive атауы барлық жерде осылай жазылса, неге менің түзетуімді жоққа шығардыңыз? Жауап бергеніңізге ризамын. [[Қатысушы:Alothav|Alothav]] ([[Қатысушы талқылауы:Alothav|талқылау]]) 20:46, 2025 ж. мамырдың 21 (+05)

:Қайырлы кеш! Байқамай қалыппын, өңдемеңізді кері қайтардым. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:54, 2025 ж. мамырдың 21 (+05)

== Join us at the Next CEE Catch up! Learn about Temporary accounts! ==

Hi everyone, 

We want to announce the tenth '''[[:m:Wikimedia CEE Hub/Catch up|CEE Catch Up]]''' session, which will be dedicated to the '''Temporary accounts''', as this important change is going to affect every Wikipedia soon, so it is important for patrollers and functionaries like you to understand this change. On wikis where temporary accounts are enabled, IP addresses of unregistered editors are not visible publicly. Only those who fight spam, vandalism, harassment and disinformation have access to IP addresses there.

The session will take place on '''10th of June 2025, 18:00-19:00 CEST''' (check your ''[https://zonestamp.toolforge.org/1749571200 local time]'').

If you are interested in this topic, then '''[[:m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|sign-up for the session here]]'''.

[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 16:17, 2025 ж. мамырдың 29 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Эрнест Төреханов ==
Ассаламуалейкүм! Мына мақаланы не себеппен жоюға ұсынатыныңды түсіндіре аласың ба? Бас-аяғы бар мақала ғой... --[[Қатысушы:Джамбульский|Джамбульский]] ([[Қатысушы талқылауы:Джамбульский|талқылау]]) 15:26, 2025 ж. маусымның 12 (+05)

== Мақалаларды жартылай қорғау ==

Сәлеметсізбе Қазақша Уикипедияның администраторы!
Сіз менің [[Эрдэнэт қаласы]] [[Яковлев Як-40]] [[Яковлев Як-42]] [[Zhezkazgan Air]] [[Жетісу Әуекомпаниясы]] деген беттерді 1 айға жартылай қорғауға сұраймын. [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 12:05, 2025 ж. шілденің 5 (+05)

:Қайырлы күн! Дайын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:11, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
::Меніңше тіркелгісі барлар менің беттерімді бұзып тастайды сондықтан. Жартылай қорғау емес. Толық қорғау қылдырып беріңіз. 25 күнге [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 12:26, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
:::Ешкім ештеңені бұзбайды. Мақалаларыңызды алаңсыз жаза беріңіз. Бұзақылық болып жатырса, біздер, администраторлар бармыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:48, 2025 ж. шілденің 5 (+05)
::::жақсы [[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 16:10, 2025 ж. шілденің 5 (+05)

== Адай ата туралы мақаладағы ақпаратты жою ==

Қайырлы күн! Менің [[Адай ата]] туралы дереккқөздермен тастап кеткен мақаламның кетіру себебі неде? [[Қатысушы:Aday Aitkul|Aday Aitkul]] ([[Қатысушы талқылауы:Aday Aitkul|талқылау]]) 12:17, 2025 ж. шілденің 16 (+05)

:Дереккөздерге сүйенген болсаңыз да кейбір жерлерін дұрыс толықтырмапсыз. Сосын... менің білуімше Адайдың әкесі Елтай болу керек. Аңыздың бәрінде солай жазадығой. Шежірешілерде соны айтады. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 12:31, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
::Барлығы дереккөздерге сүйініп жазылған. Шежірелерде 2 нұсқа-да кездеседі. Жәнеде мен сол 2 нұсқаны да дәлелдеген болатынмын. Ж. Сәбитов Адайлардың қанын алып тексерген, субкладпен басқа-да алшындармен бірдей болды(C2-M48). Демек Бүткіл Байұлы Әлімұлылардың түпкі атасы бір [[Алау батыр]], ал егер Елтайды әкесі деп алатын болсақ онда олда алшын болуы керек. 
::Өтініш мен мақаладағы қалдырған дереккөздерді қарап өту.  [[Қатысушы:Aday Aitkul|Aday Aitkul]] ([[Қатысушы талқылауы:Aday Aitkul|талқылау]]) 12:57, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
:::Қарсылық жоқ. Қанымыз С2-М48, иә. Тек қана жазылуы уикипедия стиліне келмейді екен, сол үшін кері қайтардым. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 13:16, 2025 ж. шілденің 16 (+05)

== Growth features - Mentorship and Community updates ==

Hi everyone, 

Wikimedia Foundation worked on evolving some of the growth features, primarily dedicated to the newcomers in our movement and communities. If you do not know, everyone can access them, activating them from Preferences (in the below of the page).

You can learn about these features '''[[mw:Growth|here]]'''.

CEE Hub is contacting you (patrollers/admins) directly as we would like to bring to your attention two of these features that we think can be useful for your community: '''[[mw:Growth/Mentor dashboard|Mentorship]]''' and '''[[mw:Growth/Community Updates|Community Updates]]'''.

We noticed that the majority of the CEE language editions of Wikipedia does not have active one of these features, so we are encouraging you to check whether your wiki has these features and if not to begin community discussion if you want to introduce them to your editors. If you want to check it, you need to go to the Special:CommunityConfiguration page on your wiki, where all of the growth features are listed.

If you need more support with this, please contact Growth team [[mw:Growth/Team|here]].

--[[User:TRistovski-CEEhub|TRistovski-CEEhub]] ([[User talk:TRistovski-CEEhub|талқылау]]) 17:29, 2025 ж. шілденің 16 (+05)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=28802724 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Үлгі жою ==

Сәлеметсізбе, мен [[Үлгі:Байрақ/Қонаев қаласы]] деген жасағанын негізі түпнұсқасы [[Үлгі:Байрақ/Қонаев]] болған. Мен сол Қонаев дегенді ашсам Дінмұхамед Қонаев туралы шығып тұр. Ал Қонаев қаласы деп жазсам, басқа қалалардың үлгісінде *қаласы* деген жазу болмайды (тек қала атауымен ғана жазылып тұрады).
Осы бетті жойып бере аласызба. Негізі бетті өзім жылжыттым[[Қатысушы:MuratbekErkebulan|MuratbekErkebulan]] ([[Қатысушы талқылауы:MuratbekErkebulan|талқылау]]) 08:44, 2025 ж. тамыздың 3 (+05)

== Invitation for a session &quot;Tools and features for Users with Extended Rights&quot; ==

Hi, you are receiving this invitation as you are either patroller and/or admin in your community and [[:m:Wikimedia CEE Hub|CEE Hub]] is preparing a session called '''Tools and features for Users with Extended Rights''', which we think that it will be interesting for you.

The session is organised by the CEE Hub along with Wikimedia Foundation’s Movement Communications regional specialist Natalia Szafran-Kozakowska. Speakers in the session are Product Managers and Software Engineers from Wikimedia Foundation, so you will hear recent updates, new developments, and they will answer questions. So, please think what you want to ask them and come to the session.

The session will be held on '''Tuesday, December 2nd, 2025 at 17:00 CET'''. Please register yourself '''[[:m:Event:CEE Catch Up: Tools for Users with Extended Rights|here]]'''.

If you have any questions, please contact me. --[[Қатысушы:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Қатысушы талқылауы:MediaWiki message delivery|талқылау]]) 18:45, 2025 ж. қарашаның 19 (+05) (on behalf of the CEE Hub)
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/CEE_admins&amp;oldid=29165186 тізімін пайдаланып User:TRistovski-CEEhub@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== '''Уикипедия: 25''' ==

Уикипедияның [[Уикипедия:25 жылдық мерейтой|25 жылдық мерейтойын]] тойлауға шақырамыз [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 14:31, 2026 ж. қаңтардың 9 (+05)

== Орфографиялық қате ==

Сәлеметсіз бе. Неге менің [[Газ турбиналы кеме]] бетіне жасаған өңдемемді қайтарып тастадыңыз? Қазақ тілінің орфографиялық ережесіне сәйкес бастауыш пен баяндауыш арасына [[дефис]] (-) емес ұзын сызық (—, [[сызықша]]) қолданылады. Мысалы, &quot;Алма — жеміс&quot;. Сондықтан өзгеріс әдейі жасалды. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 20:20, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)

:Мана қарағанымда сіз дефис қойған сияқтысыз. Сосын олай көп үлгі қоюдың қажеті жоқ, жалпы мақала ескі, қаралымы да аз екен, жойылатын мақалалар тізіміне кіреді-ау. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:37, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)
::«Қаралымы аз» деген уәж Уикипедияда жою критерийі болып саналмайды. Мақаланың жойылуы тек маңыздылық пен дереккөздерге байланысты.
::Үлгілерге келсек, олар мақаладағы нақты мәселелерді көрсету үшін қойылды. Егер белгілі бір үлгі артық деп есептелсе, нақты қайсысы және не себепті екенін көрсетсеңіз, талқылауға дайынмын. Әрі қазақ тіліндегі Уикипедияда [[en:Template:Multiple issues]] сияқты үлгілер жоқ сондықтан әр қатені жеке үлгімен көрсеттім. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 23:06, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)
:::Әрине, бірақ бұл мақалада бірнеше ұсақ қате емес, бір негізгі проблема бар. Тақырыптың энциклопедиялық маңыздылығы да, мазмұны да дереккөздермен расталмаған. Мәтін 2014 жылдан бері жаңартылмаған, ешқандай сенімді дереккөз көрсетілмеген, ішкі уикисілтемелер жоқ және жалпы құрылымы энциклопедиялық стандартқа сай емес. Осындай жағдайда бірінен соң бірін бірнеше техникалық үлгі қоюдан гөрі, осы түпкі мәселені көрсететін жинақталған белгі маңыздылығы немесе жоюға ұсыныс орынды деп санаймын. Сонымен қатар «сурет жоқ» деген үлгінің қойылуы да бұл жерде маңызды емес, өйткені Уикипедияда иллюстрациясы жоқ, бірақ толыққанды әрі маңыздылығы мойындалған мақалалар өте көп. Суреттің болмауы жоюға немесе мазмұн сапасын бағалауға әсер ететін критерий емес, ол тек екінші реттік, безендіру деңгейіндегі мәселе. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:30, 2026 ж. қаңтардың 14 (+05)
::::Дегенмен өңдеудің толықтай алдыңғы нұсқаға қайтарылуы орфографиялық түзетулерді де жойды. Ал бастауыш пен баяндауыш арасындағы сызықша — тілдік ереже, ол мақаланың маңыздылығына тәуелсіз.
::::Егер бірнеше үлгілердің орнына нақты жинақталған үлгіні қолдану дұрыс деп санасаңыз, қай үлгіні қолдануды ұсынатыныңызды нақтыласаңыз жөн болар еді. Қазақша Уикипедияда [[en:Template:Multiple issues]] үлгісі болмағандықтан, бар құралдармен мәселені көрсетуге тырыстым. [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 14:45, 2026 ж. қаңтардың 17 (+05)

== Уикипедия:25  ==

[[Уикипедия:25 жылдық мерейтой|Уикипедияның 25 жылдық мерейтойы]] құтты болсын! [[Қатысушы:RaiymbekZh|RaiymbekZh]] ([[Қатысушы талқылауы:RaiymbekZh|талқылау]]) 09:49, 2026 ж. қаңтардың 15 (+05)

== Notice of expiration of your sysop right ==

&lt;div dir=&quot;ltr&quot;&gt;Hi, as part of [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], this is an automated reminder to let you know that your permission &quot;sysop&quot; (Администраторлар) will expire on 2026-01-22 18:04:26. Please renew this right if you would like to continue using it. &lt;i&gt;In other languages: [[:m:Special:MyLanguage/Global reminder bot/Messages/default|click here]]&lt;/i&gt; [[Қатысушы:Leaderbot|Leaderbot]] ([[Қатысушы талқылауы:Leaderbot|талқылау]]) 00:41, 2026 ж. қаңтардың 16 (+05)&lt;/div&gt;

== Translation request ==

Hello, 1nter pares.

Can you translate and upload the articles [[:ru:Базардюзю]] and [[:ru:Флегрейские поля]] in Kazakh Wikipedia?

Yours sincerely, [[Қатысушы:Kurcke|Kurcke]] ([[Қатысушы талқылауы:Kurcke|талқылау]]) 14:45, 2026 ж. наурыздың 7 (+05)

:Hello, yes, I will do it in the near future. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:10, 2026 ж. наурыздың 7 (+05)
:Hello! Thank you for your patience. I've completed the translations and uploaded both articles ([[Базардюзю]], [[Флегрей алаңдары]]) to Kazakh Wikipedia. Feel free to reach out if you need more translations. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:36, 2026 ж. наурыздың 21 (+05)
::Thank you very much for the articles. [[Қатысушы:Kurcke|Kurcke]] ([[Қатысушы талқылауы:Kurcke|талқылау]]) 01:47, 2026 ж. наурыздың 21 (+05)

== Уики-марафонға қатысу ==

@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] мен уики-марафонға қалай қатысамын мені шақырып тұр. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 20:30, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)

:[[Уикипедия:Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026|Уики-марафон]] ережелерімен танысыңыз, бір оқып, қарап шығыңыз. Сол кезде бәрі түсінікті болады. Сосын ол бетке артық нәрсе жазып жүрмеңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:45, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] неге өңдеуге болмайды екен? Қатысқысы келгендер тізімге өз атын жазып жазған мақлаларының сілтемелерін жазып отырады емес пе? &lt;em&gt;&lt;span style=&quot;text-shadow:0px 0px .3em LightSkyBlue;&quot;&gt;[[Қатысушы:Arystanbek |А&lt;font color=&quot;#DA500B&quot;&gt;rys&lt;/font&gt;тan&lt;font color=&quot;#10AD00&quot;&gt;bek&lt;/font&gt;]]&lt;/span&gt;&lt;/em&gt; ([[Қатысушы талқылауы:Arystanbek|талқылауы]]) 20:47, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
:::Оны білемін ғой. Бұл қатысушы жаңадан келген, алдынғы өңдемелерін қарап шықсаң болады, артық ештеңе жазып қоймасын дегенім. Өзі біледі, ескерттік. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:49, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] неге менің жазғанымды алып тастадыңыз бетте [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:22, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
:::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] неге сол мақаланы жоққа шығара бересіз? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 22:51, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
::::::Неден бастасам екен... Сұрақ қойюын қоясын, мен жауап беремін, басқа қатысушы жауап береді. Оның бәріне түсіндім дейсің. Бірақ шынында кері жасайсың. Мана ескерттім, уики-марафон бетіне артық нәрсе жазба деп. Ал сен оны өңдеп (дұрыс болса жақсы) Дина Нұрпейісова мақаласын жаздым деп қойыпсың. Сосын [[Дина Нұрпейісова]] бұл айдау беті, оған олай ақпарат қоспайсың. Күндіз неге мақалаға біріктіру үлгісін қойдың десем, үлгіні «жәй» қойдым деп жауап бердің. Бұның алдында қаншама ескерту алдың? Бірнеше рет бұғатталдың, менің және басқа да админ тарапынан. Келесіде ұзағынан бұғаттайтын шығармын, ренжіме. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:08, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
:::::::Келесіде енді қайталанбайды бұғаттамаңызшы алдағы уақытта мақала жазғанда біріктіру үлгісін қоссам сізге себебін түсіндіремін  [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 23:15, 2026 ж. наурыздың 11 (+05)
::::::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] тағы бір сұрайын дегенім осы уики-марафонда қатысушы, мақала, мақала саны, ұпай, осыларды қалай жазуға болады. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 00:13, 2026 ж. наурыздың 12 (+05)
:::::::::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] кейбір мақалаларда қате бар екен соны түзетіп жібердім. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 12:09, 2026 ж. наурыздың 13 (+05)

== Қазақстандағы референдум (2022) ==
Қайырлы түн! Мен мына мақалаға деректер қосып едім, сіз жойыпсыз. Бұның себебі неде? --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 01:53, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)

:Қайырлы түн! Мен сіздің өңдемеңізді кері қайтардым, себебі мақала 2022 жылғы референдум туралы, ал 2026 жылға қатысты ақпарат басқа оқиғаға жатады. Мұндай мәліметтерді негізгі мәтінге қоспай, қажет болса «Тағы қараңыз» бөлімінде көрсету дұрыс болады. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:56, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
::Енді екі референдум да бір тақырыпта болып, екеуі де Қазақстанда өтіп, оларды бір адам ұйымдастырғаны туралы жазғаным екі мақаланың өзара байланысын ашпай ма?! --[[Қатысушы:Елмұрат Х|Елмұрат Х]] ([[Қатысушы талқылауы:Елмұрат Х|талқылау]]) 02:15, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)

== Қателерді түзету ==

@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] казак деген сөз дұрыс емес қазақ деп жазылуы керек [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 17:07, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)

:Казак деген сөз бар. Қарап, ізден. Мақалалардағы сөздерді неге өзгертіп жатырсың?
:Сосын мынау менің соңғы ескертуім саған, осыдан кейін 3 айға не 1 жылға бұғаттаймын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:18, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
::Жарайды, түсіндім [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 17:21, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)
:::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] Қаратау Өмірзақұлы мақаласында балғымбав деген дұрыс жазылмаған түзетіп жіберейін бе? [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 19:43, 2026 ж. наурыздың 14 (+05)

== [[Әділет Оңласынұлы Имамбеков]] жайлы өзгертістер бойынша талқылау ==

Қайырлы күн, сіз 16.03 күні, [[Әділет Оңласынұлы Имамбеков]] жайлы соңғы жасаған өзгерістерді жоққа шығарыпсыз, не себепті және қайта қалпына келтірсе болады ма? [[Қатысушы:Yernur055|Yernur055]] ([[Қатысушы талқылауы:Yernur055|талқылау]]) 16:21, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)

:Қайырлы күн, себебін өңдеп жатырған қатысушыға жазып едім. Қарамаған сияқты. Қосқан сөйлем энциклопедиялық стильге сәйкес келмейді. Уикипедияда оқиғаның процесін емес, тек фактіні ғана беру керек. Сондықтан «таңдап, құжаттарын тапсырды», «үздік оқыды» сияқты баяндау сипатындағы тіркестер қолданылмайды. Соны ескерсеңіздер. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:57, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
::Ол кісі &quot;Жауап бердім, бірақ жауабымды дұрыс отправить ете алмадым ау деймін&quot; дейді. Жақсы, алдағы толықтыруларымызда сіздің ескертпелеріңізді ескереміз. Бұдан ары қарата жаңа материалдарды мен жүктейтін боламын, сондықтан ескертпелеріңізді маған жіберіп тұруыңызды өтінем. Бүгін қосымша материалдар жүктейміз, соны да қарап, бағалауыңызды сұраймын [[Қатысушы:Yernur055|Yernur055]] ([[Қатысушы талқылауы:Yernur055|талқылау]]) 18:21, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
:::Жақсы [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:53, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
::::https://drive.google.com/drive/folders/1ZyKAocMgSIhGy3mBRgR_BfpJCpISx5m1?usp=drive_link
::::Осы файлдағы, вклейка 01,02,03 бөлімдегі суреттерді дереккөз ретінде қолдануға болады ма? 
::::Мысалға &quot;Бүкілресейлік олимпиада кезіндегі жетістігі&quot;, &quot;Университетті(МФТИ) үздік бітіргені жөніндегі дипломы&quot; осылардың барлығы бір жерде жиналып тұр, егер олай болмайды десеңіз, онда соларды қалай дереккөз ретінде тіркеуге болады [[Қатысушы:Yernur055|Yernur055]] ([[Қатысушы талқылауы:Yernur055|талқылау]]) 23:59, 2026 ж. наурыздың 17 (+05)
::::Қайырлы кеш, қарап жібере аласыз ба өтініш [[Қатысушы:Yernur055|Yernur055]] ([[Қатысушы талқылауы:Yernur055|талқылау]]) 00:39, 2026 ж. наурыздың 19 (+05)

== Біріктіру ==

Қайырлы күн! [[Абдырақ құс]] мақаласын жойып бере аласыз ба? [[Абдырық]] мақаласының дубликаты екен. Негізгі мәліметтерді [[Абдырық]] мақаласына көшіріп қойдым [[Қатысушы:Wikuiser|Wikuiser]] ([[Қатысушы талқылауы:Wikuiser|талқылау]]) 14:07, 2026 ж. наурыздың 19 (+05)

:Қайырлы күн! Жойылды. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 15:05, 2026 ж. наурыздың 19 (+05)

== 1 ==

Сәлеметсіз бе! [[2026 жылғы қысқы Олимпиада ойындары]] мақаласындағы Мықтыбектің түзетулерін кері қайтаруыңызды (откат) сұраймын. Бұл жерде атауын өзгерту емес, дәл осы кері қайтару әрекеті қажет. Немесе [[2026 Қысқы Олимпиада ойындары]] нұсқасын қалпына келтіріңіз. Өйткені ол беттің атын өзгертпеген, тек мазмұнын авторлықты көрсетпестен көшіре салған. 
Сонымен қатар, осы тізімдегі маңыздылық критерийлеріне сәйкес келмейтін мақалаларды жоюды сұраймын [[Қатысушы_талқылауы:Мықтыбек_Оразтайұлы#Қатысушының_шағымы]] [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 19:53, 2026 ж. наурыздың 21 (+05)

:? [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 21:11, 2026 ж. наурыздың 23 (+05)
:Сіз тізімдегі мақалаларды өшіресіз бе? Қанша рет сұрауға болады? Шешім дауыс беру арқылы қабылданды ғой. Ал ол болса талқылау бетін өшіруге тырысып жатыр [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 02:05, 2026 ж. мамырдың 8 (+05)
::Ұмытып кетіппін. Бүгін жоямын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:55, 2026 ж. мамырдың 8 (+05)
:::Өшіріп болғанша жыл өтетін шығар [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 16:01, 2026 ж. мамырдың 11 (+05)
::::Тағы бар ма? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:07, 2026 ж. мамырдың 11 (+05)
:::::[[Эльмира Наурызбайқызы Жүсіпова]], [[Асылзат Ералықызы Қамбарбекова]], [[Салтанат Мадиярқызы]], [[Айгүл Жұмабекқызы Әуелбаева]], [[Қайрат Абдыкаемович Ахсамбиев]], [[Әлия Нұрмұхаметқызы Макеева]], [[Руслан Қалдыбайұлы Қошқарбаев]], [[Айгерім Ерсұлтанқызы Датқабай]], [[Сүндет Мұратбекұлы Сейітов]], [[Арайлым Сайрамбайқызы Мұратәлиева]], [[Гүлбану Есенқызы Майғарина]], [[Жеңісбек Зайытбекұлы Жекебаев]], [[Лаура Аманғалиқызы]], [[Айгерім Алтынбайқызы Сәрсенбаева]], [[Айгерім Халмурадқызы Умарова]], [[Қайрат Құрманбаев]], [[Арайлым Сағынтайқызы Сағынтай]], [[Ақбота Батырбекқызы Бейбітбек]], [[Сәбит Қадырбекұлы Сапарбеков]] [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 17:45, 2026 ж. мамырдың 11 (+05)
:::::Тағы ұмытып қалдың ба? [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 10:23, 2026 ж. мамырдың 14 (+05)
::::::Жоқ, тізім үшін рақмет. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 18:30, 2026 ж. мамырдың 14 (+05)
:::::::? [[Қатысушы:TalgatSnow|TalgatSnow]] ([[Қатысушы талқылауы:TalgatSnow|талқылау]]) 23:36, 2026 ж. мамырдың 29 (+05)

== AutoWikiBrowser өзімнің аккаунтыма рұқсат сұрау ==

@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] @[[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] осы аккаунтыма AutoWikiBrowser жұмыс жасауға рұқсат беріңізші. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:21, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)

:Себебін айттым ғой, берілмейді. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:23, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
::Басқа қатысушыларда қолданып жүр ғой. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:23, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
:::@[[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] бот жүргізбей өзімнің аккаунтыма AutoWikiBrowser жұмыс жасауға рұқсат бересіз ба. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:40, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
::::Басқалардан сұрап көрші. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 16:49, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)
:::::Жақсы. [[Қатысушы:Rasulbek Adil|Rasulbek Adil]] ([[Қатысушы талқылауы:Rasulbek Adil|талқылау]]) 16:50, 2026 ж. наурыздың 26 (+05)

== Тексерістен өту ==

Кеш жарық! Кері қайтарып, тексеруден өткізіңізге көп рахмет! ''Гүлсім Сейітжафарқызы Асфендиярова'' тексерістен алыпсыз, алайда мақала шала ғой. Реттедім, келесі жолы олай асықпаңыз [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 00:56, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)

:Кеш жарық! Рақмет! Иә, ''Гүлсім Сейітжафарқызы Асфендиярова'' мақаласын әлі де реттеп, өңдейтін шығармын. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:04, 2026 ж. наурыздың 27 (+05)

== Үлгі ==

Кеш жарық! бәрі дұрыс шығар, мақалаларға пайдалып көріңіз. Қателіктер шығып жатса көмектесемін [[Қатысушы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#4682B4; font-family:Hobo Std; font-size:120%&quot;&gt;Kasymov&lt;/span&gt;]]&lt;sup&gt;  &lt;big&gt;[[Қатысушы талқылауы:Kasymov|&lt;span style=&quot;color:#FF4500; font-family:Hobo Std;&quot;&gt;Т&lt;/span&gt;]]&lt;/big&gt;&lt;/sup&gt; 01:28, 2026 ж. сәуірдің 6 (+05)

:Зертхана бетімде шығарып қойдым, туған күні дегендері шықпай тұр. Сосын кейбір параметрлерге дым жазбасамда бос орын шығып тұр. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 01:30, 2026 ж. сәуірдің 6 (+05)

== Ледник Мраморная стена ==

Прошу вернуть мои правки в названии ледника [[Мәрмәрлі қабырға мұздығы]]. Есть официальный реестр географических объектов Алматинской области 2014 года, где данный ледник НЕ ПЕРЕВОДИТСЯ на казахский. Данный реестр не распространяется по открытой лицензии, что не является преградой для проверки моего утверждения. А текущее название пришло из Казахской энциклопедии, в которой слишком много ошибок и не ясно, как такой стыд вообще ушел в печать. [[Қатысушы:On The Hidden Mountain|On The Hidden Mountain]] ([[Қатысушы талқылауы:On The Hidden Mountain|талқылау]]) 21:26, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)

:Біріншіден, мақала атауын түбегейлі өзгерту алдын ала талқылаусыз жүргізілмеуі тиіс. Мұндай өзгерістер қауымдастық деңгейінде, қажет болған жағдайда әкімшілердің қатысуымен талқылануы тиіс. Екіншіден, сіз келтірген 2014 жылғы географиялық нысандар реестрі ашық қолжетімді емес, сондықтан оны басқа қатысушылар тексере алмайды. Тексерілмейтін дереккөздер Уикипедияда дәлел ретінде қабылданбайды. Үшіншіден, қазіргі «Мәрмәрлі қабырға мұздығы» атауы жарияланған дереккөзге негізделген. Қазақ энциклопедиясы Уикипедияда қолданылатын беделді дереккөздердің бірі болып саналады, сондықтан ондағы мәліметтер негіз ретінде қабылданады. Сондықтан атауды өзгерту үшін алдымен талқылау жүргізіп, тексерілетін және сенімді дереккөздер ұсыну қажет. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 22:30, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)
::Позволю с Вами не согласиться: [[:ru:Википедия:Проверяемость|Проверяемость]] информации не следует путать с её доступностью в Интернете. РГО Алматинской области был опубликован ПОЗЖЕ Энциклопедии на казахском, также документ является профильным, касающимся только географии отдельной области. Вы можете подать заявку в соответствующий гос орган и получить к нему доступ. [[Қатысушы:On The Hidden Mountain|On The Hidden Mountain]] ([[Қатысушы талқылауы:On The Hidden Mountain|талқылау]]) 22:54, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)
:::[https://www.zin.ru/animalia/Coleoptera/rus/kazgeonm.htm Понимаю, это сложнее, чем отменять правки с телефона] но вот есть этот реестр на стороннем сайте, можете пользоваться [[Қатысушы:On The Hidden Mountain|On The Hidden Mountain]] ([[Қатысушы талқылауы:On The Hidden Mountain|талқылау]]) 23:12, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)
::::Тағы да қайталап айтамын, бұл жердегі сіздің бірінші қателігіңіз, мақала атауын талқылаусыз түбегейлі өзгертуіңіз. Мұндай шешімді өз бетіңізше қабылдауға болмайды. Сіз келтірген реестрге қатысты, тіпті ол дұрыс болғанның өзінде, атауды біржақты өзгертуге жеткілікті негіз болып табылмайды. Мұндай жағдайларда бірнеше сенімді дереккөздер қарастырылып, атау қауымдастық деңгейінде талқылануы тиіс. Қазіргі «Мәрмәрлі қабырға мұздығы» атауы жарияланған беделді дереккөзге негізделген, сондықтан ол талқылаусыз өзгертілмеуі керек. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 23:43, 2026 ж. сәуірдің 22 (+05)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:06, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05) &lt;/div&gt;
&lt;!-- https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472432 тізімін пайдаланып User:Keegan (WMF)@metawiki деген хабарлама жіберген --&gt;

== Уики-марафон жайлы ==

Сәлеметсіз бе, қайырлы кеш! Уики-марафонға байланысты бір сұрағым болып тұр. «Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері» уики-марафонға арналған өзімнің мақалаларымда «Тексерілмеген мақала» деген шаблон тұрса, марафонға қатысуға бола ма? Әлде бұндай шаблонмен мақала есептелмей кетеді ме? Рахмет!  [[Қатысушы:Tuttiorchestra687|Tuttiorchestra687]] ([[Қатысушы талқылауы:Tuttiorchestra687|талқылау]]) 17:47, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05)

:Сәлеметсіз бе, «Тексерілмеген мақала» үлгісі болса да мақала болып санала береді. Ең бастысы жазған мақалаларыңызды марафон кестесіне еңгізуді ұмытпаңыз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:50, 2026 ж. сәуірдің 29 (+05)

== Мақала бастау ==

Қазір жаңа мақала бастауға бола ма? [[Арнайы:Үлесі/&amp;#126;2026-29781-25|&amp;#126;2026-29781-25]] ([[Қатысушы талқылауы:&amp;#126;2026-29781-25|talk]]) 13:35, 2026 ж. мамырдың 17 (+05)

:Қайырлы күн! Мақала жазу үшін сізге 50 өңдеме жасау қажет. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 13:38, 2026 ж. мамырдың 17 (+05)

== CEE MEETING 2026 ==

Кеш жарық. [https://kk.wikipedia.org/wiki/%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC/%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80#TheNomadEditor_(Muzaffar_Turgunov) CEE MEETING 2026] өз дауысыңызды қалдырсаңыз. [[Қатысушы:TheNomadEditor|TheNomadEditor]] ([[Қатысушы талқылауы:TheNomadEditor|талқылау]]) 18:55, 2026 ж. мамырдың 20 (+05)

== Мақаланы көшіріп жазу ==

Жасанды интеллект мысалы ChatGPT ден алынған жауаптарды мақаланы көшіріп жазуға бола ма? [[Арнайы:Үлесі/&amp;#126;2026-31518-57|&amp;#126;2026-31518-57]] ([[Қатысушы талқылауы:&amp;#126;2026-31518-57|talk]]) 19:52, 2026 ж. мамырдың 26 (+05)

:Қайырлы кеш, болмайды. Жасанды интеллекттің өзі ақпаратты уикипедиядан алады. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 19:55, 2026 ж. мамырдың 26 (+05)
::ChatGPT жазады уикипедияға сай қылып жазамын дейді. [[Арнайы:Үлесі/&amp;#126;2026-31518-57|&amp;#126;2026-31518-57]] ([[Қатысушы талқылауы:&amp;#126;2026-31518-57|talk]]) 20:03, 2026 ж. мамырдың 26 (+05)
:::Сөйлемдерді түзетуге болмаса тек. Жалпы ол ақпараттың дереккөзін қалай табасын сосын? [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 20:45, 2026 ж. мамырдың 26 (+05)

== Сен деп сөйлеу ==

Кейбір қатысушыларға «сен» деп сөйлеу мәдениетсіздік болуы мүмкін. [[Қатысушы:Nurbek2007|Nurbek2007]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurbek2007|талқылау]]) 20:47, 2026 ж. маусымның 6 (+05)

== Жоюға ұсыныс ==
Ассалаумағалейкүм! [[Тоғыздан үшінші патшалық]] деген мақала өте күмәнді екен. Ондағы дереккөздердің бірі сілтеме емес, ал екіншісінде қозғлған тақырып бойынша ештеме жазылмаған. Жалпы бұл тақырып бізге жат және сапасыз етіп жазылған. Сондықтан оны жойған дұрыс болады деп санаймын! --[[Қатысушы:Nurislam 93|Nurislam 93]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurislam 93|талқылау]]) 17:48, 2026 ж. маусымның 14 (+05)

:Уағалейкүмассалам. Асығыс шешім қабылдамайық, мақаланы жоймас бұрын авторға мақаланы толықтыру-жетілдіру жайлы жазып көрсеңіз. [[Қатысушы:1nter pares|1nter pares]] ([[Қатысушы талқылауы:1nter pares|талқылау]]) 17:57, 2026 ж. маусымның 14 (+05)

Қалай түсінбейсіз, бұл мақаланы толықтыру емес, жою керек. Еш маңызы жоқ, сапасыз мақала ғой. --[[Қатысушы:Nurislam 93|Nurislam 93]] ([[Қатысушы талқылауы:Nurislam 93|талқылау]]) 18:23, 2026 ж. маусымның 14 (+05)

== Help ==

[[en:Gaza genocide|This]] article is missing from the Kazakh Wikipedia. Could you please help me make it available in Kazakh? Thank you. [[Қатысушы:جودت|جودت]] ([[Қатысушы талқылауы:جودت|талқылау]]) 19:33, 2026 ж. маусымның 18 (+05)</text>
      <sha1>dri8572kogmc9edifnmlza162ko7xkf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дайти-Маунтин ұлттық саябағы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>733716</id>
    <revision>
      <id>3619599</id>
      <parentid>3436314</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T19:10:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619599</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6896" sha1="izt233c78cwnxzme1h5eqni2i9c9eo1" xml:space="preserve">{{Қорық аймағы
 |Атауы                  = Дайти-Маунтин ұлттық саябағы
  |Төл атауы             = {{lang-sq|Parku Kombëtar «Mali i Dajtit»}}
 |Сурет                  = Mali i Dajtit.jpg
  |Сурет атауы           = 
 |ХТҚО санаты            =  II
 |Ауданы                 = 	293,84 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;
 |Орташа биіктігі        = 
 |Құрылған уақыты        = 1966 ж.
 |Келушілер саны         = 
 |Келушілер саны жылы    = 
 |Басқаратын ұйым        = Ерекше қорғалатын табиғи аумақтар ұлттық агенттігі
 |Сайты                  = 
 |Координаттары          = 41/21/57/N/19/55/32/E
 |CoordScale             = 
 |Ел                     = Албания
  |Аймақ                 = 
   |Аудан                = 	
 |Ең жақын қала          = Тирана
 |Позициялық карта       = 
 |Позициялық карта 1     = 
 |Ортаққордағы санаты    = 
}}
'''Дайти-Маунтин ұлттық саябағы''' ({{lang-sq|Parku Kombëtar «Mali i Dajtit»}}) — Орталық [[Албания]]дағы ұлттық саябақ. Ұлттық саябақ 1966 жылы құрылған. Парк 293,84 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; (113,45 шаршы миль) аумақты алып жатыр.&lt;ref&gt;Dighty Mountain ұлттық саябағы https://www.thebalkansandbeyond.com/dajti-mountain-national-park/&lt;/ref&gt;

== Сипаттамасы ==
Парк ел астанасы [[Тирана]]дан шығысқа қарай 26 км жерде ​​орналасқан, «Тирананың табиғи балконы» болып саналады.
Дайти тауы оңтүстікте Приска тауымен (1353 м) және солтүстігінде Брари тауымен бірге 29 216,9 га аумақты алып жатқан ұлттық паркті құрайды. 2006 жылдың 21 маусымында 3300 акр (13 км2) қорғау аймағы тағы бірнеше рет кеңейтілді және негізгі аймақ қазір 9000 акр (36 км2) құрайды.

Дайти тауы Круя жотасының бөлігі, Шкодрадан Тирананың оңтүстігіне дейін созылған ұзын тау тізбегі болып табылады. Дайти Тирана және Майя-э-Прискес тауларымен қоршалған. Оның Лана деп аталатын батыс тармағы бар. Дайтидің солтүстігінде Майя-э-Туянит (1524 м) орналасқан.

Солтүстігіндегі Брари тауы, Брар ауылының жанында орналасқан панорамалық Брари каньоны, Осман Брари көпірі және үңгір қорғалатын аймақтың бөлігі болып табылады. Тирананың негізгі су көздерінің бірі Бовилла көлі Брар ауылының солтүстік-шығысында орналасқан.&lt;ref&gt;Даити ұлттық саябағы https://parksdinarides.org/en/national-park-dajti/&lt;/ref&gt;

== Флорасы мен фаунасы ==
Таулардың төменгі бөлігінде өсімдік жамылғысы, мирт, фрагрия және бұталар өскен. Теңіз деңгейінен шамамен 1000 метр биіктікте емен ағашы басым, одан кейін қылқан жапырақты ағаштары бар бук ормандары, жоғарғы жағында өсімдік жоқтың қасы. Орманда барлығы 44 ағаш түрі бар, ландшафт 4 фитоклиматтық аймаққа бөлінген.

Жануарлар дүниесі де алуан түрлі – қоян, түлкі, жабайы мысық, қасқыр, қоңыр аю, тау бүркіті, сұңқар, қара тоқылдақ, жарқанат және басқа да көптеген сирек кездесетін түрлер бар. Жалпы, саябақта қосмекенділердің 4 сирек түрі, жануарлардың 9 түрі, бауырымен жорғалаушылардың 8 түрі және сирек кездесетін құстардың 11 түрі мекендейді. Бұл Албаниядағы үлкен қорғалатын аймақ және ең танымал ұлттық саябақтардың бірі.&lt;ref&gt;Тирана ұлттық саябағы Даити тауы - бұлт астында көтерілу http://www.alba-tours.ru/excursions/nazionalnyi%20park%20Tirany%20Daiti {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240324094532/http://www.alba-tours.ru/excursions/nazionalnyi%20park%20Tirany%20Daiti |date=2024-03-24 }}&lt;/ref&gt;

== Экологиясы ==
Дайти-Маунтин ұлттық саябағы өте алуан түрлі экожүйеге ие. Ол жылы ауа райында өсетін өсімдіктерге толы, бұл оны Албаниядағы ең жасыл саябақтардың біріне айналдырады. Бұл саябақта үш түрлі қабаты бар әр қабатқа ғана тән өсімдік түрлері бар.
Дайти орманы адам қолы тимеген орын болып саналады, сондықтан үлкен ғылыми және экологиялық құндылыққа ие. Мұндағы алуан түрлі өсімдіктер әлемі ежелгі тіршілік ету ортасымен және жануарлардың қорек көздерін қорғауға да қызмет етеді.

Соңғы жылдары орман өрттері Приске немесе Майя-Прискесіндегі (1,353 м/4,438 фут) және Мали-и-Дайтиттің (1,613 м/5,291 фут) бөліктерінде 10 га (24 ар) орманды өртеп жіберді. Билік бірнеше күн жұмыс істегеннен кейін ғана өртті ауыздықтай алды. Орман өрттерінің зардаптары жиілеп, қауіпті болып барады. Жауапкершілікке тартылып жатқан ешкім жоқ, соңғы жылдары орман өрттері де айтарлықтай өсті.&lt;ref&gt;Дайти-Маунтин ұлттық саябағы https://peakvisor.com/park/dajti-mountain-national-park.html&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Албанияның ұлттық саябақтары]]</text>
      <sha1>izt233c78cwnxzme1h5eqni2i9c9eo1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Далмация патшалығы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>746624</id>
    <revision>
      <id>3619600</id>
      <parentid>3441713</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T19:27:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619600</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6447" sha1="sbs78icxe39ptjqx9x2hoe40ta3frqg" xml:space="preserve">{{Тарихи мемлекеттер
 |атауы                    = Далмация патшалығы
 |өз атауы                 = {{lang-de|Königreich Dalmatien}} &lt;br&gt; {{lang-hr|Kraljevina Dalmacija}} &lt;br&gt; {{lang-it|Regno di Dalmazia}}
 |статусы                  = [[кронланд]]
 |байрақ                   = Flag of Dalmatia.svg
 |байрақ_сипаттамасы       = [[Далмация туы|Туы]]
 |елтаңбасы                = Coat of arms of Dalmatia crowned.svg
 |елтаңба_сипаттамасы      = [[Далмация елтаңбасы|Елтаңбасы]]
 |карта                    = Triune Kingdom of Croatia (1868-1918).png
 |сипаттамасы              = Далмация күлгін түске боялған
 |p1                       = Иллирия провинциялары
 |flag_p1                  = Flag of France.svg
 |құрылуы                  = [[22 маусым]] [[1815 жыл|1815]] ж.
 |ыдырауы                  = [[29 қазан]] [[1918 жыл|1918]] ж.
 |s1                       = Словендер, хорваттар және сербтер мемлекеті
 |flag_s1                  = Flag of the State of Slovenes, Croats and Serbs.svg
 |s2                       = Италия патшалығы (1861—1946)
 |flag_s2                  = Flag of Italy (1861-1946).svg
 |Кезең1                   = Құрылуы
 |Уақыт1                   = [[22 маусым]]
 |Жыл1                     = [[1815 жыл|1815]] ж.
 |Кезең2                   = Ыдырауы
 |Уақыт2                   = [[29 қазан]]
 |Жыл2                     = [[1918 жыл|1918]] ж.
 |астана                   = [[Задар]]
 |тілі                     = [[Хорват тілі|хорват]], [[Италиян тілі|италиян]]
 |аумағы                   = 12 831 км² (1910 жылға қарай)
 |халқы                    = 645 666 адам
}}
'''Далмация патшалығы''' ({{lang-de|Königreich Dalmatien}}, {{lang-hr|Kraljevina Dalmacija}}, {{lang-it|Regno di Dalmazia}}) — [[Габсбургтер әулеті|Габсбург монархиясы]]ның [[вассалдық]] патшалығы, 1815 жылдан 1918 жылға дейінгі әкімшілік бірлік. Астанасы — [[Задар]].

==Тарихы==
Далмация патшалығы [[Бірінші империя|Француз империясы]]ның [[Иллирия провинциялары]]нан құрылған, оның аумағы 1815 жылы [[Вена конгресі]]нің шарттарына сәйкес [[Габсбургтер әулеті|Габсбургтерге]] қайтарылды. Патшалық 1918 жылға дейін Аустрия-Мажарстанның жеке әкімшілік бірлігі болған, содан кейін Далмацияның көптеген аумақтары ([[Задар]] мен [[Ластово]]дан басқа) Словендер, хорваттар және сербтер патшалығының (кейін [[Югославия патшалығы]]) құрамына кірді.

==Халқы==
1880 жылғы Аустрияның халық санағына сәйкес патшалық аумағында тұрған этникалық топтар:

* [[хорваттар]] — 371,565
* [[сербтер]] — 78,714
* [[италиялықтар]] — 27,305

1900 жылы патшалық аумағындағы ірі қалалардың халқы:

* [[Задар]] — 32,506
* [[Сплит]] — 27,198
* [[Шибеник]] — 24,751
* [[Дубровник]] — 13,174

==Мемлекеттік құрылымы==
Далмацияның өкілдік органы — Далмация саборы ({{lang-hr|Dalmatinski sabor}}, {{lang-de|Dalmatinischer Landtag}}, {{lang-it|Dieta della Dalmazia}}), ал атқарушы органы — жергілікті комитет ({{lang-hr|Zemaljski odbor}}, {{lang-de|Landesausschuss}}, {{lang-it|Giunta provinciale}}). Жер губернаторы ({{lang-de|Landeshauptmann}}, {{lang-hr|Zemaljski poglavar}}) басшылық еткен, орталық билік наменгер (хорв. Namjesnici, нем. Statthalter) арқылы ұсынылған, жоғарғы сот органы — Жоғарғы жер соты, апелляциялық инстанциялардың соттары — жер соттары, сот жүйесінің төменгі буыны — аудандық соттар.

== Билеушілері ==
* Франьо Томашич ({{lang-hr|Franjo Tomašić}}) (1813—1831)
* Венцеслав Лилинберг Ватер ({{lang-de|Wenzeslau Lilienberg Water}}) (1831—1841)
* Иван Август Туршки ({{lang-pl|Ivan August Turszky}}) (1841—1847)
* Матия Рукавина ({{lang-hr|Matija Rukavina}}) (1847)
* Йосип Елачич (1848—1859)
* Лазарь Мамула ({{lang-hr|Lazar Mamula}}) (1859—1865)
* Франьо Филипович ({{lang-hr|Franjo Filipović}}) (1865—1868)
* Иван Вагнер ({{lang-hr|Ivan Wagner}}) (1868—1869)
* Готфрид Ауэрсперг ({{lang-de|Gottfried Auersperg}}) (1869)
* Юлиус Флук фон Лейденкрон ({{lang-de|Julius Fluk von Leidenkron}}) (1869—1870)
* Гаврило Родич ({{lang-hr|Gavrilo Rodić}}) (1870—1881)
* Степан Йованович ({{lang-hr|Stjepan Jovanović}}) (1882—1885)
* Лудовик Цомаро ({{lang-hr|Ludovik Comaro}}) (1885—1886)
* Драгутин Блажекович ({{lang-hr|Dragutin Blažeković}}) (1886—1890)
* Эмиль Давид ({{lang-hr|Emil David}}) (1890—1902)
* Эразмус Гендель ({{lang-de|Erasmus Handel}}) (1902—1905)
* Никола Нарделли ({{lang-hr|Nikola Nardelli}}) (1905—1911)
* Марио Аттемс ({{lang-hr|Mario Attems}}) (1911—1918)

== Сыртқы сілтемелер ==
* [http://www.deutsche-schutzgebiete.de/kuk_dalmatien.htm German protectorat] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090122213703/http://deutsche-schutzgebiete.de/kuk_dalmatien.htm |date=2009-01-22 }}
* [https://web.archive.org/web/20120927020011/http://www.terra.es/personal7/jqvaraderey/185915BK.GIF Map]

[[Санат:Далмация]]</text>
      <sha1>sbs78icxe39ptjqx9x2hoe40ta3frqg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Джеймстаун (Әулие Елена аралы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>747678</id>
    <revision>
      <id>3619610</id>
      <parentid>3401677</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T00:06:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619610</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4329" sha1="fi4chfy9f99qgt10mmbz6cax4e0nkip" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = Астана
 |қазақша атауы           = Джеймстаун
 |шынайы атауы            = 
 |сурет                   = Overlooking Jamestown from the south.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Әулие Елена, Эсеншн және Тристан-да-Кунья аралдары
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
 |lat_dir = S|lat_deg = 15|lat_min = 55|lat_sec = 
  |lon_dir = W|lon_deg = 5|lon_min = 43|lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
|ел картасы             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = 
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 17 ғасыр
 |алғашқы дерек           = 
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 3,6
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 714
  |санақ жылы             = 2020
  |тығыздығы              = 198
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           =
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}
'''Джеймстаун''' ({{lang-en|Jamestown}}) — [[Әулие Елена, Эсеншн және Тристан-да-Кунья аралдары]]ның орталығы және порты&lt;ref&gt;[https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%AD%D0%A1%D0%91%D0%95/%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BC%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%83%D0%BD_(%D0%BE%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%A1%D0%B2._%D0%95%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%8B) wikisource.org]&lt;/ref&gt;. 

Қаланың негізін 17 ғасырда Британдық Үндістан өкілдері қалаған. Ол Джеймс шығанағында орналасқан, Йорк герцогы, кейінірек Джеймс II есімімен аталады. Қаладан оңтүстікке қарай 3 км жерде губернатор резиденциясы (Плантация үйі) және Әулие Павел соборы орналасқан.

[[Наполеон Бонапарт|Наполеон]] жер аударылып, 1821 жылы қайтыс болған Лонгвуд ауылы Джейстауннан 4 шақырым жерде орналасқан.

1998 жылы Джеймстаунның халқы 864 адамды құрады, бұл аралдардың жалпы халқының шамамен 1/6 бөлігі.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}
== Сілтемелер ==
*http://www.btinternet.com/~sa_sa/st_helena/st_helena_jamestown.html{{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110604234722/http://www.btinternet.com/~sa_sa/st_helena/st_helena_jamestown.html |date=2011-06-04 }}
{{Бастама}}{{сыртқы сілтемелер}}
{{Африка елордалары}}

[[Санат:Әулие Елена аралы]]</text>
      <sha1>fi4chfy9f99qgt10mmbz6cax4e0nkip</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дондюшаны</title>
    <ns>0</ns>
    <id>753953</id>
    <revision>
      <id>3619632</id>
      <parentid>3436265</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T06:57:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8652" sha1="sz1vt5felk9z8s8oihsqkrmhpriecu2" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Дондюшаны
 |шынайы атауы            = Дондушень, {{Lang-ro| Dondușeni}}
 |сурет                   = Donduseni, Moldova - panoramio.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Молдова
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =48 |lat_min =13 |lat_sec =28
  |lon_dir =E |lon_deg =27 |lon_min =35 |lon_sec =07 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = Аудан
 |ауданы                  = Дондюшаны
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = 
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           =  1897
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 2,55 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 218
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 10 654
  |санақ жылы             = 2025
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +373 251
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = MD-5100-MD-5101-MD-5102
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Dondușeni
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Дондюшаны''' Дондушень; ({{Lang-ro| Dondușeni}}) — [[Молдова]]дағы қала, Дондюшан ауданының орталығы. Бельцы-Окнита желісіндегі теміржол вокзалы.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8E%D1%88%D0%B0%D0%BD%D1%8B|title=Дондюшаны|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-02-24 |lang=}}&lt;/ref&gt;
2025 жылы Дондюшаны қаласының тұрғындарының саны 10 654 адамды құрады. Дондюшаны Молдовада 59 қаланың ішінде халық саны бойынша 31-ші орында.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://chislennost.com/ru/md/population_of_dondyushany_10872.html?ysclid=m7io9bbf62691796623|title=Дондюшаны халқы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-02-24 |lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Алғашқы жазбаша дерек XVI ғасырға жатады. 1812 жылдан 1917 жылға дейін Бессарабия губерниясының Сорока уезінің құрамында болды.

1882 жылы станса, 1883 жылы темір жол салынды.

1902-1905 жылдары сорғы станциясы мен су мұнарасы салынды. 1905 жылы Тәуелсіздік көшесінің ауданында алғашқы жеке тұрғын үйлердің құрылысы басталды. Алғашқы жәрмеңке 1910 жылы өтті. 1915 жылы қолөнер және сауда орындары ашылды. 

1918 жылы 27 наурызда (9 сәуір) елді мекен [[Румыния]]ның құрамына кірді.

1920-1930 жылдары Дондюшаныда синонистік партиялардың филиалдары мен әртүрлі үлгідегі ұйымдары болды.

1940 жылы Қызыл Армия бөлімдері Молдованы басып алғаннан кейін, жаңадан құрылған Молдавия КСР-інің құрамына енді. 1941 жылы румын оккупациялық күштері қолбасшылығының бұйрығымен жергілікті еврейлер Приднестровьеге жер аударылды.

1950 жылдардың аяғында елді мекен қарқынды дами бастады. 1958 жылдан қала типтес елді мекен. 1963 жылы Дондюшаны ауданының әкімшілік орталығы мәртебесін алды.

1991 жылы 27 тамызда олар Молдова Республикасының құрамына енді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://infoteach.ru/%D0%94%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8E%D1%88%D0%B0%D0%BD%D1%8B|title=Дондюшаны|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-02-24 |lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономика ==
Дондюшаны қаласы өнеркәсіп орталығы, жергілікті экономиканың негізін өнеркәсіп өндірісі құрайды. Өнеркәсіп саласында 113 экономикалық субъект белсенді жұмыс істейді.
Негізгілері: Red Nord Vest, BTA 9, II Scorpion Matrenciuc, II Cristel Scutari (наубайхана).

Қалада 4 коммерциялық банктің филиалдары орналасқан: FinComBank SA, Moldova-Agroindbank SA, Moldinconbank SA, Energbank SA.

== Инфрақұрылымы ==
Қалада 4208 үй мен пәтер болса, оның 2022-сі немесе 48 пайызы орталықтандырылған су жүйесіне қосылған. Сумен қамту 15 артезиан және 1130 жалпы пайдалану құдықтарымен қамтамасыз етілген. Елді мекен газбен қамтылған.

Білім беру жүйесі 4 балабақша мен 4 жалпы оқу орнына мекемелерінен тұрады. Денсаулық сақтауды аудандық аурухана, жанұялық дәрігерлік орталық, ауылдық дәрігерлік пункт, профилактикалық емдеу пункті көрсетеді. 

Қалада 3 мәдениет үйі, 2 халық кітапхана, музыка мектебі, өнер мектебі, спорт мектебі бар.

== Көрікті жерлері ==
Дондюшаныға келушілер тамашалай алатын көптеген көрікті жерлер бар. Қаланың басты алаңында көптеген дүкендерді, мейрамханалар мен кафелерді, сонымен қатар айналадағы саябақтар мен бақтарды аралауға болады.

Қалада 16 ғасырда салынған Дондюшаны қамалы сияқты бірнеше тарихи орындар бар. Қамал бір кездері жергілікті билеушінің резиденциясы болған және артефактілердің әсерлі коллекциясымен ерекшеленеді.

Қалада сонымен қатар бірнеше мұражайлар бар, соның ішінде Дондюшаны тарих мұражайы, онда қаланың тарихы мен мәдениетіне қатысты көптеген құжаттар мен фотосуреттер бар.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://awe-inspiringplaces.com/donduseni/|title=Дондюшаны: Молдованың көркем және тарихи жері|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-02-24 |lang=}}&lt;/ref&gt;

== Бауырлас қалалар ==
* {{Ту|Румыния}} [[Сибиу ]] ([[Румыния]])

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>sz1vt5felk9z8s8oihsqkrmhpriecu2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дрокия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>754471</id>
    <revision>
      <id>3619635</id>
      <parentid>3570012</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:01:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9545" sha1="kavd3s80k5rg0uo659utwd1jjlwc0pc" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Дрокия
 |шынайы атауы            = {{Lang-ro|Drochia}}
 |сурет                   = Catedrala Maicii Domnului - intrare.JPG
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Молдова
 |елтаңба                 = Stema Drochiei.jpg
 |ту                      = Flag of Drochia.svg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =48 |lat_min =06 |lat_sec =51 
  |lon_dir =E |lon_deg =27 |lon_min =48 |lon_sec =30 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = Аудан
 |ауданы                  = Дрокия ауданы
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = 
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 1889
 |алғашқы дерек           = 1777
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 1973
 |жер аумағы              = 
 |биiктiктiң түрi         = 226
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 20 525
  |санақ жылы             = 2025
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +373 252
 |пошта индексі           = MD-5200
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = MD
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Drochia
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Дрокия''' ({{Lang-ro|Drochia}}) — [[Молдова]]дағы қала, 1971 жылдан [[Дрокия ауданы]]ның орталығы. Қаланың атауы dropie - жергілікті құс түрі ''дуадақ'' сөзінен шыққан.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/%D0%94%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%B8%D1%8F|title=Дрокия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-07 |lang=}}&lt;/ref&gt;
2025 жылы Дрокия қаласының халқы 20 525 адамды құрады. Дрокия Молдовада халық саны бойынша 59 қаланың ішінде 13-ші орында.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://chislennost.com/ru/md/population_of_drochia_10854.html?ysclid=m7xh0ivvx0178294862|title=Дрокия халқы|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-07 |lang=}}&lt;/ref&gt;

== Географиялық орналасуы ==
Қала ел астанасы [[Кишинев]]тен солтүстікке қарай 174 км жерде және Румынияның Яссы қаласынан солтүстік-шығысқа қарай 67 км жерде орналасқан. Дрокияның орташа биіктігі 226 метр. Қала арқылы Окнита-Бельцы темір жолы өтеді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://ru.wikibrief.org/wiki/Drochia|title=Дрокия - Drochia|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-07 |lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
Дрокия 1777 жылы құрылған және бір ғасыр бойы қарапайым ауыл болды. 19 ғасырдың ортасында мұнда шарап зауыты мен диірмендер іске қосылды, бірақ Дрокияның дамуына ең үлкен үлесті 1879 жылы теміржол қосты. 1957 жылы қант зауыты іске қосылып, бүгінде бұл қаладағы ең ірі кәсіпорынға айналды.

Революцияға дейін Дрокия Бессараб губерниясының Белецкий уезіне қарады. 1918/40 жылдары Румынияның, 1944 жылдан Молдаван КСР-інің құрамында болды. 1954 жылы Дрокия аудан орталығы және қалалық типтегі елді мекен болды. 1973 жылы қала мәртебесін алып, Дрокия Кеңес Одағының № 2000 қаласы ретінде тарихқа енді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16715-Drokija.html?ysclid=m7xgu5r0b5318421217|title=Молдова. Дрокия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-07 |lang=}}&lt;/ref&gt;

== Өндіріс орындары ==
Кәсіпкерлік субъектілерінің саны – 369, жауапкершілігі шектеулі серіктестіктер – 251,  35 акционерлік қоғам, 51 кооператив, 12 мемлекеттік кәсіпорын және 5 коммуналдық кәсіпорын бар.&lt;br /&gt;
Тамақ өнеркәсібі кәсіпорындары (ірімшік пен май өндіріледі), құрылыс материалдарын өндіру. Қаланың шетінде тәулігіне 300 тоннаға жуық қант өндіретін неміс концернінің «Sudzuker-Moldova» компаниясына тиесілі қант өнеркәсібі зауыты бар.

Қалада 140 сауда нүктесі, 2 базар, 8 халықты қамтамасыз ету пункті, 5 коммерциялық банк филиалы және бір сақтандыру компаниясы жұмыс істейді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://infoteach.ru/%D0%94%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%B8%D1%8F|title=Дрокия|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-07 |lang=}}&lt;/ref&gt;

== Инфрақұрылымы ==
Мәдениет мекемелерінің желісі 2 қоғамдық кітапхана, 2 мәдениет үйі, музыка мектебі және өнер мектебінен тұрады. Қалада жергілікті «Алмаз» телеарнасы және «Glia drochiană» және «Etalon» атты екі мерзімді басылым бар.

Қаланың білім беру жүйесінде 5 балабақша, 4 мектеп және 2 орта мектеп бар. Қалада спорт мектебі бар.

Денсаулық сақтау саласында 380 төсектік аудандық аурухана, отбасылық дәрігерлік орталық, 16 дәріхана жұмыс істейді.

== Көрікті жерлері ==
Қаланың архитектуралық көрнекті орны - Успен Мария соборы. Ол 1990 жылдардың басында салынған және Дрокия ғимараттарының арасында ерекшеленеді. Сондай-ақ қалада Молдова билеушісі Ұлы Стефан III және румын әдебиетінің классигі Михай Эминеску ескерткіштері орнатылған.

Дрокияның негізгі символы жартас бағы — флора мен фаунаның алуан түрлілігімен ерекшеленетін геологиялық және ботаникалық қорық. Мұнда өсімдіктер арасында мыңдаған жылдар бойы жасалған керемет жартасты түзілімдер ерекше орын алады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://townnet.ru/%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%B8%D1%8F-%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B0-%D0%B4%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD%D0%BE%D1%81/|title=Дрокия (Молдова): көрікті жерлер|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2025-03-07 |lang=}}&lt;/ref&gt;

== Бауырлас қалалар ==
* {{Ту|Румыния}} [[Голошница Нуа]] ([[Румыния]])
* {{Ту|Румыния}} [[Рэдэуць]] ([[Румыния]])
* {{Ту|Украина}} [[Коломея]] ([[Украина]])
* {{Ту|Беларусь}} [[Борисов]] ([[Беларусь]])

== Галерея ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Primaria orasului Drochia - Wiki.JPG|Әкімшілік үйі
Monument Drochia.jpg|Стелла
Дрокия, дом культуры Casa raionala de cultura din Drochia Drochia House of Culture (43533051121).jpg|Мәдениет үйі
Statia Auto Drochia.JPG|Автостанса
Catedrala Maicii Domnului - intrare.JPG|Кафедральный собор
&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>kavd3s80k5rg0uo659utwd1jjlwc0pc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Григориополь</title>
    <ns>0</ns>
    <id>757712</id>
    <revision>
      <id>3619548</id>
      <parentid>3535489</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:25:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619548</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14656" sha1="qx8eu231qlrxxt6c58kbtl8kiosmnkm" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = 
 |қазақша атауы           = Григориополь
 |шынайы атауы            = {{lang-ro|Grigoriopol}}&lt;br&gt;{{lang-uk|Григоріополь}}
 |сурет                   = Григориополь.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = {{Ту|Транснистрия}} [[Приднестровье Молдаван Республикасы]]&lt;br&gt;{{Байрақ|Молдова}}
 |елтаңба                 = Coat of arms Grigoriopol.gif
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N |lat_deg = 47 |lat_min = 09 |lat_sec = 13 
  |lon_dir = E |lon_deg = 29 |lon_min = 17 |lon_sec = 47 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              =
 |ауданы                  = Григориополь ауданы
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = 
 |басшысы                 = Габужа Олег Фёдорович
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = 27 ақпан 1792
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             =
 |жер аумағы              = 
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 9 381&lt;ref&gt;{{cite web|title=Население городов Приднестровья|url=https://novostipmr.com/ru/news/19-02-27/naselenie-gorodov-pridnestrovya|accessdate=2019-06-16}}&lt;/ref&gt;
  |санақ жылы             = 2014
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +373 210
 |пошта индексі           = MD-4000
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}
'''Григориополь''' ({{lang-ro|Grigoriopol}}; {{lang-uk|Григоріополь}}) — қала, Приднестровьенің мойындалмаған [[Приднестровье Молдаван Республикасы]] бақылауындағы [[Григориполь ауданы]]ның әкімшілік орталығы (Молдова Республикасының әкімшілік-аумақтық бөлінісіне сәйкес, Молдова аумағы). Қала [[Тирасполь]]ден солтүстік-батысқа қарай 45 км қашықтықта, [[Чорна]] өзенінің [[Днестр]]ге құяр сағасында орналасқан. Григориполь қалалық кеңесіне [[Красная Горка (Григориополь)|Красная Горка]] және [[Красное (Григориополь)|Красное]] ауылдары бағынады.

== Тарихы ==
Григориополь қаласы — ежелгі елді мекен, бұрын Коморул, Чорна және Чорна-пе-Нистру атауларымен белгілі болған. Аудан аумағында адамдар ерте заманнан бастап қоныстанған, мұны [[Бутор]], [[Токмазея]], [[Красногорка]] ауылдарының маңындағы археологиялық қазбалар дәлелдейді. IX–XII ғасырларда бұл жерлер [[Ежелгі Русь]] мемлекетінің және [[Галиция-Волынь]] кінәздігінің құрамына кірген. Кейін бұл өңірде литва феодалдары, түріктер мен татарлар үстемдік еткен. Алғашқы молдован қоныстары осы жерлерде XVII–XVIII ғасырларда пайда болды: [[Спея]], [[Тея]], [[Ташлык]], Бутор, [[Делакеу]], [[Малаешты]] және басқа да елді мекендер. 1784 жылы [[Солтүстік Кавказ]] тұрғындары Ресей билігінен шетелдік отарлаушылар құқығымен қоныстануға жер сұрады. Армяндардың өтініші ішінара қанағаттандырылды. Сегіз жылға созылған колония құру процесі басталды. Қоныс аударған [[армяндар]] алғашында көңілі қалған болатын: бұл жерлер аз игерілген және сирек қоныстанған еді.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |url=https://grig-rsnd.idknet.com/istoriya-goroda |title=Григориополь – история города |lang=ru |website=grig-rsnd.idknet.com |accessdate=2025-04-22}}&lt;/ref&gt; 1791 жылы Ясс қаласындағы бейбіт келісімге сәйкес, бұл жерлер Ресейге өткен болатын. Григориополь 1792 жылы [[II Екатерина]] жарлығымен құрылып, армян қоныс аударушылары тарапынан қоныстандырылды. Қала аумағында екі шіркеу болған: Қасиетті Құдай Ана шіркеуі және Петр мен Павел шіркеуі. Сондай-ақ қалада [[магистрат]] жұмыс істеген. Григориополь өзін-өзі басқарған қала болған: Третей соты мен Жетімдер соты қызмет еткен. Қалада егіншілік, мал шаруашылығы, сауда және қолөнер дамыған. Сонымен қатар пароход қатынасы болған, ондаған кеме тоқтайтын айлақ жұмыс істеген. Қала бастапқыда экономикалық сауда орталығы ретінде салынған және дәл осы жер арқылы сауда жолы өткен. 1794 жылы II Екатерина қалаға өз гербі мен мөрін беру туралы жарлыққа қол қойған.&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt; 1799 жылы қала халқы 3435 адамды, ал 1887 жылы 6165 адамды құрады. 1897 жылы Григориопольде 7605 адам тұрған: [[молдовандар]] — 3740, [[орыстар]] — 1832, [[еврейлер]] — 832, [[украиндар]] — 707, [[армяндар]] — 406 адам болған.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1672 |title=Первая всеобщая перепись населения Российской Империи - 1897 год |access-date=2014-07-15 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304205638/http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=1672 |deadlink=no }}&lt;/ref&gt; XIX ғасырдың 30-жылдарына қарай армян қонысы Ресейдің оңтүстігіндегі ірі сауда орталығына айналды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі егіншілікпен қатар сауда және қолөнер болған (ең алдымен былғары өңдеу). Кейінірек қала артықшылықтарынан айырылған соң, оның маңызы төмендей бастады. Қалаға көшіп келген молдаван, украин және еврей халқы Григориопольдің этникалық құрамын әртараптандырды. Кейінгі жылдары, 1918 жылға дейін, Григориополь Херсон губерниясының Тирасполь уезіне қарасты уездік емес шағын қала мәртебесінде болды.

Григориопольде кеңес өкіметі 1918 жылдың қаңтар айында орнады. 1924 жылғы 12 қазанда Молдава АССР құрамында Григориополь ауданы құрылды. 1938 жылғы 20 қазанда Григориопольге қала типіндегі кент мәртебесі берілді.&lt;ref&gt;{{Мақала|1=кітап|тақырыбы=СССР. Административно-территориальное деление союзных республик: изменения, происшедшие за время с 1/X 1938 г. по 1/III 1939 г.|сілтеме=http://elib.shpl.ru/ru/nodes/8479#mode/flipbook/page/1/zoom/3|место=М.|басылымы=Изд-во Ведомостей Верховного Совета РСФСР|жылы=1939|архив дата=2019-07-24|архив=https://web.archive.org/web/20190724203834/http://elib.shpl.ru/ru/nodes/8479#mode/flipbook/page/1/zoom/3}}&lt;/ref&gt;

1958 жылы Молдавия КСР-інде аудандардың іріленуіне байланысты Григориополь ауданы таратылып, оның аумағы [[Дубоссар]] және [[Тирасполь]] аудандарына бөлінді. 1971 жылғы 21 маусымдағы Молдавия КСР Жоғарғы Кеңесі Президиумының Жарлығымен Григориополь ауданы қайта құрылды. Молдавия КСР кезеңінде Григориопольде шарап өндірісі дамыды, консерв зауыты жұмыс істеді. 1970 жылы қала халқы шамамен 8 мың адамды құрады.

2002 жылғы 17 маусымда Приднестровье Молдован Республикасы Жоғарғы Кеңесінің шешімімен Григориопольге қала мәртебесі берілді.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.president-pmr.org/ispolnitelnaia_vlast/gos_admin/ispol_vlast_griugorio.htm |title=Архивированная копия |accessdate=2006-12-18 |deadlink=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060104092005/http://president-pmr.org/ispolnitelnaia_vlast/gos_admin/ispol_vlast_griugorio.htm |archivedate=2006-01-04 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://pridnestrovie-tourism.com/istoriya-grig/ |title=История Григориополя |lang=ru |website=https://pridnestrovie-tourism.com |accessdate=2025-04-22}}&lt;/ref&gt;

== Көшелері ==
1920-жылдары большевиктердің билікке келуімен бірге Григориопольдегі барлық революцияға дейінгі көше атаулары қайта аталды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://m.vk.com/topic-37802883_40250011|title=Исторические названия улиц Приднестровья |publisher=// Приднестровский листокЪ; [[ВКонтакте]]|accessdate=2019-05-15}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web |url=https://history.gospmr.org/gorod-dvuh-grigoriev-gerb-czarstva-armyanskogo-i-podzemnyj-komorul/ |title=Город двух Григориев, герб царства Армянского и подземный Коморул – Несколько интересных фактов о Григориополе |lang=ru |website=history.gospmr.org |accessdate=2025-04-22}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+ 
! Революцияға дейінгі атауы
! Қазіргі (кеңестік) атауы
|-
| Екатерининская көшесі
| [[Карл Маркс көшесі|Карл Маркс]] (солтүстік бөлігі)
|-
| Потёмкинская көшесі
| [[Карл Маркс көшесі|Карл Маркс]] (оңтүстік бөлігі)
|-
| Орыс көшесі
| [[Куйбышев көшесі|Куйбышев]]
|-
| Армян көшесі
| [[Ленин көшесі|Ленин]]
|-
| Кожевенная көшесі
| [[1 мамыр көшесі|1 мамыр]]
|-
| Килия көшесі
| [[Фрунзе көшесі|Фрунзе]]
|-
| Худобашев көшесі
| [[Дзержинский көшесі|Дзержинский]]
|-
| Еврей көшесі
| [[Гризодубова көшесі|Гризодубова]]
|-
| Измайлов көшесі
| [[Байдуков көшесі|Байдуков]]
|-
| Сауда көшесі
| [[Леваневский көшесі|Леваневский]]
|-
| Днестр көшесі
| [[Киров көшесі|Киров]]
|}

== Ғимараттар ==
Григориопольде басым көпшілігі бірқабатты құрылыстар құрайды, ал елді мекеннің орталық бөлігінде негізінен үштен тоғыз қабатқа дейінгі ғимараттар орналасқан.

== Экономикасы ==
Қалада құрылысқа қажетті әктасты өндіретін шахта, қиыршық тас пен құм өндіретін карьер жұмыс істейді.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сілтемелер ==
* [http://www.bendery.md/map/pmr/grigoriopol_map.html Григориополь ауданының картасы]

{{Молдова}}
[[Санат:Днестр бойындағы елді мекендер]]
[[Санат:Григориополь]]
[[Санат:Приднестровье Молдован Республикасының қалалары]]
[[Санат:Днестр бойындағы қалалар]]
[[Санат:Григориополь ауданы]]</text>
      <sha1>qx8eu231qlrxxt6c58kbtl8kiosmnkm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Қазақша Уикипедия статистикасы/Кеше.json</title>
    <ns>10</ns>
    <id>764845</id>
    <revision>
      <id>3619598</id>
      <parentid>3619186</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T19:01:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Кешегі деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3619598</origin>
      <model>json</model>
      <format>application/json</format>
      <text bytes="130" sha1="ry7kwmevruvnhm1bpoaatasjnfhkah3" xml:space="preserve">{
	&quot;articles&quot;: 244074,
	&quot;pages&quot;: 668007,
	&quot;edits&quot;: 3615880,
	&quot;users&quot;: 178982,
	&quot;activeusers&quot;: 331,
	&quot;admins&quot;: 15,
	&quot;files&quot;: 8754
}</text>
      <sha1>ry7kwmevruvnhm1bpoaatasjnfhkah3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Агроқалашық (Ақмола облысы)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>768456</id>
    <revision>
      <id>3619652</id>
      <parentid>3614745</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:43:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3619652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4581" sha1="832jlf3qfeez6ek61u3avpy7auyuete" xml:space="preserve">{{Otheruses|Агроқалашық}}
[[File:Agrocity bus stop.jpg|thumb|«Агроқалашық ТА» соңғы аялдамасы]]
'''Агроқалашық''' — [[Астана]] қаласының ең тығыз қоныстанған тұрғын алабы&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Агроқалашықтың жанама басшысы, Астана қаласының 16-шы округінің депутаты — [[Талғат Файзуллаұлы Ерғалиев]]&lt;ref&gt;[https://maslihat01.kz/ru/news/novosti/2573 Депутаттар Астана әкімімен кездесті] &lt;/ref&gt;.

== Жалпы мәлімет ==
=== Шекарасы ===
Шығыс жағынан шекара [[Сарыбұлақ (Ақмола облысы)|Сарыбұлақ өзенімен]], Оңтүстік жағынан [[Нұрғиса Тілендиев даңғылы (Астана)|Нұрғиса Тілендиев даңғылымен]], Батыс жағынан [[Қарталы көшесі (Астана)|Қарталы]], [[Мұса Жәлел көшесі (Астана)|Мұса Жәлел]], [[Василий Бартольд көшесі (Астана)|В.Бартольд]], [[Аспара көшесі (Астана)|Аспара]] және [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев#Тарихи мұра|Қ.Сәтбаев атындағы №61 мектеп лицейінің]] территориясымен, Солтүстік жағынан [[Конституция көшесі (Астана)|Конституция көшесімен]] анықталады.&lt;ref&gt;[https://cyclowiki.org/wiki/%D0%90%D0%B3%D1%80%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BE%D0%BA_(%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0) Агроқалашық]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== Туы ===
[[File:Agrocity (Astana) flag.jpg|thumb|Агроқалашық ТА туы|200px]]
Агроқалашықтың туы қызыл, жасыл және көгілдір түсті үш тең көлденең жолақтан тұратын тікбұрышты матадан құралған. Тудың ортасында Астаналық атауын білдіретін үлкен алтын түсті «А» әрпі бейнеленген. Қызыл түс тарих пен ата-баба рухына деген құрметті, жасыл түс құнарлы жер мен ауыл шаруашылығын, ал көгілдір түс Сарыбұлақ өзені мен өңірдің су ресурстарын білдіреді. Алтын түс береке-бірліктің, адал еңбектің және өркендеудің нышаны болып саналады.

=== Тұрғын саны ===
2024 жылы Агроқалашықта 67000 адам тұрған. 2025 жылы  72000 адам&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.gov.kz/memleket/entities/astana-saryarka/press/news/details/1045690 Агроқалашық туралы]&lt;/ref&gt;.

== Инфрақұрылым ==
Агроқалашық тұрғын алабында қалалық:
# 5;
# 5А;
# 6;
# 16;
# 20;
# 33;
# 39;
# 42;
# 58;
# 71;
# 81;
# 503, — автобус бағыттары орын алады.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://newtimes.kz/eksklyuziv/191739-zabluditsia-v-astane-skrytyi-gorodok-v-stremitelno-rastushchem-megapolise Астанадағы жасырылған қалашық]&lt;/ref&gt;

Тұрғын алапта қалалық:
* Ш. Айманов ат. №20 орта мектеп;
* І. Жансүгіров ат. №58 мектеп-гимназия;
* Қ. Сәтбаев ат. №61 мектеп-лицей, — жұмыс істейді.&lt;ref&gt;[https://kaz.nur.kz/society/2126358-bugin-astanada-zhanga-avtobus-bagyty-ashyldy/ Schools of Agrocity (Astana, Kazakhstan)]&lt;/ref&gt;
Тұрғын алабының шекарасынан 300 метрде [[Шейх Кунта Қажы (мешіт)|Шейх Кунта Қажы мешіті]]&lt;sup&gt;[[:ru:Шейх_Кунта_кажы_(мечеть)|[орыс.]]]&lt;/sup&gt; орналасқан.

Сондай-ақ Агроқалашықта №5 қалалық емхана, және көптеген спорт кешендері жұмыс істейді.

== Тағы қараңыз ==
* [[Агроқалашық (Беларусь)]]
* [[Агроқалашық (Қарағанды облысы)]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Целиноград ауданының таратылған елді мекендері]]
[[Санат:Астана қаласының тұрғын алаптары]]</text>
      <sha1>832jlf3qfeez6ek61u3avpy7auyuete</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619655</id>
      <parentid>3619652</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:46:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RaiymbekZh</username>
        <id>170385</id>
      </contributor>
      <comment>/* Шекарасы */</comment>
      <origin>3619655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4630" sha1="5aeaatgimusnndhk25qiixth241q9lp" xml:space="preserve">{{Otheruses|Агроқалашық}}
[[File:Agrocity bus stop.jpg|thumb|«Агроқалашық ТА» соңғы аялдамасы]]
'''Агроқалашық''' — [[Астана]] қаласының ең тығыз қоныстанған тұрғын алабы&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;. Агроқалашықтың жанама басшысы, Астана қаласының 16-шы округінің депутаты — [[Талғат Файзуллаұлы Ерғалиев]]&lt;ref&gt;[https://maslihat01.kz/ru/news/novosti/2573 Депутаттар Астана әкімімен кездесті] &lt;/ref&gt;.

== Жалпы мәлімет ==
=== Шекарасы ===
Шығыс жағынан шекара [[Сарыбұлақ (Ақмола облысы)|Сарыбұлақ өзенімен]], Оңтүстік жағынан [[Нұрғиса Тілендиев даңғылы (Астана)|Нұрғиса Тілендиев даңғылымен]], Батыс жағынан [[Қарталы көшесі (Астана)|Қарталы]], [[Мұса Жәлел көшесі (Астана)|Мұса Жәлел]], [[Василий Бартольд көшесі (Астана)|В.Бартольд]], [[Аспара көшесі (Астана)|Аспара]] және [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев#Қаныш Сәтбаев есімі берілген нысандар|Қ.Сәтбаев атындағы №61 мектеп лицейінің]] территориясымен, Солтүстік жағынан [[Конституция көшесі (Астана)|Конституция көшесімен]] анықталады.&lt;ref&gt;[https://cyclowiki.org/wiki/%D0%90%D0%B3%D1%80%D0%BE%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D0%BE%D0%BA_(%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0) Агроқалашық]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

=== Туы ===
[[File:Agrocity (Astana) flag.jpg|thumb|Агроқалашық ТА туы|200px]]
Агроқалашықтың туы қызыл, жасыл және көгілдір түсті үш тең көлденең жолақтан тұратын тікбұрышты матадан құралған. Тудың ортасында Астаналық атауын білдіретін үлкен алтын түсті «А» әрпі бейнеленген. Қызыл түс тарих пен ата-баба рухына деген құрметті, жасыл түс құнарлы жер мен ауыл шаруашылығын, ал көгілдір түс Сарыбұлақ өзені мен өңірдің су ресурстарын білдіреді. Алтын түс береке-бірліктің, адал еңбектің және өркендеудің нышаны болып саналады.

=== Тұрғын саны ===
2024 жылы Агроқалашықта 67000 адам тұрған. 2025 жылы  72000 адам&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;[https://www.gov.kz/memleket/entities/astana-saryarka/press/news/details/1045690 Агроқалашық туралы]&lt;/ref&gt;.

== Инфрақұрылым ==
Агроқалашық тұрғын алабында қалалық:
# 5;
# 5А;
# 6;
# 16;
# 20;
# 33;
# 39;
# 42;
# 58;
# 71;
# 81;
# 503, — автобус бағыттары орын алады.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;[https://newtimes.kz/eksklyuziv/191739-zabluditsia-v-astane-skrytyi-gorodok-v-stremitelno-rastushchem-megapolise Астанадағы жасырылған қалашық]&lt;/ref&gt;

Тұрғын алапта қалалық:
* Ш. Айманов ат. №20 орта мектеп;
* І. Жансүгіров ат. №58 мектеп-гимназия;
* Қ. Сәтбаев ат. №61 мектеп-лицей, — жұмыс істейді.&lt;ref&gt;[https://kaz.nur.kz/society/2126358-bugin-astanada-zhanga-avtobus-bagyty-ashyldy/ Schools of Agrocity (Astana, Kazakhstan)]&lt;/ref&gt;
Тұрғын алабының шекарасынан 300 метрде [[Шейх Кунта Қажы (мешіт)|Шейх Кунта Қажы мешіті]]&lt;sup&gt;[[:ru:Шейх_Кунта_кажы_(мечеть)|[орыс.]]]&lt;/sup&gt; орналасқан.

Сондай-ақ Агроқалашықта №5 қалалық емхана, және көптеген спорт кешендері жұмыс істейді.

== Тағы қараңыз ==
* [[Агроқалашық (Беларусь)]]
* [[Агроқалашық (Қарағанды облысы)]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Целиноград ауданының таратылған елді мекендері]]
[[Санат:Астана қаласының тұрғын алаптары]]</text>
      <sha1>5aeaatgimusnndhk25qiixth241q9lp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Тұлғалардың маңыздылық критерийлері</title>
    <ns>4</ns>
    <id>775541</id>
    <revision>
      <id>3619666</id>
      <parentid>3610821</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T08:45:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Madi Dos</username>
        <id>18369</id>
      </contributor>
      <origin>3619666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34424" sha1="4w2plxuesebmqdwk0wfrod9p7ox9s8x" xml:space="preserve">{{аударылған ереже|ru:Википедия:Значимость{{!}}Значимость}}{{бір сөзбен айтқанда|Мақаланың мазмұны жан-жақты толықтай талданған тәуелсіз [[Уикипедия:Сенімді дереккөздер|беделді дереккөздерге]] сүйенсе, онда ол маңызды болып табылады.}}Кез келген әмбебап [[энциклопедия]] сияқты, '''Уикипедия''' маңызды тарихи тұлғалардың да, қазіргі заман өкілдерінің де өмірбаяндарын қамтиды. Алайда Уикипедия қағаз нұсқадағы энциклопедия емес және онда аталуына лайық тұлғалар тізімі едәуір кең болғанымен, ол Жер бетіндегі барлық адамдар туралы мақалаларды қамтуы тиіс емес. Тұлғалардың маңыздылығы тек осы ереже мен оған сәйкес келетін жекелеген маңыздылық критерийлері негізінде анықталады. Егер тиісті критерийде өзгеше көрсетілмесе, адамдарға [[Уикипедия:Маңыздылық|жалпы маңыздылық критерийі]] қолданылмайды.{{shortcut|УП:М}}

==  Өмірден өткен адамдар ==
Біршама уақыт бұрын қайтыс болған адамдар әдетте аздау сұрақтар тудырады, себебі тарих, әдетте, олардың маңыздылық дәрежесін анық көрсетеді. Тарихи тұлғаның маңыздылығын талдағанда қойылатын негізгі сұрақтар мыналар:

* Бұл адам өз саласында мамандар мойындаған елеулі үлес қалдырды ма?
* Ол қайтыс болғаннан кейін бірнеше жылдан соң (тек шежірелік мақсаттардан тыс) ол туралы еске алулар кездесе ме?
* Оның есімі сенімді анықтамалық басылымдарда, соның ішінде салалық немесе жергілікті (өлкетану) басылымдарында атала ма?

Тұлға туралы интернетте сирек кездесуінің өзі мақаланы жою үшін жеткілікті негіз бола алмайды: қазіргі таңда интернетте адам қызметінің барлық салалары, әсіресе олардың тарихына қатысты толық ақпарат ұсынылмаған.

Қазіргі тұлғаларға арналған маңыздылық критерийлері келесі бөлімде келтірілген және олар өткен дәуір өкілдеріне де толықтай қолданылады — маңыздылық уақыт өте жоғалмайды.

== Қазіргі заманғы тұлғалар ==
'''Тірі (және жақында қайтыс болған) адамдар туралы мақалаларға қойылатын талаптар:'''

Мұндай адамдар туралы мақала жазу қиынырақ: олардың Уикипедияда жеке мақаласы болуға лайық екенін анықтау үшін төмендегі талаптарға сәйкестігін тексеру қажет.

== Саясаткерлер мен қоғам қайраткерлері ==
Бұл бөлімдегі «ел» ұғымына Уикипедия ережелері бойынша елеулі деп танылған барлық мемлекеттер мен елдер жатады, соның ішінде [[Мойындалмаған және жартылай мойындалған мемлекеттер|мойындалмаған]] мемлекеттер де кіреді, алайда [[виртуалды мемлекеттер]] кірмейді.

'''Төмендегі тұлғалар лайықты болып саналады:'''

* Барлық елдердің ресми     және нақты басшылары;
* Халықаралық ұйымдар мен     мемлекетаралық құрылымдардың ([[Біріккен Ұлттар Ұйымы|БҰҰ]], [[ЮНЕСКО]], [[Атом қуаты халықаралық агенттігі|АҚХА]], [[Дүниежүзілік банк]], [[НАТО]], [[Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы|ТМД]] және т.б.) жоғарғы басшылығы мен ерекше өкілетті лауазымды тұлғалары;
* Барлық елдердің жоғарғы     заң шығарушы (парламент, дума, конгресс және т.б.), атқарушы (үкімет,     министрлер кабинеті және т.б.) және сот (жоғарғы сот, конституциялық сот     және т.б.) органдарының басшылары мен мүшелері;

Елеулі саяси партиялар  мен қозғалыстардың көшбасшылары мен қоғамдық қызметте белсенді өкілдері  (партия/қозғалыстың ықпалдығы – сайлауға қатысуы, белсенді митинг, заң  шығарушылық бастамалар секілді іс-әрекеттерімен анықталады);

* Барлық елдердегі жоғарғы әкімшілік-аумақтық бірліктердің (облыс, штат және т.б.) басшылары мен олардың үкіметтік құрылымдарының басшылары;
* Халқы 100 мыңнан кем  емес қалалар мен басқа да муниципалдық әкімшілік бірліктердің басшылары, сондай-ақ ел астанасы мен әкімшілік орталықтардың басшылары – халық санына қарамастан;
* Кең қоғамдық назарға іліккен және өңір, ел немесе әлем ауқымында елеулі ықпал еткен нақты әрекеттерімен (қоғамдық мәлімдемелер, заң жобалары және т.б.) танылған басқа да саясаткерлер мен қоғам қайраткерлері;
* Елдік немесе халықаралық ауқымдағы саяси емес қоғамдық ұйымдардың басшылары мен қоғам     алдында белсенді өкілдері, егер ұйымның қызметі беделді дереккөздерде     тұрақты түрде жарық көріп отырса;
* Адам құқықтарын  қорғаушылар, бітімгерлер және басқа да маңызды өңірлік, ұлттық немесе     жаһандық оқиғаларға жеке қатысқан тұлғалар.

'''Бөлек бөлім: Дипломаттар — қараңыз: [[УИ:ЕЛШІЛЕР|УИ:ДИПЛОМАТТАР]]''' (ӘЗІРГЕ ЖАЗЫЛМАҒАН)

* Барлық елдердің орталық банктері мен ақша-несие саясатын жүргізетін ұйымдарының басшылары.

----

== Дипломаттар ==

* Басқа елдер мен  халықаралық ұйымдар жанындағы тәуелсіз дипломатиялық өкілдіктердің басшылары;
* Төтенше және өкілетті     елші немесе оған балама жоғары дипломатиялық дәрежедегі тұлғалар;
* Кәсіби қызметі халықаралық қатынастарға елеулі әсер еткен басқа да дипломаттар.

== Спортшылар ==
Мұндағы «спорт түрлері» – [[Халықаралық Олимпиада комитеті]] мойындаған түрлер және басқа да кең таралған, халықаралық немесе ұлттық федерациялар ұйымдастыратын, бірегей ережелері бар және беделді бұқаралық ақпарат құралдарында үнемі жарияланып тұратын спорт түрлері.

'''Келесі тұлғалар лайық деп танылады:'''

* Олимпиада ойындарының  қатысушылары, әлем, құрлық немесе ел чемпиондары мен жүлдегерлері;
* Әлемдік, құрлықтық  немесе ұлттық рекорд иегерлері;
* Барлық спорт түрлері  бойынша ұлттық құрама мүшелері;
* Ең танымал спорт  түрлеріндегі ең беделді халықаралық жарыстардың қатысушылары;
* Белгілі бір елдегі ең жоғарғы лигаларда өнер көрсететін командалық спорт ойындарына қатысатын клуб ойыншылары;
* Жоғарыда аталған спортшылардың бапкерлері мен бас жаттықтырушылары;
* Спорт тарихында маңызды оқиғалармен байланысы бар тұлғалар;
* Халықаралық деңгейдегі көрнекті спорт шенеуніктері мен ірі спорт шараларының ұйымдастырушылары;
* Беделді халықаралық төрешілер.

Мүгедек спортшылар:

* [[Паралимпиада ойындары|Паралимпиада]] және  [[Дефлимпиада ойындары|Сурдлимпиада]] ойындарының жеңімпаздары мен жүлдегерлері;

* Паралимпиада ұлттық құрама команданың мүшесі. 
* Дүниежүзілік  чемпионаттар мен кубоктар жеңімпаздары және рекордшылары — егер олардың  өмірбаяны беделді дереккөздерде жарық көрсе (жарыс хаттамалары мен тізімдер жеткіліксіз).

----

== Өнер мен мәдениет қайраткерлері ==
'''Жаппай өнер мен мәдениет өкілдері'''

Кең танымал тұлғалар – шоу-бизнес, кино, эстрада, бұқаралық әдебиет және т.б. салаларында жұмыс істейтіндер.'' Танымалдылықтың критерийлері:''

* Кітаптар мен     дискілердің таралымы, концерттер мен фильмдер табысы, ресми     алтын/платиналы диск сертификаттары;
* Белгілі рейтингтер мен     чарттардағы орындар;
* Ұлттық БАҚ-тағы өмірі мен шығармашылығының бірнеше рет жариялануы (реалити-шоулардан басқа);
* Танымал адамдардың  табысына үлес қосқан продюсерлер, авторлар, промоутерлер.

'''Элитар (жалпыға таралмаған) өнер мен мәдениет өкілдері'''

Кәсіби қауымдастық ішінде беделі бар (немесе даулы беделге ие) жазушылар, музыканттар, актерлер, режиссерлер, суретшілер, фотографтар және т.б. — көпшілікке қаншалықты танымал екендігі маңызды емес.

'''Беделділік дәлелі:'''

* Беделді кәсіби  марапаттар, мемлекеттік атақтар, академияларға мүше болу;
* Беделді баспалар,   журналдар, мұражайлар, фестивальдер, концерт алаңдары;
* Шығармашылығына  арналған рецензиялар мен аналитикалық материалдар;
* Беделді кәсіби сыйлықтардың қазылар алқасына бірнеше рет шақырылу.

'''Өнер саласының ұйымдастырушылары:'''

(редакторлар, галеристер, сыншылар және т.б.) – жоғарыда аталған талаптарға сәйкес келсе немесе сәйкес авторлармен жұмыс істесе.

== Журналистер ==
'''Лайықты деп танылады:'''

* Ірі ұлттық БАҚ-тың тұрақты авторлары мен танымал бағдарламалардың жүргізушілері;
* Уикипедия талаптарына  сай елеулі БАҚ-тың бас редакторлары (бірнеше жылдық өтілімен);
* Беделді кәсіби марапаттардың иегерлері (мысалы, [[Пулитцер сыйлығы|Пулитцер]], [[ТЭФИ]]);
* Қызметі беделді  дереккөздерде кеңінен жарық көрген журналистер.

== Басқалары ==
'''Лайықты тұлғалар:'''

* Қоғамдық және мәдени  өмірде елеулі оқиғаға айналған жеке шығармалардың (өлең, ән, сурет және  т.б.) авторлары;
* Елеулі қалалар мен     мәдениет нысандарының (парктер, көпірлер және т.б.) бейнесін  қалыптастыруда маңызды рөл атқарған сәулет, мүсін және ландшафт авторлары.

== Ғылым, техника және білім саласының өкілдері ==

* Лондон корольдік қоғамы, [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы|Қазақ ғылым академиясы]] (сондай-ақ [[Қазақстан стратегиялық зерттеулер институты]], [[Ахмет Байтұрсынұлы атындағы тіл білімі институты]]) сияқты ежелгі және беделді ғылыми қауымдастықтардың мүшелері. Жаңадан құрылған академиялар (РАЕН, МАИ және т. б.) үшін олардың мүшелері бірнеше мазмұндық критерийлерге де сәйкес келуі керек.
* Ғылыми қоғамдар мен кәсіби қауымдастықтарда (ұлттық немесе халықаралық деңгейде) жетекші лауазымдарда жұмыс істейтін ғалымдар.
* Мемлекеттік аккредитациясы бар, құрылғанына кемінде 5 жыл болған жоғары оқу орындарының ректорлары.
* [[Нобель сыйлығы]]ның, [[Вольф сыйлығы]]ның  және басқа да ғылыми саладағы танымал байқаулар мен сыйлықтардың лауреаттары.
* Халықаралық және ұлттық ғылыми мерзімді басылымдардың, кітап серияларының бас редакторлары.
* Атымен аталған жаңалықтар немесе өнертабыстар жасаған ғалымдар, егер бұл жаңалықтар арнайы әдебиетте жиі аталса.
* Ғылым, техника және білім саласындағы мемлекеттік органдардың басшылары (ғылыми қорлар, ғылымдағы саяси қызметкерлер). 
* Ғылыми институттардың басшылары. 
*  Ұлттық университет декандары. 

Жоғарыда аталған кез келген формалды критерий ғылым, техника немесе білім саласының өкілі туралы Уикипедияда мақала жазу үшін жеткілікті.

==== Мазмұн бойынша критерийлер ====

* Жаңа ғылыми теория (тіпті жалпы қабылданбаған болса да), кеңінен танылған гипотеза әзірлеу.
* Ғылыми, географиялық немесе геологиялық жаңалық ашу, экспедицияларға және ғылыми эксперименттерге қатысу.
* Ірі (кемінде 100 қатысушысы бар) ғылыми конференциялардың бағдарламалық комитеттеріне ресми қатысу, шақырылған баяндамалар жасау.
* Өз саласы бойынша жетекші немесе ерекше ЖОО-ларда [[профессор]] болып жұмыс істеу.
* Өндіріс, қызмет көрсету немесе тұтыну салаларының дамуына айтарлықтай әсер еткен өнертабыстар авторлығы.
* Басты ғылыми журналдарда жарияланған мақалаларының болуы.
* Ірі анықтамалық басылымдар, мектептер мен жоғары оқу орындарына арналған оқу құралдарын жасауға елеулі үлес қосу.
* Ғылыми-көпшілік жарияланымдарының көптігі (мысалы, дәйексөз индексі 100-ден жоғары белгілі интернет-ресурстарда, таралымы 1000 дана немесе одан көп журналдарда, 500 дана және одан көп кітаптарда).
* Педагогикалық қауымдастықта және қоғамда үлкен резонанс тудырған түпнұсқа білім беру әдістемесін әзірлеу.
* «Халық дәрігері» немесе «Халық мұғалімі» құрметті атақтарының иегерлері (КСРО, [[ҚР]] және басқа мемлекеттер тарапынан тағайындалған).

2–3 мазмұндық критерийдің дәлелденген болуы — мақала жазуға жеткілікті. Болмаған жағдайда мақала жазу орынсыз деп саналады.

=== Бағдарламашылар ===
Бағдарламалық қамтамасыз етуді жасаушылардың ([[Бағдарламалаушы|бағдарламаушы]]&lt;nowiki/&gt;лардың) маңыздылығына қойылатын критерийлер:

* Кең танымал болған бағдарламалық өнімді жеке өзі немесе негізгі қатысушы ретінде жасағаны, бұл туралы көптеген тәуелсіз беделді дереккөздерде жазылған болуы қажет.
* БАҚ-та бағдарламашы ретінде өмірі мен қызметі бірнеше рет жазылған болуы керек.
* Ең беделді кәсіби марапаттар мен басқа да сыйлықтардың иегері.
* Жоғарыда аталған критерийлерге сай келетін адамдардың табысына негізгі үлес қосқан тұлғалар.
* Бағдарламалау, компьютерлік техника және технологиялар бойынша ең танымал кітаптардың авторлары.

Кем дегенде бір критерий жеткілікті. Сонымен қатар, тәуелсіз беделді дереккөздерде өмірі мен қызметі егжей-тегжейлі баяндалған болуы шарт. Сенімді ұйымдардың (мысалы, университеттер, [[Еркін бағдарламалық қамтама қоры|FSF]], [[GNU]]) сайттарындағы беттер де ескерілуі мүмкін.

== Діни қайраткерлер ==
'''Қысқа сілтеме-бап:''' ВП:РД

* Кез келген конфессия     немесе деноминацияның жоғары иерархтары.
* Ұлттық және аймақтық     құрылымдық бірліктердің жоғары деңгейдегі басшылары (епископтар мен     архиепископтар, кардиналдар, бас раввиндер, бас имамдар және т. б.).
* БАҚ материалдарына     сәйкес көпшілік алдында белсенді түрде сөз сөйлейтін шіркеу өкілдері, діни     публицистер мен уағызшылар.
* Ең көрнекті діни     ұстаздар мен ойшылдар, теологтар (дінтанушылар).

----

== Әскери қызметкерлер мен күштік құрылым өкілдері ==
'''Қысқа сілтемелер:''' ВП:ВОЕННЫЕ, ВП:СИЛОВИКИ

* Барлық мемлекеттердің     (оның ішінде мойындалмаған, сепаратистік қозғалыстар және т.б.) армиясы     немесе өзге де күштік ведомстволарының жоғары басшылары.
* Төмендегі командалық     және басшылық құрам санаттары:
** Барлық елдердің армия немесе өзге де күштік құрылымдарының ірі      құрылымдық немесе аумақтық бірліктерінің басшылары.
** Бірінші немесе Екінші дүниежүзілік соғыс майданында тікелей қатысып,      2.1-тармаққа сәйкес келетін лауазымды уақытша атқарушылар.
** Барлық елдердің Қарулы күштерінің ең ірі құрылымдық немесе аумақтық      бірліктерінің штаб бастықтары және қолбасшының бірінші орынбасарлары.
** Қарулы күштерінде ең жоғарғы деңгейдегі құрылымдар дивизия, бригада      немесе соған тең болатын мемлекеттерде — бұл құрылымдардың қолбасшылары      (бірақ бригада командирінен төмен емес), егер олар жалпы маңыздылық      өлшеміне сай келсе.
* Ең маңызды тарихи     әскери, полиция немесе барлау операцияларының негізгі қатысушылары,     сондай-ақ қоғамдық резонанс тудырған оқиғалар.
* Ең танымал әскери     қылмыскерлер.

----

== Кәсіпкерлер мен менеджерлер ==
'''Қысқа сілтемелер:''' ВП:КЗПУ, ВП:БИЗ

* Ірі компаниялардың негізін қалаушылар, бірнеше жыл бойы жалғыз өзі басқарып келген және бақылау үлесіне ие тұлғалар, егер олардың компаниядағы қызметі арқылы жаһандық, ұлттық немесе ірі аймақтық экономикаға, салаларға елеулі ықпал еткені тәуелсіз беделді дереккөздерде көрсетілсе.
* Мемлекеттік немесе ірі аймақтық деңгейдегі негізгі салаларда жүйе құраушы кәсіпорындар мен монополистердің жоғары буын басшылары, директорлар кеңесінің мүшелері және соған ұқсас басқару органдарының мүшелері, ірі үлес иелері, егер тәуелсіз беделді дереккөздер олардың кәсіпорын нәтижелеріне айтарлықтай ықпал еткенін көрсетсе.
* Forbes тізіміне енген тұлғалар. 
*  Fortune 500 тізіміне енген компаниялардың иелері және басшылары. 


----

== Басқалары ==

* Ерекше әрекет жасаған     адамдар, бұл әрекет моральдық тұрғыдан оң (қаһармандар, басқа адамдарды     құтқарушылар, маңызды ғылыми эксперименттердің алғашқы қатысушылары және     т. б.), теріс (террористер, атышулы қылмыскерлер және т. б.) немесе     бейтарап деп бағаланғанына қарамастан.
* Ерекше жағдайға тап  болған немесе ерекше қасиеттерге ие адамдар (мысалы, үлкен биіктіктен     құлаған әуе апатынан аман қалған адам, жойылып бара жатқан тілді білетін  соңғы адам), егер олар жеткілікті дәрежеде танымал болса.
* Уикипедия:Мемлекеттің     жоғарғы наградалары иегерлері ережесінде көрсетілген ең жоғары мемлекеттік     марапаттарға ие болған және жалпы маңыздылық өлшеміне сай келетін     тұлғалар.
* «Әлемнің әділ адамы»     атағын алған немесе Флоренс Найтингейл медалімен марапатталған адамдар,егер олардың өмірі мен қызметі туралы тәуелсіз беделді дереккөздерде     жеткілікті түрде жазылса.
* Халықаралық мойындалған     мемлекеттердің астаналарының «Құрметті азаматы» атағына ие болған тұлғалар, егер олардың өмірі мен қызметі туралы тәуелсіз беделді  дереккөздерде жеткілікті мәліметтер болса.
* Орбиталық ғарышқа ұшқан адамдар. Ал ғарышқа ұшпаған экипаж мүшелері, қосалқы     мүшелер немесе орбиталық ұшыру аппараттарына резервте болған мүшелер  (ұшырылым нәтижесіне қарамастан), сондай-ақ суборбиталық ұшу жасаған  адамдар туралы мақалалар олардың өмірі мен қызметі тәуелсіз беделді дереккөздерде жеткілікті дәрежеде жазылған жағдайда жазылуы мүмкін.

== Қосымша өлшемшарттар ==

== Өзің туралы мақалалар ==
'''Негізгі мақала: [[Уикипедия:Өзін-өзі сипаттау|Уикипедия:Өмірбаяндар]] '''

Уикипедияда өзінің немесе автор өзі тікелей мүдделі тұлғалар туралы (жақын туыстар, бастықтар мен ғылыми жетекшілер, бәсекелестер және т.б.) мақалалар жазу құпталмайды. Егер сіз өзіңіз туралы немесе сізге тікелей қатысты бір адам туралы мақала Уикипедияда болуға лайық деп есептесеңіз, онда өз атыңызды немесе сол адамның атын '''[[Уикипедия:Жасалуы тиіс мақалалар/Тұлғалар]]''' бетіне қосыңыз – бұл арқылы сіз «Уикипедия» жобасының барлық қатысушыларына қызығушылық танытқан үміткерді ұсынасыз.

== Іздеу жүйелерінде тексеру ==
Адамның маңыздылығы жөнінде шешім қабылдағанда, оның есімін (түрлі жазылу нұсқаларында) екі-үш негізгі іздеу жүйесі арқылы тексеру пайдалы: олар қанша сілтеме ұсынады және бұл сілтемелер қандай мазмұн береді?

Адам есімінің интернетте жиі аталуы оның маңыздылығын дәлелдемейді (мысалы, бұл жиі пікір қалдыратын форум қатысушысының қолтаңбасы болуы мүмкін), ал аталмауы оның маңызсыз екенін білдірмейді (адам қызметінің барлық салалары интернетте біркелкі көрініс таппаған). Дегенмен, көптеген жағдайда интернеттегі аталым жиілігі – бұл жақсы көрсеткіш.

== Маңыздылығы тек бір оқиғамен шектелетін адамдар ==
Қазіргі таңда өмір сүріп жатқан және тек бір оқиға арқылы танымал адамдар туралы ақпарат үшін '''[[Уикипедия:1 оқиға]]''' бетін қараңыз.

== Бұл ереженің адамдар тобына қолданылуы ==
'''Қысқа сілтеме-бетбұру: Уикипедия:Топтар'''

Жоғарыда аталған өлшемшарттар жеке маңыздылық өлшемшарттары жоқ кезде келесі тұлғалар топтарына да қолданылады: егер бұл тұлғалар бірлесіп жүйелі түрде белгілі бір қызметпен айналысқан болса және олардың әрқайсысы жайлы бөлек мақалалар осы ережеге сай болмаса немесе басқа себептермен орынды болмаса.

Мысалы: отбасылар (Долл әулеті), музыкалық топтар, спорт командалары (Поспишил ағайындылары), көркем шығарма авторларының серіктестігі (Коэн ағайындылары), ғылыми жұмыс авторлары, қылмыстық топтар (Толстопятов ағайындыларының бандасы) және т.б.

Мұндай ұжым жайлы мақалада оның мүшелерінің өмірбаяндары қамтылуы тиіс, бірақ әрқайсысы туралы мәлімет көлемі олардың ұжымдағы үлесіне сай болуы қажет.

Бұл ереже келесі жағдайларға қолданылмайды: құрамына кіруі ашық немесе шартты түрде ашық болып табылатын ірі қауымдастықтарға (дворян әулеттері, поэзиялық үйірмелер, саяси партиялар, діни ұйымдар, ірі ұйымдасқан қылмыстық топтар және т.б.). Мұндай ұйымдардың маңыздылығы жалпы немесе тиісті нақты маңыздылық өлшемшарттарына сәйкес анықталады.

== Егер мақала өлшемшарттарға сай болмаса ==
Егер мақала жоғарыда келтірілген өлшемшарттарға айқын түрде сай келмесе, оған '''&lt;nowiki&gt;{{db-nn}}&lt;/nowiki&gt;''' үлгісі қойылуы керек, ал мақала авторына оның Уикипедия ережелеріне сәйкес келмейтінін айтып, осы бетке сілтеме берген жөн.

Алайда, бұл тізімді толық және түпкілікті деп санауға болмайды: жоғарыда аталған ережелерге сай келмейтін немесе олармен қайшылықта болатын жекелеген жағдайлар '''[[Уикипедия:Жоюға ұсынылған мақалалар]]''' бетінде жалпы талқылауға ұсынылуы мүмкін.

Кей жағдайларда, жеке мақалаға лайық емес тұлға туралы қысқа өмірбаяндық мәліметтер басқа мақалада келтірілуі мүмкін — мысалы, танымал туысы, шәкірті (ұстазы), бастық (қоластындағылар) туралы мақалада немесе бұл тұлғаның қатысы бар елді мекен, оқиға не нысан жайлы мақалада.

== Сондай-ақ қараңыз ==
{{policy}}

# [[Уикипедия:Уикипедия — бұл энциклопедия|Уикипедия не емес?]]
{{Уикипедияның ережелері}}
[[Санат:Уикипедия:Маңыздылық критерийлері]]</text>
      <sha1>4w2plxuesebmqdwk0wfrod9p7ox9s8x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Ең көп қаралған 1000 бет</title>
    <ns>4</ns>
    <id>775564</id>
    <revision>
      <id>3619619</id>
      <parentid>3619219</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T03:05:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту.</comment>
      <origin>3619619</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="760342" sha1="t18bdyucde27jj27frb0bqgehzsa6ji" xml:space="preserve">{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
{|class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
!N
!Бет
!Қаралу саны (соңғы 30 күнде)
!Қаралу саны (соңғы 90 күнде)
!Қаралу саны (бір жылда)
|-
|1
|[[Арнайы:Іздеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 67700]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 112808]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 270467]
|-
|2
|[[Басты бет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 36210]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 120378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 373001]
|-
|3
|[[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 12500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 37331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 83405]
|-
|4
|[[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3704]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 26828]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 127827]
|-
|5
|[[Абай Құнанбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6588]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 46304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 269822]
|-
|6
|[[Жоба:Уики-көктем 2026]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 4361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 13627]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D0%BA%D3%A9%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BC_2026 13627]
|-
|7
|[[КешYOU]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 9522]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 14863]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 20747]
|-
|8
|[[Бауыржан Момышұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2558]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20985]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 116657]
|-
|9
|[[Қазақ хандығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 5383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 14361]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 82847]
|-
|10
|[[Күнделік.кз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 4244]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 13039]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 107113]
|-
|11
|[[Мәңгілік бала бейне]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 1352]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 8014]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5 16837]
|-
|12
|[[Мұрат Нәлқожаұлы Ергешбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 462]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5432]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5720]
|-
|13
|[[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3737]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 13054]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 50636]
|-
|14
|[[Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 3778]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 16376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 84875]
|-
|15
|[[Жеті жарғы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 4128]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 7984]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 29668]
|-
|16
|[[Ыбырай Алтынсарин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 3528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 22962]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 111735]
|-
|17
|[[Мұхтар Шаханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2001]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 53380]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 72823]
|-
|18
|[[Жәңгір мектебі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%B1%D1%96 4128]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%B1%D1%96 4413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%B1%D1%96 5209]
|-
|19
|[[Бесеудің хаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 3430]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 14078]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%85%D0%B0%D1%82%D1%8B 27513]
|-
|20
|[[Қазақстан көлдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3446]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 5560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 23115]
|-
|21
|[[Мемлекет астаналары тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2411]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12844]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 59899]
|-
|22
|[[Қазақ халық аңыздары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 3832]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 4586]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 10385]
|-
|23
|[[Ұлы Отан соғысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1192]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 10027]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 23960]
|-
|24
|[[Әлемнің жеті кереметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 3351]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 8956]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 64207]
|-
|25
|[[Компьютер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 2546]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 6179]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80 22973]
|-
|26
|[[Бірқазандар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 149]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 3720]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 5272]
|-
|27
|[[Қазақстан географиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3133]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4618]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 16809]
|-
|28
|[[Моңғол империясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3327]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 4490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 20984]
|-
|29
|[[Уикипедия:Уикипедия туралы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2869]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 6854]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 20688]
|-
|30
|[[Қазақстанның ХХ ғасырдың бас кезіндегі оқу-ағарту ісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D1%96%D1%81%D1%96 3213]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D1%96%D1%81%D1%96 4651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A5%D0%A5_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%BE%D2%9B%D1%83-%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83_%D1%96%D1%81%D1%96 10312]
|-
|31
|[[Татьяна Николаевна Бурмистрова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%82%D1%8C%D1%8F%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3531]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%82%D1%8C%D1%8F%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3954]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%82%D1%8C%D1%8F%D0%BD%D0%B0_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4600]
|-
|32
|[[Гүлнұр Манатқызы Оразымбетова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3712]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4257]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BD%D2%B1%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7653]
|-
|33
|[[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 2310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 12505]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 66439]
|-
|34
|[[Батыс Қазақстан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3134]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 4998]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 15438]
|-
|35
|[[Шәкәрім Құдайбердіұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1710]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 50662]
|-
|36
|[[Ахмет Байтұрсынұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2453]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12129]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 122015]
|-
|37
|[[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1895]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12316]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 100419]
|-
|38
|[[Әлия Нұрмұхамедқызы Молдағұлова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 807]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 10384]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 23504]
|-
|39
|[[Уикипедия:Форум]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 2920]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 7222]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 22731]
|-
|40
|[[Тәуке хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2527]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5692]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 23316]
|-
|41
|[[Жеңіс күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 133]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 4513]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D2%A3%D1%96%D1%81_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 5104]
|-
|42
|[[1920-30 жылдарындағы Қазақстан әдебиеті мен өнері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=1920-30_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 2819]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1920-30_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 4744]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=1920-30_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 7967]
|-
|43
|[[Құралайдың салқыны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B 1286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B 4949]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B 6820]
|-
|44
|[[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2380]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6625]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 28760]
|-
|45
|[[Партизандық соғыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 3024]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 3238]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 3713]
|-
|46
|[[Мөлдір Әуелбекова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3746]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5191]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8130]
|-
|47
|[[Халифат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%84%D0%B0%D1%82 3004]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%84%D0%B0%D1%82 3164]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%84%D0%B0%D1%82 5240]
|-
|48
|[[Қазақтардың дәстүрлі шаруашылығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 2712]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 3073]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 4800]
|-
|49
|[[Міржақып Дулатұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2626]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 84845]
|-
|50
|[[Азаматтық іс жүргізу құқығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 2889]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 3018]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%93%D1%8B 4305]
|-
|51
|[[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 2761]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 4761]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 60417]
|-
|52
|[[Ұлы Жібек жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 2162]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 6092]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 42852]
|-
|53
|[[Қазақша жыл санау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 2841]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 8036]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 80648]
|-
|54
|[[Ақсу-Жабағылы қорығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 2336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 5241]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 24754]
|-
|55
|[[Қарахан мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 2392]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 4515]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 33207]
|-
|56
|[[Талғат Жақыпбекұлы Бигелдинов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6568]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10237]
|-
|57
|[[Отан қорғаушы күні (Қазақстан)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 86]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 3495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%29 4238]
|-
|58
|[[Абай жолы (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2244]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 8696]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 38565]
|-
|59
|[[Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 1350]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 26397]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B1%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 40521]
|-
|60
|[[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 880]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3410]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6430]
|-
|61
|[[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 1419]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 8449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 8449]
|-
|62
|[[Сырым Датұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1829]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6119]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27408]
|-
|63
|[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2432]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 4528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 16503]
|-
|64
|[[Алкандар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 2641]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 3405]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 7534]
|-
|65
|[[Құрбан айт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B9%D1%82 2513]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B9%D1%82 3196]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B9%D1%82 4544]
|-
|66
|[[Меруерт Қаратайқызы Өтекешeва]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 471]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 3868]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 7597]
|-
|67
|[[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2479]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12105]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 59332]
|-
|68
|[[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2260]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9621]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 40259]
|-
|69
|[[Мәншүк Жиенғалиқызы Мәметова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 523]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 8216]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%BD%D1%88%D2%AF%D0%BA_%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9C%D3%99%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 18174]
|-
|70
|[[Зат есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 2403]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 4401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 27009]
|-
|71
|[[Сөз таптары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3918]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 15523]
|-
|72
|[[Нарықтық экономика қатынастары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2616]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2673]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2910]
|-
|73
|[[Франсиско Франко]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%BE_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%BE 2607]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%BE_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%BE 2625]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%81%D0%B8%D1%81%D0%BA%D0%BE_%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%BE 2799]
|-
|74
|[[Қазақстан қазақтарының аттас-тектестер тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1735]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6501]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12001]
|-
|75
|[[Ғаламдық экологиялық проблемалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3158]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 9627]
|-
|76
|[[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 1339]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 7124]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 22608]
|-
|77
|[[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1643]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10096]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 77486]
|-
|78
|[[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 1513]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 11075]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 29911]
|-
|79
|[[Нұркен Әбдіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 1951]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 3957]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 5686]
|-
|80
|[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1720]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5507]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 26224]
|-
|81
|[[Етіс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81 2368]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81 3103]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81 9622]
|-
|82
|[[Саңырауқұлақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 3769]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 11142]
|-
|83
|[[Әмір Темір]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 1320]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 7580]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 30589]
|-
|84
|[[Толық ішкі шағылудың шектік бұрышы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%88%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%83%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88%D1%8B 2423]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%88%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%83%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88%D1%8B 2490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D1%88%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%83%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%88%D1%8B 2639]
|-
|85
|[[Қасым хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2075]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 8389]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 35345]
|-
|86
|[[Серік Қапшықбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2405]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2522]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%BF%D1%88%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2599]
|-
|87
|[[Ілияс Жансүгіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 1370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 7850]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 43389]
|-
|88
|[[Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 1929]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 4154]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B 16285]
|-
|89
|[[Жәркен Бөдешұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%B4%D0%B5%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1463]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%B4%D0%B5%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4906]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%B4%D0%B5%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7749]
|-
|90
|[[Шыңғыс хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1985]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6917]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 64588]
|-
|91
|[[Гамета]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0 2338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0 2530]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B0 3119]
|-
|92
|[[Ғұндар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1954]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 7635]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 39552]
|-
|93
|[[Қазақ рулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1939]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5995]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36734]
|-
|94
|[[Қазақстанның киелі жерлерінің географиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2092]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3035]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5674]
|-
|95
|[[Өзбекәлі Жәнібеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1350]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 11393]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 33438]
|-
|96
|[[Қасым Қайсенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1278]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6422]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16893]
|-
|97
|[[Баян Мақсатқызы Алагөзова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2102]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 9515]
|-
|98
|[[Есік Алтын адамы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 2218]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 4099]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%8B 40937]
|-
|99
|[[Тәуекел хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2149]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5563]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15698]
|-
|100
|[[Игельстром реформасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2229]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2476]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BC_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 4477]
|-
|101
|[[Абылай хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1845]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 6191]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 58937]
|-
|102
|[[Азаматтық қоғам]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 2210]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 2745]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%BC 5992]
|-
|103
|[[Вегетативтік көбею]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 2155]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 2592]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%92%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%B2%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E 3270]
|-
|104
|[[Қазақстан Республикасының Конституциясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1981]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 7651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 48678]
|-
|105
|[[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2024]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7054]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 27853]
|-
|106
|[[Сақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 6553]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 62744]
|-
|107
|[[Арғын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 1988]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 5222]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 23986]
|-
|108
|[[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1927]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7842]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 46192]
|-
|109
|[[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1632]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5575]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 30076]
|-
|110
|[[Домбыра]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 1812]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 4002]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 21791]
|-
|111
|[[Шәмші Қалдаяқов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 1762]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 7239]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 28008]
|-
|112
|[[Қазақстан экономикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1946]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2916]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 8861]
|-
|113
|[[Қадыр Мырза Әлі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 1376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 7755]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 25046]
|-
|114
|[[Халықаралық ұйымдар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 1782]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 3141]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80 8035]
|-
|115
|[[Үстеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 1729]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 4638]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 20717]
|-
|116
|[[Сағадат Қожахметұлы Нұрмағамбетов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 1126]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 3394]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%82_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 8162]
|-
|117
|[[Изосызықтар тәсілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D0%B7%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%96 2104]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%B7%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%96 2104]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D0%B7%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB%D1%96 2141]
|-
|118
|[[Халықаралық географиялық еңбек бөлінісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%96 2100]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%96 2160]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BD%D1%96%D1%81%D1%96 2280]
|-
|119
|[[Ұлы жасақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B 2077]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B 2280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B 5131]
|-
|120
|[[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1769]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4982]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 28351]
|-
|121
|[[Ыңғайлас салалас сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AB%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2034]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AB%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 6823]
|-
|122
|[[Рақымжан Қошқарбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5564]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10230]
|-
|123
|[[Батыр Баян (поэма)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 1874]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 3379]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%28%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%BC%D0%B0%29 19688]
|-
|124
|[[Ауыл (партия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 2049]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 2343]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 3594]
|-
|125
|[[Семей полигоны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 1139]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 6252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 28314]
|-
|126
|[[Олжас Омарұлы Сүлейменов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1166]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4744]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16527]
|-
|127
|[[Қазақ хандары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1823]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 6631]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 40251]
|-
|128
|[[Жасақ (Яса)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D0%AF%D1%81%D0%B0%29 2022]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D0%AF%D1%81%D0%B0%29 2183]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%9B_%28%D0%AF%D1%81%D0%B0%29 3992]
|-
|129
|[[Жаяу Мұса Байжанұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1767]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3422]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%8F%D1%83_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9252]
|-
|130
|[[Астана]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1423]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 6656]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 36790]
|-
|131
|[[Сайын Мұратбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1881]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 4110]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 12255]
|-
|132
|[[Уикипедия:Анықтама]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 1349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 3380]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 8849]
|-
|133
|[[Әмір Темір жорықтары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1977]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2243]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 4990]
|-
|134
|[[Құрбандық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 1799]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 2241]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 3466]
|-
|135
|[[Қызыл кітап]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 1137]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 9716]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%BF 27641]
|-
|136
|[[Шылау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 1711]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 3280]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 17809]
|-
|137
|[[Қазақ әліпбиі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 1800]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 5192]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 28031]
|-
|138
|[[АҚШ президенттерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1922]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3207]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10232]
|-
|139
|[[Дүниежүзілік тұқым қоры]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 1883]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 1990]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 2237]
|-
|140
|[[Махамбет Өтемісұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1420]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8126]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 54999]
|-
|141
|[[Әміре Қашаубаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1659]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6171]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15377]
|-
|142
|[[Александр Сергеевич Пушкин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD 1257]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD 2595]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D1%83%D1%88%D0%BA%D0%B8%D0%BD 6203]
|-
|143
|[[Жетісу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 1914]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 2712]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 10045]
|-
|144
|[[Экологиялық пирамида ережесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%96 1796]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%96 2192]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B8%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D0%B4%D0%B0_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D1%81%D1%96 2949]
|-
|145
|[[Қазақ батырлар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1521]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4581]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 29730]
|-
|146
|[[Жаңа экономикалық саясат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 1822]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 3614]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 12381]
|-
|147
|[[Қабанбай (Үржар ауданы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D2%AE%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%29 1916]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D2%AE%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%29 1943]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D2%AE%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B%29 2003]
|-
|148
|[[Ерте темір дәуірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 1825]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2192]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 10063]
|-
|149
|[[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1277]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5781]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 35841]
|-
|150
|[[Байқоңыр (ғарыш айлағы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 1177]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 6734]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%28%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D2%93%D1%8B%29 16046]
|-
|151
|[[Салалас құрмалас сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 1674]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2930]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 11156]
|-
|152
|[[Қазақстан тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1712]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 5153]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 31231]
|-
|153
|[[Қыз Жібек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 986]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 4519]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA 30680]
|-
|154
|[[Әл-Фатиха сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1783]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5042]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 25241]
|-
|155
|[[Аманкелді Муатқанұлы Сейітханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%9C%D1%83%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 333]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%9C%D1%83%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2084]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%9C%D1%83%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2827]
|-
|156
|[[Қазақстан қорықтарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1109]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 6537]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 39746]
|-
|157
|[[Кенжебай Мәденов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 191]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2000]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2224]
|-
|158
|[[Сәукеле]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 1852]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 2199]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5 4388]
|-
|159
|[[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1489]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3726]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16265]
|-
|160
|[[Қоңырат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 1532]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 5201]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 23663]
|-
|161
|[[Айбек Арқабайұлы Дәдебай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1483]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3318]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 4929]
|-
|162
|[[Қазақ хандығының құрылуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 1649]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 3563]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 24516]
|-
|163
|[[Шанхай Ынтымақтастық Ұйымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D0%AB%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1037]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D0%AB%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 3187]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%B9_%D0%AB%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 12389]
|-
|164
|[[Түрік қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1488]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 4956]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 55431]
|-
|165
|[[:Санат:Ұлы Отан соғысының қатысушылары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 185]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3140]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5125]
|-
|166
|[[Алтын Орда]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 1766]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 4247]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 35255]
|-
|167
|[[Жаужүрек мың бала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 1722]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 2873]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 7880]
|-
|168
|[[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 950]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 6651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 24846]
|-
|169
|[[Шалғай (Батыс Қазақстан облысы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B9_%28%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1794]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B9_%28%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1815]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B9_%28%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1926]
|-
|170
|[[Бір корпусты сүңгуір қайық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B_%D1%81%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1784]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B_%D1%81%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1789]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%82%D1%8B_%D1%81%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1806]
|-
|171
|[[Үш Жүз партиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1720]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2598]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D1%88_%D0%96%D2%AF%D0%B7_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9776]
|-
|172
|[[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1283]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 9013]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 54180]
|-
|173
|[[Ағартушылық дәуірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 1751]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 1859]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2880]
|-
|174
|[[Бәйтерек (монумент)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 731]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 6154]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 27133]
|-
|175
|[[Қожа Ахмет Ясауи]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 1136]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 6460]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 46743]
|-
|176
|[[Уикипедия:Форум/Қателер туралы хабарлау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 1558]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 2933]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 6873]
|-
|177
|[[Қазақстанның Қызыл кітабына енген өсімдіктер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 5173]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 40864]
|-
|178
|[[Жүйке жасушалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1711]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2290]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6616]
|-
|179
|[[Александр Викторович Затаевич]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%97%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 1676]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%97%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 2148]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%80_%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%97%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87 3163]
|-
|180
|[[Жынысты көбею және ұрықтану ерекшеліктері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%B1%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1700]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%B1%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1899]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D0%B1%D0%B5%D1%8E_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%B1%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2570]
|-
|181
|[[Алаш партиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1701]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5382]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 39446]
|-
|182
|[[Каспий теңізі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 1264]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 3884]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 21344]
|-
|183
|[[Сарқылатын ресурстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1685]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 2041]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 3383]
|-
|184
|[[Химия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F 1670]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F 2112]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F 6737]
|-
|185
|[[Әлкей Хақанұлы Марғұлан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 782]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 4028]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D1%80%D2%93%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 20896]
|-
|186
|[[Қазақ тілі тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1637]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1968]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 4677]
|-
|187
|[[Сәкен Сейфуллин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1224]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 6746]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 35733]
|-
|188
|[[Алакөл (көл)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 962]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 2613]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 13353]
|-
|189
|[[Алматы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 1193]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 5417]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 27970]
|-
|190
|[[Сұлтанмахмұт Торайғыров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 1170]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 4011]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 26884]
|-
|191
|[[Экологиялық мәдениет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 1652]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 1779]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82 2509]
|-
|192
|[[Демікпе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5 1676]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5 1793]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5 3359]
|-
|193
|[[Тұмар ханша]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0 1539]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0 2465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D1%88%D0%B0 10148]
|-
|194
|[[Түркістан автономиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1565]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 3023]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13376]
|-
|195
|[[Болашақ (стипендия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 1439]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 2600]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 4639]
|-
|196
|[[Гарнизон және қарауыл қызметі жарғысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%BD_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1666]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%BD_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1726]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%B7%D0%BE%D0%BD_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 2201]
|-
|197
|[[Сыбаға]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B0 1668]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B0 1783]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B0 2953]
|-
|198
|[[Аманай мен Заманай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9 1561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9 2118]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9 3344]
|-
|199
|[[Уикипедия:Қауым порталы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1562]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2927]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 8106]
|-
|200
|[[Махаббат, қызық мол жылдар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 1540]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 4477]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 24784]
|-
|201
|[[Біріккен Ұлттар Ұйымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1184]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 4903]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 24319]
|-
|202
|[[Асан қайғы Сәбитұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3235]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 20334]
|-
|203
|[[:Сурет:Amre Kashaubaev.jpg]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AAmre_Kashaubaev.jpg 1639]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AAmre_Kashaubaev.jpg 1658]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AAmre_Kashaubaev.jpg 1689]
|-
|204
|[[1860 жылдарындағы әкімшілік реформалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1533]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2390]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=1860_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 11340]
|-
|205
|[[Жылқы малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1324]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36610]
|-
|206
|[[Қазақстан Республикасының электрондық үкіметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1580]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1722]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1722]
|-
|207
|[[Наймандар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 1543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 4043]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 26398]
|-
|208
|[[Екінші дүниежүзілік соғыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 833]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 6256]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 25258]
|-
|209
|[[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 1830]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 3481]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 9706]
|-
|210
|[[Қазақстандық Кеңес Одағының Батырлары (тізім)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 796]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 3184]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 6490]
|-
|211
|[[Үш жүз он екінші атқыштар дивизиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D1%88_%D0%B6%D2%AF%D0%B7_%D0%BE%D0%BD_%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1598]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D1%88_%D0%B6%D2%AF%D0%B7_%D0%BE%D0%BD_%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1709]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D1%88_%D0%B6%D2%AF%D0%B7_%D0%BE%D0%BD_%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1954]
|-
|212
|[[Атомдардың құрылысы мен элементтер системасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1581]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1736]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 5561]
|-
|213
|[[Орта білім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC 1604]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC 1688]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC 2244]
|-
|214
|[[Жүрегім, ойбай, соқпа енді...]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BC%2C_%D0%BE%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9%2C_%D1%81%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96... 1596]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BC%2C_%D0%BE%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9%2C_%D1%81%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96... 1609]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BC%2C_%D0%BE%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9%2C_%D1%81%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0_%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96... 1642]
|-
|215
|[[Қазақ солдаты (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1278]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2698]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%82%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 4521]
|-
|216
|[[Қазақстанның кен ресурстары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1488]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 2076]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 6267]
|-
|217
|[[Қаңлылар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1549]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 3803]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 29949]
|-
|218
|[[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1509]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 2264]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 6230]
|-
|219
|[[Уикипедия:Telegram]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 1616]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 2563]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 5330]
|-
|220
|[[Сарматтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 970]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 4621]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 12524]
|-
|221
|[[Баланы қырқынан шығару]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 1426]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 5045]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 31543]
|-
|222
|[[Ақсақ құлан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 1572]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 2514]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD 6353]
|-
|223
|[[Сәулет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 1535]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 2291]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 5168]
|-
|224
|[[Салқам Жәңгір хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1379]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4118]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15842]
|-
|225
|[[Көне түркі жазбалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1334]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3147]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36426]
|-
|226
|[[Уикипедия:Видео сабақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1603]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 5551]
|-
|227
|[[Ересектер арасындағы сауатсыздықты жою]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D1%8E 1597]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D1%8E 1758]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D1%8E 2487]
|-
|228
|[[Қазақстан демографиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1498]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2433]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 15710]
|-
|229
|[[Салауат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 1543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 3326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 22908]
|-
|230
|[[Өсімдіктер систематикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 1957]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 4018]
|-
|231
|[[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 3261]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 3892]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 6790]
|-
|232
|[[Сын есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 1227]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 3791]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 20146]
|-
|233
|[[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 1003]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 9510]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 57388]
|-
|234
|[[Жасанды интеллект]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 1001]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 5328]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 32915]
|-
|235
|[[Күкірт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%82 1490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%82 1934]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%82 7636]
|-
|236
|[[Әбу Насыр Әл-Фараби]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 1081]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 5757]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 65967]
|-
|237
|[[Жұлын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B%D0%BD 1483]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B%D0%BD 2209]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B%D0%BD 6690]
|-
|238
|[[Сүйектің құрылысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1476]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1640]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3393]
|-
|239
|[[Қазақстандағы туризм]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 1063]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 2736]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 5595]
|-
|240
|[[Қазақ шежірелерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1290]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3694]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16160]
|-
|241
|[[Сөзжасам]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 1355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 1958]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 8278]
|-
|242
|[[Сақ-сармат дәуiрiндегi Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B-%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D0%B4%D3%99%D1%83i%D1%80i%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3i_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1427]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B-%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D0%B4%D3%99%D1%83i%D1%80i%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3i_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1663]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B-%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82_%D0%B4%D3%99%D1%83i%D1%80i%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3i_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 4539]
|-
|243
|[[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1681]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3819]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 13895]
|-
|244
|[[Роза Мұқанова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 275]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2437]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B0_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4443]
|-
|245
|[[Мүшел жас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 1543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 3927]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 20158]
|-
|246
|[[Кенесары хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4655]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 34451]
|-
|247
|[[Қатысушы талқылауы:Сатыбалды Нурдаулет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3A%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%9D%D1%83%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 1469]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3A%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%9D%D1%83%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 1469]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%D1%8B%3A%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%9D%D1%83%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82 1471]
|-
|248
|[[Уикипедия:Талқылау легі/Flow]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 1359]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 2386]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 5119]
|-
|249
|[[Қазақстан 2050]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2050 1285]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2050 2385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2050 6002]
|-
|250
|[[Ғұндар мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1249]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 3581]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 17338]
|-
|251
|[[Әскери форма]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0 1328]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0 1471]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0 1542]
|-
|252
|[[Қазақстанның географиялық орны мен шекаралары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1129]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1990]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%88%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6128]
|-
|253
|[[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1559]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 4453]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 23954]
|-
|254
|[[Туыстық атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 29249]
|-
|255
|[[Синтаксис]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81 1347]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81 2060]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81 7306]
|-
|256
|[[Жаһандық жылыну]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%83 1379]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%83 1589]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%83 2866]
|-
|257
|[[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1716]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 4367]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 37157]
|-
|258
|[[Мұстафа Шоқай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 1344]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 4454]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B9 26700]
|-
|259
|[[Сұңғыла]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 1014]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 4590]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 7931]
|-
|260
|[[Әбілқайыр хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1404]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1707]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4036]
|-
|261
|[[Қой малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1238]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2649]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9739]
|-
|262
|[[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 664]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3135]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 13641]
|-
|263
|[[Ыбырай Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1654]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2974]
|-
|264
|[[Америка әсерлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D3%99%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1334]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D3%99%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1474]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D3%99%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1752]
|-
|265
|[[Мақаншы ауданы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1785]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D1%88%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 3438]
|-
|266
|[[Құдайберген Тәуекелұлы Сұлтанбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1353]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1534]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2344]
|-
|267
|[[АҚШ штаттарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17769]
|-
|268
|[[Жоғары молекулалы қосылыстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1776]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%83%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 3553]
|-
|269
|[[Еңбек тәрбиесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%82%D3%99%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%81%D1%96 1375]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%82%D3%99%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%81%D1%96 1499]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%82%D3%99%D1%80%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%81%D1%96 2070]
|-
|270
|[[Сперматозоид]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B8%D0%B4 1362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B8%D0%B4 1722]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B8%D0%B4 3711]
|-
|271
|[[Қазақстан аудандары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 3751]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 29930]
|-
|272
|[[Зар Заман ақындары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1472]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 2594]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%80_%D0%97%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 16411]
|-
|273
|[[Экстремизмге қарсы іс-қимыл туралы заң]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D0%BA%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D1%96%D1%81-%D2%9B%D0%B8%D0%BC%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3 1383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%BA%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D1%96%D1%81-%D2%9B%D0%B8%D0%BC%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3 1389]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D0%BA%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D1%96%D1%81-%D2%9B%D0%B8%D0%BC%D1%8B%D0%BB_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B7%D0%B0%D2%A3 1530]
|-
|274
|[[Иван Васильевич Панфилов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1269]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1771]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D0%B2%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%9F%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2592]
|-
|275
|[[Мұхаммед]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 1331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 4978]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 30529]
|-
|276
|[[Қазақстан жол белгілері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3644]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 17321]
|-
|277
|[[Қазақтың музыкалық аспаптары тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1062]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 2421]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 10218]
|-
|278
|[[Ермұхан Бекмаханұлы Бекмаханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 729]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3825]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 21259]
|-
|279
|[[Төлеген Айбергенұлы Айбергенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1219]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3221]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 11868]
|-
|280
|[[Салт-дәстүр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 1309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 2092]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80 9983]
|-
|281
|[[Қазақстан халқы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B 1191]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B 2172]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B 7542]
|-
|282
|[[Қазақстан халқының бірлігі күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 190]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 6567]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 7551]
|-
|283
|[[Арыстан (арнайы бөлімше)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5%29 1303]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5%29 1468]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B1%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5%29 2359]
|-
|284
|[[Ауыз әдебиеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1229]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 5303]
|-
|285
|[[Атмосфераның ластануы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%82%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 1335]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 1381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%82%D0%BC%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 2434]
|-
|286
|[[Көне дәуірдегі Қазақстан жеріндегі ежелгі этникалық үдерістер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 1323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 1407]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%AF%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 2858]
|-
|287
|[[Ақ Орда (мемлекет)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 1184]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 3083]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 32158]
|-
|288
|[[Желтоқсан көтерілісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 1633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 7297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 58521]
|-
|289
|[[Қазақтың боғауыз сөздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1000]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3047]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12554]
|-
|290
|[[Бәйтерек (мифология)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 1206]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 1962]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 4688]
|-
|291
|[[Қабанбай батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 1088]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 3509]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 23435]
|-
|292
|[[Қазақ халқының әдет-ғұрпы мен салт-дәстүрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1078]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 4811]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D0%BF%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 17288]
|-
|293
|[[Даладағы дабыл (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1292]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1331]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1393]
|-
|294
|[[Қабанбай (Жетісу облысы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1616]
|-
|295
|[[Әлеуметтік қақтығыстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1291]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1378]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D1%83%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1897]
|-
|296
|[[Хиуаз Қайырқызы Доспанова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 400]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5981]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D1%83%D0%B0%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 18632]
|-
|297
|[[Салт етістік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 1220]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 1600]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%82_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 4130]
|-
|298
|[[Қабанбай (Шығыс Қазақстан облысы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1321]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1426]
|-
|299
|[[Портал:Абай Құнанбайұлы/Қыс өлеңі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 858]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 4900]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B%2F%D2%9A%D1%8B%D1%81_%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D1%96 63583]
|-
|300
|[[Қазақстан мемлекеттік рәміздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2407]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 4278]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 23674]
|-
|301
|[[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 714]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 6829]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15845]
|-
|302
|[[Сын есімнің шырайлары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1112]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1852]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7669]
|-
|303
|[[Қазақстан қалалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1113]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4857]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 24317]
|-
|304
|[[Наурыз-думан әні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7-%D0%B4%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%96 1293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7-%D0%B4%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%96 1383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7-%D0%B4%D1%83%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%96 1903]
|-
|305
|[[Қазақстан Республикасының Қаржылық мониторинг агенттігі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96 1272]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96 1574]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B3_%D0%B0%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96 3635]
|-
|306
|[[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 1411]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 4924]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 32022]
|-
|307
|[[Әзімхан Ахметұлы Кенесарин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1299]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1359]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 1651]
|-
|308
|[[Үйсін мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1618]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 4191]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 31931]
|-
|309
|[[Мұңал рулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%BB_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1268]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%BB_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1741]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%BB_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 3980]
|-
|310
|[[Ақиқат пен аңыз (роман-диалог)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%29 927]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%29 1782]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B8%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD-%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B3%29 4633]
|-
|311
|[[Гүлмира Тынышбекқызы Дайрабаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 513]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 2085]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D2%AF%D0%BB%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B0_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 8036]
|-
|312
|[[Сөйлем мүшелері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1045]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3483]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 22336]
|-
|313
|[[Әбіш Кекілбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 794]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4523]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 26468]
|-
|314
|[[Құман Нұрмағанұлы Тастанбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 186]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1751]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 4413]
|-
|315
|[[Наурыз мейрамы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 653]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 8097]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D1%8B 29514]
|-
|316
|[[Қазақстанның пайдалы қазбалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 887]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2261]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12666]
|-
|317
|[[Табиғи ресурстарды ұтымды пайдалану]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%B1%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 1235]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%B1%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 1611]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%83%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D2%B1%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D1%8B_%D0%BF%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 3465]
|-
|318
|[[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 958]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 3789]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 23480]
|-
|319
|[[Тас дәуірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 957]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 3059]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 31901]
|-
|320
|[[Оптика]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D0%BF%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1241]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BF%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1429]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D0%BF%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 2584]
|-
|321
|[[Жанар Хамитова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1260]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1529]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%A5%D0%B0%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2280]
|-
|322
|[[Қола дәуірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 1409]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 2864]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 29317]
|-
|323
|[[Магмалық тау жыныстары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1201]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1812]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B3%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 5239]
|-
|324
|[[Қазақстан археологиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1221]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1439]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 5158]
|-
|325
|[[Қазақстанның депозиттерге кепілдік беру қоры]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5_%D0%BA%D0%B5%D0%BF%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 1244]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5_%D0%BA%D0%B5%D0%BF%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 1271]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B7%D0%B8%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5_%D0%BA%D0%B5%D0%BF%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 1448]
|-
|326
|[[Астанадағы ең биік ғимараттардың тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B5%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D2%93%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1209]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B5%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D2%93%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B5%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D2%93%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2466]
|-
|327
|[[Қазақстан қор биржасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80_%D0%B1%D0%B8%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B 1237]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80_%D0%B1%D0%B8%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B 1352]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80_%D0%B1%D0%B8%D1%80%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%8B 1976]
|-
|328
|[[Жақып Ақбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1203]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1800]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5152]
|-
|329
|[[Қожа]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 1133]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 2890]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 14414]
|-
|330
|[[Географиялық ақпараттық жүйе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 1197]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 1521]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 7548]
|-
|331
|[[Атырау облысының климаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 1227]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 1265]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 1608]
|-
|332
|[[Эндокриндік жүйе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 1082]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 2148]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 7094]
|-
|333
|[[Бронх демікпесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%85_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%96 1202]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%85_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%96 1496]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%80%D0%BE%D0%BD%D1%85_%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D1%96%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D1%81%D1%96 3982]
|-
|334
|[[Қазақ халқының дәстүрі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96 1171]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96 1320]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96 2048]
|-
|335
|[[Серікбай Өрікбайұлы Нұрғисаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1377]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1829]
|-
|336
|[[Қазақ газеттері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1208]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1957]
|-
|337
|[[Жай сөйлем және оның түрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1049]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3211]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 10503]
|-
|338
|[[Еуропа]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 807]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 4025]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 25309]
|-
|339
|[[1930—1933 жылдардағы Қазақстандағы ашаршылық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 1117]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 4210]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 16669]
|-
|340
|[[Үйсін антропологиялық типі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%96 1178]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%96 1212]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%96 1436]
|-
|341
|[[Жүсіпбек Аймауытов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 983]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 4700]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 30280]
|-
|342
|[[Алаш автономиясының құрылуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 1127]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 1485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 4445]
|-
|343
|[[Балғабек Қыдырбекұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1222]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1467]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5671]
|-
|344
|[[Қонақжайлылық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 1159]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 1325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 2180]
|-
|345
|[[Бәкір Төлеуұлы Тәжібаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 294]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%BA%D1%96%D1%80_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4073]
|-
|346
|[[Дамушы елдер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 813]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 1893]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%83%D1%88%D1%8B_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 7903]
|-
|347
|[[Андроново мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1137]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 2287]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 19700]
|-
|348
|[[Өкпенің созылмалы обструкциялық ауруы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D1%81%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 1157]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D1%81%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 1292]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%BA%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%BE%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D1%81%D1%82%D1%80%D1%83%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 2344]
|-
|349
|[[Жамбыл Жабайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 828]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4590]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 47401]
|-
|350
|[[Антропология]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1099]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 3240]
|-
|351
|[[Қазақ тілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 1063]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 3162]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 15298]
|-
|352
|[[Ауырсынуды басатын дәрілер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%83%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1143]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%83%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 1336]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%83%D0%B4%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 2165]
|-
|353
|[[Қозы Көрпеш – Баян Сұлу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 800]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 6359]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B7%D1%8B_%D0%9A%D3%A9%D1%80%D0%BF%D0%B5%D1%88_%E2%80%93_%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%83 18231]
|-
|354
|[[Balapan (телеарна)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=Balapan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 148]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Balapan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 1424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=Balapan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 3256]
|-
|355
|[[Ғабиден Мұстафин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 930]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 2557]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 9731]
|-
|356
|[[Елім-ай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 1116]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 1554]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B0%D0%B9 4859]
|-
|357
|[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1002]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 2962]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 9638]
|-
|358
|[[Салыстырмалы қозғалыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 1142]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 1169]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 2087]
|-
|359
|[[Сырым Датұлы бастаған қазақтардың ұлт-азаттық қозғалысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 666]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2955]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 20339]
|-
|360
|[[Тәуелдік жалғау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 1089]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 1960]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 13673]
|-
|361
|[[Құрмалас сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 983]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2275]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 11689]
|-
|362
|[[28 гвардияшы-панфиловшылар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=28_%D0%B3%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%88%D1%8B-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1014]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=28_%D0%B3%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%88%D1%8B-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1469]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=28_%D0%B3%D0%B2%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%88%D1%8B-%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 2147]
|-
|363
|[[Қазақстан Құрылтайы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 1701]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 2435]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 2659]
|-
|364
|[[Қылмыстық процеске қатысушылар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1089]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1374]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%86%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 2253]
|-
|365
|[[Кәмшат Жолдыбаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1479]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 2566]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D1%88%D0%B0%D1%82_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 4886]
|-
|366
|[[Балқаш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 805]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 2752]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88 17792]
|-
|367
|[[Әбілхан Қастеев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 701]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 3436]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%B5%D0%B2 19924]
|-
|368
|[[Маңғыстау облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 967]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2815]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13891]
|-
|369
|[[Зәйтүн тұқымдасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D3%99%D0%B9%D1%82%D2%AF%D0%BD_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1096]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D3%99%D0%B9%D1%82%D2%AF%D0%BD_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1142]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D3%99%D0%B9%D1%82%D2%AF%D0%BD_%D1%82%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1226]
|-
|370
|[[Қазақстан 2030]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 819]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 4903]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 12212]
|-
|371
|[[Ұлы отан соғысы жылдарындағы КСРО-ның адам шығыны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9A%D0%A1%D0%A0%D0%9E-%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B 1011]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9A%D0%A1%D0%A0%D0%9E-%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B 1206]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%9A%D0%A1%D0%A0%D0%9E-%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BC_%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B 1563]
|-
|372
|[[:Санат:Қазақстан газ кен орындары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1067]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1200]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1657]
|-
|373
|[[Батыс Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 950]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2454]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14996]
|-
|374
|[[Әлімұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1016]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2973]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15255]
|-
|375
|[[Қазақстанның экологиялық проблемалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 654]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2955]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 11812]
|-
|376
|[[Ұлпан (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 912]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 4630]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 40905]
|-
|377
|[[Шал мен теңіз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 643]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 2113]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7 3647]
|-
|378
|[[Айша бибі кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 634]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 3382]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 16836]
|-
|379
|[[Шежіре-и Түрк]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5-%D0%B8_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA 1024]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5-%D0%B8_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA 1314]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5-%D0%B8_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA 2595]
|-
|380
|[[Қытай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 777]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 3701]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 22085]
|-
|381
|[[Қазақстан әкімшілік бірліктері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 916]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3382]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 23577]
|-
|382
|[[Қыпшақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 881]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 3067]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 26453]
|-
|383
|[[Адай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 902]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 3199]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 16217]
|-
|384
|[[Қорықтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 723]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 5382]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 32352]
|-
|385
|[[Арыстанбаб]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 751]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 3980]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 13480]
|-
|386
|[[Фариза Оңғарсынова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 635]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 4636]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 20144]
|-
|387
|[[Қазақ хандығы (телесериал)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%29 982]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%29 1591]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%29 4426]
|-
|388
|[[Америка Құрама Штаттары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 863]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3840]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 19682]
|-
|389
|[[Ілия Жақанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 398]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1811]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 4011]
|-
|390
|[[Сіргелі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 952]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 2706]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 12616]
|-
|391
|[[Дулат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 861]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 3034]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 16896]
|-
|392
|[[Сексеуіл]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%83%D1%96%D0%BB 996]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%83%D1%96%D0%BB 1534]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%83%D1%96%D0%BB 5894]
|-
|393
|[[Арал теңізі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 589]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 3251]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 22807]
|-
|394
|[[Жамбыл облысының жергілікті маңызы бар тарих және мәдениет ескерткіштерінің мемлекеттік тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1003]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1177]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D1%96_%D0%BC%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%80_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2093]
|-
|395
|[[Қазақ ұлттық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1223]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3889]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15631]
|-
|396
|[[Мұнай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9 705]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9 2435]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9 10466]
|-
|397
|[[Қыпшақ хандығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 844]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 1942]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 17856]
|-
|398
|[[Батыс Түрік қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 779]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 2561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 30511]
|-
|399
|[[Қазақстан мерекелері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1032]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2617]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 5338]
|-
|400
|[[Аралас құрмалас сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 899]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2150]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 4757]
|-
|401
|[[Әбдіжәміл Кәрімұлы Нұрпейісов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 877]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 2219]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%B6%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%BB_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 10340]
|-
|402
|[[Бурабай (көл)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 1008]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 1300]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 2871]
|-
|403
|[[Тұрар Рысқұлов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 648]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 4298]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 18268]
|-
|404
|[[Алланың есімдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 948]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3176]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 21201]
|-
|405
|[[Андроново мәдениеті кезеңінің ескерткіштері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1000]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1148]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BE_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2687]
|-
|406
|[[Асқар Серқұлұлы Жұмаділдаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 782]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2643]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 7410]
|-
|407
|[[Мәдениеттану]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 959]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 1358]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 7320]
|-
|408
|[[Рай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9 976]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9 1511]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9 5629]
|-
|409
|[[Қазақстан экономикасының тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 936]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1348]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 3540]
|-
|410
|[[Септік жалғау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 915]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 2364]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BF%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 16978]
|-
|411
|[[Қазыбек би]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 664]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 3102]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B8 23490]
|-
|412
|[[Түркістан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 981]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3488]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19352]
|-
|413
|[[Жаныс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 900]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 2569]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 11652]
|-
|414
|[[Есімше]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5 894]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5 1764]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5 11049]
|-
|415
|[[Түркістан (қала)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 582]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 2884]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 18513]
|-
|416
|[[Табын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 979]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 3027]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 12799]
|-
|417
|[[Албан руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 920]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 2940]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 14496]
|-
|418
|[[Жатыр миомасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 987]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1398]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B8%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 3808]
|-
|419
|[[Ашаршылық пен саяси қуғын-сүргін құрбандарын еске алу күні]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D2%9B%D1%83%D2%93%D1%8B%D0%BD-%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 956]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D2%9B%D1%83%D2%93%D1%8B%D0%BD-%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 1376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D2%9B%D1%83%D2%93%D1%8B%D0%BD-%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5_%D0%B0%D0%BB%D1%83_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 2595]
|-
|420
|[[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 774]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 3500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12982]
|-
|421
|[[Шежіре]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 817]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 2530]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5 14594]
|-
|422
|[[XV-XVIII ғасырлардағы қазақ ауыз әдебиеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=XV-XVIII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 822]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=XV-XVIII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1787]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=XV-XVIII_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 8567]
|-
|423
|[[Бірінші Мемлекеттік Дума]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 749]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 2818]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 13135]
|-
|424
|[[Төле би]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 641]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 3408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 28525]
|-
|425
|[[Етістік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 753]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 2542]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 16427]
|-
|426
|[[Әт-Тәкуир сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 546]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 3659]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D1%83%D0%B8%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9005]
|-
|427
|[[Талқылау:Сүңгуір қайық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%A1%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 999]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%A1%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1001]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%A1%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%83%D1%96%D1%80_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1013]
|-
|428
|[[Экологиялық жүйе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 818]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 2530]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5 6538]
|-
|429
|[[Құрманғазы Сағырбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 697]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 4622]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 32346]
|-
|430
|[[Ауыл шаруашылығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 973]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 1787]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 9519]
|-
|431
|[[Эмбрион]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BD 962]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BD 1232]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BD 2444]
|-
|432
|[[Лифт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D1%84%D1%82 993]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D1%84%D1%82 1027]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D1%84%D1%82 1172]
|-
|433
|[[Жеті қазына]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 790]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 3694]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 21762]
|-
|434
|[[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 961]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2768]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 15442]
|-
|435
|[[Бұзаубас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 1581]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 2894]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 6939]
|-
|436
|[[Антропологиялық типтер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80 953]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80 1007]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80 1079]
|-
|437
|[[Бактериялар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 703]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 2127]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 10241]
|-
|438
|[[Қазақ газеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 768]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 2858]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 15483]
|-
|439
|[[Орбұлақ шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 733]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 3193]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 15777]
|-
|440
|[[Аңырақай шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 728]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2700]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 19084]
|-
|441
|[[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 861]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 3158]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 28749]
|-
|442
|[[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 866]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 13259]
|-
|443
|[[Ботай мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1018]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 2782]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 26914]
|-
|444
|[[Қазақстандағы ЮНЕСКО Әлемдік мұра нысандар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 686]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4794]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E_%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%D0%BD%D1%8B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 17090]
|-
|445
|[[Хақназар хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 719]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 5725]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 20539]
|-
|446
|[[Қазақстан Республикасының Қарулы Күштеріндегі әскери атақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 791]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1791]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 7236]
|-
|447
|[[Есімді сөз тіркестері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96_%D1%81%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 854]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96_%D1%81%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1246]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96_%D1%81%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3811]
|-
|448
|[[Ақбөкен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 467]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 25490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%BD 39774]
|-
|449
|[[Ыбырай Алтынсарин төсбелгісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 841]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 1305]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 3133]
|-
|450
|[[Әділет (партия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 3252]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 3623]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 3623]
|-
|451
|[[Туризм]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 648]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 2161]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%BC 6285]
|-
|452
|[[:Сурет:Young stalin screenshot.jpg]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1253]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1253]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 1280]
|-
|453
|[[Ресей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 732]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 3095]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 17779]
|-
|454
|[[Жыныстық қатынас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 909]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 2770]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 8476]
|-
|455
|[[Жүктілік кезіндегі гестоз ауруы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 917]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 1175]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%B7_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D1%8B 2444]
|-
|456
|[[Киіз үй]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 676]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 3799]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 24034]
|-
|457
|[[Қазақстанның орта ғасырлардағы сәулет өнері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 793]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 1511]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D1%96 4187]
|-
|458
|[[Талғат Аманкелдіұлы Мұсабаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 14451]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 26304]
|-
|459
|[[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 549]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 3342]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 31354]
|-
|460
|[[Ақан сері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 701]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 3310]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 16676]
|-
|461
|[[Қыдырәлі Нұртайұлы Болманов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 695]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2303]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B4%D1%8B%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 8950]
|-
|462
|[[Түйе малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 902]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2827]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 12747]
|-
|463
|[[Бірінші дүниежүзілік соғыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 672]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 2783]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 24670]
|-
|464
|[[Бейімбет Жармағамбетұлы Майлин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 642]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 3475]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B8%D0%BD 20678]
|-
|465
|[[Дархан Амангелдіұлы Сатыбалды]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 712]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 1993]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B 9258]
|-
|466
|[[Экономикалық қатынас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 896]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 990]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 1268]
|-
|467
|[[Ысты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 867]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 2747]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 11267]
|-
|468
|[[Қылмыстық құқық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 797]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 1305]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 4013]
|-
|469
|[[Қабдеш Жұмаділов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 824]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 6313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 16482]
|-
|470
|[[Конор Макгрегор]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D1%80 932]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D1%80 1000]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BA%D0%B3%D1%80%D0%B5%D0%B3%D0%BE%D1%80 1356]
|-
|471
|[[Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 858]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 2079]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 8785]
|-
|472
|[[Сөз тіркесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 745]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 1976]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D1%96%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%81%D1%96 16909]
|-
|473
|[[Тырнақша]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 844]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 1826]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 6506]
|-
|474
|[[Бердібек Ыдырысұлы Соқпақбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 711]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 21407]
|-
|475
|[[Жәнібек хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 741]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 3083]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 17381]
|-
|476
|[[Кіші жүз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 794]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2684]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 16100]
|-
|477
|[[Тайқазан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 352]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 2372]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD 9910]
|-
|478
|[[Салауатты өмір салты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 905]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 1981]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 6776]
|-
|479
|[[Әзілхан Нұршайықов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 320]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 1719]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%88%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 6056]
|-
|480
|[[Қазақстандағы жаңа экономикалық саясат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 844]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 1293]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 3413]
|-
|481
|[[Моғолстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 615]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2292]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 20069]
|-
|482
|[[Нивелир]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%80 941]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%80 1152]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D1%80 1870]
|-
|483
|[[Ясин сүресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 839]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 2313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9254]
|-
|484
|[[Ресми стиль]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BC%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 855]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BC%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 1402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BC%D0%B8_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 5949]
|-
|485
|[[Қаракесек (Арғын)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 910]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 2619]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 12561]
|-
|486
|[[Алматы облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 848]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3203]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 17226]
|-
|487
|[[Есім хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 667]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 4602]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19728]
|-
|488
|[[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 886]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2871]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15983]
|-
|489
|[[Қорқыт Ата атындағы Қызылорда университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%90%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 906]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%90%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%90%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 3310]
|-
|490
|[[Жанқожа Нұрмұхамедұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 816]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2245]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13739]
|-
|491
|[[Сан есім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 571]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 2801]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 15876]
|-
|492
|[[Жапония]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 519]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 2814]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 16644]
|-
|493
|[[Қазақтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 756]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 2934]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 16385]
|-
|494
|[[Есет Көтібарұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 638]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13147]
|-
|495
|[[Арыстан баб кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 497]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 4182]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 13560]
|-
|496
|[[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 748]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 3949]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 18959]
|-
|497
|[[Өздігінен тозаңдану]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%83 844]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%83 936]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%83 1111]
|-
|498
|[[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитетінің Шекара қызметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 863]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 1172]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%A8%D0%B5%D0%BA%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 3130]
|-
|499
|[[Қыз Жібек (фильм)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 330]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 1795]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 8849]
|-
|500
|[[Негізді тау жыныстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 880]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 886]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 908]
|-
|501
|[[Ұшқан ұя]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 747]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 3867]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 28442]
|-
|502
|[[Қобыланды Тоқтарбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 753]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2194]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15897]
|-
|503
|[[Есімдік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 681]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 2063]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 18572]
|-
|504
|[[Жерлеу рәсімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%83_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 863]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%83_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 1230]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%83_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 3788]
|-
|505
|[[Жылқы өсіру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 845]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 943]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D1%80%D1%83 1727]
|-
|506
|[[Қазақ (этноним)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%29 820]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%29 1232]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%8D%D1%82%D0%BD%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D0%BC%29 4962]
|-
|507
|[[Қ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A 982]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A 2491]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A 8213]
|-
|508
|[[Қарғын (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 654]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2583]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 11285]
|-
|509
|[[Дархан Еркінұлы Қызайбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 462]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1426]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%95%D1%80%D0%BA%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1899]
|-
|510
|[[Жошы хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 853]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2438]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 15897]
|-
|511
|[[Ескендір Зұлқарнайын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 840]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 1710]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 10681]
|-
|512
|[[Ауа ластануы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%83%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 818]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 1138]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%83%D0%B0_%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83%D1%8B 5552]
|-
|513
|[[Түр критерийлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80_%D0%BA%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 802]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80_%D0%BA%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 901]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80_%D0%BA%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1476]
|-
|514
|[[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 889]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2224]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 7333]
|-
|515
|[[Жақсылық Әмірәліұлы Үшкемпіров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 375]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 1690]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 8787]
|-
|516
|[[Санжар Керімбай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 885]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 4306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 12876]
|-
|517
|[[Уикипедия:Форум/Басқалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1047]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2322]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 4811]
|-
|518
|[[Сөз табы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 594]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 2073]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 14843]
|-
|519
|[[Фототранзистор]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80 852]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80 862]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D1%80 907]
|-
|520
|[[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 661]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 3356]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 30319]
|-
|521
|[[Мәдени мұра (мемлекеттік бағдарлама)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 551]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1337]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8_%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 1337]
|-
|522
|[[Әйтеке би]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 580]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 2677]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B9%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 19447]
|-
|523
|[[Исламдағы жыныстық өмір әдебі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 691]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 2471]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D1%96 16623]
|-
|524
|[[Қаһарлы күндер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 846]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 1348]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 2225]
|-
|525
|[[Қайрат Нұртас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 788]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 2767]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 12254]
|-
|526
|[[Ысмайыл Ғаспыралы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB_%D2%92%D0%B0%D1%81%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 828]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB_%D2%92%D0%B0%D1%81%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1253]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB_%D2%92%D0%B0%D1%81%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 1949]
|-
|527
|[[316-атқыштар дивизиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=316-%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 751]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=316-%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1219]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=316-%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B4%D0%B8%D0%B2%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1993]
|-
|528
|[[Параллелепипед]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4 815]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4 1062]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4 2891]
|-
|529
|[[Қазақстан халқы ассамблеясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 493]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 2787]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%B0%D1%81%D1%81%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%BB%D0%B5%D1%8F%D1%81%D1%8B 12435]
|-
|530
|[[Асқазан аурулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 685]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 2634]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 22135]
|-
|531
|[[Бақтыораз Бейсекбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 540]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1496]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B7_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3361]
|-
|532
|[[Жеті ата]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 706]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 2486]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 15334]
|-
|533
|[[Ақтабан шұбырынды]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 792]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 2500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D2%B1%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B 17513]
|-
|534
|[[Хабарды жол-жөнекей ұстау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB-%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83 830]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB-%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83 831]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B_%D0%B6%D0%BE%D0%BB-%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83 841]
|-
|535
|[[Бұқар жырау Қалқаманұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 584]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 3068]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19523]
|-
|536
|[[Шығыс Қазақстан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 858]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 3258]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19514]
|-
|537
|[[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 674]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2621]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 9532]
|-
|538
|[[Ескертпе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BF%D0%B5 824]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BF%D0%B5 837]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BF%D0%B5 911]
|-
|539
|[[Оғыз мемлекеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 555]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 1952]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 23856]
|-
|540
|[[Бақытсыз Жамал]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 670]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 2910]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 25650]
|-
|541
|[[Қазақ мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 736]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1553]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 5605]
|-
|542
|[[Шымкент]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 705]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 2657]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 15435]
|-
|543
|[[Тыныс белгілері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 466]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2191]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 7969]
|-
|544
|[[Оралхан Бөкей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 631]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 4322]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 25465]
|-
|545
|[[Гастрит]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%82 749]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%82 1153]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B8%D1%82 3588]
|-
|546
|[[Қорқыт ата]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 660]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 2694]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 38055]
|-
|547
|[[Жалпақтал]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB 941]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB 1049]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB 1450]
|-
|548
|[[Алаш партиясының бағдарламасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 649]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 2808]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 16046]
|-
|549
|[[Илон Маск]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D0%BB%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%BA 230]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%BB%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%BA 1767]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D0%BB%D0%BE%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%BA 3864]
|-
|550
|[[25 мамыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=25_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 783]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=25_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 909]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=25_%D0%BC%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%80 1203]
|-
|551
|[[Қазақстан ұлттық парктерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 696]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1654]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8943]
|-
|552
|[[Қазақша Уикипедия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 792]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 2878]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 7955]
|-
|553
|[[Невралгия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B3%D0%B8%D1%8F 792]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B3%D0%B8%D1%8F 870]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B5%D0%B2%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1618]
|-
|554
|[[Әбілхайыр ханның тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 791]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 850]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1183]
|-
|555
|[[Қатерлі ісік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BA 739]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BA 1444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96_%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BA 6372]
|-
|556
|[[Столыпин реформасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D0%B8%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 634]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D0%B8%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 1345]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%82%D0%BE%D0%BB%D1%8B%D0%BF%D0%B8%D0%BD_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 6089]
|-
|557
|[[Қажығали Мұханбетқалиұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B 300]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B 5516]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B 6386]
|-
|558
|[[Ислам]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 656]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 2442]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 14749]
|-
|559
|[[Ақбілек (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 674]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 3145]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 27172]
|-
|560
|[[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 747]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2459]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12170]
|-
|561
|[[Уикипедия:Таныстыру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 695]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 1495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 3877]
|-
|562
|[[Одағай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 595]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 2137]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 11433]
|-
|563
|[[Сабақтас құрмалас сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 552]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 12070]
|-
|564
|[[Қасым Аманжолов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 532]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2669]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 12967]
|-
|565
|[[ChatGPT]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=ChatGPT 465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=ChatGPT 2417]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=ChatGPT 9408]
|-
|566
|[[Қазақстанның мемлекеттік наградалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 773]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1626]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BD%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5827]
|-
|567
|[[:Санат:Қазақстан әншілері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 765]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2448]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12116]
|-
|568
|[[Кіші Кордяга]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8F%D0%B3%D0%B0 800]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8F%D0%B3%D0%B0 800]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%8F%D0%B3%D0%B0 811]
|-
|569
|[[Хантавирус инфекциясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81_%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 157]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81_%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 809]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81_%D0%B8%D0%BD%D1%84%D0%B5%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 809]
|-
|570
|[[Тараз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 717]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 2253]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 11032]
|-
|571
|[[Көзімнің қарасы...]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 493]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 2596]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 20169]
|-
|572
|[[Назарбаев Университеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 741]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 1136]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%A3%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 2728]
|-
|573
|[[Қарауыл руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 733]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 1616]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 6370]
|-
|574
|[[Талқылау:Деректер қорының жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 779]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 780]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83%3A%D0%94%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 781]
|-
|575
|[[Әдеби жанрлар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 685]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 1194]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 6513]
|-
|576
|[[Табиғи қорлар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 21]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 868]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 1525]
|-
|577
|[[Көсемше]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%88%D0%B5 718]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%88%D0%B5 1276]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%81%D0%B5%D0%BC%D1%88%D0%B5 7191]
|-
|578
|[[Қан мен тер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 656]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 2022]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 12461]
|-
|579
|[[Сәукеле кигізу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5_%D0%BA%D0%B8%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83 779]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5_%D0%BA%D0%B8%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83 816]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5_%D0%BA%D0%B8%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83 1062]
|-
|580
|[[Орталық Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 771]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1602]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 8892]
|-
|581
|[[Қызылорда]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 2259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 12114]
|-
|582
|[[Қазақстан туы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 1025]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 2585]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 18732]
|-
|583
|[[Біржан Қожағұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2501]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11639]
|-
|584
|[[Петров мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 757]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 838]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 3056]
|-
|585
|[[Исатай-Махамбет көтерілісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 2416]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9-%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 18987]
|-
|586
|[[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 590]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2217]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 11248]
|-
|587
|[[Джек Лондон]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA_%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD 259]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA_%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD 1288]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA_%D0%9B%D0%BE%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BD 2076]
|-
|588
|[[Қазақстан Республикасының Ұлттық ұланы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 596]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1803]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B 7419]
|-
|589
|[[Қазақстан Ғарыш Сапары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%92%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%8B 756]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%92%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%8B 953]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%92%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%8B 1739]
|-
|590
|[[Нанотехнология]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 353]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1394]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 4133]
|-
|591
|[[Қазақстан темір жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 754]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 2012]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 8959]
|-
|592
|[[Азия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 459]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 2627]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 17884]
|-
|593
|[[Айдау (Мұнай және газ)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%83_%28%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%29 760]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%83_%28%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%29 788]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%83_%28%D0%9C%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%29 932]
|-
|594
|[[ALEM (Ninety One)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=ALEM_%28Ninety_One%29 648]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=ALEM_%28Ninety_One%29 1967]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=ALEM_%28Ninety_One%29 16717]
|-
|595
|[[Тәуекел Мүслім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 461]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 1555]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D0%BB%D1%96%D0%BC 4236]
|-
|596
|[[Қызылорда облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 578]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2257]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11747]
|-
|597
|[[Қайық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 742]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 850]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 1667]
|-
|598
|[[Ілияс Есенберлин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 396]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 2050]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 12549]
|-
|599
|[[Қазақ әдебиеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 689]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 7557]
|-
|600
|[[Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 559]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 2494]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 22786]
|-
|601
|[[Алтын белгі төсбелгісі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 816]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 999]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 1325]
|-
|602
|[[Жанар Асылбекқызы Дұғалова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2002]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D1%81%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%94%D2%B1%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D0%B0 3333]
|-
|603
|[[Көксағыз бақбағы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B 158]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B 839]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B 1013]
|-
|604
|[[:Санат:Африка елдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 758]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2133]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 9473]
|-
|605
|[[Жәңгір-Керей хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 638]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1652]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 7004]
|-
|606
|[[Портал:Ағымдағы оқиғалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 557]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 1315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3650]
|-
|607
|[[Қазақстанның Қызыл кітабы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 2225]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%BA%D1%96%D1%82%D0%B0%D0%B1%D1%8B 9303]
|-
|608
|[[1921-1922 жылдардағы ашаршылық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=1921-1922_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 636]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1921-1922_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 1861]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=1921-1922_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 7202]
|-
|609
|[[Ұлытау облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 832]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2613]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11946]
|-
|610
|[[Мата атаулары мен түрлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 578]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 2005]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 8981]
|-
|611
|[[Ақтамберді Сарыұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 444]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1976]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D2%B1%D0%BB%D1%8B 17710]
|-
|612
|[[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 582]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 4394]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 23791]
|-
|613
|[[Шек беру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 507]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 985]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83 1906]
|-
|614
|[[Шақ (етістік)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 600]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 1788]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D2%9B_%28%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%29 9265]
|-
|615
|[[Химиялық элементтер тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 672]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2028]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14962]
|-
|616
|[[Майкл Джексон]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 540]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 1297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 3941]
|-
|617
|[[Еңлік-Кебек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 548]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 2020]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D2%A3%D0%BB%D1%96%D0%BA-%D0%9A%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D0%BA 15871]
|-
|618
|[[Менің атым Қожа (хикаят)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 2938]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%D1%82%29 20322]
|-
|619
|[[Көксерек (әңгіме)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 590]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 2987]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 24900]
|-
|620
|[[Шөмекей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 697]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 2062]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 9741]
|-
|621
|[[Көшпенділер (трилогия)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 696]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 2639]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 14159]
|-
|622
|[[Ұлы жүз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 702]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2289]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 16120]
|-
|623
|[[Эссе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 640]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 1547]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D1%81%D1%81%D0%B5 7274]
|-
|624
|[[Айқын Төлепберген]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 794]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 2057]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 6333]
|-
|625
|[[Мақпал Мұхамедиярқызы Жүнісова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1539]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BB_%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D0%BD%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 6601]
|-
|626
|[[Керей (тайпа)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 743]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1867]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 10148]
|-
|627
|[[Шахмұрат Мүтәліп]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 804]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 1355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 2958]
|-
|628
|[[Бесін намазы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 641]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 2465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 20631]
|-
|629
|[[Жамбыл облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 670]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2372]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13034]
|-
|630
|[[Қаңлы (тайпа)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 676]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 1620]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 8125]
|-
|631
|[[Өмірзая (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 3197]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D1%8F_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 32532]
|-
|632
|[[Қасым-Жомарт Тоқаев отбасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 443]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 6139]
|-
|633
|[[Түменбай Қуандық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 250]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 3943]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 4591]
|-
|634
|[[Жүйке жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 687]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1556]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D0%B9%D0%BA%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 9731]
|-
|635
|[[Қызғалдақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%9B 246]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%9B 13517]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%9B 21573]
|-
|636
|[[Еліктеу сөз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%81%D3%A9%D0%B7 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%81%D3%A9%D0%B7 1496]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%81%D3%A9%D0%B7 10303]
|-
|637
|[[Ұлттық бірыңғай тестілеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 784]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 1711]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%83 9288]
|-
|638
|[[Мезозой]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B9 647]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B9 1053]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B7%D0%BE%D0%B9 3481]
|-
|639
|[[Іле Алатауы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B 667]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B 1067]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B5_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B 4275]
|-
|640
|[[Екінші Мемлекеттік Дума]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 603]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 2090]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 10551]
|-
|641
|[[Сұлтан Бейбарыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 681]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 1814]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81 11730]
|-
|642
|[[Алаштану]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 709]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 732]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%83 949]
|-
|643
|[[Жігіттер тобы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 326]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 1602]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 6918]
|-
|644
|[[Өт айдайтын дәрілер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 625]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 2023]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 9315]
|-
|645
|[[Қазақстан ғалымдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 102]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1741]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 4781]
|-
|646
|[[Бастың ауыруы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%83%D1%8B 684]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%83%D1%8B 1194]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D1%83%D1%8B 6204]
|-
|647
|[[Ленинград шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 622]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 1409]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 2843]
|-
|648
|[[Керей хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 648]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 2666]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19969]
|-
|649
|[[Білім инновациялық лицейлері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 521]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1239]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 3493]
|-
|650
|[[Құрбақалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 692]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 926]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3098]
|-
|651
|[[Қарақат Тұяқбайқызы Әбілдина]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 525]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 2021]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%8F%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD%D0%B0 5765]
|-
|652
|[[1868—1870 жылдардағы қазақтардың отаршылдыққа қарсы күресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 638]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1144]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=1868%E2%80%941870_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BE%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D2%9B%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 5418]
|-
|653
|[[Қазақстан астанасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 525]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 1664]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 7634]
|-
|654
|[[Ақтөбе облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 572]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 12254]
|-
|655
|[[Әлем елдерінің тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 556]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2251]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12694]
|-
|656
|[[Осман империясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 545]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1974]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%81%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 13286]
|-
|657
|[[Электр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80 679]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80 791]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80 1946]
|-
|658
|[[Менің атым Қожа (фильм)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 542]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 1798]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BC_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 11417]
|-
|659
|[[Дулат Исабеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2441]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%98%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 17277]
|-
|660
|[[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 767]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2242]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 11159]
|-
|661
|[[Беріш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 599]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 1751]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88 8396]
|-
|662
|[[Бөкей Ордасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1705]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 10494]
|-
|663
|[[Сөздің қызметі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 682]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 702]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 888]
|-
|664
|[[Популяция]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D0%BF%D1%83%D0%BB%D1%8F%D1%86%D0%B8%D1%8F 510]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D0%BF%D1%83%D0%BB%D1%8F%D1%86%D0%B8%D1%8F 904]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D0%BF%D1%83%D0%BB%D1%8F%D1%86%D0%B8%D1%8F 4180]
|-
|665
|[[Эйфель мұнарасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D0%B9%D1%84%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 704]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%B9%D1%84%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 1206]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D0%B9%D1%84%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 3518]
|-
|666
|[[Ақмешіт әулие үңгірі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 2150]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96 5904]
|-
|667
|[[Айдын Ақанұлы Айымбетов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 178]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 10771]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 14396]
|-
|668
|[[Ақтөбе]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 518]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 2541]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 12109]
|-
|669
|[[Абайдың философиялық көзқарасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 662]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 1028]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 2765]
|-
|670
|[[Қазақстан өзендері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 407]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 3434]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 21987]
|-
|671
|[[Түркі Мемлекеттерінің Ұйымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 178]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1072]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 3151]
|-
|672
|[[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 512]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9987]
|-
|673
|[[Жай сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 644]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 1062]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 3001]
|-
|674
|[[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 2297]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D2%93%D0%B8%D1%81%D0%B0_%D0%90%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B5%D0%B2 12383]
|-
|675
|[[Өзбекстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 616]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2548]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14692]
|-
|676
|[[Дулат Бабатайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 442]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1763]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19719]
|-
|677
|[[Отырар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 499]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 2431]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 17185]
|-
|678
|[[Нәлқожа Ақбалаұлы Ергешбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 59]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 703]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D3%99%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 822]
|-
|679
|[[Күй (повесть)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 591]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 1025]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 2517]
|-
|680
|[[Сөз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7 635]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7 930]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7 3804]
|-
|681
|[[Қаракерей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 1537]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 7589]
|-
|682
|[[Қазақ даласында өмір сүрген ежелгі тайпалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 644]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 944]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 5541]
|-
|683
|[[Қазақстан танымал тұлғаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 2122]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D2%B1%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 9351]
|-
|684
|[[Тұманбай Молдағалиев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 463]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 2593]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 8119]
|-
|685
|[[Мұстафа Кемал Ататүрік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 568]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 1670]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D0%BB_%D0%90%D1%82%D0%B0%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA 8763]
|-
|686
|[[Қазақтың ұлттық ою-өрнегі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 579]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 2567]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D1%8E-%D3%A9%D1%80%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96 17461]
|-
|687
|[[Ежелгі дәуірдегі Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 698]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1806]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 17169]
|-
|688
|[[Жолжазба]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0 665]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0 674]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0 713]
|-
|689
|[[Қуық түбі безінің қабынуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 569]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 2071]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%83%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D2%AF%D0%B1%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%83%D1%8B 15101]
|-
|690
|[[Криштиану Роналду]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 601]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 2016]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 8694]
|-
|691
|[[Орта жүз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 658]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 2044]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 13447]
|-
|692
|[[Темірбек Қараұлы Жүргенов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 590]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 2812]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7313]
|-
|693
|[[Даңқ ордені]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D2%A3%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 535]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D2%A3%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 882]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D2%A3%D2%9B_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 2065]
|-
|694
|[[Уикипедия:Уикипедияға қош келдіңіз!]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 580]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 1193]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 3263]
|-
|695
|[[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 607]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2235]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12192]
|-
|696
|[[Түркия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 2263]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 11547]
|-
|697
|[[Аңыз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D0%B7 598]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D0%B7 978]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D0%B7 3561]
|-
|698
|[[Кәмелеттік жасқа толмағандардың істері бойынша іс жүргізу ерекшеліктері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 629]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 770]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%99%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83_%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D1%88%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1272]
|-
|699
|[[Қосай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9 630]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9 960]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D0%B0%D0%B9 2757]
|-
|700
|[[Халық қаһарманы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 321]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 1796]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%8B 7686]
|-
|701
|[[Бабалар сөзі (жинақ)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D1%96_%28%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%9B%29 497]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D1%96_%28%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%9B%29 1181]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D1%96_%28%D0%B6%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%9B%29 3250]
|-
|702
|[[Бәйдібек Қарашаұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 549]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1925]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 8394]
|-
|703
|[[Бердібек Мәшбекұлы Сапарбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 380]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1155]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D3%99%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 3712]
|-
|704
|[[Біржан мен Сара айтысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B 329]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B 1543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%8B 10545]
|-
|705
|[[Кірме сөздер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 653]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 1046]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 5792]
|-
|706
|[[Жаппас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 531]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 1633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 6965]
|-
|707
|[[Етеккір]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 561]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 2209]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 16725]
|-
|708
|[[Міржақып. Оян, Қазақ (фильм, 2023)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 597]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 1539]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF._%D0%9E%D1%8F%D0%BD%2C_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 9316]
|-
|709
|[[Сөздік қор]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%BE%D1%80 595]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%BE%D1%80 922]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%BE%D1%80 3692]
|-
|710
|[[Жұбаныш Жексенұлы Тоқсанбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 383]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1992]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%96%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 8098]
|-
|711
|[[Уикипедия:Қазақстан мен Орталық Азия әйелдері/2026]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%2F2026 234]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%2F2026 6436]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%2F2026 8662]
|-
|712
|[[Мақала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 456]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 2051]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0 8483]
|-
|713
|[[Бұқаралық ақпарат құралдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 675]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1257]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 6169]
|-
|714
|[[Қазақстанның биік тау шыңдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%88%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%88%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 953]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B8%D1%96%D0%BA_%D1%82%D0%B0%D1%83_%D1%88%D1%8B%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 5990]
|-
|715
|[[Құнанбай Өскенбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 526]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1934]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11618]
|-
|716
|[[Жұмбақтас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 3819]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81 10614]
|-
|717
|[[Әпке (драма)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 595]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 2025]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 19295]
|-
|718
|[[Африка мемлекеттері және тәуелді аймақтарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 474]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1795]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 8426]
|-
|719
|[[Әже]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B6%D0%B5 200]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B6%D0%B5 1382]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B6%D0%B5 14821]
|-
|720
|[[Вирустар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 424]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1399]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 6207]
|-
|721
|[[Қимақ қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 460]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1623]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B8%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 24788]
|-
|722
|[[Қырғызстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2339]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11663]
|-
|723
|[[Робототехника]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0 9427]
|-
|724
|[[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 595]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 2011]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 10837]
|-
|725
|[[Серке газеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 624]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 1132]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%96 3690]
|-
|726
|[[Көңіл шай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 493]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 2118]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 11411]
|-
|727
|[[Жусан иісі (повесть)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 454]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 2549]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 18734]
|-
|728
|[[Уикипедия:Жүктеу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 583]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 1231]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 3915]
|-
|729
|[[Алма Мүтәліпқызы Қыраубаева]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 986]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D2%9A%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 1722]
|-
|730
|[[Бесікке салу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 494]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 3176]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%83 22673]
|-
|731
|[[Гелиос]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%81 624]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%81 652]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%81 1051]
|-
|732
|[[Қой]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9 621]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9 1239]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9 6853]
|-
|733
|[[Неолит]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 681]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 1034]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%82 10851]
|-
|734
|[[18 ғасырдың бірінші ширегіндегі қазақ хандығының ішкі және сыртқы жағдайы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=18_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 493]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=18_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 976]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=18_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D1%88%D0%B8%D1%80%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%96%D1%88%D0%BA%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D0%B6%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%8B 6836]
|-
|735
|[[Күй аңызы (әңгіме)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 8351]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%B9_%D0%B0%D2%A3%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 10511]
|-
|736
|[[Ноғай ордасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 540]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 1621]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 13962]
|-
|737
|[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 631]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 1572]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 6609]
|-
|738
|[[Коперниктің гелиоцентрлік жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 103]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 781]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B8%D0%BE%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 2568]
|-
|739
|[[Иштуан Қоңыр Мандоки]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%88%D1%82%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D0%B8 623]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%88%D1%82%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D0%B8 717]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%88%D1%82%D1%83%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D0%B8 991]
|-
|740
|[[Атырау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 572]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 1569]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 7379]
|-
|741
|[[Құмкөл мұнай-газ кен орны]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9-%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 627]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9-%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 733]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%BC%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D0%BC%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%B9-%D0%B3%D0%B0%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D0%BD%D1%8B 1514]
|-
|742
|[[:Санат:Уикипедия:Тексерілмеген мақалалар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 2870]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 3424]
|-
|743
|[[Қазақстанның білім беру жүйесінің тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 521]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1402]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 6279]
|-
|744
|[[Беғазы-Дәндібай мәдениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 528]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B-%D0%94%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 15346]
|-
|745
|[[Қарағанды облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 718]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2439]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 13746]
|-
|746
|[[Жау тылындағы бала]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 377]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 2459]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 20674]
|-
|747
|[[Санжар Сейітжафарұлы Асфендиаров]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 427]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 2046]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%B6%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D1%84%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2 8132]
|-
|748
|[[Құрмет ордені]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 542]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 1445]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 5619]
|-
|749
|[[Шеркеш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 553]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 1925]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D1%88 9671]
|-
|750
|[[Картоп]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BF 599]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BF 858]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%BE%D0%BF 2238]
|-
|751
|[[Орман]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 533]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 1149]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD 4645]
|-
|752
|[[Жалаң сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 589]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 731]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2183]
|-
|753
|[[Шайтанкөл]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D3%A9%D0%BB 522]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D3%A9%D0%BB 1354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D3%A9%D0%BB 2766]
|-
|754
|[[Қазақ хандықтарының сыртқы саясаты мен дипломатиясы (15-17 ғасыр)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B4%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%2815-17_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%29 526]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B4%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%2815-17_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%29 896]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B4%D0%B8%D0%BF%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B_%2815-17_%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80%29 3073]
|-
|755
|[[Суан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 621]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 1755]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 8670]
|-
|756
|[[Қараш-қараш оқиғасы (повесть)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 457]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 1863]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88-%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 9069]
|-
|757
|[[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 569]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 2213]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 8293]
|-
|758
|[[:Санат:Қазақтың ұлттық ойындары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 547]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 3165]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 24071]
|-
|759
|[[Галстук]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BA 142]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BA 1845]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D0%BB%D1%81%D1%82%D1%83%D0%BA 2632]
|-
|760
|[[Көпжылдық өсімдіктер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 615]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 631]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 710]
|-
|761
|[[Оянған өлке (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 577]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1516]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%8F%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 2703]
|-
|762
|[[Көкбауыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80 564]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80 988]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80 3998]
|-
|763
|[[Әліби Тоқжанұлы Жангелдин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 525]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 1938]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B8_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B8%D0%BD 7372]
|-
|764
|[[Ботбай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 530]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 1629]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 8003]
|-
|765
|[[Қоршаған ортаны қорғау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 153]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 1268]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%88%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D1%83 9761]
|-
|766
|[[Табылды Досымов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 674]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 1924]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 11734]
|-
|767
|[[Құран]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 588]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 1901]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 10596]
|-
|768
|[[Алаш автономиясы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 653]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 1960]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 12324]
|-
|769
|[[Жүсіп Ақшораев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 579]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 2128]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B5%D0%B2 5608]
|-
|770
|[[Қазақ ұлттық киімдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 486]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2798]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 20397]
|-
|771
|[[Астана мектеп оқушыларының сарайы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF_%D0%BE%D2%9B%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B 46]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF_%D0%BE%D2%9B%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B 3505]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF_%D0%BE%D2%9B%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%8B 3952]
|-
|772
|[[Деннис Тито]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D1%81_%D0%A2%D0%B8%D1%82%D0%BE 566]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D1%81_%D0%A2%D0%B8%D1%82%D0%BE 631]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D1%81_%D0%A2%D0%B8%D1%82%D0%BE 701]
|-
|773
|[[Сиқым]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 505]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 1798]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 8204]
|-
|774
|[[Айтыс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81 341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81 1996]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%82%D1%8B%D1%81 11646]
|-
|775
|[[Шарын шатқалы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 486]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 2788]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 11037]
|-
|776
|[[Төлеген Тоқтаров көшесі (Астана)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96_%28%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%29 591]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96_%28%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%29 679]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2_%D0%BA%D3%A9%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96_%28%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%29 710]
|-
|777
|[[Абай облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 582]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2042]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10854]
|-
|778
|[[Төлен Әбдік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 323]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 3116]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BA 7884]
|-
|779
|[[Исатай Тайманұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 542]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1891]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15439]
|-
|780
|[[Үрмелі музыка аспаптары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 480]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1008]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 3404]
|-
|781
|[[Жайылма сөйлем]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 577]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 823]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 2958]
|-
|782
|[[Ким Серікбайұлы Серікбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BC_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 592]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BC_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 642]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BC_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 796]
|-
|783
|[[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1688]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 16884]
|-
|784
|[[Ибраһим]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 613]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 1313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 5550]
|-
|785
|[[Жетісу облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 568]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2094]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10609]
|-
|786
|[[Көңіл айту]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 578]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 1705]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%83 10916]
|-
|787
|[[Жақайым]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 562]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 1431]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC 5969]
|-
|788
|[[Жүсіп Баласағұни]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BD%D0%B8 441]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BD%D0%B8 2076]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BD%D0%B8 24571]
|-
|789
|[[Алшын]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 546]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 1520]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 7099]
|-
|790
|[[Әсет Болғанбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 564]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 627]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%BE%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1141]
|-
|791
|[[Ацетилсалицил қышқылы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%86%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%86%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 862]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%86%D0%B5%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BB_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 2836]
|-
|792
|[[Тоғыз-құмалақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 2696]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 17441]
|-
|793
|[[Роман Васильевич Скляр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%BA%D0%BB%D1%8F%D1%80 181]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%BA%D0%BB%D1%8F%D1%80 771]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A1%D0%BA%D0%BB%D1%8F%D1%80 1510]
|-
|794
|[[Табиғат]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82 307]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82 2141]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%82 13677]
|-
|795
|[[Лейкоз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9B%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B7 595]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B7 899]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9B%D0%B5%D0%B9%D0%BA%D0%BE%D0%B7 3070]
|-
|796
|[[Заң Шығару Бастамасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83_%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 618]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83_%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 639]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83_%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 821]
|-
|797
|[[Мұхаметжан Тынышбайұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 504]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 2015]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12156]
|-
|798
|[[Жылқы (қазақ дәстүрі)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%29 547]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%29 928]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%28%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%29 5887]
|-
|799
|[[Аборт]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 1723]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%BE%D1%80%D1%82 10393]
|-
|800
|[[Соқырішек]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 460]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 1558]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 13067]
|-
|801
|[[Қазақстанның мемлекеттік құрылымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D1%8B 527]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1110]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D1%8B 6126]
|-
|802
|[[Қазақ халқының жоңғар басқыншыларына қарсы азаттық күресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 531]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1009]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 9456]
|-
|803
|[[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 598]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 1597]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 4958]
|-
|804
|[[Таз руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 2055]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 7048]
|-
|805
|[[Футбол]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 2370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 12160]
|-
|806
|[[Уикипедия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 1420]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 4103]
|-
|807
|[[Алюминий]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%8E%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%B9 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%8E%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%B9 951]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%8E%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D0%B9 5442]
|-
|808
|[[Литосфера]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0 543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0 874]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D1%82%D0%BE%D1%81%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B0 5736]
|-
|809
|[[Қорғансыздың күні (әңгіме)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 495]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 2341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 14334]
|-
|810
|[[Қазақстан Республикасының Ұлттық музейі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9%D1%96 180]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9%D1%96 6547]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9%D1%96 12786]
|-
|811
|[[Өзін-өзі өлтіру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 588]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 1978]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 8554]
|-
|812
|[[Желдірме]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5 579]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5 633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%BC%D0%B5 828]
|-
|813
|[[Педагогика]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 602]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1286]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 7811]
|-
|814
|[[Ұстаз (цифрлық платформа)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 682]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 1776]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 2354]
|-
|815
|[[Теміреткі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 513]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 1965]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 13499]
|-
|816
|[[Қазақ-жоңғар соғыстары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 408]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1473]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D0%B6%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 10756]
|-
|817
|[[Қазақстан Республикасы Қорғаныс Министрлігінің кадет корпусы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%8B 546]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%8B 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81_%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D1%82_%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BF%D1%83%D1%81%D1%8B 715]
|-
|818
|[[Жиембет жырау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 342]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 1543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B8%D0%B5%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 12718]
|-
|819
|[[Мұзды өлке]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5 574]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5 688]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D0%B7%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BB%D0%BA%D0%B5 1277]
|-
|820
|[[Қорғалжын қорығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 315]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 1647]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B6%D1%8B%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 12375]
|-
|821
|[[Алаш Орда]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 595]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 2148]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 15401]
|-
|822
|[[:Санат:Қазақ жазушылары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 481]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1696]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 5609]
|-
|823
|[[Нүктелі үтір]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D2%AF%D1%82%D1%96%D1%80 409]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D2%AF%D1%82%D1%96%D1%80 870]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BB%D1%96_%D2%AF%D1%82%D1%96%D1%80 2053]
|-
|824
|[[Байбақты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 600]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1704]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 8108]
|-
|825
|[[Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 387]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1651]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 9278]
|-
|826
|[[:Сурет:SB - Kazakh woman on horse.jpg]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASB_-_Kazakh_woman_on_horse.jpg 20]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASB_-_Kazakh_woman_on_horse.jpg 14047]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ASB_-_Kazakh_woman_on_horse.jpg 17291]
|-
|827
|[[Өскемен]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 1870]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 9635]
|-
|828
|[[Түргеш қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 431]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1680]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 24553]
|-
|829
|[[Мемлекеттік басқару формасы бойынша елдер тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 354]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1133]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 4800]
|-
|830
|[[Сақшы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 548]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 738]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 1894]
|-
|831
|[[Сиыр малының атаулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 441]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1450]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D1%8B%D1%80_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 9609]
|-
|832
|[[Қатысушы:Алмас Алимжанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81_%D0%90%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 22]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81_%D0%90%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 579]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3A%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%81_%D0%90%D0%BB%D0%B8%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 614]
|-
|833
|[[Қарлұқ қағанаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 404]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 1580]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%BB%D2%B1%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 22575]
|-
|834
|[[Матай (ру бірлестігі)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 1510]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 7529]
|-
|835
|[[Жабайы алма (повесть)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 262]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 1560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D1%8B_%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 7714]
|-
|836
|[[Сәкен Кәрімұлы Тұрысбеков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 342]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1169]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%9A%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 4854]
|-
|837
|[[Эмбриология]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 573]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 632]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D0%BC%D0%B1%D1%80%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 1154]
|-
|838
|[[Ақмола облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 577]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 2042]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10537]
|-
|839
|[[Компьютерлік қауіпсіздік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 133]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 973]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BC%D0%BF%D1%8C%D1%8E%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA 2941]
|-
|840
|[[Оңтүстік Қазақстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 464]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1753]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 11757]
|-
|841
|[[Алтынемел ұлттық паркі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%96 247]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%96 1860]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%96 7326]
|-
|842
|[[Оксидтер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%B4%D1%82%D0%B5%D1%80 475]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%B4%D1%82%D0%B5%D1%80 1032]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%B4%D1%82%D0%B5%D1%80 6802]
|-
|843
|[[Қазақстандағы ұжымдастыру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 706]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 2531]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 11535]
|-
|844
|[[Лексикалық мағына]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0 520]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0 650]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9B%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0 1797]
|-
|845
|[[Әбділда Тәжібаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 288]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1084]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0_%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 6174]
|-
|846
|[[Кіші жүздің Ресейге қосылуы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 497]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 1118]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B3%D0%B5_%D2%9B%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 11309]
|-
|847
|[[Мәлік Ғабдуллин]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 255]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 1576]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 12594]
|-
|848
|[[Руслан Тай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 622]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 1798]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 3021]
|-
|849
|[[Нуклеин қышқылдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D1%83%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 518]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D1%83%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1070]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D1%83%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 5301]
|-
|850
|[[Бүйрекүсті безі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 504]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 891]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%80%D0%B5%D0%BA%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 3447]
|-
|851
|[[Сырдария]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 412]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 1570]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 14206]
|-
|852
|[[Франция қалаларының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 509]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1884]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 7857]
|-
|853
|[[Орал]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 450]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 1689]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 9396]
|-
|854
|[[Азаматтық іс жүргізудің құқықтық қатынастарына қатысушылар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 537]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 634]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%96%D1%81_%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B3%D1%96%D0%B7%D1%83%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 1135]
|-
|855
|[[Жалайыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 431]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 1522]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 11647]
|-
|856
|[[Тың игеру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 735]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 2409]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 12128]
|-
|857
|[[Байұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 431]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1508]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 7854]
|-
|858
|[[Айқап]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 443]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 1494]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 7511]
|-
|859
|[[Әскери қызмет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 537]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 789]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 3305]
|-
|860
|[[Барыс ордені]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 539]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 955]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 2781]
|-
|861
|[[Толеранттық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 499]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 888]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 2812]
|-
|862
|[[Шешендік өнер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80 266]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80 1052]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80 6768]
|-
|863
|[[Көкшетау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 405]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 1428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 6785]
|-
|864
|[[Эрнест Хемингуэй]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%AD%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%82_%D0%A5%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%8D%D0%B9 426]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%82_%D0%A5%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%8D%D0%B9 1380]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%AD%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%82_%D0%A5%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%8D%D0%B9 3849]
|-
|865
|[[Қазақ есімдері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 512]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 1341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 6824]
|-
|866
|[[Мәңгілік ел қақпасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%8B 376]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%8B 1575]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B5%D0%BB_%D2%9B%D0%B0%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D1%81%D1%8B 18240]
|-
|867
|[[Астана Опера]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9E%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0 524]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9E%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0 1270]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D0%9E%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0 4802]
|-
|868
|[[Абайдың қара сөздері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 362]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 2085]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 15431]
|-
|869
|[[Монополистік, жетілмеген бәсеке. Бәсекенің формалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%2C_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5._%D0%91%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 547]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%2C_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5._%D0%91%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 580]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA%2C_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5._%D0%91%D3%99%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1008]
|-
|870
|[[Қызыл жебе (роман)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 291]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 1955]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB_%D0%B6%D0%B5%D0%B1%D0%B5_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 7847]
|-
|871
|[[Жезқазған]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 474]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 1228]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD 6587]
|-
|872
|[[Дауысты дыбыстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1349]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 16668]
|-
|873
|[[Шанышқылы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 580]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 1624]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 8161]
|-
|874
|[[Sadraddin]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=Sadraddin 518]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Sadraddin 1337]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=Sadraddin 5785]
|-
|875
|[[Шалкиіз Тіленшіұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1338]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BB%D0%BA%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D1%88%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10886]
|-
|876
|[[Қазақстанның автомобиль жолдары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 523]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 767]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 1712]
|-
|877
|[[Уикипедия:Форум/Жаңалықтар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 446]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 952]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 1717]
|-
|878
|[[Бақбақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%9B 247]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%9B 1492]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D2%9B 4317]
|-
|879
|[[Германия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 403]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 1803]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 10554]
|-
|880
|[[Үндістан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 389]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 2208]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 15827]
|-
|881
|[[Тұрсынбек Аманғалиұлы Қабатов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 475]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 1525]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 19768]
|-
|882
|[[Жалмауыз кемпір]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80 543]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80 725]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80 1603]
|-
|883
|[[Шымыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 557]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 1633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 6901]
|-
|884
|[[Қазақ билері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 430]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1874]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12295]
|-
|885
|[[Пейіш. Жұмақ ананың табанының астында]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%88._%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 288]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%88._%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 1039]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%88._%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0 4414]
|-
|886
|[[Тіршілік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 519]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 877]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 2541]
|-
|887
|[[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 584]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 930]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 3314]
|-
|888
|[[Қан топтары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 420]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 1695]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 13151]
|-
|889
|[[Аусыл]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BB 449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BB 1081]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BB 2370]
|-
|890
|[[Назарбаев Зияткерлік мектептері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 384]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1095]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%D0%97%D0%B8%D1%8F%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 3726]
|-
|891
|[[Жүзу]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D0%B7%D1%83 89]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D0%B7%D1%83 761]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D0%B7%D1%83 2843]
|-
|892
|[[Қазақстанның сыртқы саясаты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 303]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 1844]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D1%8B%D1%80%D1%82%D2%9B%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%8B 7115]
|-
|893
|[[Айқындауыш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 439]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 1119]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 5740]
|-
|894
|[[Түрік руна жазбалары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%80%D1%83%D0%BD%D0%B0_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%80%D1%83%D0%BD%D0%B0_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 784]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%80%D1%83%D0%BD%D0%B0_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 4713]
|-
|895
|[[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 578]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 1363]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 5906]
|-
|896
|[[:Санат:Қазақ батырлары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 461]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1427]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 7336]
|-
|897
|[[Қазақстанның тұңғыш мектептері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 431]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 1503]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 6559]
|-
|898
|[[Дүние жүзінің саяси картасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 282]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 1350]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BA%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%8B 6196]
|-
|899
|[[Адамаралық қарым-қатынас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 532]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 725]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BC-%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 3776]
|-
|900
|[[Тәуелсіз Қазақстан тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1893]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 12273]
|-
|901
|[[Көшбасшылық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 522]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 716]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 4084]
|-
|902
|[[Қарақалпақ рулары]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 436]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 1454]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 6882]
|-
|903
|[[Күлтегін ескерткіші]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 459]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 1178]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D1%82%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%82%D0%BA%D1%96%D1%88%D1%96 12456]
|-
|904
|[[Ақтау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 433]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 1655]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 9307]
|-
|905
|[[Шапырашты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 440]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 1536]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BF%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%88%D1%82%D1%8B 9244]
|-
|906
|[[Пысықтауыш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 403]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 1456]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D1%8B%D1%81%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 10152]
|-
|907
|[[Еуропадағы қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 334]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 1823]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%8B%D0%BD%D1%82%D1%8B%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 7873]
|-
|908
|[[Қайым Мұқамедханов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 337]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1304]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 7630]
|-
|909
|[[Қазақстандағы референдум (2026)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 351]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 1551]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%80%D0%B5%D1%84%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BC_%282026%29 6635]
|-
|910
|[[Астана қаласының бас мешіті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 602]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 1381]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 6469]
|-
|911
|[[Плацента]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0 482]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0 776]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D0%BB%D0%B0%D1%86%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B0 1427]
|-
|912
|[[Қасым ханның қасқа жолы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 374]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 2050]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 11965]
|-
|913
|[[Жошы хан кесенесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 441]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 1371]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 4779]
|-
|914
|[[Ғұндар өркениеті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D3%A9%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 508]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D3%A9%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 750]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D3%A9%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 1927]
|-
|915
|[[Семей]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 438]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 1509]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9 8471]
|-
|916
|[[Махмұд Қашқари]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B8 340]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B8 1619]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B8 13263]
|-
|917
|[[Домалақ ана]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 395]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 1863]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 8261]
|-
|918
|[[Қазақстан Республикасының Президенті]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 608]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 1587]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 9878]
|-
|919
|[[Термометр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80 370]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80 786]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%80 3543]
|-
|920
|[[Талас шайқасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 377]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 1334]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 14206]
|-
|921
|[[Еуропа мемлекеттерінің және тәуелді аймақтарының тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 321]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1862]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12564]
|-
|922
|[[Жекешелендіру]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80%D1%83 510]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80%D1%83 673]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80%D1%83 1858]
|-
|923
|[[Құдайберген Қуанұлы Жұбанов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1745]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 8974]
|-
|924
|[[Аналитикалық тәсіл]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB 490]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB 732]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BB 4044]
|-
|925
|[[Африка]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 385]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 1999]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 15935]
|-
|926
|[[Публицистикалық стиль]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 284]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 1485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 10327]
|-
|927
|[[Конституциялық құқық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 458]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 790]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 3893]
|-
|928
|[[Халиди Құрбанғали]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B4%D0%B8_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8 112]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B4%D0%B8_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8 706]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B4%D0%B8_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8 1638]
|-
|929
|[[Василий Васильевич Радлов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B9_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B2 469]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B9_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B2 708]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B9_%D0%92%D0%B0%D1%81%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%B0%D0%B4%D0%BB%D0%BE%D0%B2 2571]
|-
|930
|[[Қаракесек (Әлімұлы)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 480]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 1208]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 5487]
|-
|931
|[[Ханзада Жумонг (телехикая)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 427]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 1951]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 7972]
|-
|932
|[[Бұлшық ет]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82 430]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82 1309]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%BB%D1%88%D1%8B%D2%9B_%D0%B5%D1%82 13457]
|-
|933
|[[Тоқтар Серіков]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 332]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 1369]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BE%D0%B2 9668]
|-
|934
|[[Қазақстан елтаңбасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 675]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 1625]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 11434]
|-
|935
|[[Ғылыми әдіс]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81 401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81 681]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8_%D3%99%D0%B4%D1%96%D1%81 3507]
|-
|936
|[[Қырғи қабақ соғысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 467]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1449]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D0%B8_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 12835]
|-
|937
|[[Таласбек Әсемқұлов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 403]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 1478]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D1%81%D0%B5%D0%BC%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 3325]
|-
|938
|[[Жер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 306]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 2568]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80 14495]
|-
|939
|[[Аминқышқылдар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 373]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 1247]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 6994]
|-
|940
|[[Атығай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 452]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 1015]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9 3972]
|-
|941
|[[Жоңғар шапқыншылығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 428]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 1730]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 16293]
|-
|942
|[[Уикипедия:Санаттар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 1020]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 3598]
|-
|943
|[[Мұражай]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9 403]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9 1365]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D0%B9 5707]
|-
|944
|[[Заңды өкіл]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BA%D1%96%D0%BB 513]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BA%D1%96%D0%BB 535]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D1%8B_%D3%A9%D0%BA%D1%96%D0%BB 831]
|-
|945
|[[Жалғау]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 500]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 1185]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%83 9353]
|-
|946
|[[Жанар Мерғалиқызы Айжанова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 518]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 2000]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 7223]
|-
|947
|[[Орталық Азия]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 572]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 1525]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 14315]
|-
|948
|[[Ғани Мұратбаев]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 436]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 1526]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%BD%D0%B8_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 4598]
|-
|949
|[[Тырысқақ]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D2%9B 498]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D2%9B 734]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D2%9B 3528]
|-
|950
|[[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тарихы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 468]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 1124]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 3655]
|-
|951
|[[Әдет-ғұрыптар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 465]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 701]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D0%B5%D1%82-%D2%93%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80 2247]
|-
|952
|[[Абай лирикасы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BB%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 410]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BB%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 775]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BB%D0%B8%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 2760]
|-
|953
|[[Солтүстік Қазақстан облысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 439]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 1560]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 9283]
|-
|954
|[[Райымбек батыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 446]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 4216]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 12396]
|-
|955
|[[Python]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=Python 233]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Python 1740]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=Python 6624]
|-
|956
|[[Теңіз машығы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B 506]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7_%D0%BC%D0%B0%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%8B 514]
|-
|957
|[[Жаңабай (Дулат)]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 470]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 1097]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 4309]
|-
|958
|[[Күн жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 213]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1962]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 8918]
|-
|959
|[[Дәстүрлі билер соты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%BE%D1%82%D1%8B 477]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%BE%D1%82%D1%8B 662]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D1%96_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%81%D0%BE%D1%82%D1%8B 1288]
|-
|960
|[[Химиялық реакциялардың типтері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 510]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 597]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%80%D0%B5%D0%B0%D0%BA%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B8%D0%BF%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 2331]
|-
|961
|[[Дауыссыз дыбыстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 1404]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 15691]
|-
|962
|[[Нұрлы көш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%88 488]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%88 698]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D1%88 2221]
|-
|963
|[[Жаңа білім беру жүйесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 294]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 1273]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%B1%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%83_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 5242]
|-
|964
|[[Христиандық]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 344]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 1312]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 8139]
|-
|965
|[[Жәнібек Ақатұлы Елеуісов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 355]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 693]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D2%9B%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D0%BB%D0%B5%D1%83%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2 1035]
|-
|966
|[[Тұсаукесер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 425]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 2131]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 18366]
|-
|967
|[[Барлас]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%81 251]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%81 1236]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%81 2558]
|-
|968
|[[Метафора]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0 265]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0 1633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%B0 12626]
|-
|969
|[[Сөйлемнің бірыңғай мүшелері]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 387]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 1039]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%8B%D2%A3%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 9331]
|-
|970
|[[Үлгі:Мемлекет туы/Тізім]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 295]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 1568]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D1%82%D1%83%D1%8B%2F%D0%A2%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC 7364]
|-
|971
|[[Флеш-жад]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A4%D0%BB%D0%B5%D1%88-%D0%B6%D0%B0%D0%B4 487]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%BB%D0%B5%D1%88-%D0%B6%D0%B0%D0%B4 565]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A4%D0%BB%D0%B5%D1%88-%D0%B6%D0%B0%D0%B4 856]
|-
|972
|[[Ағылшын тілі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 445]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 1531]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 6729]
|-
|973
|[[Жасуша]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 492]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 2023]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 29778]
|-
|974
|[[Қырғыз руы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 503]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 1445]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 6546]
|-
|975
|[[Қаһар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 413]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 1660]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D1%80 14121]
|-
|976
|[[Тәңіршілдік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 475]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 1082]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D2%A3%D1%96%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BA 5659]
|-
|977
|[[Түйелер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 454]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 1552]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 10513]
|-
|978
|[[Күш]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D1%88 488]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D1%88 843]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D1%88 5028]
|-
|979
|[[:Санат:Алфавит бойынша өзендер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 401]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 1515]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D0%BB%D1%84%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%82_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 9158]
|-
|980
|[[Елтаңба]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 627]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 1432]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0 12037]
|-
|981
|[[Зейнеп Ахметова]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 605]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 1832]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 5782]
|-
|982
|[[Ішкі қызмет жарғысы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 510]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 592]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%86%D1%88%D0%BA%D1%96_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 1150]
|-
|983
|[[Сүйінбай Аронұлы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 313]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 1581]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B9%D1%96%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D1%80%D0%BE%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 16671]
|-
|984
|[[Естай - Қорлан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 372]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 2848]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 12816]
|-
|985
|[[Қазақ шежіресі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 422]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 1341]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 6467]
|-
|986
|[[Түрксіб]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%B1 469]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%B1 1101]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%81%D1%96%D0%B1 7968]
|-
|987
|[[Үтір намазы]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 485]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 906]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%AE%D1%82%D1%96%D1%80_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 4555]
|-
|988
|[[Ақуыз]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%83%D1%8B%D0%B7 493]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%83%D1%8B%D0%B7 1167]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%83%D1%8B%D0%B7 9923]
|-
|989
|[[Бұрындық хан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 451]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 1901]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 10907]
|-
|990
|[[Жануарлар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 384]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 1986]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 13043]
|-
|991
|[[Тұрлаулы мүшелер]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 420]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 642]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 2450]
|-
|992
|[[Тарақты]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 419]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 1335]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 5945]
|-
|993
|[[Ислам күнтізбесі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 392]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 1488]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 8192]
|-
|994
|[[Құстар]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 325]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 2880]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 12861]
|-
|995
|[[Аманкелді Үдербайұлы Иманов]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 417]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 1853]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D2%AE%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 9296]
|-
|996
|[[Ортағасыр]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80 455]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80 672]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80 4346]
|-
|997
|[[Төре]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 453]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 1427]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 7262]
|-
|998
|[[Сабақты етістік]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 462]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 633]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B_%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA 2168]
|-
|999
|[[Халық саны бойынша дүние жүзі қалалар тізімі]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 346]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 1261]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 5919]
|-
|1000
|[[Мажарстан]]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-30&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 462]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 1372]
|[https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-365&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 4730]
|}
&lt;!-- BOT:END --&gt;


{{Wikistats}}</text>
      <sha1>t18bdyucde27jj27frb0bqgehzsa6ji</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Әйел дирижёрлер (тізім)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>777758</id>
    <revision>
      <id>3619590</id>
      <parentid>3619130</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T17:03:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tuttiorchestra687</username>
        <id>173049</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>3619590</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="113016" sha1="82w04udj1z0wq04oqougq9ojja8uydt" xml:space="preserve">{{cleanup}}
[[Сурет:Aeolian Ladies' Orchestra.jpg|нобай|Розабель Уотсон басқаратын Эолиялық әйелдер оркестрі,1912 жыл]]
'''Әйел дирижёрлер''' — музыка тарихындағы ұзақ уақыт бойы ер адамдар басым болған кәсіби саланың өкілдері. Дирижёрліктің алғашқы элементтері орта ғасырлардағы шіркеулік хор жетекшілері мен регенттердің қызметінен байқалады. Кейбір әйел музыканттар діни хорларды басқарумен, орындаушыларды оқытумен, музыкалық интерпретациямен және ансамбль үйлесімділігін қамтамасыз етумен айналысты. Кейінгі ғасырларда әйел дирижёрлер опералық, симфониялық, камералық, хор, әскери, үрмелі, эстрадалық және халық аспаптары оркестрлерінде қызмет атқарды. Тарихтың әртүрлі кезеңдерінде көптеген әйел дирижёрлер кәсіби шектеулерге, қоғамдық сынға және оркестрлердегі гендерлік теңсіздікке тап болды. Соған қарамастан, олар халықаралық музыка мәдениетінің дамуына елеулі үлес қосты. Тізімге [[Еуропа]], [[Солтүстік Америка|Солтүстік]] және [[Оңтүстік Америка]], [[Азия]] және [[Таяу Шығыс]] елдерінің дирижёрлері енгізілген. Мұнда [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]], [[Ұлыбритания]], [[Германия]], [[Франция]], [[Италия]], [[Ресей]], [[Қазақстан]], [[Қытай]], [[Жапония]], [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]], [[Аустралия]], [[Түркия]], [[Украина]] және басқа да мемлекеттердің өкілдерімен қатар [[Ауғанстан]], [[Үндістан]], [[Палестина]], [[Иран]], [[Мысыр]], [[Оңтүстік Африка Республикасы]], [[Колумбия]] және өзге де елдерден шыққан дирижёрлер туралы мәліметтер қамтылған. Бұл тізімдегі тұлғалар есімдерінің ресми жазылуына сәйкес алфавиттік тәртіп бойынша орналастырылған және әртүрлі дәуірлерде қызмет атқарған әйел дирижёрлер туралы қысқаша мәліметтерді қамтиды. 2026 жылғы маусым айындағы мәлімет бойынша мақалада 250 әйел дирижёр қамтылған және тізім жаңа деректерге байланысты тұрақты түрде толықтырылып отырады. 

'''А'''

* '''Антония Луиза Брико''' (1902–1989; [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) – нидерландт текті америкалық [[Дирижер|дирижёр]]. Немістің дирижëрлік мектебінің өкілі әрі философия ғылымының докторы [[Карл Мук|Карл Муктың]] дирижëрлік сыныбының бірегей шәкірті. Оның кәсіби дирижëр ретінде халықаралық танылуы 1930 жылы Берлин филармониялық оркестрімен [[Антонин Дворжак|А. Дворжактың]] №9 ми минор «Жаңа әлемнен» симфониясын дирижëрлегеннен кейін басталды. 1934 жылы [[Нью-Йорк|Нью-Йоркте]] әйел музыканттардан құралған симфониялық оркестр ұйымдастырып, оның концерттерінің біріне АҚШ-тың бірінші ханымы [[Элеонора Рузвельт]] қатысып, дирижëрдің шығармашылығына қолдау білдірген.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Antonia Brico &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; American Female Conductor &amp; Musician &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Britannica|url=https://www.britannica.com/biography/Antonia-Brico|accessdate=01.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Алевтина Николаевна Иоффе''' (1978; [[Ресей]]) – ресейлік дирижëр. 2025 жылдан бастап [[Швейцария|Швейцариядағы]] Берн опералық театрының бас дирижëрі және «Staatskapelle Weimar» неміс оркестрінің шақырылған бас дирижëрі. 2011–2023 жылдары Н.И. Сац атындағы балалар музыкалық театрының бас дирижëрі лауазымын атқарған. 2018 жылы «Deutsche Oper Berlin» неміс опералық театрында П.Чайковскийдің «[[Аққу көлі]]&lt;nowiki/&gt;» балетімен дебют өткізді.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|title=Алевтина Иоффе - Персоны - Санкт-Петербургская академическая филармония имени Д.Д. Шостаковича|url=https://www.philharmonia.spb.ru/persons/biography/47585/|accessdate=02.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''[[Ану Тали]]''' (1972; [[Эстония]]) – эстондық дирижëр. 1997 жылы Кадри Тали егізімен бірге Солтүстік симфониялық оркестрінің негізін қалаушысы және бас дирижëрі. 2003 жылы оның «Swan Flight» атты дебюттік альбомы Вельо Тормис шығармалары негізінде ECHO Klassik неміс сыйлығында «Young Artist of the Year» аталымын жеңіп алды. 2013–2019 жылдар аралығында АҚШ-тағы «Sarasota Orchestra» симфониялық оркестрінің музыкалық директоры қызметін атқарды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Anu Tali - Dallas Symphony Orchestra|url=https://www.dallassymphony.org/people/anu-tali/|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Алондра де ла Парра''' (1980; [[Мексика]]) – мексикалық дирижëр және Мексиканың ресми елшісі. 2004 жылы Philarmonic Orchestra of the Americas (POA) оркестрінің негізін қалаушысы. Оркестрдің «Mi Alma Mexicana» атты альбомы Billboard Classical Charts рейтингінің алғашқы ондығына кіріп, небәрі екі ай ішінде күйтабақ Мексикада платиналы мәртебе алған алғашқы классикалық музыкалық альбомдардың бірі болды. 2024 жылдан бастап Испанияда Orquestra y Coro de la Comunidad de Madrid (ORCAM) оркестрдің бас дирижëрі және көркемдік жетекшісі лауазымын атқарады.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Alondra de la Parra - Mexican Conductor|url=https://alondradelaparra.com/en/|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Анастасия Вельт''' (1995; [[Ресей]]) – ресейлік дирижëр. Липецк қаласының мемлекеттік филармониясының симфониялық оркестрінде екінші дирижëр қызметін атқарады. Мәскеуде «Жаңа Опера» театры, «Musica Viva» мәскеулік камералық оркестрі, Жаңасібірдің опера және балет театры, «Симфония плюс» камералық оркестрі, Соллертинский атындағы симфониялық оркестрі сынды ұжымдарда дирижëрлік еткен. 2022 жылы Луганск мемлекеттік симфониялық оркестрімен Д. Шостаковичтің «Фашизм мен соғыс құрбандарын еске алу» симфониясын орындап, концерт көрермендер тарапынан эмоционалды қабылданып, филармония тарихындағы есте қалған концерттердің бірі ретінде аталды. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=МУЗЫКА ВЕЛИКОЙ ПОБЕДЫ &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Липецкая государственная филармония (Унион) Анастасия Вельт|url=https://unionzal.ru/node/952|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Анна Скрылëва''' (1975; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Ресей]], [[Германия]]) – Орыс текті неміс дирижëр. 2019–2025 жылдар аралығында Магдебург театрының бас музыкалық директоры қызметін атқарып, опера және балет қойылымдарына жетекшілік етті. 2024 жылы Юджин Энгельдің «Grete Minde» атты ұмыт қалған операсын қайта жаңғыртып, Магдебург филармониялық оркестрімен жазылған жоба үшін «Opus Klassik Award» немістің классикалық сыйлығына ие болды. Әлемнің жетекші симфониялық оркестрлерімен: Deutsches Symphonie-Orchester Berlin, Gewandhausorchester Leipzig, Copenhagen Phil, Royal Swedish Opera, Dallas Opera, La Scala, Sydney Opera House деген музыкалық ұжымдармен жұмыс істеген. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Anna Skryleva - Conductor/Composer - Home|url=https://www.annaskryleva.com/|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Анна Семëновна Закирова-Гулишамбарова''' (1976; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Татарстан]]) – ресейлік дирижëр. Дирижëр, ҚазКСР-інің, ТатарАКСР-інің және РФ-ның халық әртісі [[Фуат Шәкірұлы Мансұров|Фуат Шәкірұлы Мансұровтың]] шәкірті болған. 2021 жылы музыка өнерінің дамуына қосқан елеулі үлесі үшін «Татарстан Республикасының Халық әртісі» атағына ие болды. Композитор [[София Губайдулина|София Губайдулинаның]] заманауи музыка орталығының камералық оркестрінде бас дирижëр және көркемдік жетекші қызметтерін атқарған.  2023 жылдан бастап «Жаңа Музыка» атты Жастар симфониялық оркестрдің дирижëрі және көркемдік жетекшісі. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Художественному руководителю и дирижеру оркестра Анне Гулишамбаровой присвоили звание &quot;Народный артист Республики Татарстан&quot;|url=https://mincult.tatarstan.ru/index.htm/news/2028795.htm|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* [[Анна Ракитина|'''Анна Леонидовна Ракитина''']] (1989; [[Ресей]]) – ресейлік дирижëр. 2017 жылы Кёльн қаласында өткен «Deutscher Dirigentenpreis» халықаралық дирижёрлер байқауының III орын иегері, ал 2018 жылы Копенгагендегі Николай Малько атындағы халықаралық дирижёрлер байқауында II орын алды. 2019–2023 жылдары АҚШ-тағы Бостон симфониялық оркестрінде (BSO) бас дирижёр [[Андрис Нельсонс]] жетекшілігімен ассистенттік қызмет атқарып, оркестр тарихындағы осы лауазымға тағайындалған екінші әйел дирижёр атанды. 2025 жылы классикалық музыка өнеріне қосқан үлесі үшін «European Culture Prize» еуропалық мәдениет сыйлығымен марапатталды. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Anna Rakitina &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; conductor|url=https://www.annarakitina.com/|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Анна-Мария Хельсинг''' (1971; [[Швеция]], [[Финляндия]]) – шведтік-финдік дирижëр. 2010–2013 жылдары Финляндиядағы Oulu Symphony Orchestra оркестрінің бас дирижëрі қызметінде тағайындалған алғашқы әйел дирижëрі болды. 2023 жылдан бастап Ұлыбританиядағы BBC Concert Orchestra оркестрдің алғашқы әйел бас дирижëрі қызметін атқарды. 2025 жылдан бері Финляндияда Vaasa City Orchestra-ның бас дирижëрі. Finnish Radio Symphony, Helsinki Philharmonic, Royal Stockholm Philharmonic, Iceland Symphony, BBC Philharmonic, Barcelona Symphony, Vancouver Symphony сияқты жетекші ұжымдармен жұмыс істеген. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Conductor Anna-Maria Helsing|url=https://www.annamariahelsing.com/|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Алла Анатольевна Кульбаба''' (1968; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Украина]]) – украиндық дирижëр. 1994 жылы С. Турчак атындағы Бірінші дирижëрлер байқауының III орын иегері атанды. 1999 жылдан бастап Киевтегі Тарас Шевченко атындағы Украинаның Ұлттық опера театрының дирижëрі қызметін атқарады. Театр сахнасында «Евгений Онегин», «Пиковая дама», «Иоланта», «Аида», «Травиата», «Макбет», «Набукко», «Тоска», «Манон Леско», «Мадам Баттерфляй», «Кармен», «Тайный брак», «Фауст», «Кіт у чоботях», «Ромео мен Джульетта», «Севиль шаштаразы», «Щелкунчик», «Махаббат сусыны», «Запорожец за Дунаем» және басқа да көптеген қойылымдарды өткізген. 2019 жылы «Украинаның Халық әртісі» атағына ие болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Кульбаба Алла Анатоліївна — Енциклопедія Сучасної України|url=https://esu.com.ua/article-51417|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Алëна Грон''' (1993; [[Чехия]]) – чехиялық дирижëр. 2024 жылдан бастап Jihočeská fiharmonie, (Ческе-Будеëвице филармониялық оркестрі) ұжымының бас дирижëрі қызметіне тағайындалған алғашқы кәсіби әйел дирижëр атанды. 2024 жылдан бері АҚШ-та дирижëр Марин Олсоп жетекшілік еткен «TAKI Alsop Conducting Fellowship» халықаралық әйел дирижëрлер бағдарламасының мүшесі болып, Чикаго симфониялық оркестрімен дирижëрлік етті. Чехиялық композитор әрі дирижëр Витезслава Капралованың шығармашылығын насихаттаумен белсенді айналысып, оның оркестрге арналған туындыларын толықтай Janáček Philarmonic Orchestra оркестрімен жазып шықты.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Alena Hron &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Taki Alsop Conducting Fellowship|url=https://takialsop.org/fellows/alena-hron/|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Агнешка Дучмаль''' (1946; [[Польша]]) – поляк дирижëр. 1968 жылы [[Познань]] қаласында студент кезінде Orkiestra Kameralna Polskiego Radia Amadeus поляк радиосының ресми камералық оркестрдің негізін қалаушысы. 2024 жылы оркестрдің бас дирижëр лауазымын туған дирижëр қызына – Анна Дучмаль Мрожға табыстады. 2021 жылы дирижëрлік өнердегі жетістіктері және поляк музыкасын шетелде танытқаны үшін «Diamentowa Batuta» поляк радиосының сыйлығына ие болды. 2026 жылы «Dama Orderu Orła Białego» атты Польшаның дәрежесі биік сыйлығына марапатталды. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Agnieszka Duczmal (Conductor) - Short Biography|url=https://bach-cantatas.com/Bio/Duczmal-Agnieszka.htm|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Амандин Бейер''' (1974; [[Франция]]) – француздық дирижëр, скрипкашы. 2006 жылы «Gil Incogniti» камералық оркестрдің негізін қалаушысы және көркемдік жетекшісі. Барокко оркестрлерінде: Tafelmusic (Торонто), Freiburger Barockorchester, Akademie für Alte Musik Berlin, European Union Baroque Orchestra, Orchestre Français des Jeunes деген ұжымдармен шақырылған дирижëр ретінде қызмет еткен. 2012 жылы И.С. Бахтың жеке скрипкаға арналған сонаталар мен партиталардың үздік жазбалары үшін Diapason d'Or de l'année, Choc de Classica de l'année, Gramophone Editor's Choise премиялардың иегері болды. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Biography / Amandine Beyer|url=https://amandinebeyer.com/en/bio.html|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Алиса Фарнем''' (1970; [[Ұлыбритания]]) – британдық дирижëр. 1997–2000 жылдар арылығында Н. Римский-Корсаков атындағы Санкт-Петербург мемлекеттік консерваториясында дирижëрлеу кафедрасын профессор [[Илья Александрович Мусин|Илья Александрович Мусинның]] сыныбында оқыған. The Royal Ballet, English National Ballet, Birmingham Royal Ballet, BBC Concert Orchestra, Royal Scottish National Orchestra, Longborough Festival Opera сынды музыкалық ұжымдармен концерттер өткізген. 2013 жылдан бері «Women Conductors» Ұлыбританиядағы әйел дирижëрлерді қолдау жобасының көркемдік жетекшісі. 2023 жылы «''In Good Hands: The Making of a Modern Conductor''» деген дирижëрлерге арналған кітапты жазып шығарған. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=About - Alice Farnham|url=https://alicefarnham.com/pages/about|accessdate=27.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Аида Кеңесбаевна Абдуллаева''' (1962; [[Қарақалпақстан]]) – қарақалпақтық дирижëр. 1998 жылдан бастап [[Ташкент|Ташкенттегі]] [[Әлішер Науаи атындағы Үлкен театр|Әлішер Науаи атындағы мемлекеттік академиялық Үлкен театрдың]] дирижëрі. 1999 жылы «Қарақалпақстанның Халық әртісі» атағын алды. 2006 жылдары Санкт-Петербургтегі Мариин театрында тағылымдамадан өткен. Дирижëр репертуарында «Иоланта», «Щелкунчик», «Золушка», «Травиата», «Аида», «Бал-маскарад», «Свадьба Фигаро», «Мадам Баттерфляй» сияқты тағы да басқа көптеген опера және балет қойылымдары бар. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Абдуллаева Аида Кенгесбаевна » Бердақ атындағы Қарақалпақ мəмлекетлик академиялық музыкалы театры|url=https://berdax-teatr.uz/522-abdullaeva-aida-kengesbaevna.html|accessdate=27.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Анюта Николаевна Иванова''' ([[Саха Республикасы]], [[Саха Республикасы|Якутия]]) – якутиялық дирижëр. 2008 жылдан бері Сахадағы С.А. Зверев-Кыыл Уола атындағы Ұлттық би театрының халық аспаптар оркестрінің дирижëрі. Ресей, Италия, Швейцария, Франция, Испания мемлекеттердің халықаралық фестивальдеріне қатысқан. Саха Республикасының ұлттық музыкасын Якутияда және шет елдерде насихаттағаны үшін «Саха Республикасының Мәдениет саласының үздігі» лауазымына ие болған. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=«Покажу себя с новых сторон»: дирижер Анюта Иванова Театра танца Якутии — о профессии и юбилейном концерте|url=https://sakhatime.ru/culture/65889/|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Ася Георгиевна Фурта''' ([[Ресей]]) – ресейлік дирижëр. 1991 жылдан бастап [[Хабаровск|Хабаровсктағы]] өнер колледжінің (ХККИ) студенттік орыс халық аспаптар оркестрінің дирижëрі және дирижëрлеу, арнайы аспап, оркестрлік сынып пәндерінің оқытушысы. 2010–2019 жылдары аралығында Хабаровск өлкесінің филармониясының орыс халық аспаптар оркестрінің бас дирижëрі және оркестрдің көркемдік жетекшісі лауазымдарын атқарған. 2023 жылы наурызда «Хабаровск өлкесінің еңбек сіңірген мәдениет қайраткері» атағын алды.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Без фальши &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Словесница Искусств Ася Фурта|url=https://www.slovoart.ru/node/2857|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;

* '''Ализе Леон''' ([[Франция]]) – француздық дирижëр. 2024 жылы Копенгагенде Николай Малько атындағы Халықаралық жас дирижëрлерге арналған байқауда кезеңнен өтіп, [[Дания|Данияның]] ұлттық симфониялық оркестрімен өнер көрсеткен. [[Гштаадт|Гштаадта]] өткен дирижëр [[Неэме Ярви]] академиясының екінші сыйлықтың иегері. 2026 жылы [[Франция|Францияда]] өткен Халықаралық әйел дирижëрлерге арналған «La Maestra» байқауының III орын иегері және «Prix Generation Opera» арнайы сыйлығының жеңімпазы. Orchestre National de Bordeaux, Orchestre National de Montpellier, Orchestre Colonne, Opera de Tours сынды ұжымдармен дирижëрлік еткен. Францияның «Revelation Chef d'Ochestre» номинациясының дирижëр ретінде лауреаты. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Bio —  ALIZE LÉHON|url=https://alizelehon.com/about|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;

* '''Айгуль Юсуповна Джумашева''' ([[Қазақстан]]) – қазақстандық дирижëр. Дирижëр, ҚР халық әртісі, Герберт фон Караян атындағы дирижëрлер байқауының дипломанты [[Төлепберген Әбдірәшев|Төлепберген Әбдірәшевтің]] шәкірті болған. А. Джумашева [[Орал]] қаласындағы Жастар Мәдениет үйінің орыс халық аспаптар оркестрінің бас дирижëрі және көркемдік жетекшісі. 2018 жылы оркестр ұжымымен бірге Түркияда өткен оркестрлер байқауында I орын және Қазан қаласында өткен Халықаралық байқауда Гран-при жүлдесіне ие болды. 2024 жылы Ресейдің Санкт-Петербург қаласында өткен «Русское чудо» Халықаралық фестиваліне қатысып, Қазақстандағы орыс халық аспаптары оркестрінің кәсіби деңгейін танытты. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=«Русское чудо» по-казахски: Айгуль Джумашева о балалайке, традициях и будущем оркестра - FRESH CITY - городской журнал|url=https://freshcity.info/russkoe-chudo-po-kazahski-ajgul-dzhumasheva-o-balalajke-tradicijah-i-budushhem-orkestra/|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Алия Нурланкызы Сали''' ([[Қазақстан]]) – қазақстандық дирижëр. Елордадағы Н.Ә. Назарбаев атындағы университеттің «NU Orchestra» студенттік оркестрінің бас дирижёры және көркемдік жетекшісі. [[Алматы|Алматыдағы]] Нұрғиса Тілендиев атындағы, [[Атырау|Атыраудағы]] Рыспай Ғабдиев атындағы және [[Талдықорған|Талдықорғандағы]] Мұқан Төлебаев атындағы Республикалық дирижёрлер байқауларының жүлдегері әрі қатысушысы. 2026 жылы [[Бейбітшілік және келісім сарайы|Бейбітшілік және келісім сарайында]] өткен «Around the World» (қаз. «Дүниежүзілік саяхат») атты концерттік жоба аясында халық, классикалық және заманауи музыкалық аспаптар бір сахнада үйлесімді тоғысып, 13 мемлекеттің мәдениетін насихаттайтын 24 шығарма орындалды. Концертке 1500 көрермен жиналып, жоба үлкен аншлагпен өтті. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Юбилейная симфония студенческого духа: NU Оркестр отмечает десятилетие &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Yestate|url=https://yestate.kz/news/yubilejnaya-simfoniya-studencheskogo-duha-nu-orkestr-otmechaet-desyatiletie|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Ария Каррильо Сильесар''' ([[Коста-Рика]]) – коста-рикалық дирижëр, скрипкашы. АҚШ-тың [[Миннесота]] штатында Golden Valley Orchestra және Buffalo Community Orchestra ұжымдарының көркемдік жетекшісі және дирижëрі қызметтерін атқарады. Сонымен қатар, [[Оңтүстік Дакота|Оңтүстік Дакотадағы]] симфониялық оркестрінің бірінші скрипкалар тобының тұрақты мүшесі. Қазіргі уақытта Миннесота университетінде оркестрлік дирижëрлеу мамандығы бойынша докторантурада білім алып, дирижëр [[Марк Рассел Смит|Марк Рассел Смиттің]] сыныбында оқуын жалғастыруда. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Aria Carrillo Siliezar’s - Golden Valley Orchestra|url=https://gvomusic.org/about-us/aria-carrillo-siliezar/|accessdate=20.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Ана Эрчулий''' ([[Словения]]) – словениялық дирижëр. 2022 жылы [[Любляна]] қаласындағы Музыкалық академияда оркестрлік дирижëрлеу курсын тәмамдап, шеберлігі үшін академияның Прешерн сыйлығына ие болды. Сонымен қатар, Словенияның Радио және телехабар тарату симфониялық оркестрімен «Imago Sloveniae» фестивалінде әрі композитор және дирижëр Владимир Ловецтің 100-жылдығына арналған Копер театрындағы концерттерде дирижëрлік өткен. 2023 жылы [[Венеция|Венецияда]] [[Падуя]] және Венецияның оркестрлерімен, сондай-ақ [[Дубровник|Дубровниктегі]] симфониялық оркестрмен қызметтестік орнатқан. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ana Erčulj » SNG Opera in balet Ljubljana|url=https://www.opera.si/sl/kdo-smo/opera/ana-erculj|accessdate=20.05.2026}}&lt;/ref&gt; 
* '''Амина Азатқызы Ибраева''' ([[Қазақстан]]) – қазақстандық дирижëр, қобызшы. 2025 жылы Алматыдағы Жамбыл Жабаев атындағы мемлекеттік академиялық филармониясында өткен [[Нұрғиса Атабайұлы Тілендиев|Нұрғиса Тілендиев]] атындағы Республикалық дирижëрлер байқауының қатысушысы. Байқауда Н. Тілендиев атындағы «[[Отырар сазы]]&lt;nowiki/&gt;» фольклорлық-этнографиялық халық аспаптар оркестрімен Н. Тілендиевтің [[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев|Мұқағали Мақатаевтың]] өлеңіне жазылған «[[Кел еркем, Алатауыңа]]&lt;nowiki/&gt;» және [[Құрманғазы Сағырбайұлы|Құрманғазының]] шығармасын өңдеген «[[Қызыл қайың-серпер]]&lt;nowiki/&gt;» туындыларына дирижëрлік еткен.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Итоги VІІ республиканского конкурса «Акберен» среди творческих школьников - Новости - Cmrito SKO-Bilim Agartu|url=https://cmrito.sko-bilim.kz/news?lang=ru&amp;pkid=1608046190711750|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Ә'''

* '''Әлия Жанәбілқызы Темірбекова''' ([[Қазақстан]]) – қазақстандық хор дирижëр. Алматыдағы Абай атындағы ұлттық мемлекеттік академиялық опера және балет театрының (ГАТОБ) бас хормейстері. 2024 жылы 21 маусымда ҚР Мәдениет және өнер қызметкерлерінің мерекесі күнінде мемлекет басшысы [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]] «[[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]&lt;nowiki/&gt;» құрметті атағын табыс етті. Ә. Темірбекова бас хормейстер болып жұмыс істеген жылдары хорды әлемнің және қазақ репертуарынан бірқатар ірі шығармаларды, соның ішінде Дж. Вердидің «Риголетто» және «Травиата», Дж. Пуччинидің «Тоска», П. Чайковскийдің «Евгений Онегин» операсы, «Щелкунчик» балеті, Дж. Россинидің «Золушка», қазақ операларынан [[Евгений Григорьевич Брусиловский|Е. Брусиловскийдің]] «Қыз Жібек», [[Ахмет Қуанұлы Жұбанов|А. Ж]]&lt;nowiki/&gt;[[Ахмет Қуанұлы Жұбанов|ұбановтың]], [[Латиф Абдулхайұлы Хамиди|Л. Хамидидың]] «Абай», [[Мұқан Төлебаев|М. Төлебаевтың]] «[[Біржан - Сара (опера)|Біржан-Сара]]&lt;nowiki/&gt;», [[Сыдық Мұхамеджанов|С. Мұхамеджановтың]] «[[Жұмбақ қыз]]&lt;nowiki/&gt;» және басқа да көптеген спектакльдерді орындауға дайындады. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Aliya Temirbekova, Хормейстер &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Архив, выступления, билеты и видео &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Operabase|url=https://www.operabase.com/aliya-temirbekova-a37714/ru|accessdate=26.04.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Б'''

* '''Барбара Ханниган''' (1971; [[Канада]]) – канадалық дирижëр, сопрано әнші. 2019 жылдан бастап Швециядағы Göteborgs Symfoniker оркестрдің шақырылған бас дирижëрі. 2025 жылы «Polar Music Prize 2025» музыкалық сыйлығының лауреаты атанды. Б. Ханниган сахнада бір уақытта ән айтып әрі дирижëрлік етуімен танымал. Оның репертуарында «Mysteries of the Macabre», «La Voix humaine», «The Rake's Progress», «Knoxvillie: Summer of 1915» деген шығармалары бар. 2026 жылдан бастап Исландияның симфониялық оркестрдің бас дирижëрі лауазымын атқарады.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Barbara Hannigan|url=https://www.barbarahannigan.com/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Барбара Поплавска''' ([[Қазақстан]]) – поляк текті қазақстандық дирижëр. Құрманғазы атындағы қазақ ұлттық консерваториясының құрметті профессоры, хор дирижëрі [[Бақыт Тұяқбаева|Бақыт Тұяқбаеваның]] шәкірті. Польшада Вроцлавтағы Кароль Липинский атындағы музыка академиясында (AMKL) опера және симфониялық дирижëрлеу мамандығын Марëк Пияровский сыныбын тәмамдаған. Үндістанның [[Мумбаи]] қаласындағы білікті кәсіби Symphony Orchestra of India (SOI)  оркестрімен дирижëр ретінде қызметтес болған. 2025 жылдан бастап Құрманғазы атындағы ұлттық консерваторияның студенттік симфониялық оркестрдің бас дирижëрі қызметін атқарады. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Classical music has survived war, the pandemic and a lot more: Barbara Poplawska - The Hindu|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/classical-music-has-survived-war-the-pandemic-and-a-lot-more/article69015931.ece|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Барбара Скоукрофт''' ([[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) – америкалық дирижëр. 1996 жылдан бастап Utah Youth Symphony ұжымының музыкалық директоры және бас дирижëрі қызметтерін атқарады. Оның жетекшілігімен оркестр 2002 жылы Солт-Лейк-Ситиде өткен Қысқы Олимпиада ойындарының мәдени олимпиадасына қатысты. 2006 жылдың сәуірінде Солт-Лейк симфониялық оркестрінің тарихындағы алғашқы әйел дирижëрі болды. 2008 жылы Юта жастар филармониясының негізін қалап, бұл оның жетекшілігімен екінші толық кәсіби оркестрге айналды.   &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Barbara Scowcroft – Salt Lake Symphony|url=https://saltlakesymphony.org/barbara-scowcroft/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Бар Авни-Палентин''' (1989; [[Израиль]]) – израильдік дирижëр. 2021–2024 жылы Германиядағы Bayer Philarmoniker оркестрінің алғашқы әйел бас дирижëрі. 2024 жылы Парижде өткен La Maestra әйел дирижëрлерге арналған Халықаралық байқаудың I орын жүлдегері және қосымша арнайы сыйлықтардың Echo Prize, Arte Prize, Prize of the Pariz Mozart Orchestra әрі Prize of French concert hall and orchestras иегері. 2026 жылдың ақпанында Orchestre National Bordeaux Aquitaine оркестрімен «Symphonies in 3 Movements» сирек орындалатын шығармалардан тұратын дебюттік альбомын жазып шығарды.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Bar Avni–Pallentin &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Malko Competition|url=https://www.malkocompetition.dk/conductor/2021/bar-avni-pallentin|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Бақыт Жұмағалиқызы Тұяқбаева''' ([[Қазақстан]]) – қазақстандық хор дирижëр. ҚР Білім беру ісінің үздігі, еңбек ардагері, қазақстандық сазгерлердің хор жинақтарының құрастырушысы болып табылады, сондай-ақ «Краткий курс лекций по казахской хоровой литературе» оқулығының авторы. 2015 жылы 7 маусымда Пётр Чайковскийдің 175 жылдық мерейтойына арналған іс-шаралар аясында Б. Тұяқбаеваның жетекшілігіндегі  П.И. Чайковский атындағы Алматы музыкалық колледжінің «Алатау» жастар хоры Ресейдің Воткинск қаласында өнер көрсетті. Ұжым Благовещенск соборында, Преображенский храмында және Воткинск музыкалық мектебінде концерттер берген. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Митрополичий хор принял участие в концерте известных музыкальных коллективов Алма-Аты - PRS|url=https://prs.kz/press/9816/Mitropolichij-hor-prinyal-uchastie-v-koncerte-izvestnih-muzikalnih-kollektivov-Alma-Ati|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Беверли Эверетт''' ([[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) – америкалық дирижëр, музыка ғылымдарының докторы. 2008 жылдан бастап [[Солтүстік Дакота|Солтүстік Дакотадағы]] Bismarck-Mandan Symphony Orchestra және 20 жылдан астам уақыт бойы Bemidji Symphony Orchestra-ның музыкалық директоры және дирижëрі лауазымдарын атқарады. 2010 жылы The American Prize-тан «Excellence in Music Education» сыйлығымен марапатталды. 2011 жылы дирижëр ДжоАнн Фалеттамен кәсіби дайындықтан өтуге арналған Region 2 Arts / McKnight Career advancement Fellowship стипендиясының алғашқы екі иегерінің бірі атанды. Сонымен қатар, туған қаласы [[Техас]] штатындағы Ваксахачи қаласының Бейнелеу өнері даңқ залына алғашқылардың бірі болып енгізілген.   &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Beverly Everett - Home page of the official Web Site of Beverly Everett|url=https://www.beverlyeverett.org/#:~:text=Beverly%20Everett%3A%20Music%20Director%20and,Creative%20Pear%20Graphic%20Design%2C%20LLC|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''В'''
* '''Вероника Борисовна Дударова''' (1916–2009; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]], [[Ресей]]) – кеңестік және ресейлік дирижëр. [[Гиннесс рекордтар кітабы|Гиннестің рекордтар кітабына]] енген әлемдегі ірі симфониялық оркестрлерді 50 жылдан астам уақыт бойы үзіліссіз басқарған жалғыз әйел дирижёр. 1960—1989 жылдары аралығында Мәскеудің мемлекеттік симфониялық оркестрінде бас дирижёр әрі көркемдік жетекші лауазымдарын атқарған және 1991—2009 жылға дейін Ресейдің симфониялық оркестрдің негізін қалап, өмірдің соңына дейін жетекші қызметін атқарды. 1986 жылы В. Дударованың құрметіне [[астероид]] (9737) «Dudarova» есімі және Бүкілресейлік оркестрлік дирижёрлер байқауы ұйымдастырылып В. Дударованың есімі берілді. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Вероника Дударова из Баку - первая в СССР женщина-дирижер &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Вестник Кавказа|url=https://vestikavkaza.ru/articles/veronika-dudarova-iz-baku-pervaa-v-sssr-zensina-dirizer.html|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Виктория Леонидовна Добровольская''' (1986; [[Ресей]]) – ресейлік дирижёр. 2024 жылы ресейлік-бахрейндік симфониялық оркестрмен бірге [[Бахрейн]] Ұлттық театрында концерт беріп, Бахрейн Корольдігі тарихындағы концерт басқарған алғашқы әйел дирижёр атанды. 2022 жылдан бастап қытайлық дирижёр Тунжо Чжэнмен бірге (РКСО) Ресейлік-қытайлық симфониялық оркестр мен академиялық хордың көркемдік жетекшісі және бас дирижёры қызметтерін атқарады. Бұл ұжым әлемдегі әртүрлі мемлекеттерден шыққан екі бас дирижёр бірлесіп басқаратын санаулы оркестрлердің бірі болып табылады. 2024 жылы [[Эрмитаж]] театрында «Щелкунчик», «Ромео мен Джульетта» балеттерін дирижёрлеген. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Виктория Добровольская - Персоны - Санкт-Петербургская академическая филармония имени Д.Д. Шостаковича|url=https://www.philharmonia.spb.ru/persons/biography/72691/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Валентина Викторовна Голубева''' ([[Ресей]]) – ресейлік дирижёр. 1987 жылы студенттік камералық оркестр негізінде құрылған Вологодск облысындағы жалғыз Череповец симфониялық оркестрінің негізін қалаушысы, көркемдік жетекшісі және бас дирижёры. Оның кәсіби қалыптасуына профессорлар Израиль Гусман мен Маргарита Саморукова ықпал етті. 2001 жылдан бастап оркестрдің қатысуымен «Үміт көктемі» атты ашық қалалық балалар музыкалық фестивалі тұрақты түрде өткізіліп келеді. Фестивальге музыкалық мектептердің үздік оқушылары, Череповец өнер колледжінің және Ресей консерваторияларының студенттері қатысады. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Симфонический оркестр&lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt;Концертный центр &quot;Череповец&quot;|url=https://concert-cherepovets.ru/simforkestr|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Валерия Александровна Рыбинская''' ([[Беларусь]]) – белорустық дирижёр. 2021 жылдан бастап Беларусь Республикасының мемлекеттік академиялық симфониялық оркестрінің дирижёрі қызметін атқарады. Бұған дейін, 2018 жылы аталған оркестрдің ұрмалы аспаптар тобында солист болған. Беларусьтің Үлкен театрында А. Бородиннің «Князь Игорь» операсы және Э. Григтің «Пер Гюнт» балетінің қойылымдарына қатысқан. Сонымен қатар, ұстазы, дирижëр,  Беларусьтің Халық әртісі [[Александр Михайлович Анисимов|Александр Михайлович Анисимовтың]] қасында қоюшы ассистент-дирижёрі ретінде қызмет атқарған.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Рыбинская Валерия (дирижёр) &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Белорусская государственная филармония|url=https://philharmonic.by/ru/artists/rybinskaya-valeriya-dirizhyor|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Витезслава Капралова''' (1915–1940; [[Чехия]]) – чехиялық дирижёр, сазгер. 1937 жылы авторлық туынды «Military Sinfonietta» симфониеттасымен Чехия филармониясының оркестріне дирижёрлік етіп, аталған ұжыммен өнер көрсеткен алғашқы әйел дирижёр болды. 1938 жылы Лондонда өткен ISCM халықаралық заманауи музыка фестивалінде BBC Orchestra оркестрімен дирижёрлік етті. В. Капралова 25 жасында [[Туберкулез|туберкулёз]] ауруынан қайтыс болды. Соған қарамастан, қысқа ғұмырында шамамен 50 музыкалық шығарма жазып қалдырды. 1946 жылы чех музыкасына қосқан ерекше үлесі үшін Чехия ғылым және өнер академиясының мүшесі болып сайланды. 1998 жылы оның құрметіне [[Торонто|Торонтода]] «Капралова Қоғамы» құрылды. Ұйым әйелдердің музыка өнеріне қосқан үлесін насихаттаумен айналысады және әйел музыканттар туралы ауқымды дерекқорлар жүргізеді. Қоғамның арнайы дерекқорында 600-ден астам әйел дирижёрлер туралы мәліметтер жинақталған. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Витезслава Капралова &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Radio Prague International|url=https://ruski.radio.cz/vitezslava-kapralova-8685711|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Виттория (Раффаэлла) Алеотти''' (1575–*1646; [[Италия]]) – итальяндық дирижëр, сазгер және ерте кезеңдегі әйел дирижёрлердің бірі. Ол [[Сан-Вито]] монастырындағы әйелдер музыкалық ансамблін басқарған және өмірінің соңына дейін монастырьдың музыкалық жетекшісі қызметін атқарған. Замандастары оның [[орган]], [[клавесин]] және үрмелі аспаптардағы шеберлігін жоғары бағалаған. 1593 жылы Сан-Вито монастырының хорына арналған «Sacrae cantiones: quinque, septem, octo &amp; decem vocibus decantande» мотеттер жинағын жариялады. Бұл әйел автор жазған әрі баспадан жарық көрген алғашқы діни музыка шығармаларының бірі саналады. Итальяндық музыкант және ғалым Эрколе Боттригари өз еңбектерінде Алеоттидің музыкалық ансамбльді басқару қабілетін ерекше атап өткен.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Биография Виттории Алеотти &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Музыка эпохи Барокко|url=https://baroquemusic.ru/encyclopedia/composers/aleotti-vittoria|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Вирджиния Аллен''' (1953; [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) – америкалық әскери дирижëр, музыка ғылымының докторы. Вест-Пойнттағы Әскери академиясы оркестрінің (U.S. Military Academy Band at West Point), сондай-ақ Cadet Glee Club пен Cadet Band ұжымдарының алғашқы әйел дирижёры болды. Ол Army Bands бағдарламасында 20 жыл қызмет атқарып, лейтенант-полковник әскери шеніне дейін көтерілді. Кейін [[Вашингтон|Вашингтондағы]] АҚШ армиясының оркестрлік қызметі бойынша жауапты офицері ретінде әлемнің әртүрлі елдеріндегі 100-ден астам әскери оркестрдің жұмысын үйлестірді. Сонымен қатар, The Curtis Institute of Music және Columbia University жанындағы Teachers College оқу орындарында дирижёрлік өнер мен музыка тарихынан дәріс берген. 2005 жылы «Woman of Achievement» атағымен марапатталған. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Virginia Allen &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; composer / arranger - concert band Noten &amp; Partituren - HeBu Musikverlag GmbH|url=https://www.hebu-music.com/en/musician/virginia-allen.31527/|accessdate=05,05,2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Вирджиния Марьяни Кампольетти''' (1869–1941; [[Италия]]) – итальяндық дирижëр, сазгер. 1892 жылы Дж. Россини атындағы мемлекеттік консерваторияны тәмамдады. 1899 жылы 6 маусымда туған қаласында [[Генуя|Генуяда]] Politeama Genovese театрында «Dal sogno alla vita» (''Түстен өмірге'') атты үш актілі авторлық операсының тұсаукесеріне дирижëрлік етті. Либреттосын жазған ақын [[Фульвио Фульгонио]]. 1900 жылы сәуірде Моден қаласында Storchi театрында операның қойылымын қайта басқарды. 1976 жылы оның ұлы, дирижëр әрі сазгер [[Луиджи Кампольетти]] анасының құрметіне және естелігіне Дж. Россини атындағы консерваториясының кітапханасына шамамен 5000 том кітаптар, партитуралар, музыкалық басылымдарды сыйға тартып, консерватория тарихындағы ірі қайырымдылықтардың бірі саналады. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Virginia Mariani Campolieti Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Virginia_Mariani_Campolieti|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Вера Францевна Родэ-Чиджавадзе''' (1907–1975; [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]) – француз текті кеңестік әскери дирижëр. Ресей әскери музыкасы тарихындағы алғашқы әйел әскери дирижëрлердің бірі ретінде белгілі. Мәскеу консерваториясында дирижëрлікте білім алып жүрген кезінде 1941 жылы майданға аттанып, Мәскеу халықтық жасақтарының 4-дивизиясы құрамына қосылды. Соғыс жылдарында оның әскери ұжымы Мәскеуден Шығыс Пруссия мен Кëнигсбергке дейінгі жорықтарға қатысты. Кейін музыкалық взводтың командирі болып тағайындалып, аға лейтенант әскери шенін алды. 1944 жылы «Қызыл жұлдыз» орденімен марапатталды. Соғыстан кейін консерваторияны аяқтап, Мәскеу облыстық филармониясының оркестрімен П. Чайковский 5-симфониясының финалын, «Щелкунчиктен» үзінділер, «Половецкие пляски», Евгений Онегин операсынан үзінділерді дирижëрледі.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Родэ Вера Францевна &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Официальный портал программы Памяти Московского Народного Ополчения|url=https://mosopolchenie.ru/militiaman/rode-vera-francevna-3941|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Вэнь Чин Лю-Янг''' ([[Малайзия]]) – қытай текті малайзиялық хор дирижëр. 2005 жылдан бастап Young Choral Academy ұйымында хормейстер, пианист және вокалдық оқытушы болып жұмыс істейді. 2022–2023 жылдары [[Иллинойс]] штатында Heritage Chorale хорының көркемдік жетекші әрі бас дирижëрі қызметтерін атқарды. Ол малайзиялық және Оңтүстік-Шығыс Азия хор музыкасын АҚШ-та белсенді насихаттап, музыкалық жобаларға қатысады. 2025 жылдың мамыр айында Нью-Йорктегі «Carnegie Hall» сахнасында Heritage Chorale және басқа хор ұжымдарымен бірге дебют жасады. Сонымен қатар, Малайзиядағы хор байқауларында қазылар алқасының мүшесі ретінде қызмет атқарып, шеберлік сыныптар өткізеді. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Malaysian-born Artistic director for Heritage Chorale chose music over medicine  - Wednesday Journal|url=https://www.oakpark.com/2024/11/12/wen-chin-liu-young-heritage-chorale/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Ванесса Бенелли Мозелл''' (1987; [[Италия]]) – итальяндық дирижëр.  &lt;ref&gt;{{Cite web|title=home – Vanessa Benelli Mosell|url=https://www.vanessabenellimosell.com/|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Г'''

* [[Гауһар Құрманбекқызы Мырзабекова]] (1956) (Қазақстан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Мырзабекова Гаухар Құрманбекқызы - www.conservatoire.kz|url=https://conservatoire.edu.kz/kz/structure/faculties/Gauhar-M/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt; 

* Галина Михайловна Кривошапко (1916–2013) КСРО, Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Омское музыкальное училище им. В.Я.Шебалина|url=https://shebalina.ru/pages/krivoshapko-galina-mihajlovna|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Галина Викторовна Крутикова (Галь Раше) АҚШ, Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Dirigentin Gal Rasche|url=https://www.galrasche.com/v3/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Гвендолен Эйврил Кольридж-Тейлор (1903–1998) [[Англия]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Composer Spotlight: Avril Coleridge-Taylor – Classics for Kids|url=https://www.classicsforkids.com/composer-spotlight-avril-coleridge-taylor/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Глория Исабель Рамос Триано (1964) [[Испания]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=DIRIGENTIN &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; ramostriano.com|url=https://www.ramostriano.com/?lang=en|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Голнуш Халеги (1941–2021) [[Иран]], АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=WEBSITE OF WORKS BY GOLNOUSH KHALEGHI تارنمای آثار گلنوش خالقی - Home|url=https://golnava.com/index.html|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Гүлдана Жеңісқызы Баритова (Қазақстан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Руководство и педагоги отделения|url=https://college.muscomplexpavl.edu.kz/index.php/ru/otdeleniya/otdelenie-muzykalnoe-iskusstvo-estrady/rukovodstvo-i-pedagogi-otdeleniya-emi|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Грете Педерсен (1960) Норвегия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Artist-Portrait &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Konzertdirektion Hörtnagel Berlin|url=https://hoertnagel.com/en/artists/artist-portrait/grete-pedersen|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
*


'''Д'''

* Даяна Айдаровна Гофман (1991) Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Московская консерватория - персоналии - Гофман Даяна Айдаровна|url=https://www.mosconsv.ru/ru/person.aspx?id=148423|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Дильбар Гулямовна Абдурахманова (1936-2018) КСРО, [[Өзбекстан]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Поэтесса дирижерской палочки|url=https://uza.uz/ru/posts/poetessa-dirizherskoy-palochki-05-05-2020|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* ДжоАнн Фаллетта (1954) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=JoAnn Falletta - Biography|url=https://joannfalletta.com/biography.html|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Джулия Джонс (1961) [[Ұлыбритания]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Macao Youth Symphony Orchestra Association|url=http://macauyso.org.mo/en/Julia_Jones.php|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Дениола Кураджа ([[Албания]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=deniolakuraja.com &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Deniola Kuraja Conductor,pianist, vocal coach|url=https://deniolakuraja.com/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* [[Динара Нұрғисақызы Тілендиева|Дінзуһра (Динара) Нұрғисақызы Тілендиева]] (1985) Қазақстан &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Қайталанбас тұлғаның тұяғы &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Otbasym|url=https://kz.otbasym.kz/news/bud-zdorov/2016-10-25/aytalanbas-t-l-any-t-ya-y|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Далия Атлас (1933) Израиль, АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Dalia Atlas|url=https://www.dalia-atlas.com/Biography.html|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Далия Андреевна Стасевская (Украина, Финляндия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Conductor Dalia Stasevska &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Official Website|url=https://www.daliastasevska.com/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Джухи Бансал ([[Үндістан]], [[Гонконг]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Juhi Bansal – Composer, Conductor, Teacher|url=https://juhibansal.com/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Дана Муриева (2000) Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Дана Муриева &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Тольяттинская филармония|url=https://filarman.ru/murievad/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Джессика Коттис (1979) [[Аустралия]], Ұлыбритания &lt;ref&gt;{{Cite web|title=HOME &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; jessicacottis|url=https://www.jessicacottis.com/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Джипсс Рут (1921–1999) Ұлыбритания &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Gipps, Ruth - Classical Music|url=https://www.classical-music.com/features/composers/gipps-ruth|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Джаннат Музаффаровна Хусейнзода (*2006) [[Тәжікстан]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Первый сольный концерт Джаннат Хусейнзода - Anhor.uz|url=https://anhor.uz/culture/perviy-solyniy-koncert-dzhannat-huseynzoda/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Дебра Чеверино (1976) Италия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Divine Fulbright – Debra Cheverino – Italy 2004 – Fulbright.org|url=https://fulbright.org/2021/05/26/divine-fulbright-debra-cheverino-italy-2004/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Деляна Лазарова (Болгария) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Delyana Lazarova|url=https://www.delyanalazarova.com/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Дора Христова (Болгария) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Дора Христова: Фольклор - это всегда национальная идея - Российская газета|url=https://rg.ru/2006/05/03/hor.html?utm_referrer=https%3A%2F%2Fyandex.kz%2F|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Дина Ардақ (Қазақстан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=19 қараша күні Үкілі Ыбырай атындағы Ақмола облыстық филармониясының сахна төрінде симфониялық оркестрдің концерті өтті.|url=https://fil-akmol.kz/2015-02-19-07-41-59/arkhiv-novostej/47-top-stories/zha-aly-tar/965-19-arasha-k-ni-kili-ybyraj-atynda-y-a-mola-oblysty-filarmoniyasyny-sakhna-t-rinde-simfoniyaly-orkestrdi-kontserti-tti.html|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Е'''

* Елизавета Петровна Кудрявцева-Мурина (1914–2004) КСРО, Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=КУДРЯВЦЕВА, Елизавета Петровна (1914–2004) &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Санкт-Петербургская государственная консерватория имени Н. А. Римского-Корсакова|url=https://www.conservatory.ru/esweb/kudryavceva-elizaveta-petrovna-1914-2004|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Еп Вин Си (1960) [[Қытай]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Yip Wing-sie (Chinese conductor) - sin80|url=https://sin80.com/en/artist/yip-wing-sie|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Елена Евстратенко (майор) Қазақстан &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Единственная в СНГ женщина-дирижер руководит популярным военным оркестром в Казахстане|url=https://almaty.tv/ru/news/obschestvo/1622-kazakstandagy-dgalgyz-askeri-diridger-ayel-30-dgyl-boyy-osy-kyzmettemin|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Елизавета Сергеевна Корнеева (Ресей) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Special Guest. Дирижер Елизавета Корнеева  «Любовь, Смерть, и..|url=https://aggrego.ru/2024/03/16/special-guest-dirizher-elizaveta-korneeva-lyubov-smert-i/#acceptLicense|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Ë'''

* Ëко Мацуо (1953) [[Жапония]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Yoko Matsuo - 松尾 葉子 - KAJIMOTO|url=https://www.kajimotomusic.com/artists-projects/yoko-matsuo/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Ж'''

* Жанна (Шевалье) Эврар (1893–1984) Франция &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Jane Evrard, une femme à la baguette &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; France Musique|url=https://www.radiofrance.fr/francemusique/podcasts/musicopolis/jane-evrard-une-femme-a-la-baguette-8096048|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Жизель Бен-Дор (1955) [[Уругвай]], Израиль, АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=BIOGRAPHY – Gisele Ben-Dor Conductor|url=https://giseleben-dor.com/biography/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Жоанидия Нуньес Содре (1903–1975) [[Бразилия]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=(PDF) Joanídia Sodré, A Maestra Sufragista - Andrea Huguenin Botelho|url=https://www.academia.edu/79291583/Joanídia_Sodré_A_Maestra_Sufragista_Andrea_Huguenin_Botelho|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Жюльетт Надя Буланже (1887–1979) Франция &lt;ref&gt;{{Cite web|title=О Наде Буланже|url=https://mus.academy/articles/o-nade-bulanzhe|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Жуану Карнейру (Португалия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Joana Carneiro &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Gulbenkian Orchestra &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Gulbenkian Music|url=https://gulbenkian.pt/musica/en/biography/joana-carneiro/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''З'''

* Зои Зениоди (1976) [[Грекия]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Zoe Zeniodi - Opéra national de Paris|url=https://www.operadeparis.fr/en/artists/zoe-zeniodi|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Захия-Дихия Зиуани (1978) Франция &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Zahia Ziouani|url=https://www.music-cinema.com/en/?view=article&amp;id=558:zahia-ziouani&amp;catid=92|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Зарифа Ахмедовна Абдуллаева (1952) [[Дағыстан]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Музыка – она во мне… &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; ГБУ РД «Редакция республиканского журнала «Женщина Дагестана»|url=https://женщинадагестана.рф/node/3952|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Зарифа Адиба ([[Ауғанстан]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Zarifa Adiba ⋆ MUSE|url=https://museonline.org/profile/zarifa-adiba/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Зиада Нагиевна Накибаева (Қазақстан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Интернет штурмуем с музыкой|url=https://kazpravda.kz/n/internet-shturmuem-s-muzykoy/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''И'''

* Ирис Маргарет Элси Лемар (1902–1997) Ұлыбритания &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Iris Lemare, Composer – HerStoryYork|url=https://www.herstoryyork.org.uk/iris-lemare-composer/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Инма Шара (1972) Испания &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Inma Shara I Director and composer|url=https://inmashara.com/en/home/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Инджи Ëздиль ([[Түркия]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Turkish Culture Portal|url=https://turkishculture.org/whoiswho/music/conductor/inci-ozdil-1781.htm|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Ингрид Табита Боргхильд Берглунд (1989) Норвегия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tabita Berglund steps in to conduct at the Festival Internacional de Música y Danza de Granada &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; HarrisonParrott|url=https://www.harrisonparrott.com/news/2024-06-14/tabita-berglund-steps-in-to-conduct-at-the-festival-internacional|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Иман Аль-Джунайди ([[Мысыр]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Exclusive &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Iman Al-Junaidi, Egypt’s First Female Maestro on Breaking Barriers, The Grand Egyptian Museum, and a Meeting with President El-Sisi &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; NileFM &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; EGYPT'S#1 FOR HIT MUSIC|url=https://nilefm.com/beats/article/13544/exclusive-iman-al-junaidi-egypt-s-first-female-maestro-on-breaking-barriers-the-grand-egyptian-museum-and-a-meeting-with-president-el-sisi|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Иман Эль-Генеди (Мысыр) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=أول قائدة أوركسترا في مصر لـ&quot;العين الإخبارية&quot;: أنا صعيدية أحلم بالعالمية|url=https://al-ain.com/article/iman-egypt-conductor-orchestra|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Й'''

* Йоана Мальвиц (1986) [[Германия]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Joana Mallwitz - Conductor &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Home|url=https://www.joanamallwitz.com/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Йозефина Аманн Вайнлих (1848–1887) [[Аустрия]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=First Woman Conductor: Josephine Amann-Weinlich Story|url=https://interlude.hk/josephine-weinlich-the-first-major-woman-conductor/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''К'''

* Камилла Александровна Кольчинская (1937–2016) КСРО, Ресей, АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=simfoniya_sudby_1ch.pdf Камилла Кольчинская|url=https://www.oleg-yurganov.com/sites/default/files/statyi/simfoniya_sudby_1ch.pdf|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Камелия Хоанг (Фам Ча Ми) Вьетнам, Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Камелия Хоанг|url=https://gasorb.ru/orchestra/artists/guest-artists/kameliya-khoang/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Катарина Морин (1994) Германия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Katharina Morin|url=https://katharinamorin.de/biography/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Катарина Винкор (1995) Аустрия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Katharina Wincor &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; conductor|url=https://www.katharinawincor.com/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Ксения Геннадиевна Жарко (КСРО, Ресей) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ксения Жарко. Официальный сайт.|url=https://ksenia-zharko.ru/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Клер Жибо (1945) Франция &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Клэр Гибо|url=https://alphapedia.ru/w/Claire_Gibault|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Карина Канеллакис (1981) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Karina Canellakis|url=https://karinacanellakis.com/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Кристиина Поска (1978) [[Эстония]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kristiina Poska &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Conductor|url=https://www.kristiinaposka.com/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt; 
* Каролин Мари (Лина) Коэн (1878–1952) Франция, АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=WOMAN WIELDS THE BATON.; Lina Coen Conducts a Performance of &quot;Carmen&quot; in Garden Theatre. - The New York Times|url=https://www.nytimes.com/1917/02/08/archives/woman-wields-the-baton-lina-coen-conducts-a-performance-of-carmen.html|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Катрине Виннес (Норвегия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=NMH &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Cathrine Winnes|url=https://nmh.no/en/contact-us/employees/cathrine-winnes|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Каталин Кишш (Венгрия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Katalin Kiss (Conductor) - Convivium Records|url=https://conviviumrecords.co.uk/artist-profile/katalin-kiss/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Кэролайн Б. Никольс (1864–1939) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=The Cambridge Companion to Conducting - Google Книги|url=https://books.google.kz/books?id=rVMiAwAAQBAJ&amp;q=Caroline+B.+Nichols&amp;pg=PT326&amp;redir_esc=y#v=snippet&amp;q=Caroline%20B.%20Nichols&amp;f=false|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Красимира Александрова Костова (1948–2022) КСРО, [[Болгария]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Почина Красимира Костова : Черноморски фар - новини от Бургас и региона|url=https://www.faragency.bg/news/16631400888191/pochina-krasimira-kostova|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Куми Нариман Вадиа (Үндістан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Coomi Nariman Wadia – India’s First Female Conductor of Choral Music - My Words &amp; Thoughts|url=https://mywordsnthoughts.com/coomi-nariman-wadia-indias-first-female-conductor-of-choral-music/|accessdate=05.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Кэй Джордж Робертс (1950) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kay George Roberts Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Kay_George_Roberts|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Коллин Пак (Парк) Оңтүстік Корея &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kolleen Park (Kolleen Sue Park) - MyDramaList|url=https://mydramalist.com/people/115437-kolleen-park#:~:text=Kolleen%20Park%20is%20a%20South,Music%20from%20Seoul%20National%20University|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Л'''

* Ламар Элиас ([[Палестина]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Lamar Elias - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/lamar-elias/?lang=en|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Людмила Александровна, Павлова-Арбенина (1916–1996; КСРО, Ресей) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=conservatory.ru/esweb/pavlova-arbenina-lyudmila-aleksandrovna-1916-1996|url=https://www.conservatory.ru/esweb/pavlova-arbenina-lyudmila-aleksandrovna-1916-1996|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Людмила Михайловна Калиновская (Беларусь) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Калиновская Людмила Михайловна - Белорусская государственная академия музыки|url=https://bgam.by/struktura-akademii/fakultety-i-kafedry/orkestrovyj/kafedra-strunnyh-smychkovyh-instrumentov/kalinovskaya-lyudmila-mihajlovna/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Людмила Ивановна Ханжова (1956) КСРО, Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ханжова Людмила Ивановна, биография и творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Ханжова,_Людмила_Ивановна|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Летиция Труве (Франция) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Laëtitia Trouvé – Chef d'orchestre|url=https://laetitiatrouve.fr/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Лидия Янковская (1986) Ресей, АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Lidiya Yankovskaya|url=https://lidiyayankovskaya.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Лидия Валерьяновна Аксëнова (1923-2019; КСРО, [[Молдова]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Аксенова Лидия Валерьяновна|url=https://mus.academy/authors/aksenova-lidiya|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Лижия Амадио (1964) Бразилия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ligia Amadio|url=https://www.ligiaamadio.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Лижия О`Риордан (Ирландия, Росиия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Персоны|url=https://100philharmonia.spb.ru/persons/63022/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Любовь Носова (Ресей) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Любовь Носова — Дирижер|url=https://liubov-nosova.com/ru|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Лиса Ксантопулу (1968) Грекия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Biography &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; maestrox|url=https://lisaxanthopoulou.wixsite.com/maestrox/copy-of-biography-1|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Лиана Александровна Исакадзе (1946–2024; КСРО, [[Грузия]], Германия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Персоны|url=https://100philharmonia.spb.ru/persons/38124/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;


'''М'''

* Марин Олсоп (1956) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Marin Alsop|url=https://www.marinalsop.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Маргарита Дварëнайте (1928–2008) [[Латвия]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Дварёнайте Маргарита, биография и творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Дварёнайте,_Маргарита|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Маргарита Львовна Хейфец (1921–1999; КСРО, Ресей) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=conservatory.ru/esweb/kheyfec-margarita-lvovna-1921-1999|url=https://www.conservatory.ru/esweb/kheyfec-margarita-lvovna-1921-1999|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Маргарита Александровна Саморукова (1925–2002) КСРО, Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Саморукова Маргарита Александровна, биография — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Саморукова,_Маргарита_Александровна|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Марина Николаевна Третьякова (1969) Беларусь &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Третьякова Марина Николаевна - Белорусская государственная академия музыки|url=https://bgam.by/struktura-akademii/fakultety-i-kafedry/vokalno-horovoj-fakultet/kafedra-opernoj-podgotovki-i-horeografii/tretyakova-marina-nikolaevna/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мирга Гражините-Тила (1986) [[Литва]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Mirga Gražinytė-Tyla|url=https://mirgagrazinytetyla.com/index.htm|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мари-Жанна Сереро (Франция) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Marie-Jeanne Serero|url=https://www.mariejeanneserero.fr/Home/view/fr/Marie-Jeanne-Serero.html|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мария Бадстуэ (1982) [[Дания]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=MARIA BADSTUE|url=https://www.mariabadstue.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мария Йозефина Агнес Вюрм (Мэри Вурм) (1860–1938) Британия, Германия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Mary Wurm Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Mary_Wurm|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мария Арманда Матильда де Полиньяк (1876–1962) Франция &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Armande de Polignac Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Armande_de_Polignac|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мария Константиновна Курочкина (1989) Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Московская консерватория - персоналии - Курочкина Мария Константиновна|url=https://www.mosconsv.ru/ru/person/148420|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мария Александровна Романова (Ресей) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Романова Мария Александровна|url=https://www.unioncomposers.ru/composer/view/?id=978|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мария Макраки (Греция) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Maria Makraki - Conductor|url=https://www.mariamakraki.com/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мария Эклунд (1973) Россия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Home Page|url=https://mariaeklund.net/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Марта Реммерт (1853–1941) Германия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Martha Remmert|url=https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/martha-remmert/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Марта Линц фон Кригнер (1898–1982) [[Австро-Венгрия|Аустро-Венгрия]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Marta Linz: Birthday &amp; Death (1898-1982), Age and Zodiac|url=https://happyhappybirthday.net/en/age/marta-linz-person_syxllyfq|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мадлен Тереза Бушери Ле-Фор (1879–1960) Франция &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Magdeleine Boucherit Le Faure Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Magdeleine_Boucherit_Le_Faure|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Михаэла Сильвия Рошка (1957–2026) [[Румыния]]&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Mihaela Silvia Rosca, Дирижер &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Архив, выступления, билеты и видео &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Operabase|url=https://www.operabase.com/mihaela-silvia-rosca-a23399/ru|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* [[Маралжан Мырзақұлова|Маралжан Қазыбекқызы Мырзақұлова]] (1974–2025) Қазақстан &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Мырзақұлова Маралжан Қазбекқызы - KazTheatre|url=https://kaztheatre.kz/priests/мырзақұлова-маралжан-қазбекқызы/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Маргарет Хилис (1921–1998) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Margaret Hillis: University Honors and Awards: Indiana University|url=https://honorsandawards.iu.edu/awards/honoree/94.html|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мун-ëн Хо (1960) КХДР ([[Солтүстік Корея|Корей Халық Демократиялық Республикасы]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Heo Moon-young (conductor) - NamuWiki|url=https://en.namu.wiki/w/허문영(지휘자)|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Муборак Бахруллаевна Лутфуллаева (1976) Өзбекстан &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Браво, Муборак! - Kultura.uz|url=https://kultura.uz/view_6_r_13941.html|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мишель Рейкерс (майор) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=— The Cleveland Orchestra|url=https://www.clevelandorchestra.com/people/michelle-rakers|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мойца Лавренчич ([[Словения]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=MOJCA LAVRENČIČ - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/mojca-lavrencic/?lang=en|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мадинат Магометовна Яндиева (1942) [[Ингушетия]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ингушская прима дирижерского искусства Мадинат Яндиева не представляет свою жизнь без музыки &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Ингушетия/ГIалгIайче — интернет-газета|url=https://gazetaingush.ru/kultura/ingushskaya-prima-dirizherskogo-iskusstva-madinat-yandieva-ne-predstavlyaet-svoyu-zhizn-bez|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мадина Маратқызы Қабижанова (Қазақстан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Достойный пример|url=https://avestnik.kz/dostojnyj-primer-2/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Маржена Дьякун (1981) [[Польша]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Marzena Diakun|url=https://www.diakun.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Марлен Урбай (Куба) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Marlene Urbay|url=https://www.facecuba.org/post/marlene-urbay|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Мируерт Талапқызы Мұқанова (Қазақстан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Талант, дисциплина и абсолютный слух|url=https://kazpravda.kz/n/talant-distsiplina-i-absolyutnyy-sluh/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Н'''

* Нил Вендитти (Түркия, Италия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=NILVENDITTI|url=https://www.nilvenditti.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Негин Хпалвак (1997) Ауғанстан &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Negin Khpalwak: Afghanistan's Only Female Orchestra Conductor|url=https://www.rejectedprincesses.com/blog/modern-worthies/negin-khpalwak|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Нина Дмитриевна Кравченко (1952) КСРО, Қазақстан &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Алматинский Музыкальный Колледж имени П.Чайковского|url=https://music-college.kz/news/46/single/82|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Нина Ракич ([[Сербия]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kad umetnost ima ime i prezime: Zašto je važno pomoći Nini Rakić - Ozon Media|url=https://www.ozon.rs/vesti/2025/kad-umetnost-ima-ime-i-prezime-zasto-je-vazno-pomoci-nini-rakic/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Ниа Имани Франклин (1993) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Nia Imani Franklin &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Winston-Salem Symphony|url=https://www.wssymphony.org/guest-artists/nia-imani-franklin/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Наталья Владимировна Базалева (1958) КСРО, Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Базалева Наталья Владимировна — Рувики: Интернет-энциклопедия|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Базалева,_Наталья_Владимировна|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Наталья Сергеевна Вильянова (Қазақстан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Вильянова Наталья Сергеевна|url=https://filarmonia.kz/?p=1476&amp;lang=ru|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Наталья Борисовна Пономарчук (Украина) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Natalia Ponomarchuk – Official website|url=https://ponomarchuk.org/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Натали Штуцман (1965) Франция &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Nathalie Stutzmann, conductor and contralto|url=https://nathaliestutzmann.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Нисан Ак (Түркия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Nisan Ak &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Conductor - Home|url=https://nisanak.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Нежат Амири ([[Иран]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=İran’da tabuları yıkan orkestra şefi: Nezhat Amiri - Umut Gazetesi|url=https://umutgazetesi45.org/arsivler/3080|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Назанин Агахани (1980) Аустрия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Nazanin AGHAKHANI Conductor*Composer|url=https://www.nazaninaghakhani.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Николетт Элла Фрайон (1960) Аустралия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Nicolette Fraillon|url=https://www.nicolettefraillon.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Наргиза Курманова ([[Қырғызстан]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Наргиза Курманова » Союз Композиторов Кыргызской Республики|url=http://kompozitor.kg/composers/68-nargiza-kurmanova.html|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Нурбана Эмин ([[Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы|Шыңжаң ұйғыр автономиялық ауданы]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Happy Women's Day. This is Xinjiang's first female conductor, Nurbana Emin, a Uyghur lady. : r/MarxistCulture|url=https://www.reddit.com/r/MarxistCulture/comments/1j5ywtn/happy_womens_day_this_is_xinjiangs_first_female/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Наоми Мунаката (1955–2020) Жапония, Бразилия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Мунаката Наоми, биография и музыкальное творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Мунаката,_Наоми|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Нварт Андреасян (Армения, Франция) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Нварт Андреасян: «В XXI веке дирижер – деловой человек…» :: Культура / ВЗГЛЯД|url=https://vz.ru/culture/2008/5/8/166305.html|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Нодока Окисава (Жапония) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Nodoka Okisawa — Gallery|url=https://www.nodokaokisawa.com/gallery|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''О'''

* Ольга Евгеньевна Вольф (1907–1992) КСРО, Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=conservatory.ru/esweb/volf-olga-evgenevna-1907-1992|url=https://www.conservatory.ru/esweb/volf-olga-evgenevna-1907-1992|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Ольга Максимилиановна Берг (1907–1991) КСРО, Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=conservatory.ru/esweb/berg-olga-maksimilianovna-1907-1991|url=https://www.conservatory.ru/esweb/berg-olga-maksimilianovna-1907-1991|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Ольга Власова (Ресей) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ольга Власова ▪ Новая Опера / Балет Москва|url=https://novayaopera.ru/theatre-people/dirizhery/olga-vlasova/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Ольга Николаевна Полякова ([[Бурятия]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Заслуженный работник культуры Российской Федерации - Новости -|url=https://minkultrb.ru/news/news/5111-zasluzhennyy-rabotnik-kultury-rossiyskoy-federatsii/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Ольга Матильда Агнес фон Радецки (1858–1933) Латвия, КСРО &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Radecki, Olga von - Sophie Drinker Institut|url=https://www.sophie-drinker-institut.de/radecki-olga-von|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Ольга Владимировна Сердюкова (Калмыкия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ольга Владимировна Сердюкова — Яндекс: нашлось 190 тыс. результатов|url=https://kalmfil.ru/index.php/kollektivy/khudozhestvennye-rukovoditeli/150-serdyukova-olga-vladimirovna|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Оксана Ярославовна Лынив (1978) [[Украина]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Oksana Lyniv|url=https://oksanalyniv.com/en|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Оксана Кротик (Украина) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Oksana Krotyk - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/oksana-krotyk/?lang=en|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Офенце Дикеледи Кеорапетсе Пице (1992) [[Оңтүстік Африка Республикасы]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ofentse Pitse is first black woman to own an all-black orchestra|url=https://iol.co.za/pretoria-news/news/2023-06-05-ofentse-pitse-is-first-black-woman-to-own-an-all-black-orchestra/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;


'''П'''

* Полина Лебедева (Украина) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Polina Lebedieva - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/polina-lebedieva/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Паниз Фарьюсефи (Иран) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Паниз Фарьюсефи стала первой женщиной-дирижером в истории Тегеранского симфонического оркестра &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Музыкальная жизнь|url=https://muzlifemagazine.ru/paniz-faryusefi-stala-pervoy-zhenshhino/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Р'''

* [[Раиса Құдайбергенқызы Садықова|Раиса Құдайбергенқызы Садықова]] (1944–2020) Қазақстан &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Раиса Садықова|url=https://qazaqculture.com/kk/cultural-objects/246ef525-7a73-4d2e-93d6-45fca37b5dd0|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Ребекка Тонг (1985) [[Индонезия]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Rebecca Tong|url=https://www.rebeccatong.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Рахила Орынқызы Ерғалиева (Құлсариева) Қазақстан &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Дирижер|url=https://dina-orkestr.kz/orkestr-khuramy/dyryzher|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Радосвета Бояджиева (1923–2018) Болгария &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Персоны|url=https://100philharmonia.spb.ru/persons/18681/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Розмари Йорганджи (Албания) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Rozmari Jorgaqi passed away at the age of 83, the first Albanian Orchestra Conductor|url=https://www.ocnal.com/2020/09/rozmari-jorgaqi-passed-away-at-age-of.html|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Росила Самир (Мысыр) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Alexandria Opera witnesses the birth of the first female maestro in a singing concert .. - Egyptfwd.org|url=https://egyptfwd.org/Article/6/3091/Alexandria-Opera-witnesses-the-birth-of-the-first-female-maestro|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Рут Райнхардт (Германия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ruth Reinhardt|url=https://ruth-reinhardt.com/about/#:~:text=Ruth%20Reinhardt%20is%20the%20newly,Paulo%20State%20Symphony%20Orchestra%20(OSESP)|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''С'''

* Сабрие Искандеровна Бекирова (1965) КСРО, Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Сабрие Бекирова - дирижер|url=https://sabrie-bekirova.ru/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Себрина Мария Альфонсо (АҚШ) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Biography • SFSO|url=https://southfloridasymphony.org/biography/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сара Колдуэлл (1924–2006) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sarah Caldwell &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Pioneer, Conductor, Producer &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Britannica|url=https://www.britannica.com/biography/Sarah-Caldwell|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сильвия Кадуфф (1937) [[Швейцария]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Caduff, Sylvia (1937—) &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Encyclopedia.com|url=https://www.encyclopedia.com/women/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/caduff-sylvia-1937|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сиëн Сон (1975) [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Seong Siyeon - NamuWiki|url=https://en.namu.wiki/w/성시연|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Селия Томаса Торра (1884–1962) [[Аргентина]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Celia Torrá Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Celia_Torrá|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Светлана Борисовна Безродная (1934) КСРО, Ресей &lt;ref&gt;{{Cite web|title=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Безродная,_Светлана_Борисовна|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Безродная,_Светлана_Борисовна|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сусанна Мялкки (1969) [[Финляндия]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Susanna Mälkki|url=https://susannamalkki.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Симона Маргарет Янг (1961) Аустралия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Янг Симона, биография и музыкальное творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Янг,_Симона|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Симона Струнгару (Румыния) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Strungaru Simona|url=https://festivalenescu.ro/en/george-enescu-international-festival/artists/all/soloists/strungaru-simona-2028791847#:~:text=Simona%20Strungaru%20is%20a%20versatile,Composers%20and%20Musicologists%20of%20Romania|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* София Шарлотта Ганноверская (1668–1705) Германия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=София Шарлотта Ганноверская — Рувики: Интернет-энциклопедия|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/София_Шарлотта_Ганноверская|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сиан (Шарн) Эдвардс (1959) Ұлыбритания &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sian Edwards (born March 27, 1959), British conductor &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; World Biographical Encyclopedia|url=https://prabook.com/web/sian.edwards/1889120#:~:text=Sian%20Edwards%20is%20an%20English,National%20Opera%20in%20the%201990s|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сузанна Павловски ([[Колумбия]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=meet the maestra|url=https://suzannapavlovsky.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Стефани Роудс Рассел (АҚШ) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Conductor &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Stephanie Rhodes Russell|url=https://www.stephanierhodesrussell.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Севиль Иншалла кызы Гаджиева (1975) [[Әзербайжан]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Севиль Гаджиева: Важной составляющей для любого музыкального руководителя является служение исключительно творческим интересам коллектива - ИНТЕРВЬЮ - АЗЕРТАДЖ|url=https://azertag.az/ru/xeber/sevil_gadzhieva_vazhnoi_sostavlyayushchei_dlya_lyubogo_muzykalnogo_rukovoditelya_yavlyaetsya_sluzhenie_isklyuchitelno_tvorcheskim_interesam_kollektiva____intervyu-3653007|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сперанца Скаппуччи (Италия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Speranza Scappucci|url=https://www.speranzascappucci.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сьюзен Хейг (АҚШ) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Susan Haig - Biography|url=https://susanhaig.com/bio.html|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сайра Сиверсон (АҚШ) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Знакомьтесь: Сайра Сиверсон &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Музыкальный руководитель и дирижер Молодежного симфонического оркестра Сан-Хуана — SHOUTOUT COLORADO|url=https://shoutoutcolorado.com/meet-sayra-siverson-music-director-and-conductor-of-the-san-juan-symphony-youth-orchestra/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Соль Чин (1987) [[Корея Республикасы|Оңтүстік Корея]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Conductor Sol Chin|url=https://www.sol-chin.com/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Сун Хи Ньюболд (АҚЩ, Оңтүстік Корея) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Soon Hee Newbold – Telling stories through music|url=https://www.soonheenewbold.com/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt; 
* Сая Жұмашева (Қазақстан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=ЕЕ ПРИЗВАНИЕ - ДИРИЖЕР|url=https://pricom.kz/obshhestvo/ee-prizvanie-dirizher.html|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt; 
* Сәуле Халимқызы Рахымғалиева (Қазақстан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Карагандинский оркестр казахских народных инструментов имени Таттимбета даёт концерт|url=https://www.gov.kz/memleket/entities/karaganda/press/news/details/490384|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt; 


'''Т'''

* Татьяна Михайловна Коломийцева (1914–1994) КСРО, Беларусь &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Женщина-дирижер — Белорусский государственный архив кинофотофонодокументов|url=https://bgakffd.by/exhibition/zhenshhina-dirizher/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Татьяна Перес Эрнандес (Колумбия) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tatiana Pérez-Hernández - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/tatiana-perez-hernandez/?lang=en|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Татьяна Александровна Шипулина (1950–2021) КСРО, [[Татарстан]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Шипулина Татьяна Александровна|url=https://vrnency.ru/vol-2/ve-2-sh/b-00127-sh|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Тьянли Лу (Қытай, [[Жаңа Зеландия]]) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tianyi Lu &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Conductor|url=https://www.tianyi-lu.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* [[Томоми Нисимото]] (1970) Жапония &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Home &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Tomomi Nishimoto|url=https://www.tomomi-n.com/en/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Танатчая (Таня) Чанпханитпорнкит (Таиланд) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Tanatchaya “Tanya” Chanphanitpornkit - Yamaha Music|url=https://yamahaycastg.wpengine.com/music-educators/40-under-40/2025/chanphanitpornkit-tanatchaya/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''У'''

* Ульяна Созанская (Украина) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=От дирижера военного оркестра до десантного подразделения: история Ульяны Созанской - vinnychanka.info|url=https://vinnychanka.info/ru/eternal/ot-dirizhera-voennogo-orkestra-do-desantnogo-podrazdeleniya-istoriya-ulyany-sozanskoj|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Ф'''

* Фрида Белинфанте (1904–1995) [[Нидерланд]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Frieda Belinfante|url=https://www.fembio.org/english/biography.php/woman/biography/frieda-belinfante/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Фиона Монбет (1989) Франция, [[Ирландия]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=- Fiona Monbet|url=https://fionamonbet.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Флорика Димитриу (1915–1993) Румыния &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Florica Dimitriu Discography: Vinyl, CDs, &amp; More &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Discogs|url=https://www.discogs.com/ru/artist/3341265-Florica-Dimitriu|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Фредерика Петридис (1903–1983) [[Бельгия]], АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Frédérique Petrides Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Frédérique_Petrides|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Фанни Мендельсон Бартольди (Гензель) (1805–1847) Германия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Мендельсон Фанни, биография и творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Мендельсон,_Фанни|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* [[Фаузия Хәкімбекқызы Тажина|Фаузия Тажина]] (1990; Қазақстан) – Ресейдің Түмен филармониясындағы Батыс Сібірдің ішіндегі жалғыз «Сібір Камератасы» камералық оркестрдің бас дирижëрі және көркемдік жетекшісі.&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Знакомьтесь, Фаузия Тажина: оркестр «Камерата Сибири» с новым лицом|url=https://tgf.kto72.ru/news/23417/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Х'''

* Хан На-Чанг (1982) Оңтүстік Корея &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Han-Na Chang Conductor Official Website|url=https://www.hannachangmusic.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Хильдегарда Шарлотта Аврора Вернер (1834–1911) Швеция &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Hildegard Werner - Discography of American Historical Recordings|url=https://adp.library.ucsb.edu/index.php/mastertalent/detail/115496/Werner_Hildegard|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Хильдегарда Бингенская (1098–1179) (шіркеудің хор маэстрасы) [[Рим империясы]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Хильдегарда Бингенская — день памяти, житие, почитание — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Хильдегарда_Бингенская|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Хелен Куач (1940–2013) [[Вьетнам]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Conductor Helen Quach, dragon lady of the podium; 73 &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Lifestyle.INQ &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Lifestyle.INQ|url=https://lifestyle.inquirer.net/119611/conductor-helen-quach-dragon-lady-of-the-podium-73/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Хелен Мэй Батлер (1867-1957) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Helen May Butler - Wind Repertory Project|url=https://www.windrep.org/Helen_May_Butler|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Хелен Л. Вайс (1920–1948) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Helen L. Weiss Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Helen_L._Weiss|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Хелен Ча Пë (Оңтүстік Корея) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=О Хелен Ча-Пё, Биография|url=https://www.peoples.ru/art/music/conductor/helen_cha-pyo/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Хатидже Инджи Чайырлы (1935–2021) Түркия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=İnci ÇAYIRLI - hatirlatalimdedik.com|url=https://hatirlatalimdedik.com/inci-cayirli|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Ц'''

* Цзяцзин Лай (Қытай) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Jiajing Lai - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/jiajing-lai-2/?lang=en|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Ч'''

* Чжэн Сяоин (1929) Қытай &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Чжэн Сяоин, биография и музыкальное творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Чжэн_Сяоин|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Чонним Чо (1940) [[Солтүстік Корея|КХДР]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=First Woman Conductor – Paektu Solidarity Alliance|url=https://koreaisone.wordpress.com/2021/04/23/first-woman-conductor/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Чаовэнь Тин (Қытай) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Chaowen Ting - La Maestra Paris|url=https://lamaestra-paris.com/chaowen-ting/?lang=en|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Челси Галло (АҚШ) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Chelsea Gallo – Conductor|url=https://chelseagallo.com/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* '''Чанг Бинь Нгуен''' (1933–2025; [[Вьетнам]]) – вьетнамдық дирижëр. Вьетнамның алғашқы кәсіби әйел дирижëрі, еңбек сіңірген әртісі (NSUT). [[Мәскеу|Мәскеудегі]] П.И. Чайковский атындағы мемлекеттік консерваториясын «Хор дирижëрлігі» мамандығы бойынша бітірген. Кейін [[Ханой]] және [[Хошимин]] консерваторияларында оқытушы болып жұмыс істеген әрі композиция және дирижëрлік теориясы кафедрасы меңгерушісінің орынбасары қызметтерін атқарған. Ол хор дирижëрлігі бойынша оқулықтар құрастырды, хорларға арналған шығармаларды өңдеді және симфониялық оркестрлермен концерттер өткізді. &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Binh Trang, Vietnam's first female conductor|url=https://www.vietnam.vn/en/nu-nhac-truong-dau-tien-cua-viet-nam-nsut-binh-trang-vua-qua-doi|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Ш'''

* Шикинья Гонзага Франсиска Эдвижес Невес (1847–1935) Бразилия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Women in Music Weekly Highlight: Chiquinha Gonzaga|url=https://www.yourclassical.org/story/2018/03/30/women-in-music-weekly-highlight-chiquinha-gonzaga|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Шогуфа Сафи (Ауғанстан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Why Shogufa Safi and Afghanistan's first all-female orchestra have been forced to flee their country - Classical Music|url=https://www.classical-music.com/articles/why-shogufa-safi-and-afghanistans-first-all-female-orchestra-have-been-forced-to-flee-their-country|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Шайма Хусейн (Мысыр) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Egypt’s orchestra for blind women is challenging stereotypes with incredible... - Classic FM|url=https://www.classicfm.com/discover-music/egypt-orchestra-for-blind-women-challenging-stereotypes/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Ы'''

* Ын Сон Ким (Оңтүстік Корея) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Eun Sun Kim bio|url=https://www.sfopera.com/about/bios/administration/Eun-Sun-Kim/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;


'''Э'''

* Элим Чан (1986) [[Гонконг|Британдық Гонконг]] &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Conductor - Elim Chan - Conductor|url=https://www.elimchan.nl/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Элизабет Йоханна Ламина Кëйпер (1877–1953) Нидерланд &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kuyper, Rediscovering a Dutch Master - Feminae Records|url=https://www.feminaerecords.com/releases/kuyper-rediscovering-a-dutch-master/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Элизабет Уолдо (Энн Денцель, 1917 немесе 1918 – 2026) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Elisabeth Waldo Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Elisabeth_Waldo|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Элизабет Айона Браун (1941–2004) Британия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Браун Элизабет Айона, биография и творчество — РУВИКИ|url=https://ru.ruwiki.ru/wiki/Браун,_Элизабет_Айона|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Элизабет А. Бейкер (АҚШ) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=RECORDINGS – The Honourable Elizabeth A. Baker|url=https://elizabethabaker.com/recordings/|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Этель Легинска (1886–1970) Британия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Ethel Leginska &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Encyclopedia.com|url=https://www.encyclopedia.com/history/encyclopedias-almanacs-transcripts-and-maps/ethel-leginska|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Эльфрида Андре (1841–1929) Швеция &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Elfrida Andrée Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Elfrida_Andrée|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Эсин Айдингоз (1993) Түркия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Esin Aydingoz &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Home|url=https://www.esinaydingoz.com/|accessdate=06.06.2026}}&lt;/ref&gt;
* Эмма Роберто Стейнер (1856 –1929) АҚШ &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Conductor, Composer, Philanthropist; the Life of Emma Roberto Steiner|url=https://uafs.edu/academics/academic-resources/symposium/_documents/hayden-melissa.pdf|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Эуджения Калоссо (1878–*1914) Италия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Eugenia Calosso Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Eugenia_Calosso|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Элени Ламбири (1882*1883* немесе 1889–1960) Грекия &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Eleni Lambiri Facts for Kids|url=https://kids.kiddle.co/Eleni_Lambiri|accessdate=10.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Элена Шварц (Аустралия, Швейцария) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Elena Swartz - Henry Luce|url=https://lucescholars.org/scholar-directory/elena-swartz/|accessdate=13.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Энн Ланди (АҚШ) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Conductor: The First African American|url=https://www.quaereliving.com/post/conductors-the-first-african-american|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Эмилия Робертовна Шихрагимова (Дағыстан) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Музыка – мое призвание! &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; ГБУ РД «Редакция республиканского журнала «Женщина Дагестана»|url=https://женщинадагестана.рф/node/11838|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;
* Элиза Вегас (Вьетнам) &lt;ref&gt;{{Cite web|title=Elisa Vegas &lt;nowiki&gt;|&lt;/nowiki&gt; Directora|url=https://www.elisavegas.com/en|accessdate=11.05.2026}}&lt;/ref&gt;

== Статистика ==
2026 жылдың маусым айының статистикасы бойынша тізімде 250 әйел дирижёрлердің есімі берілген. Аздағы уақытта тізім жаңа есімдермен толықтырылып, мақалаға соңғы 300 есім енгізіледі.

== Әдебиет ==
* '''Орлов, Дмитрий Михайлович'''. Женщины дирижёры - в оркестрах стран мира : [16+] / Д. М. Орлов. — Москва : КнигИздат, 2023. — 273 с. : портр. : 21 см.; &lt;nowiki&gt;ISBN 978-5-4492-0528-5&lt;/nowiki&gt;.
* Т.Н. Бабич  «Женщины-дирижеры симфонических и театральных оркестров: Феномен музыкально исполнительского искуства» 2010 г.
* L. Hamer «Women on the Podium - Issues and Strategies of Women Conductors» , Article Version .pdf
* KAY LAWSON «Women Conductors: Credibility in a Male-Dominated Profession» 1991
* Jing Zhang «Female Orchestral Conductors: Negotiating Gender And Leadership In The Classical Music World» 2018 г.

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}
[[Санат:Қазақстан дирижерлері]]
[[Санат:Елдер бойынша дирижерлер]]
[[Санат:Германия дирижерлері]]
[[Санат:Ресей дирижерлері]]
[[Санат:Әзербайжан дирижерлері]]</text>
      <sha1>82w04udj1z0wq04oqougq9ojja8uydt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Джордж Элвуд Смит</title>
    <ns>0</ns>
    <id>778598</id>
    <revision>
      <id>3619616</id>
      <parentid>3609259</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T01:18:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619616</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6768" sha1="273tk3au60c5uijw4abeihqvdmcauqq" xml:space="preserve">{{Ғалым 
|Есімі                  = Джордж Элвуд Смит
|Шынайы есімі       = {{lang-en|George Elwood Smith}}
|Суреті  = Nobel Prize 2009-Press Conference KVA-27.jpg
|Сурет ені = 240px
|Сурет тақырыбы =
|Туған күні = 10.05.1930
|Туған жері = {{Туғанжері|Уайт-Плейнс|Уайт-Плейнсте|Уайт-Плейнс (Нью-Йорк)}}, [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[АҚШ]]
|Қайтыс болған күні = 28.7.2025
|Қайтыс болған жері = {{Қайтысболғанжері| Барнегат қалашығы|Барнегат қалашығында}}, [[Нью-Джерси|Нью-Йорк]], [[АҚШ]]
|Азаматтығы = 
|Ғылыми аясы = [[физика]]
|Жұмыс орны = [[Bell Labs]]
| Альма-матер = 
|Ғылыми жетекші =
|Атақты шәкірттері =
|Несімен белгілі =
|Марапаттары = {{Нобельдік медаль}} [[Физика саласында Нобель сыйлығы лауреаттарының тізімі|Физика саласындағы Нобель сыйлығы]] ([[2009 жыл ғылымда|2009]])
| Сайты =
}}
'''Джордж Элвуд Смит''' ({{Lang-en|George Elwood Smith}}; [[10 мамыр]] [[1930]], Уайт-Плейнс, [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]] — [[28 мамыр]] [[2025]], Барнегат қалашығы, [[Нью-Джерси]]) - американдық физик және 2009 жылғы физика бойынша Нобель сыйлығының Уиллард Бойлмен бірге «оптикалық жартылай өткізгіш сенсорларды — құрылғыдағы зарядтау (CCD) матрицаларын жасағаны үшін» иегері.[1]

АҚШ Ұлттық инженерлік академиясының мүшесі (1983)&lt;ref&gt;[https://www.nae.edu/28541/Dr-George-E-Smith Dr. George E. Smith] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240806042801/https://www.nae.edu/28541/Dr-George-E-Smith |date=2024-08-06 }}{{In lang|en}}&lt;/ref&gt;.

== Өмірбаяны ==
[[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк штатының]] Уайт-Плейнс қаласында дүниеге келген[[Нью-Йорк (штат)|.]] АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен, 1955 жылы [[Пенсильвания университеті|Пенсильвания университетінде]] [[Бакалавр дәрежесі|бакалавр]] дәрежесін, ал 1959 жылы [[Чикаго университеті|Чикаго университетінде]] PhD дәрежесін алған. Докторлық диссертациясы небәрі 8 беттен тұрды&lt;ref name=&quot;proquest&quot;&gt;{{Citation|title=THE ANOMALOUS SKIN EFFECT IN BISMUTH|url=http://search.proquest.com/pqdtft/docview/301893432/13EBE1A57A37550674C/2?accountid=12725|publisher=University of Chicago|date=1959-12-06|accessdate=2013-06-18|archivedate=2016-09-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160914041640/http://search.proquest.com/pqdtft/docview/301893432/13EBE1A57A37550674C/2?accountid=12725}}&lt;/ref&gt;. 1959 жылдан 1986 жылға дейін ол Bell Laboratories компаниясында лазерлер мен жартылай өткізгіш құрылғылардың жаңа түрлерін зерттеп, ондаған патенттер алды және [[Интегралды микросхема|VLSI]] әзірлеу бөлімін басқарды&lt;ref name=&quot;Earthtimes&quot;&gt;{{Citation|title=PROFILE: George Smith - Nobel winner and world sailor|url=http://www.earthtimes.org/articles/show/288984,profile-george-smith--nobel-winner-and-world-sailor.html|publisher=EarthTimes|date=2009-10-06|accessdate=2009-10-06|archivedate=2012-09-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120905082234/http://www.earthtimes.org/articles/show/288984,profile-george-smith--nobel-winner-and-world-sailor.html}}.&lt;/ref&gt;.

1969 жылы [[Уиллард Бойл|Уиллард Бойлмен бірлесіп,]] ол жаңа құрылғы түрін — ЗБҚ жасап шығарды, ол үшін олар бірлесіп 1973 жылы Франклин институтының Стюарт Баллантин медалін, 1974 жылы [[Электротехника және Электроника Инженерлер Институты|Электротехника және электроника инженерлері институтының]] Моррис Либман сыйлығын, 1986 жылы Америка фотографиялық қоғамының «Прогресс» медалін, 1999 жылы C&amp;amp;amp;C сыйлығын, 2006 жылы Чарльз Старк Дрейпер сыйлығын және 2009 жылы [[Физика саласындағы Нобель сыйлығы|физика бойынша Нобель сыйлығын]] алды. 2015 жылы ол Корольдік фотографиялық қоғамның жеке «Прогресс» медалін алды.

1986 жылы зейнетке шыққаннан кейін, ол Атлант және Тынық мұхиттарын айналып өтіп, 9 метрлік қайығымен көп саяхаттады. Нью-Джерси штатындағы Барнегат шығанағының жағасында тұрды. 2025 жылы 28 мамырда 95 жасында [[Нью-Джерси|Нью-Джерси штатындағы]] Барнегат-Тауншиптегі үйінде қайтыс болды.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2025/05/30/science/george-e-smith-dead.html|title=George E. Smith Dead: Nobel Prize Winner Was 95|lang=en-US|first=Dylan Loeb|last=McClain|work=The New York Times|date=2025-05-30|accessdate=2025-05-31}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

== Сілтемелер ==
* [https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2009/smith/ Нобель комитетінің сайтынан ақпарат]{{In lang|en}}
* ''И. Иванов.'' [http://elementy.ru/news/431164 Физика бойынша Нобель сыйлығы 2009] // «Элементы», 12.10.2009

[[Санат:Нобель сыйлығының иегерлері (АҚШ)]]
[[Санат:Физикадан Нобель сыйлығының иегерлері]]
[[Санат:Пенсильвания университеті түлектері]]
[[Санат:Чикаго университеті түлектері]]
[[Санат:АҚШ физиктері]]
[[Санат:Физиктер]]</text>
      <sha1>273tk3au60c5uijw4abeihqvdmcauqq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Уикипедия:Кешегі ең көп қаралған 1000 мақала</title>
    <ns>4</ns>
    <id>780876</id>
    <revision>
      <id>3619572</id>
      <parentid>3619066</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T15:00:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Деректерді жаңарту</comment>
      <origin>3619572</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="269427" sha1="n4mayrig8ipin8144dac0j8idag0tis" xml:space="preserve">{{StatInfo}}


&lt;!-- BOT:START --&gt;
Бұл тізім Wikimedia Statistics деректері негізінде жаңартылады. Дерек күні: '''2026-06-17'''.

{| class=&quot;standard sortable ts-stickytableheader&quot;
! N
! Бет
! Қаралу саны
|-
| data-sort-value=&quot;1&quot; | 1
| [[Басты бет]]
| data-sort-value=&quot;1287&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D1%82 1 287]
|-
| data-sort-value=&quot;2&quot; | 2
| [[Арнайы:Жуықтағы өзгерістер]]
| data-sort-value=&quot;402&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%96%D1%83%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%B7%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 402]
|-
| data-sort-value=&quot;3&quot; | 3
| [[Арнайы:Іздеу]]
| data-sort-value=&quot;296&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%3A%D0%86%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%83 296]
|-
| data-sort-value=&quot;4&quot; | 4
| [[Әділет (партия)]]
| data-sort-value=&quot;184&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 184]
|-
| data-sort-value=&quot;5&quot; | 5
| [[Футболдан 2026 жылғы әлем біріншілігі]]
| data-sort-value=&quot;140&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 140]
|-
| data-sort-value=&quot;6&quot; | 6
| [[Абай Құнанбайұлы]]
| data-sort-value=&quot;125&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D2%B1%D0%BD%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 125]
|-
| data-sort-value=&quot;7&quot; | 7
| [[Қазақ хандығы]]
| data-sort-value=&quot;102&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 102]
|-
| data-sort-value=&quot;8&quot; | 8
| [[Уикипедия:Форум]]
| data-sort-value=&quot;100&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC 100]
|-
| data-sort-value=&quot;9&quot; | 9
| [[Футболдан 2026 жылғы әлем чемпионаты]]
| data-sort-value=&quot;92&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2026_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 92]
|-
| data-sort-value=&quot;10&quot; | 10
| [[Қазақстан]]
| data-sort-value=&quot;91&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 91]
|-
| data-sort-value=&quot;11&quot; | 11
| [[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;89&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 89]
|-
| data-sort-value=&quot;12&quot; | 12
| [[Алматы]]
| data-sort-value=&quot;80&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B 80]
|-
| data-sort-value=&quot;13&quot; | 13
| [[Уикипедия:Уикипедия туралы]]
| data-sort-value=&quot;71&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 71]
|-
| data-sort-value=&quot;14&quot; | 14
| [[:Сурет:Tattimbet.jpg|Сурет:Tattimbet.jpg]]
| data-sort-value=&quot;71&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ATattimbet.jpg 71]
|-
| data-sort-value=&quot;15&quot; | 15
| [[КешYOU]]
| data-sort-value=&quot;69&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%88YOU 69]
|-
| data-sort-value=&quot;16&quot; | 16
| [[Бұзаубас]]
| data-sort-value=&quot;69&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D0%B7%D0%B0%D1%83%D0%B1%D0%B0%D1%81 69]
|-
| data-sort-value=&quot;17&quot; | 17
| [[Қарақұрт]]
| data-sort-value=&quot;64&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 64]
|-
| data-sort-value=&quot;18&quot; | 18
| [[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;57&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 57]
|-
| data-sort-value=&quot;19&quot; | 19
| [[Қазақ тіліндегі жыл айларының атауларының мағынасы]]
| data-sort-value=&quot;57&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 57]
|-
| data-sort-value=&quot;20&quot; | 20
| [[Қазақша жыл санау]]
| data-sort-value=&quot;57&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%B6%D1%8B%D0%BB_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%83 57]
|-
| data-sort-value=&quot;21&quot; | 21
| [[Қазақстан Құрылтайы]]
| data-sort-value=&quot;57&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%B9%D1%8B 57]
|-
| data-sort-value=&quot;22&quot; | 22
| [[Күнделік.кз]]
| data-sort-value=&quot;56&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%BB%D1%96%D0%BA.%D0%BA%D0%B7 56]
|-
| data-sort-value=&quot;23&quot; | 23
| [[Криштиану Роналду]]
| data-sort-value=&quot;55&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D1%88%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D1%83_%D0%A0%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%83 55]
|-
| data-sort-value=&quot;24&quot; | 24
| [[Мемлекет астаналары тізімі]]
| data-sort-value=&quot;54&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82_%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 54]
|-
| data-sort-value=&quot;25&quot; | 25
| [[Мейрамбек Әбіләшімұлы Бесбаев]]
| data-sort-value=&quot;54&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%B9%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D3%99%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D0%B5%D1%81%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 54]
|-
| data-sort-value=&quot;26&quot; | 26
| [[Оливер Три]]
| data-sort-value=&quot;54&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80_%D0%A2%D1%80%D0%B8 54]
|-
| data-sort-value=&quot;27&quot; | 27
| [[Мұхаммед]]
| data-sort-value=&quot;53&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4 53]
|-
| data-sort-value=&quot;28&quot; | 28
| [[Уикипедия:Жауапкершіліктен бас тарту]]
| data-sort-value=&quot;53&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B0%D0%BF%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%82%D1%83 53]
|-
| data-sort-value=&quot;29&quot; | 29
| [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай]]
| data-sort-value=&quot;53&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%94%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B9 53]
|-
| data-sort-value=&quot;30&quot; | 30
| [[Қазақ рулары]]
| data-sort-value=&quot;52&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 52]
|-
| data-sort-value=&quot;31&quot; | 31
| [[Баланы қырқынан шығару]]
| data-sort-value=&quot;52&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D1%8B%D1%80%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%83 52]
|-
| data-sort-value=&quot;32&quot; | 32
| [[Асқар Киікбайұлы Рзаханов]]
| data-sort-value=&quot;51&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%BA%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D0%B7%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 51]
|-
| data-sort-value=&quot;33&quot; | 33
| [[АҚШ штаттарының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;49&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D1%88%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 49]
|-
| data-sort-value=&quot;34&quot; | 34
| [[Қожа Ахмет Ясауи кесенесі]]
| data-sort-value=&quot;48&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 48]
|-
| data-sort-value=&quot;35&quot; | 35
| [[Футболдан әлем чемпионаты]]
| data-sort-value=&quot;48&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 48]
|-
| data-sort-value=&quot;36&quot; | 36
| [[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі (5001-10000)]]
| data-sort-value=&quot;47&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%285001-10000%29 47]
|-
| data-sort-value=&quot;37&quot; | 37
| [[Арғын]]
| data-sort-value=&quot;47&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD 47]
|-
| data-sort-value=&quot;38&quot; | 38
| [[Шәмші Қалдаяқов]]
| data-sort-value=&quot;47&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BC%D1%88%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%8F%D2%9B%D0%BE%D0%B2 47]
|-
| data-sort-value=&quot;39&quot; | 39
| [[Мүшел жас]]
| data-sort-value=&quot;46&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB_%D0%B6%D0%B0%D1%81 46]
|-
| data-sort-value=&quot;40&quot; | 40
| [[Мұхтар Омарханұлы Әуезов]]
| data-sort-value=&quot;46&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%B7%D0%BE%D0%B2 46]
|-
| data-sort-value=&quot;41&quot; | 41
| [[Төрехан Айдарханұлы Сабырхан]]
| data-sort-value=&quot;46&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD 46]
|-
| data-sort-value=&quot;42&quot; | 42
| [[Шоқан Шыңғысұлы Уәлиханов]]
| data-sort-value=&quot;46&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A3%D3%99%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 46]
|-
| data-sort-value=&quot;43&quot; | 43
| [[Қазақ әліпбиі]]
| data-sort-value=&quot;45&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B8%D1%96 45]
|-
| data-sort-value=&quot;44&quot; | 44
| [[Дінмұхамед Ахметұлы Қонаев]]
| data-sort-value=&quot;44&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2 44]
|-
| data-sort-value=&quot;45&quot; | 45
| [[Алматы облысы]]
| data-sort-value=&quot;44&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D1%82%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 44]
|-
| data-sort-value=&quot;46&quot; | 46
| [[Қазақ хандары]]
| data-sort-value=&quot;43&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 43]
|-
| data-sort-value=&quot;47&quot; | 47
| [[Аманат (партия)]]
| data-sort-value=&quot;42&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82_%28%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%29 42]
|-
| data-sort-value=&quot;48&quot; | 48
| [[Уикипедия:Форум/Басқалар]]
| data-sort-value=&quot;42&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%91%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 42]
|-
| data-sort-value=&quot;49&quot; | 49
| [[Қазақстан қазақтарының әйел есімдерінің тізімі (10001-15000)]]
| data-sort-value=&quot;42&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%2810001-15000%29 42]
|-
| data-sort-value=&quot;50&quot; | 50
| [[Әлихан Нұрмұхамедұлы Бөкейханов]]
| data-sort-value=&quot;41&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 41]
|-
| data-sort-value=&quot;51&quot; | 51
| [[Карамель бұйымдарының сапа сараптамасы]]
| data-sort-value=&quot;41&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%B1%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BF%D0%B0_%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 41]
|-
| data-sort-value=&quot;52&quot; | 52
| [[Уикипедия:Telegram]]
| data-sort-value=&quot;41&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3ATelegram 41]
|-
| data-sort-value=&quot;53&quot; | 53
| [[Қ]]
| data-sort-value=&quot;41&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A 41]
|-
| data-sort-value=&quot;54&quot; | 54
| [[Футболдан әлем чемпионатының сұрмергендері]]
| data-sort-value=&quot;41&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%87%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 41]
|-
| data-sort-value=&quot;55&quot; | 55
| [[Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев]]
| data-sort-value=&quot;41&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 41]
|-
| data-sort-value=&quot;56&quot; | 56
| [[Жер аумағы бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
| data-sort-value=&quot;41&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D0%B0%D1%83%D0%BC%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 41]
|-
| data-sort-value=&quot;57&quot; | 57
| [[Махаббат, қызық мол жылдар]]
| data-sort-value=&quot;41&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B1%D0%B0%D1%82%2C_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D0%BE%D0%BB_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80 41]
|-
| data-sort-value=&quot;58&quot; | 58
| [[Ахмет Байтұрсынұлы]]
| data-sort-value=&quot;40&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%91%D0%B0%D0%B9%D1%82%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 40]
|-
| data-sort-value=&quot;59&quot; | 59
| [[Ыбырай Алтынсарин]]
| data-sort-value=&quot;40&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%B9_%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD%D1%81%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 40]
|-
| data-sort-value=&quot;60&quot; | 60
| [[Қазақстан мерекелері]]
| data-sort-value=&quot;40&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 40]
|-
| data-sort-value=&quot;61&quot; | 61
| [[Әл-Фатиха сүресі]]
| data-sort-value=&quot;39&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%85%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 39]
|-
| data-sort-value=&quot;62&quot; | 62
| [[Шығыс Қазақстан облысы]]
| data-sort-value=&quot;39&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 39]
|-
| data-sort-value=&quot;63&quot; | 63
| [[Алланың есімдері]]
| data-sort-value=&quot;38&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 38]
|-
| data-sort-value=&quot;64&quot; | 64
| [[Шөмекей]]
| data-sort-value=&quot;38&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 38]
|-
| data-sort-value=&quot;65&quot; | 65
| [[Қасым хан]]
| data-sort-value=&quot;38&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 38]
|-
| data-sort-value=&quot;66&quot; | 66
| [[Шыңғыс хан]]
| data-sort-value=&quot;37&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 37]
|-
| data-sort-value=&quot;67&quot; | 67
| [[Жылқы малының атаулары]]
| data-sort-value=&quot;37&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 37]
|-
| data-sort-value=&quot;68&quot; | 68
| [[Өзбекәлі Жәнібеков]]
| data-sort-value=&quot;36&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D3%99%D0%BB%D1%96_%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 36]
|-
| data-sort-value=&quot;69&quot; | 69
| [[Санжар Керімбай]]
| data-sort-value=&quot;36&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%B0%D1%80_%D0%9A%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9 36]
|-
| data-sort-value=&quot;70&quot; | 70
| [[Туыстық атаулары]]
| data-sort-value=&quot;36&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 36]
|-
| data-sort-value=&quot;71&quot; | 71
| [[Мұхтар Шаханов]]
| data-sort-value=&quot;36&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 36]
|-
| data-sort-value=&quot;72&quot; | 72
| [[Дарын мемлекеттік жастар сыйлығы]]
| data-sort-value=&quot;36&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%B6%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%81%D1%8B%D0%B9%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 36]
|-
| data-sort-value=&quot;73&quot; | 73
| [[Мұхтар Мұқанұлы Мағауин]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%83%D0%B8%D0%BD 35]
|-
| data-sort-value=&quot;74&quot; | 74
| [[Махамбет Өтемісұлы]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 35]
|-
| data-sort-value=&quot;75&quot; | 75
| [[Сабыржан Аққалықов]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D2%9B%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BE%D0%B2 35]
|-
| data-sort-value=&quot;76&quot; | 76
| [[Жыныстық қатынас]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81 35]
|-
| data-sort-value=&quot;77&quot; | 77
| [[Тұтұқа]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%82%D2%B1%D2%9B%D0%B0 35]
|-
| data-sort-value=&quot;78&quot; | 78
| [[Қоңырат]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82 35]
|-
| data-sort-value=&quot;79&quot; | 79
| [[Абылай хан]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 35]
|-
| data-sort-value=&quot;80&quot; | 80
| [[Мәшһүр Жүсіп Көпейұлы]]
| data-sort-value=&quot;35&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D1%88%D2%BB%D2%AF%D1%80_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF_%D0%9A%D3%A9%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 35]
|-
| data-sort-value=&quot;81&quot; | 81
| [[Қазақ тілі]]
| data-sort-value=&quot;34&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 34]
|-
| data-sort-value=&quot;82&quot; | 82
| [[Түрік қағанаты]]
| data-sort-value=&quot;34&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 34]
|-
| data-sort-value=&quot;83&quot; | 83
| [[Дулат]]
| data-sort-value=&quot;34&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82 34]
|-
| data-sort-value=&quot;84&quot; | 84
| [[Лионель Месси]]
| data-sort-value=&quot;34&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B8%D0%BE%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%8C_%D0%9C%D0%B5%D1%81%D1%81%D0%B8 34]
|-
| data-sort-value=&quot;85&quot; | 85
| [[Қазақстан аудандары]]
| data-sort-value=&quot;34&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 34]
|-
| data-sort-value=&quot;86&quot; | 86
| [[Барранкилья]]
| data-sort-value=&quot;33&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D1%8F 33]
|-
| data-sort-value=&quot;87&quot; | 87
| [[Қаныш Имантайұлы Сәтбаев]]
| data-sort-value=&quot;33&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 33]
|-
| data-sort-value=&quot;88&quot; | 88
| [[Алаш партиясы]]
| data-sort-value=&quot;33&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 33]
|-
| data-sort-value=&quot;89&quot; | 89
| [[Әмір Темір]]
| data-sort-value=&quot;33&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80 33]
|-
| data-sort-value=&quot;90&quot; | 90
| [[Португалия Ұлттық футбол құрамасы]]
| data-sort-value=&quot;33&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 33]
|-
| data-sort-value=&quot;91&quot; | 91
| [[Дастан Талғатұлы Сәтбаев]]
| data-sort-value=&quot;33&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 33]
|-
| data-sort-value=&quot;92&quot; | 92
| [[Әбу Насыр Әл-Фараби]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%83_%D0%9D%D0%B0%D1%81%D1%8B%D1%80_%D3%98%D0%BB-%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8 32]
|-
| data-sort-value=&quot;93&quot; | 93
| [[Уикипедия:Форум/Қателер туралы хабарлау]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D2%9A%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%83 32]
|-
| data-sort-value=&quot;94&quot; | 94
| [[Қажымұқан Мұңайтпасұлы]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D2%A3%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%BF%D0%B0%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B 32]
|-
| data-sort-value=&quot;95&quot; | 95
| [[Криминалды фильм]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC 32]
|-
| data-sort-value=&quot;96&quot; | 96
| [[Сақтар]]
| data-sort-value=&quot;32&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 32]
|-
| data-sort-value=&quot;97&quot; | 97
| [[Алакөл (көл)]]
| data-sort-value=&quot;31&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%28%D0%BA%D3%A9%D0%BB%29 31]
|-
| data-sort-value=&quot;98&quot; | 98
| [[Рафаил Иосифович Розенсон]]
| data-sort-value=&quot;31&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%84%D0%B0%D0%B8%D0%BB_%D0%98%D0%BE%D1%81%D0%B8%D1%84%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87_%D0%A0%D0%BE%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D1%81%D0%BE%D0%BD 31]
|-
| data-sort-value=&quot;99&quot; | 99
| [[Абай жолы (роман)]]
| data-sort-value=&quot;31&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 31]
|-
| data-sort-value=&quot;100&quot; | 100
| [[Табын]]
| data-sort-value=&quot;31&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD 31]
|-
| data-sort-value=&quot;101&quot; | 101
| [[Салауат]]
| data-sort-value=&quot;31&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82 31]
|-
| data-sort-value=&quot;102&quot; | 102
| [[Қазақстан ұлттық парктерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;31&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 31]
|-
| data-sort-value=&quot;103&quot; | 103
| [[Ақ Орда (мемлекет)]]
| data-sort-value=&quot;31&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%29 31]
|-
| data-sort-value=&quot;104&quot; | 104
| [[Қазақстан тарихы]]
| data-sort-value=&quot;31&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 31]
|-
| data-sort-value=&quot;105&quot; | 105
| [[Албан руы]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%BD_%D1%80%D1%83%D1%8B 30]
|-
| data-sort-value=&quot;106&quot; | 106
| [[Ресей]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9 30]
|-
| data-sort-value=&quot;107&quot; | 107
| [[Жаныс]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81 30]
|-
| data-sort-value=&quot;108&quot; | 108
| [[Америка Құрама Штаттары]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0_%D0%A8%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 30]
|-
| data-sort-value=&quot;109&quot; | 109
| [[Тобанияз Әлниязұлы]]
| data-sort-value=&quot;30&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%B7_%D3%98%D0%BB%D0%BD%D0%B8%D1%8F%D0%B7%D2%B1%D0%BB%D1%8B 30]
|-
| data-sort-value=&quot;110&quot; | 110
| [[Қазақстан қалалары]]
| data-sort-value=&quot;29&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 29]
|-
| data-sort-value=&quot;111&quot; | 111
| [[Кенесары хан]]
| data-sort-value=&quot;29&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 29]
|-
| data-sort-value=&quot;112&quot; | 112
| [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)]]
| data-sort-value=&quot;29&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%28%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%29 29]
|-
| data-sort-value=&quot;113&quot; | 113
| [[Әлімұлы]]
| data-sort-value=&quot;29&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B 29]
|-
| data-sort-value=&quot;114&quot; | 114
| [[Маңғыстау облысы]]
| data-sort-value=&quot;29&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 29]
|-
| data-sort-value=&quot;115&quot; | 115
| [[:Санат:Африка елдері|Санат:Африка елдері]]
| data-sort-value=&quot;29&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 29]
|-
| data-sort-value=&quot;116&quot; | 116
| [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев]]
| data-sort-value=&quot;29&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC-%D0%96%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82_%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D0%B0%D0%B5%D0%B2 29]
|-
| data-sort-value=&quot;117&quot; | 117
| [[Наймандар]]
| data-sort-value=&quot;29&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 29]
|-
| data-sort-value=&quot;118&quot; | 118
| [[Конго-Қырым геморрагиялық қызбасы]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE-%D2%9A%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%B3%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 28]
|-
| data-sort-value=&quot;119&quot; | 119
| [[Уикипедия:Қауым порталы]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D2%9A%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BC_%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B 28]
|-
| data-sort-value=&quot;120&quot; | 120
| [[Алтын белгі төсбелгісі]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D1%82%D3%A9%D1%81%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D1%81%D1%96 28]
|-
| data-sort-value=&quot;121&quot; | 121
| [[Уикипедия]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 28]
|-
| data-sort-value=&quot;122&quot; | 122
| [[Әлемнің жеті кереметі]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 28]
|-
| data-sort-value=&quot;123&quot; | 123
| [[Ұлы Жібек жолы]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 28]
|-
| data-sort-value=&quot;124&quot; | 124
| [[Қазақ ұлттық университеті]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 28]
|-
| data-sort-value=&quot;125&quot; | 125
| [[Біріккен Ұлттар Ұйымы]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80_%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 28]
|-
| data-sort-value=&quot;126&quot; | 126
| [[Ысты]]
| data-sort-value=&quot;28&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AB%D1%81%D1%82%D1%8B 28]
|-
| data-sort-value=&quot;127&quot; | 127
| [[Салқам Жәңгір хан]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%BC_%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 27]
|-
| data-sort-value=&quot;128&quot; | 128
| [[:Санат:Қазақстан әншілері|Санат:Қазақстан әншілері]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 27]
|-
| data-sort-value=&quot;129&quot; | 129
| [[Джон Ларрокет]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B6%D0%BE%D0%BD_%D0%9B%D0%B0%D1%80%D1%80%D0%BE%D0%BA%D0%B5%D1%82 27]
|-
| data-sort-value=&quot;130&quot; | 130
| [[Сұңғыла]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D0%BB%D0%B0 27]
|-
| data-sort-value=&quot;131&quot; | 131
| [[Әкелер күні]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 27]
|-
| data-sort-value=&quot;132&quot; | 132
| [[Қазақстан Республикасының Конституциясы]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B8%D1%82%D1%83%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 27]
|-
| data-sort-value=&quot;133&quot; | 133
| [[Уикипедия:Анықтама]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 27]
|-
| data-sort-value=&quot;134&quot; | 134
| [[Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұраны]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D3%98%D0%BD%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%8B 27]
|-
| data-sort-value=&quot;135&quot; | 135
| [[Түркістан облысы]]
| data-sort-value=&quot;27&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 27]
|-
| data-sort-value=&quot;136&quot; | 136
| [[Қаракесек (Арғын)]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D0%90%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD%29 26]
|-
| data-sort-value=&quot;137&quot; | 137
| [[Ясин сүресі]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AF%D1%81%D0%B8%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 26]
|-
| data-sort-value=&quot;138&quot; | 138
| [[Есім хан]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC_%D1%85%D0%B0%D0%BD 26]
|-
| data-sort-value=&quot;139&quot; | 139
| [[Стэнли Крамер]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%82%D1%8D%D0%BD%D0%BB%D0%B8_%D0%9A%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%80 26]
|-
| data-sort-value=&quot;140&quot; | 140
| [[Қазақстан қазақтарының аттас-тектестер тізімі]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%81-%D1%82%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 26]
|-
| data-sort-value=&quot;141&quot; | 141
| [[Ұлпан (роман)]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 26]
|-
| data-sort-value=&quot;142&quot; | 142
| [[Жамбыл Жабайұлы]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 26]
|-
| data-sort-value=&quot;143&quot; | 143
| [[Қазақша Уикипедия]]
| data-sort-value=&quot;26&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0_%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F 26]
|-
| data-sort-value=&quot;144&quot; | 144
| [[Жетісу облысы]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 25]
|-
| data-sort-value=&quot;145&quot; | 145
| [[Sadraddin]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Sadraddin 25]
|-
| data-sort-value=&quot;146&quot; | 146
| [[Хақназар хан]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D2%9B%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80_%D1%85%D0%B0%D0%BD 25]
|-
| data-sort-value=&quot;147&quot; | 147
| [[Шымкент]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82 25]
|-
| data-sort-value=&quot;148&quot; | 148
| [[Қазақ агротехникалық зерттеу университеті]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%BE%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 25]
|-
| data-sort-value=&quot;149&quot; | 149
| [[Қазақ батырлар тізімі]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 25]
|-
| data-sort-value=&quot;150&quot; | 150
| [[Құйынды мекен (телехикая)]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 25]
|-
| data-sort-value=&quot;151&quot; | 151
| [[Быковец]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%8B%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%86 25]
|-
| data-sort-value=&quot;152&quot; | 152
| [[Тәуекел хан]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BB_%D1%85%D0%B0%D0%BD 25]
|-
| data-sort-value=&quot;153&quot; | 153
| [[Жасанды интеллект]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82 25]
|-
| data-sort-value=&quot;154&quot; | 154
| [[Түнжел Күртиз]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D0%BB_%D0%9A%D2%AF%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%B7 25]
|-
| data-sort-value=&quot;155&quot; | 155
| [[Асанәлі Әшімұлы Әшімов]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D3%98%D1%88%D1%96%D0%BC%D0%BE%D0%B2 25]
|-
| data-sort-value=&quot;156&quot; | 156
| [[Керей хан]]
| data-sort-value=&quot;25&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 25]
|-
| data-sort-value=&quot;157&quot; | 157
| [[Ақтөбе облысы]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 24]
|-
| data-sort-value=&quot;158&quot; | 158
| [[Дінмұхаммед Қанатұлы Құдайбергенов]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%96%D0%BD%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%BC%D0%B5%D0%B4_%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 24]
|-
| data-sort-value=&quot;159&quot; | 159
| [[Қазақстан туы]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D1%83%D1%8B 24]
|-
| data-sort-value=&quot;160&quot; | 160
| [[Үлгі:Молдова]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9C%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%BE%D0%B2%D0%B0 24]
|-
| data-sort-value=&quot;161&quot; | 161
| [[Алтын Орда]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0 24]
|-
| data-sort-value=&quot;162&quot; | 162
| [[Қазақстан Республикасы Ұлттық қауіпсіздік комитеті]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%83%D1%96%D0%BF%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 24]
|-
| data-sort-value=&quot;163&quot; | 163
| [[Жеті қазына]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D0%BD%D0%B0 24]
|-
| data-sort-value=&quot;164&quot; | 164
| [[Ұлытау облысы]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 24]
|-
| data-sort-value=&quot;165&quot; | 165
| [[Триллер]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B5%D1%80 24]
|-
| data-sort-value=&quot;166&quot; | 166
| [[Мұхаррам]]
| data-sort-value=&quot;24&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D1%80%D1%80%D0%B0%D0%BC 24]
|-
| data-sort-value=&quot;167&quot; | 167
| [[Байбақты]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 23]
|-
| data-sort-value=&quot;168&quot; | 168
| [[Өзін-өзі өлтіру]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D1%96%D0%BD-%D3%A9%D0%B7%D1%96_%D3%A9%D0%BB%D1%82%D1%96%D1%80%D1%83 23]
|-
| data-sort-value=&quot;169&quot; | 169
| [[Қожа]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0 23]
|-
| data-sort-value=&quot;170&quot; | 170
| [[Шклов]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%BA%D0%BB%D0%BE%D0%B2 23]
|-
| data-sort-value=&quot;171&quot; | 171
| [[Қазақстандағы саяси партиялар]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 23]
|-
| data-sort-value=&quot;172&quot; | 172
| [[Болашақ (стипендия)]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%9B_%28%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F%29 23]
|-
| data-sort-value=&quot;173&quot; | 173
| [[Жәнібек хан]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%85%D0%B0%D0%BD 23]
|-
| data-sort-value=&quot;174&quot; | 174
| [[Сәкен Сейфуллин]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%84%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD 23]
|-
| data-sort-value=&quot;175&quot; | 175
| [[Мұқағали Сүлейменұлы Мақатаев]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 23]
|-
| data-sort-value=&quot;176&quot; | 176
| [[Конго Демократиялық Республикасы]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE_%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 23]
|-
| data-sort-value=&quot;177&quot; | 177
| [[Қазақстан жол белгілері]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 23]
|-
| data-sort-value=&quot;178&quot; | 178
| [[Тұрсынғали Тұрымұлы Алагөзов]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2 23]
|-
| data-sort-value=&quot;179&quot; | 179
| [[Луизиана]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D1%83%D0%B8%D0%B7%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B0 23]
|-
| data-sort-value=&quot;180&quot; | 180
| [[Халық саны бойынша мемлекеттер және тәуелді аймақтар тізімі]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D0%B1%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D1%88%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 23]
|-
| data-sort-value=&quot;181&quot; | 181
| [[Уикипедия:Видео сабақтар]]
| data-sort-value=&quot;23&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%92%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BE_%D1%81%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 23]
|-
| data-sort-value=&quot;182&quot; | 182
| [[Мата атаулары мен түрлері]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 22]
|-
| data-sort-value=&quot;183&quot; | 183
| [[Құрманғазы Сағырбайұлы]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%B7%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 22]
|-
| data-sort-value=&quot;184&quot; | 184
| [[Ахмет Қуанұлы Жұбанов]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 22]
|-
| data-sort-value=&quot;185&quot; | 185
| [[Қырғыз руы]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 22]
|-
| data-sort-value=&quot;186&quot; | 186
| [[Қазақ шежірелерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%88%D0%B5%D0%B6%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 22]
|-
| data-sort-value=&quot;187&quot; | 187
| [[Өт айдайтын дәрілер]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%82_%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 22]
|-
| data-sort-value=&quot;188&quot; | 188
| [[Ғұндар]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80 22]
|-
| data-sort-value=&quot;189&quot; | 189
| [[IC 24]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=IC_24 22]
|-
| data-sort-value=&quot;190&quot; | 190
| [[Қытай]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 22]
|-
| data-sort-value=&quot;191&quot; | 191
| [[Жеті ата]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B0%D1%82%D0%B0 22]
|-
| data-sort-value=&quot;192&quot; | 192
| [[Вирустар]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80 22]
|-
| data-sort-value=&quot;193&quot; | 193
| [[Телемедицина:мүмкіндіктері мен даму болашағы]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%86%D0%B8%D0%BD%D0%B0%3A%D0%BC%D2%AF%D0%BC%D0%BA%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%B4%D0%B0%D0%BC%D1%83_%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%93%D1%8B 22]
|-
| data-sort-value=&quot;194&quot; | 194
| [[Сона]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BD%D0%B0 22]
|-
| data-sort-value=&quot;195&quot; | 195
| [[Қадыр Мырза Әлі]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0_%D3%98%D0%BB%D1%96 22]
|-
| data-sort-value=&quot;196&quot; | 196
| [[Бауыржан Момышұлы]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%BE%D0%BC%D1%8B%D1%88%D2%B1%D0%BB%D1%8B 22]
|-
| data-sort-value=&quot;197&quot; | 197
| [[Ел тізімі (жалпы қабылданған атаулар)]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%28%D0%B6%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%29 22]
|-
| data-sort-value=&quot;198&quot; | 198
| [[Қырғызстан]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 22]
|-
| data-sort-value=&quot;199&quot; | 199
| [[Қазақстан Республикасы мемлекеттік рәміздерінің күні]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 22]
|-
| data-sort-value=&quot;200&quot; | 200
| [[Шымыр]]
| data-sort-value=&quot;22&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BC%D1%8B%D1%80 22]
|-
| data-sort-value=&quot;201&quot; | 201
| [[Қазақстан темір жолы]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80_%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D1%8B 21]
|-
| data-sort-value=&quot;202&quot; | 202
| [[Зеренді ауданы]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 21]
|-
| data-sort-value=&quot;203&quot; | 203
| [[Жүсіпбек Аймауытов]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%82%D0%BE%D0%B2 21]
|-
| data-sort-value=&quot;204&quot; | 204
| [[Қатысушы:Sagzhan]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D1%83%D1%88%D1%8B%3ASagzhan 21]
|-
| data-sort-value=&quot;205&quot; | 205
| [[Ұлы Отан соғысы]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81%D1%8B 21]
|-
| data-sort-value=&quot;206&quot; | 206
| [[Қазақстан жоғарғы оқу орындарының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D1%83_%D0%BE%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 21]
|-
| data-sort-value=&quot;207&quot; | 207
| [[Мазһаб]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B7%D2%BB%D0%B0%D0%B1 21]
|-
| data-sort-value=&quot;208&quot; | 208
| [[Жаңаөзен оқиғасы (2011)]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B_%282011%29 21]
|-
| data-sort-value=&quot;209&quot; | 209
| [[Арыстанбаб]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B1 21]
|-
| data-sort-value=&quot;210&quot; | 210
| [[Міржақып Дулатұлы]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 21]
|-
| data-sort-value=&quot;211&quot; | 211
| [[Шығыс Қазақстан]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 21]
|-
| data-sort-value=&quot;212&quot; | 212
| [[Темірбек Қараұлы Жүргенов]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 21]
|-
| data-sort-value=&quot;213&quot; | 213
| [[Уикипедия:Жүктеу]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%96%D2%AF%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%83 21]
|-
| data-sort-value=&quot;214&quot; | 214
| [[Жапония]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F 21]
|-
| data-sort-value=&quot;215&quot; | 215
| [[Қоңыр әулие үңгірі (Павлодар облысы)]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 21]
|-
| data-sort-value=&quot;216&quot; | 216
| [[Республикалық Бирма боксы федерациясы]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%91%D0%B8%D1%80%D0%BC%D0%B0_%D0%B1%D0%BE%D0%BA%D1%81%D1%8B_%D1%84%D0%B5%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 21]
|-
| data-sort-value=&quot;217&quot; | 217
| [[:Санат:Уикимедиа жобалары|Санат:Уикимедиа жобалары]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0_%D0%B6%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 21]
|-
| data-sort-value=&quot;218&quot; | 218
| [[Қазақтың боғауыз сөздері]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%B7_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 21]
|-
| data-sort-value=&quot;219&quot; | 219
| [[Адай]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B4%D0%B0%D0%B9 21]
|-
| data-sort-value=&quot;220&quot; | 220
| [[Қазақстан Республикасының Президенті]]
| data-sort-value=&quot;21&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96 21]
|-
| data-sort-value=&quot;221&quot; | 221
| [[Матай (ру бірлестігі)]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%28%D1%80%D1%83_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%B3%D1%96%29 20]
|-
| data-sort-value=&quot;222&quot; | 222
| [[Астана]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 20]
|-
| data-sort-value=&quot;223&quot; | 223
| [[Олжас Омарұлы Сүлейменов]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BB%D0%B6%D0%B0%D1%81_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 20]
|-
| data-sort-value=&quot;224&quot; | 224
| [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%9E%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 20]
|-
| data-sort-value=&quot;225&quot; | 225
| [[Үлгілі сарқырамасы]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96_%D1%81%D0%B0%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 20]
|-
| data-sort-value=&quot;226&quot; | 226
| [[Ілияс Есенберлин]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%BB%D0%B8%D0%BD 20]
|-
| data-sort-value=&quot;227&quot; | 227
| [[Бірінші дүниежүзілік соғыс]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 20]
|-
| data-sort-value=&quot;228&quot; | 228
| [[Орталық Қазақстан]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 20]
|-
| data-sort-value=&quot;229&quot; | 229
| [[Тұрар Рысқұлов]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 20]
|-
| data-sort-value=&quot;230&quot; | 230
| [[Қызылорда]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0 20]
|-
| data-sort-value=&quot;231&quot; | 231
| [[Азия]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 20]
|-
| data-sort-value=&quot;232&quot; | 232
| [[Әнші]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BD%D1%88%D1%96 20]
|-
| data-sort-value=&quot;233&quot; | 233
| [[Екінші дүниежүзілік соғыс]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%B4%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%BE%D2%93%D1%8B%D1%81 20]
|-
| data-sort-value=&quot;234&quot; | 234
| [[Франк Райкаард]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%BA_%D0%A0%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%B0%D0%B0%D1%80%D0%B4 20]
|-
| data-sort-value=&quot;235&quot; | 235
| [[Қазақстан әкімшілік бірліктері]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 20]
|-
| data-sort-value=&quot;236&quot; | 236
| [[Ұлы жүз]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 20]
|-
| data-sort-value=&quot;237&quot; | 237
| [[Нұрлыбек Машбекұлы Нәлібаев]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%9C%D0%B0%D1%88%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9D%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 20]
|-
| data-sort-value=&quot;238&quot; | 238
| [[Қарқаралы]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B 20]
|-
| data-sort-value=&quot;239&quot; | 239
| [[Теміреткі]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B5%D1%82%D0%BA%D1%96 20]
|-
| data-sort-value=&quot;240&quot; | 240
| [[Еуропа]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0 20]
|-
| data-sort-value=&quot;241&quot; | 241
| [[Жаңа Зеландия]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D0%97%D0%B5%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F 20]
|-
| data-sort-value=&quot;242&quot; | 242
| [[Кабо-Верде]]
| data-sort-value=&quot;20&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%B1%D0%BE-%D0%92%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5 20]
|-
| data-sort-value=&quot;243&quot; | 243
| [[Руслан Тай]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D1%83%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D0%B0%D0%B9 19]
|-
| data-sort-value=&quot;244&quot; | 244
| [[Ғабит Махмұтұлы Мүсірепов]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%AF%D1%81%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%BF%D0%BE%D0%B2 19]
|-
| data-sort-value=&quot;245&quot; | 245
| [[Петропавл]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D1%82%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D0%B2%D0%BB 19]
|-
| data-sort-value=&quot;246&quot; | 246
| [[Уикипедия:Уикипедияға қош келдіңіз!]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%D2%93%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%88_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96%D2%A3%D1%96%D0%B7%21 19]
|-
| data-sort-value=&quot;247&quot; | 247
| [[Кемпірқосақ]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D2%9B%D0%BE%D1%81%D0%B0%D2%9B 19]
|-
| data-sort-value=&quot;248&quot; | 248
| [[Қызылорда облысы]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 19]
|-
| data-sort-value=&quot;249&quot; | 249
| [[ALEM (Ninety One)]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=ALEM_%28Ninety_One%29 19]
|-
| data-sort-value=&quot;250&quot; | 250
| [[АҚШ президенттерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 19]
|-
| data-sort-value=&quot;251&quot; | 251
| [[Киіз үй]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D1%96%D0%B7_%D2%AF%D0%B9 19]
|-
| data-sort-value=&quot;252&quot; | 252
| [[Тас дәуірі]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 19]
|-
| data-sort-value=&quot;253&quot; | 253
| [[Жұмабек Ахметұлы Тәшенов]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D3%99%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 19]
|-
| data-sort-value=&quot;254&quot; | 254
| [[Аустралия]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%82%D1%80%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 19]
|-
| data-sort-value=&quot;255&quot; | 255
| [[Қаршыға Ахмедьяров]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D2%93%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D1%8C%D1%8F%D1%80%D0%BE%D0%B2 19]
|-
| data-sort-value=&quot;256&quot; | 256
| [[Артық хан]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19]
|-
| data-sort-value=&quot;257&quot; | 257
| [[Футболдан әлем біріншілігінің рекордтары]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%B4%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 19]
|-
| data-sort-value=&quot;258&quot; | 258
| [[:Сурет:Terra Rossa.jpg|Сурет:Terra Rossa.jpg]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3ATerra_Rossa.jpg 19]
|-
| data-sort-value=&quot;259&quot; | 259
| [[Айбек Сейітов]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D0%BE%D0%B2 19]
|-
| data-sort-value=&quot;260&quot; | 260
| [[Қайрат (футбол клубы)]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 19]
|-
| data-sort-value=&quot;261&quot; | 261
| [[Әбіш Кекілбайұлы]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B1%D1%96%D1%88_%D0%9A%D0%B5%D0%BA%D1%96%D0%BB%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 19]
|-
| data-sort-value=&quot;262&quot; | 262
| [[Ұйқы безі]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B_%D0%B1%D0%B5%D0%B7%D1%96 19]
|-
| data-sort-value=&quot;263&quot; | 263
| [[Гюстав Курбе]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D1%8E%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B2_%D0%9A%D1%83%D1%80%D0%B1%D0%B5 19]
|-
| data-sort-value=&quot;264&quot; | 264
| [[Қазақстанның автомобиль нөмірлері]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D1%8C_%D0%BD%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 19]
|-
| data-sort-value=&quot;265&quot; | 265
| [[Тәуке хан]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%BA%D0%B5_%D1%85%D0%B0%D0%BD 19]
|-
| data-sort-value=&quot;266&quot; | 266
| [[Нелли Витальевна Бубэ]]
| data-sort-value=&quot;19&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B5%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%92%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B5%D0%B2%D0%BD%D0%B0_%D0%91%D1%83%D0%B1%D1%8D 19]
|-
| data-sort-value=&quot;267&quot; | 267
| [[Барыш Фалай]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%88_%D0%A4%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9 18]
|-
| data-sort-value=&quot;268&quot; | 268
| [[Қазақтар]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 18]
|-
| data-sort-value=&quot;269&quot; | 269
| [[Желтоқсан көтерілісі]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96 18]
|-
| data-sort-value=&quot;270&quot; | 270
| [[Моғолстан]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%93%D0%BE%D0%BB%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 18]
|-
| data-sort-value=&quot;271&quot; | 271
| [[Тынымбай Төлепбайұлы Қарин]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 18]
|-
| data-sort-value=&quot;272&quot; | 272
| [[Ақылбек Қожаұлы Шаяхмет]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A8%D0%B0%D1%8F%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82 18]
|-
| data-sort-value=&quot;273&quot; | 273
| [[Төле би]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5_%D0%B1%D0%B8 18]
|-
| data-sort-value=&quot;274&quot; | 274
| [[Германия]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 18]
|-
| data-sort-value=&quot;275&quot; | 275
| [[Ягуар]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AF%D0%B3%D1%83%D0%B0%D1%80 18]
|-
| data-sort-value=&quot;276&quot; | 276
| [[Уикипедия:Форум/Техникалық]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A4%D0%BE%D1%80%D1%83%D0%BC%2F%D0%A2%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B 18]
|-
| data-sort-value=&quot;277&quot; | 277
| [[Моңғол шапқыншылығы]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%BF%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 18]
|-
| data-sort-value=&quot;278&quot; | 278
| [[Шыңғыс Төреқұлұлы Айтматов]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%81_%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D1%82%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%B2 18]
|-
| data-sort-value=&quot;279&quot; | 279
| [[Тараз]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B7 18]
|-
| data-sort-value=&quot;280&quot; | 280
| [[Қыпшақтар]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 18]
|-
| data-sort-value=&quot;281&quot; | 281
| [[Ілияс Жансүгіров]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F%D1%81_%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%81%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 18]
|-
| data-sort-value=&quot;282&quot; | 282
| [[:Санат:Қазақтың ұлттық ойындары|Санат:Қазақтың ұлттық ойындары]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 18]
|-
| data-sort-value=&quot;283&quot; | 283
| [[Футбол]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB 18]
|-
| data-sort-value=&quot;284&quot; | 284
| [[Ақбілек (роман)]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B1%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 18]
|-
| data-sort-value=&quot;285&quot; | 285
| [[Қабанбай батыр]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 18]
|-
| data-sort-value=&quot;286&quot; | 286
| [[Африка мемлекеттері және тәуелді аймақтарының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D1%82%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 18]
|-
| data-sort-value=&quot;287&quot; | 287
| [[АҚШ қалалары]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 18]
|-
| data-sort-value=&quot;288&quot; | 288
| [[Ом заңы]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BC_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D1%8B 18]
|-
| data-sort-value=&quot;289&quot; | 289
| [[Қорқыт ата]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B0%D1%82%D0%B0 18]
|-
| data-sort-value=&quot;290&quot; | 290
| [[Астана қаласының бас мешіті]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D1%81_%D0%BC%D0%B5%D1%88%D1%96%D1%82%D1%96 18]
|-
| data-sort-value=&quot;291&quot; | 291
| [[Уикипедия:Талқылау легі/Flow]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D1%96%2FFlow 18]
|-
| data-sort-value=&quot;292&quot; | 292
| [[Білім инновациялық лицейлері]]
| data-sort-value=&quot;18&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B8%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B5%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 18]
|-
| data-sort-value=&quot;293&quot; | 293
| [[Сарыхан]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D1%85%D0%B0%D0%BD 17]
|-
| data-sort-value=&quot;294&quot; | 294
| [[Боулдердегі Колорадо университеті]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%83%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D0%9A%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B4%D0%BE_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 17]
|-
| data-sort-value=&quot;295&quot; | 295
| [[Ерлан Тынымбайұлы Қарин]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%BD 17]
|-
| data-sort-value=&quot;296&quot; | 296
| [[Бірінші Мемлекеттік Дума]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%94%D1%83%D0%BC%D0%B0 17]
|-
| data-sort-value=&quot;297&quot; | 297
| [[Түркия]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F 17]
|-
| data-sort-value=&quot;298&quot; | 298
| [[Ілия Жақанов]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%96%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 17]
|-
| data-sort-value=&quot;299&quot; | 299
| [[Есекжем]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D0%BA%D0%B6%D0%B5%D0%BC 17]
|-
| data-sort-value=&quot;300&quot; | 300
| [[Айыртау ауданы]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%8B%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;301&quot; | 301
| [[Ұлыбритания]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D1%80%D0%B8%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 17]
|-
| data-sort-value=&quot;302&quot; | 302
| [[Ботай мәдениеті]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D0%BC%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 17]
|-
| data-sort-value=&quot;303&quot; | 303
| [[Орталық Азия]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%90%D0%B7%D0%B8%D1%8F 17]
|-
| data-sort-value=&quot;304&quot; | 304
| [[Шашыратқы]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%88%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;305&quot; | 305
| [[Қазақстан халық кеңесі]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%96 17]
|-
| data-sort-value=&quot;306&quot; | 306
| [[Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университеті]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%B0%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 17]
|-
| data-sort-value=&quot;307&quot; | 307
| [[Спорттық фильм]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BF%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC 17]
|-
| data-sort-value=&quot;308&quot; | 308
| [[Үлгі:Ресейдің ірі қалалары]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D1%96%D1%80%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;309&quot; | 309
| [[Корея Республикасы]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%8F_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;310&quot; | 310
| [[Минет]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D1%82 17]
|-
| data-sort-value=&quot;311&quot; | 311
| [[Кете (ру)]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B5_%28%D1%80%D1%83%29 17]
|-
| data-sort-value=&quot;312&quot; | 312
| [[Қазақстан Республикасының Үкіметі]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%AE%D0%BA%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 17]
|-
| data-sort-value=&quot;313&quot; | 313
| [[Жаңабай (Дулат)]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%28%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82%29 17]
|-
| data-sort-value=&quot;314&quot; | 314
| [[Мысыр]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 17]
|-
| data-sort-value=&quot;315&quot; | 315
| [[Аңырақай шайқасы]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%A3%D1%8B%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D1%88%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D1%81%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;316&quot; | 316
| [[Өскемен]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD 17]
|-
| data-sort-value=&quot;317&quot; | 317
| [[Жеті жарғы]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96_%D0%B6%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;318&quot; | 318
| [[Асқазан аурулары]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;319&quot; | 319
| [[Жошы хан]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 17]
|-
| data-sort-value=&quot;320&quot; | 320
| [[Португалия]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D1%83%D0%B3%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%8F 17]
|-
| data-sort-value=&quot;321&quot; | 321
| [[Өзбекстан]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 17]
|-
| data-sort-value=&quot;322&quot; | 322
| [[Бэкрумс (фильм)]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%8D%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%BC%D1%81_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 17]
|-
| data-sort-value=&quot;323&quot; | 323
| [[Қазақстан өзендері]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 17]
|-
| data-sort-value=&quot;324&quot; | 324
| [[Қазақстан Республикасының заңдары]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B7%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;325&quot; | 325
| [[Арал теңізі]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 17]
|-
| data-sort-value=&quot;326&quot; | 326
| [[Қожа Ахмет Ясауи]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%AF%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B8 17]
|-
| data-sort-value=&quot;327&quot; | 327
| [[Жігіттер тобы]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%96%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B1%D1%8B 17]
|-
| data-sort-value=&quot;328&quot; | 328
| [[Жаужүрек мың бала]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%83%D0%B6%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%BC%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0 17]
|-
| data-sort-value=&quot;329&quot; | 329
| [[Академик Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды университеті]]
| data-sort-value=&quot;17&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D0%BA_%D0%95.%D0%90._%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 17]
|-
| data-sort-value=&quot;330&quot; | 330
| [[Қазан төңкерісі]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D3%A9%D2%A3%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%81%D1%96 16]
|-
| data-sort-value=&quot;331&quot; | 331
| [[:Санат:Уикилендіруі қажет мақалалар|Санат:Уикилендіруі қажет мақалалар]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96_%D2%9B%D0%B0%D0%B6%D0%B5%D1%82_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 16]
|-
| data-sort-value=&quot;332&quot; | 332
| [[Бұрындық хан]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 16]
|-
| data-sort-value=&quot;333&quot; | 333
| [[Үндістан]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 16]
|-
| data-sort-value=&quot;334&quot; | 334
| [[Ұлт-азаттық көтерілістер]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80 16]
|-
| data-sort-value=&quot;335&quot; | 335
| [[Жарылғап батыр]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BB%D2%93%D0%B0%D0%BF_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80 16]
|-
| data-sort-value=&quot;336&quot; | 336
| [[Барақ хан]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 16]
|-
| data-sort-value=&quot;337&quot; | 337
| [[Оралхан Бөкей]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9 16]
|-
| data-sort-value=&quot;338&quot; | 338
| [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9F%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 16]
|-
| data-sort-value=&quot;339&quot; | 339
| [[Таллий]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%B9 16]
|-
| data-sort-value=&quot;340&quot; | 340
| [[Батыс Қазақстан облысы]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;341&quot; | 341
| [[Түйе малының атаулары]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%B9%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;342&quot; | 342
| [[Өмірзақ Озғанбайұлы Озғанбаев]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%9E%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9E%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 16]
|-
| data-sort-value=&quot;343&quot; | 343
| [[Уикипедия:Мақаланы қалай өңдеу керек]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9_%D3%A9%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83_%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA 16]
|-
| data-sort-value=&quot;344&quot; | 344
| [[Qazsport]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Qazsport 16]
|-
| data-sort-value=&quot;345&quot; | 345
| [[Домбыра]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D1%80%D0%B0 16]
|-
| data-sort-value=&quot;346&quot; | 346
| [[Уикипедия:Таныстыру]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D1%80%D1%83 16]
|-
| data-sort-value=&quot;347&quot; | 347
| [[Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D1%81%D1%96%D2%A3%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D1%96 16]
|-
| data-sort-value=&quot;348&quot; | 348
| [[Керей (тайпа)]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%28%D1%82%D0%B0%D0%B9%D0%BF%D0%B0%29 16]
|-
| data-sort-value=&quot;349&quot; | 349
| [[Отырар алқабының тарихы]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80_%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;350&quot; | 350
| [[Ақтау]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 16]
|-
| data-sort-value=&quot;351&quot; | 351
| [[Баян Мақсатқызы Алагөзова]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%8F%D0%BD_%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D3%A9%D0%B7%D0%BE%D0%B2%D0%B0 16]
|-
| data-sort-value=&quot;352&quot; | 352
| [[Романтикалық фильм]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC 16]
|-
| data-sort-value=&quot;353&quot; | 353
| [[Қайрат Нұртас]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%81 16]
|-
| data-sort-value=&quot;354&quot; | 354
| [[Бесін намазы]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;355&quot; | 355
| [[Ибраһим]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%B1%D1%80%D0%B0%D2%BB%D0%B8%D0%BC 16]
|-
| data-sort-value=&quot;356&quot; | 356
| [[Шарын шатқалы]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;357&quot; | 357
| [[Табылды Досымов]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D0%94%D0%BE%D1%81%D1%8B%D0%BC%D0%BE%D0%B2 16]
|-
| data-sort-value=&quot;358&quot; | 358
| [[Еуропа одағы]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 16]
|-
| data-sort-value=&quot;359&quot; | 359
| [[:Сурет:Young stalin screenshot.jpg|Сурет:Young stalin screenshot.jpg]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D1%80%D0%B5%D1%82%3AYoung_stalin_screenshot.jpg 16]
|-
| data-sort-value=&quot;360&quot; | 360
| [[Құдайберген Қуанұлы Жұбанов]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D1%83%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 16]
|-
| data-sort-value=&quot;361&quot; | 361
| [[Өмір үзіндісі]]
| data-sort-value=&quot;16&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%BC%D1%96%D1%80_%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%81%D1%96 16]
|-
| data-sort-value=&quot;362&quot; | 362
| [[Бактериялар]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D0%B0%D1%80 15]
|-
| data-sort-value=&quot;363&quot; | 363
| [[Арыстан баб кесенесі]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B1%D0%B0%D0%B1_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 15]
|-
| data-sort-value=&quot;364&quot; | 364
| [[Қаракесек (Әлімұлы)]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BA_%28%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B%29 15]
|-
| data-sort-value=&quot;365&quot; | 365
| [[Сәбит Мұқанұлы Мұқанов]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 15]
|-
| data-sort-value=&quot;366&quot; | 366
| [[1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1916_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81 15]
|-
| data-sort-value=&quot;367&quot; | 367
| [[Омарбакиев Амуруллам Омарбакиев]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%B2_%D0%90%D0%BC%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%9E%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%BA%D0%B8%D0%B5%D0%B2 15]
|-
| data-sort-value=&quot;368&quot; | 368
| [[Рақымжан Қошқарбаев]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BC%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%88%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15]
|-
| data-sort-value=&quot;369&quot; | 369
| [[Көлсай көлдері]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%81%D0%B0%D0%B9_%D0%BA%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 15]
|-
| data-sort-value=&quot;370&quot; | 370
| [[Баланы ұшықтау]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%8B_%D2%B1%D1%88%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83 15]
|-
| data-sort-value=&quot;371&quot; | 371
| [[Аспашам]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D0%BF%D0%B0%D1%88%D0%B0%D0%BC 15]
|-
| data-sort-value=&quot;372&quot; | 372
| [[Құран]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD 15]
|-
| data-sort-value=&quot;373&quot; | 373
| [[Жер сілкіну]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%80_%D1%81%D1%96%D0%BB%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%83 15]
|-
| data-sort-value=&quot;374&quot; | 374
| [[Іш өту]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D1%88_%D3%A9%D1%82%D1%83 15]
|-
| data-sort-value=&quot;375&quot; | 375
| [[Махамбет Өтемісов атындағы Батыс Қазақстан университеті]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D1%82_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BC%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2_%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15]
|-
| data-sort-value=&quot;376&quot; | 376
| [[Кетбұға]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%82%D0%B1%D2%B1%D2%93%D0%B0 15]
|-
| data-sort-value=&quot;377&quot; | 377
| [[Бөрте]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D1%80%D1%82%D0%B5 15]
|-
| data-sort-value=&quot;378&quot; | 378
| [[Иордания]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 15]
|-
| data-sort-value=&quot;379&quot; | 379
| [[Ағылшын тілі]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 15]
|-
| data-sort-value=&quot;380&quot; | 380
| [[Уақыт белдеуі]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%83%D1%96 15]
|-
| data-sort-value=&quot;381&quot; | 381
| [[Айқын Төлепберген]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%BD_%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD 15]
|-
| data-sort-value=&quot;382&quot; | 382
| [[BALA (Ninety One)]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=BALA_%28Ninety_One%29 15]
|-
| data-sort-value=&quot;383&quot; | 383
| [[Шерхан Мұртазаұлы Мұртаза]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D2%B1%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%B7%D0%B0 15]
|-
| data-sort-value=&quot;384&quot; | 384
| [[Қазақтың салт-дәстүрлері (тізім)]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82-%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96_%28%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%29 15]
|-
| data-sort-value=&quot;385&quot; | 385
| [[Мағжан Бекенұлы Жұмабаев]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%93%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15]
|-
| data-sort-value=&quot;386&quot; | 386
| [[:Санат:Ақтөбе облысы аудандары|Санат:Ақтөбе облысы аудандары]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;387&quot; | 387
| [[Ащы өмір (телесериал)]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%89%D1%8B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B0%D0%BB%29 15]
|-
| data-sort-value=&quot;388&quot; | 388
| [[Төре]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D0%B5 15]
|-
| data-sort-value=&quot;389&quot; | 389
| [[Майкл Джексон]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D0%BA%D0%BB_%D0%94%D0%B6%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%BE%D0%BD 15]
|-
| data-sort-value=&quot;390&quot; | 390
| [[Килиан Мбаппе]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D0%B1%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B5 15]
|-
| data-sort-value=&quot;391&quot; | 391
| [[Қой малының атаулары]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9_%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;392&quot; | 392
| [[Жол белгілері]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%BB_%D0%B1%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 15]
|-
| data-sort-value=&quot;393&quot; | 393
| [[Есет Көтібарұлы]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%B5%D1%82_%D0%9A%D3%A9%D1%82%D1%96%D0%B1%D0%B0%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;394&quot; | 394
| [[Шылау]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%83 15]
|-
| data-sort-value=&quot;395&quot; | 395
| [[Мирослав Клозе]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B8%D1%80%D0%BE%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%B2_%D0%9A%D0%BB%D0%BE%D0%B7%D0%B5 15]
|-
| data-sort-value=&quot;396&quot; | 396
| [[Әл-Уақиға сүресі]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%A3%D0%B0%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 15]
|-
| data-sort-value=&quot;397&quot; | 397
| [[Жанқожа Нұрмұхамедұлы]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D0%BE%D0%B6%D0%B0_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;398&quot; | 398
| [[Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 15]
|-
| data-sort-value=&quot;399&quot; | 399
| [[Түрікменстан]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 15]
|-
| data-sort-value=&quot;400&quot; | 400
| [[Фариза Оңғарсынова]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%9E%D2%A3%D2%93%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 15]
|-
| data-sort-value=&quot;401&quot; | 401
| [[Сенегал]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D0%B0%D0%BB 15]
|-
| data-sort-value=&quot;402&quot; | 402
| [[Қорқай дұғасы]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D2%9B%D0%B0%D0%B9_%D0%B4%D2%B1%D2%93%D0%B0%D1%81%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;403&quot; | 403
| [[Үлгі:ПозКарта Қазақстан]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%B3%D1%96%3A%D0%9F%D0%BE%D0%B7%D0%9A%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 15]
|-
| data-sort-value=&quot;404&quot; | 404
| [[Уикипедия:Елшілік]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%95%D0%BB%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA 15]
|-
| data-sort-value=&quot;405&quot; | 405
| [[Семей полигоны]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%B9_%D0%BF%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%BD%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;406&quot; | 406
| [[Ақсу-Жабағылы қорығы]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D1%83-%D0%96%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;407&quot; | 407
| [[Су]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83 15]
|-
| data-sort-value=&quot;408&quot; | 408
| [[Әпке (драма)]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BF%D0%BA%D0%B5_%28%D0%B4%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%B0%29 15]
|-
| data-sort-value=&quot;409&quot; | 409
| [[Іштің қатуы]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%86%D1%88%D1%82%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%83%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;410&quot; | 410
| [[Ермек Бекмұхамедұлы Серкебаев]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA_%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%BC%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 15]
|-
| data-sort-value=&quot;411&quot; | 411
| [[:Санат:Қазақ батырлары|Санат:Қазақ батырлары]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;412&quot; | 412
| [[Гангстерлік фильм]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC 15]
|-
| data-sort-value=&quot;413&quot; | 413
| [[Ән-Нас сүресі]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BD-%D0%9D%D0%B0%D1%81_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 15]
|-
| data-sort-value=&quot;414&quot; | 414
| [[Өндіріс]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80%D1%96%D1%81 15]
|-
| data-sort-value=&quot;415&quot; | 415
| [[Сауд Арабиясы]]
| data-sort-value=&quot;15&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%83%D0%B4_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 15]
|-
| data-sort-value=&quot;416&quot; | 416
| [[Жошы хан кесенесі]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D1%88%D1%8B_%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;417&quot; | 417
| [[Қазақстан Республикасы Мемлекеттік күзет қызметі]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%9C%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%B7%D0%B5%D1%82_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;418&quot; | 418
| [[Тоғыз-құмалақ]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%93%D1%8B%D0%B7-%D2%9B%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;419&quot; | 419
| [[Химиялық элементтер тізімі]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%8D%D0%BB%D0%B5%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;420&quot; | 420
| [[Ұлықпан Мырзабайұлы Жолдасов]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D0%BD_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%81%D0%BE%D0%B2 14]
|-
| data-sort-value=&quot;421&quot; | 421
| [[Гидробиология]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B8%D0%B4%D1%80%D0%BE%D0%B1%D0%B8%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 14]
|-
| data-sort-value=&quot;422&quot; | 422
| [[Елек (құрал)]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BB%D0%B5%D0%BA_%28%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BB%29 14]
|-
| data-sort-value=&quot;423&quot; | 423
| [[1930—1933 жылдардағы Қазақстандағы ашаршылық]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1930%E2%80%941933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%B0%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;424&quot; | 424
| [[Халықаралық қазақ-түрік университеті]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B-%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BA_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;425&quot; | 425
| [[Қазақ жүздері]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;426&quot; | 426
| [[Сын есім]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 14]
|-
| data-sort-value=&quot;427&quot; | 427
| [[Уикипедия:Мақалаға бастама]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BC%D0%B0 14]
|-
| data-sort-value=&quot;428&quot; | 428
| [[Абай облысы]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;429&quot; | 429
| [[Қазақстан қорықтарының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;430&quot; | 430
| [[Тәжікстан]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D0%B6%D1%96%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14]
|-
| data-sort-value=&quot;431&quot; | 431
| [[Ақсүйек]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BA 14]
|-
| data-sort-value=&quot;432&quot; | 432
| [[Әлем елдерінің тізімі]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;433&quot; | 433
| [[Жусан иісі (повесть)]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%B8%D1%96%D1%81%D1%96_%28%D0%BF%D0%BE%D0%B2%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%8C%29 14]
|-
| data-sort-value=&quot;434&quot; | 434
| [[Қазақ театры]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D0%B5%D0%B0%D1%82%D1%80%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;435&quot; | 435
| [[Қобыланды Тоқтарбайұлы]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B1%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;436&quot; | 436
| [[Түркістан (қала)]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 14]
|-
| data-sort-value=&quot;437&quot; | 437
| [[Мазолино]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B7%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%BE 14]
|-
| data-sort-value=&quot;438&quot; | 438
| [[Добруджа татар тілі]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%B1%D1%80%D1%83%D0%B4%D0%B6%D0%B0_%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;439&quot; | 439
| [[Әл-Бақара сүресі]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%91%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;440&quot; | 440
| [[Батыс Қазақстан]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 14]
|-
| data-sort-value=&quot;441&quot; | 441
| [[Етеккір]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%BA%D1%96%D1%80 14]
|-
| data-sort-value=&quot;442&quot; | 442
| [[Еріншектер Елі]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D0%B5%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80_%D0%95%D0%BB%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;443&quot; | 443
| [[Ақтөбе]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%82%D3%A9%D0%B1%D0%B5 14]
|-
| data-sort-value=&quot;444&quot; | 444
| [[Жасуша]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%81%D1%83%D1%88%D0%B0 14]
|-
| data-sort-value=&quot;445&quot; | 445
| [[Қазақстан газеттері тізімі]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B3%D0%B0%D0%B7%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;446&quot; | 446
| [[Қабдеш Жұмаділов]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D1%88_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%BE%D0%B2 14]
|-
| data-sort-value=&quot;447&quot; | 447
| [[Қарағанды облысы]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;448&quot; | 448
| [[Қазақ халықаралық қатынастар және әлем тілдері университеті]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%80_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;449&quot; | 449
| [[Мажарстан ғылым академиясы]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;450&quot; | 450
| [[Ғылыми-фантастикалық фильм]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC%D0%B8-%D1%84%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC 14]
|-
| data-sort-value=&quot;451&quot; | 451
| [[Алеппо]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%BF%D0%BE 14]
|-
| data-sort-value=&quot;452&quot; | 452
| [[Жыраулық поэзия]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BE%D1%8D%D0%B7%D0%B8%D1%8F 14]
|-
| data-sort-value=&quot;453&quot; | 453
| [[Көңіл толқыны (күй)]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%82%D0%BE%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 14]
|-
| data-sort-value=&quot;454&quot; | 454
| [[Тасаттық]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%81%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;455&quot; | 455
| [[Сиқым]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%BC 14]
|-
| data-sort-value=&quot;456&quot; | 456
| [[Қызылқұрт]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%82 14]
|-
| data-sort-value=&quot;457&quot; | 457
| [[Солтүстік Қазақстан облысы]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;458&quot; | 458
| [[Жәңгір-Керей хан]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80-%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 14]
|-
| data-sort-value=&quot;459&quot; | 459
| [[Қазақ билері]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B1%D0%B8%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;460&quot; | 460
| [[Қазақ хандығының құрылуы]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D1%8B%D0%BB%D1%83%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;461&quot; | 461
| [[Ұйықтатын дәрілер]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D0%B4%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 14]
|-
| data-sort-value=&quot;462&quot; | 462
| [[Тарақты]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B 14]
|-
| data-sort-value=&quot;463&quot; | 463
| [[Еуразия ұлттық университеті]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%83%D1%80%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D1%8F_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;464&quot; | 464
| [[Біріккен Араб Әмірліктері]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BA%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D0%BB%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 14]
|-
| data-sort-value=&quot;465&quot; | 465
| [[Ботбай]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9 14]
|-
| data-sort-value=&quot;466&quot; | 466
| [[Портал:Ағымдағы оқиғалар]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%90%D2%93%D1%8B%D0%BC%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D0%BE%D2%9B%D0%B8%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 14]
|-
| data-sort-value=&quot;467&quot; | 467
| [[Атырау]]
| data-sort-value=&quot;14&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%83 14]
|-
| data-sort-value=&quot;468&quot; | 468
| [[Еркектің жыныстық мүшесі]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%96%D2%A3_%D0%B6%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%81%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D1%81%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;469&quot; | 469
| [[Уикипедия:Ережелер мен нұсқаулар]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%95%D1%80%D0%B5%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D0%BD%D2%B1%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 13]
|-
| data-sort-value=&quot;470&quot; | 470
| [[Қой]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%B9 13]
|-
| data-sort-value=&quot;471&quot; | 471
| [[Сіргелі]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%96%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;472&quot; | 472
| [[Ислам]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC 13]
|-
| data-sort-value=&quot;473&quot; | 473
| [[Зу-Зу Күлпаш]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D1%83-%D0%97%D1%83_%D0%9A%D2%AF%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D1%88 13]
|-
| data-sort-value=&quot;474&quot; | 474
| [[Қаңлылар]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D2%A3%D0%BB%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80 13]
|-
| data-sort-value=&quot;475&quot; | 475
| [[Мәліметтерді басқару]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BC%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80%D1%83 13]
|-
| data-sort-value=&quot;476&quot; | 476
| [[Жусан]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D1%83%D1%81%D0%B0%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value=&quot;477&quot; | 477
| [[Латын тілі]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D0%BD_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;478&quot; | 478
| [[:Санат:Оңтүстік Америка өзендері|Санат:Оңтүстік Америка өзендері]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;479&quot; | 479
| [[Соқырішек]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%96%D1%88%D0%B5%D0%BA 13]
|-
| data-sort-value=&quot;480&quot; | 480
| [[Орал]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B0%D0%BB 13]
|-
| data-sort-value=&quot;481&quot; | 481
| [[Ауғанстан]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value=&quot;482&quot; | 482
| [[Уикимедиа қоры]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%B0_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;483&quot; | 483
| [[Дихан Қамзабекұлы]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B7%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;484&quot; | 484
| [[Қазақ халқының ұлттық тағам түрлері]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BC_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;485&quot; | 485
| [[Көксерек (әңгіме)]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%81%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D3%99%D2%A3%D0%B3%D1%96%D0%BC%D0%B5%29 13]
|-
| data-sort-value=&quot;486&quot; | 486
| [[Анықтауыш]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%88 13]
|-
| data-sort-value=&quot;487&quot; | 487
| [[Тырнақша]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D1%80%D0%BD%D0%B0%D2%9B%D1%88%D0%B0 13]
|-
| data-sort-value=&quot;488&quot; | 488
| [[Қанжығалы руы]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B_%D1%80%D1%83%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;489&quot; | 489
| [[Әл-Кәһф сүресі]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D2%BB%D1%84_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;490&quot; | 490
| [[Аужар]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D0%B6%D0%B0%D1%80 13]
|-
| data-sort-value=&quot;491&quot; | 491
| [[Жануарлар]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D1%80 13]
|-
| data-sort-value=&quot;492&quot; | 492
| [[Мөлдір Әуелбекова]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D3%A9%D0%BB%D0%B4%D1%96%D1%80_%D3%98%D1%83%D0%B5%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B0 13]
|-
| data-sort-value=&quot;493&quot; | 493
| [[Көзімнің қарасы...]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%B7%D1%96%D0%BC%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B... 13]
|-
| data-sort-value=&quot;494&quot; | 494
| [[Қазақ есімдері]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;495&quot; | 495
| [[Сәкен Қордабайұлы Майғазиев]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%9C%D0%B0%D0%B9%D2%93%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B5%D0%B2 13]
|-
| data-sort-value=&quot;496&quot; | 496
| [[Сақтандыру]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%83 13]
|-
| data-sort-value=&quot;497&quot; | 497
| [[Жай сан]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D0%B0%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value=&quot;498&quot; | 498
| [[Қазақ тіліндегі өсімдік атауларының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%A9%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;499&quot; | 499
| [[Qazaqstan (телеарна)]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Qazaqstan_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%29 13]
|-
| data-sort-value=&quot;500&quot; | 500
| [[Жалайыр]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D1%80 13]
|-
| data-sort-value=&quot;501&quot; | 501
| [[Аят әл-Курси]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%8F%D1%82_%D3%99%D0%BB-%D0%9A%D1%83%D1%80%D1%81%D0%B8 13]
|-
| data-sort-value=&quot;502&quot; | 502
| [[:Санат:Ресей өзендері|Санат:Ресей өзендері]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;503&quot; | 503
| [[Естай - Қорлан]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B9_-_%D2%9A%D0%BE%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value=&quot;504&quot; | 504
| [[Суан]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D0%B0%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value=&quot;505&quot; | 505
| [[Ежелгі дәуірдегі Қазақстан]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value=&quot;506&quot; | 506
| [[Балағат сөз]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82_%D1%81%D3%A9%D0%B7 13]
|-
| data-sort-value=&quot;507&quot; | 507
| [[Бәйдібек Қарашаұлы]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;508&quot; | 508
| [[Қарақалпақ рулары]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%BF%D0%B0%D2%9B_%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;509&quot; | 509
| [[Иран]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%80%D0%B0%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value=&quot;510&quot; | 510
| [[Вьетнам]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D1%8C%D0%B5%D1%82%D0%BD%D0%B0%D0%BC 13]
|-
| data-sort-value=&quot;511&quot; | 511
| [[ForteBank]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=ForteBank 13]
|-
| data-sort-value=&quot;512&quot; | 512
| [[Қазанғап Тілепбергенұлы]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D2%93%D0%B0%D0%BF_%D0%A2%D1%96%D0%BB%D0%B5%D0%BF%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;513&quot; | 513
| [[Философия]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F 13]
|-
| data-sort-value=&quot;514&quot; | 514
| [[Емен]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BC%D0%B5%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value=&quot;515&quot; | 515
| [[Сұлтанмахмұт Торайғыров]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%B1%D0%BB%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BC%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%82_%D0%A2%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2 13]
|-
| data-sort-value=&quot;516&quot; | 516
| [[Футболдан 2022 жылғы әлем біріншілігі]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2022_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;517&quot; | 517
| [[Жаңа экономикалық саясат]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0_%D1%8D%D0%BA%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B0%D1%82 13]
|-
| data-sort-value=&quot;518&quot; | 518
| [[Қарауыл руы]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%80%D1%83%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;519&quot; | 519
| [[Қазақтың балаға ат қою рәсімі]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E_%D1%80%D3%99%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 13]
|-
| data-sort-value=&quot;520&quot; | 520
| [[Джордж Банкрофт]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B6%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B6_%D0%91%D0%B0%D0%BD%D0%BA%D1%80%D0%BE%D1%84%D1%82 13]
|-
| data-sort-value=&quot;521&quot; | 521
| [[Төртқара]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D1%80%D1%82%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0 13]
|-
| data-sort-value=&quot;522&quot; | 522
| [[Байғыз]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%93%D1%8B%D0%B7 13]
|-
| data-sort-value=&quot;523&quot; | 523
| [[Сүгір Әліұлы]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%B3%D1%96%D1%80_%D3%98%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;524&quot; | 524
| [[Алакөл ауданы]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D0%BA%D3%A9%D0%BB_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 13]
|-
| data-sort-value=&quot;525&quot; | 525
| [[Тоқтамыс хан]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%BE%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value=&quot;526&quot; | 526
| [[Ұшқан ұя]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%88%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D1%8F 13]
|-
| data-sort-value=&quot;527&quot; | 527
| [[Жетісу]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D1%81%D1%83 13]
|-
| data-sort-value=&quot;528&quot; | 528
| [[Орта жүз]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 13]
|-
| data-sort-value=&quot;529&quot; | 529
| [[Ұрыс хан]]
| data-sort-value=&quot;13&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%85%D0%B0%D0%BD 13]
|-
| data-sort-value=&quot;530&quot; | 530
| [[Құқық нормасы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B_%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;531&quot; | 531
| [[1933 жыл]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=1933_%D0%B6%D1%8B%D0%BB 12]
|-
| data-sort-value=&quot;532&quot; | 532
| [[Қан топтары]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%BE%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;533&quot; | 533
| [[Құрмет ордені]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B5%D1%82_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;534&quot; | 534
| [[Пульпит]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D1%83%D0%BB%D1%8C%D0%BF%D0%B8%D1%82 12]
|-
| data-sort-value=&quot;535&quot; | 535
| [[Көкшетау]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BA%D1%88%D0%B5%D1%82%D0%B0%D1%83 12]
|-
| data-sort-value=&quot;536&quot; | 536
| [[Вагиналды секс]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B0%D0%B3%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B_%D1%81%D0%B5%D0%BA%D1%81 12]
|-
| data-sort-value=&quot;537&quot; | 537
| [[Франция қалаларының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;538&quot; | 538
| [[Нұрдәулет Игілікұлы Қилыбай]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%B4%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82_%D0%98%D0%B3%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D0%B8%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 12]
|-
| data-sort-value=&quot;539&quot; | 539
| [[Үлкен Бақтыбай]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D0%B1%D0%B0%D0%B9 12]
|-
| data-sort-value=&quot;540&quot; | 540
| [[Әзербайжан]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value=&quot;541&quot; | 541
| [[Кіші жүз]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%96%D1%88%D1%96_%D0%B6%D2%AF%D0%B7 12]
|-
| data-sort-value=&quot;542&quot; | 542
| [[Софы Қалыбекұлы Сматаев]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D1%84%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B5%D0%B2 12]
|-
| data-sort-value=&quot;543&quot; | 543
| [[Қазақстан мемлекеттік рәміздері]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%82%D1%96%D0%BA_%D1%80%D3%99%D0%BC%D1%96%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;544&quot; | 544
| [[Ноғай ордасы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;545&quot; | 545
| [[Ерке сылқым (күй)]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BA%D0%B5_%D1%81%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BC_%28%D0%BA%D2%AF%D0%B9%29 12]
|-
| data-sort-value=&quot;546&quot; | 546
| [[Дулат Тұрсынұлы Тастекей]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%82_%D0%A2%D2%B1%D1%80%D1%81%D1%8B%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D0%B9 12]
|-
| data-sort-value=&quot;547&quot; | 547
| [[Сырдария]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 12]
|-
| data-sort-value=&quot;548&quot; | 548
| [[ЮНЕСКО]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AE%D0%9D%D0%95%D0%A1%D0%9A%D0%9E 12]
|-
| data-sort-value=&quot;549&quot; | 549
| [[Солтүстік Қазақстан]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value=&quot;550&quot; | 550
| [[Мажарстан]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D0%B6%D0%B0%D1%80%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value=&quot;551&quot; | 551
| [[Израиль]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%B7%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BB%D1%8C 12]
|-
| data-sort-value=&quot;552&quot; | 552
| [[Морфология (лингвистика)]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D1%80%D1%84%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F_%28%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D0%B2%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%29 12]
|-
| data-sort-value=&quot;553&quot; | 553
| [[Ағаш]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88 12]
|-
| data-sort-value=&quot;554&quot; | 554
| [[Мұхаметжан Тынышбайұлы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;555&quot; | 555
| [[Бәйтерек (монумент)]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%99%D0%B9%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%28%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%29 12]
|-
| data-sort-value=&quot;556&quot; | 556
| [[Уикипедия:Таңдаулы мақалалар]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A2%D0%B0%D2%A3%D0%B4%D0%B0%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 12]
|-
| data-sort-value=&quot;557&quot; | 557
| [[Ашығу]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%88%D1%8B%D2%93%D1%83 12]
|-
| data-sort-value=&quot;558&quot; | 558
| [[Әл-Кәфирун сүресі]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9A%D3%99%D1%84%D0%B8%D1%80%D1%83%D0%BD_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;559&quot; | 559
| [[Жай сөйлем және оның түрлері]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B6%D3%99%D0%BD%D0%B5_%D0%BE%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;560&quot; | 560
| [[:Санат:Әзербайжан|Санат:Әзербайжан]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D3%98%D0%B7%D0%B5%D1%80%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value=&quot;561&quot; | 561
| [[Меруерт Қаратайқызы Өтекешeва]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D1%80%D1%83%D0%B5%D1%80%D1%82_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%A8%D1%82%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%88e%D0%B2%D0%B0 12]
|-
| data-sort-value=&quot;562&quot; | 562
| [[Уикипедия:Авторлық құқықтар]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 12]
|-
| data-sort-value=&quot;563&quot; | 563
| [[Екінті намазы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%BA%D1%96%D0%BD%D1%82%D1%96_%D0%BD%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;564&quot; | 564
| [[Зат есім]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B0%D1%82_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 12]
|-
| data-sort-value=&quot;565&quot; | 565
| [[Шығай хан]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D1%85%D0%B0%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value=&quot;566&quot; | 566
| [[Әт-Тәкәсур сүресі]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%82-%D0%A2%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%81%D1%83%D1%80_%D1%81%D2%AF%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;567&quot; | 567
| [[Сырым Датұлы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BC_%D0%94%D0%B0%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;568&quot; | 568
| [[Almaty]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Almaty 12]
|-
| data-sort-value=&quot;569&quot; | 569
| [[Қазақстандағы өлім жазасы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%81%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;570&quot; | 570
| [[Бақытсыз Жамал]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%82%D1%81%D1%8B%D0%B7_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB 12]
|-
| data-sort-value=&quot;571&quot; | 571
| [[Қазақ ұлттық педагогикалық университеті]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;572&quot; | 572
| [[Грекия]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D1%80%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D1%8F 12]
|-
| data-sort-value=&quot;573&quot; | 573
| [[Ғұндар мемлекеті]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D2%B1%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;574&quot; | 574
| [[Ғабиден Мұстафин]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD_%D0%9C%D2%B1%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%84%D0%B8%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value=&quot;575&quot; | 575
| [[Kaspi Bank]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Kaspi_Bank 12]
|-
| data-sort-value=&quot;576&quot; | 576
| [[Уикипедия:Уикидің негізгі синтаксисі]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%BD%D0%B5%D0%B3%D1%96%D0%B7%D0%B3%D1%96_%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;577&quot; | 577
| [[Бөкей Ордасы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;578&quot; | 578
| [[Инвернесс]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%BD%D0%B2%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%81 12]
|-
| data-sort-value=&quot;579&quot; | 579
| [[Уикипедия:Мақала шеберханасы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D1%88%D0%B5%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;580&quot; | 580
| [[Тұңғышбай Қадырұлы Жаманқұлов]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D2%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 12]
|-
| data-sort-value=&quot;581&quot; | 581
| [[Судың тығыздығы]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%83%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%8B%D2%93%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;582&quot; | 582
| [[Қазақстан Республикасының Қарулы Күштеріндегі әскери атақтар]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D0%B3%D1%96_%D3%99%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D0%B0%D1%82%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 12]
|-
| data-sort-value=&quot;583&quot; | 583
| [[Маса]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D0%B0 12]
|-
| data-sort-value=&quot;584&quot; | 584
| [[Оғыз мемлекеті]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D2%93%D1%8B%D0%B7_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;585&quot; | 585
| [[Намаз]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%B7 12]
|-
| data-sort-value=&quot;586&quot; | 586
| [[Ескендір Зұлқарнайын]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D1%80_%D0%97%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%BD%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D0%BD 12]
|-
| data-sort-value=&quot;587&quot; | 587
| [[Зоология]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%BE%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 12]
|-
| data-sort-value=&quot;588&quot; | 588
| [[Жантақ]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D1%82%D0%B0%D2%9B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;589&quot; | 589
| [[Айқап]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D2%9B%D0%B0%D0%BF 12]
|-
| data-sort-value=&quot;590&quot; | 590
| [[Оңтүстік Қазақстан педагогикалық университеті]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;591&quot; | 591
| [[Әл-Мәһди]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB-%D0%9C%D3%99%D2%BB%D0%B4%D0%B8 12]
|-
| data-sort-value=&quot;592&quot; | 592
| [[Көңіл шай]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D2%A3%D1%96%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D0%B9 12]
|-
| data-sort-value=&quot;593&quot; | 593
| [[АҚШ Демократиялық партиясының праймеризі (2024)]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9A%D0%A8_%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%BF%D1%80%D0%B0%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%B7%D1%96_%282024%29 12]
|-
| data-sort-value=&quot;594&quot; | 594
| [[Футболдан 2018 жылғы әлем біріншілігі]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%BD_2018_%D0%B6%D1%8B%D0%BB%D2%93%D1%8B_%D3%99%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%B1%D1%96%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%88%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%B3%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;595&quot; | 595
| [[Ақан сері]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;596&quot; | 596
| [[Салауатты өмір салты]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B_%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 12]
|-
| data-sort-value=&quot;597&quot; | 597
| [[Бекзат Сейілханұлы Саттарханов]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%BA%D0%B7%D0%B0%D1%82_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BB%D1%85%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 12]
|-
| data-sort-value=&quot;598&quot; | 598
| [[Каспий теңізі]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B8%D0%B9_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D1%96%D0%B7%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;599&quot; | 599
| [[Ислам күнтізбесі]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%82%D1%96%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D1%81%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;600&quot; | 600
| [[Ресейдің Украинаға басып кіруі]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D2%A3_%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0%D2%93%D0%B0_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BF_%D0%BA%D1%96%D1%80%D1%83%D1%96 12]
|-
| data-sort-value=&quot;601&quot; | 601
| [[Педагогика]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0 12]
|-
| data-sort-value=&quot;602&quot; | 602
| [[Солтүстік Америка]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 12]
|-
| data-sort-value=&quot;603&quot; | 603
| [[Престон Норт Энд]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D1%80%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD_%D0%9D%D0%BE%D1%80%D1%82_%D0%AD%D0%BD%D0%B4 12]
|-
| data-sort-value=&quot;604&quot; | 604
| [[Орда (музыкалық топ)]]
| data-sort-value=&quot;12&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%B4%D0%B0_%28%D0%BC%D1%83%D0%B7%D1%8B%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%BE%D0%BF%29 12]
|-
| data-sort-value=&quot;605&quot; | 605
| [[Үйсін мемлекеті]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%B9%D1%81%D1%96%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D0%B5%D1%82%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;606&quot; | 606
| [[Аягөз]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%8F%D0%B3%D3%A9%D0%B7 11]
|-
| data-sort-value=&quot;607&quot; | 607
| [[Педагогикалық психология]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D0%B4%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 11]
|-
| data-sort-value=&quot;608&quot; | 608
| [[:Санат:География|Санат:География]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F 11]
|-
| data-sort-value=&quot;609&quot; | 609
| [[Электр тогы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%BB%D0%B5%D0%BA%D1%82%D1%80_%D1%82%D0%BE%D0%B3%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;610&quot; | 610
| [[Дәстүр (фильм)]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%29 11]
|-
| data-sort-value=&quot;611&quot; | 611
| [[Дитеричи теңдеуі]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%87%D0%B8_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B4%D0%B5%D1%83%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;612&quot; | 612
| [[Уикипедия:Санаттар]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F%3A%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%82%D0%B0%D1%80 11]
|-
| data-sort-value=&quot;613&quot; | 613
| [[Жәбірейіл]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%B1%D1%96%D1%80%D0%B5%D0%B9%D1%96%D0%BB 11]
|-
| data-sort-value=&quot;614&quot; | 614
| [[Қазақстан Республикасы Қарулы Күштері]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D2%AF%D1%88%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;615&quot; | 615
| [[Ғабит Әбдімажитұлы Сыздықбеков]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D1%82_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B0%D0%B6%D0%B8%D1%82%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D1%8B%D2%9B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;616&quot; | 616
| [[Тельман ауылдық округі (Ақмола облысы)]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D1%83%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D2%9B_%D0%BE%D0%BA%D1%80%D1%83%D0%B3%D1%96_%28%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 11]
|-
| data-sort-value=&quot;617&quot; | 617
| [[Қасым Аманжолов]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC_%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B6%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;618&quot; | 618
| [[Бозжыра шатқалы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%BE%D0%B7%D0%B6%D1%8B%D1%80%D0%B0_%D1%88%D0%B0%D1%82%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;619&quot; | 619
| [[Найзағай]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%B9%D0%B7%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9 11]
|-
| data-sort-value=&quot;620&quot; | 620
| [[Ежелгі Мысыр]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%B6%D0%B5%D0%BB%D0%B3%D1%96_%D0%9C%D1%8B%D1%81%D1%8B%D1%80 11]
|-
| data-sort-value=&quot;621&quot; | 621
| [[Жоба:Білгенге маржан/Мұрағат]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%BE%D0%B1%D0%B0%3A%D0%91%D1%96%D0%BB%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B3%D0%B5_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD%2F%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82 11]
|-
| data-sort-value=&quot;622&quot; | 622
| [[Таз руы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D0%B7_%D1%80%D1%83%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;623&quot; | 623
| [[Қазақ ұлттық техникалық зерттеу университеті]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D2%B1%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D1%82%D0%B5%D1%85%D0%BD%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B7%D0%B5%D1%80%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83_%D1%83%D0%BD%D0%B8%D0%B2%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B8%D1%82%D0%B5%D1%82%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;624&quot; | 624
| [[Фа (нота)]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%B0_%28%D0%BD%D0%BE%D1%82%D0%B0%29 11]
|-
| data-sort-value=&quot;625&quot; | 625
| [[Нағашы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%88%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;626&quot; | 626
| [[Қазақ халқының өлім-жітім жөнелту салты]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BC-%D0%B6%D1%96%D1%82%D1%96%D0%BC_%D0%B6%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D0%BB%D1%82%D1%83_%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;627&quot; | 627
| [[Нуклеин қышқылдары]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D1%83%D0%BA%D0%BB%D0%B5%D0%B8%D0%BD_%D2%9B%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;628&quot; | 628
| [[Санақ жүйесі]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D1%81%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;629&quot; | 629
| [[Сан есім]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC 11]
|-
| data-sort-value=&quot;630&quot; | 630
| [[Ертіс]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D1%82%D1%96%D1%81 11]
|-
| data-sort-value=&quot;631&quot; | 631
| [[Инфляция]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%BD%D1%84%D0%BB%D1%8F%D1%86%D0%B8%D1%8F 11]
|-
| data-sort-value=&quot;632&quot; | 632
| [[Қорықтар]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80 11]
|-
| data-sort-value=&quot;633&quot; | 633
| [[Төлеген Айбергенұлы Айбергенов]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;634&quot; | 634
| [[Алаша (ру)]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88%D0%B0_%28%D1%80%D1%83%29 11]
|-
| data-sort-value=&quot;635&quot; | 635
| [[Алшын]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D1%88%D1%8B%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;636&quot; | 636
| [[Жәндіктер]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D3%99%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BA%D1%82%D0%B5%D1%80 11]
|-
| data-sort-value=&quot;637&quot; | 637
| [[Зинедин Зидан]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B8%D0%BD%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D0%BD_%D0%97%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;638&quot; | 638
| [[Дина Кенжеқызы Нұрпейісова]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B8%D0%BD%D0%B0_%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B6%D0%B5%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%9D%D2%B1%D1%80%D0%BF%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%81%D0%BE%D0%B2%D0%B0 11]
|-
| data-sort-value=&quot;639&quot; | 639
| [[Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7%D0%B4%D1%96%D0%BA_%D0%BA%D2%AF%D0%BD%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;640&quot; | 640
| [[Айгүл Серікқұлқызы Иманбаева]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B3%D2%AF%D0%BB_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%98%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2%D0%B0 11]
|-
| data-sort-value=&quot;641&quot; | 641
| [[Қызылқоға ауданы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%B7%D1%8B%D0%BB%D2%9B%D0%BE%D2%93%D0%B0_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;642&quot; | 642
| [[Қоншақ хан]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;643&quot; | 643
| [[Бейсен Абайұлы Құранбек]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D0%B9%D1%81%D0%B5%D0%BD_%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%9A%D2%B1%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D0%BA 11]
|-
| data-sort-value=&quot;644&quot; | 644
| [[Періште (Ислам)]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%B5%D1%80%D1%96%D1%88%D1%82%D0%B5_%28%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%B0%D0%BC%29 11]
|-
| data-sort-value=&quot;645&quot; | 645
| [[Сөйлем мүшелері]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC_%D0%BC%D2%AF%D1%88%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;646&quot; | 646
| [[Қазақстан теңгесі]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D0%B5%D1%81%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;647&quot; | 647
| [[I Сүлеймен]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=I_%D0%A1%D2%AF%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%BC%D0%B5%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;648&quot; | 648
| [[Ханзада Жумонг (телехикая)]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B0%D0%BD%D0%B7%D0%B0%D0%B4%D0%B0_%D0%96%D1%83%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%B3_%28%D1%82%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%85%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%8F%29 11]
|-
| data-sort-value=&quot;649&quot; | 649
| [[Орыс тілі]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%8B%D1%81_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;650&quot; | 650
| [[Украина]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A3%D0%BA%D1%80%D0%B0%D0%B8%D0%BD%D0%B0 11]
|-
| data-sort-value=&quot;651&quot; | 651
| [[Мастопатия]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 11]
|-
| data-sort-value=&quot;652&quot; | 652
| [[Еңбекшіқазақ ауданы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D2%A3%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%88%D1%96%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;653&quot; | 653
| [[Көлік]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BB%D1%96%D0%BA 11]
|-
| data-sort-value=&quot;654&quot; | 654
| [[Көшпенділер (трилогия)]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%88%D0%BF%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80_%28%D1%82%D1%80%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F%29 11]
|-
| data-sort-value=&quot;655&quot; | 655
| [[Спақұл Малдыбеков]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D0%BB_%D0%9C%D0%B0%D0%BB%D0%B4%D1%8B%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;656&quot; | 656
| [[ДНҚ]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%9D%D2%9A 11]
|-
| data-sort-value=&quot;657&quot; | 657
| [[Сабақтас құрмалас сөйлем]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%81_%D2%9B%D2%B1%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%81_%D1%81%D3%A9%D0%B9%D0%BB%D0%B5%D0%BC 11]
|-
| data-sort-value=&quot;658&quot; | 658
| [[Қазақстан Жоғарғы Соты]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%96%D0%BE%D2%93%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D1%82%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;659&quot; | 659
| [[Қайрат Ноғайбайұлы Рысқұлбеков]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9D%D0%BE%D2%93%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D1%8B%D1%81%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;660&quot; | 660
| [[Сарпай (анатомия)]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%BF%D0%B0%D0%B9_%28%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%29 11]
|-
| data-sort-value=&quot;661&quot; | 661
| [[Лука Зидан]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D1%83%D0%BA%D0%B0_%D0%97%D0%B8%D0%B4%D0%B0%D0%BD 11]
|-
| data-sort-value=&quot;662&quot; | 662
| [[Сығанақ]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D2%9B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;663&quot; | 663
| [[Әкім әйел (фильм, 2023)]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BA%D1%96%D0%BC_%D3%99%D0%B9%D0%B5%D0%BB_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2023%29 11]
|-
| data-sort-value=&quot;664&quot; | 664
| [[Айша бибі кесенесі]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;665&quot; | 665
| [[Шәкәрім Құдайбердіұлы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D3%99%D0%BA%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BC_%D2%9A%D2%B1%D0%B4%D0%B0%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;666&quot; | 666
| [[Ақмола облысы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;667&quot; | 667
| [[Жайық]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%B9%D1%8B%D2%9B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;668&quot; | 668
| [[Версаль бейбіт келісімі]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B5%D1%80%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%8C_%D0%B1%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D1%96%D1%82_%D0%BA%D0%B5%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;669&quot; | 669
| [[Үкаша ата мазары]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D0%BA%D0%B0%D1%88%D0%B0_%D0%B0%D1%82%D0%B0_%D0%BC%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;670&quot; | 670
| [[Орманды дала зонасы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B_%D0%B4%D0%B0%D0%BB%D0%B0_%D0%B7%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;671&quot; | 671
| [[Зейнеп Ахметова]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%97%D0%B5%D0%B9%D0%BD%D0%B5%D0%BF_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2%D0%B0 11]
|-
| data-sort-value=&quot;672&quot; | 672
| [[Портал:Шолу]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%A8%D0%BE%D0%BB%D1%83 11]
|-
| data-sort-value=&quot;673&quot; | 673
| [[Христиандық]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D1%80%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%9B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;674&quot; | 674
| [[Катонқарағай ауданы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BD%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%B9_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;675&quot; | 675
| [[Қола дәуірі]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BB%D0%B0_%D0%B4%D3%99%D1%83%D1%96%D1%80%D1%96 11]
|-
| data-sort-value=&quot;676&quot; | 676
| [[Испания]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F 11]
|-
| data-sort-value=&quot;677&quot; | 677
| [[Демократия]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D0%BA%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 11]
|-
| data-sort-value=&quot;678&quot; | 678
| [[Жарасқан Әбдірашев]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B5%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;679&quot; | 679
| [[Абайдың философиялық көзқарасы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%B4%D1%8B%D2%A3_%D1%84%D0%B8%D0%BB%D0%BE%D1%81%D0%BE%D1%84%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BA%D3%A9%D0%B7%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%81%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;680&quot; | 680
| [[Қырғыздар]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%B7%D0%B4%D0%B0%D1%80 11]
|-
| data-sort-value=&quot;681&quot; | 681
| [[Бердібек Ыдырысұлы Соқпақбаев]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B5%D1%80%D0%B4%D1%96%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D0%AB%D0%B4%D1%8B%D1%80%D1%8B%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%BE%D2%9B%D0%BF%D0%B0%D2%9B%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 11]
|-
| data-sort-value=&quot;682&quot; | 682
| [[Әскери қызмет]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D1%81%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B8_%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D0%BC%D0%B5%D1%82 11]
|-
| data-sort-value=&quot;683&quot; | 683
| [[Қазақстан елтаңбасы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%B0%D2%A3%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;684&quot; | 684
| [[Жүрек аурулары]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D2%AF%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;685&quot; | 685
| [[Отырар]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%82%D1%8B%D1%80%D0%B0%D1%80 11]
|-
| data-sort-value=&quot;686&quot; | 686
| [[Азан шақырып ат қою]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B7%D0%B0%D0%BD_%D1%88%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D1%80%D1%8B%D0%BF_%D0%B0%D1%82_%D2%9B%D0%BE%D1%8E 11]
|-
| data-sort-value=&quot;687&quot; | 687
| [[Ортаққор]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D1%80%D1%82%D0%B0%D2%9B%D2%9B%D0%BE%D1%80 11]
|-
| data-sort-value=&quot;688&quot; | 688
| [[Конго Республикасы]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B3%D0%BE_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 11]
|-
| data-sort-value=&quot;689&quot; | 689
| [[Керейіт]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82 11]
|-
| data-sort-value=&quot;690&quot; | 690
| [[Интернет]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%98%D0%BD%D1%82%D0%B5%D1%80%D0%BD%D0%B5%D1%82 11]
|-
| data-sort-value=&quot;691&quot; | 691
| [[Қаракерей]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9 11]
|-
| data-sort-value=&quot;692&quot; | 692
| [[Дамыған елдер]]
| data-sort-value=&quot;11&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80 11]
|-
| data-sort-value=&quot;693&quot; | 693
| [[Сент-Етьенн-сюр-Юссон]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BD%D1%82-%D0%95%D1%82%D1%8C%D0%B5%D0%BD%D0%BD-%D1%81%D1%8E%D1%80-%D0%AE%D1%81%D1%81%D0%BE%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value=&quot;694&quot; | 694
| [[Амангелді Дінұлы Ермегияев]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D0%B5%D0%BB%D0%B4%D1%96_%D0%94%D1%96%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%B3%D0%B8%D1%8F%D0%B5%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;695&quot; | 695
| [[Франция]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D1%80%D0%B0%D0%BD%D1%86%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value=&quot;696&quot; | 696
| [[АИВ/ЖИТС]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%98%D0%92%2F%D0%96%D0%98%D0%A2%D0%A1 10]
|-
| data-sort-value=&quot;697&quot; | 697
| [[Портал:Математика]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D0%BE%D1%80%D1%82%D0%B0%D0%BB%3A%D0%9C%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;698&quot; | 698
| [[Қайтадан (фильм, 2025)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B9%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D0%BD_%28%D1%84%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%2C_2025%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;699&quot; | 699
| [[Тунис]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%83%D0%BD%D0%B8%D1%81 10]
|-
| data-sort-value=&quot;700&quot; | 700
| [[Ебіней Арыстанұлы Бөкетов]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D0%B1%D1%96%D0%BD%D0%B5%D0%B9_%D0%90%D1%80%D1%8B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D1%82%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;701&quot; | 701
| [[Ақуыз]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%83%D1%8B%D0%B7 10]
|-
| data-sort-value=&quot;702&quot; | 702
| [[Геморрой]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D0%BC%D0%BE%D1%80%D1%80%D0%BE%D0%B9 10]
|-
| data-sort-value=&quot;703&quot; | 703
| [[Алаш автономиясы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;704&quot; | 704
| [[Ақселеу Сланұлы Сейдімбек]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%81%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%83_%D0%A1%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D0%B4%D1%96%D0%BC%D0%B1%D0%B5%D0%BA 10]
|-
| data-sort-value=&quot;705&quot; | 705
| [[:Санат:Қазақтың саз аспаптары|Санат:Қазақтың саз аспаптары]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D1%8B%D2%A3_%D1%81%D0%B0%D0%B7_%D0%B0%D1%81%D0%BF%D0%B0%D0%BF%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;706&quot; | 706
| [[Қазақстан премьер-министрі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%BC%D1%8C%D0%B5%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D0%BD%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%80%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;707&quot; | 707
| [[Финляндия]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%B8%D0%BD%D0%BB%D1%8F%D0%BD%D0%B4%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value=&quot;708&quot; | 708
| [[Фотосинтез]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A4%D0%BE%D1%82%D0%BE%D1%81%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B5%D0%B7 10]
|-
| data-sort-value=&quot;709&quot; | 709
| [[Шахмат]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D0%B0%D1%82 10]
|-
| data-sort-value=&quot;710&quot; | 710
| [[Жанар Мерғалиқызы Айжанова]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%9C%D0%B5%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%90%D0%B9%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;711&quot; | 711
| [[Шағатай ұлысы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D2%93%D0%B0%D1%82%D0%B0%D0%B9_%D2%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;712&quot; | 712
| [[Java (бағдарламалау тілі)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Java_%28%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%83_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;713&quot; | 713
| [[Сәбденәлі Үсіпұлы Туғанбаев]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%99%D0%B1%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D3%99%D0%BB%D1%96_%D2%AE%D1%81%D1%96%D0%BF%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A2%D1%83%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;714&quot; | 714
| [[Мақсат]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%9B%D1%81%D0%B0%D1%82 10]
|-
| data-sort-value=&quot;715&quot; | 715
| [[Һ]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%BA 10]
|-
| data-sort-value=&quot;716&quot; | 716
| [[Жақып Қажманұлы Асанов]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%8B%D0%BF_%D2%9A%D0%B0%D0%B6%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%90%D1%81%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;717&quot; | 717
| [[Ай (қазақ дәстүрінде)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9_%28%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B4%D3%99%D1%81%D1%82%D2%AF%D1%80%D1%96%D0%BD%D0%B4%D0%B5%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;718&quot; | 718
| [[Алкендер]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;719&quot; | 719
| [[Үстеу]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%AE%D1%81%D1%82%D0%B5%D1%83 10]
|-
| data-sort-value=&quot;720&quot; | 720
| [[Кипр]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BF%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;721&quot; | 721
| [[Қыпшақ хандығы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D1%8B%D0%BF%D1%88%D0%B0%D2%9B_%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D1%8B%D2%93%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;722&quot; | 722
| [[Сүндеттеу]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D2%AF%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%83 10]
|-
| data-sort-value=&quot;723&quot; | 723
| [[Алғашқы көмек]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D2%93%D0%B0%D1%88%D2%9B%D1%8B_%D0%BA%D3%A9%D0%BC%D0%B5%D0%BA 10]
|-
| data-sort-value=&quot;724&quot; | 724
| [[Түркі тілдері]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96_%D1%82%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;725&quot; | 725
| [[География]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D0%BE%D0%B3%D1%80%D0%B0%D1%84%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value=&quot;726&quot; | 726
| [[:Санат:Еуропа өзендері|Санат:Еуропа өзендері]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%95%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%BF%D0%B0_%D3%A9%D0%B7%D0%B5%D0%BD%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;727&quot; | 727
| [[Көмірсулар]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BC%D1%96%D1%80%D1%81%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;728&quot; | 728
| [[Ернар Айдар]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%80%D0%BD%D0%B0%D1%80_%D0%90%D0%B9%D0%B4%D0%B0%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;729&quot; | 729
| [[Эволюция]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%B2%D0%BE%D0%BB%D1%8E%D1%86%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value=&quot;730&quot; | 730
| [[Куннилингус]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D1%83%D0%BD%D0%BD%D0%B8%D0%BB%D0%B8%D0%BD%D0%B3%D1%83%D1%81 10]
|-
| data-sort-value=&quot;731&quot; | 731
| [[Дүниежүзілік сауда ұйымы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D2%AF%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%B6%D2%AF%D0%B7%D1%96%D0%BB%D1%96%D0%BA_%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0_%D2%B1%D0%B9%D1%8B%D0%BC%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;732&quot; | 732
| [[Cartoon Network]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=Cartoon_Network 10]
|-
| data-sort-value=&quot;733&quot; | 733
| [[Түркия қалаларының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;734&quot; | 734
| [[Канада]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B4%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;735&quot; | 735
| [[Сарыарқа (Солтүстік Қазақ жазығы)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B0%D1%80%D2%9B%D0%B0_%28%D0%A1%D0%BE%D0%BB%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%8B%D2%93%D1%8B%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;736&quot; | 736
| [[Швейцария]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B2%D0%B5%D0%B9%D1%86%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value=&quot;737&quot; | 737
| [[Ұстаз (цифрлық платформа)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%B7_%28%D1%86%D0%B8%D1%84%D1%80%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%BF%D0%BB%D0%B0%D1%82%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%B0%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;738&quot; | 738
| [[Сен-Жермен-де-Кальберт]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B5%D0%BD-%D0%96%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BD-%D0%B4%D0%B5-%D0%9A%D0%B0%D0%BB%D1%8C%D0%B1%D0%B5%D1%80%D1%82 10]
|-
| data-sort-value=&quot;739&quot; | 739
| [[Түргеш қағанаты]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%B3%D0%B5%D1%88_%D2%9B%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;740&quot; | 740
| [[Түмен әулие кесенесі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;741&quot; | 741
| [[Германия қалаларының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%93%D0%B5%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;742&quot; | 742
| [[Қазақстан Республикасының Ұлттық музейі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D0%BC%D1%83%D0%B7%D0%B5%D0%B9%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;743&quot; | 743
| [[Жаппас]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BF%D0%B0%D1%81 10]
|-
| data-sort-value=&quot;744&quot; | 744
| [[:Санат:Фильмдер|Санат:Фильмдер]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%A4%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;745&quot; | 745
| [[Құқық]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D2%9B%D1%8B%D2%9B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;746&quot; | 746
| [[Хоэнхамельн]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%BE%D1%8D%D0%BD%D1%85%D0%B0%D0%BC%D0%B5%D0%BB%D1%8C%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value=&quot;747&quot; | 747
| [[Біржан Қожағұлұлы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D1%96%D1%80%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D2%9A%D0%BE%D0%B6%D0%B0%D2%93%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;748&quot; | 748
| [[Әнуар Боранбаев]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BD%D1%83%D0%B0%D1%80_%D0%91%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%BD%D0%B1%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;749&quot; | 749
| [[Қазақстан 2030]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_2030 10]
|-
| data-sort-value=&quot;750&quot; | 750
| [[Англия]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BD%D0%B3%D0%BB%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value=&quot;751&quot; | 751
| [[Жалаңтөс Баһадүр Сейітқұлұлы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%A3%D1%82%D3%A9%D1%81_%D0%91%D0%B0%D2%BB%D0%B0%D0%B4%D2%AF%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D0%B9%D1%96%D1%82%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;752&quot; | 752
| [[Шанышқылы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D0%BD%D1%8B%D1%88%D2%9B%D1%8B%D0%BB%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;753&quot; | 753
| [[ISBN]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=ISBN 10]
|-
| data-sort-value=&quot;754&quot; | 754
| [[Қарғын (роман)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D2%93%D1%8B%D0%BD_%28%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;755&quot; | 755
| [[Самаурын]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%83%D1%80%D1%8B%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value=&quot;756&quot; | 756
| [[Жетіқарақшы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D1%82%D1%96%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D2%9B%D1%88%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;757&quot; | 757
| [[Домалақ ана]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D0%BD%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;758&quot; | 758
| [[Мексика]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B5%D0%BA%D1%81%D0%B8%D0%BA%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;759&quot; | 759
| [[Ақша]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D1%88%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;760&quot; | 760
| [[Мойынқұм ауданы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D0%B9%D1%8B%D0%BD%D2%9B%D2%B1%D0%BC_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;761&quot; | 761
| [[Кенесары Қасымұлы бастаған ұлт-азаттық қозғалыс]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D0%BD%D0%B5%D1%81%D0%B0%D1%80%D1%8B_%D2%9A%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BC%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%B1%D0%B0%D1%81%D1%82%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D2%B1%D0%BB%D1%82-%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%9B%D0%BE%D0%B7%D2%93%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D1%81 10]
|-
| data-sort-value=&quot;762&quot; | 762
| [[Мұрат Бақтиярұлы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%91%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%80%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;763&quot; | 763
| [[Сөзжасам]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D3%A9%D0%B7%D0%B6%D0%B0%D1%81%D0%B0%D0%BC 10]
|-
| data-sort-value=&quot;764&quot; | 764
| [[Қазақстан Республикасының Ұлттық ғылым академиясы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D2%B0%D0%BB%D1%82%D1%82%D1%8B%D2%9B_%D2%93%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D0%BC_%D0%B0%D0%BA%D0%B0%D0%B4%D0%B5%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;765&quot; | 765
| [[Тәуелсіз Қазақстан тарихы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%99%D1%83%D0%B5%D0%BB%D1%81%D1%96%D0%B7_%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D1%82%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;766&quot; | 766
| [[Дәулеткерей Шығайұлы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B5%D1%82%D0%BA%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%B9_%D0%A8%D1%8B%D2%93%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;767&quot; | 767
| [[Қамар сұлу]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%80_%D1%81%D2%B1%D0%BB%D1%83 10]
|-
| data-sort-value=&quot;768&quot; | 768
| [[Америка]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;769&quot; | 769
| [[Қоңыр әулие үңгірі (Абай облысы)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D2%A3%D1%8B%D1%80_%D3%99%D1%83%D0%BB%D0%B8%D0%B5_%D2%AF%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%80%D1%96_%28%D0%90%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;770&quot; | 770
| [[Психология]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D1%81%D0%B8%D1%85%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value=&quot;771&quot; | 771
| [[Амарележа]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D0%B6%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;772&quot; | 772
| [[Армян асханасы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%BC%D1%8F%D0%BD_%D0%B0%D1%81%D1%85%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%81%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;773&quot; | 773
| [[Алаш партиясының бағдарламасы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%BB%D0%B0%D1%88_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B1%D0%B0%D2%93%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%BB%D0%B0%D0%BC%D0%B0%D1%81%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;774&quot; | 774
| [[Байұлы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;775&quot; | 775
| [[Қант диабеті]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD%D1%82_%D0%B4%D0%B8%D0%B0%D0%B1%D0%B5%D1%82%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;776&quot; | 776
| [[Әлімхан Әбеуұлы Ермеков]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D1%96%D0%BC%D1%85%D0%B0%D0%BD_%D3%98%D0%B1%D0%B5%D1%83%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%95%D1%80%D0%BC%D0%B5%D0%BA%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;777&quot; | 777
| [[Раушангүлділер]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D0%B0%D1%83%D1%88%D0%B0%D0%BD%D0%B3%D2%AF%D0%BB%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B5%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;778&quot; | 778
| [[Жақсылық Әмірәліұлы Үшкемпіров]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D3%98%D0%BC%D1%96%D1%80%D3%99%D0%BB%D1%96%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D2%AE%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BC%D0%BF%D1%96%D1%80%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;779&quot; | 779
| [[Ғазиза Ахметқызы Жұбанова]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%92%D0%B0%D0%B7%D0%B8%D0%B7%D0%B0_%D0%90%D1%85%D0%BC%D0%B5%D1%82%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%B1%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;780&quot; | 780
| [[Қостанай облысы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D0%B9_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;781&quot; | 781
| [[Маусым]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BC 10]
|-
| data-sort-value=&quot;782&quot; | 782
| [[Хильдисриден]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%B8%D0%BB%D1%8C%D0%B4%D0%B8%D1%81%D1%80%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD 10]
|-
| data-sort-value=&quot;783&quot; | 783
| [[Маңғытай]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%B0%D2%A3%D2%93%D1%8B%D1%82%D0%B0%D0%B9 10]
|-
| data-sort-value=&quot;784&quot; | 784
| [[Тарих]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D0%B0%D1%80%D0%B8%D1%85 10]
|-
| data-sort-value=&quot;785&quot; | 785
| [[Намыс (футбол клубы)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9D%D0%B0%D0%BC%D1%8B%D1%81_%28%D1%84%D1%83%D1%82%D0%B1%D0%BE%D0%BB_%D0%BA%D0%BB%D1%83%D0%B1%D1%8B%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;786&quot; | 786
| [[Хорватия]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A5%D0%BE%D1%80%D0%B2%D0%B0%D1%82%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value=&quot;787&quot; | 787
| [[Аусыл]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%81%D1%8B%D0%BB 10]
|-
| data-sort-value=&quot;788&quot; | 788
| [[Қонаев (қала)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B5%D0%B2_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;789&quot; | 789
| [[Кербұлақ ауданы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B5%D1%80%D0%B1%D2%B1%D0%BB%D0%B0%D2%9B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;790&quot; | 790
| [[Лупа]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9B%D1%83%D0%BF%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;791&quot; | 791
| [[Операциялық жүйелер]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D0%B6%D2%AF%D0%B9%D0%B5%D0%BB%D0%B5%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;792&quot; | 792
| [[Айбек Қалиев]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D0%B1%D0%B5%D0%BA_%D2%9A%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D0%B5%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;793&quot; | 793
| [[Өтте тас байлану]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D1%82%D1%82%D0%B5_%D1%82%D0%B0%D1%81_%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D0%BB%D0%B0%D0%BD%D1%83 10]
|-
| data-sort-value=&quot;794&quot; | 794
| [[Қазақ әдебиеті]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D3%99%D0%B4%D0%B5%D0%B1%D0%B8%D0%B5%D1%82%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;795&quot; | 795
| [[Араб тілі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%80%D0%B0%D0%B1_%D1%82%D1%96%D0%BB%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;796&quot; | 796
| [[Өзбекстан қалаларының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%A8%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;797&quot; | 797
| [[Шахмұрат Мүтәліп]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A8%D0%B0%D1%85%D0%BC%D2%B1%D1%80%D0%B0%D1%82_%D0%9C%D2%AF%D1%82%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BF 10]
|-
| data-sort-value=&quot;798&quot; | 798
| [[Тұсаукесер]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%B1%D1%81%D0%B0%D1%83%D0%BA%D0%B5%D1%81%D0%B5%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;799&quot; | 799
| [[Желтоқсан көтерілісіне қатысқандар тізімі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B5%D0%BB%D1%82%D0%BE%D2%9B%D1%81%D0%B0%D0%BD_%D0%BA%D3%A9%D1%82%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BB%D1%96%D1%81%D1%96%D0%BD%D0%B5_%D2%9B%D0%B0%D1%82%D1%8B%D1%81%D2%9B%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B0%D1%80_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;800&quot; | 800
| [[Айша бибі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9%D1%88%D0%B0_%D0%B1%D0%B8%D0%B1%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;801&quot; | 801
| [[Жамбыл облысы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BC%D0%B1%D1%8B%D0%BB_%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D1%8B%D1%81%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;802&quot; | 802
| [[Балқаш (қала)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D0%B0%D0%BB%D2%9B%D0%B0%D1%88_%28%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;803&quot; | 803
| [[Төлеңгіттер]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D3%A9%D0%BB%D0%B5%D2%A3%D0%B3%D1%96%D1%82%D1%82%D0%B5%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;804&quot; | 804
| [[Прага]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D1%80%D0%B0%D0%B3%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;805&quot; | 805
| [[YouTube]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=YouTube 10]
|-
| data-sort-value=&quot;806&quot; | 806
| [[Рәтбай Мырзақұлов]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A0%D3%99%D1%82%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%9C%D1%8B%D1%80%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;807&quot; | 807
| [[Есімше]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%95%D1%81%D1%96%D0%BC%D1%88%D0%B5 10]
|-
| data-sort-value=&quot;808&quot; | 808
| [[Сарайшық]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%B9%D1%88%D1%8B%D2%9B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;809&quot; | 809
| [[Бөкей ордасы ауданы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D3%A9%D0%BA%D0%B5%D0%B9_%D0%BE%D1%80%D0%B4%D0%B0%D1%81%D1%8B_%D0%B0%D1%83%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;810&quot; | 810
| [[Бүйі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%91%D2%AF%D0%B9%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;811&quot; | 811
| [[Ай (серік)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D0%B9_%28%D1%81%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BA%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;812&quot; | 812
| [[Құйрық-бауыр (салт)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D2%B1%D0%B9%D1%80%D1%8B%D2%9B-%D0%B1%D0%B0%D1%83%D1%8B%D1%80_%28%D1%81%D0%B0%D0%BB%D1%82%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;813&quot; | 813
| [[Ақмарал Шәріпбайқызы Әлназарова]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%9B%D0%BC%D0%B0%D1%80%D0%B0%D0%BB_%D0%A8%D3%99%D1%80%D1%96%D0%BF%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D3%98%D0%BB%D0%BD%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0 10]
|-
| data-sort-value=&quot;814&quot; | 814
| [[Тың игеру]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D2%A3_%D0%B8%D0%B3%D0%B5%D1%80%D1%83 10]
|-
| data-sort-value=&quot;815&quot; | 815
| [[Қазақ Автономиялы Кеңестік Социалистік Республикасы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B_%D0%90%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D0%BB%D1%8B_%D0%9A%D0%B5%D2%A3%D0%B5%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A1%D0%BE%D1%86%D0%B8%D0%B0%D0%BB%D0%B8%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;816&quot; | 816
| [[Эйнштейн жұмбағы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%AD%D0%B9%D0%BD%D1%88%D1%82%D0%B5%D0%B9%D0%BD_%D0%B6%D2%B1%D0%BC%D0%B1%D0%B0%D2%93%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;817&quot; | 817
| [[Волейбол]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%BE%D0%BB%D0%B5%D0%B9%D0%B1%D0%BE%D0%BB 10]
|-
| data-sort-value=&quot;818&quot; | 818
| [[Валадареш (Монсан)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%92%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%B4%D0%B0%D1%80%D0%B5%D1%88_%28%D0%9C%D0%BE%D0%BD%D1%81%D0%B0%D0%BD%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;819&quot; | 819
| [[Ағаш түрлері]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D2%93%D0%B0%D1%88_%D1%82%D2%AF%D1%80%D0%BB%D0%B5%D1%80%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;820&quot; | 820
| [[Қазақстан қазақтарының ер есімдерінің тізімі (5001-10000)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D2%9B%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%82%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D0%B5%D1%80_%D0%B5%D1%81%D1%96%D0%BC%D0%B4%D0%B5%D1%80%D1%96%D0%BD%D1%96%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96_%285001-10000%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;821&quot; | 821
| [[Асқар Серқұлұлы Жұмаділдаев]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%81%D2%9B%D0%B0%D1%80_%D0%A1%D0%B5%D1%80%D2%9B%D2%B1%D0%BB%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%96%D2%B1%D0%BC%D0%B0%D0%B4%D1%96%D0%BB%D0%B4%D0%B0%D0%B5%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;822&quot; | 822
| [[Ауыл шаруашылығы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%90%D1%83%D1%8B%D0%BB_%D1%88%D0%B0%D1%80%D1%83%D0%B0%D1%88%D1%8B%D0%BB%D1%8B%D2%93%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;823&quot; | 823
| [[Саяси партия]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D1%8F%D1%81%D0%B8_%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D1%8F 10]
|-
| data-sort-value=&quot;824&quot; | 824
| [[Түркістан автономиясы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D2%AF%D1%80%D0%BA%D1%96%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B0%D0%B2%D1%82%D0%BE%D0%BD%D0%BE%D0%BC%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;825&quot; | 825
| [[Публицистикалық стиль]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9F%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D1%86%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BB%D1%8B%D2%9B_%D1%81%D1%82%D0%B8%D0%BB%D1%8C 10]
|-
| data-sort-value=&quot;826&quot; | 826
| [[Көрімдік]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D1%80%D1%96%D0%BC%D0%B4%D1%96%D0%BA 10]
|-
| data-sort-value=&quot;827&quot; | 827
| [[Синтаксис]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B8%D0%BD%D1%82%D0%B0%D0%BA%D1%81%D0%B8%D1%81 10]
|-
| data-sort-value=&quot;828&quot; | 828
| [[Қазақстан жазушылар одағы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%B7%D0%B0%D2%9B%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B6%D0%B0%D0%B7%D1%83%D1%88%D1%8B%D0%BB%D0%B0%D1%80_%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D2%93%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;829&quot; | 829
| [[Қаратау қорығы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%82%D0%B0%D1%83_%D2%9B%D0%BE%D1%80%D1%8B%D2%93%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;830&quot; | 830
| [[Әлмерек абыз]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D3%98%D0%BB%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B5%D0%BA_%D0%B0%D0%B1%D1%8B%D0%B7 10]
|-
| data-sort-value=&quot;831&quot; | 831
| [[Көнерген сөздер]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D3%A9%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%BD_%D1%81%D3%A9%D0%B7%D0%B4%D0%B5%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;832&quot; | 832
| [[Тынышбай Жаңабайұлы Рахимов]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A2%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D1%88%D0%B1%D0%B0%D0%B9_%D0%96%D0%B0%D2%A3%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D0%B9%D2%B1%D0%BB%D1%8B_%D0%A0%D0%B0%D1%85%D0%B8%D0%BC%D0%BE%D0%B2 10]
|-
| data-sort-value=&quot;833&quot; | 833
| [[Жапония жанартауларының тізімі]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%96%D0%B0%D0%BF%D0%BE%D0%BD%D0%B8%D1%8F_%D0%B6%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0%D1%83%D0%BB%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%BD%D1%8B%D2%A3_%D1%82%D1%96%D0%B7%D1%96%D0%BC%D1%96 10]
|-
| data-sort-value=&quot;834&quot; | 834
| [[Дәрия Әбдімәлікқызы Жүсіп]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%94%D3%99%D1%80%D0%B8%D1%8F_%D3%98%D0%B1%D0%B4%D1%96%D0%BC%D3%99%D0%BB%D1%96%D0%BA%D2%9B%D1%8B%D0%B7%D1%8B_%D0%96%D2%AF%D1%81%D1%96%D0%BF 10]
|-
| data-sort-value=&quot;835&quot; | 835
| [[Оңтүстік Африка Республикасы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9E%D2%A3%D1%82%D2%AF%D1%81%D1%82%D1%96%D0%BA_%D0%90%D1%84%D1%80%D0%B8%D0%BA%D0%B0_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D1%81%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;836&quot; | 836
| [[Моңғол империясы]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9C%D0%BE%D2%A3%D2%93%D0%BE%D0%BB_%D0%B8%D0%BC%D0%BF%D0%B5%D1%80%D0%B8%D1%8F%D1%81%D1%8B 10]
|-
| data-sort-value=&quot;837&quot; | 837
| [[Қан мен тер]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D2%9A%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B5%D0%BD_%D1%82%D0%B5%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;838&quot; | 838
| [[Кинберг (Золотурн)]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%9A%D0%B8%D0%BD%D0%B1%D0%B5%D1%80%D0%B3_%28%D0%97%D0%BE%D0%BB%D0%BE%D1%82%D1%83%D1%80%D0%BD%29 10]
|-
| data-sort-value=&quot;839&quot; | 839
| [[:Санат:Аяқталмаған мақалалар|Санат:Аяқталмаған мақалалар]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=%D0%A1%D0%B0%D0%BD%D0%B0%D1%82%3A%D0%90%D1%8F%D2%9B%D1%82%D0%B0%D0%BB%D0%BC%D0%B0%D2%93%D0%B0%D0%BD_%D0%BC%D0%B0%D2%9B%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D0%BB%D0%B0%D1%80 10]
|-
| data-sort-value=&quot;840&quot; | 840
| [[25 қараша]]
| data-sort-value=&quot;10&quot; | [https://pageviews.wmcloud.org/?project=kk.wikipedia.org&amp;platform=all-access&amp;agent=user&amp;redirects=0&amp;range=latest-90&amp;pages=25_%D2%9B%D0%B0%D1%80%D0%B0%D1%88%D0%B0 10]
|}
&lt;!-- BOT:END --&gt;


{{Wikistats}}</text>
      <sha1>n4mayrig8ipin8144dac0j8idag0tis</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Әділет (партия)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>780934</id>
    <revision>
      <id>3619651</id>
      <parentid>3619377</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:42:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Casserium</username>
        <id>68287</id>
      </contributor>
      <origin>3619651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14149" sha1="neylvv4lol3q4xa02upowp53s8kme5f" xml:space="preserve">{{Партия
| партия атауы   = Әділет 
| шынайы атауы   = «Әділет» саяси партиясы
| логотипі       =Ädilet (political party) logo.svg 
| сурет атауы    = 
| партия түсі    = purple
| басшысы        = [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай|Айбек Дәдебай]]
| негіздеуші     = [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай|Айбек Дәдебай]]&lt;br&gt;[[Рауан Кенжеханұлы]]
| құрылуы        = [[7 мамыр]] [[2026 жыл|2026]] &lt;small&gt;(құрылтай съезі)&lt;/small&gt;&lt;br&gt; [[1 маусым]] [[2026 жыл|2026]] &lt;small&gt;(ресми тіркелуі)&lt;/small&gt;
| таратылуы      = 
| штаб-пәтері    = {{байрақ|Астана}}, [[Дінмұхамед Қонаев көшесі (Астана)|Дінмұхамед Қонаев көшесі]], 12/1
| идеологиясы    = {{ublist
 |«[[Әділетті Қазақстан]]» идеясы
 |[[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Тоқаев]] реформаларын қолдау
}}
| интернационалы    = 
| одақтастар        = 
| мүшелер саны   = 
| жастар ұйымы      =
| Төменгі палатадағы орындар           = 
| Төменгі палатадағы орындар_параметр  = 
| Жоғарғы палатадағы орындар          = 
| Жоғарғы палатадағы орындар_параметр  = 
| ұраны             = «Күшіміз — бірлікте, негізіміз — әділетте»
| әнұраны           = 
| партиялық мөр     = 
| тұлғалар          = 
| ресми сайты       = [https://adilet-partiyasy.kz/kz adilet-partiyasy.kz]
}}

'''«Әділет» партиясы''' (ресми атауы — '''«Әділет» саяси партиясы» қоғамдық бірлестігі''')&lt;ref name=&quot;atm&quot;&gt;[https://inbusiness.kz/kz/last/dilet-partiyasy-ryltay-sezin-stti-tkizdi-398490 &quot;Әділет&quot; партиясы құрылтай съезін сәтті өткізді]&lt;/ref&gt; — [[Қазақстан]]дағы ресми тіркелген президентшіл [[Қазақстандағы саяси партиялар|саяси партия]]. Партия өзін «прогрессивті реформалардың жақтаушысы, Әділетті Қазақстанды құру, заң үстемдігін нығайту және шешім қабылдау процесіне азаматтардың кеңінен қатысуын қамтамасыз етуді қолдаушы» ретінде танытады.&lt;ref name=&quot;atm&quot; /&gt; Партияны президент әкімшілігінің бұрынғы басшысы [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай|Айбек Дәдебай]] басқарады.

Жаңа партия құру бастамасы ресми түрде 2026 жылғы 15 сәуірде жарияланды. 7 мамырда партияның құрылтай съезі ұйымдастырылып, 1 маусымда партия мемлекеттік тіркеуден өтті. 14 маусымда елдегі ең ірі саяси күш [[Аманат (партия)|«Аманат»]] партиясын өз қатарына қосты.

== Тарихы ==
2026 жылғы 15 сәуір күні 15 шақты адамнан тұратын бастамашыл топ жаңа «Әділет» саяси партиясын құру ниеті туралы ресми мәлімдеме жасады.&lt;ref&gt;[https://kaz.zakon.kz/kogam-tynysy/6079736-azastanda-zhaa-sayasi-partiya-ryluy-mmkn.html Қазақстанда жаңа саяси партия құрылуы мүмкін]&lt;/ref&gt; Жаңа партия құру туралы мәлімдемеге қол қойғандар қатарында Гүлзира Атабаева, Ренат Бектұров, Қарлығаш Жаманқұлова, Динара Зәкиева, Рауан Кенжеханұлы, Лаура Қарабасова, Андрей Лаврентьев, Нұрбек Матжани, Марат Шибұтов, Ләззат Шыңғысбаева және басқалары болды.&lt;ref&gt;[https://informburo.kz/kaz/newskaz/bastamasyl-top-zana-adilet-saiasi-partiiasy-qurylatynyn-malimdedi Бастамашыл топ жаңа &quot;Әділет&quot; саяси партиясы құрылатынын мәлімдеді]&lt;/ref&gt; Келесі күні «Әділет» партиясының ұйымдастыру комитеті Әділет министрлігінен саяси партия құру ниеті туралы хабарламаның қабылданғанын растайтын құжат алғанын хабарлады.&lt;ref&gt;[https://mail.kz/kz/news/kz-news/edilet-partiyasyn-kuru-bastamasy-resmi-turde-tirkeldi «Әділет» партиясын құру бастамасы ресми түрде тіркелді]&lt;/ref&gt;

7 мамыр күні [[Астана]]да «Әділет» партиясының құрылтай съезі өтіп, [[Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігі|президент әкімшілігінің]] бұрынғы басшысы [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай|Айбек Дәдебай]] партияның төрағасы болып сайланды. Съезге әр өңірден барлығы 931 делегат қатысты.&lt;ref name=&quot;turk&quot;&gt;[https://turkystan.kz/article/281059-quryltai-sieezinde-adilet-partiiasynyn-zargysy-bekitildi Құрылтай съезінде «Әділет» партиясының жарғысы бекітілді]&lt;/ref&gt; Партия саяси кеңесінің құрамына 40 адам енді: Айбек Дәдебайдан басқа «Қазақтелеком» АҚ басшысы [[Бағдат Батырбекұлы Мусин|Бағдат Мусин]], Бала құқықтары жөніндегі уәкіл [[Динара Болатқызы Зәкиева|Динара Зәкиева]], кәсіпкер Андрей Лаврентьев, «Әділ сөз» халықаралық қорының жетекшісі Қарлығаш Жаманқұлова, президент [[Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев|Тоқаевтың]] жиені Дана Медеуова, саясаттанушы Марат Шибұтов, қоғам қайраткері [[Рауан Кенжеханұлы]], Астана қаржы орталығының басқарушысы Ренат Бектұров, өзге де қоғам қайраткерлері мен кәсіпкерлер болды.&lt;ref&gt;[https://juzmedia.kz/news/5107-aibek-d-debai-dilet-partiiasynyn-toragasy-bolyp-sailandy/ Айбек Дәдебай «Әділет» партиясының төрағасы болып сайланды]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://www.azattyqasia.org/a/vne-alfavita-plemyannitsa-tokaeva-i-eks-glava-ego-administratsii-voshli-v-politsovet-novoy-partii/33752671.html Вне алфавита. Племянница Токаева и экс-глава его администрации вошли в политсовет новой партии]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bes&quot;&gt;[https://bes.media/news/v-politsovet-partii-adlet-voshli-bagdat-musin-dinara-zakieva-i-andrey-lavrentev-470479/ В политсовет партии &quot;Әділет&quot; вошли Багдат Мусин, Динара Закиева и Андрей Лаврентьев]&lt;/ref&gt; Одан бөлек 
13 адамнан тұратын саяси кеңес бюросы сайланды.&lt;ref name=&quot;prokadry&quot;&gt;[https://prokadry.kz/adilet_buro/ Кто вошел в состав Бюро политического совета партии «Әділет»]&lt;/ref&gt;

1 маусым күні партияны Әділет министрлігі мемлекеттік тіркеуден өткізді.&lt;ref&gt;[https://kaz.nur.kz/politics/kazakhstan/2382878-qazaqstanda-zhanga-partiia-resmi-turde-tirkeldi-video/ Қазақстанда жаңа партия ресми түрде тіркелді (видео)]&lt;/ref&gt;

Елде билік ететін [[Аманат (партия)|«Аманат»]] партиясы 12 маусымда өткен XXVI съезінде «Әділет» партиясымен бірігу туралы шешім қабылдады.&lt;ref&gt;[https://kz.kursiv.media/kk/2026-06-12/amanat-pen-aedilet-partiyasy-birikti/ Amanat пен «Әділет» партиясы бірікті]&lt;/ref&gt; 14 маусымда өткен «Әділет» партиясының ІІ съезінде бұл шешім мақұлданды.&lt;ref&gt;[https://ult.kz/kz/post/adildik-ideiasy-qogamda-bargan-saiyn-ken-qoldau-tauyp-keledi-adilet-partiiasynyn-toragasy «Әділдік идеясы қоғамда барған сайын кең қолдау тауып келеді» – «Әділет» партиясының төрағасы]&lt;/ref&gt;

== Басшылығы ==
Партияның басқару органдарына съезд, съездер аралығында жұмыс істейтін саяси кеңес, саяси кеңес отырыстары аралығында жұмыс істейтін саяси кеңестің бюросы жатады.

=== Партия төрағасы ===
Партия төрағасы — партиядағы жоғары басшылық етуші тұлға, бұл лауазымды 2026 жылдан бастап [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай|Айбек Дәдебай]] атқарады.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! № !! Суреті !! Аты-жөні !! colspan=&quot;2&quot; | Басқарған уақыты
|-
| 1 || [[Сурет:Aibek Dadebay (2024-10-09) (cropped).png|99px]] || [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай|Айбек Дәдебай]] || 7 мамыр 2026 || —
|}

=== Партия саяси кеңесінің бюросы ===
2026 жылы сайланған партия саяси кеңесі бюросының құрамына 13 адам кіреді:&lt;ref name=&quot;prokadry&quot; /&gt;

{| class=wikitable style=text-align:center
! № !! Суреті !! Аты-жөні&lt;br&gt;&lt;small&gt;(Туған жылы)&lt;/small&gt; !! Лауазымы
|-
| 1 || || Гүлзира Атабаева&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1994 туған)&lt;/small&gt; || «Umay» әлеуметтік жобалар қорының атқарушы директоры
|-
| 2 || || Ренат Бектұров&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1984 туған)&lt;/small&gt; || «Астана» халықаралық қаржы орталығының басқарушысы
|-
| 3 || || Белла Газдиева&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1983 туған)&lt;/small&gt; || филология ғылымдарының кандидаты
|-
| 4 || [[Сурет:Aibek Dadebay (2024-10-09) (cropped).png|99px]] || [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай|Айбек Дәдебай]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1980 туған)&lt;/small&gt; || «Әділет» партиясының төрағасы
|-
| 5 || || Қарлығаш Жаманқұлова&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1976 туған)&lt;/small&gt; || «Әділ сөз» халықаралық қорының жетекшісі
|-
| 6 || || [[Динара Болатқызы Зәкиева|Динара Зәкиева]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1982 туған)&lt;/small&gt; || Бала құқықтары жөніндегі уәкіл
|-
| 7 || [[Сурет:Rauan Kenzhekhan.jpg|99px]] || [[Рауан Кенжеханұлы]]&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1979 туған)&lt;/small&gt; || «Қазақ тілі» халықаралық қорының президенті, «Bilim Media Group» негізін қалаушы
|-
| 8 || || Замира Кузиева&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1996 туған)&lt;/small&gt; || «Единый консолидирующий центр» ЖШС басқарушы директоры, «Казкрахмал» ЖШС директоры
|-
| 9 || [[Сурет:Andrey Lavrentyev.jpg|99px]] || Андрей Лаврентьев&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1979 туған)&lt;/small&gt; || [[Қармет|«Qarmet»]] АҚ және «Allur» компаниялар тобы директорлар кеңесінің төрағасы
|-
| 10 || || Мұхамедқали Тауан || «UNI-Q Group» медиахолдингінің бас директоры
|-
| 11 || || Ирина Тен&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1992 туған)&lt;/small&gt; || «Ресурс KST» ЖШС директоры, [[Qazaqstan (телеарна)|«Qazaqstan»]] ұлттық телеарнасының тележүргізушісі
|-
| 12 || || Марат Шибұтов&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1977 туған)&lt;/small&gt; || «Халықаралық социология және саясат институты» қоғамдық қоры директорының орынбасары
|-
| 13 || || Ләззат Шыңғысбаева&lt;br&gt;&lt;small&gt;(1977 туған)&lt;/small&gt; || «Қазақстан халқына» қоғамдық қорының басқарма төрағасы
|}

== Съездер ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Съезі !! Күні !! Өткен орны
|-
|«Әділет» партиясының I құрылтай съезі:
|7 мамыр 2026 жыл. [[Айбек Арқабайұлы Дәдебай|Айбек Дәдебай]] бірауыздан партияның төрағасы болып сайланды. Партия саяси кеңесінің құрамы бекітілді.
|[[Астана]]
|-
|«Әділет» партиясының II съезі:
|14 маусым 2026 жыл. Партияға елде билік еткен [[Аманат (партия)|«Аманат»]] партиясы (800 мың мүше) қосылды. Партияның өңірлік филиалдарын барлық өңірде құру туралы шешім қабылданды.
|[[Астана]]
|}

== Сайлаулар ==

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақстан саяси партиялары]]</text>
      <sha1>neylvv4lol3q4xa02upowp53s8kme5f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Джимми Киммел</title>
    <ns>0</ns>
    <id>781473</id>
    <revision>
      <id>3619613</id>
      <parentid>3606725</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T00:32:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619613</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13847" sha1="6p37h0lod77cx9dyehyoqkjjcvsgi0r" xml:space="preserve">{{Кинематограф
|есімі               = Джимми Киммел
|шынайы есімі        = {{lang-en|Jimmy Kimmel}}
|сурет               = Jimmy Kimmel June 2022.jpg
|сурет ені           = 
|сурет атауы         = Киммел 2022 жылы
|туған кездегі есімі = Джеймс Кристиан Киммел
|туған күні          = 13.11.1967
|туған жері          = {{туғанжері|Бруклин|Бруклинде}}, [[Нью-Йорк]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
|қайтыс болған күні  = 
|қайтыс болған жері  = 
|білімі              = 
|мамандығы           = {{тележүргізуші|АҚШ|XX ғасыр|XXI ғасыр}}, [[комик]], {{сценарийші|АҚШ|XX ғасыр|XXI ғасыр}}, {{телепродюсер|США|XX века|XXI века}}, {{актер|АҚШ телевидение|XX ғасыр|XXI ғасыр}}
|азаматтығы          = {{Ту|АҚШ}} [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]&lt;br&gt;{{Ту|Италия}} [[Италия]]
|белсенді жылдары    = 1989 — {{қ.у.}}
|бағыты              = 
|киностудия          = 
|жұбайы              = 
|серігі              = &lt;!-- үйленбеген, бірақ бірге жүрсе --&gt;
|ата-анасы           = 
|туыстары            = 
|отбасы              = &lt;!-- отбасының, не әулетінің мақаласы болса --&gt;
|марапаттары         = «[[Эмми]]» (1999, 2019, 2020, 2024)&lt;br&gt;[[АҚШ сценаристер гильдиясының сыйлығы]] (2012, 2016)
|imdb_id             = 0453994
|қолтаңбасы          =
|сайты               = [http://jimmykimmel.net jimmykimmel.net]
|ортаққор            = 
}}
'''Джеймс Кристиан''' ('''Джимми''') '''Киммел''' ({{Lang-en|James Christian (Jimmy) Kimmel}}; 13 қараша 1967, [[Бруклин]], [[Нью-Йорк]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) — [[Америкалықтар|америкалық]] [[тележүргізуші]], [[комик]], [[сценарийші]], [[продюсер]] және [[Актёр|актер]].

== Өмірбаяны ==
Нью-Йорктің [[Бруклин]] ауданында [[Католицизм|католик]] отбасында дүниеге келген,&lt;ref&gt;{{cite episode|title=Interview with Chris Rock|series=Jimmy Kimmel Live|network=ABC|airdate=2010-06-24}}&lt;/ref&gt; бірақ 9 жасынан бастап ата-анасымен бірге [[Невада]]да тұрған.&lt;ref name=&quot;people&quot;&gt;{{cite web|last=Lipton|first=Michael A.|url=http://www.people.com/people/archive/article/0,,20139546,00.html|title=Kimmel Vision - Jimmy Kimmel Live, Jimmy Kimmel|publisher=People.com|date=2003-03-17|access-date=|archive-url=|archive-date=|lang=en|accessdate=2010-07-19|archivedate=2012-04-14|archiveurl=https://www.webcitation.org/66uwlEQ64?url=http://www.people.com/people/archive/article/0,,20139546,00.html}}&lt;/ref&gt; Мектепте оқып жүрген кезінен-ақ өзін жүргізуші ретінде байқап көре бастады. Университетте оқып жүргенде студенттік телеарнада жұмыс істеді. 1989 жылдан бастап кәсіби телевизиялық мансабын бастады. Көптеген танымал телешоуларға қатысты. Негізінен комедиялық жанрдағы бірнеше фильмге түсті. 2003 жылдан бері «[[Джимми Киммел тікелей эфирде]]&lt;nowiki/&gt;» атты төл шоуын жүргізеді.

2016 жылдың желтоқсанында Джимми Киммелді [[Кинематографиялық Өнер және Ғылым Академиясы|Кинематографиялық өнер және ғылым академиясы]] АҚШ-тағы спортқа қатысы жоқ ең маңызды телевизиялық іс-шараның&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/race/oscars-jimmy-kimmel-pick-a-sign-abc-flexing-muscles-wake-new-academy-deal-952254|title=Oscars: Jimmy Kimmel Pick a Sign of ABC Flexing Its Muscles in Wake of New Academy Deal|first=Scott.|last=Feinberg|date=2016-12-05|work=hollywoodreporter.com|publisher=[[The Hollywood Reporter]]|access-date=2016-12-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20161205233651/http://www.hollywoodreporter.com/race/oscars-jimmy-kimmel-pick-a-sign-abc-flexing-muscles-wake-new-academy-deal-952254|archive-date=2016-12-05|lang=en}}&lt;/ref&gt; — [[Оскар (2017)|89-шы]] [[Оскар сыйлығы|«Оскар» киносыйлығы]]н тапсыру салтанатының жүргізушісі ретінде таңдағаны белгілі болды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://kommersant.ru/doc/3162658|title=Церемонию вручения премии «Оскар» в 2017 году будет вести Джимми Киммел|date=2016-12-05|work=Kommersant.Ru|publisher=[[Коммерсантъ (издательский дом)|«Коммерсантъ»]], АО|access-date=|archive-url=|archive-date=|accessdate=2016-12-05|archivedate=2016-12-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161205233528/http://kommersant.ru/doc/3162658}}&lt;/ref&gt;

2018 жылдың 4 наурызында Джимми Киммел мерейтойлық — [[Оскар (2018)|90-шы]] — «Оскар» киносыйлығын тапсыру салтанатының жүргізушісі ретінде оралды. Салтанатты рәсім кезінде ол [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]] президенті [[Дональд Трамп]]қа, вице-президент [[Майк Пенс]]ке және [[Fox News]] телеарнасының көрермендеріне қатысты теріс пікір білдірді.&lt;ref&gt;[http://www.foxnews.com/entertainment/2018/03/04/oscars-host-jimmy-kimmel-makes-anti-gop-jabs-after-first-professing-positivity.html Oscars host Jimmy Kimmel makes anti-GOP jabs after first professing positivity] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180305063843/http://www.foxnews.com/entertainment/2018/03/04/oscars-host-jimmy-kimmel-makes-anti-gop-jabs-after-first-professing-positivity.html |date=2018-03-05 }}, [[Fox News]], 4 марта 2018 г.&lt;/ref&gt;

2025 жылдың 17 қыркүйегінде [[American Broadcasting Company|ABC]] телеарнасы Киммелдің Дональд Трамп [[Трампизм|жақтастары]]ның [[Чарли Кирктің өлтірілуі]]не білдірген реакциясы туралы жағымсыз сөздері [[Федералдық байланыс комиссиясы|Федералды байланыс комиссиясы]]ның төрағасы [[Брендан Карр]]дың сынына ұшырағаннан кейін «Джимми Киммел тікелей эфирде» шоуының трансляциясын белгісіз мерзімге тоқтатты.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/russian/articles/cp8w21608ejo|title=Американская телекомпания сняла с эфира шоу Джимми Киммела за его слова об убийстве Чарли Кирка и «банде» сторонников Трампа|lang=ru|website=BBC News Русская служба|date=2025-09-18|access-date=|accessdate=2025-09-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=ABC Pulls Jimmy Kimmel Off Air for Charlie Kirk Comments After F.C.C. Pressure|url=https://www.nytimes.com/2025/09/17/business/media/abc-jimmy-kimmel.html|date=2025-09-17|access-date=2025-09-21|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2025/tv/news/nexstar-jimmy-kimmel-abc-charlie-kirk-1236522584/|title=ABC Pulls ‘Jimmy Kimmel Live!’ Indefinitely After Host’s Charlie Kirk Comments|lang=en-US|first=Brian|last=Steinberg|website=Variety|date=2025-09-17|access-date=|accessdate=2025-09-21}}&lt;/ref&gt;

2025 жылдың 22 қыркүйегінде шоудың эфирге оралуы туралы жарияланды.&lt;ref name=&quot;Hibberd &amp; Weperin 2025&quot;&gt;{{cite magazine|last1=Hibberd|first1=James|last2=Weperin|first2=Alex|date=2025-09-23|title=Jimmy Kimmel to Return to ABC on Tuesday After Show's Controversial Suspension|url=https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/jimmy-kimmel-live-return-abc-1236374942/|url-status=live|archive-url=https://archive.today/20250922212342/https://www.hollywoodreporter.com/tv/tv-news/jimmy-kimmel-live-return-abc-1236374942/|archive-date=2025-09-22|access-date=|magazine=[[The Hollywood Reporter]]|accessdate=2025-09-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|last=Patten|first=Dominic|date=2025-09-22|title=Jimmy Kimmel's Return Talks With Disney Brass Went Down To Wire Monday: 'Jimmy Will Say What Jimmy Wants To Say'|url=https://deadline.com/2025/09/kimmel-disney-talks-analysis-1236552863/|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=|website=Deadline Hollywood|accessdate=2025-09-23|archivedate=2025-09-22|archiveurl=https://archive.today/20250922224534/https://deadline.com/2025/09/kimmel-disney-talks-analysis-1236552863/}}&lt;/ref&gt;

== Жеке өмір ==
1988 жылдың 25 маусымынан 2003 жылдың 16 маусымына дейін Джимми Джина Киммелге үйленген болды. Бұрынғы ерлі-зайыптылардың екі баласы бар: қызы Кэти Киммел (1991 ж.т.) және ұлы Кевин Киммел (1993 ж.т.).&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.imdb.com/|title=IMDb - Movies, TV and Celebrities|publisher=IMDb|access-date=2017-06-05|lang=en|archive-date=2014-06-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20140621183548/http://www.imdb.com/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2002 жылдан 2009 жылдың наурызына дейін [[Сара Сильверман]]мен кездесті.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://people.com/celebrity/sarah-silverman-and-jimmy-kimmel-call-it-quits-again/|title=Sarah Silverman and Jimmy Kimmel Call It Quits — Again {{!}} PEOPLE.com&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;|access-date=|archive-date=|archive-url=|url-status=live|accessdate=2020-06-24|archivedate=2016-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160826110614/http://www.people.com/people/article/0,,20263895,00.html|lang=en}}&lt;/ref&gt;

2013 жылдың 13 шілдесінен бастап Джимми Молли Макнерниге үйленген, онымен үйлену тойына дейін 4 жыл кездескен. Ерлі-зайыптылардың екі баласы бар: қызы Джейн Киммел (туған күні: 10 шілде 2014)&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://people.com/parents/jimmy-kimmel-molly-mcnearney-welcome-daughter-jane/|title=Jimmy Kimmel Welcomes Daughter Jane|website=PEOPLE.com|access-date=|archive-date=|archive-url=|url-status=live|accessdate=2020-10-24|archivedate=2016-05-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160530032216/http://celebritybabies.people.com/2014/07/10/jimmy-kimmel-molly-mcnearney-welcome-daughter-jane/}}&lt;/ref&gt; және ұлы Уильям Джон «Билли» Киммел (туған күні: 21 сәуір 2017).&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=en|url=https://www.nbcphiladelphia.com/news/national-international/jimmy-kimmel-newborn-son-heart-surgery/2046592/|title=Jimmy Kimmel Tearfully Recounts Newborn Son's Heart Surgery, ‘a Very Terrifying Thing'|website=NBC10 Philadelphia|access-date=|accessdate=2020-10-24}}&lt;/ref&gt;

[[Нарколепсия]]мен ауырады.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2002/11/03/magazine/in-the-land-of-the-insomniac-the-narcoleptic-wants-to-be-king.html|title=In The Land Of The Insomniac The Narcoleptic Wants To Be King|author=Carter, Bill|publisher=New York Times|date=2003-11-03|access-date=|archive-date=2010-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20100114053137/http://www.nytimes.com/2002/11/03/magazine/in-the-land-of-the-insomniac-the-narcoleptic-wants-to-be-king.html|accessdate=2009-12-11}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Бруклинде дүниеге келгендер]]
[[Санат:Әліпби бойынша тележүргізушілер]]
[[Санат:XXI ғасырдың тележүргізушілері]]
[[Санат:XX ғасырдың комедианттары]]
[[Санат:XXI ғасырдың комедианттары]]
[[Санат:АҚШ комедианттары]]
[[Санат:АҚШ телевидение сценаристері]]
[[Санат:Әліпби бойынша телепродюсерлер]]
[[Санат:XXI ғасырдың телепродюсерлері]]
[[Санат:АҚШ телепродюсерлері]]
[[Санат:Әліпби бойынша актерлер]]
[[Санат:XX ғасырдың актерлері]]
[[Санат:XXI ғасырдың актерлері]]
[[Санат:АҚШ телевидение актерлері]]
[[Санат:АҚШ дыбыстау актерлері]]
[[Санат:«Дендізгі Эмми» сыйлығының лауреаттары]]
[[Санат:АҚШ сценаристер гильдиясы сыйлығының лауреаттары]]
[[Санат:«Прайм-тайм Эмми» сыйлығының лауреаттары]]
[[Санат:АҚШ киноактерлері]]
[[Санат:Лас-Вегастағы Невада университетінің түлектері]]</text>
      <sha1>6p37h0lod77cx9dyehyoqkjjcvsgi0r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дельта Гудрем</title>
    <ns>0</ns>
    <id>781611</id>
    <revision>
      <id>3619607</id>
      <parentid>3607579</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T22:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619607</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6771" sha1="l69wy9j2rild205bosqmih47a8gn9ly" xml:space="preserve">{{Музыкант|Мемлекет={{AUS}}|Сурет=20260510 Delta Goodrem NZ92259.jpg|Сурет ені=150px|Туған күні=9.11.1984|Толық аты=Дельта Ли Гудрем|Шынайы есімі={{lang-en|Delta Lea Goodrem}}|Мамандығы=[[фортепиано]] &lt;br&gt; [[гитара]]|Лейблы=[[Sony BMG]] &lt;br&gt; [[Columbia Records]] &lt;br&gt; [[Mercury Records]]|Сайты=[http://www.deltagoodrem.com/ deltagoodrem.com]|Белсенділік жылдары=2001 —|Дауыс түрі=[[сопрано]]|Жанры=[[поп-музыка|поп]], [[adult contemporary]], [[софт-рок]]|Марапаттары=Аустралия ордені|Commons=Delta Goodrem|Есімі=Дельта Гудрем}}

'''Дельта Гудрем''' ({{Lang-en|Delta Lea Goodrem}}, [[9 қараша]] [[1984 жыл|1984]], [[Сидней]], [[Жаңа Оңтүстік Уэльс]]) — аустралиялық әнші, актриса. 15 жасында [[Sony]] компаниясымен алғашқы келісімшартқа қол қойған Гудрем 2002 жылы Көршілер телесериалында Нина Таккер рөлін сомдап танымал болды.&lt;ref name=&quot;delta&quot;&gt;{{cite web
 |author        =
 |datepublished =
 |url           = http://www.deltagoodrem.com/biography/home.do
 |title         = Delta Lea Goodrem biography
 |publisher     =  deltagoodrem.com
 |accessdate    = 2010-01-29
 |archiveurl    = https://www.webcitation.org/66WkLunZl?url=http://www.deltagoodrem.com/biography/home.do
 |archivedate   = 2012-03-29
}}&lt;/ref&gt; Осыдан кейін табысты музыкалық мансабын бастады. Аустралия атынан [[Eurovision ән байқауы 2026]] Венада қатысып, қорытындысында 4-орын алды.

== Өмірбаяны ==
Дельта Гудремның алғашқы альбомы ''Innocent Eyes'' 2003 жылы жарық көрді. Альбомның едәуір бөлігі Кэти Денниспен бірлесіп жазылған. Миллионнан астам данамен сатылып, 29 апта бойы Австралия чартында көш бастады, Ұлыбританияда 2-орынға дейін көтерілді.&lt;ref name=&quot;charts&quot;&gt;{{cite web
 |author        =
 |datepublished =
 |url           = http://www.chartstats.com/artistinfo.php?id=417
 |title         = Delta Goodrem UK hits
 |publisher     =  chartstats.com
 |accessdate    = 2010-01-29
 |archiveurl    = https://www.webcitation.org/68GcBpZXL?url=http://www.chartstats.com/artistinfo.php?id=417
 |archivedate   = 2012-06-08
}}&lt;/ref&gt; Екінші альбом ''Mistaken Identity'' (2005) жұмысында Гудрем Гэри Барлоу және продюсер Гай Чемберс сияқты авторлармен бірге жұмыс істеді. Үшінші альбом ''Delta'' жазу барысында Брайан МакФадден, Стюарт Крайтон және Томми Ли Джеймспен жұмыс істеді.&lt;ref name=&quot;amg&quot;&gt;{{cite web
 |author        = Heather Phares
 |datepublished =
 |url           = http://www.allmusic.com/cg/amg.dll?p=amg&amp;sql=11:jvfoxqq0ldje
 |title         = Delta Goodrem
 |publisher     = [[All Music]]
 |accessdate    = 2010-01-29
 |archiveurl    = https://www.webcitation.org/66WkN6WwP?url=http://www.allmusic.com/artist/p562295
 |archivedate   = 2012-03-29
}}&lt;/ref&gt; 2008 жылға қарай оның әлем бойынша сатылған альбомдарының жалпы саны 5 миллионнан асты.&lt;ref name=&quot;delta&quot;/&gt;

Дельта Гудремға 2003 жылы [[Лимфогранулематоз|Ходжкин лимфомасы]] диагнозы қойылды. Емделу курсын сәтті аяқтағаннан кейін уақытының едәуір бөлігін қайырымдылық қызметке арнады. Атап айтқанда, онкологиялық ауруға шалдыққан жасөспірімдерге көмектесуге бағытталған арнайы қайырымдылық сайтты құруға белсенді қатысты.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/newsid_4530000/newsid_4537000/4537071.stm |title=news.bbc.co.uk Website launched for cancer teens |accessdate=2009-04-08 |archivedate=2020-08-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200830040547/http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/newsid_4530000/newsid_4537000/4537071.stm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== Жеке өмірі ===
Дельта Гудрем актер әрі әнші [[Ник Джонас]]пен қарым-қатынаста болған; Гудремнен 8 жас кіші.&lt;ref&gt;[http://www.celebuzz.com/2011-11-28/nick-jonas-delta-goodrem-take-hand-in-hand-stroll-around-sydney-photos/ Nick Jonas and Delta Goodrem Take Hand in Hand Stroll Around Sydney] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120101193701/http://www.celebuzz.com/2011-11-28/nick-jonas-delta-goodrem-take-hand-in-hand-stroll-around-sydney-photos/ |date=2012-01-01 }} — Celebuzz!{{ref|en}}&lt;/ref&gt; 2012 жылғы 20 ақпанда Celebuzz, The Telegraph, 9 News және Herald Sun олардың ажырасқанын растады.&lt;ref&gt;[http://www.celebuzz.com/2012-02-20/nick-jonas-splits-with-girlfriend-delta-goodrem Nick Jonas Splits with Girlfriend Delta Goodrem] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120224011306/http://www.celebuzz.com/2012-02-20/nick-jonas-splits-with-girlfriend-delta-goodrem |date=2012-02-24 }} — Celebuzz!{{ref|en}}&lt;/ref&gt; Қарым-қатынастарын өзара келісіммен аяқтаған. Қазіргі уақытта екеуі де мансаптарына көңіл бөліп, бөлек жолмен дамып келеді, бірақ достық қатынасты сақтап, бір-біріне болашақта сәттілік тілейді.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

== Сыртқы сілтемелер ==
{{сыртқы сілтемелер}}

[[Санат:Сиднейде туғандар]]
[[Санат:Аустралия әншілері]]
[[Санат:Аустралия актрисалары]]
[[Санат:XXI ғасыр актрисалары]]
[[Санат:Сопрано]]
[[Санат:Аустралия ордені мүшелері]]
[[Санат:MTV Video Music Awards жеңімпаздары]]
[[Санат:Sony Music Australia орындаушылары]]
[[Санат:Eurovision ән байқауындағы Аустралия өкілдері]]
[[Санат:Eurovision ән байқауы 2026 қатысушылары]]</text>
      <sha1>l69wy9j2rild205bosqmih47a8gn9ly</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дженнифер Коннелли</title>
    <ns>0</ns>
    <id>782117</id>
    <revision>
      <id>3619611</id>
      <parentid>3613713</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T00:14:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>105421</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>3619611</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="60784" sha1="hw52xzm9rwqh4g95pxws7suqfpcyk13" xml:space="preserve">{{Кинематограф
  |есімі               = Дженнифер Коннелли
  |шынайы есімі        = {{lang-en|Jennifer Connelly}}
  |сурет               = Jennifer Connelly 2012.jpg
  |сурет ені           = 220px
  |сурет атауы         = Коннелли 2012 жылы
  |туған кездегі есімі = Дженнифер Линн Коннелли
  |туған күні          = 12.12.1970
  |туған жері          = {{iw|Кейро|3=en|4=Cairo, New York}}, [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]
  |қайтыс болған күні  = 
  |қайтыс болған жері  = 
  |білімі              = [[Йель университеті]], [[Стэнфорд университеті]]
  |мамандығы           = {{актриса|АҚШ телевидение|АҚШ дауыстары|XX ғасыр|XXI ғасыр}}
  |азаматтығы          = {{USA}}
  |белсенді жылдары    = 1982 жылдан бастап
  |бағыты              = [[драма]]
  |киностудия          = 
  |жұбайы              = [[Пол Беттани]]
  |серігі              = 
  |ата-анасы           = Джерард Коннелли, Эйлин Коннелли
  |туыстары            = 
  |отбасы              = 
  |марапаттары         = «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]» (2002)&lt;br&gt;«[[Алтын глобус]]» (2002)&lt;br&gt;[[BAFTA]] (2002)&lt;br&gt;«[[Спутник (премия)|Спутник]]» (2001)
  |imdb_id             = 0000124
  |қолтаңбасы          = 
  |сайты               = 
  |ортаққор            = Jennifer Connelly
}}
'''Дженнифер Линн Коннелли''' ({{Lang-en|Jennifer Lynn Connelly}}; [[12 желтоқсан]] [[1970 жыл|1970]],&lt;ref&gt;{{мақала|тақырыбы=Monitor|сілтеме=https://archive.org/details/sim_entertainment-weekly_2012-12-14_1237/page/26|басылым=[[Entertainment Weekly]]|нөмірі=1237|беттері=26|тілі=en|число=14|месяц=12|год=2012|түрі=magazine}}&lt;/ref&gt; {{Iw|Кейро|3=en|4=Cairo, New York}}, [[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]], [[Америка Құрама Штаттары|АҚШ]]) — америкалық [[Актёр|актриса]]. Киноға бала кезінен түсе бастаған, бірақ оған ең үлкен танымалдылықты «[[Қараңғы қала (фильм, 1998)|Қараңғы қала]]&lt;nowiki/&gt;» (1998), «[[Арман реквиемі]]&lt;nowiki/&gt;» (2000) және «[[Ақыл ойындары]]&lt;nowiki/&gt;» (2001) фильмдерінің шығуы әкелді, оның соңғысы үшін ол «Екінші пландағы үздік актриса» номинациясында «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]&lt;nowiki/&gt;», ''[[BAFTA]]'' және «[[Алтын глобус]]&lt;nowiki/&gt;» марапаттарын алды, сондай-ақ [[Actor Awards|Америка киноактерлер гильдиясының сыйлығы]]на «Үздік актриса» номинациясы бойынша ұсынылды. Ол сонымен қатар «[[Бір кездері Америкада]]&lt;nowiki/&gt;» (1984), «[[Халк (фильм)|Халк]]&lt;nowiki/&gt;» (2003), «[[Құм мен тұман үйі]]&lt;nowiki/&gt;» (2003), «[[Қанды алмас]]&lt;nowiki/&gt;» (2006), «[[Кішкентай балалар сияқты]]&lt;nowiki/&gt;» (2006), «[[Жер тоқтаған күн]]&lt;nowiki/&gt;» (2008), «[[Уәде беру үйленуді білдірмейді]]&lt;nowiki/&gt;» (2009) және «[[Топ Ган: Мэверик]]&lt;nowiki/&gt;» (2022) атты картиналардағы рөлдерімен танымал.

2005 жылдан бастап актриса [[Amnesty International]] ұйымының [[адам құқықтары]] жөніндегі елшісі болып табылады.&lt;ref&gt;{{cite news|first=|last=|url=http://www.amnestyusa.org/document.php?lang=e&amp;id=ENGUSA20051114001|title=Actress Jennifer Connelly named Amnesty International ambassador for human rights education|lang=en|work=Amnesty International USA official website|publisher=Amnesty International USA|access-date=|date=2005-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20070714164451/http://www.amnestyusa.org/document.php?lang=e&amp;id=ENGUSA20051114001|archive-date=2007-07-14|url-status=unfit|accessdate=2010-08-24}}&lt;/ref&gt; Өз мансабында ол ''[[People]]'', ''[[Time]]'', ''[[Vanity Fair]]'' және ''[[Esquire]]'' сияқты түрлі журналдардың нұсқасы бойынша планетаның ең әдемі әйелдерінің қатарына бірнеше рет енген.&lt;ref&gt;{{cite news|first=|last=|url=http://www.vanityfair.com/online/daily/2009/03/who-is-the-most-beautiful-woman-alive.html|title=Who is the most beautiful woman in the world?|access-date=|date=2009-03-30|work=Vanity Fair|publisher=Condé Nast|lang=en|archive-date=2010-02-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20100228233007/http://www.vanityfair.com/online/daily/2009/03/who-is-the-most-beautiful-woman-alive.html|accessdate=2011-06-20}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.esquire.com/cover-detail?year=1991&amp;month=8|title=Esquire cover gallery|access-date=2007-07-28|work=Esquire Magazine|publisher=Hearst Corporation|date=1991-08-02|lang=en|archive-date=2012-07-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20120711045526/http://www.esquire.com/cover-detail?year=1991&amp;month=8|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.latimesmagazine.com/2011/02/50-most-beautiful-women-in-film.html|title=50 Most beautiful women in film|work=Los Angeles Times Magazine|publisher=Los Angeles Times Communications LLC|access-date=2011-02-12|date=2011|lang=en|archive-date=2011-05-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20110514150846/http://www.latimesmagazine.com/2011/02/50-most-beautiful-women-in-film.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Ерте жылдары және білімі ==
Дженнифер Коннелли 1970 жылы 12 желтоқсанда [[Катскилл таулары|Катскилл]] тауларында орналасқан {{Iw|Кейро|3=en|4=Cairo, New York}} қалашығында ([[Нью-Йорк (штат)|Нью-Йорк]] штаты) дүниеге келген. Оның әкесі Джерард Коннелли ирланд-норвег тамыры бар тігінші әрі католик болған, ал анасы Эйлин ресейлік және поляктық еврейлер отбасынан шыққан.&lt;ref name=&quot;rf05&quot;&gt;{{cite news|title=Jennifer Connelly feeling more at home in her career|first=Ron|last=Dicker|url=https://pqasb.pqarchiver.com/courant/access/863460121.html?dids=863460121:863460121|work=[[Hartford Courant]]|date=2005-07-03|lang=en|access-date=|archive-date=2015-12-15|archive-url=https://archive.today/20151215160155/http://pqasb.pqarchiver.com/courant/access/863460121.html?dids=863460121:863460121|url-status=dead|accessdate=2008-12-14}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;otc&quot;&gt;{{cite interview|last=Connelly|first=Jennifer|interviewer=Lipton, James|title=Inside The Actors Studio: Jennifer Connelly|publisher=Bravo|location=New York|date=2004-11-07|work=Inside The Actors Studio|lang=en}}&lt;/ref&gt; Коннелли [[Нью-Йорк]]тің Ист-Ривер өзенінен сәл оңтүстікке қарай орналасқан [[Бруклин-Хайтс]] ауданында өсіп, Әулие Анна мектебінде оқыды. Ол отбасымен бірге [[Лонг-Айленд]]тегі {{iw|Беллпорт|Беллпортта|en|Bellport, New York}} және анасы жеке антикварлық дүкенін ашқан Вудстокта бірнеше жыл өткізді.&lt;ref name=&quot;Interview&quot;&gt;{{мақала|тақырыбы=How holding out for something that mattered paid off|басылым=[[Interview (журнал)|Interview Magazine]]|издательство=Brant Publications|беттері=36|тілі=en|түрі=magazine|автор=Sischy, Ingrid|число=1|месяц=4|год=2002}}&lt;/ref&gt; Әкесі Нью-Йорктегі балалар киімін шығаруға маманданған тігін фабрикасында жұмыс істеді.&lt;ref name=&quot;Schneider2&quot;&gt;{{cite news|last=Schneider|first=Karen S.|url=http://www.people.com/people/archive/article/0,,20136346,00.html|title=Jennifer Connelly's love saves Russell Crowe in a Beautiful Mind—but her no. 1 guy is 4-year-old Kai|work=[[People]]|date=2002-02-04|access-date=2009-09-01|pages=73, 74|issn=0093-7673|lang=en|archive-date=2012-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20121013004410/http://www.people.com/people/archive/article/0,,20136346,00.html}}&lt;/ref&gt; Оның жарнама саласында істейтін бір танысы Коннеллиді модельдік агенттікке кастингке апаруды ұсынады. Осылайша ол 10 жасында газет-журналдарға арналған жарнамаларға түсе бастап, кейіннен тележарнамаларға ауысты.
Коннелли өзінің кинодағы алғашқы рөлін [[Серджо Леоне]]нің «[[Бір кездері Америкада]]&lt;nowiki/&gt;» (1984) фильмінде сомдады. Бір жылдан кейін ол итальяндық режиссер [[Дарио Ардженто]]ның «[[Феномен (фильм, 1985)|Феномен]]&lt;nowiki/&gt;» фильміне түсті.

Мектепті бітіргеннен кейін ол [[Йель университеті]]не түсіп, онда екі жыл бойы ағылшын тілі мен драма өнерін оқыды, ал кейінірек классикалық театрда ойнау және импровизацияны үйрену үшін [[Стэнфорд университеті]]не ауысты.&lt;ref name=&quot;Biography&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.biography.com/articles/Jennifer-Connelly-585958|title=Jennifer Connelly Biography|work=Biography Channel|publisher=A&amp;E Television Networks|access-date=2011-08-16|lang=en|archive-url=https://archive.today/20130118011921/http://www.biography.com/articles/Jennifer-Connelly-585958|archive-date=2013-01-18|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Стэнфордтағы оқуын Коннелли аяқтаған жоқ.

== Мансабы ==
Коннелли 1986 жылы «[[Лабиринт (фильм, 1986)|Лабиринт]]&lt;nowiki/&gt;» отбасылық фильмі жарық көргеннен кейін танымал болды. Онда ол [[Дэвид Боуи]] сомдаған король Джарет билік жүргізетін гоблиндер еліне өзінің кішкентай інісін іздеп аттанған жасөспірім қыз Сараның рөлін ойнады. Картина кассалық жиналымда табысты болмағанымен,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://boxofficemojo.com/movies/?id=labyrinth.htm|title=Labyrinth (1986)|publisher=Box Office Mojo|access-date=2011-06-20|lang=en|archive-date=2011-07-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20110715065907/http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=labyrinth.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt; кейіннен өте танымал туындыға айналды.&lt;ref&gt;{{cite web|last=Sparrow|first=A.E.|title=Return to Labyrinth vol. 1 review|work=IGN|publisher=News Corporation|url=http://comics.ign.com/articles/732/732053p1.html|date=2006-09-11|access-date=2010-08-11|lang=en|archive-date=2011-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20110420031905/http://comics.ign.com/articles/732/732053p1.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Осыдан кейін Коннелли бірнеше сәтсіз жобаға түсті. Оның қатысуымен шыққан итальяндық «[[Жұлдыз (фильм, 1989)|Жұлдыз]]&lt;nowiki/&gt;» (1989) фильмі АҚШ-та дистрибьютор таба алмады, ал «[[Кейбір қыздар]]&lt;nowiki/&gt;» (1988), «[[Мансапты қалай құру керек]]&lt;nowiki/&gt;» (1991) комедиялары, [[Деннис Хоппер]]дің «[[Отпен ойнау (фильм, 1990)|Отпен ойнау]]&lt;nowiki/&gt;» (1990) триллері және ''[[The Walt Disney Company]]'' компаниясының жоғары бюджеттік «[[Зымыраншы (фильм)|Зымыраншы]]&lt;nowiki/&gt;» жобасы кассада сәтсіздікке ұшырады.&lt;ref&gt;{{кітап|сілтеме=https://books.google.com/books?id=DTUw1SDQECoC&amp;lpg=PA217&amp;dq=career%20opportunities%20jennifer%20connelly&amp;pg=PA217#v=onepage&amp;q&amp;f=false|тақырыбы=Doug Pratt's DVD: Movies, Television, Music, Art, Adult, and More!, Volume 1|баспасы=UNET 2 Corporation|жыл=2004|isbn=978-1-932916-00-3|беттері=217|тілі=en|автор=Pratt, Douglas}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rottentomatoes.com/guides/top_first_roles_in_movies/jennifer_connelly/|title=Ten actors that started out right|work=Rotten Tomatoes|publisher=Flixter|access-date=2011-08-25|lang=en|archive-date=2011-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110923140225/http://www.rottentomatoes.com/guides/top_first_roles_in_movies/jennifer_connelly/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл жағдай Дженнифер Коннеллидің өз мансабында кішігірім үзіліс жасау туралы шешім қабылдауына алып келді. 1992 жылы ол [[Джейсон Пристли]]мен бірге [[Рой Орбисон]]ның ''I Drove All Night'' бейнебаянына түсті. 1990-жылдардың ортасында Коннелли ересек рөлдерді де сомдай алатынын дәлелдеуді ұйғарды. Мұндай алғашқы жұмыстарының бірі [[Джон Синглтон]]ның «[[Жоғары білім (фильм)|Жоғары білім]]&lt;nowiki/&gt;» (1995) драмасындағы лесбиян қыздың рөлі болды.&lt;ref name=&quot;autogenerated1&quot;&gt;{{cite web|url=http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/jennifer-connelly/|title=Jennifer Connelly biography|work=MSN Movies|publisher=Microsoft Corporation|access-date=2010-08-18|lang=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20090203195431/http://movies.msn.com/celebrities/celebrity-biography/jennifer-connelly/|archive-date=2009-02-03|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Келесі жылы ол «Ажалды яхта» тәуелсіз картинасына түсіп, одан кейінгі жылы «[[Эбботтардың ойдан шығарылған өмірі]]&lt;nowiki/&gt;» мелодрамасында сезімтал әрі еркін әйелдің екінші пландағы рөлін сомдады, мұнда ол [[Лив Тайлер]] мен [[Хоакин Феникс]]пен бірге өнер көрсетті.&lt;ref&gt;{{кітап|тақырыбы=Videohound's Golden Movie Retriever 2005|баспасы=Thomson/Gale|жыл=2005|isbn=978-0-7876-7470-0|беттері=287|тілі=en|автор=Craddock, Jim}}&lt;/ref&gt; 1998 жылы оның қатысуымен «[[Қараңғы қала (фильм, 1998)|Қараңғы қала]]&lt;nowiki/&gt;» ғылыми-фантастикалық триллері жарық көрді. 2000 жылы Коннелли [[Fox Racing Shox|FOX]] арнасының «Көше» телехикаясына түсті, алайда бұл шоу үлкен табысқа жете алмады.

=== Серпіліс ===
[[Сурет:Jennifer_Connelly_2005.2.jpg|нобай|310x310 нүкте|Дженнифер Коннелли 2005 жылы]]
Актриса үшін [[Даррен Аронофски]]дің «[[Арман реквиемі]]&lt;nowiki/&gt;» (2000) фильмі үлкен серпіліс болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.salon.com/people/conv/2000/10/26/selby|title=''Requiem For a Dream'' author Hubert Selby Jr.|first=Stephen|last=Lemmons|date=2000-10-26|publisher=Salon Media Group, Inc|work=Salon.com|access-date=|lang=en|archive-date=2011-01-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20110131154657/http://www.salon.com/people/conv/2000/10/26/selby|accessdate=2011-03-23}}&lt;/ref&gt; Онда ол басты кейіпкердің ([[Джаред Лето]]) сүйіктісінің рөлін сомдады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/5199/year/2000.html|title=Requiem For a Dream|publisher=Festival International de Cannes|work=Official Site of the Cannes Film Festival|access-date=2010-08-18|lang=en|archive-date=2014-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20140907043415/http://www.festival-cannes.com/en/archives/ficheFilm/id/5199/year/2000.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|last=Ebert|first=Roger|author-link=Roger Ebert|url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20001103/REVIEWS/11030303/1023|title=Requiem for a Dream|date=2000-11-03|access-date=2010-08-18|work=Chicago Sun-Times|publisher=Sun-Times Media Group|lang=en|archive-date=2011-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20110318173954/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20001103%2FREVIEWS%2F11030303%2F1023}}&lt;/ref&gt; Туындыда [[Нашақорлық|есірткіге тәуелділік]]тің әртүрлі түріне шалдыққан төрт адамның тағдыры баяндалады.&lt;ref&gt;{{кітап|сілтеме=https://books.google.com/?id=KuaJLS6qlDAC&amp;pg=PA14&amp;dq=marion+silver+jennifer+connelly#v=onepage&amp;q=marion%20silver%20jennifer%20connelly&amp;f=false|тақырыбы=Lacan and Contemporary Film|жыл=2004|баспасы=Other Press, LLC|беттері=14|isbn=1-59051-084-4|тілі=en|автор=McGowan, Todd; Kunkle, Sheila}}&lt;/ref&gt; Сыншылар фильмді де, Коннеллидің шеберлігін де жоғары бағалады.

[[Рон Ховард]]тың «[[Асық ойындары|Ақыл ойындары]]&lt;nowiki/&gt;» (2001) өмірбаяндық драмасы Коннеллиге бұдан да үлкен танымалдылық әкелді.&lt;ref&gt;{{cite news|last=Danna|first=Kennedy|url=https://www.nytimes.com/packages/html/movies/bestpictures/mind-ar1.html|title=Jennifer Connelly: Ever more familiar, but still hard to get to know|date=2001-11-04|access-date=2011-06-15|work=The New York Times|publisher=The New York Times Company|lang=en|archive-date=2012-01-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20120106125135/http://www.nytimes.com/packages/html/movies/bestpictures/mind-ar1.html}}&lt;/ref&gt; Нобель сыйлығының лауреаты, математик [[Джон Нэш]]тің қиындыққа төзе білген жары Алисия Нэштің&lt;ref name=&quot;guard&quot;&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/film/2002/feb/23/features|title=Prime Number|first=J.|last=Rentilly|date=2002-02-23|work=The Guardian|publisher=Guardian Media Group|access-date=2011-10-27|location=London|lang=en|archive-date=2014-06-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20140613034039/http://www.theguardian.com/film/2002/feb/23/features}}&lt;/ref&gt; рөлі үшін ол «Екінші пландағы үздік актриса» номинациясында «[[Оскар сыйлығы|Оскар]]&lt;nowiki/&gt;», ''[[BAFTA]]'' және «[[Алтын глобус]]&lt;nowiki/&gt;» сыйлықтарын иеленді.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.goldenglobes.org/browse/year/2001|title=The 59th Annual Golden Globe Awards (2002) nomenees|lang=en|date=2002|work=Golden Globe Awards' Official Site|publisher=Hollywood Foreign Press Association|access-date=2010-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20110509124302/http://www.goldenglobes.org/browse/year/2001|archive-date=2011-05-09}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.oscars.org/awards/academyawards/oscarlegacy/2000-present/74nominees.html|title=Nominees &amp; winners for the 74th Academy Awards|lang=en|date=2002|work='Academy Awards' Official Site|publisher=Academy of Motion Picture Arts and Sciences|access-date=2010-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20140907043052/http://www.oscars.org/awards/academyawards/oscarlegacy/2000-present/74nominees.html|archive-date=2014-09-07}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bafta.org/awards-database.html?year=2001&amp;category=Film&amp;award=Actress+in+a+Supporting+Role|title=Film nominations 2001|work=British Academy of Film and Television Arts Official Site|publisher=British Academy of Film and Television Arts|date=2001|access-date=2010-08-18|lang=en|archive-date=2012-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20120603123006/http://www.bafta.org/awards-database.html?year=2001&amp;category=Film&amp;award=Actress+in+a+Supporting+Role|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2003 жылы Коннелли «[[Халк (фильм)|Халк]]&lt;nowiki/&gt;» және «[[Құм мен тұман үйі]]&lt;nowiki/&gt;» фильмдерінде басты рөлдерді сомдады.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Connelly embraces ''The Hulk''|lang=en|url=http://www.scifi.com/scifiwire/art-main.html?2001-12/10/13.00.film|publisher=NBCUniversal|work=Sci Fi Wire|date=2001-12-12|access-date=2010-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20080214063756/http://www.scifi.com/scifiwire/art-main.html?2001-12%2F10%2F13.00.film|archive-date=2008-02-14|url-status=dead|df=}}&lt;/ref&gt; «Халк» фильмінде ол басты кейіпкер Брюс Бэннердің сүйіктісі Бетти Росстың рөлін ойнады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/alltime/weekends/|title=Biggest opening weekends at the box office|publisher=Box Office Mojo|access-date=2010-08-26|lang=en|archive-date=2007-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20070309023608/http://boxofficemojo.com/alltime/weekends/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Коннелли режиссер [[Энг Ли]]дің бұл фильмде қозғаған философиялық көзқарастары оның осы рөлге деген қызығушылығын оятқанын атап өтті. «Халк» АҚШ-та екі жүз миллион доллардан астам табыс тауып, кассалық жиналымда үлкен жетістікке жетті. Ал «Құм мен тұман үйі» картинасында актриса бюрократиялық қателіктің салдарынан баспанасыз қалып, өз үйі үшін аяғы қайғылы аяқталған күреске түскен жас әйел Кэти Николоны сомдады.&lt;ref&gt;{{кітап|сілтеме=https://books.google.com/books?id=gVbRZdvw9ZUC&amp;lpg=PA32&amp;dq=house%20of%20sand%20and%20fog%20jennifer%20connelly&amp;pg=PA32#v=onepage&amp;q&amp;f=false|тақырыбы=Multicultural films: a reference guide|баспасы=[[Greenwood Publishing Group]]|жыл=2005|беттері=32|isbn=978-0-313-31975-4|тілі=|автор=Welsch, Janice; Adams, J.Q.}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«[[Wikipedia|50 Most beautiful women in film]]&lt;nowiki/&gt;». Los Angeles Times Magazine. Los Angeles Times Communucationals LLC. 2011. Retrieved February 12, 2011.&lt;/ref&gt;

=== Әрі қарайғы жұмыстар ===
Екі жылдық үзілістен кейін Коннелли [[Қара сулар (фильм, 2002)|аттас]] жапон фильмінің ремейкі болып табылатын «[[Қара су (фильм, 2005)|Қара су]]&lt;nowiki/&gt;» қорқынышты фильміне түсті.&lt;ref name=&quot;Talk&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.talktalk.co.uk/entertainment/film/biography/artist/jennifer-connelly/biography/49?page=6|title=Jennifer Connelly biography|first=Dominic|last=Wills|work=TalkTalk|publisher=Tiscali UK Limited|date=2008|access-date=2010-08-26|lang=en|archive-date=2012-10-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20121010202524/http://www.talktalk.co.uk/entertainment/film/biography/artist/jennifer-connelly/biography/49?page=6|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Бұл суретте ол балалық шағы қиын өткен, ал ажырасқаннан кейін қызымен бірге жұмбақ оқиғалар орын ала бастайтын жаңа үйге көшетін Далия есімді әйелдің рөлін сомдады.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://movies.nytimes.com/2005/07/08/movies/08dark.html|title=Dark Water – A noisy upstairs neighbor is just the beginning of a rental nightmare|work=The New York Times|publisher=New York Times Company|first=Manohla|last=Dargis|date=2005-07-08|access-date=2010-08-18|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;«[[Wikipedia|Esquire cover gallery]]&lt;nowiki/&gt;». Esquire Magazine. Los Angeles Times. Hear Corporational. August 1991.&lt;/ref&gt;

2006 жылы Коннелли екі фильмде бой көрсетті, олардың әрқайсысы бірнеше номинация бойынша «Оскар» сыйлығына ұсынылды. Дженнифер Том Перроттың романы бойынша түсірілген, басты рөлді [[Кейт Уинслет]] ойнаған «Кішкентай балалар сияқты» драмасында екінші пландағы рөлді атқарды.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://movies.nytimes.com/2006/09/29/movies/29chil.html|title=Little Children|work=The New York Times|publisher=New York Times Company|first=A.O.|last=Scott|date=2006-09-29|access-date=2011-03-30|lang=en|archive-date=2007-11-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20071113112515/http://movies.nytimes.com/2006/09/29/movies/29chil.html}}&lt;/ref&gt; Коннеллидің кейіпкері Кэти Адамс романның негізгі тұлғаларының бірі болғанымен, режиссер [[Тодд Филд]] Уинслет пен [[Патрик Уилсон]] кейіпкерлерінің қарым-қатынасына көбірек көңіл бөліп, оның образына аз экрандық уақыт бөлді. Ал «[[Қанды алмас]]&lt;nowiki/&gt;» триллерінде Коннелли [[Леонардо Ди Каприо]]мен бірге басты рөлдердің бірін сомдады.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.usatoday.com/life/movies/news/2006-12-03-blood-diamond-main_x.htm|title=''Blood Diamond'' in the rough|work=USA Today|publisher=Gannett Co. Inc|first=Scott|last=Bowles|date=2006-04-12|access-date=2011-03-30|lang=en|archive-date=2009-12-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20091213035252/http://www.usatoday.com/life/movies/news/2006-12-03-blood-diamond-main_x.htm}}&lt;/ref&gt;

Коннеллидің келесі жұмысы 2007 жылдың күзінде шектеулі прокатқа шыққан «[[Заңсыз жол]]&lt;nowiki/&gt;» драмасындағы ұлынан айырылған Грейс есімді әйелдің рөлі болды.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://articles.sfgate.com/2007-10-14/entertainment/17265862_1_reservation-road-fatal-accident-hit-and-run|title=Jennifer Connelly's little girl lost in 'Reservation Road'|work=San Francisco Chronicle|publisher=Hearst Corporation|date=2007-10-14|access-date=2011-08-16|first=Ruthe|last=Stein|lang=en|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Мұнда ол [[Хоакин Феникс]], [[Марк Руффало]] және [[Мира Сорвино]]мен бірге өнер көрсетті. Коннеллидің айтуынша, бұл рөл оның бүкіл мансабындағы ең күрделі жұмыс болған.
[[Сурет:JenniferConnellyCCJuly09.jpg|солға|нобай|Дженнифер Коннелли 2009 жылғы [[San Diego Comic-Con International]] көрмесінде]]
2008 жылы Коннелли астробиолог Хелен Бенсонның рөлін сомдаған «[[Жер тоқтаған күні (фильм, 1951)|Жер тоқтаған күні]] » ғылыми-фантастикалық триллерінің [[Жер тоқтаған күні (фильм, 2008)|ремейк]]іне түсті. Коннелли оның кейіпкері хатшы болған түпнұсқа фильмнің үлкен жанкүйері болып табылады. Жаңа нұсқаның тағы бір айырмашылығы — ремейкте негізгі назар Хелен Бенсонның өзге планеталық Клаатумен ([[Киану Ривз]]) романтикалық байланысына және оның өгей ұлымен ([[Джейден Смит]]) арасындағы күрделі қарым-қатынасына аударылған.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.cbn.com/entertainment/screen/Bagby_TDTESS_review.aspx?WT.mc_id=ArticleRSSFeed|title=''The Day the Earth Stood Still'': A modern remake|work=[[Christian Broadcasting Network]]|publisher=The Christian Broadcasting Network, Inc|first=Laura|last=Bagby|date=2008|access-date=2010-08-22|lang=en|archive-date=2012-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20121011030915/http://www.cbn.com/entertainment/screen/Bagby_TDTESS_review.aspx?WT.mc_id=ArticleRSSFeed|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2009 жылы ол «[[Үлкен қаладағы секс]]&lt;nowiki/&gt;» хикаятының сценаристері жазған кітапқа негізделген «[[Уәде беру үйленуді білдірмейді]]&lt;nowiki/&gt;» романтикалық комедиясында ойнады. Бұл фильмде Коннеллиден бөлек [[Дженнифер Энистон]], [[Дрю Бэрримор]], [[Скарлетт Йоханссон]], [[Бен Аффлек]] және [[Брэдли Купер]] өнер көрсетті.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.baltimoresun.com/entertainment/bal-al.justnot01feb01,0,6136461.story|title=Baltimore perfect setting for 'He's Just Not That Into You'|work=The Baltimore Sun|publisher=Tribune Company|first=Chris|last=Kaltenbach|date=2009-02-01|access-date=2010-08-22|lang=en|archive-date=2011-05-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20110523033344/http://www.baltimoresun.com/entertainment/bal-al.justnot01feb01,0,6136461.story}}&lt;/ref&gt; Оның келесі жұмысы «[[Сия жүрек (фильм)|Сия жүрек]]&lt;nowiki/&gt;» отбасылық фэнтези фильміндегі [[Камео|шағын рөл]] болды.

2009 жылдың күзінде прокатқа «Тоғыз» мультфильмі шығып, онда Коннелли «Жетінші» есімді кейіпкерді дыбыстады.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rottentomatoes.com/m/1205483_nine/|title=9 review|work=Rotten Tomatoes|publisher=Flixster|date=2009|access-date=2011-03-23|lang=en|archive-date=2009-11-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20091114201734/http://www.rottentomatoes.com/m/1205483_nine/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Оның қатысуымен 2009 жылы жарық көрген соңғы туынды — «[[Жаратылыс (фильм)|Жаратылыс]]&lt;nowiki/&gt;» өмірбаяндық драмасы болды. Мұнда ол өзінің нақты өмірдегі күйеуі [[Пол Беттани]] сомдаған әйгілі ғалым [[Чарльз Дарвин]]нің жары [[Эмма Дарвин]]нің рөлін ойнады. Фильм Дарвиннің өзінің басты ғылыми еңбегі — «Түрлердің шығу тегі туралы» кітабын жазу кезіндегі өмірін, сондай-ақ оның теорияларына қарсы шыққан діншіл әйелімен арасындағы қарым-қатынасын баяндайды.

2010 жылы [[Торонто кинофестивалі]]нде [[Дастин Лэнс Блэк]]тің «[[Вирджиниямен не болды?]]&lt;nowiki/&gt;» фильмінің премьерасы өтті. Коннелли онда жергілікті шерифтің қызымен кездесе бастаған 16 жасар бозбаланың психикасы тұрақсыз анасы Вирджинияның рөлін сомдады. Ал ол шерифтің өзі жиырма жыл бойы Вирджинияның көңілдесі болып келген еді. ''[[Cinema Blend]]'' басылымы Вирджинияның рөлі актрисаның соңғы жылдардағы мансабындағы ең үздік жұмысы екенін атап өтті.

2011 жылы прокатқа [[Рон Ховард]]тың «[[Дилемма (фильм, 2011)|Дилемма]]&lt;nowiki/&gt;» комедиясы шығып, онда Коннелли [[Винс Вон]] және [[Вайнона Райдер]]мен бірге ойнады. Фильм негізінен теріс пікірлерге ие болды. ''[[Austin Chronicle]]'' журналы Коннелли мен Винс Вонның жұмысын жоғары бағаласа, ''[[Variety]]'' басылымы керісінше оның ойынын өте әлсіз деп есептеді. Дәл ол жылдың 24 қаңтарында Сандэнс кинофестивалінде «[[Құтқару бульвары]]&lt;nowiki/&gt;» комедиялық триллерінің премьерасы өтті, онда Коннелли [[Грег Киннир]]дің кейіпкері Карл Вандермеердің жары Гвеннің рөлін сомдады. Сюжет бойынша, ерлі-зайыпты Вандермеерлер пастор Дэн ([[Пирс Броснан]]) басқаратын «Үшінші мыңжылдық шіркеуінің» мүшелері болады.

Коннеллидің келесі жобасы [[Грег Киннир]]мен бірге түскен «[[Ғашық болып қалу]]&lt;nowiki/&gt;» отбасылық драмалық фильмі болды. Актриса Киннирдің кейіпкері әлі де ұмыта алмай, есінен шығармай жүрген бұрынғы жарының рөлін ойнады.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.hollywoodreporter.com/news/greg-kinnear-jennifer-connelly-writers-285216|title=Greg Kinnear and Jennifer Connelly to Star in ''Writers''|date=2012-01-26|first=Gregg|last=Kilday|access-date=|work=The Hollywood Reporter|archive-date=2020-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20200802133921/https://www.hollywoodreporter.com/news/greg-kinnear-jennifer-connelly-writers-285216|url-status=live|accessdate=2011-01-28|lang=en}}&lt;/ref&gt; Премьерасы 2012 жылдың 9 қыркүйегінде Торонто кинофестивалінде өтті.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.indiewire.com/article/toronto-2012-millennium-entertainment-books-greg-kinnear-jennifer-connelly-drama-writers-for-the-u-s|title=Toronto 2012: Millennium Entertainment Books Greg Kinnear-Jennifer Connelly Drama 'Writers' for the U.S.|first=Fernandez|last=Jay|date=2012-09-14|access-date=2012-09-16|work=IndieWire|publisher=SnagFilms Co.|archive-date=2012-09-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120916213935/http://www.indiewire.com/article/toronto-2012-millennium-entertainment-books-greg-kinnear-jennifer-connelly-drama-writers-for-the-u-s|url-status=live|lang=en}}&lt;/ref&gt; 2013 жылдың тамызында Коннелли өзінің күйеуі [[Пол Беттани]]дің режиссерлік дебюті болып табылатын «{{iw|Баспана (фильм, 2014)|Баспана|en|Shelter (2014 film)}}&lt;nowiki/&gt;» фильмінде басты әйел рөлін сомдайтыны жарияланды.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://variety.com/2013/film/news/jennifer-connelly-anthony-mackie-starring-in-paul-bettanys-shelter-1200585369/|title=Jennifer Connelly, Anthony Mackie Starring in Paul Bettany's 'Shelter'|work=Variety|date=2013-08-21|access-date=|first=Dave|last=McNary|archive-date=2013-08-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20130823145853/http://variety.com/2013/film/news/jennifer-connelly-anthony-mackie-starring-in-paul-bettanys-shelter-1200585369/|url-status=live|accessdate=2013-08-21}}&lt;/ref&gt; Коннелли 2014 жылы [[Акива Голдсман]]ның Марк Хелприннің 1983 жылғы «Қысқы ертегі» романы желісімен түсірген «[[Уақыт аралығындағы махаббат]]&lt;nowiki/&gt;» фильмінде [[Колин Фаррелл]], [[Уильям Хёрт]] және [[Рассел Кроу]]мен бірге рөл сомдады, әрі [[Клаудия Льоса]]ның ағылшын тіліндегі режиссерлік дебюті болып табылатын «[[Аспанда]]&lt;nowiki/&gt;» атты туындысына түсті.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://blogs.indiewire.com/theplaylist/jennifer-connelly-cillian-murphy-melanie-laurent-will-cry-fly-together-20121102|title=Jennifer Connelly, Cillian Murphy &amp; Melanie Laurent Will 'Cry/Fly' Together|work=IndieWire|publisher=SnagFilms Co.|first=Cain|last=Rodriguez|date=2012-11-02|access-date=2012-11-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20130523214111/http://blogs.indiewire.com/theplaylist/jennifer-connelly-cillian-murphy-melanie-laurent-will-cry-fly-together-20121102|archive-date=2013-05-23|url-status=dead|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Тағы да «[[Ақыл ойындары]]&lt;nowiki/&gt;» фильміндегі әріптесі Рассел Кроумен бірге жұмыс істей отырып, ол [[Даррен Аронофски]]дің 2014 жылғы «[[Нұх (фильм)|Нұх]]&lt;nowiki/&gt;» библиялық эпикалық фильмінде Нааманың рөлін сомдады. Картина оң пікірлермен басталды.&lt;ref name=&quot;Dang&quot;&gt;{{cite news|url=http://blogs.indiewire.com/theplaylist/jennifer-connelly-saoirse-ronan-board-russell-crowes-ark-in-darren-aronofskys-noah-20120426|title=Jennifer Connelly &amp; Saoirse Ronan board Russell Crowe's Ark in Darren Aronofsky's 'Noah'|first=Simon|last=Dang|work=Indie Wire|publisher=SnagFilms Co.|date=2012-04-26|access-date=|archive-url=https://web.archive.org/web/20120428194450/http://blogs.indiewire.com/theplaylist/jennifer-connelly-saoirse-ronan-board-russell-crowes-ark-in-darren-aronofskys-noah-20120426|archive-date=2012-04-28|url-status=dead|accessdate=2012-04-28}}&lt;/ref&gt; ''[[The Washington Post]]'' газеті Коннелли мен Кроудың ойынын «әсерлі әрі өте шынайы және қуатты» деп атады;&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/noah-movie-review-russell-crowe-in-a-slightly-different-take-on-the-biblical-story/2014/03/26/26e70446-b12a-11e3-a49e-76adc9210f19_story.html|title='Noah' movie review: Russell Crowe in a slightly different take on the biblical story|date=2014-03-27|access-date=|first=Ann|last=Hornaday|newspaper=[[The Washington Post]]|archive-date=2014-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20140328102718/http://www.washingtonpost.com/goingoutguide/movies/noah-movie-review-russell-crowe-in-a-slightly-different-take-on-the-biblical-story/2014/03/26/26e70446-b12a-11e3-a49e-76adc9210f19_story.html|url-status=live|accessdate=2014-03-28|lang=en}}&lt;/ref&gt; ''[[The Denver Post]]'' басылымы Коннелли бұл рөлді «терең интеллектпен» бейнелеген деп есептеді.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{cite news|url=https://variety.com/2014/film/reviews/film-review-noah-1201130643/|title=Film Review: 'Noah'|last=Foundas|first=Scott|date=2014-03-20|access-date=|work=Variety|archive-date=2014-03-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20140328104934/https://variety.com/2014/film/reviews/film-review-noah-1201130643/|url-status=live|accessdate=2014-03-28|lang=en}}&lt;/ref&gt; ''[[Variety]]'' журналы оның экрандағы көрінісін «жинақы, бірақ әлеуеті толық пайдаланылмаған» деп санаса,&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; {{iw|The Detroit News|3=en|4=The Detroit News}} басылымы Коннеллидің «орындайтын дүниесі тым аз болды, бірақ мүмкіндік берілгенде ол өте қуатты ойнайды» деп мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.detroitnews.com/article/20140328/ENT02/303280022#ixzz2xINTnA8Y|title=Review: 'Noah' is epic any way you look at it|date=2014-03-28|access-date=|work=The Detroit News|publisher=[[MediaNews Group]]|first=Tom|last=Long|archive-url=https://web.archive.org/web/20140328111432/http://www.detroitnews.com/article/20140328/ENT02/303280022/#ixzz2xINTnA8Y|archive-date=2014-03-28|url-status=dead|accessdate=2014-03-28|lang=en}}&lt;/ref&gt; ''[[IndieWire]]'' сайты Коннелли бұл рөлді «сенімді түрде» алып шыққанын жазды,&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://blogs.indiewire.com/theplaylist/review-darren-aronofskys-noah-starring-russell-crowe-emma-watson-jennifer-connelly-more-20140327|title=Review: Darren Aronofsky's 'Noah' Starring Russell Crowe, Emma Watson, Jennifer Connelly &amp; More|date=2014-03-27|access-date=2014-03-28|work=IndieWire|publisher=SnagFilms LLC|first=Charlie|last=Schmidlin|archive-url=https://web.archive.org/web/20140328041051/http://blogs.indiewire.com/theplaylist/review-darren-aronofskys-noah-starring-russell-crowe-emma-watson-jennifer-connelly-more-20140327|archive-date=2014-03-28|url-status=dead|lang=en}}&lt;/ref&gt; ал {{iw|St. Paul Pioneer Press|3=en|4=St. Paul Pioneer Press}} газеті оның орындаушылық шеберлігін «нанымды» деп бағалады.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.twincities.com/movies/ci_25427753/noahs-ark-review-world-is-broken-and-god|title='Noah's Ark' review: The world is broken, and God wants Noah to fix it|first=Chris|last=Hewitt|date=2014-03-27|access-date=2014-03-28|newspaper=[[St. Paul Pioneer Press]]|archive-date=2014-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20140329015417/http://www.twincities.com/movies/ci_25427753/noahs-ark-review-world-is-broken-and-god|url-status=live|lang=en}}&lt;/ref&gt;

2020 жылы Коннелли «[[Қар арқылы (телехикая)|Қар арқылы]]&lt;nowiki/&gt;» [[Постапокалиптика|постапокалиптикалық]] триллер-сериалына түсе бастады.&lt;ref name=&quot;JenniferC&amp;RobertoU&quot;&gt;{{cite web|url=https://deadline.com/2021/03/snowpiercer-season-2-finale-becky-clements-interview-tnt-recap-1234721779/|title='Snowpiercer' Season Finale: EP Becky Clements Talks Melanie's Fate, Josie's Developing Powers, &amp; A Major Character To Be Introduced In Season 3|work=Deadline Hollywood|first=Matt|last=Grobar|date=2021-03-29|access-date=|accessdate=2021-03-30|lang=en}}&lt;/ref&gt;

Коннелли [[COVID-19 пандемиясы]]на байланысты бірнеше мәрте шегеріліп, 2022 жылы жарық көрген «[[Үздік атқыш]]&lt;nowiki/&gt;» фильмінің жалғасы — «[[Топ Ган: Мэверик]]&lt;nowiki/&gt;» картинасында Пенелопа «Пенни» Бенджаминнің рөлін ойнады.&lt;ref name=&quot;ConnellyCast&quot;&gt;{{cite news|last1=Kit|first1=Borys|title=Jennifer Connelly in Early Talks to Join Tom Cruise in 'Top Gun' Sequel|url=https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/top-gun-2-jennifer-connelly-talks-join-tom-cruise-sequel-1128851|access-date=2022-06-01|work=The Hollywood Reporter|date=2018-07-20|lang=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20180721000719/https://www.hollywoodreporter.com/heat-vision/top-gun-2-jennifer-connelly-talks-join-tom-cruise-sequel-1128851|archive-date=2018-07-21|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://deadline.com/2018/07/jennifer-connelly-top-gun-2-maverick-tom-cruise-1202430491/|title=Jennifer Connelly On Tarmac For 'Top Gun 2: Maverick'|last=Fleming|first=Mike Jr.|date=2018-07-20|website=[[Deadline Hollywood]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180720231630/https://deadline.com/2018/07/jennifer-connelly-top-gun-2-maverick-tom-cruise-1202430491/|access-date=2022-06-01|archive-date=2018-07-20|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

== Жеке өмірі ==
Табысты киномансабына қарамастан, Дженнифер Коннелли бос уақытын отбасымен өткізуді жөн көретінін айтады. Оның бірінші ұлы Кай 1997 жылы дүниеге келген. Баланың әкесі — фотограф Дэвид Даган. Бірінші жүктілігі кезінде Коннелли [[Веганшылық|вегандық]] диета ұстануды тоқтатты. «[[Ақыл ойындары]]&lt;nowiki/&gt;» фильмінің түсірілім алаңында ол болашақ күйеуі, актер [[Пол Беттани]]мен танысады. 2003 жылдың тамызында олардың [[Стеллан Беттани]] есімді ұлы дүниеге келеді, оған есім швед актері [[Стеллан Скарсгард]]тың құрметіне берілген. Баланың өкіл әкесі актер Чарли Кондоу болды. 2011 жылдың 31 мамырында Дженнифер Коннелли Агнес Ларк есімді қызды дүниеге әкелді.
Коннелли қайырымдылық шараларына белсенді түрде қатысып тұрады. 2005 жылғы 14 қарашада ол [[Amnesty International]] ұйымының ресми елшісі атанды. Ол адам баласы үшін таза ауыз судың маңыздылығына арналған әлеуметтік жарнамаға түсті, содан кейін көптеген адамдар Африка, Азия және Орталық Америка елдерінде су ұңғымаларын бұрғылау жұмыстарына қаржылай қайырымдылық жасады. 2009 жылдың 2 мамырында Коннелли [[Джессика Альба]] мен [[Джессика Бил]]мен бірге жыл сайын өткізілетін әйелдерді қолдауға арналған [[Revlon Run Walk|5K Revlon Run/Walk for Women]] қайырымдылық марафонына қатысты.

Коннелли [[Француз тілі|француз]] және [[Италиян тілі|итальян]] тілдерін жетік меңгерген.

== Білімі ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-  style=&quot;background:#ccc; text-align:center;&quot;
! colspan=&quot;5&quot; style=&quot;background: LightSteelBlue;&quot; | ''Хронология''&lt;ref&gt;[https://movies.nytimes.com/person/14510/Jennifer-Connelly/biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120808162008/http://movies.nytimes.com/person/14510/Jennifer-Connelly/biography |date=2012-08-08 }} NYTimes Cornelly Bio.,{{ref|en}} 18 Mart 2012 erişim&lt;/ref&gt;
|-  style=&quot;background:#ccc; text-align:center;&quot;
! Оқу орны !! Қала !! Бөлімі !! Жыл
|-
|  Сент-Энн мектебі, орта білім
|  Нью-Йорк
|
|
|-
|  Сент-Энн мектебі, жоғары білім
|  Нью-Йорк
|
|
|-
|  [[Йель университеті]]
|  Нью-Хейвен, Коннектикут
|  ағылшын тілі және драма
|  1988
|-
|  Йель университеті
|  Нью-Хейвен, Коннектикут
|  театр
|  1988
|-
|  [[Стэнфорд университеті]]
|  Пало-Альто, Калифорния
|
|
|-
|  Стэнфорд университеті
|  Пало-Альто, Калифорния
|
|
|-
|  Йель университеті
|  Нью-Хейвен, Коннектикут
|  әдебиет
|  1988
|-
|}

== Фильмографиясы ==
{{ФильмдеЖоғ}}
{{Сериалда|1982|| [[Ойламаған оқиғалар (телехикая)|Ойламаған оқиғалар]] | Tales of the Unexpected | {{abbr|қыз|эпизод: «Stranger in Town»|0}} }}
{{Фильмде|1984| [[Бір кездері Америкада]] | Once Upon a Time in America | жас Дебора }}
{{Фильмде|1985| [[Феномен (фильм, 1985)|Феномен]] | Phenomena | Дженнифер Корвино }}
{{Фильмде|1985| [[Аспандағы жеті минут]] | Seven Minutes in Heaven | Натали Беккер }}
{{Фильмде|1986| [[Лабиринт (фильм, 1986)|Лабиринт]] | Labyrinth | Сара }}
{{Фильмде|1988| [[Кейбір қыздар]] | Some Girls | Габриэлла }}
{{Фильмде|1989| [[Жұлдыз (фильм, 1989)|Жұлдыз]] | Étoile | Клэр Хэмильтон / Натали Орват }}
{{Фильмде|1990| [[Отпен ойнау (фильм, 1990)|Отпен ойнау]] | The Hot Spot | Глория Харпер }}
{{Фильмде|1991| [[Мансапты қалай құру керек]] | Career Opportunities | Джози Макклеллан }}
{{Фильмде|1991| [[Зымыраншы (фильм)|Зымыраншы]] | The Rocketeer | Дженни }}
{{ТФильмде|1992| [[Әділет жүрегі]] | The Heart of Justice | Эмма Бёрджесс }}
{{Фильмде|1994| [[Махаббат пен түнек]] | Of Love and Shadows | Ирен }}
{{Фильмде|1995| [[Жоғары білім (фильм)|Жоғары білім]] | Higher Learning | Тарин }}
{{ТФильмде|1995| [[Ана жақта (фильм, 1995)|Ана жақта]] | Out There | бакалея бөліміндегі әйел }}
{{Фильмде|1996| [[Малхолланд жартасы]] | Mulholland Falls | Эллисон Понд }}
{{Фильмде|1996| [[Ажалды яхта]] | Far Harbor | Элли }}
{{Фильмде|1997| [[Эбботтардың ойдан шығарылған өмірі]] | Inventing the Abbotts | Элеанор Эбботт }}
{{Фильмде|1998| [[Қараңғы қала (фильм, 1998)|Қараңғы қала]] | Dark City | Эмма Мёрдок }}
{{Фильмде|2000| [[Өлілерді ояту]] | Waking the Dead | Сара Уильямс }}
{{Фильмде|2000| [[Арман реквиемі]] | Requiem for a Dream | Мэрион Силвер }}
{{Фильмде|2000| [[Поллок (фильм)|Поллок]] | Pollock | Рут Клигман }}
{{Сериалда|2000|2001| [[Көше (телехикая, АҚШ)|Көше]] | The $treet | Кэтрин Миллер}}
{{Фильмде|2001| [[Ақыл ойындары]] | A Beautiful Mind | Алисия Нэш }}
{{Фильмде|2003| [[Халк (фильм)|Халк]] | Hulk | [[Бетти Росс]] }}
{{Фильмде|2003| [[Құм мен тұман үйі]] | House of Sand and Fog | Кэти }}
{{Фильмде|2005| [[Қара су (фильм, 2005)|Тёмная вода]] | Dark Water | Далия Уильямс }}
{{Фильмде|2006| [[Кішкентай балалар сияқты]] | Little Children | Кэти Адамсон }}
{{Фильмде|2006| [[Қанды алмас]] | Blood Diamond | Мэдди Боуэн }}
{{Фильмде|2007| [[Заңсыз жол]] | Reservation Road | Грейс Лернер }}
{{Фильмде|2008| [[Жер тоқтаған күн (фильм, 2008)|Жер тоқтаған күн]] | The Day the Earth Stood Still | Хелен Бенсон }}
{{Фильмде|2008| [[Сия жүрек (фильм)|Сия жүрек]] | Inkheart | Роксанна }}
{{Фильмде|2009| [[Уәде беру үйленуді білдірмейді|Уәде беру үйленуді білдірмейді]] | He's Just Not That Into You | Жанин }}
{{МФильмде|2009| [[9 (мультфильм, 2009)|9]] | 9 | {{abbr|7|дауыс|0}} }}
{{Фильмде|2009| [[Жаратылыс (фильм)|Жаратылыс]] | Creation | Эмма Дарвин }}
{{Фильмде|2010| [[Вирджиниямен не болды?]] | Virginia | Вирджиния }}
{{Фильмде|2011| [[Дилемма (фильм, 2011)|Дилемма]] | The Dilemma | Бет }}
{{Фильмде|2011| [[Құтқару бульвары]] | Salvation Boulevard | Гвен Вандермеер }}
{{Фильмде|2012| [[Ғашық болып қалу]] | Stuck in Love | Эрика }}
{{Фильмде|2014| [[Уақыт аралығындағы махаббат]] | Winter's Tale | Вирджиния Гамели }}
{{Фильмде|2014| [[Аспанда]] | Aloft | Нана Каннинг }}
{{Фильмде|2014| [[Нұх (фильм)|Нұх]] | Noah | [[Наама (Ламехтің қызы)|Наама]] }}
{{Фильмде|2014| [[Баспана (фильм, 2014)|Баспана]] | Shelter | Ханна }}
{{Фильмде|2016| [[Америкалық пастораль]] | American Pastoral | Доун Левов }}
{{Фильмде|2017| [[Өрмекші-адам: Үйге оралу]] | Spider-Man: Homecoming | {{abbr|Карен|дауыс|0}} }}
{{Фильмде|2017| [[Баттылдар ісі]] | Only the Brave | Аманда Марш }}
{{Фильмде|2019| [[Алита: Төбелес періштесі]] | Alita: Battle Angel | Кирен }}
{{Сериалда|2020|2024| [[Қар құрсауында (телехикая)|Қар құрсауында]] | Snowpiercer | Мелани Кэвилл }}
{{Фильмде|2022| [[Топ Ган: Мэверик]] | Top Gun: Maverick | Пенни Бенджамин }}
{{Сериалда|2024|| [[Қара материя (телехикая, 2024)|Қара материя]] |Dark Matter|Даниэла Дессен}}
{{ФильмдеТөм}}

== Марапаттары мен номинациялары ==
Марапаттар мен номинациялардың толық тізімі ''[[Internet Movie Database|IMDb]]'' сайтында&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.imdb.com/name/nm0000124/awards?ref_=nm_awd|title=Jennifer Connelly — Awards|work=Jennifer Connelly—IMDb|date=2017-07-22|lang=en|access-date=2017-07-22|archive-date=2017-08-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20170810203814/http://www.imdb.com/name/nm0000124/awards?ref_=nm_awd|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size: 95%&quot;

|-
! Марапат
! Жыл
! Номинация
! Жұмыс
! Нәтиже
|-
| [[Сатурн (сыйлық)|Сатурн]]
|1991|| Екінші пландағы үздік киноактриса || ''[[Зымыраншы (фильм)|Зымыраншы]]'' || {{Номинация}}
|-
| Online Film &amp; Television Association
|1998|| Үздік актриса || ''[[Қараңғы қала (фильм, 1998)|Қараңғы қала]]'' || {{Номинация}}
|-
| Awards Circuit Community Awards
|2000|| Екінші пландағы үздік актриса ||rowspan=8|''[[Арман реквиемі]]'' || {{Номинация}}
|-

| Chlotrudis
|2000|| Екінші пландағы үздік актриса || {{Номинация}}
|-

| Film Independent Spirit Awards
|2000|| Екінші пландағы үздік актриса || {{Номинация}}
|-

| [[Спутник (сыйлық)|Спутник]]
|2001|| Екінші пландағы үздік актриса || {{Жеңіс}}
|-
| Las Vegas Film Critics Society
|2000|| Екінші пландағы үздік актриса || {{Номинация}}
|-
| Online Film Critics Society
|2000|| Үздік актерлік құрам || {{Номинация}}
|-
| Online Film Critics Society
|2000|| Екінші пландағы үздік актриса || {{Номинация}}
|-
| Phoenix Film Critics Society
|2000|| Екінші пландағы үздік актриса || {{Номинация}}
|-
| [[Оскар сыйлығы|Оскар]]
|2002|| [[Екінші пландағы үздік актриса үшін Оскар сыйлығы|Екінші пландағы үздік актриса]]|| rowspan=&quot;19&quot; |''[[Ақыл ойындары]]'' || {{Жеңіс}}
|-
| [[Алтын глобус]]
|2002|| Екінші пландағы үздік актриса — Кинофильм || {{Жеңіс}}
|-
| [[BAFTA]]
|2002|| [[Екінші пландағы үздік актриса үшін BAFTA сыйлығы|Екінші пландағы үздік актриса]] || {{Жеңіс}}
|-
| American Film Institute
|2002||Үздік актриса|| {{Жеңіс}}
|-
| Awards Circuit Community Awards
|2002|| Үздік актерлік құрам || {{Номинация}}
|-
| Awards Circuit Community Awards
|2002|| Екінші пландағы үздік актриса || {{Жеңіс}}
|-
| Critics’ Choice
|2002|| Екінші пландағы үздік актриса || {{Жеңіс}}
|-
| Chicago Film Critics Association
|2002|| Екінші пландағы үздік актриса || {{Номинация}}
|-
| Dallas-Fort Worth Film Critics Association
|2002|| Екінші пландағы үздік актриса || {{Номинация}}
|-
| Empire
|2002|| Үздік актриса || {{Номинация}}
|-
| Kansas City Film Critics Circle
|2002|| Екінші пландағы үздік актриса || {{Жеңіс}}
|-
| Las Vegas Film Critics Society
|2002|| Екінші пландағы үздік актриса || {{Номинация}}
|-
| Online Film &amp; Television Association
|2002|| Екінші пландағы үздік актриса || {{Жеңіс}}
|-

| Online Film Critics Society
|2002|| Екінші пландағы үздік актриса || {{Жеңіс}}
|-
| Phoenix Film Critics Society
|2002|| Екінші пландағы үздік актриса || {{Жеңіс}}
|-
| Satellite Awards
|2002|| Екінші пландағы үздік киноактриса || {{Жеңіс}}
|-
| АҚШ киноактерлер гильдиясының сыйлығы
|2002|| Үздік актриса || {{Номинация}}
|-
| АҚШ киноактерлер гильдиясының сыйлығы
|2002||Үздік актерлік құрам|| {{Номинация}}
|-
| Southeastern Film Critics Association
|2002|| Екінші пландағы үздік актриса || {{Жеңіс}}
|-

| Critics’ Choice
|2003|| Үздік актриса ||rowspan=7|''[[Құм мен тұман үйі]]'' || {{Номинация}}
|-
| Central Ohio Film Critics Association
|2003|| Үздік актриса || {{Номинация}}
|-
| Kansas City Film Critics Circle
|2003|| Үздік актриса || {{Жеңіс}}
|-
| Las Vegas Film Critics Society
|2003|| Үздік актриса || {{Номинация}}
|-

| Online Film &amp; Television Association
|2003|| Үздік актриса || {{Номинация}}
|-
| Satellite Awards
|2003|| Екінші пландағы үздік актриса || {{Номинация}}
|-
| Vancouver Film Critics Circle
|2003|| Үздік актриса || {{Номинация}}
|-
| [[Сатурн (сыйлық)|Сатурн]]
|2003||[[Үздік киноактриса үшін «Сатурн» сыйлығы|Үздік киноактриса]]|| ''[[Халк (фильм)|Халк]]'' || {{Номинация}}
|-
| Fangoria Chainsaw Awards
|2005|| Үздік актриса || ''[[Қара су (фильм, 2005)|Қара су]]'' || {{Номинация}}
|-
| Awards Circuit Community Awards
|2006|| Үздік актерлік құрам || ''[[Кішкентай балалар сияқты]]'' || {{Номинация}}
|-
| Hollywood Film Awards
|2007||Үздік актриса|| ''[[Заңсыз жол]]'' || {{Жеңіс}}
|-
|}

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:BAFTA сыйлығының лауреаттары]]
[[Санат:АҚШ бала модельдері]]
[[Санат:Балалық шағында танымал болған АҚШ актерлері]]
[[Санат:Әулие Анна мектебінің түлектері (Бруклин)]]
[[Санат:Йель университетінің түлектері]]
[[Санат:АҚШ киноактрисалары]]
[[Санат:Аудиокітаптарды дыбыстаушылар]]</text>
      <sha1>hw52xzm9rwqh4g95pxws7suqfpcyk13</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Біләл Малдыбайұлы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>782192</id>
    <revision>
      <id>3619628</id>
      <parentid>3616569</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T06:41:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Амина Жанаковна</username>
        <id>182087</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:Ату жазасына кесілгендер|Ату жазасына кесілгендер]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3619628</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11208" sha1="e4ei05yl5bo2l7p0e187y3endluozz6" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;


'''Біләл Малдыбайұлы''' (1890, қазіргі [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Айыртау ауданы]], Қаратал ауылы — 1937) — ағартушы, аудармашы, әдебиеттанушы, дәрігер-фельдшер, публицист, [[Алаш қозғалысы|Алаш қайраткері]]. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot;&gt;[https://adebiportal.kz/kz/news/view/alas-qairatkeri-bilal-maldybaiuly-turaly-qyzyq-derek__22670 Алаш қайраткері Біләл Малдыбайұлы туралы қызықты деректер.] adebiportal.kz&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
Біләл Малдыбайұлы 1890 жылы қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы, Айыртау ауданы, Қаратал ауылында дүниеге келген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt; 
[[Арғын]] тайпасының [[Атығай]] руынан шыққан. Жеті атасы: Есіркеп, Ешкене, Шаншар, Шыңғыс, Төлек, Малдыбай, Біләл. Біләлдан төрт ұл туған: Сұлтанбек, Қорғанбек, Шауқатбек, Сейілбек.&lt;ref name=&quot;oimaq&quot;&gt;[https://oimaqnews.kz/1864/bil-l-maldybay-ly-alysty-zha-yndatatyn-auyrdy-zhe-ildetetin-asieti-zor-biik-n-rse-o-u Біләл Малдыбайұлы: «Алысты жақындататын, ауырды жеңілдететін қасиеті зор биік нәрсе – оқу...»] oimaqnews.kz&lt;/ref&gt;

Ол ерте жастан білімге құштар болып, ауыл молдасынан бастап алғашқы сауатын ашқан. 1912 жылы Омбыдағы малдәрігерлік-акушерлік мектебін үздік стипендиямен тәмамдаған. Оқу орнын аяқтаған соң, алғашқы қызметін Атбасар уезінде бастаған. Ирмовка орталау мектебінде директор болып жүрген кезінде өз өмірбаянын жазып қалдырған. Бұл құжаттың көшірмесі қазіргі таңда Қаратал орта мектебінің Ш. Құсайынов атындағы әдеби-өлкетану мұражайында сақтаулы тұр. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Қызметі және ағартушылық еңбегі ==
Біләл Малдыбайұлы ХХ ғасыр басында қазақ қоғамындағы ағартушылық қозғалысқа белсене араласты. Ол ауыл мектептерін ұйымдастыруға, білім беру ісін дамытуға үлес қосты. Оның ағарту саласындағы еңбек жолы Кеңес билігінің бұйрығымен жаңадан ұйымдастырылған халықтық білім беру бөліміне мектептен тыс инспектор лауазымына тағайындалудан басталды.&lt;ref name=&quot;oimaq&quot; /&gt;

Кейінгі атқарған қызметтері:
* 1920 жылдың күзінде аз ұлттардың халықтық білім беру бөлімінің меңгерушісі;
* 1921 жылдан бастап Көкшетау уезінің қырғыз-татар мектептерінің нұсқаушысы;
* 1924 жылдың ақпанынан халықтық білім беру инспекторы болып қызмет етті. &lt;ref name=&quot;oimaq&quot; /&gt;

Біләлдің ұсынысымен Көкшетау қаласында балалар үйі мен Луначарский атындағы қазақ-татар клубы ашылған. Қызылжардағы «Талап» қазақ ұлттық комитетінің мүшесі, кейін төрағасы болған. Оның жазған мақалалары «[[Айқап]]», «Сарыарқа», «Жаңа әдебиет» газет-журналдарында басылған. «Екінші жұмбақ» атты өлеңі «Айқаптың» 1914 жылғы №1 санында жарық көрген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

Қызылжар қаласынан шыққан «Жас азамат» газетінің 12-16 нөмірлерінің редакторы Біләл Малдыбайұлы болған. 1918 жылдың 30 шілдесінен бастап, 1919 жылдың 8 ақпанына дейін шығып тұрған газеттің бас-аяғы 22 нөмірі жарық көрген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

1927 жылы туған жері Айыртау ауданы Қаратал ауылына екі қабатты, 16 кабинеті бар зәулім мектеп салдырады. Мектептің ашылуына [[Үкілі Ыбырай Сандыбайұлы|Үкілі Ыбырайдың]] өзі келіп, жыр шашуын арнаған. Мектепке қажетті құрылыс материалдарын Имантау станицасындағы кәмпескеленген кулактың үлкен үйін бұзып, ағаштарын ауыл адамдары арбамен Қараталға тасып жеткізген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Шығармашылығы және аударма еңбектері ==
Біләл Малдыбайұлы медицина және оқу-ағарту саласына қатысты еңбектерді қазақ тіліне аударған. Оның аудармалары терминдерді қазақ оқырманына түсінікті түрде жеткізуімен ерекшеленеді. &lt;ref name=&quot;turkystan&quot;&gt;[https://turkystan.kz/article/86968-osy-zh-rt-bil-ldi-bile-me-eken Игілікұлы, Ш. Осы жұрт Біләлді біле ме екен?] turkystan.kz&lt;/ref&gt;

Дәрігер, педагог, қайраткер Біләл Малдыбайұлы төмендегі медициналық кітаптарды қазақ тіліне аударып, Мәскеудегі Күншығыс халықтары баспасынан жарыққа шығарған:
* Доктор С.Е. Незлиннің «Құрт ауыруы» (Мәскеу, 1927 жыл);
* Доктор Горбовтың «Денсаулық негізі – тазалық» (Мәскеу, 1926 жыл);
* Доктор Шанстың «Безгек» (Мәскеу, 1927 жыл);
* Доктор Б. Проннердің «Жегі ауырулар» (Мәскеу, 1927 жыл). &lt;ref name=&quot;turkystan&quot; /&gt;

Медицинасы дамымаған, дәрі-дәрмегі жоқ, оқыған дәрігері мүлде аз сол кезеңде бұл кітаптар қазақ халқы үшін аса қажетті құрал болып, мыңдаған таралыммен қайта басылды. Біләл медицина саласына машықтанғандықтан, орыс ғалымдарының кітаптарын ана тіліне қарапайым, жеңіл әрі ұғынықты мысалдармен аударған. &lt;ref name=&quot;turkystan&quot; /&gt;

Сонымен қатар, ол [[Гомер]]дің «Илиада» және «Одиссея» атты атақты шығармаларын да қазақшалаған. Бұл туралы Мұсахан Қанапиянұлының «Ұстаз» атты кітабында Әсия Тілегенованың: ''«...ол отызыншы жылдары Гомердің «Илиадасы» мен «Одиссеясын» қазақша аударған»'' деген дерегі сақталған. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

[[Сәбит Мұқанов]]тың «Адасқандар» атты романын Олег Фрелихпен бірігіп орыс тіліне аударған. 1935 жылы Мәскеудегі «Көркем әдебиет» баспасынан «Сын бая» деген атпен жарық көрген романның қолжазбасы мен алғашқы сүйінші данасы қазіргі таңда Мәскеудегі Орталық Мемлекеттік Әдебиет және өнер архивінің қорында (РГАЛИ) сақтаулы тұр. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

1929 жылы Қызылжар қаласында жаңа әліпбимен (латын қарпімен) «Тілашарлық әліппе» кітабы жарық көреді. Біләл Малдыбайұлының тағы бір авторлық еңбегі — «Қазақстандағы жоғары, орта дәрежелі мектептер» деп аталады. Бұл кітап 1926 жылы Қызылорда қаласындағы «Еңбекші Қазақ» газетінің редакциясында басылған. 14 бөлімнен тұратын кітапта 32 оқу орны туралы толық мәлімет берілген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Қуғын-сүргін жылдары ==
[[Саяси қуғын-сүргін құрбандары|Саяси қуғын-сүргін]] жылдарында 1937 жылы 5 мамыр күні тұтқынға алынып, дәл сол жылдың 13 қыркүйегінде ату жазасына кесілді. КСРО Жоғарғы Сотының шешімімен 1958 жылдың 27 желтоқсанында толықтай ақталды. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Мұрасы мен зерттелуі ==
Біләл Малдыбайұлы қазақ ағартушылығы мен ХХ ғасыр басындағы ұлттық зиялылар, Алаш арыстары қатарында құрметпен аталады. Еліміз Тәуелсіздігін алған жылдары ағартушы мұрасы қайта зерттеліп, бірқатар материалдар жазылды. Олардың қатарында зейнеткер мұғалім Айтмағамбет Дауылбайұлының «Репрессия құрбаны», «Жақсының аты өлмейді», журналист Маман Ементаевтың «Көкшетау арыстары. Ақсақалмен әңгіме», ақын, өлкетанушы Ерсін Ерғалиевтің «Туған жер – тұғырым» атты зерттеу еңбектері бар. &lt;ref name=&quot;turkystan&quot; /&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:1890 жылы туғандар]]
[[Санат:1937 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Сталиндік қуғын-сүргін құрбандары]]
[[Санат:Қазақ ағартушылары]]
[[Санат:Алаш қозғалысының қайраткерлері]]
[[Санат:Айыртау ауданында туғандар]]</text>
      <sha1>e4ei05yl5bo2l7p0e187y3endluozz6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619629</id>
      <parentid>3619628</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T06:41:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Амина Жанаковна</username>
        <id>182087</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:Сталиндік қуғын-сүргін құрбандары|Сталиндік қуғын-сүргін құрбандары]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3619629</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11129" sha1="eejzj1sh5ood15twvzggos0kvyfcm4t" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;


'''Біләл Малдыбайұлы''' (1890, қазіргі [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Айыртау ауданы]], Қаратал ауылы — 1937) — ағартушы, аудармашы, әдебиеттанушы, дәрігер-фельдшер, публицист, [[Алаш қозғалысы|Алаш қайраткері]]. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot;&gt;[https://adebiportal.kz/kz/news/view/alas-qairatkeri-bilal-maldybaiuly-turaly-qyzyq-derek__22670 Алаш қайраткері Біләл Малдыбайұлы туралы қызықты деректер.] adebiportal.kz&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
Біләл Малдыбайұлы 1890 жылы қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы, Айыртау ауданы, Қаратал ауылында дүниеге келген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt; 
[[Арғын]] тайпасының [[Атығай]] руынан шыққан. Жеті атасы: Есіркеп, Ешкене, Шаншар, Шыңғыс, Төлек, Малдыбай, Біләл. Біләлдан төрт ұл туған: Сұлтанбек, Қорғанбек, Шауқатбек, Сейілбек.&lt;ref name=&quot;oimaq&quot;&gt;[https://oimaqnews.kz/1864/bil-l-maldybay-ly-alysty-zha-yndatatyn-auyrdy-zhe-ildetetin-asieti-zor-biik-n-rse-o-u Біләл Малдыбайұлы: «Алысты жақындататын, ауырды жеңілдететін қасиеті зор биік нәрсе – оқу...»] oimaqnews.kz&lt;/ref&gt;

Ол ерте жастан білімге құштар болып, ауыл молдасынан бастап алғашқы сауатын ашқан. 1912 жылы Омбыдағы малдәрігерлік-акушерлік мектебін үздік стипендиямен тәмамдаған. Оқу орнын аяқтаған соң, алғашқы қызметін Атбасар уезінде бастаған. Ирмовка орталау мектебінде директор болып жүрген кезінде өз өмірбаянын жазып қалдырған. Бұл құжаттың көшірмесі қазіргі таңда Қаратал орта мектебінің Ш. Құсайынов атындағы әдеби-өлкетану мұражайында сақтаулы тұр. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Қызметі және ағартушылық еңбегі ==
Біләл Малдыбайұлы ХХ ғасыр басында қазақ қоғамындағы ағартушылық қозғалысқа белсене араласты. Ол ауыл мектептерін ұйымдастыруға, білім беру ісін дамытуға үлес қосты. Оның ағарту саласындағы еңбек жолы Кеңес билігінің бұйрығымен жаңадан ұйымдастырылған халықтық білім беру бөліміне мектептен тыс инспектор лауазымына тағайындалудан басталды.&lt;ref name=&quot;oimaq&quot; /&gt;

Кейінгі атқарған қызметтері:
* 1920 жылдың күзінде аз ұлттардың халықтық білім беру бөлімінің меңгерушісі;
* 1921 жылдан бастап Көкшетау уезінің қырғыз-татар мектептерінің нұсқаушысы;
* 1924 жылдың ақпанынан халықтық білім беру инспекторы болып қызмет етті. &lt;ref name=&quot;oimaq&quot; /&gt;

Біләлдің ұсынысымен Көкшетау қаласында балалар үйі мен Луначарский атындағы қазақ-татар клубы ашылған. Қызылжардағы «Талап» қазақ ұлттық комитетінің мүшесі, кейін төрағасы болған. Оның жазған мақалалары «[[Айқап]]», «Сарыарқа», «Жаңа әдебиет» газет-журналдарында басылған. «Екінші жұмбақ» атты өлеңі «Айқаптың» 1914 жылғы №1 санында жарық көрген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

Қызылжар қаласынан шыққан «Жас азамат» газетінің 12-16 нөмірлерінің редакторы Біләл Малдыбайұлы болған. 1918 жылдың 30 шілдесінен бастап, 1919 жылдың 8 ақпанына дейін шығып тұрған газеттің бас-аяғы 22 нөмірі жарық көрген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

1927 жылы туған жері Айыртау ауданы Қаратал ауылына екі қабатты, 16 кабинеті бар зәулім мектеп салдырады. Мектептің ашылуына [[Үкілі Ыбырай Сандыбайұлы|Үкілі Ыбырайдың]] өзі келіп, жыр шашуын арнаған. Мектепке қажетті құрылыс материалдарын Имантау станицасындағы кәмпескеленген кулактың үлкен үйін бұзып, ағаштарын ауыл адамдары арбамен Қараталға тасып жеткізген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Шығармашылығы және аударма еңбектері ==
Біләл Малдыбайұлы медицина және оқу-ағарту саласына қатысты еңбектерді қазақ тіліне аударған. Оның аудармалары терминдерді қазақ оқырманына түсінікті түрде жеткізуімен ерекшеленеді. &lt;ref name=&quot;turkystan&quot;&gt;[https://turkystan.kz/article/86968-osy-zh-rt-bil-ldi-bile-me-eken Игілікұлы, Ш. Осы жұрт Біләлді біле ме екен?] turkystan.kz&lt;/ref&gt;

Дәрігер, педагог, қайраткер Біләл Малдыбайұлы төмендегі медициналық кітаптарды қазақ тіліне аударып, Мәскеудегі Күншығыс халықтары баспасынан жарыққа шығарған:
* Доктор С.Е. Незлиннің «Құрт ауыруы» (Мәскеу, 1927 жыл);
* Доктор Горбовтың «Денсаулық негізі – тазалық» (Мәскеу, 1926 жыл);
* Доктор Шанстың «Безгек» (Мәскеу, 1927 жыл);
* Доктор Б. Проннердің «Жегі ауырулар» (Мәскеу, 1927 жыл). &lt;ref name=&quot;turkystan&quot; /&gt;

Медицинасы дамымаған, дәрі-дәрмегі жоқ, оқыған дәрігері мүлде аз сол кезеңде бұл кітаптар қазақ халқы үшін аса қажетті құрал болып, мыңдаған таралыммен қайта басылды. Біләл медицина саласына машықтанғандықтан, орыс ғалымдарының кітаптарын ана тіліне қарапайым, жеңіл әрі ұғынықты мысалдармен аударған. &lt;ref name=&quot;turkystan&quot; /&gt;

Сонымен қатар, ол [[Гомер]]дің «Илиада» және «Одиссея» атты атақты шығармаларын да қазақшалаған. Бұл туралы Мұсахан Қанапиянұлының «Ұстаз» атты кітабында Әсия Тілегенованың: ''«...ол отызыншы жылдары Гомердің «Илиадасы» мен «Одиссеясын» қазақша аударған»'' деген дерегі сақталған. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

[[Сәбит Мұқанов]]тың «Адасқандар» атты романын Олег Фрелихпен бірігіп орыс тіліне аударған. 1935 жылы Мәскеудегі «Көркем әдебиет» баспасынан «Сын бая» деген атпен жарық көрген романның қолжазбасы мен алғашқы сүйінші данасы қазіргі таңда Мәскеудегі Орталық Мемлекеттік Әдебиет және өнер архивінің қорында (РГАЛИ) сақтаулы тұр. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

1929 жылы Қызылжар қаласында жаңа әліпбимен (латын қарпімен) «Тілашарлық әліппе» кітабы жарық көреді. Біләл Малдыбайұлының тағы бір авторлық еңбегі — «Қазақстандағы жоғары, орта дәрежелі мектептер» деп аталады. Бұл кітап 1926 жылы Қызылорда қаласындағы «Еңбекші Қазақ» газетінің редакциясында басылған. 14 бөлімнен тұратын кітапта 32 оқу орны туралы толық мәлімет берілген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Қуғын-сүргін жылдары ==
[[Саяси қуғын-сүргін құрбандары|Саяси қуғын-сүргін]] жылдарында 1937 жылы 5 мамыр күні тұтқынға алынып, дәл сол жылдың 13 қыркүйегінде ату жазасына кесілді. КСРО Жоғарғы Сотының шешімімен 1958 жылдың 27 желтоқсанында толықтай ақталды. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Мұрасы мен зерттелуі ==
Біләл Малдыбайұлы қазақ ағартушылығы мен ХХ ғасыр басындағы ұлттық зиялылар, Алаш арыстары қатарында құрметпен аталады. Еліміз Тәуелсіздігін алған жылдары ағартушы мұрасы қайта зерттеліп, бірқатар материалдар жазылды. Олардың қатарында зейнеткер мұғалім Айтмағамбет Дауылбайұлының «Репрессия құрбаны», «Жақсының аты өлмейді», журналист Маман Ементаевтың «Көкшетау арыстары. Ақсақалмен әңгіме», ақын, өлкетанушы Ерсін Ерғалиевтің «Туған жер – тұғырым» атты зерттеу еңбектері бар. &lt;ref name=&quot;turkystan&quot; /&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:1890 жылы туғандар]]
[[Санат:1937 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қазақ ағартушылары]]
[[Санат:Алаш қозғалысының қайраткерлері]]
[[Санат:Айыртау ауданында туғандар]]</text>
      <sha1>eejzj1sh5ood15twvzggos0kvyfcm4t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619630</id>
      <parentid>3619629</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T06:41:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Амина Жанаковна</username>
        <id>182087</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:Алаш қозғалысының қайраткерлері|Алаш қозғалысының қайраткерлері]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3619630</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11053" sha1="5sfp8464dyqrbxkt2vuwvvs9p28ayj5" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;


'''Біләл Малдыбайұлы''' (1890, қазіргі [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Айыртау ауданы]], Қаратал ауылы — 1937) — ағартушы, аудармашы, әдебиеттанушы, дәрігер-фельдшер, публицист, [[Алаш қозғалысы|Алаш қайраткері]]. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot;&gt;[https://adebiportal.kz/kz/news/view/alas-qairatkeri-bilal-maldybaiuly-turaly-qyzyq-derek__22670 Алаш қайраткері Біләл Малдыбайұлы туралы қызықты деректер.] adebiportal.kz&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
Біләл Малдыбайұлы 1890 жылы қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы, Айыртау ауданы, Қаратал ауылында дүниеге келген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt; 
[[Арғын]] тайпасының [[Атығай]] руынан шыққан. Жеті атасы: Есіркеп, Ешкене, Шаншар, Шыңғыс, Төлек, Малдыбай, Біләл. Біләлдан төрт ұл туған: Сұлтанбек, Қорғанбек, Шауқатбек, Сейілбек.&lt;ref name=&quot;oimaq&quot;&gt;[https://oimaqnews.kz/1864/bil-l-maldybay-ly-alysty-zha-yndatatyn-auyrdy-zhe-ildetetin-asieti-zor-biik-n-rse-o-u Біләл Малдыбайұлы: «Алысты жақындататын, ауырды жеңілдететін қасиеті зор биік нәрсе – оқу...»] oimaqnews.kz&lt;/ref&gt;

Ол ерте жастан білімге құштар болып, ауыл молдасынан бастап алғашқы сауатын ашқан. 1912 жылы Омбыдағы малдәрігерлік-акушерлік мектебін үздік стипендиямен тәмамдаған. Оқу орнын аяқтаған соң, алғашқы қызметін Атбасар уезінде бастаған. Ирмовка орталау мектебінде директор болып жүрген кезінде өз өмірбаянын жазып қалдырған. Бұл құжаттың көшірмесі қазіргі таңда Қаратал орта мектебінің Ш. Құсайынов атындағы әдеби-өлкетану мұражайында сақтаулы тұр. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Қызметі және ағартушылық еңбегі ==
Біләл Малдыбайұлы ХХ ғасыр басында қазақ қоғамындағы ағартушылық қозғалысқа белсене араласты. Ол ауыл мектептерін ұйымдастыруға, білім беру ісін дамытуға үлес қосты. Оның ағарту саласындағы еңбек жолы Кеңес билігінің бұйрығымен жаңадан ұйымдастырылған халықтық білім беру бөліміне мектептен тыс инспектор лауазымына тағайындалудан басталды.&lt;ref name=&quot;oimaq&quot; /&gt;

Кейінгі атқарған қызметтері:
* 1920 жылдың күзінде аз ұлттардың халықтық білім беру бөлімінің меңгерушісі;
* 1921 жылдан бастап Көкшетау уезінің қырғыз-татар мектептерінің нұсқаушысы;
* 1924 жылдың ақпанынан халықтық білім беру инспекторы болып қызмет етті. &lt;ref name=&quot;oimaq&quot; /&gt;

Біләлдің ұсынысымен Көкшетау қаласында балалар үйі мен Луначарский атындағы қазақ-татар клубы ашылған. Қызылжардағы «Талап» қазақ ұлттық комитетінің мүшесі, кейін төрағасы болған. Оның жазған мақалалары «[[Айқап]]», «Сарыарқа», «Жаңа әдебиет» газет-журналдарында басылған. «Екінші жұмбақ» атты өлеңі «Айқаптың» 1914 жылғы №1 санында жарық көрген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

Қызылжар қаласынан шыққан «Жас азамат» газетінің 12-16 нөмірлерінің редакторы Біләл Малдыбайұлы болған. 1918 жылдың 30 шілдесінен бастап, 1919 жылдың 8 ақпанына дейін шығып тұрған газеттің бас-аяғы 22 нөмірі жарық көрген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

1927 жылы туған жері Айыртау ауданы Қаратал ауылына екі қабатты, 16 кабинеті бар зәулім мектеп салдырады. Мектептің ашылуына [[Үкілі Ыбырай Сандыбайұлы|Үкілі Ыбырайдың]] өзі келіп, жыр шашуын арнаған. Мектепке қажетті құрылыс материалдарын Имантау станицасындағы кәмпескеленген кулактың үлкен үйін бұзып, ағаштарын ауыл адамдары арбамен Қараталға тасып жеткізген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Шығармашылығы және аударма еңбектері ==
Біләл Малдыбайұлы медицина және оқу-ағарту саласына қатысты еңбектерді қазақ тіліне аударған. Оның аудармалары терминдерді қазақ оқырманына түсінікті түрде жеткізуімен ерекшеленеді. &lt;ref name=&quot;turkystan&quot;&gt;[https://turkystan.kz/article/86968-osy-zh-rt-bil-ldi-bile-me-eken Игілікұлы, Ш. Осы жұрт Біләлді біле ме екен?] turkystan.kz&lt;/ref&gt;

Дәрігер, педагог, қайраткер Біләл Малдыбайұлы төмендегі медициналық кітаптарды қазақ тіліне аударып, Мәскеудегі Күншығыс халықтары баспасынан жарыққа шығарған:
* Доктор С.Е. Незлиннің «Құрт ауыруы» (Мәскеу, 1927 жыл);
* Доктор Горбовтың «Денсаулық негізі – тазалық» (Мәскеу, 1926 жыл);
* Доктор Шанстың «Безгек» (Мәскеу, 1927 жыл);
* Доктор Б. Проннердің «Жегі ауырулар» (Мәскеу, 1927 жыл). &lt;ref name=&quot;turkystan&quot; /&gt;

Медицинасы дамымаған, дәрі-дәрмегі жоқ, оқыған дәрігері мүлде аз сол кезеңде бұл кітаптар қазақ халқы үшін аса қажетті құрал болып, мыңдаған таралыммен қайта басылды. Біләл медицина саласына машықтанғандықтан, орыс ғалымдарының кітаптарын ана тіліне қарапайым, жеңіл әрі ұғынықты мысалдармен аударған. &lt;ref name=&quot;turkystan&quot; /&gt;

Сонымен қатар, ол [[Гомер]]дің «Илиада» және «Одиссея» атты атақты шығармаларын да қазақшалаған. Бұл туралы Мұсахан Қанапиянұлының «Ұстаз» атты кітабында Әсия Тілегенованың: ''«...ол отызыншы жылдары Гомердің «Илиадасы» мен «Одиссеясын» қазақша аударған»'' деген дерегі сақталған. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

[[Сәбит Мұқанов]]тың «Адасқандар» атты романын Олег Фрелихпен бірігіп орыс тіліне аударған. 1935 жылы Мәскеудегі «Көркем әдебиет» баспасынан «Сын бая» деген атпен жарық көрген романның қолжазбасы мен алғашқы сүйінші данасы қазіргі таңда Мәскеудегі Орталық Мемлекеттік Әдебиет және өнер архивінің қорында (РГАЛИ) сақтаулы тұр. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

1929 жылы Қызылжар қаласында жаңа әліпбимен (латын қарпімен) «Тілашарлық әліппе» кітабы жарық көреді. Біләл Малдыбайұлының тағы бір авторлық еңбегі — «Қазақстандағы жоғары, орта дәрежелі мектептер» деп аталады. Бұл кітап 1926 жылы Қызылорда қаласындағы «Еңбекші Қазақ» газетінің редакциясында басылған. 14 бөлімнен тұратын кітапта 32 оқу орны туралы толық мәлімет берілген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Қуғын-сүргін жылдары ==
[[Саяси қуғын-сүргін құрбандары|Саяси қуғын-сүргін]] жылдарында 1937 жылы 5 мамыр күні тұтқынға алынып, дәл сол жылдың 13 қыркүйегінде ату жазасына кесілді. КСРО Жоғарғы Сотының шешімімен 1958 жылдың 27 желтоқсанында толықтай ақталды. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Мұрасы мен зерттелуі ==
Біләл Малдыбайұлы қазақ ағартушылығы мен ХХ ғасыр басындағы ұлттық зиялылар, Алаш арыстары қатарында құрметпен аталады. Еліміз Тәуелсіздігін алған жылдары ағартушы мұрасы қайта зерттеліп, бірқатар материалдар жазылды. Олардың қатарында зейнеткер мұғалім Айтмағамбет Дауылбайұлының «Репрессия құрбаны», «Жақсының аты өлмейді», журналист Маман Ементаевтың «Көкшетау арыстары. Ақсақалмен әңгіме», ақын, өлкетанушы Ерсін Ерғалиевтің «Туған жер – тұғырым» атты зерттеу еңбектері бар. &lt;ref name=&quot;turkystan&quot; /&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:1890 жылы туғандар]]
[[Санат:1937 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Қазақ ағартушылары]]
[[Санат:Айыртау ауданында туғандар]]</text>
      <sha1>5sfp8464dyqrbxkt2vuwvvs9p28ayj5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619631</id>
      <parentid>3619630</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T06:41:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Амина Жанаковна</username>
        <id>182087</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:Қазақ ағартушылары|Қазақ ағартушылары]]» деген санатты аластады ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3619631</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11002" sha1="hofw72mr56nwhzmzdmkdlsfaytxzu35" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;


'''Біләл Малдыбайұлы''' (1890, қазіргі [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Айыртау ауданы]], Қаратал ауылы — 1937) — ағартушы, аудармашы, әдебиеттанушы, дәрігер-фельдшер, публицист, [[Алаш қозғалысы|Алаш қайраткері]]. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot;&gt;[https://adebiportal.kz/kz/news/view/alas-qairatkeri-bilal-maldybaiuly-turaly-qyzyq-derek__22670 Алаш қайраткері Біләл Малдыбайұлы туралы қызықты деректер.] adebiportal.kz&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
Біләл Малдыбайұлы 1890 жылы қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы, Айыртау ауданы, Қаратал ауылында дүниеге келген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt; 
[[Арғын]] тайпасының [[Атығай]] руынан шыққан. Жеті атасы: Есіркеп, Ешкене, Шаншар, Шыңғыс, Төлек, Малдыбай, Біләл. Біләлдан төрт ұл туған: Сұлтанбек, Қорғанбек, Шауқатбек, Сейілбек.&lt;ref name=&quot;oimaq&quot;&gt;[https://oimaqnews.kz/1864/bil-l-maldybay-ly-alysty-zha-yndatatyn-auyrdy-zhe-ildetetin-asieti-zor-biik-n-rse-o-u Біләл Малдыбайұлы: «Алысты жақындататын, ауырды жеңілдететін қасиеті зор биік нәрсе – оқу...»] oimaqnews.kz&lt;/ref&gt;

Ол ерте жастан білімге құштар болып, ауыл молдасынан бастап алғашқы сауатын ашқан. 1912 жылы Омбыдағы малдәрігерлік-акушерлік мектебін үздік стипендиямен тәмамдаған. Оқу орнын аяқтаған соң, алғашқы қызметін Атбасар уезінде бастаған. Ирмовка орталау мектебінде директор болып жүрген кезінде өз өмірбаянын жазып қалдырған. Бұл құжаттың көшірмесі қазіргі таңда Қаратал орта мектебінің Ш. Құсайынов атындағы әдеби-өлкетану мұражайында сақтаулы тұр. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Қызметі және ағартушылық еңбегі ==
Біләл Малдыбайұлы ХХ ғасыр басында қазақ қоғамындағы ағартушылық қозғалысқа белсене араласты. Ол ауыл мектептерін ұйымдастыруға, білім беру ісін дамытуға үлес қосты. Оның ағарту саласындағы еңбек жолы Кеңес билігінің бұйрығымен жаңадан ұйымдастырылған халықтық білім беру бөліміне мектептен тыс инспектор лауазымына тағайындалудан басталды.&lt;ref name=&quot;oimaq&quot; /&gt;

Кейінгі атқарған қызметтері:
* 1920 жылдың күзінде аз ұлттардың халықтық білім беру бөлімінің меңгерушісі;
* 1921 жылдан бастап Көкшетау уезінің қырғыз-татар мектептерінің нұсқаушысы;
* 1924 жылдың ақпанынан халықтық білім беру инспекторы болып қызмет етті. &lt;ref name=&quot;oimaq&quot; /&gt;

Біләлдің ұсынысымен Көкшетау қаласында балалар үйі мен Луначарский атындағы қазақ-татар клубы ашылған. Қызылжардағы «Талап» қазақ ұлттық комитетінің мүшесі, кейін төрағасы болған. Оның жазған мақалалары «[[Айқап]]», «Сарыарқа», «Жаңа әдебиет» газет-журналдарында басылған. «Екінші жұмбақ» атты өлеңі «Айқаптың» 1914 жылғы №1 санында жарық көрген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

Қызылжар қаласынан шыққан «Жас азамат» газетінің 12-16 нөмірлерінің редакторы Біләл Малдыбайұлы болған. 1918 жылдың 30 шілдесінен бастап, 1919 жылдың 8 ақпанына дейін шығып тұрған газеттің бас-аяғы 22 нөмірі жарық көрген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

1927 жылы туған жері Айыртау ауданы Қаратал ауылына екі қабатты, 16 кабинеті бар зәулім мектеп салдырады. Мектептің ашылуына [[Үкілі Ыбырай Сандыбайұлы|Үкілі Ыбырайдың]] өзі келіп, жыр шашуын арнаған. Мектепке қажетті құрылыс материалдарын Имантау станицасындағы кәмпескеленген кулактың үлкен үйін бұзып, ағаштарын ауыл адамдары арбамен Қараталға тасып жеткізген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Шығармашылығы және аударма еңбектері ==
Біләл Малдыбайұлы медицина және оқу-ағарту саласына қатысты еңбектерді қазақ тіліне аударған. Оның аудармалары терминдерді қазақ оқырманына түсінікті түрде жеткізуімен ерекшеленеді. &lt;ref name=&quot;turkystan&quot;&gt;[https://turkystan.kz/article/86968-osy-zh-rt-bil-ldi-bile-me-eken Игілікұлы, Ш. Осы жұрт Біләлді біле ме екен?] turkystan.kz&lt;/ref&gt;

Дәрігер, педагог, қайраткер Біләл Малдыбайұлы төмендегі медициналық кітаптарды қазақ тіліне аударып, Мәскеудегі Күншығыс халықтары баспасынан жарыққа шығарған:
* Доктор С.Е. Незлиннің «Құрт ауыруы» (Мәскеу, 1927 жыл);
* Доктор Горбовтың «Денсаулық негізі – тазалық» (Мәскеу, 1926 жыл);
* Доктор Шанстың «Безгек» (Мәскеу, 1927 жыл);
* Доктор Б. Проннердің «Жегі ауырулар» (Мәскеу, 1927 жыл). &lt;ref name=&quot;turkystan&quot; /&gt;

Медицинасы дамымаған, дәрі-дәрмегі жоқ, оқыған дәрігері мүлде аз сол кезеңде бұл кітаптар қазақ халқы үшін аса қажетті құрал болып, мыңдаған таралыммен қайта басылды. Біләл медицина саласына машықтанғандықтан, орыс ғалымдарының кітаптарын ана тіліне қарапайым, жеңіл әрі ұғынықты мысалдармен аударған. &lt;ref name=&quot;turkystan&quot; /&gt;

Сонымен қатар, ол [[Гомер]]дің «Илиада» және «Одиссея» атты атақты шығармаларын да қазақшалаған. Бұл туралы Мұсахан Қанапиянұлының «Ұстаз» атты кітабында Әсия Тілегенованың: ''«...ол отызыншы жылдары Гомердің «Илиадасы» мен «Одиссеясын» қазақша аударған»'' деген дерегі сақталған. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

[[Сәбит Мұқанов]]тың «Адасқандар» атты романын Олег Фрелихпен бірігіп орыс тіліне аударған. 1935 жылы Мәскеудегі «Көркем әдебиет» баспасынан «Сын бая» деген атпен жарық көрген романның қолжазбасы мен алғашқы сүйінші данасы қазіргі таңда Мәскеудегі Орталық Мемлекеттік Әдебиет және өнер архивінің қорында (РГАЛИ) сақтаулы тұр. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

1929 жылы Қызылжар қаласында жаңа әліпбимен (латын қарпімен) «Тілашарлық әліппе» кітабы жарық көреді. Біләл Малдыбайұлының тағы бір авторлық еңбегі — «Қазақстандағы жоғары, орта дәрежелі мектептер» деп аталады. Бұл кітап 1926 жылы Қызылорда қаласындағы «Еңбекші Қазақ» газетінің редакциясында басылған. 14 бөлімнен тұратын кітапта 32 оқу орны туралы толық мәлімет берілген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Қуғын-сүргін жылдары ==
[[Саяси қуғын-сүргін құрбандары|Саяси қуғын-сүргін]] жылдарында 1937 жылы 5 мамыр күні тұтқынға алынып, дәл сол жылдың 13 қыркүйегінде ату жазасына кесілді. КСРО Жоғарғы Сотының шешімімен 1958 жылдың 27 желтоқсанында толықтай ақталды. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Мұрасы мен зерттелуі ==
Біләл Малдыбайұлы қазақ ағартушылығы мен ХХ ғасыр басындағы ұлттық зиялылар, Алаш арыстары қатарында құрметпен аталады. Еліміз Тәуелсіздігін алған жылдары ағартушы мұрасы қайта зерттеліп, бірқатар материалдар жазылды. Олардың қатарында зейнеткер мұғалім Айтмағамбет Дауылбайұлының «Репрессия құрбаны», «Жақсының аты өлмейді», журналист Маман Ементаевтың «Көкшетау арыстары. Ақсақалмен әңгіме», ақын, өлкетанушы Ерсін Ерғалиевтің «Туған жер – тұғырым» атты зерттеу еңбектері бар. &lt;ref name=&quot;turkystan&quot; /&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:1890 жылы туғандар]]
[[Санат:1937 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Айыртау ауданында туғандар]]</text>
      <sha1>hofw72mr56nwhzmzdmkdlsfaytxzu35</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619637</id>
      <parentid>3619631</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:12:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>[[Special:Contributions/Амина Жанаковна|Амина Жанаковна]] ([[User talk:Амина Жанаковна|т]]) өңдемелерінен [[User:1nter pares|1nter pares]] соңғы нұсқасына қайтарды</comment>
      <origin>3613365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11270" sha1="psshk2pso6bhrlzrc6qnuuyzogiuljv" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;


'''Біләл Малдыбайұлы''' (1890, қазіргі [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Айыртау ауданы]], Қаратал ауылы — 1937) — ағартушы, аудармашы, әдебиеттанушы, дәрігер-фельдшер, публицист, [[Алаш қозғалысы|Алаш қайраткері]]. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot;&gt;[https://adebiportal.kz/kz/news/view/alas-qairatkeri-bilal-maldybaiuly-turaly-qyzyq-derek__22670 Алаш қайраткері Біләл Малдыбайұлы туралы қызықты деректер.] adebiportal.kz&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
Біләл Малдыбайұлы 1890 жылы қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы, Айыртау ауданы, Қаратал ауылында дүниеге келген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt; 
[[Арғын]] тайпасының [[Атығай]] руынан шыққан. Жеті атасы: Есіркеп, Ешкене, Шаншар, Шыңғыс, Төлек, Малдыбай, Біләл. Біләлдан төрт ұл туған: Сұлтанбек, Қорғанбек, Шауқатбек, Сейілбек.&lt;ref name=&quot;oimaq&quot;&gt;[https://oimaqnews.kz/1864/bil-l-maldybay-ly-alysty-zha-yndatatyn-auyrdy-zhe-ildetetin-asieti-zor-biik-n-rse-o-u Біләл Малдыбайұлы: «Алысты жақындататын, ауырды жеңілдететін қасиеті зор биік нәрсе – оқу...»] oimaqnews.kz&lt;/ref&gt;

Ол ерте жастан білімге құштар болып, ауыл молдасынан бастап алғашқы сауатын ашқан. 1912 жылы Омбыдағы малдәрігерлік-акушерлік мектебін үздік стипендиямен тәмамдаған. Оқу орнын аяқтаған соң, алғашқы қызметін Атбасар уезінде бастаған. Ирмовка орталау мектебінде директор болып жүрген кезінде өз өмірбаянын жазып қалдырған. Бұл құжаттың көшірмесі қазіргі таңда Қаратал орта мектебінің Ш. Құсайынов атындағы әдеби-өлкетану мұражайында сақтаулы тұр. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Қызметі және ағартушылық еңбегі ==
Біләл Малдыбайұлы ХХ ғасыр басында қазақ қоғамындағы ағартушылық қозғалысқа белсене араласты. Ол ауыл мектептерін ұйымдастыруға, білім беру ісін дамытуға үлес қосты. Оның ағарту саласындағы еңбек жолы Кеңес билігінің бұйрығымен жаңадан ұйымдастырылған халықтық білім беру бөліміне мектептен тыс инспектор лауазымына тағайындалудан басталды.&lt;ref name=&quot;oimaq&quot; /&gt;

Кейінгі атқарған қызметтері:
* 1920 жылдың күзінде аз ұлттардың халықтық білім беру бөлімінің меңгерушісі;
* 1921 жылдан бастап Көкшетау уезінің қырғыз-татар мектептерінің нұсқаушысы;
* 1924 жылдың ақпанынан халықтық білім беру инспекторы болып қызмет етті. &lt;ref name=&quot;oimaq&quot; /&gt;

Біләлдің ұсынысымен Көкшетау қаласында балалар үйі мен Луначарский атындағы қазақ-татар клубы ашылған. Қызылжардағы «Талап» қазақ ұлттық комитетінің мүшесі, кейін төрағасы болған. Оның жазған мақалалары «[[Айқап]]», «Сарыарқа», «Жаңа әдебиет» газет-журналдарында басылған. «Екінші жұмбақ» атты өлеңі «Айқаптың» 1914 жылғы №1 санында жарық көрген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

Қызылжар қаласынан шыққан «Жас азамат» газетінің 12-16 нөмірлерінің редакторы Біләл Малдыбайұлы болған. 1918 жылдың 30 шілдесінен бастап, 1919 жылдың 8 ақпанына дейін шығып тұрған газеттің бас-аяғы 22 нөмірі жарық көрген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

1927 жылы туған жері Айыртау ауданы Қаратал ауылына екі қабатты, 16 кабинеті бар зәулім мектеп салдырады. Мектептің ашылуына [[Үкілі Ыбырай Сандыбайұлы|Үкілі Ыбырайдың]] өзі келіп, жыр шашуын арнаған. Мектепке қажетті құрылыс материалдарын Имантау станицасындағы кәмпескеленген кулактың үлкен үйін бұзып, ағаштарын ауыл адамдары арбамен Қараталға тасып жеткізген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Шығармашылығы және аударма еңбектері ==
Біләл Малдыбайұлы медицина және оқу-ағарту саласына қатысты еңбектерді қазақ тіліне аударған. Оның аудармалары терминдерді қазақ оқырманына түсінікті түрде жеткізуімен ерекшеленеді. &lt;ref name=&quot;turkystan&quot;&gt;[https://turkystan.kz/article/86968-osy-zh-rt-bil-ldi-bile-me-eken Игілікұлы, Ш. Осы жұрт Біләлді біле ме екен?] turkystan.kz&lt;/ref&gt;

Дәрігер, педагог, қайраткер Біләл Малдыбайұлы төмендегі медициналық кітаптарды қазақ тіліне аударып, Мәскеудегі Күншығыс халықтары баспасынан жарыққа шығарған:
* Доктор С.Е. Незлиннің «Құрт ауыруы» (Мәскеу, 1927 жыл);
* Доктор Горбовтың «Денсаулық негізі – тазалық» (Мәскеу, 1926 жыл);
* Доктор Шанстың «Безгек» (Мәскеу, 1927 жыл);
* Доктор Б. Проннердің «Жегі ауырулар» (Мәскеу, 1927 жыл). &lt;ref name=&quot;turkystan&quot; /&gt;

Медицинасы дамымаған, дәрі-дәрмегі жоқ, оқыған дәрігері мүлде аз сол кезеңде бұл кітаптар қазақ халқы үшін аса қажетті құрал болып, мыңдаған таралыммен қайта басылды. Біләл медицина саласына машықтанғандықтан, орыс ғалымдарының кітаптарын ана тіліне қарапайым, жеңіл әрі ұғынықты мысалдармен аударған. &lt;ref name=&quot;turkystan&quot; /&gt;

Сонымен қатар, ол [[Гомер]]дің «Илиада» және «Одиссея» атты атақты шығармаларын да қазақшалаған. Бұл туралы Мұсахан Қанапиянұлының «Ұстаз» атты кітабында Әсия Тілегенованың: ''«...ол отызыншы жылдары Гомердің «Илиадасы» мен «Одиссеясын» қазақша аударған»'' деген дерегі сақталған. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

[[Сәбит Мұқанов]]тың «Адасқандар» атты романын Олег Фрелихпен бірігіп орыс тіліне аударған. 1935 жылы Мәскеудегі «Көркем әдебиет» баспасынан «Сын бая» деген атпен жарық көрген романның қолжазбасы мен алғашқы сүйінші данасы қазіргі таңда Мәскеудегі Орталық Мемлекеттік Әдебиет және өнер архивінің қорында (РГАЛИ) сақтаулы тұр. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

1929 жылы Қызылжар қаласында жаңа әліпбимен (латын қарпімен) «Тілашарлық әліппе» кітабы жарық көреді. Біләл Малдыбайұлының тағы бір авторлық еңбегі — «Қазақстандағы жоғары, орта дәрежелі мектептер» деп аталады. Бұл кітап 1926 жылы Қызылорда қаласындағы «Еңбекші Қазақ» газетінің редакциясында басылған. 14 бөлімнен тұратын кітапта 32 оқу орны туралы толық мәлімет берілген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Қуғын-сүргін жылдары ==
[[Саяси қуғын-сүргін құрбандары|Саяси қуғын-сүргін]] жылдарында 1937 жылы 5 мамыр күні тұтқынға алынып, дәл сол жылдың 13 қыркүйегінде ату жазасына кесілді. КСРО Жоғарғы Сотының шешімімен 1958 жылдың 27 желтоқсанында толықтай ақталды. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Мұрасы мен зерттелуі ==
Біләл Малдыбайұлы қазақ ағартушылығы мен ХХ ғасыр басындағы ұлттық зиялылар, Алаш арыстары қатарында құрметпен аталады. Еліміз Тәуелсіздігін алған жылдары ағартушы мұрасы қайта зерттеліп, бірқатар материалдар жазылды. Олардың қатарында зейнеткер мұғалім Айтмағамбет Дауылбайұлының «Репрессия құрбаны», «Жақсының аты өлмейді», журналист Маман Ементаевтың «Көкшетау арыстары. Ақсақалмен әңгіме», ақын, өлкетанушы Ерсін Ерғалиевтің «Туған жер – тұғырым» атты зерттеу еңбектері бар. &lt;ref name=&quot;turkystan&quot; /&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:1890 жылы туғандар]]
[[Санат:1937 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Ату жазасына кесілгендер]]
[[Санат:Сталиндік қуғын-сүргін құрбандары]]
[[Санат:Қазақ ағартушылары]]
[[Санат:Алаш қозғалысының қайраткерлері]]
[[Санат:Айыртау ауданында туғандар]]</text>
      <sha1>psshk2pso6bhrlzrc6qnuuyzogiuljv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619638</id>
      <parentid>3619637</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:13:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3619638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11265" sha1="ixcvkmi947u0iwgmm5h0ykwlkotjspi" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Біләл Малдыбайұлы''' (1890, қазіргі [[Солтүстік Қазақстан облысы]], [[Айыртау ауданы]], Қаратал ауылы – 1937) — ағартушы, аудармашы, әдебиеттанушы, дәрігер-фельдшер, публицист, [[Алаш қозғалысы|Алаш қайраткері]].&lt;ref name=&quot;adebiportal&quot;&gt;[https://adebiportal.kz/kz/news/view/alas-qairatkeri-bilal-maldybaiuly-turaly-qyzyq-derek__22670 Алаш қайраткері Біләл Малдыбайұлы туралы қызықты деректер.] adebiportal.kz&lt;/ref&gt;

== Өмірбаяны ==
Біләл Малдыбайұлы 1890 жылы қазіргі Солтүстік Қазақстан облысы, Айыртау ауданы, Қаратал ауылында дүниеге келген.&lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt; 
[[Арғын]] тайпасының [[Атығай]] руынан шыққан. Жеті атасы: Есіркеп, Ешкене, Шаншар, Шыңғыс, Төлек, Малдыбай, Біләл. Біләлдан төрт ұл туған: Сұлтанбек, Қорғанбек, Шауқатбек, Сейілбек.&lt;ref name=&quot;oimaq&quot;&gt;[https://oimaqnews.kz/1864/bil-l-maldybay-ly-alysty-zha-yndatatyn-auyrdy-zhe-ildetetin-asieti-zor-biik-n-rse-o-u Біләл Малдыбайұлы: «Алысты жақындататын, ауырды жеңілдететін қасиеті зор биік нәрсе – оқу...»] oimaqnews.kz&lt;/ref&gt;

Ол ерте жастан білімге құштар болып, ауыл молдасынан бастап алғашқы сауатын ашқан. 1912 жылы Омбыдағы малдәрігерлік-акушерлік мектебін үздік стипендиямен тәмамдаған. Оқу орнын аяқтаған соң, алғашқы қызметін Атбасар уезінде бастаған. Ирмовка орталау мектебінде директор болып жүрген кезінде өз өмірбаянын жазып қалдырған. Бұл құжаттың көшірмесі қазіргі таңда Қаратал орта мектебінің Ш. Құсайынов атындағы әдеби-өлкетану мұражайында сақтаулы тұр. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Қызметі және ағартушылық еңбегі ==
Біләл Малдыбайұлы ХХ ғасыр басында қазақ қоғамындағы ағартушылық қозғалысқа белсене араласты. Ол ауыл мектептерін ұйымдастыруға, білім беру ісін дамытуға үлес қосты. Оның ағарту саласындағы еңбек жолы Кеңес билігінің бұйрығымен жаңадан ұйымдастырылған халықтық білім беру бөліміне мектептен тыс инспектор лауазымына тағайындалудан басталды.&lt;ref name=&quot;oimaq&quot; /&gt;

Кейінгі атқарған қызметтері:
* 1920 жылдың күзінде аз ұлттардың халықтық білім беру бөлімінің меңгерушісі;
* 1921 жылдан бастап Көкшетау уезінің қырғыз-татар мектептерінің нұсқаушысы;
* 1924 жылдың ақпанынан халықтық білім беру инспекторы болып қызмет етті. &lt;ref name=&quot;oimaq&quot; /&gt;

Біләлдің ұсынысымен Көкшетау қаласында балалар үйі мен Луначарский атындағы қазақ-татар клубы ашылған. Қызылжардағы «Талап» қазақ ұлттық комитетінің мүшесі, кейін төрағасы болған. Оның жазған мақалалары «[[Айқап]]», «Сарыарқа», «Жаңа әдебиет» газет-журналдарында басылған. «Екінші жұмбақ» атты өлеңі «Айқаптың» 1914 жылғы №1 санында жарық көрген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

Қызылжар қаласынан шыққан «Жас азамат» газетінің 12-16 нөмірлерінің редакторы Біләл Малдыбайұлы болған. 1918 жылдың 30 шілдесінен бастап, 1919 жылдың 8 ақпанына дейін шығып тұрған газеттің бас-аяғы 22 нөмірі жарық көрген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

1927 жылы туған жері Айыртау ауданы Қаратал ауылына екі қабатты, 16 кабинеті бар зәулім мектеп салдырады. Мектептің ашылуына [[Үкілі Ыбырай Сандыбайұлы|Үкілі Ыбырайдың]] өзі келіп, жыр шашуын арнаған. Мектепке қажетті құрылыс материалдарын Имантау станицасындағы кәмпескеленген кулактың үлкен үйін бұзып, ағаштарын ауыл адамдары арбамен Қараталға тасып жеткізген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Шығармашылығы және аударма еңбектері ==
Біләл Малдыбайұлы медицина және оқу-ағарту саласына қатысты еңбектерді қазақ тіліне аударған. Оның аудармалары терминдерді қазақ оқырманына түсінікті түрде жеткізуімен ерекшеленеді. &lt;ref name=&quot;turkystan&quot;&gt;[https://turkystan.kz/article/86968-osy-zh-rt-bil-ldi-bile-me-eken Игілікұлы, Ш. Осы жұрт Біләлді біле ме екен?] turkystan.kz&lt;/ref&gt;

Дәрігер, педагог, қайраткер Біләл Малдыбайұлы төмендегі медициналық кітаптарды қазақ тіліне аударып, Мәскеудегі Күншығыс халықтары баспасынан жарыққа шығарған:
* Доктор С.Е. Незлиннің «Құрт ауыруы» (Мәскеу, 1927 жыл);
* Доктор Горбовтың «Денсаулық негізі – тазалық» (Мәскеу, 1926 жыл);
* Доктор Шанстың «Безгек» (Мәскеу, 1927 жыл);
* Доктор Б. Проннердің «Жегі ауырулар» (Мәскеу, 1927 жыл). &lt;ref name=&quot;turkystan&quot; /&gt;

Медицинасы дамымаған, дәрі-дәрмегі жоқ, оқыған дәрігері мүлде аз сол кезеңде бұл кітаптар қазақ халқы үшін аса қажетті құрал болып, мыңдаған таралыммен қайта басылды. Біләл медицина саласына машықтанғандықтан, орыс ғалымдарының кітаптарын ана тіліне қарапайым, жеңіл әрі ұғынықты мысалдармен аударған. &lt;ref name=&quot;turkystan&quot; /&gt;

Сонымен қатар, ол [[Гомер]]дің «Илиада» және «Одиссея» атты атақты шығармаларын да қазақшалаған. Бұл туралы Мұсахан Қанапиянұлының «Ұстаз» атты кітабында Әсия Тілегенованың: ''«...ол отызыншы жылдары Гомердің «Илиадасы» мен «Одиссеясын» қазақша аударған»'' деген дерегі сақталған. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

[[Сәбит Мұқанов]]тың «Адасқандар» атты романын Олег Фрелихпен бірігіп орыс тіліне аударған. 1935 жылы Мәскеудегі «Көркем әдебиет» баспасынан «Сын бая» деген атпен жарық көрген романның қолжазбасы мен алғашқы сүйінші данасы қазіргі таңда Мәскеудегі Орталық Мемлекеттік Әдебиет және өнер архивінің қорында (РГАЛИ) сақтаулы тұр. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

1929 жылы Қызылжар қаласында жаңа әліпбимен (латын қарпімен) «Тілашарлық әліппе» кітабы жарық көреді. Біләл Малдыбайұлының тағы бір авторлық еңбегі — «Қазақстандағы жоғары, орта дәрежелі мектептер» деп аталады. Бұл кітап 1926 жылы Қызылорда қаласындағы «Еңбекші Қазақ» газетінің редакциясында басылған. 14 бөлімнен тұратын кітапта 32 оқу орны туралы толық мәлімет берілген. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Қуғын-сүргін жылдары ==
[[Саяси қуғын-сүргін құрбандары|Саяси қуғын-сүргін]] жылдарында 1937 жылы 5 мамыр күні тұтқынға алынып, дәл сол жылдың 13 қыркүйегінде ату жазасына кесілді. КСРО Жоғарғы Сотының шешімімен 1958 жылдың 27 желтоқсанында толықтай ақталды. &lt;ref name=&quot;adebiportal&quot; /&gt;

== Мұрасы мен зерттелуі ==
Біләл Малдыбайұлы қазақ ағартушылығы мен ХХ ғасыр басындағы ұлттық зиялылар, Алаш арыстары қатарында құрметпен аталады. Еліміз Тәуелсіздігін алған жылдары ағартушы мұрасы қайта зерттеліп, бірқатар материалдар жазылды. Олардың қатарында зейнеткер мұғалім Айтмағамбет Дауылбайұлының «Репрессия құрбаны», «Жақсының аты өлмейді», журналист Маман Ементаевтың «Көкшетау арыстары. Ақсақалмен әңгіме», ақын, өлкетанушы Ерсін Ерғалиевтің «Туған жер – тұғырым» атты зерттеу еңбектері бар. &lt;ref name=&quot;turkystan&quot; /&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:1890 жылы туғандар]]
[[Санат:1937 жылы қайтыс болғандар]]
[[Санат:Ату жазасына кесілгендер]]
[[Санат:Сталиндік қуғын-сүргін құрбандары]]
[[Санат:Қазақ ағартушылары]]
[[Санат:Алаш қозғалысының қайраткерлері]]
[[Санат:Айыртау ауданында туғандар]]</text>
      <sha1>ixcvkmi947u0iwgmm5h0ykwlkotjspi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Оливер Три</title>
    <ns>0</ns>
    <id>782569</id>
    <revision>
      <id>3619680</id>
      <parentid>3618155</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T09:33:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2018–2020: Ugly Is Beautiful және синглдері */</comment>
      <origin>3619680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26379" sha1="8dvrlddi4v16c913hkmnqgcg1sp4zco" xml:space="preserve">{{Жақында қайтыс болған}}
{{Музыкант
 |Есімі                = Oliver Tree
 |Шынайы есімі         = 
 |Сурет                = Oliver Tree, cantante en 2022 (cropped).png
 |Сурет ені            = 
 |Сурет тақырыбы       = 2022 жылғы Оливер Три
 |Фон                  = 
 |Туған кездегі есімі  = Oliver Tree Nickell
 |Толық аты            = 
 |Туған күні           = 29.06.1993
 |Туған жері           = [[Санта-Круз]], [[Калифорния]], АҚШ
 |Қайтыс болған күні   = 14.06.2026
 |Қайтыс болған жері   = [[Рио-де-Жанейро]], Бразилия
 |Белсенділік жылдары  = 2010–2026
 |Мемлекет             = {{USA}}
 |Мамандықтары         = әнші-ән жазушы, рэпер, продюсер, кинорежиссер, комик, интернет тұлға
 |Дауыс түрі           = 
 |Аспаптары            = вокал, гитара, клавишті аспаптар, бас-гитара
 |Жанрлары             = альтернативті рок, инди-поп, хип-хоп, альтернативті поп, би музыкасы
 |Лақап аттары         = 
 |Ұжымдары             = 
 |Қызметтес болған     = 
 |Лейблдері            = [[Atlantic Records|Atlantic]], [[R&amp;S Records|R&amp;S]], Alien Boy
 |Марапаттары          = 
 |Қолтаңбасы           = Signature of Oliver Tree.png
 |Сайты                = olivertreemusic.com
 |Commons              = 
}}
'''Оливер Три Никелл''' ([[29 маусым]] [[1993 жыл|1993]] – [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]) — америкалық әнші-композитор, рэпер, музыкалық продюсер, комик және кинорежиссер. [[Калифорния]] штатындағы [[Санта-Круз]] қаласында туған Три 2017 жылы «When I'm Down» әні кеңінен танылғаннан кейін [[Atlantic Records]] компаниясымен келісімшартқа отырды&lt;ref&gt;{{Cite web|date=March 27, 2020|title=Here's what you need to know about the Oliver Tree album you can't hear|url=https://www.altpress.com/features/oliver-tree-ugly-is-beautiful-delay-retirement/|access-date=December 17, 2021|website=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]]|archive-date=June 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220603151313/https://www.altpress.com/features/oliver-tree-ugly-is-beautiful-delay-retirement/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; және 2020 жылғы 17 шілдеде өзінің алғашқы студиялық альбомы ''[[Ugly Is Beautiful|Ugly Is Beautiful-ды]]'' шығарды. Ол 2021 жылы шыққан «[[Life Goes On]]», 2022 жылы шыққан «[[Miss You]]» және одан ертерек, 2018 жылы жарық көрген «[[Alien Boy]]» әндерінің арқасында халықаралық деңгейде танымал болды.

Три өзінің екінші студиялық альбомы ''Cowboy Tears''-ді 2022 жылғы 18 ақпанда, үшінші студиялық альбомы ''Alone in a Crowd''-ты 2023 жылғы 29 қыркүйекте және төртінші студиялық альбомы ''Love You Madly Hate You Badly''-ді 2026 жылғы 24 сәуірде шығарды.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sterdan|first=Darryl|date=April 24, 2026|title=Albums Of The Week: Oliver Tree {{!}} Love You Madly, Hate You Badly|url=https://tinnitist.com/2026/04/23/albums-of-the-week-oliver-tree-love-you-madly-hate-you-badly/|access-date=April 25, 2026|website=Tinnitist}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Magazine|first=Dork|date=April 24, 2026|title=Oliver Tree has put out his fourth studio album 'Love You Madly Hate You Badly'|url=https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|access-date=April 25, 2026|website=readdork.com|archive-date=April 27, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260427161948/https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Оливер Три 2026 жылғы 14 маусымда Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласында тікұшақ апатынан қаза тапты.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/oliver-tree-dead-singer-helicopter-crash-brazil-1236621439/|title=Oliver Tree, &quot;Life Goes On&quot; and &quot;Miss You&quot; Singer, Dies in Helicopter Crash at 32|accessdate=14 June 2026|website=[[The Hollywood Reporter]]|last=Thomas|first=Carly|archive-date=June 14, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260614191636/https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/oliver-tree-dead-singer-helicopter-crash-brazil-1236621439/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-06-14 |title=Quem era Oliver Tree? Músico americano que morreu no Rio de Janeiro |url=https://g1.globo.com/pop-arte/noticia/2026/06/14/quem-era-oliver-tree-musico-americano-que-morreu-no-rio-tinha-11-milhoes-de-ouvintes-e-colaborou-com-david-guetta.ghtml |access-date=2026-06-14 |website=G1 |language=pt-BR}}&lt;/ref&gt;

== Ерте өмірі ==
Оливер Три Никелл 1993 жылғы 29 маусымда&lt;ref name=&quot;allmusic&quot;/&gt; [[Калифорния]] штатындағы [[Санта-Круз]] қаласында III Джесси Луис Никелл мен Кристин Мари Бегиннің отбасында дүниеге келді.&lt;ref name=&quot;birth&quot;&gt;{{cite web|date=July 16, 1993|title=Dominican Hospital: Births|url=https://www.newspapers.com/article/santa-cruz-sentinel-births-dominican-h/199581142/|website=[[Santa Cruz Sentinel]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{cite web|last1=Baine|first1=Wallace|date=March 10, 2006|title=Santa Cruz's Oliver 'Tree' Nickell has reached the ears of world from his laptop|url=https://www.santacruzsentinel.com/2013/12/18/santa-cruzs-oliver-tree-nickell-has-reached-the-ears-of-world-from-his-laptop/|website=santacruzsentinel.com|access-date=June 21, 2019|archive-date=September 28, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220928012058/https://www.santacruzsentinel.com/2013/12/18/santa-cruzs-oliver-tree-nickell-has-reached-the-ears-of-world-from-his-laptop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/oliver-tree-do-you-feel-me-ep-868367/|title=Oliver Tree Is Outlandish, and It's Working|last=Leight|first=Elias|date=August 16, 2019|magazine=Rolling Stone|access-date=October 9, 2019|archive-date=November 9, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109081536/https://www.rollingstone.com/music/music-features/oliver-tree-do-you-feel-me-ep-868367/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Три екі жыл бойы [[Сан-Франциско мемлекеттік университеті]]нде бизнес мамандығы бойынша білім алды.&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{cite web |last=Baine |first=Wallace |date=June 22, 2016 |title=Branching Out With Oliver Tree |url=https://www.santacruzsentinel.com/2016/06/22/with-a-new-music-video-santa-cruzs-oliver-nickell-takes-on-the-mainstream/ |website=santacruzsentinel.com |access-date=December 13, 2018 |archive-date=September 26, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926235002/https://www.santacruzsentinel.com/2016/06/22/with-a-new-music-video-santa-cruzs-oliver-nickell-takes-on-the-mainstream/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Три 13 жасында немере ағасы [[менингит|жұлын менингитінен]] қайтыс болды. Осы оқиғадан кейін ол есірткіге тәуелді болып, есірткі саудасымен де айналысқан, соның салдарынан үйінен қуылды. Кейін ол музыканың өзін тәуелділіктен құтқарып қалғанын бірнеше рет айтқан.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-06-15 |title=Oliver Tree's 'Can Die At Any Time' Remark Resurfaces Amid Death, Once Hallucinated His Own Funeral |url=https://www.bollywoodshaadis.com/articles/oliver-tree-80627 |access-date=2026-06-15 |website=BollywoodShaadis |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
=== 2010–2016: Ерте мансабы және үзілісі ===
Три жеке музыкалық мансабын 2010 жылы «Tree» лақап атымен бастады. Осы уақытқа қарай ол [[Skrillex]] және [[Zeds Dead]] сияқты орындаушылардың концерттерінде өнер көрсеткен болатын. Алғашында ол өз музыкасын тәуелсіз түрде шығарып, 2013 жылдың басында ''Splitting Branches'' атты альбомын жариялады. Сондай-ақ ол алғашқы сахналық тәжірибесін алған Irony атты ска-топта ән айтып, гитарада ойнады.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Terry |first=Josh |title=Chartbreaker: Inside Oliver Tree's Retro, Meme-Friendly World And How He Turned 'Hurt' Into a Hit |url=https://www.billboard.com/pro/chartbreaker-oliver-tree-ugly-is-beautiful-debut-interview/ |magazine=Billboard |access-date=October 9, 2019 |archive-date=November 17, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211117124120/https://www.billboard.com/pro/chartbreaker-oliver-tree-ugly-is-beautiful-debut-interview/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Бір кезеңде Три қысқа уақыт дубстеп музыкасын шығарып, Сан-Францискода өткен Wobbleland 2011 сияқты музыкалық фестивальдерде өнер көрсетті. Сол уақытта ол музыкалық туындыларының басым бөлігін «Tree» бүркеншік атымен жариялап отырды.&lt;ref name=&quot;auto1&quot; /&gt;

20 жасында Три [[Лондон]]да орналасқан [[R&amp;S Records]] компаниясымен келісімшартқа қол қойып, 2013 жылғы тамызда өзінің алғашқы мини-альбомы — ''Demons''-ты шығарды. Бұл мини-альбом [[Radiohead]] тобының әншісі Том Йорк оның «[[Karma Police]]&lt;nowiki/&gt;» әніне жасаған кавер-нұсқасын жоғары бағалағаннан кейін белгілі бір дәрежеде танымалдыққа ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Weir |first=Mat |title=Branching Out With Oliver Tree |url=http://euphoric.net/blog/2017/09/01/branching-out-with-oliver-tree/ |website=euphoric.net |access-date=July 31, 2018 |archive-date=October 14, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181014065229/http://euphoric.net/blog/2017/09/01/branching-out-with-oliver-tree/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Кейін Три оқуын жалғастыру үшін шығармашылық қызметіне уақытша үзіліс жасап, [[Калифорния өнер институты]]нда музыкалық технологиялар мамандығы бойынша білім алды.&lt;ref name=&quot;auto2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;auto3&quot;&gt;{{cite web |title=Viral Sensation Oliver Tree Releases Debut EP Alien Boy |url=http://press.atlanticrecords.com/wp-content/uploads/2018/02/OLIVER-TREE-ALIEN-BOY-EP-PR.pdf |website=Atlanticrecords.com |access-date=July 31, 2018 |archive-date=February 14, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190214142828/http://press.atlanticrecords.com/wp-content/uploads/2018/02/OLIVER-TREE-ALIEN-BOY-EP-PR.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== 2016–2018: Музыкаға оралуы және ''Alien Boy'' ===
2016 жылғы наурызда Три музыкаға қайта оралып, [[Getter]]-дің ''Radical Dude!'' мини-альбомына енген «Forget It» әніне қатысып, вокал орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://themusic.com.au/features/watch-the-haunting-video-for-getter-s-forget-it-featuring-oliver-tree/kDQugoWEh4Y/23-06-16|title=Watch the haunting video for Getter's Forget It, featuring Oliver Tree|date=June 22, 2016|accessdate=June 14, 2026|website=The Music|author=Hayden Davies|archive-date=March 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260305111407/https://themusic.com.au/features/watch-the-haunting-video-for-getter-s-forget-it-featuring-oliver-tree/kDQugoWEh4Y/23-06-16|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сол жылғы қарашада ол теледидардағы алғашқы өнер көрсетуін жасап, ''[[Last Call with Carson Daly]]'' бағдарламасында ән орындады.&lt;ref name=&quot;owsla&quot;&gt;{{cite web |url=https://owsla.com/uncategorized/getter-oliver-tree-carson-daly/ |website=owsla.com |title=OWSLA Getter Oliver Tree Carson Daly |access-date=October 22, 2021 |date=November 3, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022204555/https://owsla.com/uncategorized/getter-oliver-tree-carson-daly/ |archive-date=October 22, 2021 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2016 жылғы қазанда [[Whethan]] мен Тридің бірлескен «When I'm Down» әні жарық көргеннен кейін көп ұзамай Три [[Atlantic Records]] компаниясымен келісімшартқа отырды.&lt;ref name=&quot;Variety&quot;&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2026/music/news/oliver-tree-dead-helicopter-crash-alien-boy-life-goes-on-1236780964/|title=Oliver Tree, 'Alien Boy' and 'Life Goes On' Musician, Dies at 32 in Helicopter Crash|date=June 14, 2026|access-date=June 14, 2026|archive-date=June 14, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260614184523/https://variety.com/2026/music/news/oliver-tree-dead-helicopter-crash-alien-boy-life-goes-on-1236780964/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сол жылы ол [[Калифорния өнер институты]]н бейнелеу өнері бакалавры дәрежесімен тәмамдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.goodtimes.sc/oliver-tree-nickell/|title=Santa Cruz's Oliver 'Tree' Nickell on Bowl Cuts, Selling Out and Hitting the Big Time|date=September 5, 2017|accessdate=June 14, 2026|author=Mat Weir|website=Good Times|archive-date=July 15, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250715074601/https://www.goodtimes.sc/oliver-tree-nickell/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2017 жылғы 26 мамырда Три Оливер Три лақап атымен шыққан алғашқы синглі — «Welcome to LA» әнін жариялады.&lt;ref name=&quot;Variety&quot;/&gt; 2018 жылғы ақпанда ол ірі дыбыс жазу компаниясы арқылы шыққан алғашқы мини-альбомы ''Alien Boy''-ды, сондай-ақ «All That x Alien Boy» әндеріне арналған қос музыкалық бейнебаянды шығарды. Три аталған бейнебаянның сценарийін жазып, режиссерлік етті. Оны дайындауға тоғыз айдан астам уақыт жұмсалды.&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Tree |first1=Oliver |title=All That x Alien Boy |date=February 16, 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=_ocfE8Ua-7U |via=YouTube |access-date=July 31, 2018 |archive-date=November 28, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128194232/https://www.youtube.com/watch?v=_ocfE8Ua-7U |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Ол [[Perris Auto Speedway]] автодромында бес ай бойы фристайл-монстр-трак секірулеріне жаттығып, бейнебаяндағы барлық трюктерді өзі орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.abc.net.au/triplej/news/oliver-tree-laneway/11922384|title=Oliver Tree is more than *just* a walking, singing, scootering meme|website=[[Australian Broadcasting Corporation]]|date=February 2, 2020|accessdate=June 14, 2026|archive-date=April 29, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260429224516/https://www.abc.net.au/triplej/news/oliver-tree-laneway/11922384|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Три [[Lollapalooza]] және [[Outside Lands Music and Arts Festival]] сияқты ірі музыкалық фестивальдерде өнер көрсетті. Сондай-ақ ол [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] фестивалінде арнайы қонақ ретінде қатысып, кейін 2017 жылы ''[[LA Weekly]]'' басылымының «Коачелладағы ең үздік (және ең ерекше) сән үлгілері» тізіміне енді.&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Lopes |first=Shane |title=The Best (and Weirdest) Fashion at Coachella 2017 |url=http://www.laweekly.com/slideshow/the-best-and-weirdest-fashion-at-coachella-2017-8136207/20 |website=LAWeekly |access-date=July 31, 2018 |archive-date=August 1, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801004222/http://www.laweekly.com/slideshow/the-best-and-weirdest-fashion-at-coachella-2017-8136207/20 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Три 2017 жылы [[Louis the Child]] тобының ''Last to Leave Tour'' турының, ал 2018 жылы [[Skizzy Mars]]-тың ''Are You OK? Tour'' турының ашылу орындаушысы болды.&lt;ref name=&quot;livenation&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.livenation.com/events/700239-dec-16-2017-louis-the-child|website=livenation.com|title=Louis the Child at Hollywood Palladium on Sat Dec 16, 2017 8:00 PM PST — Live Nation|access-date=August 1, 2018|archive-date=August 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180801221223/https://www.livenation.com/events/700239-dec-16-2017-louis-the-child|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Skizzy Mars tour|url=https://dolosangeles.com/events/2018/5/2/skizzy-mars|website=DoLosAngeles.com|access-date=June 16, 2025|archive-date=July 25, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250725053222/https://dolosangeles.com/events/2018/5/2/skizzy-mars|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сондай-ақ ол 2018 жылғы күзде [[Lil Dicky]] мен [[DJ Mustard]] ұйымдастырған ''Life Lessons Tour'' турына қатысуы тиіс еді, алайда тур кейіннен тоқтатылды.&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt; 2018 жылы Три [[Hobo Johnson]]-мен бірге Солтүстік Америка мен Еуропа бойынша гастрольдік тур өткізді. Три комедиялық бейнероликтерге арналған скетчтердің сценарийлерін жиі жазып, өзі ойнап және режиссерлік етті. Сонымен қатар [[Jerry Media]] сияқты компаниялармен жұмыс істеді.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Oliver Tree Releases New Single 'Upside Down' |url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Releases-New-Single-Upside-Down-20180105 |website=broadwayworld.com |date=January 5, 2018 |access-date=July 31, 2018 |archive-date=January 9, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109134137/https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Releases-New-Single-Upside-Down-20180105 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== 2018–2020: ''Ugly Is Beautiful'' және синглдері ===
[[Сурет:Oliver Tree Feb 2019 cropped.jpg|thumb|upright|Оливер Три ''The Woody Show'' бағдарламасында, 2019 жылғы ақпан]]
2018 және 2019 жылдары Три өзінің алғашқы студиялық альбомы ''[[Ugly Is Beautiful]]'' құрамына енген бірнеше сингл шығарды. 2018 жылғы 7 желтоқсанда ол альбомдағы синглдердің бірі — «Hurt» әніне арналған екінші музыкалық бейнебаянын жариялады. Бейнебаянды түсіру үшін Три Украинаға барып, оның сценарийін жазды және режиссер Брендан Вонмен бірге бірлесіп түсірді.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Tree |first=Oliver |title=Hurt |url=https://www.youtube.com/watch?v=NqpnbSFprB4 |website=YouTube |date=December 7, 2018 |access-date=December 13, 2018 |archive-date=January 20, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220120043826/https://www.youtube.com/watch?v=NqpnbSFprB4 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Одан кейін ол ''Ugly Is Beautiful Tour'' гастрольдік турын бастап, кейін альбомға енген «Joke's On You!» және «Waste My Time» сияқты әндерді орындады. 2019 жылғы 11 сәуірде Три жеке сингл ретінде «Fuck» әнін шығарды. Сол күні әннің музыкалық бейнебаяны да жарық көрді.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Oliver Tree|title=Oliver Tree – Fuck [Official Music Video]|date=April 11, 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=H8QQHGupPrs|access-date=April 14, 2019|archive-date=November 14, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191114224020/https://www.youtube.com/watch?v=H8QQHGupPrs|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы 7 маусымда Тридің төртінші музыкалық бейнебаяны әрі синглі — «Miracle Man» жарық көрді. Бейнебаян жарияланған алғашқы күні-ақ 1,3 миллион қаралым жинады. Сондай-ақ Три сол кезде 2019 жылғы қыркүйектен қарашаға дейін өткен ''Goodbye Farewell Tour'' атты қоштасу гастрольдік турын жариялады.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Oliver Tree|title=Oliver Tree final tour Twitter Announcement|url=https://twitter.com/Olivertree/status/1137030005249077249|access-date=June 13, 2019|archive-date=November 7, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107233841/https://twitter.com/Olivertree/status/1137030005249077249|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2019 жылғы 2 тамызда ол өзінің екінші мини-альбомы — ''[[Do You Feel Me?]]''-ді шығарды. Альбом құрамына «Introspective» әні енді. Мини-альбом музыка сыншыларынан негізінен оң пікірлер алды.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Hartshorn|first=Tori|date=August 2, 2019|title=Oliver Tree Drops Sophomore EP|url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Drops-Sophomore-EP-20190802|access-date=September 16, 2019|website=Broadway World|archive-date=June 3, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603163728/https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Drops-Sophomore-EP-20190802|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы 6 желтоқсанда Три «Cash Machine» синглін және оған түсірілген музыкалық бейнебаянды шығарды. Синглмен бірге ол өзінің алғашқы студиялық альбомы — ''Ugly Is Beautiful'' туралы жариялап, оның 2020 жылғы 27 наурызда шығатынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Oliver Tree – Cash Machine [Official Music Video]|date=December 6, 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=U1vGosMScjM|access-date=December 6, 2019|archive-date=December 6, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206211235/https://www.youtube.com/watch?v=U1vGosMScjM|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылғы 25 наурызда Три [[X|Twitter]] желісіндегі парақшасында COVID-19 пандемиясына байланысты ''Ugly Is Beautiful'' альбомының жоспарланған мерзімде жарық көрмейтінін хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://twitter.com/Olivertree/status/1242973226919014400/photo/1|title=pic.twitter.com/e3d7SbO8Bu|last=Tree|first=Oliver|date=March 25, 2020|website=@Olivertree|access-date=March 27, 2020|archive-date=October 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020210838/https://twitter.com/olivertree/status/1242973226919014400/photo/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Алайда 19 мамырда альбомның жаңа шығу күні 2020 жылғы 12 маусым болып белгіленгені жарияланды.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.instagram.com/p/CAZG6uvjpot/ | title=Oliver Tree on Instagram: &quot;UGLY IS BEAUTIFUL IS OUT NOW...&quot; | access-date=May 20, 2020 | archive-date=November 9, 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20221109183747/https://www.instagram.com/p/CAZG6uvjpot/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt; 2020 жылғы 8 маусымда Три альбомның шығарылуын тағы да кейінге шегеріп, жаңа күн ретінде 17 шілдені атады. Ол мұны [[Джордж Флойдтің өлтірілуі|Джордж Флойдтың қазасынан]] кейін АҚШ-та күшейген нәсілшілдік пен қара нәсілділерге қарсы полиция зорлығы мәселелеріне байланысты түсіндірді. Тридің айтуынша, қоғам назарын әлдеқайда маңызды оқиғаларға аударып отырған кезде альбом шығару орынды емес еді.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.instagram.com/p/CBMukuwjvV8/?igshid=1thoj5o1dv9sr | title=Instagram | access-date=June 9, 2020 | archive-date=January 11, 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230111182442/https://www.instagram.com/p/CBMukuwjvV8/?igshid=1thoj5o1dv9sr | url-status=live }}&lt;/ref&gt; ''Ugly Is Beautiful'' альбомы ақырында 2020 жылғы 17 шілдеде жарық көрді.

=== 2023–2026: ''Alone in a Crowd'' және ''Love You Madly Hate You Badly'' ===
[[Сурет:5 Facts To Get To Know Oliver Tree -gettoknow -music -olivertree 0-0 screenshot (cropped, cropped).jpg|thumb|238x238px|Оливер Три, 2023]]

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>8dvrlddi4v16c913hkmnqgcg1sp4zco</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619682</id>
      <parentid>3619680</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T09:38:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2023–2026: Alone in a Crowd және Love You Madly Hate You Badly */</comment>
      <origin>3619682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29287" sha1="khoiaf4919a67p1iapnpz2xfakonwev" xml:space="preserve">{{Жақында қайтыс болған}}
{{Музыкант
 |Есімі                = Oliver Tree
 |Шынайы есімі         = 
 |Сурет                = Oliver Tree, cantante en 2022 (cropped).png
 |Сурет ені            = 
 |Сурет тақырыбы       = 2022 жылғы Оливер Три
 |Фон                  = 
 |Туған кездегі есімі  = Oliver Tree Nickell
 |Толық аты            = 
 |Туған күні           = 29.06.1993
 |Туған жері           = [[Санта-Круз]], [[Калифорния]], АҚШ
 |Қайтыс болған күні   = 14.06.2026
 |Қайтыс болған жері   = [[Рио-де-Жанейро]], Бразилия
 |Белсенділік жылдары  = 2010–2026
 |Мемлекет             = {{USA}}
 |Мамандықтары         = әнші-ән жазушы, рэпер, продюсер, кинорежиссер, комик, интернет тұлға
 |Дауыс түрі           = 
 |Аспаптары            = вокал, гитара, клавишті аспаптар, бас-гитара
 |Жанрлары             = альтернативті рок, инди-поп, хип-хоп, альтернативті поп, би музыкасы
 |Лақап аттары         = 
 |Ұжымдары             = 
 |Қызметтес болған     = 
 |Лейблдері            = [[Atlantic Records|Atlantic]], [[R&amp;S Records|R&amp;S]], Alien Boy
 |Марапаттары          = 
 |Қолтаңбасы           = Signature of Oliver Tree.png
 |Сайты                = olivertreemusic.com
 |Commons              = 
}}
'''Оливер Три Никелл''' ([[29 маусым]] [[1993 жыл|1993]] – [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]) — америкалық әнші-композитор, рэпер, музыкалық продюсер, комик және кинорежиссер. [[Калифорния]] штатындағы [[Санта-Круз]] қаласында туған Три 2017 жылы «When I'm Down» әні кеңінен танылғаннан кейін [[Atlantic Records]] компаниясымен келісімшартқа отырды&lt;ref&gt;{{Cite web|date=March 27, 2020|title=Here's what you need to know about the Oliver Tree album you can't hear|url=https://www.altpress.com/features/oliver-tree-ugly-is-beautiful-delay-retirement/|access-date=December 17, 2021|website=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]]|archive-date=June 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220603151313/https://www.altpress.com/features/oliver-tree-ugly-is-beautiful-delay-retirement/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; және 2020 жылғы 17 шілдеде өзінің алғашқы студиялық альбомы ''[[Ugly Is Beautiful|Ugly Is Beautiful-ды]]'' шығарды. Ол 2021 жылы шыққан «[[Life Goes On]]», 2022 жылы шыққан «[[Miss You]]» және одан ертерек, 2018 жылы жарық көрген «[[Alien Boy]]» әндерінің арқасында халықаралық деңгейде танымал болды.

Три өзінің екінші студиялық альбомы ''Cowboy Tears''-ді 2022 жылғы 18 ақпанда, үшінші студиялық альбомы ''Alone in a Crowd''-ты 2023 жылғы 29 қыркүйекте және төртінші студиялық альбомы ''Love You Madly Hate You Badly''-ді 2026 жылғы 24 сәуірде шығарды.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sterdan|first=Darryl|date=April 24, 2026|title=Albums Of The Week: Oliver Tree {{!}} Love You Madly, Hate You Badly|url=https://tinnitist.com/2026/04/23/albums-of-the-week-oliver-tree-love-you-madly-hate-you-badly/|access-date=April 25, 2026|website=Tinnitist}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Magazine|first=Dork|date=April 24, 2026|title=Oliver Tree has put out his fourth studio album 'Love You Madly Hate You Badly'|url=https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|access-date=April 25, 2026|website=readdork.com|archive-date=April 27, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260427161948/https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Оливер Три 2026 жылғы 14 маусымда Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласында тікұшақ апатынан қаза тапты.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/oliver-tree-dead-singer-helicopter-crash-brazil-1236621439/|title=Oliver Tree, &quot;Life Goes On&quot; and &quot;Miss You&quot; Singer, Dies in Helicopter Crash at 32|accessdate=14 June 2026|website=[[The Hollywood Reporter]]|last=Thomas|first=Carly|archive-date=June 14, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260614191636/https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/oliver-tree-dead-singer-helicopter-crash-brazil-1236621439/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-06-14 |title=Quem era Oliver Tree? Músico americano que morreu no Rio de Janeiro |url=https://g1.globo.com/pop-arte/noticia/2026/06/14/quem-era-oliver-tree-musico-americano-que-morreu-no-rio-tinha-11-milhoes-de-ouvintes-e-colaborou-com-david-guetta.ghtml |access-date=2026-06-14 |website=G1 |language=pt-BR}}&lt;/ref&gt;

== Ерте өмірі ==
Оливер Три Никелл 1993 жылғы 29 маусымда&lt;ref name=&quot;allmusic&quot;/&gt; [[Калифорния]] штатындағы [[Санта-Круз]] қаласында III Джесси Луис Никелл мен Кристин Мари Бегиннің отбасында дүниеге келді.&lt;ref name=&quot;birth&quot;&gt;{{cite web|date=July 16, 1993|title=Dominican Hospital: Births|url=https://www.newspapers.com/article/santa-cruz-sentinel-births-dominican-h/199581142/|website=[[Santa Cruz Sentinel]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{cite web|last1=Baine|first1=Wallace|date=March 10, 2006|title=Santa Cruz's Oliver 'Tree' Nickell has reached the ears of world from his laptop|url=https://www.santacruzsentinel.com/2013/12/18/santa-cruzs-oliver-tree-nickell-has-reached-the-ears-of-world-from-his-laptop/|website=santacruzsentinel.com|access-date=June 21, 2019|archive-date=September 28, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220928012058/https://www.santacruzsentinel.com/2013/12/18/santa-cruzs-oliver-tree-nickell-has-reached-the-ears-of-world-from-his-laptop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/oliver-tree-do-you-feel-me-ep-868367/|title=Oliver Tree Is Outlandish, and It's Working|last=Leight|first=Elias|date=August 16, 2019|magazine=Rolling Stone|access-date=October 9, 2019|archive-date=November 9, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109081536/https://www.rollingstone.com/music/music-features/oliver-tree-do-you-feel-me-ep-868367/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Три екі жыл бойы [[Сан-Франциско мемлекеттік университеті]]нде бизнес мамандығы бойынша білім алды.&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{cite web |last=Baine |first=Wallace |date=June 22, 2016 |title=Branching Out With Oliver Tree |url=https://www.santacruzsentinel.com/2016/06/22/with-a-new-music-video-santa-cruzs-oliver-nickell-takes-on-the-mainstream/ |website=santacruzsentinel.com |access-date=December 13, 2018 |archive-date=September 26, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926235002/https://www.santacruzsentinel.com/2016/06/22/with-a-new-music-video-santa-cruzs-oliver-nickell-takes-on-the-mainstream/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Три 13 жасында немере ағасы [[менингит|жұлын менингитінен]] қайтыс болды. Осы оқиғадан кейін ол есірткіге тәуелді болып, есірткі саудасымен де айналысқан, соның салдарынан үйінен қуылды. Кейін ол музыканың өзін тәуелділіктен құтқарып қалғанын бірнеше рет айтқан.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-06-15 |title=Oliver Tree's 'Can Die At Any Time' Remark Resurfaces Amid Death, Once Hallucinated His Own Funeral |url=https://www.bollywoodshaadis.com/articles/oliver-tree-80627 |access-date=2026-06-15 |website=BollywoodShaadis |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
=== 2010–2016: Ерте мансабы және үзілісі ===
Три жеке музыкалық мансабын 2010 жылы «Tree» лақап атымен бастады. Осы уақытқа қарай ол [[Skrillex]] және [[Zeds Dead]] сияқты орындаушылардың концерттерінде өнер көрсеткен болатын. Алғашында ол өз музыкасын тәуелсіз түрде шығарып, 2013 жылдың басында ''Splitting Branches'' атты альбомын жариялады. Сондай-ақ ол алғашқы сахналық тәжірибесін алған Irony атты ска-топта ән айтып, гитарада ойнады.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Terry |first=Josh |title=Chartbreaker: Inside Oliver Tree's Retro, Meme-Friendly World And How He Turned 'Hurt' Into a Hit |url=https://www.billboard.com/pro/chartbreaker-oliver-tree-ugly-is-beautiful-debut-interview/ |magazine=Billboard |access-date=October 9, 2019 |archive-date=November 17, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211117124120/https://www.billboard.com/pro/chartbreaker-oliver-tree-ugly-is-beautiful-debut-interview/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Бір кезеңде Три қысқа уақыт дубстеп музыкасын шығарып, Сан-Францискода өткен Wobbleland 2011 сияқты музыкалық фестивальдерде өнер көрсетті. Сол уақытта ол музыкалық туындыларының басым бөлігін «Tree» бүркеншік атымен жариялап отырды.&lt;ref name=&quot;auto1&quot; /&gt;

20 жасында Три [[Лондон]]да орналасқан [[R&amp;S Records]] компаниясымен келісімшартқа қол қойып, 2013 жылғы тамызда өзінің алғашқы мини-альбомы — ''Demons''-ты шығарды. Бұл мини-альбом [[Radiohead]] тобының әншісі Том Йорк оның «[[Karma Police]]&lt;nowiki/&gt;» әніне жасаған кавер-нұсқасын жоғары бағалағаннан кейін белгілі бір дәрежеде танымалдыққа ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Weir |first=Mat |title=Branching Out With Oliver Tree |url=http://euphoric.net/blog/2017/09/01/branching-out-with-oliver-tree/ |website=euphoric.net |access-date=July 31, 2018 |archive-date=October 14, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181014065229/http://euphoric.net/blog/2017/09/01/branching-out-with-oliver-tree/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Кейін Три оқуын жалғастыру үшін шығармашылық қызметіне уақытша үзіліс жасап, [[Калифорния өнер институты]]нда музыкалық технологиялар мамандығы бойынша білім алды.&lt;ref name=&quot;auto2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;auto3&quot;&gt;{{cite web |title=Viral Sensation Oliver Tree Releases Debut EP Alien Boy |url=http://press.atlanticrecords.com/wp-content/uploads/2018/02/OLIVER-TREE-ALIEN-BOY-EP-PR.pdf |website=Atlanticrecords.com |access-date=July 31, 2018 |archive-date=February 14, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190214142828/http://press.atlanticrecords.com/wp-content/uploads/2018/02/OLIVER-TREE-ALIEN-BOY-EP-PR.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== 2016–2018: Музыкаға оралуы және ''Alien Boy'' ===
2016 жылғы наурызда Три музыкаға қайта оралып, [[Getter]]-дің ''Radical Dude!'' мини-альбомына енген «Forget It» әніне қатысып, вокал орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://themusic.com.au/features/watch-the-haunting-video-for-getter-s-forget-it-featuring-oliver-tree/kDQugoWEh4Y/23-06-16|title=Watch the haunting video for Getter's Forget It, featuring Oliver Tree|date=June 22, 2016|accessdate=June 14, 2026|website=The Music|author=Hayden Davies|archive-date=March 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260305111407/https://themusic.com.au/features/watch-the-haunting-video-for-getter-s-forget-it-featuring-oliver-tree/kDQugoWEh4Y/23-06-16|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сол жылғы қарашада ол теледидардағы алғашқы өнер көрсетуін жасап, ''[[Last Call with Carson Daly]]'' бағдарламасында ән орындады.&lt;ref name=&quot;owsla&quot;&gt;{{cite web |url=https://owsla.com/uncategorized/getter-oliver-tree-carson-daly/ |website=owsla.com |title=OWSLA Getter Oliver Tree Carson Daly |access-date=October 22, 2021 |date=November 3, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022204555/https://owsla.com/uncategorized/getter-oliver-tree-carson-daly/ |archive-date=October 22, 2021 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2016 жылғы қазанда [[Whethan]] мен Тридің бірлескен «When I'm Down» әні жарық көргеннен кейін көп ұзамай Три [[Atlantic Records]] компаниясымен келісімшартқа отырды.&lt;ref name=&quot;Variety&quot;&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2026/music/news/oliver-tree-dead-helicopter-crash-alien-boy-life-goes-on-1236780964/|title=Oliver Tree, 'Alien Boy' and 'Life Goes On' Musician, Dies at 32 in Helicopter Crash|date=June 14, 2026|access-date=June 14, 2026|archive-date=June 14, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260614184523/https://variety.com/2026/music/news/oliver-tree-dead-helicopter-crash-alien-boy-life-goes-on-1236780964/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сол жылы ол [[Калифорния өнер институты]]н бейнелеу өнері бакалавры дәрежесімен тәмамдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.goodtimes.sc/oliver-tree-nickell/|title=Santa Cruz's Oliver 'Tree' Nickell on Bowl Cuts, Selling Out and Hitting the Big Time|date=September 5, 2017|accessdate=June 14, 2026|author=Mat Weir|website=Good Times|archive-date=July 15, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250715074601/https://www.goodtimes.sc/oliver-tree-nickell/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2017 жылғы 26 мамырда Три Оливер Три лақап атымен шыққан алғашқы синглі — «Welcome to LA» әнін жариялады.&lt;ref name=&quot;Variety&quot;/&gt; 2018 жылғы ақпанда ол ірі дыбыс жазу компаниясы арқылы шыққан алғашқы мини-альбомы ''Alien Boy''-ды, сондай-ақ «All That x Alien Boy» әндеріне арналған қос музыкалық бейнебаянды шығарды. Три аталған бейнебаянның сценарийін жазып, режиссерлік етті. Оны дайындауға тоғыз айдан астам уақыт жұмсалды.&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Tree |first1=Oliver |title=All That x Alien Boy |date=February 16, 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=_ocfE8Ua-7U |via=YouTube |access-date=July 31, 2018 |archive-date=November 28, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128194232/https://www.youtube.com/watch?v=_ocfE8Ua-7U |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Ол [[Perris Auto Speedway]] автодромында бес ай бойы фристайл-монстр-трак секірулеріне жаттығып, бейнебаяндағы барлық трюктерді өзі орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.abc.net.au/triplej/news/oliver-tree-laneway/11922384|title=Oliver Tree is more than *just* a walking, singing, scootering meme|website=[[Australian Broadcasting Corporation]]|date=February 2, 2020|accessdate=June 14, 2026|archive-date=April 29, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260429224516/https://www.abc.net.au/triplej/news/oliver-tree-laneway/11922384|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Три [[Lollapalooza]] және [[Outside Lands Music and Arts Festival]] сияқты ірі музыкалық фестивальдерде өнер көрсетті. Сондай-ақ ол [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] фестивалінде арнайы қонақ ретінде қатысып, кейін 2017 жылы ''[[LA Weekly]]'' басылымының «Коачелладағы ең үздік (және ең ерекше) сән үлгілері» тізіміне енді.&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Lopes |first=Shane |title=The Best (and Weirdest) Fashion at Coachella 2017 |url=http://www.laweekly.com/slideshow/the-best-and-weirdest-fashion-at-coachella-2017-8136207/20 |website=LAWeekly |access-date=July 31, 2018 |archive-date=August 1, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801004222/http://www.laweekly.com/slideshow/the-best-and-weirdest-fashion-at-coachella-2017-8136207/20 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Три 2017 жылы [[Louis the Child]] тобының ''Last to Leave Tour'' турының, ал 2018 жылы [[Skizzy Mars]]-тың ''Are You OK? Tour'' турының ашылу орындаушысы болды.&lt;ref name=&quot;livenation&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.livenation.com/events/700239-dec-16-2017-louis-the-child|website=livenation.com|title=Louis the Child at Hollywood Palladium on Sat Dec 16, 2017 8:00 PM PST — Live Nation|access-date=August 1, 2018|archive-date=August 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180801221223/https://www.livenation.com/events/700239-dec-16-2017-louis-the-child|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Skizzy Mars tour|url=https://dolosangeles.com/events/2018/5/2/skizzy-mars|website=DoLosAngeles.com|access-date=June 16, 2025|archive-date=July 25, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250725053222/https://dolosangeles.com/events/2018/5/2/skizzy-mars|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сондай-ақ ол 2018 жылғы күзде [[Lil Dicky]] мен [[DJ Mustard]] ұйымдастырған ''Life Lessons Tour'' турына қатысуы тиіс еді, алайда тур кейіннен тоқтатылды.&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt; 2018 жылы Три [[Hobo Johnson]]-мен бірге Солтүстік Америка мен Еуропа бойынша гастрольдік тур өткізді. Три комедиялық бейнероликтерге арналған скетчтердің сценарийлерін жиі жазып, өзі ойнап және режиссерлік етті. Сонымен қатар [[Jerry Media]] сияқты компаниялармен жұмыс істеді.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Oliver Tree Releases New Single 'Upside Down' |url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Releases-New-Single-Upside-Down-20180105 |website=broadwayworld.com |date=January 5, 2018 |access-date=July 31, 2018 |archive-date=January 9, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109134137/https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Releases-New-Single-Upside-Down-20180105 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== 2018–2020: ''Ugly Is Beautiful'' және синглдері ===
[[Сурет:Oliver Tree Feb 2019 cropped.jpg|thumb|upright|Оливер Три ''The Woody Show'' бағдарламасында, 2019 жылғы ақпан]]
2018 және 2019 жылдары Три өзінің алғашқы студиялық альбомы ''[[Ugly Is Beautiful]]'' құрамына енген бірнеше сингл шығарды. 2018 жылғы 7 желтоқсанда ол альбомдағы синглдердің бірі — «Hurt» әніне арналған екінші музыкалық бейнебаянын жариялады. Бейнебаянды түсіру үшін Три Украинаға барып, оның сценарийін жазды және режиссер Брендан Вонмен бірге бірлесіп түсірді.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Tree |first=Oliver |title=Hurt |url=https://www.youtube.com/watch?v=NqpnbSFprB4 |website=YouTube |date=December 7, 2018 |access-date=December 13, 2018 |archive-date=January 20, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220120043826/https://www.youtube.com/watch?v=NqpnbSFprB4 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Одан кейін ол ''Ugly Is Beautiful Tour'' гастрольдік турын бастап, кейін альбомға енген «Joke's On You!» және «Waste My Time» сияқты әндерді орындады. 2019 жылғы 11 сәуірде Три жеке сингл ретінде «Fuck» әнін шығарды. Сол күні әннің музыкалық бейнебаяны да жарық көрді.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Oliver Tree|title=Oliver Tree – Fuck [Official Music Video]|date=April 11, 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=H8QQHGupPrs|access-date=April 14, 2019|archive-date=November 14, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191114224020/https://www.youtube.com/watch?v=H8QQHGupPrs|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы 7 маусымда Тридің төртінші музыкалық бейнебаяны әрі синглі — «Miracle Man» жарық көрді. Бейнебаян жарияланған алғашқы күні-ақ 1,3 миллион қаралым жинады. Сондай-ақ Три сол кезде 2019 жылғы қыркүйектен қарашаға дейін өткен ''Goodbye Farewell Tour'' атты қоштасу гастрольдік турын жариялады.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Oliver Tree|title=Oliver Tree final tour Twitter Announcement|url=https://twitter.com/Olivertree/status/1137030005249077249|access-date=June 13, 2019|archive-date=November 7, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107233841/https://twitter.com/Olivertree/status/1137030005249077249|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2019 жылғы 2 тамызда ол өзінің екінші мини-альбомы — ''[[Do You Feel Me?]]''-ді шығарды. Альбом құрамына «Introspective» әні енді. Мини-альбом музыка сыншыларынан негізінен оң пікірлер алды.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Hartshorn|first=Tori|date=August 2, 2019|title=Oliver Tree Drops Sophomore EP|url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Drops-Sophomore-EP-20190802|access-date=September 16, 2019|website=Broadway World|archive-date=June 3, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603163728/https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Drops-Sophomore-EP-20190802|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы 6 желтоқсанда Три «Cash Machine» синглін және оған түсірілген музыкалық бейнебаянды шығарды. Синглмен бірге ол өзінің алғашқы студиялық альбомы — ''Ugly Is Beautiful'' туралы жариялап, оның 2020 жылғы 27 наурызда шығатынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Oliver Tree – Cash Machine [Official Music Video]|date=December 6, 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=U1vGosMScjM|access-date=December 6, 2019|archive-date=December 6, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206211235/https://www.youtube.com/watch?v=U1vGosMScjM|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылғы 25 наурызда Три [[X|Twitter]] желісіндегі парақшасында COVID-19 пандемиясына байланысты ''Ugly Is Beautiful'' альбомының жоспарланған мерзімде жарық көрмейтінін хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://twitter.com/Olivertree/status/1242973226919014400/photo/1|title=pic.twitter.com/e3d7SbO8Bu|last=Tree|first=Oliver|date=March 25, 2020|website=@Olivertree|access-date=March 27, 2020|archive-date=October 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020210838/https://twitter.com/olivertree/status/1242973226919014400/photo/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Алайда 19 мамырда альбомның жаңа шығу күні 2020 жылғы 12 маусым болып белгіленгені жарияланды.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.instagram.com/p/CAZG6uvjpot/ | title=Oliver Tree on Instagram: &quot;UGLY IS BEAUTIFUL IS OUT NOW...&quot; | access-date=May 20, 2020 | archive-date=November 9, 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20221109183747/https://www.instagram.com/p/CAZG6uvjpot/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt; 2020 жылғы 8 маусымда Три альбомның шығарылуын тағы да кейінге шегеріп, жаңа күн ретінде 17 шілдені атады. Ол мұны [[Джордж Флойдтің өлтірілуі|Джордж Флойдтың қазасынан]] кейін АҚШ-та күшейген нәсілшілдік пен қара нәсілділерге қарсы полиция зорлығы мәселелеріне байланысты түсіндірді. Тридің айтуынша, қоғам назарын әлдеқайда маңызды оқиғаларға аударып отырған кезде альбом шығару орынды емес еді.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.instagram.com/p/CBMukuwjvV8/?igshid=1thoj5o1dv9sr | title=Instagram | access-date=June 9, 2020 | archive-date=January 11, 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230111182442/https://www.instagram.com/p/CBMukuwjvV8/?igshid=1thoj5o1dv9sr | url-status=live }}&lt;/ref&gt; ''Ugly Is Beautiful'' альбомы ақырында 2020 жылғы 17 шілдеде жарық көрді.

=== 2023–2026: ''Alone in a Crowd'' және ''Love You Madly Hate You Badly'' ===
[[Сурет:5 Facts To Get To Know Oliver Tree -gettoknow -music -olivertree 0-0 screenshot (cropped, cropped).jpg|thumb|238x238px|Оливер Три, 2023]]
2023 жылғы 3 наурызда Три 2023 жылғы алғашқы синглі — диджей әрі музыкалық продюсер Дэвид Геттамен бірлесіп жазған «Here We Go Again» әнін шығарды. Одан кейін 20 маусымда «Bounce» атты сингл жарық көрді. Сол күні ол Колорадо штатындағы Моррисон қаласы маңындағы Red Rocks Amphitheatre сахнасында концерт беріп, бұл әннің өзінің үшінші студиялық альбомы — ''Alone in a Crowd'' құрамына енетін алғашқы сингл екенін мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;Prelude&quot;&gt;{{Cite web |date=June 21, 2023 |title=Oliver Tree Bounce |url=https://preludepress.com/featured/2023/06/21/oliver-tree-bounce/ |website=Preludepress.com |access-date=July 25, 2023 |archive-date=July 25, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725025450/https://preludepress.com/featured/2023/06/21/oliver-tree-bounce/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 17 шілдеде Три ''Alone in a Crowd World Tour'' әлемдік гастрольдік турының 2023 жылғы қазаннан 2024 жылғы ақпанға дейін өтетінін жариялады. Тур аясында ол Аустралияда америкалық рэпер Sueco-мен, Еуропа мен Ұлыбританияда Tommy Cash-пен, ал АҚШ-та Fidlar рок-тобымен бірге өнер көрсетуі жоспарланды. 21 шілдеде альбомның екінші синглі — «One &amp; Only» жарық көрді. 2023 жылғы 1 қыркүйекте ол Super Computer электрондық музыка тобымен бірлесіп жазылған үшінші синглі — «Essence» әнін шығарды. 15 қыркүйекте альбомның төртінші синглі — «Fairweather Friends» жарық көрді. ''Alone in a Crowd'' альбомы екі аптадан кейін, 2023 жылғы 29 қыркүйекте шығарылды.&lt;ref name=&quot;Prelude&quot;/&gt; 2025 жылғы қазанда Три өзінің төртінші студиялық альбомы ''Love You Madly Hate You Badly''-дің жетекші синглі ретінде «Superhero» әнін шығарды.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Murray |first=Robin |date=February 23, 2026 |title=Oliver Tree Announces New Album 'Love You Madly, Hate You Badly' {{!}} News |url=https://www.clashmusic.com/news/oliver-tree-announces-new-album-love-you-madly-hate-you-badly/ |access-date=February 24, 2026 |website=Clash Magazine |archive-date=February 24, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260224190315/https://www.clashmusic.com/news/oliver-tree-announces-new-album-love-you-madly-hate-you-badly/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>khoiaf4919a67p1iapnpz2xfakonwev</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619683</id>
      <parentid>3619682</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T09:41:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2023–2026: Alone in a Crowd және Love You Madly Hate You Badly */</comment>
      <origin>3619683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29342" sha1="td1m0b9coz1qgkqm70bvuetz2x3v77g" xml:space="preserve">{{Жақында қайтыс болған}}
{{Музыкант
 |Есімі                = Oliver Tree
 |Шынайы есімі         = 
 |Сурет                = Oliver Tree, cantante en 2022 (cropped).png
 |Сурет ені            = 
 |Сурет тақырыбы       = 2022 жылғы Оливер Три
 |Фон                  = 
 |Туған кездегі есімі  = Oliver Tree Nickell
 |Толық аты            = 
 |Туған күні           = 29.06.1993
 |Туған жері           = [[Санта-Круз]], [[Калифорния]], АҚШ
 |Қайтыс болған күні   = 14.06.2026
 |Қайтыс болған жері   = [[Рио-де-Жанейро]], Бразилия
 |Белсенділік жылдары  = 2010–2026
 |Мемлекет             = {{USA}}
 |Мамандықтары         = әнші-ән жазушы, рэпер, продюсер, кинорежиссер, комик, интернет тұлға
 |Дауыс түрі           = 
 |Аспаптары            = вокал, гитара, клавишті аспаптар, бас-гитара
 |Жанрлары             = альтернативті рок, инди-поп, хип-хоп, альтернативті поп, би музыкасы
 |Лақап аттары         = 
 |Ұжымдары             = 
 |Қызметтес болған     = 
 |Лейблдері            = [[Atlantic Records|Atlantic]], [[R&amp;S Records|R&amp;S]], Alien Boy
 |Марапаттары          = 
 |Қолтаңбасы           = Signature of Oliver Tree.png
 |Сайты                = olivertreemusic.com
 |Commons              = 
}}
'''Оливер Три Никелл''' ([[29 маусым]] [[1993 жыл|1993]] – [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]) — америкалық әнші-композитор, рэпер, музыкалық продюсер, комик және кинорежиссер. [[Калифорния]] штатындағы [[Санта-Круз]] қаласында туған Три 2017 жылы «When I'm Down» әні кеңінен танылғаннан кейін [[Atlantic Records]] компаниясымен келісімшартқа отырды&lt;ref&gt;{{Cite web|date=March 27, 2020|title=Here's what you need to know about the Oliver Tree album you can't hear|url=https://www.altpress.com/features/oliver-tree-ugly-is-beautiful-delay-retirement/|access-date=December 17, 2021|website=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]]|archive-date=June 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220603151313/https://www.altpress.com/features/oliver-tree-ugly-is-beautiful-delay-retirement/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; және 2020 жылғы 17 шілдеде өзінің алғашқы студиялық альбомы ''[[Ugly Is Beautiful|Ugly Is Beautiful-ды]]'' шығарды. Ол 2021 жылы шыққан «[[Life Goes On]]», 2022 жылы шыққан «[[Miss You]]» және одан ертерек, 2018 жылы жарық көрген «[[Alien Boy]]» әндерінің арқасында халықаралық деңгейде танымал болды.

Три өзінің екінші студиялық альбомы ''Cowboy Tears''-ді 2022 жылғы 18 ақпанда, үшінші студиялық альбомы ''Alone in a Crowd''-ты 2023 жылғы 29 қыркүйекте және төртінші студиялық альбомы ''Love You Madly Hate You Badly''-ді 2026 жылғы 24 сәуірде шығарды.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sterdan|first=Darryl|date=April 24, 2026|title=Albums Of The Week: Oliver Tree {{!}} Love You Madly, Hate You Badly|url=https://tinnitist.com/2026/04/23/albums-of-the-week-oliver-tree-love-you-madly-hate-you-badly/|access-date=April 25, 2026|website=Tinnitist}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Magazine|first=Dork|date=April 24, 2026|title=Oliver Tree has put out his fourth studio album 'Love You Madly Hate You Badly'|url=https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|access-date=April 25, 2026|website=readdork.com|archive-date=April 27, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260427161948/https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Оливер Три 2026 жылғы 14 маусымда Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласында тікұшақ апатынан қаза тапты.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/oliver-tree-dead-singer-helicopter-crash-brazil-1236621439/|title=Oliver Tree, &quot;Life Goes On&quot; and &quot;Miss You&quot; Singer, Dies in Helicopter Crash at 32|accessdate=14 June 2026|website=[[The Hollywood Reporter]]|last=Thomas|first=Carly|archive-date=June 14, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260614191636/https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/oliver-tree-dead-singer-helicopter-crash-brazil-1236621439/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-06-14 |title=Quem era Oliver Tree? Músico americano que morreu no Rio de Janeiro |url=https://g1.globo.com/pop-arte/noticia/2026/06/14/quem-era-oliver-tree-musico-americano-que-morreu-no-rio-tinha-11-milhoes-de-ouvintes-e-colaborou-com-david-guetta.ghtml |access-date=2026-06-14 |website=G1 |language=pt-BR}}&lt;/ref&gt;

== Ерте өмірі ==
Оливер Три Никелл 1993 жылғы 29 маусымда&lt;ref name=&quot;allmusic&quot;/&gt; [[Калифорния]] штатындағы [[Санта-Круз]] қаласында III Джесси Луис Никелл мен Кристин Мари Бегиннің отбасында дүниеге келді.&lt;ref name=&quot;birth&quot;&gt;{{cite web|date=July 16, 1993|title=Dominican Hospital: Births|url=https://www.newspapers.com/article/santa-cruz-sentinel-births-dominican-h/199581142/|website=[[Santa Cruz Sentinel]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{cite web|last1=Baine|first1=Wallace|date=March 10, 2006|title=Santa Cruz's Oliver 'Tree' Nickell has reached the ears of world from his laptop|url=https://www.santacruzsentinel.com/2013/12/18/santa-cruzs-oliver-tree-nickell-has-reached-the-ears-of-world-from-his-laptop/|website=santacruzsentinel.com|access-date=June 21, 2019|archive-date=September 28, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220928012058/https://www.santacruzsentinel.com/2013/12/18/santa-cruzs-oliver-tree-nickell-has-reached-the-ears-of-world-from-his-laptop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/oliver-tree-do-you-feel-me-ep-868367/|title=Oliver Tree Is Outlandish, and It's Working|last=Leight|first=Elias|date=August 16, 2019|magazine=Rolling Stone|access-date=October 9, 2019|archive-date=November 9, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109081536/https://www.rollingstone.com/music/music-features/oliver-tree-do-you-feel-me-ep-868367/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Три екі жыл бойы [[Сан-Франциско мемлекеттік университеті]]нде бизнес мамандығы бойынша білім алды.&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{cite web |last=Baine |first=Wallace |date=June 22, 2016 |title=Branching Out With Oliver Tree |url=https://www.santacruzsentinel.com/2016/06/22/with-a-new-music-video-santa-cruzs-oliver-nickell-takes-on-the-mainstream/ |website=santacruzsentinel.com |access-date=December 13, 2018 |archive-date=September 26, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926235002/https://www.santacruzsentinel.com/2016/06/22/with-a-new-music-video-santa-cruzs-oliver-nickell-takes-on-the-mainstream/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Три 13 жасында немере ағасы [[менингит|жұлын менингитінен]] қайтыс болды. Осы оқиғадан кейін ол есірткіге тәуелді болып, есірткі саудасымен де айналысқан, соның салдарынан үйінен қуылды. Кейін ол музыканың өзін тәуелділіктен құтқарып қалғанын бірнеше рет айтқан.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-06-15 |title=Oliver Tree's 'Can Die At Any Time' Remark Resurfaces Amid Death, Once Hallucinated His Own Funeral |url=https://www.bollywoodshaadis.com/articles/oliver-tree-80627 |access-date=2026-06-15 |website=BollywoodShaadis |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
=== 2010–2016: Ерте мансабы және үзілісі ===
Три жеке музыкалық мансабын 2010 жылы «Tree» лақап атымен бастады. Осы уақытқа қарай ол [[Skrillex]] және [[Zeds Dead]] сияқты орындаушылардың концерттерінде өнер көрсеткен болатын. Алғашында ол өз музыкасын тәуелсіз түрде шығарып, 2013 жылдың басында ''Splitting Branches'' атты альбомын жариялады. Сондай-ақ ол алғашқы сахналық тәжірибесін алған Irony атты ска-топта ән айтып, гитарада ойнады.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Terry |first=Josh |title=Chartbreaker: Inside Oliver Tree's Retro, Meme-Friendly World And How He Turned 'Hurt' Into a Hit |url=https://www.billboard.com/pro/chartbreaker-oliver-tree-ugly-is-beautiful-debut-interview/ |magazine=Billboard |access-date=October 9, 2019 |archive-date=November 17, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211117124120/https://www.billboard.com/pro/chartbreaker-oliver-tree-ugly-is-beautiful-debut-interview/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Бір кезеңде Три қысқа уақыт дубстеп музыкасын шығарып, Сан-Францискода өткен Wobbleland 2011 сияқты музыкалық фестивальдерде өнер көрсетті. Сол уақытта ол музыкалық туындыларының басым бөлігін «Tree» бүркеншік атымен жариялап отырды.&lt;ref name=&quot;auto1&quot; /&gt;

20 жасында Три [[Лондон]]да орналасқан [[R&amp;S Records]] компаниясымен келісімшартқа қол қойып, 2013 жылғы тамызда өзінің алғашқы мини-альбомы — ''Demons''-ты шығарды. Бұл мини-альбом [[Radiohead]] тобының әншісі Том Йорк оның «[[Karma Police]]&lt;nowiki/&gt;» әніне жасаған кавер-нұсқасын жоғары бағалағаннан кейін белгілі бір дәрежеде танымалдыққа ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Weir |first=Mat |title=Branching Out With Oliver Tree |url=http://euphoric.net/blog/2017/09/01/branching-out-with-oliver-tree/ |website=euphoric.net |access-date=July 31, 2018 |archive-date=October 14, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181014065229/http://euphoric.net/blog/2017/09/01/branching-out-with-oliver-tree/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Кейін Три оқуын жалғастыру үшін шығармашылық қызметіне уақытша үзіліс жасап, [[Калифорния өнер институты]]нда музыкалық технологиялар мамандығы бойынша білім алды.&lt;ref name=&quot;auto2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;auto3&quot;&gt;{{cite web |title=Viral Sensation Oliver Tree Releases Debut EP Alien Boy |url=http://press.atlanticrecords.com/wp-content/uploads/2018/02/OLIVER-TREE-ALIEN-BOY-EP-PR.pdf |website=Atlanticrecords.com |access-date=July 31, 2018 |archive-date=February 14, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190214142828/http://press.atlanticrecords.com/wp-content/uploads/2018/02/OLIVER-TREE-ALIEN-BOY-EP-PR.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== 2016–2018: Музыкаға оралуы және ''Alien Boy'' ===
2016 жылғы наурызда Три музыкаға қайта оралып, [[Getter]]-дің ''Radical Dude!'' мини-альбомына енген «Forget It» әніне қатысып, вокал орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://themusic.com.au/features/watch-the-haunting-video-for-getter-s-forget-it-featuring-oliver-tree/kDQugoWEh4Y/23-06-16|title=Watch the haunting video for Getter's Forget It, featuring Oliver Tree|date=June 22, 2016|accessdate=June 14, 2026|website=The Music|author=Hayden Davies|archive-date=March 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260305111407/https://themusic.com.au/features/watch-the-haunting-video-for-getter-s-forget-it-featuring-oliver-tree/kDQugoWEh4Y/23-06-16|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сол жылғы қарашада ол теледидардағы алғашқы өнер көрсетуін жасап, ''[[Last Call with Carson Daly]]'' бағдарламасында ән орындады.&lt;ref name=&quot;owsla&quot;&gt;{{cite web |url=https://owsla.com/uncategorized/getter-oliver-tree-carson-daly/ |website=owsla.com |title=OWSLA Getter Oliver Tree Carson Daly |access-date=October 22, 2021 |date=November 3, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022204555/https://owsla.com/uncategorized/getter-oliver-tree-carson-daly/ |archive-date=October 22, 2021 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2016 жылғы қазанда [[Whethan]] мен Тридің бірлескен «When I'm Down» әні жарық көргеннен кейін көп ұзамай Три [[Atlantic Records]] компаниясымен келісімшартқа отырды.&lt;ref name=&quot;Variety&quot;&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2026/music/news/oliver-tree-dead-helicopter-crash-alien-boy-life-goes-on-1236780964/|title=Oliver Tree, 'Alien Boy' and 'Life Goes On' Musician, Dies at 32 in Helicopter Crash|date=June 14, 2026|access-date=June 14, 2026|archive-date=June 14, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260614184523/https://variety.com/2026/music/news/oliver-tree-dead-helicopter-crash-alien-boy-life-goes-on-1236780964/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сол жылы ол [[Калифорния өнер институты]]н бейнелеу өнері бакалавры дәрежесімен тәмамдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.goodtimes.sc/oliver-tree-nickell/|title=Santa Cruz's Oliver 'Tree' Nickell on Bowl Cuts, Selling Out and Hitting the Big Time|date=September 5, 2017|accessdate=June 14, 2026|author=Mat Weir|website=Good Times|archive-date=July 15, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250715074601/https://www.goodtimes.sc/oliver-tree-nickell/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2017 жылғы 26 мамырда Три Оливер Три лақап атымен шыққан алғашқы синглі — «Welcome to LA» әнін жариялады.&lt;ref name=&quot;Variety&quot;/&gt; 2018 жылғы ақпанда ол ірі дыбыс жазу компаниясы арқылы шыққан алғашқы мини-альбомы ''Alien Boy''-ды, сондай-ақ «All That x Alien Boy» әндеріне арналған қос музыкалық бейнебаянды шығарды. Три аталған бейнебаянның сценарийін жазып, режиссерлік етті. Оны дайындауға тоғыз айдан астам уақыт жұмсалды.&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Tree |first1=Oliver |title=All That x Alien Boy |date=February 16, 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=_ocfE8Ua-7U |via=YouTube |access-date=July 31, 2018 |archive-date=November 28, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128194232/https://www.youtube.com/watch?v=_ocfE8Ua-7U |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Ол [[Perris Auto Speedway]] автодромында бес ай бойы фристайл-монстр-трак секірулеріне жаттығып, бейнебаяндағы барлық трюктерді өзі орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.abc.net.au/triplej/news/oliver-tree-laneway/11922384|title=Oliver Tree is more than *just* a walking, singing, scootering meme|website=[[Australian Broadcasting Corporation]]|date=February 2, 2020|accessdate=June 14, 2026|archive-date=April 29, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260429224516/https://www.abc.net.au/triplej/news/oliver-tree-laneway/11922384|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Три [[Lollapalooza]] және [[Outside Lands Music and Arts Festival]] сияқты ірі музыкалық фестивальдерде өнер көрсетті. Сондай-ақ ол [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] фестивалінде арнайы қонақ ретінде қатысып, кейін 2017 жылы ''[[LA Weekly]]'' басылымының «Коачелладағы ең үздік (және ең ерекше) сән үлгілері» тізіміне енді.&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Lopes |first=Shane |title=The Best (and Weirdest) Fashion at Coachella 2017 |url=http://www.laweekly.com/slideshow/the-best-and-weirdest-fashion-at-coachella-2017-8136207/20 |website=LAWeekly |access-date=July 31, 2018 |archive-date=August 1, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801004222/http://www.laweekly.com/slideshow/the-best-and-weirdest-fashion-at-coachella-2017-8136207/20 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Три 2017 жылы [[Louis the Child]] тобының ''Last to Leave Tour'' турының, ал 2018 жылы [[Skizzy Mars]]-тың ''Are You OK? Tour'' турының ашылу орындаушысы болды.&lt;ref name=&quot;livenation&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.livenation.com/events/700239-dec-16-2017-louis-the-child|website=livenation.com|title=Louis the Child at Hollywood Palladium on Sat Dec 16, 2017 8:00 PM PST — Live Nation|access-date=August 1, 2018|archive-date=August 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180801221223/https://www.livenation.com/events/700239-dec-16-2017-louis-the-child|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Skizzy Mars tour|url=https://dolosangeles.com/events/2018/5/2/skizzy-mars|website=DoLosAngeles.com|access-date=June 16, 2025|archive-date=July 25, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250725053222/https://dolosangeles.com/events/2018/5/2/skizzy-mars|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сондай-ақ ол 2018 жылғы күзде [[Lil Dicky]] мен [[DJ Mustard]] ұйымдастырған ''Life Lessons Tour'' турына қатысуы тиіс еді, алайда тур кейіннен тоқтатылды.&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt; 2018 жылы Три [[Hobo Johnson]]-мен бірге Солтүстік Америка мен Еуропа бойынша гастрольдік тур өткізді. Три комедиялық бейнероликтерге арналған скетчтердің сценарийлерін жиі жазып, өзі ойнап және режиссерлік етті. Сонымен қатар [[Jerry Media]] сияқты компаниялармен жұмыс істеді.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Oliver Tree Releases New Single 'Upside Down' |url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Releases-New-Single-Upside-Down-20180105 |website=broadwayworld.com |date=January 5, 2018 |access-date=July 31, 2018 |archive-date=January 9, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109134137/https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Releases-New-Single-Upside-Down-20180105 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== 2018–2020: ''Ugly Is Beautiful'' және синглдері ===
[[Сурет:Oliver Tree Feb 2019 cropped.jpg|thumb|upright|Оливер Три ''The Woody Show'' бағдарламасында, 2019 жылғы ақпан]]
2018 және 2019 жылдары Три өзінің алғашқы студиялық альбомы ''[[Ugly Is Beautiful]]'' құрамына енген бірнеше сингл шығарды. 2018 жылғы 7 желтоқсанда ол альбомдағы синглдердің бірі — «Hurt» әніне арналған екінші музыкалық бейнебаянын жариялады. Бейнебаянды түсіру үшін Три Украинаға барып, оның сценарийін жазды және режиссер Брендан Вонмен бірге бірлесіп түсірді.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Tree |first=Oliver |title=Hurt |url=https://www.youtube.com/watch?v=NqpnbSFprB4 |website=YouTube |date=December 7, 2018 |access-date=December 13, 2018 |archive-date=January 20, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220120043826/https://www.youtube.com/watch?v=NqpnbSFprB4 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Одан кейін ол ''Ugly Is Beautiful Tour'' гастрольдік турын бастап, кейін альбомға енген «Joke's On You!» және «Waste My Time» сияқты әндерді орындады. 2019 жылғы 11 сәуірде Три жеке сингл ретінде «Fuck» әнін шығарды. Сол күні әннің музыкалық бейнебаяны да жарық көрді.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Oliver Tree|title=Oliver Tree – Fuck [Official Music Video]|date=April 11, 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=H8QQHGupPrs|access-date=April 14, 2019|archive-date=November 14, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191114224020/https://www.youtube.com/watch?v=H8QQHGupPrs|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы 7 маусымда Тридің төртінші музыкалық бейнебаяны әрі синглі — «Miracle Man» жарық көрді. Бейнебаян жарияланған алғашқы күні-ақ 1,3 миллион қаралым жинады. Сондай-ақ Три сол кезде 2019 жылғы қыркүйектен қарашаға дейін өткен ''Goodbye Farewell Tour'' атты қоштасу гастрольдік турын жариялады.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Oliver Tree|title=Oliver Tree final tour Twitter Announcement|url=https://twitter.com/Olivertree/status/1137030005249077249|access-date=June 13, 2019|archive-date=November 7, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107233841/https://twitter.com/Olivertree/status/1137030005249077249|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2019 жылғы 2 тамызда ол өзінің екінші мини-альбомы — ''[[Do You Feel Me?]]''-ді шығарды. Альбом құрамына «Introspective» әні енді. Мини-альбом музыка сыншыларынан негізінен оң пікірлер алды.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Hartshorn|first=Tori|date=August 2, 2019|title=Oliver Tree Drops Sophomore EP|url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Drops-Sophomore-EP-20190802|access-date=September 16, 2019|website=Broadway World|archive-date=June 3, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603163728/https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Drops-Sophomore-EP-20190802|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы 6 желтоқсанда Три «Cash Machine» синглін және оған түсірілген музыкалық бейнебаянды шығарды. Синглмен бірге ол өзінің алғашқы студиялық альбомы — ''Ugly Is Beautiful'' туралы жариялап, оның 2020 жылғы 27 наурызда шығатынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Oliver Tree – Cash Machine [Official Music Video]|date=December 6, 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=U1vGosMScjM|access-date=December 6, 2019|archive-date=December 6, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206211235/https://www.youtube.com/watch?v=U1vGosMScjM|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылғы 25 наурызда Три [[X|Twitter]] желісіндегі парақшасында COVID-19 пандемиясына байланысты ''Ugly Is Beautiful'' альбомының жоспарланған мерзімде жарық көрмейтінін хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://twitter.com/Olivertree/status/1242973226919014400/photo/1|title=pic.twitter.com/e3d7SbO8Bu|last=Tree|first=Oliver|date=March 25, 2020|website=@Olivertree|access-date=March 27, 2020|archive-date=October 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020210838/https://twitter.com/olivertree/status/1242973226919014400/photo/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Алайда 19 мамырда альбомның жаңа шығу күні 2020 жылғы 12 маусым болып белгіленгені жарияланды.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.instagram.com/p/CAZG6uvjpot/ | title=Oliver Tree on Instagram: &quot;UGLY IS BEAUTIFUL IS OUT NOW...&quot; | access-date=May 20, 2020 | archive-date=November 9, 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20221109183747/https://www.instagram.com/p/CAZG6uvjpot/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt; 2020 жылғы 8 маусымда Три альбомның шығарылуын тағы да кейінге шегеріп, жаңа күн ретінде 17 шілдені атады. Ол мұны [[Джордж Флойдтің өлтірілуі|Джордж Флойдтың қазасынан]] кейін АҚШ-та күшейген нәсілшілдік пен қара нәсілділерге қарсы полиция зорлығы мәселелеріне байланысты түсіндірді. Тридің айтуынша, қоғам назарын әлдеқайда маңызды оқиғаларға аударып отырған кезде альбом шығару орынды емес еді.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.instagram.com/p/CBMukuwjvV8/?igshid=1thoj5o1dv9sr | title=Instagram | access-date=June 9, 2020 | archive-date=January 11, 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230111182442/https://www.instagram.com/p/CBMukuwjvV8/?igshid=1thoj5o1dv9sr | url-status=live }}&lt;/ref&gt; ''Ugly Is Beautiful'' альбомы ақырында 2020 жылғы 17 шілдеде жарық көрді.

=== 2023–2026: ''Alone in a Crowd'' және ''Love You Madly Hate You Badly'' ===
[[Сурет:5 Facts To Get To Know Oliver Tree -gettoknow -music -olivertree 0-0 screenshot (cropped, cropped).jpg|thumb|238x238px|Оливер Три, 2023]]
2023 жылғы 3 наурызда Три 2023 жылғы алғашқы синглі — диджей әрі музыкалық продюсер [[Дэвид Гетта]]мен бірлесіп жазған «Here We Go Again» әнін шығарды. Одан кейін 20 маусымда «Bounce» атты сингл жарық көрді. Сол күні ол [[Колорадо]] штатындағы [[Моррисон]] қаласы маңындағы [[Red Rocks Amphitheatre]] сахнасында концерт беріп, бұл әннің өзінің үшінші студиялық альбомы — ''[[Alone in a Crowd]]'' құрамына енетін алғашқы сингл екенін мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;Prelude&quot;&gt;{{Cite web |date=June 21, 2023 |title=Oliver Tree Bounce |url=https://preludepress.com/featured/2023/06/21/oliver-tree-bounce/ |website=Preludepress.com |access-date=July 25, 2023 |archive-date=July 25, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725025450/https://preludepress.com/featured/2023/06/21/oliver-tree-bounce/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 17 шілдеде Три ''Alone in a Crowd World Tour'' әлемдік гастрольдік турының 2023 жылғы қазаннан 2024 жылғы ақпанға дейін өтетінін жариялады. Тур аясында ол [[Аустралия]]да америкалық рэпер Sueco-мен, [[Еуропа]] мен [[Ұлыбритания]]да [[Tommy Cash|Tommy Cash-пен]], ал АҚШ-та [[Fidlar]] рок-тобымен бірге өнер көрсетуі жоспарланды. 21 шілдеде альбомның екінші синглі — «One &amp; Only» жарық көрді. 2023 жылғы 1 қыркүйекте ол Super Computer электрондық музыка тобымен бірлесіп жазылған үшінші синглі — «Essence» әнін шығарды. 15 қыркүйекте альбомның төртінші синглі — «Fairweather Friends» жарық көрді. ''Alone in a Crowd'' альбомы екі аптадан кейін, 2023 жылғы 29 қыркүйекте шығарылды.&lt;ref name=&quot;Prelude&quot;/&gt; 2025 жылғы қазанда Три өзінің төртінші студиялық альбомы ''Love You Madly Hate You Badly''-дің жетекші синглі ретінде «[[Superhero]]» әнін шығарды.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Murray |first=Robin |date=February 23, 2026 |title=Oliver Tree Announces New Album 'Love You Madly, Hate You Badly' {{!}} News |url=https://www.clashmusic.com/news/oliver-tree-announces-new-album-love-you-madly-hate-you-badly/ |access-date=February 24, 2026 |website=Clash Magazine |archive-date=February 24, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260224190315/https://www.clashmusic.com/news/oliver-tree-announces-new-album-love-you-madly-hate-you-badly/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>td1m0b9coz1qgkqm70bvuetz2x3v77g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619684</id>
      <parentid>3619683</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T09:41:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2023–2026: Alone in a Crowd және Love You Madly Hate You Badly */</comment>
      <origin>3619684</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29351" sha1="sud7e598t5bbfgv1auvvur4uswgw0ym" xml:space="preserve">{{Жақында қайтыс болған}}
{{Музыкант
 |Есімі                = Oliver Tree
 |Шынайы есімі         = 
 |Сурет                = Oliver Tree, cantante en 2022 (cropped).png
 |Сурет ені            = 
 |Сурет тақырыбы       = 2022 жылғы Оливер Три
 |Фон                  = 
 |Туған кездегі есімі  = Oliver Tree Nickell
 |Толық аты            = 
 |Туған күні           = 29.06.1993
 |Туған жері           = [[Санта-Круз]], [[Калифорния]], АҚШ
 |Қайтыс болған күні   = 14.06.2026
 |Қайтыс болған жері   = [[Рио-де-Жанейро]], Бразилия
 |Белсенділік жылдары  = 2010–2026
 |Мемлекет             = {{USA}}
 |Мамандықтары         = әнші-ән жазушы, рэпер, продюсер, кинорежиссер, комик, интернет тұлға
 |Дауыс түрі           = 
 |Аспаптары            = вокал, гитара, клавишті аспаптар, бас-гитара
 |Жанрлары             = альтернативті рок, инди-поп, хип-хоп, альтернативті поп, би музыкасы
 |Лақап аттары         = 
 |Ұжымдары             = 
 |Қызметтес болған     = 
 |Лейблдері            = [[Atlantic Records|Atlantic]], [[R&amp;S Records|R&amp;S]], Alien Boy
 |Марапаттары          = 
 |Қолтаңбасы           = Signature of Oliver Tree.png
 |Сайты                = olivertreemusic.com
 |Commons              = 
}}
'''Оливер Три Никелл''' ([[29 маусым]] [[1993 жыл|1993]] – [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]) — америкалық әнші-композитор, рэпер, музыкалық продюсер, комик және кинорежиссер. [[Калифорния]] штатындағы [[Санта-Круз]] қаласында туған Три 2017 жылы «When I'm Down» әні кеңінен танылғаннан кейін [[Atlantic Records]] компаниясымен келісімшартқа отырды&lt;ref&gt;{{Cite web|date=March 27, 2020|title=Here's what you need to know about the Oliver Tree album you can't hear|url=https://www.altpress.com/features/oliver-tree-ugly-is-beautiful-delay-retirement/|access-date=December 17, 2021|website=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]]|archive-date=June 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220603151313/https://www.altpress.com/features/oliver-tree-ugly-is-beautiful-delay-retirement/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; және 2020 жылғы 17 шілдеде өзінің алғашқы студиялық альбомы ''[[Ugly Is Beautiful|Ugly Is Beautiful-ды]]'' шығарды. Ол 2021 жылы шыққан «[[Life Goes On]]», 2022 жылы шыққан «[[Miss You]]» және одан ертерек, 2018 жылы жарық көрген «[[Alien Boy]]» әндерінің арқасында халықаралық деңгейде танымал болды.

Три өзінің екінші студиялық альбомы ''Cowboy Tears''-ді 2022 жылғы 18 ақпанда, үшінші студиялық альбомы ''Alone in a Crowd''-ты 2023 жылғы 29 қыркүйекте және төртінші студиялық альбомы ''Love You Madly Hate You Badly''-ді 2026 жылғы 24 сәуірде шығарды.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sterdan|first=Darryl|date=April 24, 2026|title=Albums Of The Week: Oliver Tree {{!}} Love You Madly, Hate You Badly|url=https://tinnitist.com/2026/04/23/albums-of-the-week-oliver-tree-love-you-madly-hate-you-badly/|access-date=April 25, 2026|website=Tinnitist}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Magazine|first=Dork|date=April 24, 2026|title=Oliver Tree has put out his fourth studio album 'Love You Madly Hate You Badly'|url=https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|access-date=April 25, 2026|website=readdork.com|archive-date=April 27, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260427161948/https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Оливер Три 2026 жылғы 14 маусымда Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласында тікұшақ апатынан қаза тапты.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/oliver-tree-dead-singer-helicopter-crash-brazil-1236621439/|title=Oliver Tree, &quot;Life Goes On&quot; and &quot;Miss You&quot; Singer, Dies in Helicopter Crash at 32|accessdate=14 June 2026|website=[[The Hollywood Reporter]]|last=Thomas|first=Carly|archive-date=June 14, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260614191636/https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/oliver-tree-dead-singer-helicopter-crash-brazil-1236621439/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-06-14 |title=Quem era Oliver Tree? Músico americano que morreu no Rio de Janeiro |url=https://g1.globo.com/pop-arte/noticia/2026/06/14/quem-era-oliver-tree-musico-americano-que-morreu-no-rio-tinha-11-milhoes-de-ouvintes-e-colaborou-com-david-guetta.ghtml |access-date=2026-06-14 |website=G1 |language=pt-BR}}&lt;/ref&gt;

== Ерте өмірі ==
Оливер Три Никелл 1993 жылғы 29 маусымда&lt;ref name=&quot;allmusic&quot;/&gt; [[Калифорния]] штатындағы [[Санта-Круз]] қаласында III Джесси Луис Никелл мен Кристин Мари Бегиннің отбасында дүниеге келді.&lt;ref name=&quot;birth&quot;&gt;{{cite web|date=July 16, 1993|title=Dominican Hospital: Births|url=https://www.newspapers.com/article/santa-cruz-sentinel-births-dominican-h/199581142/|website=[[Santa Cruz Sentinel]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{cite web|last1=Baine|first1=Wallace|date=March 10, 2006|title=Santa Cruz's Oliver 'Tree' Nickell has reached the ears of world from his laptop|url=https://www.santacruzsentinel.com/2013/12/18/santa-cruzs-oliver-tree-nickell-has-reached-the-ears-of-world-from-his-laptop/|website=santacruzsentinel.com|access-date=June 21, 2019|archive-date=September 28, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220928012058/https://www.santacruzsentinel.com/2013/12/18/santa-cruzs-oliver-tree-nickell-has-reached-the-ears-of-world-from-his-laptop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/oliver-tree-do-you-feel-me-ep-868367/|title=Oliver Tree Is Outlandish, and It's Working|last=Leight|first=Elias|date=August 16, 2019|magazine=Rolling Stone|access-date=October 9, 2019|archive-date=November 9, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109081536/https://www.rollingstone.com/music/music-features/oliver-tree-do-you-feel-me-ep-868367/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Три екі жыл бойы [[Сан-Франциско мемлекеттік университеті]]нде бизнес мамандығы бойынша білім алды.&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{cite web |last=Baine |first=Wallace |date=June 22, 2016 |title=Branching Out With Oliver Tree |url=https://www.santacruzsentinel.com/2016/06/22/with-a-new-music-video-santa-cruzs-oliver-nickell-takes-on-the-mainstream/ |website=santacruzsentinel.com |access-date=December 13, 2018 |archive-date=September 26, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926235002/https://www.santacruzsentinel.com/2016/06/22/with-a-new-music-video-santa-cruzs-oliver-nickell-takes-on-the-mainstream/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Три 13 жасында немере ағасы [[менингит|жұлын менингитінен]] қайтыс болды. Осы оқиғадан кейін ол есірткіге тәуелді болып, есірткі саудасымен де айналысқан, соның салдарынан үйінен қуылды. Кейін ол музыканың өзін тәуелділіктен құтқарып қалғанын бірнеше рет айтқан.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-06-15 |title=Oliver Tree's 'Can Die At Any Time' Remark Resurfaces Amid Death, Once Hallucinated His Own Funeral |url=https://www.bollywoodshaadis.com/articles/oliver-tree-80627 |access-date=2026-06-15 |website=BollywoodShaadis |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
=== 2010–2016: Ерте мансабы және үзілісі ===
Три жеке музыкалық мансабын 2010 жылы «Tree» лақап атымен бастады. Осы уақытқа қарай ол [[Skrillex]] және [[Zeds Dead]] сияқты орындаушылардың концерттерінде өнер көрсеткен болатын. Алғашында ол өз музыкасын тәуелсіз түрде шығарып, 2013 жылдың басында ''Splitting Branches'' атты альбомын жариялады. Сондай-ақ ол алғашқы сахналық тәжірибесін алған Irony атты ска-топта ән айтып, гитарада ойнады.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Terry |first=Josh |title=Chartbreaker: Inside Oliver Tree's Retro, Meme-Friendly World And How He Turned 'Hurt' Into a Hit |url=https://www.billboard.com/pro/chartbreaker-oliver-tree-ugly-is-beautiful-debut-interview/ |magazine=Billboard |access-date=October 9, 2019 |archive-date=November 17, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211117124120/https://www.billboard.com/pro/chartbreaker-oliver-tree-ugly-is-beautiful-debut-interview/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Бір кезеңде Три қысқа уақыт дубстеп музыкасын шығарып, Сан-Францискода өткен Wobbleland 2011 сияқты музыкалық фестивальдерде өнер көрсетті. Сол уақытта ол музыкалық туындыларының басым бөлігін «Tree» бүркеншік атымен жариялап отырды.&lt;ref name=&quot;auto1&quot; /&gt;

20 жасында Три [[Лондон]]да орналасқан [[R&amp;S Records]] компаниясымен келісімшартқа қол қойып, 2013 жылғы тамызда өзінің алғашқы мини-альбомы — ''Demons''-ты шығарды. Бұл мини-альбом [[Radiohead]] тобының әншісі Том Йорк оның «[[Karma Police]]&lt;nowiki/&gt;» әніне жасаған кавер-нұсқасын жоғары бағалағаннан кейін белгілі бір дәрежеде танымалдыққа ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Weir |first=Mat |title=Branching Out With Oliver Tree |url=http://euphoric.net/blog/2017/09/01/branching-out-with-oliver-tree/ |website=euphoric.net |access-date=July 31, 2018 |archive-date=October 14, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181014065229/http://euphoric.net/blog/2017/09/01/branching-out-with-oliver-tree/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Кейін Три оқуын жалғастыру үшін шығармашылық қызметіне уақытша үзіліс жасап, [[Калифорния өнер институты]]нда музыкалық технологиялар мамандығы бойынша білім алды.&lt;ref name=&quot;auto2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;auto3&quot;&gt;{{cite web |title=Viral Sensation Oliver Tree Releases Debut EP Alien Boy |url=http://press.atlanticrecords.com/wp-content/uploads/2018/02/OLIVER-TREE-ALIEN-BOY-EP-PR.pdf |website=Atlanticrecords.com |access-date=July 31, 2018 |archive-date=February 14, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190214142828/http://press.atlanticrecords.com/wp-content/uploads/2018/02/OLIVER-TREE-ALIEN-BOY-EP-PR.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== 2016–2018: Музыкаға оралуы және ''Alien Boy'' ===
2016 жылғы наурызда Три музыкаға қайта оралып, [[Getter]]-дің ''Radical Dude!'' мини-альбомына енген «Forget It» әніне қатысып, вокал орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://themusic.com.au/features/watch-the-haunting-video-for-getter-s-forget-it-featuring-oliver-tree/kDQugoWEh4Y/23-06-16|title=Watch the haunting video for Getter's Forget It, featuring Oliver Tree|date=June 22, 2016|accessdate=June 14, 2026|website=The Music|author=Hayden Davies|archive-date=March 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260305111407/https://themusic.com.au/features/watch-the-haunting-video-for-getter-s-forget-it-featuring-oliver-tree/kDQugoWEh4Y/23-06-16|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сол жылғы қарашада ол теледидардағы алғашқы өнер көрсетуін жасап, ''[[Last Call with Carson Daly]]'' бағдарламасында ән орындады.&lt;ref name=&quot;owsla&quot;&gt;{{cite web |url=https://owsla.com/uncategorized/getter-oliver-tree-carson-daly/ |website=owsla.com |title=OWSLA Getter Oliver Tree Carson Daly |access-date=October 22, 2021 |date=November 3, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022204555/https://owsla.com/uncategorized/getter-oliver-tree-carson-daly/ |archive-date=October 22, 2021 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2016 жылғы қазанда [[Whethan]] мен Тридің бірлескен «When I'm Down» әні жарық көргеннен кейін көп ұзамай Три [[Atlantic Records]] компаниясымен келісімшартқа отырды.&lt;ref name=&quot;Variety&quot;&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2026/music/news/oliver-tree-dead-helicopter-crash-alien-boy-life-goes-on-1236780964/|title=Oliver Tree, 'Alien Boy' and 'Life Goes On' Musician, Dies at 32 in Helicopter Crash|date=June 14, 2026|access-date=June 14, 2026|archive-date=June 14, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260614184523/https://variety.com/2026/music/news/oliver-tree-dead-helicopter-crash-alien-boy-life-goes-on-1236780964/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сол жылы ол [[Калифорния өнер институты]]н бейнелеу өнері бакалавры дәрежесімен тәмамдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.goodtimes.sc/oliver-tree-nickell/|title=Santa Cruz's Oliver 'Tree' Nickell on Bowl Cuts, Selling Out and Hitting the Big Time|date=September 5, 2017|accessdate=June 14, 2026|author=Mat Weir|website=Good Times|archive-date=July 15, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250715074601/https://www.goodtimes.sc/oliver-tree-nickell/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2017 жылғы 26 мамырда Три Оливер Три лақап атымен шыққан алғашқы синглі — «Welcome to LA» әнін жариялады.&lt;ref name=&quot;Variety&quot;/&gt; 2018 жылғы ақпанда ол ірі дыбыс жазу компаниясы арқылы шыққан алғашқы мини-альбомы ''Alien Boy''-ды, сондай-ақ «All That x Alien Boy» әндеріне арналған қос музыкалық бейнебаянды шығарды. Три аталған бейнебаянның сценарийін жазып, режиссерлік етті. Оны дайындауға тоғыз айдан астам уақыт жұмсалды.&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Tree |first1=Oliver |title=All That x Alien Boy |date=February 16, 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=_ocfE8Ua-7U |via=YouTube |access-date=July 31, 2018 |archive-date=November 28, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128194232/https://www.youtube.com/watch?v=_ocfE8Ua-7U |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Ол [[Perris Auto Speedway]] автодромында бес ай бойы фристайл-монстр-трак секірулеріне жаттығып, бейнебаяндағы барлық трюктерді өзі орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.abc.net.au/triplej/news/oliver-tree-laneway/11922384|title=Oliver Tree is more than *just* a walking, singing, scootering meme|website=[[Australian Broadcasting Corporation]]|date=February 2, 2020|accessdate=June 14, 2026|archive-date=April 29, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260429224516/https://www.abc.net.au/triplej/news/oliver-tree-laneway/11922384|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Три [[Lollapalooza]] және [[Outside Lands Music and Arts Festival]] сияқты ірі музыкалық фестивальдерде өнер көрсетті. Сондай-ақ ол [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] фестивалінде арнайы қонақ ретінде қатысып, кейін 2017 жылы ''[[LA Weekly]]'' басылымының «Коачелладағы ең үздік (және ең ерекше) сән үлгілері» тізіміне енді.&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Lopes |first=Shane |title=The Best (and Weirdest) Fashion at Coachella 2017 |url=http://www.laweekly.com/slideshow/the-best-and-weirdest-fashion-at-coachella-2017-8136207/20 |website=LAWeekly |access-date=July 31, 2018 |archive-date=August 1, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801004222/http://www.laweekly.com/slideshow/the-best-and-weirdest-fashion-at-coachella-2017-8136207/20 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Три 2017 жылы [[Louis the Child]] тобының ''Last to Leave Tour'' турының, ал 2018 жылы [[Skizzy Mars]]-тың ''Are You OK? Tour'' турының ашылу орындаушысы болды.&lt;ref name=&quot;livenation&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.livenation.com/events/700239-dec-16-2017-louis-the-child|website=livenation.com|title=Louis the Child at Hollywood Palladium on Sat Dec 16, 2017 8:00 PM PST — Live Nation|access-date=August 1, 2018|archive-date=August 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180801221223/https://www.livenation.com/events/700239-dec-16-2017-louis-the-child|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Skizzy Mars tour|url=https://dolosangeles.com/events/2018/5/2/skizzy-mars|website=DoLosAngeles.com|access-date=June 16, 2025|archive-date=July 25, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250725053222/https://dolosangeles.com/events/2018/5/2/skizzy-mars|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сондай-ақ ол 2018 жылғы күзде [[Lil Dicky]] мен [[DJ Mustard]] ұйымдастырған ''Life Lessons Tour'' турына қатысуы тиіс еді, алайда тур кейіннен тоқтатылды.&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt; 2018 жылы Три [[Hobo Johnson]]-мен бірге Солтүстік Америка мен Еуропа бойынша гастрольдік тур өткізді. Три комедиялық бейнероликтерге арналған скетчтердің сценарийлерін жиі жазып, өзі ойнап және режиссерлік етті. Сонымен қатар [[Jerry Media]] сияқты компаниялармен жұмыс істеді.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Oliver Tree Releases New Single 'Upside Down' |url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Releases-New-Single-Upside-Down-20180105 |website=broadwayworld.com |date=January 5, 2018 |access-date=July 31, 2018 |archive-date=January 9, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109134137/https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Releases-New-Single-Upside-Down-20180105 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== 2018–2020: ''Ugly Is Beautiful'' және синглдері ===
[[Сурет:Oliver Tree Feb 2019 cropped.jpg|thumb|upright|Оливер Три ''The Woody Show'' бағдарламасында, 2019 жылғы ақпан]]
2018 және 2019 жылдары Три өзінің алғашқы студиялық альбомы ''[[Ugly Is Beautiful]]'' құрамына енген бірнеше сингл шығарды. 2018 жылғы 7 желтоқсанда ол альбомдағы синглдердің бірі — «Hurt» әніне арналған екінші музыкалық бейнебаянын жариялады. Бейнебаянды түсіру үшін Три Украинаға барып, оның сценарийін жазды және режиссер Брендан Вонмен бірге бірлесіп түсірді.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Tree |first=Oliver |title=Hurt |url=https://www.youtube.com/watch?v=NqpnbSFprB4 |website=YouTube |date=December 7, 2018 |access-date=December 13, 2018 |archive-date=January 20, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220120043826/https://www.youtube.com/watch?v=NqpnbSFprB4 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Одан кейін ол ''Ugly Is Beautiful Tour'' гастрольдік турын бастап, кейін альбомға енген «Joke's On You!» және «Waste My Time» сияқты әндерді орындады. 2019 жылғы 11 сәуірде Три жеке сингл ретінде «Fuck» әнін шығарды. Сол күні әннің музыкалық бейнебаяны да жарық көрді.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Oliver Tree|title=Oliver Tree – Fuck [Official Music Video]|date=April 11, 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=H8QQHGupPrs|access-date=April 14, 2019|archive-date=November 14, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191114224020/https://www.youtube.com/watch?v=H8QQHGupPrs|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы 7 маусымда Тридің төртінші музыкалық бейнебаяны әрі синглі — «Miracle Man» жарық көрді. Бейнебаян жарияланған алғашқы күні-ақ 1,3 миллион қаралым жинады. Сондай-ақ Три сол кезде 2019 жылғы қыркүйектен қарашаға дейін өткен ''Goodbye Farewell Tour'' атты қоштасу гастрольдік турын жариялады.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Oliver Tree|title=Oliver Tree final tour Twitter Announcement|url=https://twitter.com/Olivertree/status/1137030005249077249|access-date=June 13, 2019|archive-date=November 7, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107233841/https://twitter.com/Olivertree/status/1137030005249077249|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2019 жылғы 2 тамызда ол өзінің екінші мини-альбомы — ''[[Do You Feel Me?]]''-ді шығарды. Альбом құрамына «Introspective» әні енді. Мини-альбом музыка сыншыларынан негізінен оң пікірлер алды.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Hartshorn|first=Tori|date=August 2, 2019|title=Oliver Tree Drops Sophomore EP|url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Drops-Sophomore-EP-20190802|access-date=September 16, 2019|website=Broadway World|archive-date=June 3, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603163728/https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Drops-Sophomore-EP-20190802|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы 6 желтоқсанда Три «Cash Machine» синглін және оған түсірілген музыкалық бейнебаянды шығарды. Синглмен бірге ол өзінің алғашқы студиялық альбомы — ''Ugly Is Beautiful'' туралы жариялап, оның 2020 жылғы 27 наурызда шығатынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Oliver Tree – Cash Machine [Official Music Video]|date=December 6, 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=U1vGosMScjM|access-date=December 6, 2019|archive-date=December 6, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206211235/https://www.youtube.com/watch?v=U1vGosMScjM|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылғы 25 наурызда Три [[X|Twitter]] желісіндегі парақшасында COVID-19 пандемиясына байланысты ''Ugly Is Beautiful'' альбомының жоспарланған мерзімде жарық көрмейтінін хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://twitter.com/Olivertree/status/1242973226919014400/photo/1|title=pic.twitter.com/e3d7SbO8Bu|last=Tree|first=Oliver|date=March 25, 2020|website=@Olivertree|access-date=March 27, 2020|archive-date=October 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020210838/https://twitter.com/olivertree/status/1242973226919014400/photo/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Алайда 19 мамырда альбомның жаңа шығу күні 2020 жылғы 12 маусым болып белгіленгені жарияланды.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.instagram.com/p/CAZG6uvjpot/ | title=Oliver Tree on Instagram: &quot;UGLY IS BEAUTIFUL IS OUT NOW...&quot; | access-date=May 20, 2020 | archive-date=November 9, 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20221109183747/https://www.instagram.com/p/CAZG6uvjpot/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt; 2020 жылғы 8 маусымда Три альбомның шығарылуын тағы да кейінге шегеріп, жаңа күн ретінде 17 шілдені атады. Ол мұны [[Джордж Флойдтің өлтірілуі|Джордж Флойдтың қазасынан]] кейін АҚШ-та күшейген нәсілшілдік пен қара нәсілділерге қарсы полиция зорлығы мәселелеріне байланысты түсіндірді. Тридің айтуынша, қоғам назарын әлдеқайда маңызды оқиғаларға аударып отырған кезде альбом шығару орынды емес еді.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.instagram.com/p/CBMukuwjvV8/?igshid=1thoj5o1dv9sr | title=Instagram | access-date=June 9, 2020 | archive-date=January 11, 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230111182442/https://www.instagram.com/p/CBMukuwjvV8/?igshid=1thoj5o1dv9sr | url-status=live }}&lt;/ref&gt; ''Ugly Is Beautiful'' альбомы ақырында 2020 жылғы 17 шілдеде жарық көрді.

=== 2023–2026: ''Alone in a Crowd'' және ''Love You Madly Hate You Badly'' ===
[[Сурет:5 Facts To Get To Know Oliver Tree -gettoknow -music -olivertree 0-0 screenshot (cropped, cropped).jpg|thumb|238x238px|Оливер Три, 2023]]
2023 жылғы 3 наурызда Три 2023 жылғы алғашқы синглі — диджей әрі музыкалық продюсер [[Дэвид Гетта]]мен бірлесіп жазған «Here We Go Again» әнін шығарды. Одан кейін 20 маусымда «Bounce» атты сингл жарық көрді. Сол күні ол [[Колорадо]] штатындағы [[Моррисон]] қаласы маңындағы [[Red Rocks Amphitheatre]] сахнасында концерт беріп, бұл әннің өзінің үшінші студиялық альбомы — ''[[Alone in a Crowd]]'' құрамына енетін алғашқы сингл екенін мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;Prelude&quot;&gt;{{Cite web |date=June 21, 2023 |title=Oliver Tree Bounce |url=https://preludepress.com/featured/2023/06/21/oliver-tree-bounce/ |website=Preludepress.com |access-date=July 25, 2023 |archive-date=July 25, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725025450/https://preludepress.com/featured/2023/06/21/oliver-tree-bounce/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 17 шілдеде Три ''Alone in a Crowd World Tour'' әлемдік гастрольдік турының 2023 жылғы қазаннан 2024 жылғы ақпанға дейін өтетінін жариялады. Тур аясында ол [[Аустралия]]да америкалық рэпер Sueco-мен, [[Еуропа]] мен [[Ұлыбритания]]да [[Tommy Cash|Tommy Cash-пен]], ал АҚШ-та [[Fidlar]] рок-тобымен бірге өнер көрсетуі жоспарланды. 21 шілдеде альбомның екінші синглі — «One &amp; Only» жарық көрді. 2023 жылғы 1 қыркүйекте ол Super Computer электрондық музыка тобымен бірлесіп жазылған үшінші синглі — «Essence» әнін шығарды. 15 қыркүйекте альбомның төртінші синглі — «Fairweather Friends» жарық көрді. ''Alone in a Crowd'' альбомы екі аптадан кейін, 2023 жылғы 29 қыркүйекте шығарылды.&lt;ref name=&quot;Prelude&quot;/&gt; 2025 жылғы қазанда Три өзінің төртінші студиялық альбомы ''Love You Madly Hate You Badly''-дің жетекші синглі ретінде «[[Superhero]]&lt;nowiki/&gt;» әнін шығарды.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Murray |first=Robin |date=February 23, 2026 |title=Oliver Tree Announces New Album 'Love You Madly, Hate You Badly' {{!}} News |url=https://www.clashmusic.com/news/oliver-tree-announces-new-album-love-you-madly-hate-you-badly/ |access-date=February 24, 2026 |website=Clash Magazine |archive-date=February 24, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260224190315/https://www.clashmusic.com/news/oliver-tree-announces-new-album-love-you-madly-hate-you-badly/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>sud7e598t5bbfgv1auvvur4uswgw0ym</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619690</id>
      <parentid>3619684</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T10:05:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2023–2026: Alone in a Crowd және Love You Madly Hate You Badly */</comment>
      <origin>3619690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32498" sha1="3n52qnv09wtpcnac7r58pau86jja73h" xml:space="preserve">{{Жақында қайтыс болған}}
{{Музыкант
 |Есімі                = Oliver Tree
 |Шынайы есімі         = 
 |Сурет                = Oliver Tree, cantante en 2022 (cropped).png
 |Сурет ені            = 
 |Сурет тақырыбы       = 2022 жылғы Оливер Три
 |Фон                  = 
 |Туған кездегі есімі  = Oliver Tree Nickell
 |Толық аты            = 
 |Туған күні           = 29.06.1993
 |Туған жері           = [[Санта-Круз]], [[Калифорния]], АҚШ
 |Қайтыс болған күні   = 14.06.2026
 |Қайтыс болған жері   = [[Рио-де-Жанейро]], Бразилия
 |Белсенділік жылдары  = 2010–2026
 |Мемлекет             = {{USA}}
 |Мамандықтары         = әнші-ән жазушы, рэпер, продюсер, кинорежиссер, комик, интернет тұлға
 |Дауыс түрі           = 
 |Аспаптары            = вокал, гитара, клавишті аспаптар, бас-гитара
 |Жанрлары             = альтернативті рок, инди-поп, хип-хоп, альтернативті поп, би музыкасы
 |Лақап аттары         = 
 |Ұжымдары             = 
 |Қызметтес болған     = 
 |Лейблдері            = [[Atlantic Records|Atlantic]], [[R&amp;S Records|R&amp;S]], Alien Boy
 |Марапаттары          = 
 |Қолтаңбасы           = Signature of Oliver Tree.png
 |Сайты                = olivertreemusic.com
 |Commons              = 
}}
'''Оливер Три Никелл''' ([[29 маусым]] [[1993 жыл|1993]] – [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]) — америкалық әнші-композитор, рэпер, музыкалық продюсер, комик және кинорежиссер. [[Калифорния]] штатындағы [[Санта-Круз]] қаласында туған Три 2017 жылы «When I'm Down» әні кеңінен танылғаннан кейін [[Atlantic Records]] компаниясымен келісімшартқа отырды&lt;ref&gt;{{Cite web|date=March 27, 2020|title=Here's what you need to know about the Oliver Tree album you can't hear|url=https://www.altpress.com/features/oliver-tree-ugly-is-beautiful-delay-retirement/|access-date=December 17, 2021|website=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]]|archive-date=June 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220603151313/https://www.altpress.com/features/oliver-tree-ugly-is-beautiful-delay-retirement/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; және 2020 жылғы 17 шілдеде өзінің алғашқы студиялық альбомы ''[[Ugly Is Beautiful|Ugly Is Beautiful-ды]]'' шығарды. Ол 2021 жылы шыққан «[[Life Goes On]]», 2022 жылы шыққан «[[Miss You]]» және одан ертерек, 2018 жылы жарық көрген «[[Alien Boy]]» әндерінің арқасында халықаралық деңгейде танымал болды.

Три өзінің екінші студиялық альбомы ''Cowboy Tears''-ді 2022 жылғы 18 ақпанда, үшінші студиялық альбомы ''Alone in a Crowd''-ты 2023 жылғы 29 қыркүйекте және төртінші студиялық альбомы ''Love You Madly Hate You Badly''-ді 2026 жылғы 24 сәуірде шығарды.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sterdan|first=Darryl|date=April 24, 2026|title=Albums Of The Week: Oliver Tree {{!}} Love You Madly, Hate You Badly|url=https://tinnitist.com/2026/04/23/albums-of-the-week-oliver-tree-love-you-madly-hate-you-badly/|access-date=April 25, 2026|website=Tinnitist}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Magazine|first=Dork|date=April 24, 2026|title=Oliver Tree has put out his fourth studio album 'Love You Madly Hate You Badly'|url=https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|access-date=April 25, 2026|website=readdork.com|archive-date=April 27, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260427161948/https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Оливер Три 2026 жылғы 14 маусымда Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласында тікұшақ апатынан қаза тапты.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/oliver-tree-dead-singer-helicopter-crash-brazil-1236621439/|title=Oliver Tree, &quot;Life Goes On&quot; and &quot;Miss You&quot; Singer, Dies in Helicopter Crash at 32|accessdate=14 June 2026|website=[[The Hollywood Reporter]]|last=Thomas|first=Carly|archive-date=June 14, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260614191636/https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/oliver-tree-dead-singer-helicopter-crash-brazil-1236621439/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-06-14 |title=Quem era Oliver Tree? Músico americano que morreu no Rio de Janeiro |url=https://g1.globo.com/pop-arte/noticia/2026/06/14/quem-era-oliver-tree-musico-americano-que-morreu-no-rio-tinha-11-milhoes-de-ouvintes-e-colaborou-com-david-guetta.ghtml |access-date=2026-06-14 |website=G1 |language=pt-BR}}&lt;/ref&gt;

== Ерте өмірі ==
Оливер Три Никелл 1993 жылғы 29 маусымда&lt;ref name=&quot;allmusic&quot;/&gt; [[Калифорния]] штатындағы [[Санта-Круз]] қаласында III Джесси Луис Никелл мен Кристин Мари Бегиннің отбасында дүниеге келді.&lt;ref name=&quot;birth&quot;&gt;{{cite web|date=July 16, 1993|title=Dominican Hospital: Births|url=https://www.newspapers.com/article/santa-cruz-sentinel-births-dominican-h/199581142/|website=[[Santa Cruz Sentinel]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{cite web|last1=Baine|first1=Wallace|date=March 10, 2006|title=Santa Cruz's Oliver 'Tree' Nickell has reached the ears of world from his laptop|url=https://www.santacruzsentinel.com/2013/12/18/santa-cruzs-oliver-tree-nickell-has-reached-the-ears-of-world-from-his-laptop/|website=santacruzsentinel.com|access-date=June 21, 2019|archive-date=September 28, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220928012058/https://www.santacruzsentinel.com/2013/12/18/santa-cruzs-oliver-tree-nickell-has-reached-the-ears-of-world-from-his-laptop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/oliver-tree-do-you-feel-me-ep-868367/|title=Oliver Tree Is Outlandish, and It's Working|last=Leight|first=Elias|date=August 16, 2019|magazine=Rolling Stone|access-date=October 9, 2019|archive-date=November 9, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109081536/https://www.rollingstone.com/music/music-features/oliver-tree-do-you-feel-me-ep-868367/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Три екі жыл бойы [[Сан-Франциско мемлекеттік университеті]]нде бизнес мамандығы бойынша білім алды.&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{cite web |last=Baine |first=Wallace |date=June 22, 2016 |title=Branching Out With Oliver Tree |url=https://www.santacruzsentinel.com/2016/06/22/with-a-new-music-video-santa-cruzs-oliver-nickell-takes-on-the-mainstream/ |website=santacruzsentinel.com |access-date=December 13, 2018 |archive-date=September 26, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926235002/https://www.santacruzsentinel.com/2016/06/22/with-a-new-music-video-santa-cruzs-oliver-nickell-takes-on-the-mainstream/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Три 13 жасында немере ағасы [[менингит|жұлын менингитінен]] қайтыс болды. Осы оқиғадан кейін ол есірткіге тәуелді болып, есірткі саудасымен де айналысқан, соның салдарынан үйінен қуылды. Кейін ол музыканың өзін тәуелділіктен құтқарып қалғанын бірнеше рет айтқан.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-06-15 |title=Oliver Tree's 'Can Die At Any Time' Remark Resurfaces Amid Death, Once Hallucinated His Own Funeral |url=https://www.bollywoodshaadis.com/articles/oliver-tree-80627 |access-date=2026-06-15 |website=BollywoodShaadis |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
=== 2010–2016: Ерте мансабы және үзілісі ===
Три жеке музыкалық мансабын 2010 жылы «Tree» лақап атымен бастады. Осы уақытқа қарай ол [[Skrillex]] және [[Zeds Dead]] сияқты орындаушылардың концерттерінде өнер көрсеткен болатын. Алғашында ол өз музыкасын тәуелсіз түрде шығарып, 2013 жылдың басында ''Splitting Branches'' атты альбомын жариялады. Сондай-ақ ол алғашқы сахналық тәжірибесін алған Irony атты ска-топта ән айтып, гитарада ойнады.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Terry |first=Josh |title=Chartbreaker: Inside Oliver Tree's Retro, Meme-Friendly World And How He Turned 'Hurt' Into a Hit |url=https://www.billboard.com/pro/chartbreaker-oliver-tree-ugly-is-beautiful-debut-interview/ |magazine=Billboard |access-date=October 9, 2019 |archive-date=November 17, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211117124120/https://www.billboard.com/pro/chartbreaker-oliver-tree-ugly-is-beautiful-debut-interview/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Бір кезеңде Три қысқа уақыт дубстеп музыкасын шығарып, Сан-Францискода өткен Wobbleland 2011 сияқты музыкалық фестивальдерде өнер көрсетті. Сол уақытта ол музыкалық туындыларының басым бөлігін «Tree» бүркеншік атымен жариялап отырды.&lt;ref name=&quot;auto1&quot; /&gt;

20 жасында Три [[Лондон]]да орналасқан [[R&amp;S Records]] компаниясымен келісімшартқа қол қойып, 2013 жылғы тамызда өзінің алғашқы мини-альбомы — ''Demons''-ты шығарды. Бұл мини-альбом [[Radiohead]] тобының әншісі Том Йорк оның «[[Karma Police]]&lt;nowiki/&gt;» әніне жасаған кавер-нұсқасын жоғары бағалағаннан кейін белгілі бір дәрежеде танымалдыққа ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Weir |first=Mat |title=Branching Out With Oliver Tree |url=http://euphoric.net/blog/2017/09/01/branching-out-with-oliver-tree/ |website=euphoric.net |access-date=July 31, 2018 |archive-date=October 14, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181014065229/http://euphoric.net/blog/2017/09/01/branching-out-with-oliver-tree/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Кейін Три оқуын жалғастыру үшін шығармашылық қызметіне уақытша үзіліс жасап, [[Калифорния өнер институты]]нда музыкалық технологиялар мамандығы бойынша білім алды.&lt;ref name=&quot;auto2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;auto3&quot;&gt;{{cite web |title=Viral Sensation Oliver Tree Releases Debut EP Alien Boy |url=http://press.atlanticrecords.com/wp-content/uploads/2018/02/OLIVER-TREE-ALIEN-BOY-EP-PR.pdf |website=Atlanticrecords.com |access-date=July 31, 2018 |archive-date=February 14, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190214142828/http://press.atlanticrecords.com/wp-content/uploads/2018/02/OLIVER-TREE-ALIEN-BOY-EP-PR.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== 2016–2018: Музыкаға оралуы және ''Alien Boy'' ===
2016 жылғы наурызда Три музыкаға қайта оралып, [[Getter]]-дің ''Radical Dude!'' мини-альбомына енген «Forget It» әніне қатысып, вокал орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://themusic.com.au/features/watch-the-haunting-video-for-getter-s-forget-it-featuring-oliver-tree/kDQugoWEh4Y/23-06-16|title=Watch the haunting video for Getter's Forget It, featuring Oliver Tree|date=June 22, 2016|accessdate=June 14, 2026|website=The Music|author=Hayden Davies|archive-date=March 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260305111407/https://themusic.com.au/features/watch-the-haunting-video-for-getter-s-forget-it-featuring-oliver-tree/kDQugoWEh4Y/23-06-16|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сол жылғы қарашада ол теледидардағы алғашқы өнер көрсетуін жасап, ''[[Last Call with Carson Daly]]'' бағдарламасында ән орындады.&lt;ref name=&quot;owsla&quot;&gt;{{cite web |url=https://owsla.com/uncategorized/getter-oliver-tree-carson-daly/ |website=owsla.com |title=OWSLA Getter Oliver Tree Carson Daly |access-date=October 22, 2021 |date=November 3, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022204555/https://owsla.com/uncategorized/getter-oliver-tree-carson-daly/ |archive-date=October 22, 2021 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2016 жылғы қазанда [[Whethan]] мен Тридің бірлескен «When I'm Down» әні жарық көргеннен кейін көп ұзамай Три [[Atlantic Records]] компаниясымен келісімшартқа отырды.&lt;ref name=&quot;Variety&quot;&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2026/music/news/oliver-tree-dead-helicopter-crash-alien-boy-life-goes-on-1236780964/|title=Oliver Tree, 'Alien Boy' and 'Life Goes On' Musician, Dies at 32 in Helicopter Crash|date=June 14, 2026|access-date=June 14, 2026|archive-date=June 14, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260614184523/https://variety.com/2026/music/news/oliver-tree-dead-helicopter-crash-alien-boy-life-goes-on-1236780964/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сол жылы ол [[Калифорния өнер институты]]н бейнелеу өнері бакалавры дәрежесімен тәмамдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.goodtimes.sc/oliver-tree-nickell/|title=Santa Cruz's Oliver 'Tree' Nickell on Bowl Cuts, Selling Out and Hitting the Big Time|date=September 5, 2017|accessdate=June 14, 2026|author=Mat Weir|website=Good Times|archive-date=July 15, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250715074601/https://www.goodtimes.sc/oliver-tree-nickell/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2017 жылғы 26 мамырда Три Оливер Три лақап атымен шыққан алғашқы синглі — «Welcome to LA» әнін жариялады.&lt;ref name=&quot;Variety&quot;/&gt; 2018 жылғы ақпанда ол ірі дыбыс жазу компаниясы арқылы шыққан алғашқы мини-альбомы ''Alien Boy''-ды, сондай-ақ «All That x Alien Boy» әндеріне арналған қос музыкалық бейнебаянды шығарды. Три аталған бейнебаянның сценарийін жазып, режиссерлік етті. Оны дайындауға тоғыз айдан астам уақыт жұмсалды.&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Tree |first1=Oliver |title=All That x Alien Boy |date=February 16, 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=_ocfE8Ua-7U |via=YouTube |access-date=July 31, 2018 |archive-date=November 28, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128194232/https://www.youtube.com/watch?v=_ocfE8Ua-7U |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Ол [[Perris Auto Speedway]] автодромында бес ай бойы фристайл-монстр-трак секірулеріне жаттығып, бейнебаяндағы барлық трюктерді өзі орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.abc.net.au/triplej/news/oliver-tree-laneway/11922384|title=Oliver Tree is more than *just* a walking, singing, scootering meme|website=[[Australian Broadcasting Corporation]]|date=February 2, 2020|accessdate=June 14, 2026|archive-date=April 29, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260429224516/https://www.abc.net.au/triplej/news/oliver-tree-laneway/11922384|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Три [[Lollapalooza]] және [[Outside Lands Music and Arts Festival]] сияқты ірі музыкалық фестивальдерде өнер көрсетті. Сондай-ақ ол [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] фестивалінде арнайы қонақ ретінде қатысып, кейін 2017 жылы ''[[LA Weekly]]'' басылымының «Коачелладағы ең үздік (және ең ерекше) сән үлгілері» тізіміне енді.&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Lopes |first=Shane |title=The Best (and Weirdest) Fashion at Coachella 2017 |url=http://www.laweekly.com/slideshow/the-best-and-weirdest-fashion-at-coachella-2017-8136207/20 |website=LAWeekly |access-date=July 31, 2018 |archive-date=August 1, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801004222/http://www.laweekly.com/slideshow/the-best-and-weirdest-fashion-at-coachella-2017-8136207/20 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Три 2017 жылы [[Louis the Child]] тобының ''Last to Leave Tour'' турының, ал 2018 жылы [[Skizzy Mars]]-тың ''Are You OK? Tour'' турының ашылу орындаушысы болды.&lt;ref name=&quot;livenation&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.livenation.com/events/700239-dec-16-2017-louis-the-child|website=livenation.com|title=Louis the Child at Hollywood Palladium on Sat Dec 16, 2017 8:00 PM PST — Live Nation|access-date=August 1, 2018|archive-date=August 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180801221223/https://www.livenation.com/events/700239-dec-16-2017-louis-the-child|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Skizzy Mars tour|url=https://dolosangeles.com/events/2018/5/2/skizzy-mars|website=DoLosAngeles.com|access-date=June 16, 2025|archive-date=July 25, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250725053222/https://dolosangeles.com/events/2018/5/2/skizzy-mars|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сондай-ақ ол 2018 жылғы күзде [[Lil Dicky]] мен [[DJ Mustard]] ұйымдастырған ''Life Lessons Tour'' турына қатысуы тиіс еді, алайда тур кейіннен тоқтатылды.&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt; 2018 жылы Три [[Hobo Johnson]]-мен бірге Солтүстік Америка мен Еуропа бойынша гастрольдік тур өткізді. Три комедиялық бейнероликтерге арналған скетчтердің сценарийлерін жиі жазып, өзі ойнап және режиссерлік етті. Сонымен қатар [[Jerry Media]] сияқты компаниялармен жұмыс істеді.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Oliver Tree Releases New Single 'Upside Down' |url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Releases-New-Single-Upside-Down-20180105 |website=broadwayworld.com |date=January 5, 2018 |access-date=July 31, 2018 |archive-date=January 9, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109134137/https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Releases-New-Single-Upside-Down-20180105 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== 2018–2020: ''Ugly Is Beautiful'' және синглдері ===
[[Сурет:Oliver Tree Feb 2019 cropped.jpg|thumb|upright|Оливер Три ''The Woody Show'' бағдарламасында, 2019 жылғы ақпан]]
2018 және 2019 жылдары Три өзінің алғашқы студиялық альбомы ''[[Ugly Is Beautiful]]'' құрамына енген бірнеше сингл шығарды. 2018 жылғы 7 желтоқсанда ол альбомдағы синглдердің бірі — «Hurt» әніне арналған екінші музыкалық бейнебаянын жариялады. Бейнебаянды түсіру үшін Три Украинаға барып, оның сценарийін жазды және режиссер Брендан Вонмен бірге бірлесіп түсірді.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Tree |first=Oliver |title=Hurt |url=https://www.youtube.com/watch?v=NqpnbSFprB4 |website=YouTube |date=December 7, 2018 |access-date=December 13, 2018 |archive-date=January 20, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220120043826/https://www.youtube.com/watch?v=NqpnbSFprB4 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Одан кейін ол ''Ugly Is Beautiful Tour'' гастрольдік турын бастап, кейін альбомға енген «Joke's On You!» және «Waste My Time» сияқты әндерді орындады. 2019 жылғы 11 сәуірде Три жеке сингл ретінде «Fuck» әнін шығарды. Сол күні әннің музыкалық бейнебаяны да жарық көрді.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Oliver Tree|title=Oliver Tree – Fuck [Official Music Video]|date=April 11, 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=H8QQHGupPrs|access-date=April 14, 2019|archive-date=November 14, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191114224020/https://www.youtube.com/watch?v=H8QQHGupPrs|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы 7 маусымда Тридің төртінші музыкалық бейнебаяны әрі синглі — «Miracle Man» жарық көрді. Бейнебаян жарияланған алғашқы күні-ақ 1,3 миллион қаралым жинады. Сондай-ақ Три сол кезде 2019 жылғы қыркүйектен қарашаға дейін өткен ''Goodbye Farewell Tour'' атты қоштасу гастрольдік турын жариялады.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Oliver Tree|title=Oliver Tree final tour Twitter Announcement|url=https://twitter.com/Olivertree/status/1137030005249077249|access-date=June 13, 2019|archive-date=November 7, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107233841/https://twitter.com/Olivertree/status/1137030005249077249|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2019 жылғы 2 тамызда ол өзінің екінші мини-альбомы — ''[[Do You Feel Me?]]''-ді шығарды. Альбом құрамына «Introspective» әні енді. Мини-альбом музыка сыншыларынан негізінен оң пікірлер алды.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Hartshorn|first=Tori|date=August 2, 2019|title=Oliver Tree Drops Sophomore EP|url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Drops-Sophomore-EP-20190802|access-date=September 16, 2019|website=Broadway World|archive-date=June 3, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603163728/https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Drops-Sophomore-EP-20190802|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы 6 желтоқсанда Три «Cash Machine» синглін және оған түсірілген музыкалық бейнебаянды шығарды. Синглмен бірге ол өзінің алғашқы студиялық альбомы — ''Ugly Is Beautiful'' туралы жариялап, оның 2020 жылғы 27 наурызда шығатынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Oliver Tree – Cash Machine [Official Music Video]|date=December 6, 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=U1vGosMScjM|access-date=December 6, 2019|archive-date=December 6, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206211235/https://www.youtube.com/watch?v=U1vGosMScjM|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылғы 25 наурызда Три [[X|Twitter]] желісіндегі парақшасында COVID-19 пандемиясына байланысты ''Ugly Is Beautiful'' альбомының жоспарланған мерзімде жарық көрмейтінін хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://twitter.com/Olivertree/status/1242973226919014400/photo/1|title=pic.twitter.com/e3d7SbO8Bu|last=Tree|first=Oliver|date=March 25, 2020|website=@Olivertree|access-date=March 27, 2020|archive-date=October 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020210838/https://twitter.com/olivertree/status/1242973226919014400/photo/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Алайда 19 мамырда альбомның жаңа шығу күні 2020 жылғы 12 маусым болып белгіленгені жарияланды.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.instagram.com/p/CAZG6uvjpot/ | title=Oliver Tree on Instagram: &quot;UGLY IS BEAUTIFUL IS OUT NOW...&quot; | access-date=May 20, 2020 | archive-date=November 9, 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20221109183747/https://www.instagram.com/p/CAZG6uvjpot/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt; 2020 жылғы 8 маусымда Три альбомның шығарылуын тағы да кейінге шегеріп, жаңа күн ретінде 17 шілдені атады. Ол мұны [[Джордж Флойдтің өлтірілуі|Джордж Флойдтың қазасынан]] кейін АҚШ-та күшейген нәсілшілдік пен қара нәсілділерге қарсы полиция зорлығы мәселелеріне байланысты түсіндірді. Тридің айтуынша, қоғам назарын әлдеқайда маңызды оқиғаларға аударып отырған кезде альбом шығару орынды емес еді.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.instagram.com/p/CBMukuwjvV8/?igshid=1thoj5o1dv9sr | title=Instagram | access-date=June 9, 2020 | archive-date=January 11, 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230111182442/https://www.instagram.com/p/CBMukuwjvV8/?igshid=1thoj5o1dv9sr | url-status=live }}&lt;/ref&gt; ''Ugly Is Beautiful'' альбомы ақырында 2020 жылғы 17 шілдеде жарық көрді.

=== 2023–2026: ''Alone in a Crowd'' және ''Love You Madly Hate You Badly'' ===
[[Сурет:5 Facts To Get To Know Oliver Tree -gettoknow -music -olivertree 0-0 screenshot (cropped, cropped).jpg|thumb|238x238px|Оливер Три, 2023]]
2023 жылғы 3 наурызда Три 2023 жылғы алғашқы синглі — диджей әрі музыкалық продюсер [[Дэвид Гетта]]мен бірлесіп жазған «Here We Go Again» әнін шығарды. Одан кейін 20 маусымда «Bounce» атты сингл жарық көрді. Сол күні ол [[Колорадо]] штатындағы [[Моррисон]] қаласы маңындағы [[Red Rocks Amphitheatre]] сахнасында концерт беріп, бұл әннің өзінің үшінші студиялық альбомы — ''[[Alone in a Crowd]]'' құрамына енетін алғашқы сингл екенін мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;Prelude&quot;&gt;{{Cite web |date=June 21, 2023 |title=Oliver Tree Bounce |url=https://preludepress.com/featured/2023/06/21/oliver-tree-bounce/ |website=Preludepress.com |access-date=July 25, 2023 |archive-date=July 25, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725025450/https://preludepress.com/featured/2023/06/21/oliver-tree-bounce/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 17 шілдеде Три ''Alone in a Crowd World Tour'' әлемдік гастрольдік турының 2023 жылғы қазаннан 2024 жылғы ақпанға дейін өтетінін жариялады. Тур аясында ол [[Аустралия]]да америкалық рэпер Sueco-мен, [[Еуропа]] мен [[Ұлыбритания]]да [[Tommy Cash|Tommy Cash-пен]], ал АҚШ-та [[Fidlar]] рок-тобымен бірге өнер көрсетуі жоспарланды. 21 шілдеде альбомның екінші синглі — «One &amp; Only» жарық көрді. 2023 жылғы 1 қыркүйекте ол Super Computer электрондық музыка тобымен бірлесіп жазылған үшінші синглі — «Essence» әнін шығарды. 15 қыркүйекте альбомның төртінші синглі — «Fairweather Friends» жарық көрді. ''Alone in a Crowd'' альбомы екі аптадан кейін, 2023 жылғы 29 қыркүйекте шығарылды.&lt;ref name=&quot;Prelude&quot;/&gt; 2025 жылғы қазанда Три өзінің төртінші студиялық альбомы ''Love You Madly Hate You Badly''-дің жетекші синглі ретінде «[[Superhero]]&lt;nowiki/&gt;» әнін шығарды.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Murray |first=Robin |date=February 23, 2026 |title=Oliver Tree Announces New Album 'Love You Madly, Hate You Badly' {{!}} News |url=https://www.clashmusic.com/news/oliver-tree-announces-new-album-love-you-madly-hate-you-badly/ |access-date=February 24, 2026 |website=Clash Magazine |archive-date=February 24, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260224190315/https://www.clashmusic.com/news/oliver-tree-announces-new-album-love-you-madly-hate-you-badly/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2026 жылғы 9 сәуірде ''Love You Madly Hate You Badly'' альбомының 2026 жылғы 24 сәуірде жарық көретіні жарияланды.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sterdan|first=Darryl|date=April 24, 2026|title=Albums Of The Week: Oliver Tree {{!}} Love You Madly, Hate You Badly|url=https://tinnitist.com/2026/04/23/albums-of-the-week-oliver-tree-love-you-madly-hate-you-badly/|access-date=April 25, 2026|website=Tinnitist}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Magazine|first=Dork|date=April 24, 2026|title=Oliver Tree has put out his fourth studio album 'Love You Madly Hate You Badly'|url=https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|access-date=April 25, 2026|website=readdork.com|archive-date=April 27, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260427161948/https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сол кезде Три Atlantic Records компаниясынан кетіп, альбомды өзінің Alien Boy Records дыбыс жазу лейблі арқылы тәуелсіз түрде шығаратынын мәлімдеді. Альбом 2026 жылғы 24 сәуірде жарық көрді.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Instagram |url=https://www.instagram.com/p/DW7BvdDgUdo/?igsh=bmw2OHIzcjJwYmJn |access-date=April 9, 2026 |website=www.instagram.com}}&lt;/ref&gt; 2026 жылғы 4 мамырда Три ''The World's First World Tour'' (сондай-ақ ''Love You Madly Hate You Badly World Tour'' деп те аталады) атты әлемдік гастрольдік турын жариялады. Бұл ауқымды тур жеті құрлықты қамтып, жыл соңына дейін 30 елде 70-тен астам концерт өткізуді көздеді.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=May 4, 2026 |title=Oliver Tree announces 2026 The World's First World Tour following album release |url=https://www.melodicmag.com/news/tour-dates/oliver-tree-announces-2026-the-worlds-first-world-tour-following-album-release/ |access-date=June 14, 2026 |website=Melodic Magazine}}&lt;/ref&gt; Тур 2026 жылғы 30 мамырда Мехико қаласында басталып, 6 маусымда Сан-Паулу қаласындағы соңғы концертпен аяқталды.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{cite web |last1=Kaloi |first1=Stephanie |title=Oliver Tree, 'Life Goes On' and 'Miss You' Singer, Dies at 32 in Helicopter Crash |url=https://www.thewrap.com/creative-content/music/oliver-tree-life-goes-on-and-miss-you-singer-dies-at-32-in-helicopter-crash/ |website=TheWrap |access-date=June 16, 2026 |date=June 14, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Darville |first=Jordan |date=June 14, 2026 |title=Oliver Tree is reportedly dead at 32 from helicopter collision |url=https://www.thefader.com/2026/06/14/oliver-tree-dead-at-32-helicopter-accident |access-date=June 14, 2026 |website=[[The Fader]] |archive-date=June 14, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260614190918/https://www.thefader.com/2026/06/14/oliver-tree-dead-at-32-helicopter-accident |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>3n52qnv09wtpcnac7r58pau86jja73h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619691</id>
      <parentid>3619690</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T10:07:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2023–2026: Alone in a Crowd және Love You Madly Hate You Badly */</comment>
      <origin>3619691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32518" sha1="bipzdp4ujas516s3lkakykthpyxdcru" xml:space="preserve">{{Жақында қайтыс болған}}
{{Музыкант
 |Есімі                = Oliver Tree
 |Шынайы есімі         = 
 |Сурет                = Oliver Tree, cantante en 2022 (cropped).png
 |Сурет ені            = 
 |Сурет тақырыбы       = 2022 жылғы Оливер Три
 |Фон                  = 
 |Туған кездегі есімі  = Oliver Tree Nickell
 |Толық аты            = 
 |Туған күні           = 29.06.1993
 |Туған жері           = [[Санта-Круз]], [[Калифорния]], АҚШ
 |Қайтыс болған күні   = 14.06.2026
 |Қайтыс болған жері   = [[Рио-де-Жанейро]], Бразилия
 |Белсенділік жылдары  = 2010–2026
 |Мемлекет             = {{USA}}
 |Мамандықтары         = әнші-ән жазушы, рэпер, продюсер, кинорежиссер, комик, интернет тұлға
 |Дауыс түрі           = 
 |Аспаптары            = вокал, гитара, клавишті аспаптар, бас-гитара
 |Жанрлары             = альтернативті рок, инди-поп, хип-хоп, альтернативті поп, би музыкасы
 |Лақап аттары         = 
 |Ұжымдары             = 
 |Қызметтес болған     = 
 |Лейблдері            = [[Atlantic Records|Atlantic]], [[R&amp;S Records|R&amp;S]], Alien Boy
 |Марапаттары          = 
 |Қолтаңбасы           = Signature of Oliver Tree.png
 |Сайты                = olivertreemusic.com
 |Commons              = 
}}
'''Оливер Три Никелл''' ([[29 маусым]] [[1993 жыл|1993]] – [[14 маусым]] [[2026 жыл|2026]]) — америкалық әнші-композитор, рэпер, музыкалық продюсер, комик және кинорежиссер. [[Калифорния]] штатындағы [[Санта-Круз]] қаласында туған Три 2017 жылы «When I'm Down» әні кеңінен танылғаннан кейін [[Atlantic Records]] компаниясымен келісімшартқа отырды&lt;ref&gt;{{Cite web|date=March 27, 2020|title=Here's what you need to know about the Oliver Tree album you can't hear|url=https://www.altpress.com/features/oliver-tree-ugly-is-beautiful-delay-retirement/|access-date=December 17, 2021|website=[[Alternative Press (magazine)|Alternative Press]]|archive-date=June 3, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220603151313/https://www.altpress.com/features/oliver-tree-ugly-is-beautiful-delay-retirement/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; және 2020 жылғы 17 шілдеде өзінің алғашқы студиялық альбомы ''[[Ugly Is Beautiful|Ugly Is Beautiful-ды]]'' шығарды. Ол 2021 жылы шыққан «[[Life Goes On]]», 2022 жылы шыққан «[[Miss You]]» және одан ертерек, 2018 жылы жарық көрген «[[Alien Boy]]» әндерінің арқасында халықаралық деңгейде танымал болды.

Три өзінің екінші студиялық альбомы ''Cowboy Tears''-ді 2022 жылғы 18 ақпанда, үшінші студиялық альбомы ''Alone in a Crowd''-ты 2023 жылғы 29 қыркүйекте және төртінші студиялық альбомы ''Love You Madly Hate You Badly''-ді 2026 жылғы 24 сәуірде шығарды.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sterdan|first=Darryl|date=April 24, 2026|title=Albums Of The Week: Oliver Tree {{!}} Love You Madly, Hate You Badly|url=https://tinnitist.com/2026/04/23/albums-of-the-week-oliver-tree-love-you-madly-hate-you-badly/|access-date=April 25, 2026|website=Tinnitist}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Magazine|first=Dork|date=April 24, 2026|title=Oliver Tree has put out his fourth studio album 'Love You Madly Hate You Badly'|url=https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|access-date=April 25, 2026|website=readdork.com|archive-date=April 27, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260427161948/https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Оливер Три 2026 жылғы 14 маусымда Бразилияның Рио-де-Жанейро қаласында тікұшақ апатынан қаза тапты.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/oliver-tree-dead-singer-helicopter-crash-brazil-1236621439/|title=Oliver Tree, &quot;Life Goes On&quot; and &quot;Miss You&quot; Singer, Dies in Helicopter Crash at 32|accessdate=14 June 2026|website=[[The Hollywood Reporter]]|last=Thomas|first=Carly|archive-date=June 14, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260614191636/https://www.hollywoodreporter.com/music/music-news/oliver-tree-dead-singer-helicopter-crash-brazil-1236621439/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-06-14 |title=Quem era Oliver Tree? Músico americano que morreu no Rio de Janeiro |url=https://g1.globo.com/pop-arte/noticia/2026/06/14/quem-era-oliver-tree-musico-americano-que-morreu-no-rio-tinha-11-milhoes-de-ouvintes-e-colaborou-com-david-guetta.ghtml |access-date=2026-06-14 |website=G1 |language=pt-BR}}&lt;/ref&gt;

== Ерте өмірі ==
Оливер Три Никелл 1993 жылғы 29 маусымда&lt;ref name=&quot;allmusic&quot;/&gt; [[Калифорния]] штатындағы [[Санта-Круз]] қаласында III Джесси Луис Никелл мен Кристин Мари Бегиннің отбасында дүниеге келді.&lt;ref name=&quot;birth&quot;&gt;{{cite web|date=July 16, 1993|title=Dominican Hospital: Births|url=https://www.newspapers.com/article/santa-cruz-sentinel-births-dominican-h/199581142/|website=[[Santa Cruz Sentinel]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{cite web|last1=Baine|first1=Wallace|date=March 10, 2006|title=Santa Cruz's Oliver 'Tree' Nickell has reached the ears of world from his laptop|url=https://www.santacruzsentinel.com/2013/12/18/santa-cruzs-oliver-tree-nickell-has-reached-the-ears-of-world-from-his-laptop/|website=santacruzsentinel.com|access-date=June 21, 2019|archive-date=September 28, 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220928012058/https://www.santacruzsentinel.com/2013/12/18/santa-cruzs-oliver-tree-nickell-has-reached-the-ears-of-world-from-his-laptop/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite magazine|url=https://www.rollingstone.com/music/music-features/oliver-tree-do-you-feel-me-ep-868367/|title=Oliver Tree Is Outlandish, and It's Working|last=Leight|first=Elias|date=August 16, 2019|magazine=Rolling Stone|access-date=October 9, 2019|archive-date=November 9, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191109081536/https://www.rollingstone.com/music/music-features/oliver-tree-do-you-feel-me-ep-868367/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Три екі жыл бойы [[Сан-Франциско мемлекеттік университеті]]нде бизнес мамандығы бойынша білім алды.&lt;ref name=&quot;auto2&quot;&gt;{{cite web |last=Baine |first=Wallace |date=June 22, 2016 |title=Branching Out With Oliver Tree |url=https://www.santacruzsentinel.com/2016/06/22/with-a-new-music-video-santa-cruzs-oliver-nickell-takes-on-the-mainstream/ |website=santacruzsentinel.com |access-date=December 13, 2018 |archive-date=September 26, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220926235002/https://www.santacruzsentinel.com/2016/06/22/with-a-new-music-video-santa-cruzs-oliver-nickell-takes-on-the-mainstream/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Три 13 жасында немере ағасы [[менингит|жұлын менингитінен]] қайтыс болды. Осы оқиғадан кейін ол есірткіге тәуелді болып, есірткі саудасымен де айналысқан, соның салдарынан үйінен қуылды. Кейін ол музыканың өзін тәуелділіктен құтқарып қалғанын бірнеше рет айтқан.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2026-06-15 |title=Oliver Tree's 'Can Die At Any Time' Remark Resurfaces Amid Death, Once Hallucinated His Own Funeral |url=https://www.bollywoodshaadis.com/articles/oliver-tree-80627 |access-date=2026-06-15 |website=BollywoodShaadis |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Мансабы ==
=== 2010–2016: Ерте мансабы және үзілісі ===
Три жеке музыкалық мансабын 2010 жылы «Tree» лақап атымен бастады. Осы уақытқа қарай ол [[Skrillex]] және [[Zeds Dead]] сияқты орындаушылардың концерттерінде өнер көрсеткен болатын. Алғашында ол өз музыкасын тәуелсіз түрде шығарып, 2013 жылдың басында ''Splitting Branches'' атты альбомын жариялады. Сондай-ақ ол алғашқы сахналық тәжірибесін алған Irony атты ска-топта ән айтып, гитарада ойнады.&lt;ref&gt;{{Cite magazine |last=Terry |first=Josh |title=Chartbreaker: Inside Oliver Tree's Retro, Meme-Friendly World And How He Turned 'Hurt' Into a Hit |url=https://www.billboard.com/pro/chartbreaker-oliver-tree-ugly-is-beautiful-debut-interview/ |magazine=Billboard |access-date=October 9, 2019 |archive-date=November 17, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211117124120/https://www.billboard.com/pro/chartbreaker-oliver-tree-ugly-is-beautiful-debut-interview/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Бір кезеңде Три қысқа уақыт дубстеп музыкасын шығарып, Сан-Францискода өткен Wobbleland 2011 сияқты музыкалық фестивальдерде өнер көрсетті. Сол уақытта ол музыкалық туындыларының басым бөлігін «Tree» бүркеншік атымен жариялап отырды.&lt;ref name=&quot;auto1&quot; /&gt;

20 жасында Три [[Лондон]]да орналасқан [[R&amp;S Records]] компаниясымен келісімшартқа қол қойып, 2013 жылғы тамызда өзінің алғашқы мини-альбомы — ''Demons''-ты шығарды. Бұл мини-альбом [[Radiohead]] тобының әншісі Том Йорк оның «[[Karma Police]]&lt;nowiki/&gt;» әніне жасаған кавер-нұсқасын жоғары бағалағаннан кейін белгілі бір дәрежеде танымалдыққа ие болды.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Weir |first=Mat |title=Branching Out With Oliver Tree |url=http://euphoric.net/blog/2017/09/01/branching-out-with-oliver-tree/ |website=euphoric.net |access-date=July 31, 2018 |archive-date=October 14, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181014065229/http://euphoric.net/blog/2017/09/01/branching-out-with-oliver-tree/ |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Кейін Три оқуын жалғастыру үшін шығармашылық қызметіне уақытша үзіліс жасап, [[Калифорния өнер институты]]нда музыкалық технологиялар мамандығы бойынша білім алды.&lt;ref name=&quot;auto2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;auto3&quot;&gt;{{cite web |title=Viral Sensation Oliver Tree Releases Debut EP Alien Boy |url=http://press.atlanticrecords.com/wp-content/uploads/2018/02/OLIVER-TREE-ALIEN-BOY-EP-PR.pdf |website=Atlanticrecords.com |access-date=July 31, 2018 |archive-date=February 14, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190214142828/http://press.atlanticrecords.com/wp-content/uploads/2018/02/OLIVER-TREE-ALIEN-BOY-EP-PR.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== 2016–2018: Музыкаға оралуы және ''Alien Boy'' ===
2016 жылғы наурызда Три музыкаға қайта оралып, [[Getter]]-дің ''Radical Dude!'' мини-альбомына енген «Forget It» әніне қатысып, вокал орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://themusic.com.au/features/watch-the-haunting-video-for-getter-s-forget-it-featuring-oliver-tree/kDQugoWEh4Y/23-06-16|title=Watch the haunting video for Getter's Forget It, featuring Oliver Tree|date=June 22, 2016|accessdate=June 14, 2026|website=The Music|author=Hayden Davies|archive-date=March 5, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260305111407/https://themusic.com.au/features/watch-the-haunting-video-for-getter-s-forget-it-featuring-oliver-tree/kDQugoWEh4Y/23-06-16|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сол жылғы қарашада ол теледидардағы алғашқы өнер көрсетуін жасап, ''[[Last Call with Carson Daly]]'' бағдарламасында ән орындады.&lt;ref name=&quot;owsla&quot;&gt;{{cite web |url=https://owsla.com/uncategorized/getter-oliver-tree-carson-daly/ |website=owsla.com |title=OWSLA Getter Oliver Tree Carson Daly |access-date=October 22, 2021 |date=November 3, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211022204555/https://owsla.com/uncategorized/getter-oliver-tree-carson-daly/ |archive-date=October 22, 2021 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

2016 жылғы қазанда [[Whethan]] мен Тридің бірлескен «When I'm Down» әні жарық көргеннен кейін көп ұзамай Три [[Atlantic Records]] компаниясымен келісімшартқа отырды.&lt;ref name=&quot;Variety&quot;&gt;{{Cite web|url=https://variety.com/2026/music/news/oliver-tree-dead-helicopter-crash-alien-boy-life-goes-on-1236780964/|title=Oliver Tree, 'Alien Boy' and 'Life Goes On' Musician, Dies at 32 in Helicopter Crash|date=June 14, 2026|access-date=June 14, 2026|archive-date=June 14, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260614184523/https://variety.com/2026/music/news/oliver-tree-dead-helicopter-crash-alien-boy-life-goes-on-1236780964/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сол жылы ол [[Калифорния өнер институты]]н бейнелеу өнері бакалавры дәрежесімен тәмамдады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.goodtimes.sc/oliver-tree-nickell/|title=Santa Cruz's Oliver 'Tree' Nickell on Bowl Cuts, Selling Out and Hitting the Big Time|date=September 5, 2017|accessdate=June 14, 2026|author=Mat Weir|website=Good Times|archive-date=July 15, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250715074601/https://www.goodtimes.sc/oliver-tree-nickell/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2017 жылғы 26 мамырда Три Оливер Три лақап атымен шыққан алғашқы синглі — «Welcome to LA» әнін жариялады.&lt;ref name=&quot;Variety&quot;/&gt; 2018 жылғы ақпанда ол ірі дыбыс жазу компаниясы арқылы шыққан алғашқы мини-альбомы ''Alien Boy''-ды, сондай-ақ «All That x Alien Boy» әндеріне арналған қос музыкалық бейнебаянды шығарды. Три аталған бейнебаянның сценарийін жазып, режиссерлік етті. Оны дайындауға тоғыз айдан астам уақыт жұмсалды.&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last1=Tree |first1=Oliver |title=All That x Alien Boy |date=February 16, 2018 |url=https://www.youtube.com/watch?v=_ocfE8Ua-7U |via=YouTube |access-date=July 31, 2018 |archive-date=November 28, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191128194232/https://www.youtube.com/watch?v=_ocfE8Ua-7U |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Ол [[Perris Auto Speedway]] автодромында бес ай бойы фристайл-монстр-трак секірулеріне жаттығып, бейнебаяндағы барлық трюктерді өзі орындады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.abc.net.au/triplej/news/oliver-tree-laneway/11922384|title=Oliver Tree is more than *just* a walking, singing, scootering meme|website=[[Australian Broadcasting Corporation]]|date=February 2, 2020|accessdate=June 14, 2026|archive-date=April 29, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260429224516/https://www.abc.net.au/triplej/news/oliver-tree-laneway/11922384|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Три [[Lollapalooza]] және [[Outside Lands Music and Arts Festival]] сияқты ірі музыкалық фестивальдерде өнер көрсетті. Сондай-ақ ол [[Coachella Valley Music and Arts Festival]] фестивалінде арнайы қонақ ретінде қатысып, кейін 2017 жылы ''[[LA Weekly]]'' басылымының «Коачелладағы ең үздік (және ең ерекше) сән үлгілері» тізіміне енді.&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |last=Lopes |first=Shane |title=The Best (and Weirdest) Fashion at Coachella 2017 |url=http://www.laweekly.com/slideshow/the-best-and-weirdest-fashion-at-coachella-2017-8136207/20 |website=LAWeekly |access-date=July 31, 2018 |archive-date=August 1, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180801004222/http://www.laweekly.com/slideshow/the-best-and-weirdest-fashion-at-coachella-2017-8136207/20 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

Три 2017 жылы [[Louis the Child]] тобының ''Last to Leave Tour'' турының, ал 2018 жылы [[Skizzy Mars]]-тың ''Are You OK? Tour'' турының ашылу орындаушысы болды.&lt;ref name=&quot;livenation&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.livenation.com/events/700239-dec-16-2017-louis-the-child|website=livenation.com|title=Louis the Child at Hollywood Palladium on Sat Dec 16, 2017 8:00 PM PST — Live Nation|access-date=August 1, 2018|archive-date=August 1, 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180801221223/https://www.livenation.com/events/700239-dec-16-2017-louis-the-child|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Skizzy Mars tour|url=https://dolosangeles.com/events/2018/5/2/skizzy-mars|website=DoLosAngeles.com|access-date=June 16, 2025|archive-date=July 25, 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20250725053222/https://dolosangeles.com/events/2018/5/2/skizzy-mars|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сондай-ақ ол 2018 жылғы күзде [[Lil Dicky]] мен [[DJ Mustard]] ұйымдастырған ''Life Lessons Tour'' турына қатысуы тиіс еді, алайда тур кейіннен тоқтатылды.&lt;ref name=&quot;auto4&quot;/&gt; 2018 жылы Три [[Hobo Johnson]]-мен бірге Солтүстік Америка мен Еуропа бойынша гастрольдік тур өткізді. Три комедиялық бейнероликтерге арналған скетчтердің сценарийлерін жиі жазып, өзі ойнап және режиссерлік етті. Сонымен қатар [[Jerry Media]] сияқты компаниялармен жұмыс істеді.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Oliver Tree Releases New Single 'Upside Down' |url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Releases-New-Single-Upside-Down-20180105 |website=broadwayworld.com |date=January 5, 2018 |access-date=July 31, 2018 |archive-date=January 9, 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109134137/https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Releases-New-Single-Upside-Down-20180105 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

=== 2018–2020: ''Ugly Is Beautiful'' және синглдері ===
[[Сурет:Oliver Tree Feb 2019 cropped.jpg|thumb|upright|Оливер Три ''The Woody Show'' бағдарламасында, 2019 жылғы ақпан]]
2018 және 2019 жылдары Три өзінің алғашқы студиялық альбомы ''[[Ugly Is Beautiful]]'' құрамына енген бірнеше сингл шығарды. 2018 жылғы 7 желтоқсанда ол альбомдағы синглдердің бірі — «Hurt» әніне арналған екінші музыкалық бейнебаянын жариялады. Бейнебаянды түсіру үшін Три Украинаға барып, оның сценарийін жазды және режиссер Брендан Вонмен бірге бірлесіп түсірді.&lt;ref&gt;{{cite web |last=Tree |first=Oliver |title=Hurt |url=https://www.youtube.com/watch?v=NqpnbSFprB4 |website=YouTube |date=December 7, 2018 |access-date=December 13, 2018 |archive-date=January 20, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220120043826/https://www.youtube.com/watch?v=NqpnbSFprB4 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Одан кейін ол ''Ugly Is Beautiful Tour'' гастрольдік турын бастап, кейін альбомға енген «Joke's On You!» және «Waste My Time» сияқты әндерді орындады. 2019 жылғы 11 сәуірде Три жеке сингл ретінде «Fuck» әнін шығарды. Сол күні әннің музыкалық бейнебаяны да жарық көрді.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Oliver Tree|title=Oliver Tree – Fuck [Official Music Video]|date=April 11, 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=H8QQHGupPrs|access-date=April 14, 2019|archive-date=November 14, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191114224020/https://www.youtube.com/watch?v=H8QQHGupPrs|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы 7 маусымда Тридің төртінші музыкалық бейнебаяны әрі синглі — «Miracle Man» жарық көрді. Бейнебаян жарияланған алғашқы күні-ақ 1,3 миллион қаралым жинады. Сондай-ақ Три сол кезде 2019 жылғы қыркүйектен қарашаға дейін өткен ''Goodbye Farewell Tour'' атты қоштасу гастрольдік турын жариялады.&lt;ref&gt;{{Citation|last=Oliver Tree|title=Oliver Tree final tour Twitter Announcement|url=https://twitter.com/Olivertree/status/1137030005249077249|access-date=June 13, 2019|archive-date=November 7, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201107233841/https://twitter.com/Olivertree/status/1137030005249077249|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2019 жылғы 2 тамызда ол өзінің екінші мини-альбомы — ''[[Do You Feel Me?]]''-ді шығарды. Альбом құрамына «Introspective» әні енді. Мини-альбом музыка сыншыларынан негізінен оң пікірлер алды.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Hartshorn|first=Tori|date=August 2, 2019|title=Oliver Tree Drops Sophomore EP|url=https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Drops-Sophomore-EP-20190802|access-date=September 16, 2019|website=Broadway World|archive-date=June 3, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200603163728/https://www.broadwayworld.com/bwwmusic/article/Oliver-Tree-Drops-Sophomore-EP-20190802|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

2019 жылғы 6 желтоқсанда Три «Cash Machine» синглін және оған түсірілген музыкалық бейнебаянды шығарды. Синглмен бірге ол өзінің алғашқы студиялық альбомы — ''Ugly Is Beautiful'' туралы жариялап, оның 2020 жылғы 27 наурызда шығатынын мәлімдеді.&lt;ref&gt;{{Citation|title=Oliver Tree – Cash Machine [Official Music Video]|date=December 6, 2019|url=https://www.youtube.com/watch?v=U1vGosMScjM|access-date=December 6, 2019|archive-date=December 6, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191206211235/https://www.youtube.com/watch?v=U1vGosMScjM|url-status=live}}&lt;/ref&gt; 2020 жылғы 25 наурызда Три [[X|Twitter]] желісіндегі парақшасында COVID-19 пандемиясына байланысты ''Ugly Is Beautiful'' альбомының жоспарланған мерзімде жарық көрмейтінін хабарлады.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://twitter.com/Olivertree/status/1242973226919014400/photo/1|title=pic.twitter.com/e3d7SbO8Bu|last=Tree|first=Oliver|date=March 25, 2020|website=@Olivertree|access-date=March 27, 2020|archive-date=October 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211020210838/https://twitter.com/olivertree/status/1242973226919014400/photo/1|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Алайда 19 мамырда альбомның жаңа шығу күні 2020 жылғы 12 маусым болып белгіленгені жарияланды.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.instagram.com/p/CAZG6uvjpot/ | title=Oliver Tree on Instagram: &quot;UGLY IS BEAUTIFUL IS OUT NOW...&quot; | access-date=May 20, 2020 | archive-date=November 9, 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20221109183747/https://www.instagram.com/p/CAZG6uvjpot/ | url-status=live }}&lt;/ref&gt; 2020 жылғы 8 маусымда Три альбомның шығарылуын тағы да кейінге шегеріп, жаңа күн ретінде 17 шілдені атады. Ол мұны [[Джордж Флойдтің өлтірілуі|Джордж Флойдтың қазасынан]] кейін АҚШ-та күшейген нәсілшілдік пен қара нәсілділерге қарсы полиция зорлығы мәселелеріне байланысты түсіндірді. Тридің айтуынша, қоғам назарын әлдеқайда маңызды оқиғаларға аударып отырған кезде альбом шығару орынды емес еді.&lt;ref&gt;{{cite web | url=https://www.instagram.com/p/CBMukuwjvV8/?igshid=1thoj5o1dv9sr | title=Instagram | access-date=June 9, 2020 | archive-date=January 11, 2023 | archive-url=https://web.archive.org/web/20230111182442/https://www.instagram.com/p/CBMukuwjvV8/?igshid=1thoj5o1dv9sr | url-status=live }}&lt;/ref&gt; ''Ugly Is Beautiful'' альбомы ақырында 2020 жылғы 17 шілдеде жарық көрді.

=== 2023–2026: ''Alone in a Crowd'' және ''Love You Madly Hate You Badly'' ===
[[Сурет:5 Facts To Get To Know Oliver Tree -gettoknow -music -olivertree 0-0 screenshot (cropped, cropped).jpg|thumb|238x238px|Оливер Три, 2023]]
2023 жылғы 3 наурызда Три 2023 жылғы алғашқы синглі — диджей әрі музыкалық продюсер [[Дэвид Гетта]]мен бірлесіп жазған «Here We Go Again» әнін шығарды. Одан кейін 20 маусымда «Bounce» атты сингл жарық көрді. Сол күні ол [[Колорадо]] штатындағы [[Моррисон]] қаласы маңындағы [[Red Rocks Amphitheatre]] сахнасында концерт беріп, бұл әннің өзінің үшінші студиялық альбомы — ''[[Alone in a Crowd]]'' құрамына енетін алғашқы сингл екенін мәлімдеді.&lt;ref name=&quot;Prelude&quot;&gt;{{Cite web |date=June 21, 2023 |title=Oliver Tree Bounce |url=https://preludepress.com/featured/2023/06/21/oliver-tree-bounce/ |website=Preludepress.com |access-date=July 25, 2023 |archive-date=July 25, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230725025450/https://preludepress.com/featured/2023/06/21/oliver-tree-bounce/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt; 17 шілдеде Три ''Alone in a Crowd World Tour'' әлемдік гастрольдік турының 2023 жылғы қазаннан 2024 жылғы ақпанға дейін өтетінін жариялады. Тур аясында ол [[Аустралия]]да америкалық рэпер Sueco-мен, [[Еуропа]] мен [[Ұлыбритания]]да [[Tommy Cash|Tommy Cash-пен]], ал АҚШ-та [[Fidlar]] рок-тобымен бірге өнер көрсетуі жоспарланды. 21 шілдеде альбомның екінші синглі — «One &amp; Only» жарық көрді. 2023 жылғы 1 қыркүйекте ол Super Computer электрондық музыка тобымен бірлесіп жазылған үшінші синглі — «Essence» әнін шығарды. 15 қыркүйекте альбомның төртінші синглі — «Fairweather Friends» жарық көрді. ''Alone in a Crowd'' альбомы екі аптадан кейін, 2023 жылғы 29 қыркүйекте шығарылды.&lt;ref name=&quot;Prelude&quot;/&gt; 2025 жылғы қазанда Три өзінің төртінші студиялық альбомы ''Love You Madly Hate You Badly''-дің жетекші синглі ретінде «[[Superhero]]&lt;nowiki/&gt;» әнін шығарды.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Murray |first=Robin |date=February 23, 2026 |title=Oliver Tree Announces New Album 'Love You Madly, Hate You Badly' {{!}} News |url=https://www.clashmusic.com/news/oliver-tree-announces-new-album-love-you-madly-hate-you-badly/ |access-date=February 24, 2026 |website=Clash Magazine |archive-date=February 24, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260224190315/https://www.clashmusic.com/news/oliver-tree-announces-new-album-love-you-madly-hate-you-badly/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

2026 жылғы 9 сәуірде ''[[Love You Madly Hate You Badly]]'' альбомының 2026 жылғы 24 сәуірде жарық көретіні жарияланды.&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Sterdan|first=Darryl|date=April 24, 2026|title=Albums Of The Week: Oliver Tree {{!}} Love You Madly, Hate You Badly|url=https://tinnitist.com/2026/04/23/albums-of-the-week-oliver-tree-love-you-madly-hate-you-badly/|access-date=April 25, 2026|website=Tinnitist}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Magazine|first=Dork|date=April 24, 2026|title=Oliver Tree has put out his fourth studio album 'Love You Madly Hate You Badly'|url=https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|access-date=April 25, 2026|website=readdork.com|archive-date=April 27, 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260427161948/https://readdork.com/news/oliver-tree-fourth-album-love-you-madly-hate-you-badly|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Сол кезде Три [[Atlantic Records]] компаниясынан кетіп, альбомды өзінің Alien Boy Records дыбыс жазу лейблі арқылы тәуелсіз түрде шығаратынын мәлімдеді. Альбом 2026 жылғы 24 сәуірде жарық көрді.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Instagram |url=https://www.instagram.com/p/DW7BvdDgUdo/?igsh=bmw2OHIzcjJwYmJn |access-date=April 9, 2026 |website=www.instagram.com}}&lt;/ref&gt; 2026 жылғы 4 мамырда Три ''[[The World's First World Tour]]'' (сондай-ақ ''Love You Madly Hate You Badly World Tour'' деп те аталады) атты әлемдік гастрольдік турын жариялады. Бұл ауқымды тур жеті құрлықты қамтып, жыл соңына дейін 30 елде 70-тен астам концерт өткізуді көздеді.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=May 4, 2026 |title=Oliver Tree announces 2026 The World's First World Tour following album release |url=https://www.melodicmag.com/news/tour-dates/oliver-tree-announces-2026-the-worlds-first-world-tour-following-album-release/ |access-date=June 14, 2026 |website=Melodic Magazine}}&lt;/ref&gt; Тур 2026 жылғы 30 мамырда [[Мехико]] қаласында басталып, 6 маусымда [[Сан-Паулу]] қаласындағы соңғы концертпен аяқталды.&lt;ref name=&quot;auto1&quot;&gt;{{cite web |last1=Kaloi |first1=Stephanie |title=Oliver Tree, 'Life Goes On' and 'Miss You' Singer, Dies at 32 in Helicopter Crash |url=https://www.thewrap.com/creative-content/music/oliver-tree-life-goes-on-and-miss-you-singer-dies-at-32-in-helicopter-crash/ |website=TheWrap |access-date=June 16, 2026 |date=June 14, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Darville |first=Jordan |date=June 14, 2026 |title=Oliver Tree is reportedly dead at 32 from helicopter collision |url=https://www.thefader.com/2026/06/14/oliver-tree-dead-at-32-helicopter-accident |access-date=June 14, 2026 |website=[[The Fader]] |archive-date=June 14, 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260614190918/https://www.thefader.com/2026/06/14/oliver-tree-dead-at-32-helicopter-accident |url-status=live }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>bipzdp4ujas516s3lkakykthpyxdcru</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Молдова</title>
    <ns>10</ns>
    <id>782623</id>
    <revision>
      <id>3619549</id>
      <parentid>3619306</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:26:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619549</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="811" sha1="ibbvq1xu1axv8yj780f1ho4d6hj40uv" xml:space="preserve">{{Навигациялық кесте
|аты     = Молдова
|state   = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
|тақырып = [[Молдова]]
|сурет   = 
|үсті    = 
|бөлім1  = Қалалары
|тізім1  = [[Бельцы]]{{•}} [[Бендеры]]{{•}} [[Бессарабка]]{{•}} [[Бируинца]]{{•}} [[Бричаны]]{{•}} [[Быковец]]{{•}} [[Вадул-луй-Водэ]]{{•}} [[Ватра]]{{•}} [[Вулканешты]]{{•}} [[Гиндешты]]{{•}} [[Глодяны]]{{•}} [[Григориополь]]
}}&lt;noinclude&gt;
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова|{{PAGENAME}}]]
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова әкімшілік бөлінісі|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>ibbvq1xu1axv8yj780f1ho4d6hj40uv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619556</id>
      <parentid>3619549</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:58:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619556</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="850" sha1="qv49a8zfiq25vnfx0kzksyedbli3oa7" xml:space="preserve">{{Навигациялық кесте
|аты     = Молдова
|state   = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
|тақырып = [[Молдова]]
|сурет   = 
|үсті    = 
|бөлім1  = Қалалары
|тізім1  = [[Бельцы]]{{•}} [[Бендеры]]{{•}} [[Бессарабка]]{{•}} [[Бируинца]]{{•}} [[Бричаны]]{{•}} [[Быковец]]{{•}} [[Вадул-луй-Водэ]]{{•}} [[Ватра]]{{•}} [[Вулканешты]]{{•}} [[Гиндешты]]{{•}} [[Глодяны]]{{•}} [[Григориополь]]{{•}} [[Днестровск]]{{•}}
}}&lt;noinclude&gt;
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова|{{PAGENAME}}]]
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова әкімшілік бөлінісі|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qv49a8zfiq25vnfx0kzksyedbli3oa7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619633</id>
      <parentid>3619556</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T06:58:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="881" sha1="fgmtl6uruvrff110ir9pk6wkvs43von" xml:space="preserve">{{Навигациялық кесте
|аты     = Молдова
|state   = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
|тақырып = [[Молдова]]
|сурет   = 
|үсті    = 
|бөлім1  = Қалалары
|тізім1  = [[Бельцы]]{{•}} [[Бендеры]]{{•}} [[Бессарабка]]{{•}} [[Бируинца]]{{•}} [[Бричаны]]{{•}} [[Быковец]]{{•}} [[Вадул-луй-Водэ]]{{•}} [[Ватра]]{{•}} [[Вулканешты]]{{•}} [[Гиндешты]]{{•}} [[Глодяны]]{{•}} [[Григориополь]]{{•}} [[Днестровск]]{{•}} [[Дондюшаны]]{{•}} 
}}&lt;noinclude&gt;
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова|{{PAGENAME}}]]
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова әкімшілік бөлінісі|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>fgmtl6uruvrff110ir9pk6wkvs43von</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619636</id>
      <parentid>3619633</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:02:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="897" sha1="29ipl1ko7gt5rht7jkdfpe4hgbvbwb7" xml:space="preserve">{{Навигациялық кесте
|аты     = Молдова
|state   = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
|тақырып = [[Молдова]]
|сурет   = 
|үсті    = 
|бөлім1  = Қалалары
|тізім1  = [[Бельцы]]{{•}} [[Бендеры]]{{•}} [[Бессарабка]]{{•}} [[Бируинца]]{{•}} [[Бричаны]]{{•}} [[Быковец]]{{•}} [[Вадул-луй-Водэ]]{{•}} [[Ватра]]{{•}} [[Вулканешты]]{{•}} [[Гиндешты]]{{•}} [[Глодяны]]{{•}} [[Григориополь]]{{•}} [[Днестровск]]{{•}} [[Дондюшаны]]{{•}} [[Дрокия]]
}}&lt;noinclude&gt;
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова|{{PAGENAME}}]]
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова әкімшілік бөлінісі|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>29ipl1ko7gt5rht7jkdfpe4hgbvbwb7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619642</id>
      <parentid>3619636</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:25:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="934" sha1="38iy0swsnc2jjidw1753u87v05zmmiw" xml:space="preserve">{{Навигациялық кесте
|аты     = Молдова
|state   = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
|тақырып = [[Молдова]]
|сурет   = 
|үсті    = 
|бөлім1  = Қалалары
|тізім1  = [[Бельцы]]{{•}} [[Бендеры]]{{•}} [[Бессарабка]]{{•}} [[Бируинца]]{{•}} [[Бричаны]]{{•}} [[Быковец]]{{•}} [[Вадул-луй-Водэ]]{{•}} [[Ватра]]{{•}} [[Вулканешты]]{{•}} [[Гиндешты]]{{•}} [[Глодяны]]{{•}} [[Григориополь]]{{•}} [[Днестровск]]{{•}} [[Дондюшаны]]{{•}} [[Дрокия]]{{•}} [[Дубоссары]]{{•}}
}}&lt;noinclude&gt;
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова|{{PAGENAME}}]]
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова әкімшілік бөлінісі|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>38iy0swsnc2jjidw1753u87v05zmmiw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619709</id>
      <parentid>3619642</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T11:52:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="955" sha1="qj3iigd1sxang3pt7r7atvrbb88ptjc" xml:space="preserve">{{Навигациялық кесте
|аты     = Молдова
|state   = &lt;includeonly&gt;{{{state|collapsed}}}&lt;/includeonly&gt;
|тақырып = [[Молдова]]
|сурет   = 
|үсті    = 
|бөлім1  = Қалалары
|тізім1  = [[Бельцы]]{{•}} [[Бендеры]]{{•}} [[Бессарабка]]{{•}} [[Бируинца]]{{•}} [[Бричаны]]{{•}} [[Быковец]]{{•}} [[Вадул-луй-Водэ]]{{•}} [[Ватра]]{{•}} [[Вулканешты]]{{•}} [[Гиндешты]]{{•}} [[Глодяны]]{{•}} [[Григориополь]]{{•}} [[Днестровск]]{{•}} [[Дондюшаны]]{{•}} [[Дрокия]]{{•}} [[Дубоссары]]{{•}} [[Дурлешты]]
}}&lt;noinclude&gt;
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова|{{PAGENAME}}]]
[[Санат:Навигациялық үлгілер:Молдова әкімшілік бөлінісі|{{PAGENAME}}]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>qj3iigd1sxang3pt7r7atvrbb88ptjc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы:Садықова Ақгүл/зертхана</title>
    <ns>2</ns>
    <id>782661</id>
    <revision>
      <id>3619519</id>
      <parentid>3619489</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T12:09:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3619519</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6426" sha1="sgamk0g4bff8zmz5m06viy5feap62s3" xml:space="preserve">{{Қатысушы зертханасы}}
&lt;!-- БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ  --&gt;
'''Ботагөз батыр''' (1719–1747) — қазақ тарихында есімі аңызға айналған қаһарман, Тама Есет Көкіұлының қызы және Ақкете [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]]дің келіні.
== Өмірбаяны ==
	[[Қазақстан халқы|Қазақ халқы]]ның азаттығы мен ел бірлігі жолында күрескен даңқты тұлғалардың бірі – [[Есет Көкіұлы|Есет батыр]]. Оның өмірі мен ерлігі ғана емес, ұрпақтары мен айналасындағы [[Тарих|тарихи ]]оқиғалар да халық жадында сақталған.
	Есет батырдың қызы Ботагөз [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]]дің әулетіне келін болып түскен. Оның ұзатылу тойы ел арасында ерекше [[Сән|сән]]-салтанатымен есте қалған. Ботагөз әдептілігімен, кішіпейілдігімен танылып, барған жерінде үлкенге де, кішіге де сыйлы келін атанған.
	Әжібай би қайырымдылығымен белгілі болған. Ол жетім-жесірлерді қамқорлығына алып, түрлі ұлт өкілдерін бауырына басып тәрбиелеген. Соның арқасында оның ауылы татулық пен бірліктің үлгісіне айналған.
Тарихи деректерде Есет батырдың Ақмаңдай, Қалдыбай сияқты ұлдарының болғаны айтылады. Ақмаңдайдың жау қолына түсіп, кейін тағдыры белгісіз болып кеткені жөнінде аңыздар сақталған.  Батырдың ұрпақтары кейінгі кезеңдерде де ел ішінде өмір сүріп, атақты әулеттің жалғасы болған.
	Есет батырдың үзеңгілес серіктері қатарында [[Бөкенбай Қараұлы|Бөкенбай батыр]] мен [[Жәнібек хан|Жәнібек]] тархан ерекше аталады. Олар жоңғарлар мен қалмақтарға қарсы шайқастарда бірге қол бастап, ел қорғаған. Аңыздар мен жырларда үш батырдың достығы мен ерлігі кеңінен жырланған.
	Есет батырдың есімі халық жадында батыр, [[Қолбасшы|қолбасшы]], [[Би (тұлға)|би]], [[Тархан|тархан]] әрі ел [[Қорғаушы|қорғаушы]] [[Тұлға|тұлға]] ретінде сақталды. Оның өмір жолы, ұрпақтары мен өнегелі істері бүгінгі ұрпаққа отансүйгіштік пен елдік рухтың жарқын үлгісі болып табылады.

== Шайқасы ==
Ботагөз батыр – Есет батырдың өнегелі тәрбиесін көріп өскен, әкесінің ерлік рухын бойына сіңірген қайсар қыз. Ол батыр әкенің тәлімін алып, ел намысын жоғары қойған, [[Өжеттілік|өжеттігі]] мен батылдығымен танылған. Ботагөздің тұлғасы қазақ қыздарының ерлігі мен отансүйгіштігінің жарқын үлгісі болып саналады.1742 жылдың көктемінде Есет батыр [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)|Әбілхайыр хан]]ның шақыруымен ел қорғау мәселесін талқылауға кеткен кезде, қалмақ шапқыншылары оның ауылына тұтқиылдан шабуыл жасап, жылқысын айдап әкетеді. Қуғынға шыққан Қарабас ақсақал бастаған жігіттер жау қолынан қаза табады. Осы қиын сәтте жиырма жастағы Ботагөз батыр елді қорғау үшін 150-ге жуық қарулы азаматты ұйымдастырып, қол бастап шығады.
Ботагөз сарбаздарды екі топқа бөліп, жауды қоршау тактикасын қолданады. [[Қарабура|Қарабура]] ұранымен шабуылға шыққан қазақ жасақтары қалмақтарды ойсырата жеңіп, олардың қолбасшысы Қоңтәжіні тірідей қолға түсіреді. Қоңтәжіні ат үстінен бұғалықпен құлатқан адамның өзі Ботагөз еді. Осылайша ол ауылын жау шапқыншылығынан аман сақтап, қазақ қыздарының ерлігі мен батырлығының жарқын үлгісін көрсетті. Ботагөздің бұл ерлігі халық жадында сақталып, ел қорғаған батыр қыздың даңқын асқақтатты.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы= Қазмағамбетов Т.|бөлімі=|бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет ата туралы естеліктер |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=С.Т.Жанәділов |жыл=2017|томы= |беттері=205|барлық беті=|сериясы= |isbn= |тиражы=  }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Есмырзаұлы Ө. |бөлімі=|бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет батыр Көкіұлы |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=Жеті арыс |жыл=2017|томы= |беттері=401|барлық беті=|сериясы= |isbn= |тиражы=  }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>sgamk0g4bff8zmz5m06viy5feap62s3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619520</id>
      <parentid>3619519</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T12:09:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3619520</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6421" sha1="05xgatpx3mqdx3ns481nbimf2hjofs8" xml:space="preserve">{{Қатысушы зертханасы}}
&lt;!-- БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ  --&gt;
'''Ботагөз батыр''' (1719–1747) — қазақ тарихында есімі аңызға айналған қаһарман, Тама Есет Көкіұлының қызы және Ақкете [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]]дің келіні.
== Өмірбаяны ==
[[Қазақстан халқы|Қазақ халқы]]ның азаттығы мен ел бірлігі жолында күрескен даңқты тұлғалардың бірі – [[Есет Көкіұлы|Есет батыр]]. Оның өмірі мен ерлігі ғана емес, ұрпақтары мен айналасындағы [[Тарих|тарихи ]]оқиғалар да халық жадында сақталған. Есет батырдың қызы Ботагөз [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]]дің әулетіне келін болып түскен. Оның ұзатылу тойы ел арасында ерекше [[Сән|сән]]-салтанатымен есте қалған. Ботагөз әдептілігімен, кішіпейілдігімен танылып, барған жерінде үлкенге де, кішіге де сыйлы келін атанған. Әжібай би қайырымдылығымен белгілі болған. Ол жетім-жесірлерді қамқорлығына алып, түрлі ұлт өкілдерін бауырына басып тәрбиелеген. Соның арқасында оның ауылы татулық пен бірліктің үлгісіне айналған. Тарихи деректерде Есет батырдың Ақмаңдай, Қалдыбай сияқты ұлдарының болғаны айтылады. Ақмаңдайдың жау қолына түсіп, кейін тағдыры белгісіз болып кеткені жөнінде аңыздар сақталған. Батырдың ұрпақтары кейінгі кезеңдерде де ел ішінде өмір сүріп, атақты әулеттің жалғасы болған. Есет батырдың үзеңгілес серіктері қатарында [[Бөкенбай Қараұлы|Бөкенбай батыр]] мен [[Жәнібек хан|Жәнібек]] тархан ерекше аталады. Олар жоңғарлар мен қалмақтарға қарсы шайқастарда бірге қол бастап, ел қорғаған. Аңыздар мен жырларда үш батырдың достығы мен ерлігі кеңінен жырланған. Есет батырдың есімі халық жадында батыр, [[Қолбасшы|қолбасшы]], [[Би (тұлға)|би]], [[Тархан|тархан]] әрі ел [[Қорғаушы|қорғаушы]] [[Тұлға|тұлға]] ретінде сақталды. Оның өмір жолы, ұрпақтары мен өнегелі істері бүгінгі ұрпаққа отансүйгіштік пен елдік рухтың жарқын үлгісі болып табылады.

== Шайқасы ==
Ботагөз батыр – Есет батырдың өнегелі тәрбиесін көріп өскен, әкесінің ерлік рухын бойына сіңірген қайсар қыз. Ол батыр әкенің тәлімін алып, ел намысын жоғары қойған, [[Өжеттілік|өжеттігі]] мен батылдығымен танылған. Ботагөздің тұлғасы қазақ қыздарының ерлігі мен отансүйгіштігінің жарқын үлгісі болып саналады. 1742 жылдың көктемінде Есет батыр [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)|Әбілхайыр хан]]ның шақыруымен ел қорғау мәселесін талқылауға кеткен кезде, қалмақ шапқыншылары оның ауылына тұтқиылдан шабуыл жасап, жылқысын айдап әкетеді. Қуғынға шыққан Қарабас ақсақал бастаған жігіттер жау қолынан қаза табады. Осы қиын сәтте жиырма жастағы Ботагөз батыр елді қорғау үшін 150-ге жуық қарулы азаматты ұйымдастырып, қол бастап шығады. Ботагөз сарбаздарды екі топқа бөліп, жауды қоршау тактикасын қолданады. [[Қарабура|Қарабура]] ұранымен шабуылға шыққан қазақ жасақтары қалмақтарды ойсырата жеңіп, олардың қолбасшысы Қоңтәжіні тірідей қолға түсіреді. Қоңтәжіні ат үстінен бұғалықпен құлатқан адамның өзі Ботагөз еді. Осылайша ол ауылын жау шапқыншылығынан аман сақтап, қазақ қыздарының ерлігі мен батырлығының жарқын үлгісін көрсетті. Ботагөздің бұл ерлігі халық жадында сақталып, ел қорғаған батыр қыздың даңқын асқақтатты.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы= Қазмағамбетов Т.|бөлімі=|бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет ата туралы естеліктер |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=С.Т.Жанәділов |жыл=2017|томы= |беттері=205|барлық беті=|сериясы= |isbn= |тиражы=  }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Есмырзаұлы Ө. |бөлімі=|бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет батыр Көкіұлы |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=Жеті арыс |жыл=2017|томы= |беттері=401|барлық беті=|сериясы= |isbn= |тиражы=  }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>05xgatpx3mqdx3ns481nbimf2hjofs8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619686</id>
      <parentid>3619520</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T09:48:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Садықова Ақгүл</username>
        <id>181520</id>
      </contributor>
      <comment>Беттің барлық мағлұматын алып тастады</comment>
      <origin>3619686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы:Дидар 87/зертхана</title>
    <ns>2</ns>
    <id>782667</id>
    <revision>
      <id>3619528</id>
      <parentid>3619374</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T12:24:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3619528</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="297" sha1="515g7820d5qrecyjl78weeq52xdn8w4" xml:space="preserve">{{Қатысушы зертханасы}}
&lt;!-- БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ  --&gt;
&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://|title=187380prezydent-bir-top-medytsyna-khyzmetkerine-memlekettik-nagradalar-tapsyrdy|author=|date=|website=khabar.kz|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=kk}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>515g7820d5qrecyjl78weeq52xdn8w4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы:Анарок/зертхана</title>
    <ns>2</ns>
    <id>782671</id>
    <revision>
      <id>3619536</id>
      <parentid>3619472</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:05:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3619536</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1202" sha1="g81zfa59vjlmbdqoclbwln5wytqsqdg" xml:space="preserve">{{Қатысушы зертханасы}}
&lt;!-- БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ  --&gt;
&lt;ref&gt;{{кітап|авторы= |бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы= |шынайы атауы=С. Аңсат Темірбек Жүргенов |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым= |орны= |баспасы= |жыл= |томы= |беттері= |барлық беті= |сериясы= |isbn= |тиражы= }}&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://egemen.kz/article/414224-madeniet-salasyn-dganhghyrtu-dganha-nysandar-men-auqymdy-dgobalar|title=Мәдениет саласын жаңғырту: жаңа нысандар мен ауқымды жобалар|author=|date=|websitehttps://egemen.kz/=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=kk}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://stud.kz/prezentatsiya/id/30831|title=1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс: себептері, өрбуі және жетекші тұлғалар|author=|date=|website=stud.kz|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=kk}}&lt;/ref&gt;

== 1916 жылғы Қазақстандағы ұлт-азаттық көтеріліс ==</text>
      <sha1>g81zfa59vjlmbdqoclbwln5wytqsqdg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қатысушы:Дархан89/зертхана</title>
    <ns>2</ns>
    <id>782679</id>
    <revision>
      <id>3619526</id>
      <parentid>3619478</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T12:21:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3619526</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1086" sha1="epgsshvur5i87uo3t719kmaov4cmwm6" xml:space="preserve">{{Қатысушы зертханасы}}
&lt;!-- БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ  --&gt;
Рафаил Иосифович Розенсон — көрнекті дәрігер, [[ғалым]] және педагог, отандық клиникалық иммунология мен аллергологияның негізін салушылардың бірі.
Оның [[білім]]інің, талантының және әрбір науқасқа жақындай білуінің арқасында мыңдаған балалар денсаулығы мен үмітін тапты. Көптеген қазақ отбасылары үшін Рафаэль Иосифович есімі сенімнің, адамгершілік пен кәсіби қызметтің символына айналды.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://amu.edu.kz/ru/infocenter/news/17593/ |title= Рафаил Иосифович Розенсон |author=|date=|website= amu.edu.kz |publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=ru}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>epgsshvur5i87uo3t719kmaov4cmwm6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шеміршек (қала)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>782705</id>
    <revision>
      <id>3619587</id>
      <parentid>3619511</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T16:20:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MuratbekErkebulan</username>
        <id>162992</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:Қытай қалалары|Қытай қалалары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3619587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9568" sha1="9pj52yvwirvtzrk6isjr296wek9vg2w" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = Қала
 |қазақша атауы           = Шеміршек
 |шынайы атауы            = {{lang-zh|切木爾切克}}
 |сурет                   = 
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Қытай
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = 47|lat_min = 47|lat_sec = 48
  |lon_dir = E|lon_deg = 87|lon_min = 58|lon_sec = 01
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Автономия
 |аймағы                  = Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = Қала
 |ауданы                  = Алтай қаласы
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |басшының түрi           = 
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 
 |алғашқы дерек           = [[1951 жыл|1951]]
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = [[2012 жыл|2012]]
 |жер аумағы              = 3,15
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = қатаң континенталды
 |ресми тілі              = қытай тілі
  |тұрғыны                = 12 949&lt;ref name=&quot;SHEMIRSHEK 2010 QYTAI HALYQ RESPUBLIKASYNYN HALYQ SANAGY ALTAY AIMAGY, XINJIANG, BEIJING&quot;&gt;{{cite web
 |url = http://pan.baidu.com/wap/error?errortype=5&amp;surl=#path=%252F%25E3%2580%258A%25E4%25B8%25AD%25E5%259B%25BD2010%25E5%25B9%25B4%25E4%25BA%25BA%25E5%258F%25A3%25E6%2599%25AE%25E6%259F%25A5%25E5%2588%2586%25E4%25B9%25A1%25E3%2580%2581%25E9%2595%2587%25E3%2580%2581%25E8%25A1%2597%25E9%2581%2593%25E8%25B5%2584%25E6%2596%2599%25E3%2580%258Bxls
 |title = 2010 жылғы Қытай Халық санағының қорытындысы
 |website = baidu.com
 |access-date = 23.04.2016
}}&lt;/ref&gt;
  |санақ жылы             = 2010
  |тығыздығы              = 4110,7
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = [[қазақтар]], [[қытайлар]], [[ұйғырлар]]
  |конфессионалдық құрамы = [[атеист]], [[мұсылмандар]]
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +8
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 新H
 |идентификатор түрі      = Әкімшілік коды
 |сандық идентификаторы   = 654301200
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}
'''Шеміршек''' ({{lang-zh|切木爾切克}}) — [[Қытай|Қытай Халық Республикасы]], [[Шыңжаң Ұйғыр автономиялық ауданы]]нындағы [[Алтай қаласы]]на қарасты қала. Халқы — 12 949 адам &lt;ref name=&quot;SHEMIRSHEK 2010 QYTAI HALYQ RESPUBLIKASYNYN HALYQ SANAGY ALTAY AIMAGY, XINJIANG, BEIJING&quot;&gt;{{cite web
 |url = http://pan.baidu.com/wap/error?errortype=5&amp;surl=#path=%252F%25E3%2580%258A%25E4%25B8%25AD%25E5%259B%25BD2010%25E5%25B9%25B4%25E4%25BA%25BA%25E5%258F%25A3%25E6%2599%25AE%25E6%259F%25A5%25E5%2588%2586%25E4%25B9%25A1%25E3%2580%2581%25E9%2595%2587%25E3%2580%2581%25E8%25A1%2597%25E9%2581%2593%25E8%25B5%2584%25E6%2596%2599%25E3%2580%258Bxls
 |title = 2010 жылғы Қытай Халық санағының қорытындысы
 |website = baidu.com
 |access-date = 23.04.2016
}}&lt;/ref&gt; ([[2010 жыл|2010]]).
== Орналасуы ==
Шеміршек [[Қытай]]дың солтүстік шығысында, [[Алтай қаласы]]нан 10 шақырым жерде жатыр. Ел басшысы орналасқан [[Бейжің]] қаласынан солтүстік шығысқа қарай 2391 шақырым жерде жатыр. Климаты қатаң континенталды.
== Климаты ==
Шеміршек қалашығында шұғыл континенттік климат қалыптасқан. Қысы ұзақ әрі суық, жазы қысқа және жылы. Жауын-шашынның негізгі бөлігі жаз мезгілінде түседі.&lt;ref&gt;{{cite web
 |url=https://weather.spark.com/... 
 |title=Шеміршек қаласының әдепкі ауа райы
 |website=weather.spark.com
 |access-date=2026-06-18
}}&lt;/ref&gt;
{{Қаланың ауа райы
|Жер_ілік = Шеміршек
|Дерекнама = {{cite web |url=https://www.weather-atlas.com/en/china/altay-climate |title=Шеміршек ауа райы (Алтай қаласы)|website=weather.atlas.com|access-date=02.03.2024}}
|Қаң_ор_макс = -11
|Ақп_ор_макс = -9
|Нау_ор_макс = -1
|Сәу_ор_макс = 10
|Мам_ор_макс = 18
|Мау_ор_макс = 23
|Шіл_ор_макс = 25
|Там_ор_макс = 23
|Қыр_ор_макс = 18
|Қаз_ор_макс = 9
|Қар_ор_макс = -2
|Жел_ор_макс = -9
|Жыл__ор_макс = 7.8
|Қаң_ор_мин = -23
|Ақп_ор_мин = -22
|Нау_ор_мин = -13
|Сәу_ор_мин = -2
|Мам_ор_мин = 5
|Мау_ор_мин = 9
|Шіл_ор_мин = 11
|Там_ор_мин = 10
|Қыр_ор_мин = 4
|Қаз_ор_мин = -3
|Қар_ор_мин = -12
|Жел_ор_мин = -20
|Жыл__ор_мин = -4.7
|Қаң_ор = -17
|Ақп_ор = -15.5
|Нау_ор = -7
|Сәу_ор = 4
|Мам_ор = 11.5
|Мау_ор = 16
|Шіл_ор = 18
|Там_ор = 16.5
|Қыр_ор = 11
|Қаз_ор = 3
|Қар_ор = -7
|Жел_ор = -14.5
|Жыл__ор = 0.9
|Қаң_ор_ж-ш = 9
|Ақп_ор_ж-ш = 8
|Нау_ор_ж-ш = 8
|Сәу_ор_ж-ш = 12
|Мам_ор_ж-ш = 20
|Мау_ор_ж-ш = 24
|Шіл_ор_ж-ш = 33
|Там_ор_ж-ш = 22
|Қыр_ор_ж-ш = 17
|Қаз_ор_ж-ш = 15
|Қар_ор_ж-ш = 16
|Жел_ор_ж-ш = 13
|Жыл__ор_ж-ш = 197
}}
== Тарихы ==
Гуансюй билігінің 31-ші жылында (1905) онда Кемуцитун деп аталатын әскери қоныс құрылды.1951 жылдың көктемінде Үшінші аудан құрылды; сол жылдың күзінде Бірінші, Екінші, Үшінші және Төртінші қалашықтар құрылды.1954 жылдың көктемінде ол Екінші аудан болып өзгертілді.1956 жылы төрт елді мекен Алтай қаласына қосылды.1958 жылы наурызда аудандық жүйе жойылып, бірінші және екінші елді мекендер Авейтан қалашығына біріктірілді, ал үшінші елді мекен Кемуки қалашығы болып өзгертілді. Сол жылдың күзінде елді мекен жүйесі жойылып, Кемуки қалашығы Кемуки коммунасына өзгертілді. Сонымен қатар, екі бірлескен мемлекеттік-жекеменшік ранчолар, Дента және Синфулу, құрылып, коммуна қарамағына берілді.1965 жылы бірлескен мемлекеттік-жекеменшік ранчосы Алтай округінің екінші ранчосы болып өзгертілді, ол әлі де коммунаның қарамағында болды.1966 жылы коммуна Хунсин коммунасына өзгертілді.1971 жылы кейбір өндірістік топтар бөлініп, Курту Коммунасын құрды.1975 жылы Курту коммунасы таратылып, Қызыл Жұлдыз коммунасы болып біріктірілді.1976 жылы одан Алтай округінің Екінші жайылымы бөлініп шықты. 1978 жылы ол Чемурчек коммунасы болып өзгертілді. 1984 жылдың соңында ол қалашық болып өзгертілді. 2012 жылдың 23 сәуірінде қалашық таратылып, қалашық құрылды.&lt;ref name=&quot;baidu qiemuerqie&quot;&gt;{{cite web
 |url = http://pan.baidu.com/wap/error?errortype=5&amp;surl=#path=%252F%25E3%2580%258A%25E4%25B8%25AD%25E5%259B%25BD2010%25E5%25B9%25B4%25E4%25BA%25BA%25E5%258F%25A3%25E6%2599%25AE%25E6%259F%25A5%25E5%2588%2586%25E4%25B9%25A1%25E3%2580%2581%25E9%2595%2587%25E3%2580%2581%25E8%25A1%2597%25E9%2581%2593%25E8%25B5%2584%25E6%2596%2599%25E3%2580%258Bxls
 |title = Шеміршек
 |website = baidu.com
 |access-date = 23.04.2016
}}&lt;/ref&gt;
== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Қытай қалалары]]</text>
      <sha1>9pj52yvwirvtzrk6isjr296wek9vg2w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Днестровск</title>
    <ns>0</ns>
    <id>782706</id>
    <revision>
      <id>3619553</id>
      <timestamp>2026-06-18T13:52:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: '''Днестровск''' ({{lang-mo|Днестровск) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.  == Дереккөздер == {{дереккөздер}}  [[Санат:Молдова қалалары]]</comment>
      <origin>3619553</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="406" sha1="gqvlzi0cp4ezevng61j62aksjus1c6t" xml:space="preserve">'''Днестровск''' ({{lang-mo|Днестровск) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>gqvlzi0cp4ezevng61j62aksjus1c6t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619555</id>
      <parentid>3619553</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:57:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619555</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="417" sha1="ddzuk4tdow0xy7yvzpfc3pjw7ooc3h5" xml:space="preserve">'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>ddzuk4tdow0xy7yvzpfc3pjw7ooc3h5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619557</id>
      <parentid>3619555</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T13:59:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3619557</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="516" sha1="15qqme6fud0mr0q6e6ogtf18z45qmqk" xml:space="preserve">'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>15qqme6fud0mr0q6e6ogtf18z45qmqk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619558</id>
      <parentid>3619557</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T14:00:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>дереккөз</comment>
      <origin>3619558</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="715" sha1="t1gmtycsso88m3spflesv2x60syak85" xml:space="preserve">'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>t1gmtycsso88m3spflesv2x60syak85</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619559</id>
      <parentid>3619558</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T14:19:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3619559</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="980" sha1="cdneh5uukginbqmacxo8p1rgdodk9ro" xml:space="preserve">'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестрдің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>cdneh5uukginbqmacxo8p1rgdodk9ro</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619560</id>
      <parentid>3619559</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T14:21:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Географиялық орналасуы */ дереккөз</comment>
      <origin>3619560</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1210" sha1="l54jjz2n9tip4umxgpshuorde6x6jsj" xml:space="preserve">'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестрдің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/94?ysclid=mqjjivirtp309860602|title=Днестровск, Левобережье Днестра, АТЕ|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>l54jjz2n9tip4umxgpshuorde6x6jsj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619561</id>
      <parentid>3619560</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T14:21:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Географиялық орналасуы */</comment>
      <origin>3619561</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1214" sha1="rvx00tox4iuqlahv585ieiytuy9qjei" xml:space="preserve">'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
[[Днестр]]дің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/94?ysclid=mqjjivirtp309860602|title=Днестровск, Левобережье Днестра, АТЕ|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>rvx00tox4iuqlahv585ieiytuy9qjei</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619563</id>
      <parentid>3619561</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T14:28:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3619563</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1965" sha1="jgpairns9znsdjbswqo1ld7qww0wh09" xml:space="preserve">'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
[[Днестр]]дің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/94?ysclid=mqjjivirtp309860602|title=Днестровск, Левобережье Днестра, АТЕ|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
1960 жылдардың басында Незавертайловка ауылының маңында Молдавия су электр стансасының құрылысы басталды. Бір уақытта дерлік жақын маңда алғашқы тұрғын үй ғимаратының іргетасы қаланды, бұл жаңа қаланың бастамасы болды. Бірнеше айдың ішінде жаңадан салынған жол бойында көп қабатты кешендер пайда бола бастады. Жақын маңда қоғамдық қызметтерге мамандандырылған дүкендер мен кәсіпорындар салынды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>jgpairns9znsdjbswqo1ld7qww0wh09</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619564</id>
      <parentid>3619563</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T14:30:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */ толықтыру</comment>
      <origin>3619564</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2641" sha1="bei4c1xg41h1f3bs6jfubf5s95k183q" xml:space="preserve">'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
[[Днестр]]дің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/94?ysclid=mqjjivirtp309860602|title=Днестровск, Левобережье Днестра, АТЕ|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
1960 жылдардың басында Незавертайловка ауылының маңында Молдавия су электр стансасының құрылысы басталды. Бір уақытта дерлік жақын маңда алғашқы тұрғын үй ғимаратының іргетасы қаланды, бұл жаңа қаланың бастамасы болды. Бірнеше айдың ішінде жаңадан салынған жол бойында көп қабатты кешендер пайда бола бастады. Жақын маңда қоғамдық қызметтерге мамандандырылған дүкендер мен кәсіпорындар салынды.

1963 жылдың басында қарқынды дамып келе жатқан елді мекен Днестровский қалалық үлгідегі елді мекенге айналды. Бір жылдан кейін электр стансасының бірінші блогы пайдалануға берілді. 1970 жылға қарай халық саны 8000-ға жетті. Су электр стансаксының бесінші кезегі 1980 жылы пайдалануға берілді. Оның 330 метрлік мұржасы қазір Еуропадағы ең биік мұржалардың бірі болып саналады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>bei4c1xg41h1f3bs6jfubf5s95k183q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619565</id>
      <parentid>3619564</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T14:31:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */ дереккөз</comment>
      <origin>3619565</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2859" sha1="fln3nijfa6stqnfen05mfr8hcvahxte" xml:space="preserve">'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
[[Днестр]]дің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/94?ysclid=mqjjivirtp309860602|title=Днестровск, Левобережье Днестра, АТЕ|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
1960 жылдардың басында Незавертайловка ауылының маңында Молдавия су электр стансасының құрылысы басталды. Бір уақытта дерлік жақын маңда алғашқы тұрғын үй ғимаратының іргетасы қаланды, бұл жаңа қаланың бастамасы болды. Бірнеше айдың ішінде жаңадан салынған жол бойында көп қабатты кешендер пайда бола бастады. Жақын маңда қоғамдық қызметтерге мамандандырылған дүкендер мен кәсіпорындар салынды.

1963 жылдың басында қарқынды дамып келе жатқан елді мекен Днестровский қалалық үлгідегі елді мекенге айналды. Бір жылдан кейін электр стансасының бірінші блогы пайдалануға берілді. 1970 жылға қарай халық саны 8000-ға жетті. Су электр стансаксының бесінші кезегі 1980 жылы пайдалануға берілді. Оның 330 метрлік мұржасы қазір Еуропадағы ең биік мұржалардың бірі болып саналады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16704-Dnestrovsk.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>fln3nijfa6stqnfen05mfr8hcvahxte</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619568</id>
      <parentid>3619565</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T14:38:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3619568</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3596" sha1="d9ryhuiliv1h2vp9d2ej7cw9plmg7ym" xml:space="preserve">'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
[[Днестр]]дің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/94?ysclid=mqjjivirtp309860602|title=Днестровск, Левобережье Днестра, АТЕ|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
1960 жылдардың басында Незавертайловка ауылының маңында Молдавия су электр стансасының құрылысы басталды. Бір уақытта дерлік жақын маңда алғашқы тұрғын үй ғимаратының іргетасы қаланды, бұл жаңа қаланың бастамасы болды. Бірнеше айдың ішінде жаңадан салынған жол бойында көп қабатты кешендер пайда бола бастады. Жақын маңда қоғамдық қызметтерге мамандандырылған дүкендер мен кәсіпорындар салынды.

1963 жылдың басында қарқынды дамып келе жатқан елді мекен Днестровский қалалық үлгідегі елді мекенге айналды. Бір жылдан кейін электр стансасының бірінші блогы пайдалануға берілді. 1970 жылға қарай халық саны 8000-ға жетті. Су электр стансаксының бесінші кезегі 1980 жылы пайдалануға берілді. Оның 330 метрлік мұржасы қазір Еуропадағы ең биік мұржалардың бірі болып саналады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16704-Dnestrovsk.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Қаланың инфрақұрылымына екі жалпы білім беретін мектеп және төрт балабақша кіреді. Балалар Днестровск балалар мен жасөспірімдер орталығында, өнер мектебінде және Мәдениет сарайында қосымша білім алады. Днестровсіде кітапхана да бар. Днестр спорт мектебі келесі спорт түрлерін насихаттайды: ескек есу, желкенді спорт, футбол, волейбол, бокс, теннис және басқалары.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>d9ryhuiliv1h2vp9d2ej7cw9plmg7ym</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619569</id>
      <parentid>3619568</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T14:42:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Экономикасы және инфрақұрылымы */ толықтыру</comment>
      <origin>3619569</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4044" sha1="hvc5iy484ywgfs0u7etreqktxekoo72" xml:space="preserve">'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
[[Днестр]]дің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/94?ysclid=mqjjivirtp309860602|title=Днестровск, Левобережье Днестра, АТЕ|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
1960 жылдардың басында Незавертайловка ауылының маңында Молдавия су электр стансасының құрылысы басталды. Бір уақытта дерлік жақын маңда алғашқы тұрғын үй ғимаратының іргетасы қаланды, бұл жаңа қаланың бастамасы болды. Бірнеше айдың ішінде жаңадан салынған жол бойында көп қабатты кешендер пайда бола бастады. Жақын маңда қоғамдық қызметтерге мамандандырылған дүкендер мен кәсіпорындар салынды.

1963 жылдың басында қарқынды дамып келе жатқан елді мекен Днестровский қалалық үлгідегі елді мекенге айналды. Бір жылдан кейін электр стансасының бірінші блогы пайдалануға берілді. 1970 жылға қарай халық саны 8000-ға жетті. Су электр стансаксының бесінші кезегі 1980 жылы пайдалануға берілді. Оның 330 метрлік мұржасы қазір Еуропадағы ең биік мұржалардың бірі болып саналады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16704-Dnestrovsk.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Тамақ өнеркәсібі, әсіресе консервіленген өнімдер, энергетика саласы жақсы дамыған. 1964 жылы Кеңес өкіметі негізін қалаған Кучурган жылу электр стансасы (бұрынғы Молдавия ГРЭС деп аталған) бүгінде ресейлік «Интер РАО ЕЭС» компаниясына тиесілі.

Қаланың инфрақұрылымына екі жалпы білім беретін мектеп және төрт балабақша кіреді. Балалар Днестровск балалар мен жасөспірімдер орталығында, өнер мектебінде және Мәдениет сарайында қосымша білім алады. Днестровсіде кітапхана да бар. Днестр спорт мектебі келесі спорт түрлерін насихаттайды: ескек есу, желкенді спорт, футбол, волейбол, бокс, теннис және басқалары.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>hvc5iy484ywgfs0u7etreqktxekoo72</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619570</id>
      <parentid>3619569</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T14:43:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Экономикасы және инфрақұрылымы */ дереккөз</comment>
      <origin>3619570</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4377" sha1="ktdqc72sgkqbdc5aycj3xh6dcqrtypu" xml:space="preserve">'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
[[Днестр]]дің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/94?ysclid=mqjjivirtp309860602|title=Днестровск, Левобережье Днестра, АТЕ|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
1960 жылдардың басында Незавертайловка ауылының маңында Молдавия су электр стансасының құрылысы басталды. Бір уақытта дерлік жақын маңда алғашқы тұрғын үй ғимаратының іргетасы қаланды, бұл жаңа қаланың бастамасы болды. Бірнеше айдың ішінде жаңадан салынған жол бойында көп қабатты кешендер пайда бола бастады. Жақын маңда қоғамдық қызметтерге мамандандырылған дүкендер мен кәсіпорындар салынды.

1963 жылдың басында қарқынды дамып келе жатқан елді мекен Днестровский қалалық үлгідегі елді мекенге айналды. Бір жылдан кейін электр стансасының бірінші блогы пайдалануға берілді. 1970 жылға қарай халық саны 8000-ға жетті. Су электр стансаксының бесінші кезегі 1980 жылы пайдалануға берілді. Оның 330 метрлік мұржасы қазір Еуропадағы ең биік мұржалардың бірі болып саналады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16704-Dnestrovsk.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Тамақ өнеркәсібі, әсіресе консервіленген өнімдер, энергетика саласы жақсы дамыған. 1964 жылы Кеңес өкіметі негізін қалаған Кучурган жылу электр стансасы (бұрынғы Молдавия ГРЭС деп аталған) бүгінде ресейлік «Интер РАО ЕЭС» компаниясына тиесілі.

Қаланың инфрақұрылымына екі жалпы білім беретін мектеп және төрт балабақша кіреді. Балалар Днестровск балалар мен жасөспірімдер орталығында, өнер мектебінде және Мәдениет сарайында қосымша білім алады. Днестровсіде кітапхана да бар. Днестр спорт мектебі келесі спорт түрлерін насихаттайды: ескек есу, желкенді спорт, футбол, волейбол, бокс, теннис және басқалары.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://history.gospmr.org/gorod-dnestrovsk-kak-poyavilsya-samyj-molodoj-gorod-pridnestrovya/?ysclid=mqjjd66nvl927104430|title=Город Днестровск. Как появился самый молодой город Приднестровья|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>ktdqc72sgkqbdc5aycj3xh6dcqrtypu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619574</id>
      <parentid>3619570</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T15:28:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі, толықтыру</comment>
      <origin>3619574</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6789" sha1="4dggoobgxy75felwiq0ygl4vdn3vh7v" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Днестровск
 |шынайы атауы            = {{Lang-ro|Dnestrovsc}}
 |сурет                   = 
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
[[Днестр]]дің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/94?ysclid=mqjjivirtp309860602|title=Днестровск, Левобережье Днестра, АТЕ|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
1960 жылдардың басында Незавертайловка ауылының маңында Молдавия су электр стансасының құрылысы басталды. Бір уақытта дерлік жақын маңда алғашқы тұрғын үй ғимаратының іргетасы қаланды, бұл жаңа қаланың бастамасы болды. Бірнеше айдың ішінде жаңадан салынған жол бойында көп қабатты кешендер пайда бола бастады. Жақын маңда қоғамдық қызметтерге мамандандырылған дүкендер мен кәсіпорындар салынды.

1963 жылдың басында қарқынды дамып келе жатқан елді мекен Днестровский қалалық үлгідегі елді мекенге айналды. Бір жылдан кейін электр стансасының бірінші блогы пайдалануға берілді. 1970 жылға қарай халық саны 8000-ға жетті. Су электр стансаксының бесінші кезегі 1980 жылы пайдалануға берілді. Оның 330 метрлік мұржасы қазір Еуропадағы ең биік мұржалардың бірі болып саналады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16704-Dnestrovsk.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Тамақ өнеркәсібі, әсіресе консервіленген өнімдер, энергетика саласы жақсы дамыған. 1964 жылы Кеңес өкіметі негізін қалаған Кучурган жылу электр стансасы (бұрынғы Молдавия ГРЭС деп аталған) бүгінде ресейлік «Интер РАО ЕЭС» компаниясына тиесілі.

Қаланың инфрақұрылымына екі жалпы білім беретін мектеп және төрт балабақша кіреді. Балалар Днестровск балалар мен жасөспірімдер орталығында, өнер мектебінде және Мәдениет сарайында қосымша білім алады. Днестровсіде кітапхана да бар. Днестр спорт мектебі келесі спорт түрлерін насихаттайды: ескек есу, желкенді спорт, футбол, волейбол, бокс, теннис және басқалары.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://history.gospmr.org/gorod-dnestrovsk-kak-poyavilsya-samyj-molodoj-gorod-pridnestrovya/?ysclid=mqjjd66nvl927104430|title=Город Днестровск. Как появился самый молодой город Приднестровья|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>4dggoobgxy75felwiq0ygl4vdn3vh7v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619575</id>
      <parentid>3619574</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T15:28:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі, сурет қою</comment>
      <origin>3619575</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6824" sha1="95hqa1foc5gc1hdls76cqncaboomo2l" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Днестровск
 |шынайы атауы            = {{Lang-ro|Dnestrovsc}}
 |сурет                   = Dnestrovsc, Moldova - panoramio.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
[[Днестр]]дің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/94?ysclid=mqjjivirtp309860602|title=Днестровск, Левобережье Днестра, АТЕ|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
1960 жылдардың басында Незавертайловка ауылының маңында Молдавия су электр стансасының құрылысы басталды. Бір уақытта дерлік жақын маңда алғашқы тұрғын үй ғимаратының іргетасы қаланды, бұл жаңа қаланың бастамасы болды. Бірнеше айдың ішінде жаңадан салынған жол бойында көп қабатты кешендер пайда бола бастады. Жақын маңда қоғамдық қызметтерге мамандандырылған дүкендер мен кәсіпорындар салынды.

1963 жылдың басында қарқынды дамып келе жатқан елді мекен Днестровский қалалық үлгідегі елді мекенге айналды. Бір жылдан кейін электр стансасының бірінші блогы пайдалануға берілді. 1970 жылға қарай халық саны 8000-ға жетті. Су электр стансаксының бесінші кезегі 1980 жылы пайдалануға берілді. Оның 330 метрлік мұржасы қазір Еуропадағы ең биік мұржалардың бірі болып саналады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16704-Dnestrovsk.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Тамақ өнеркәсібі, әсіресе консервіленген өнімдер, энергетика саласы жақсы дамыған. 1964 жылы Кеңес өкіметі негізін қалаған Кучурган жылу электр стансасы (бұрынғы Молдавия ГРЭС деп аталған) бүгінде ресейлік «Интер РАО ЕЭС» компаниясына тиесілі.

Қаланың инфрақұрылымына екі жалпы білім беретін мектеп және төрт балабақша кіреді. Балалар Днестровск балалар мен жасөспірімдер орталығында, өнер мектебінде және Мәдениет сарайында қосымша білім алады. Днестровсіде кітапхана да бар. Днестр спорт мектебі келесі спорт түрлерін насихаттайды: ескек есу, желкенді спорт, футбол, волейбол, бокс, теннис және басқалары.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://history.gospmr.org/gorod-dnestrovsk-kak-poyavilsya-samyj-molodoj-gorod-pridnestrovya/?ysclid=mqjjd66nvl927104430|title=Город Днестровск. Как появился самый молодой город Приднестровья|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>95hqa1foc5gc1hdls76cqncaboomo2l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619576</id>
      <parentid>3619575</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T15:29:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619576</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6843" sha1="pyd0oesyafy5lpzndcr2x5zef1wmqxw" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Днестровск
 |шынайы атауы            = {{Lang-ro|Dnestrovsc}}
 |сурет                   = Dnestrovsc, Moldova - panoramio.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = Dnestrovsk flag.GIF
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
[[Днестр]]дің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/94?ysclid=mqjjivirtp309860602|title=Днестровск, Левобережье Днестра, АТЕ|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
1960 жылдардың басында Незавертайловка ауылының маңында Молдавия су электр стансасының құрылысы басталды. Бір уақытта дерлік жақын маңда алғашқы тұрғын үй ғимаратының іргетасы қаланды, бұл жаңа қаланың бастамасы болды. Бірнеше айдың ішінде жаңадан салынған жол бойында көп қабатты кешендер пайда бола бастады. Жақын маңда қоғамдық қызметтерге мамандандырылған дүкендер мен кәсіпорындар салынды.

1963 жылдың басында қарқынды дамып келе жатқан елді мекен Днестровский қалалық үлгідегі елді мекенге айналды. Бір жылдан кейін электр стансасының бірінші блогы пайдалануға берілді. 1970 жылға қарай халық саны 8000-ға жетті. Су электр стансаксының бесінші кезегі 1980 жылы пайдалануға берілді. Оның 330 метрлік мұржасы қазір Еуропадағы ең биік мұржалардың бірі болып саналады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16704-Dnestrovsk.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Тамақ өнеркәсібі, әсіресе консервіленген өнімдер, энергетика саласы жақсы дамыған. 1964 жылы Кеңес өкіметі негізін қалаған Кучурган жылу электр стансасы (бұрынғы Молдавия ГРЭС деп аталған) бүгінде ресейлік «Интер РАО ЕЭС» компаниясына тиесілі.

Қаланың инфрақұрылымына екі жалпы білім беретін мектеп және төрт балабақша кіреді. Балалар Днестровск балалар мен жасөспірімдер орталығында, өнер мектебінде және Мәдениет сарайында қосымша білім алады. Днестровсіде кітапхана да бар. Днестр спорт мектебі келесі спорт түрлерін насихаттайды: ескек есу, желкенді спорт, футбол, волейбол, бокс, теннис және басқалары.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://history.gospmr.org/gorod-dnestrovsk-kak-poyavilsya-samyj-molodoj-gorod-pridnestrovya/?ysclid=mqjjd66nvl927104430|title=Город Днестровск. Как появился самый молодой город Приднестровья|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>pyd0oesyafy5lpzndcr2x5zef1wmqxw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619577</id>
      <parentid>3619576</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T15:29:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619577</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6862" sha1="qvopzryxpg9hy55qnqqat3q9siel03s" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Днестровск
 |шынайы атауы            = {{Lang-ro|Dnestrovsc}}
 |сурет                   = Dnestrovsc, Moldova - panoramio.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = Dnestrovsk gerb.gif
 |ту                      = Dnestrovsk flag.GIF
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
[[Днестр]]дің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/94?ysclid=mqjjivirtp309860602|title=Днестровск, Левобережье Днестра, АТЕ|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
1960 жылдардың басында Незавертайловка ауылының маңында Молдавия су электр стансасының құрылысы басталды. Бір уақытта дерлік жақын маңда алғашқы тұрғын үй ғимаратының іргетасы қаланды, бұл жаңа қаланың бастамасы болды. Бірнеше айдың ішінде жаңадан салынған жол бойында көп қабатты кешендер пайда бола бастады. Жақын маңда қоғамдық қызметтерге мамандандырылған дүкендер мен кәсіпорындар салынды.

1963 жылдың басында қарқынды дамып келе жатқан елді мекен Днестровский қалалық үлгідегі елді мекенге айналды. Бір жылдан кейін электр стансасының бірінші блогы пайдалануға берілді. 1970 жылға қарай халық саны 8000-ға жетті. Су электр стансаксының бесінші кезегі 1980 жылы пайдалануға берілді. Оның 330 метрлік мұржасы қазір Еуропадағы ең биік мұржалардың бірі болып саналады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16704-Dnestrovsk.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Тамақ өнеркәсібі, әсіресе консервіленген өнімдер, энергетика саласы жақсы дамыған. 1964 жылы Кеңес өкіметі негізін қалаған Кучурган жылу электр стансасы (бұрынғы Молдавия ГРЭС деп аталған) бүгінде ресейлік «Интер РАО ЕЭС» компаниясына тиесілі.

Қаланың инфрақұрылымына екі жалпы білім беретін мектеп және төрт балабақша кіреді. Балалар Днестровск балалар мен жасөспірімдер орталығында, өнер мектебінде және Мәдениет сарайында қосымша білім алады. Днестровсіде кітапхана да бар. Днестр спорт мектебі келесі спорт түрлерін насихаттайды: ескек есу, желкенді спорт, футбол, волейбол, бокс, теннис және басқалары.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://history.gospmr.org/gorod-dnestrovsk-kak-poyavilsya-samyj-molodoj-gorod-pridnestrovya/?ysclid=mqjjd66nvl927104430|title=Город Днестровск. Как появился самый молодой город Приднестровья|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>qvopzryxpg9hy55qnqqat3q9siel03s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619578</id>
      <parentid>3619577</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T15:31:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619578</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6888" sha1="o2hnt0vxerspxgqjntb4wk5ot95uwy6" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Днестровск
 |шынайы атауы            = {{Lang-ro|Dnestrovsc}}
 |сурет                   = Dnestrovsc, Moldova - panoramio.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Молдова
 |елтаңба                 = Dnestrovsk gerb.gif
 |ту                      = Dnestrovsk flag.GIF
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =46 |lat_min =37 |lat_sec =20 
  |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =54 |lon_sec =48 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
[[Днестр]]дің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/94?ysclid=mqjjivirtp309860602|title=Днестровск, Левобережье Днестра, АТЕ|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
1960 жылдардың басында Незавертайловка ауылының маңында Молдавия су электр стансасының құрылысы басталды. Бір уақытта дерлік жақын маңда алғашқы тұрғын үй ғимаратының іргетасы қаланды, бұл жаңа қаланың бастамасы болды. Бірнеше айдың ішінде жаңадан салынған жол бойында көп қабатты кешендер пайда бола бастады. Жақын маңда қоғамдық қызметтерге мамандандырылған дүкендер мен кәсіпорындар салынды.

1963 жылдың басында қарқынды дамып келе жатқан елді мекен Днестровский қалалық үлгідегі елді мекенге айналды. Бір жылдан кейін электр стансасының бірінші блогы пайдалануға берілді. 1970 жылға қарай халық саны 8000-ға жетті. Су электр стансаксының бесінші кезегі 1980 жылы пайдалануға берілді. Оның 330 метрлік мұржасы қазір Еуропадағы ең биік мұржалардың бірі болып саналады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16704-Dnestrovsk.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Тамақ өнеркәсібі, әсіресе консервіленген өнімдер, энергетика саласы жақсы дамыған. 1964 жылы Кеңес өкіметі негізін қалаған Кучурган жылу электр стансасы (бұрынғы Молдавия ГРЭС деп аталған) бүгінде ресейлік «Интер РАО ЕЭС» компаниясына тиесілі.

Қаланың инфрақұрылымына екі жалпы білім беретін мектеп және төрт балабақша кіреді. Балалар Днестровск балалар мен жасөспірімдер орталығында, өнер мектебінде және Мәдениет сарайында қосымша білім алады. Днестровсіде кітапхана да бар. Днестр спорт мектебі келесі спорт түрлерін насихаттайды: ескек есу, желкенді спорт, футбол, волейбол, бокс, теннис және басқалары.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://history.gospmr.org/gorod-dnestrovsk-kak-poyavilsya-samyj-molodoj-gorod-pridnestrovya/?ysclid=mqjjd66nvl927104430|title=Город Днестровск. Как появился самый молодой город Приднестровья|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>o2hnt0vxerspxgqjntb4wk5ot95uwy6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619579</id>
      <parentid>3619578</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T15:33:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619579</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6930" sha1="jp6cuh7hga13p64d9drh041efhuwv36" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Днестровск
 |шынайы атауы            = {{Lang-ro|Dnestrovsc}} 
 |сурет                   = Dnestrovsc, Moldova - panoramio.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Молдова
 |елтаңба                 = Dnestrovsk gerb.gif
 |ту                      = Dnestrovsk flag.GIF
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =46 |lat_min =37 |lat_sec =20 
  |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =54 |lon_sec =48 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = Аудан
 |кестедегі аймақ         = Слободзея ауданы
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
[[Днестр]]дің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/94?ysclid=mqjjivirtp309860602|title=Днестровск, Левобережье Днестра, АТЕ|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
1960 жылдардың басында Незавертайловка ауылының маңында Молдавия су электр стансасының құрылысы басталды. Бір уақытта дерлік жақын маңда алғашқы тұрғын үй ғимаратының іргетасы қаланды, бұл жаңа қаланың бастамасы болды. Бірнеше айдың ішінде жаңадан салынған жол бойында көп қабатты кешендер пайда бола бастады. Жақын маңда қоғамдық қызметтерге мамандандырылған дүкендер мен кәсіпорындар салынды.

1963 жылдың басында қарқынды дамып келе жатқан елді мекен Днестровский қалалық үлгідегі елді мекенге айналды. Бір жылдан кейін электр стансасының бірінші блогы пайдалануға берілді. 1970 жылға қарай халық саны 8000-ға жетті. Су электр стансаксының бесінші кезегі 1980 жылы пайдалануға берілді. Оның 330 метрлік мұржасы қазір Еуропадағы ең биік мұржалардың бірі болып саналады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16704-Dnestrovsk.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Тамақ өнеркәсібі, әсіресе консервіленген өнімдер, энергетика саласы жақсы дамыған. 1964 жылы Кеңес өкіметі негізін қалаған Кучурган жылу электр стансасы (бұрынғы Молдавия ГРЭС деп аталған) бүгінде ресейлік «Интер РАО ЕЭС» компаниясына тиесілі.

Қаланың инфрақұрылымына екі жалпы білім беретін мектеп және төрт балабақша кіреді. Балалар Днестровск балалар мен жасөспірімдер орталығында, өнер мектебінде және Мәдениет сарайында қосымша білім алады. Днестровсіде кітапхана да бар. Днестр спорт мектебі келесі спорт түрлерін насихаттайды: ескек есу, желкенді спорт, футбол, волейбол, бокс, теннис және басқалары.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://history.gospmr.org/gorod-dnestrovsk-kak-poyavilsya-samyj-molodoj-gorod-pridnestrovya/?ysclid=mqjjd66nvl927104430|title=Город Днестровск. Как появился самый молодой город Приднестровья|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>jp6cuh7hga13p64d9drh041efhuwv36</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619580</id>
      <parentid>3619579</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T15:35:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619580</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6966" sha1="kunhv6u141flr2m6wiepb3o9t0wbi25" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Днестровск
 |шынайы атауы            = {{Lang-ro|Dnestrovsc}} 
 |сурет                   = Dnestrovsc, Moldova - panoramio.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Молдова
 |елтаңба                 = Dnestrovsk gerb.gif
 |ту                      = Dnestrovsk flag.GIF
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =46 |lat_min =37 |lat_sec =20 
  |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =54 |lon_sec =48 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Аудан
 |аймағы                  = Слободзея ауданы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +373 219 -----
 |пошта индексі           = MD-3352
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Dnestrovsc
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
[[Днестр]]дің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/94?ysclid=mqjjivirtp309860602|title=Днестровск, Левобережье Днестра, АТЕ|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
1960 жылдардың басында Незавертайловка ауылының маңында Молдавия су электр стансасының құрылысы басталды. Бір уақытта дерлік жақын маңда алғашқы тұрғын үй ғимаратының іргетасы қаланды, бұл жаңа қаланың бастамасы болды. Бірнеше айдың ішінде жаңадан салынған жол бойында көп қабатты кешендер пайда бола бастады. Жақын маңда қоғамдық қызметтерге мамандандырылған дүкендер мен кәсіпорындар салынды.

1963 жылдың басында қарқынды дамып келе жатқан елді мекен Днестровский қалалық үлгідегі елді мекенге айналды. Бір жылдан кейін электр стансасының бірінші блогы пайдалануға берілді. 1970 жылға қарай халық саны 8000-ға жетті. Су электр стансаксының бесінші кезегі 1980 жылы пайдалануға берілді. Оның 330 метрлік мұржасы қазір Еуропадағы ең биік мұржалардың бірі болып саналады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16704-Dnestrovsk.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Тамақ өнеркәсібі, әсіресе консервіленген өнімдер, энергетика саласы жақсы дамыған. 1964 жылы Кеңес өкіметі негізін қалаған Кучурган жылу электр стансасы (бұрынғы Молдавия ГРЭС деп аталған) бүгінде ресейлік «Интер РАО ЕЭС» компаниясына тиесілі.

Қаланың инфрақұрылымына екі жалпы білім беретін мектеп және төрт балабақша кіреді. Балалар Днестровск балалар мен жасөспірімдер орталығында, өнер мектебінде және Мәдениет сарайында қосымша білім алады. Днестровсіде кітапхана да бар. Днестр спорт мектебі келесі спорт түрлерін насихаттайды: ескек есу, желкенді спорт, футбол, волейбол, бокс, теннис және басқалары.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://history.gospmr.org/gorod-dnestrovsk-kak-poyavilsya-samyj-molodoj-gorod-pridnestrovya/?ysclid=mqjjd66nvl927104430|title=Город Днестровск. Как появился самый молодой город Приднестровья|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>kunhv6u141flr2m6wiepb3o9t0wbi25</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619581</id>
      <parentid>3619580</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T15:38:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619581</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7042" sha1="c72g8xvgxxx72voya9g3cd6iywka91m" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Днестровск
 |шынайы атауы            = {{Lang-ro|Dnestrovsc}} 
 |сурет                   = Dnestrovsc, Moldova - panoramio.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Молдова
 |елтаңба                 = Dnestrovsk gerb.gif
 |ту                      = Dnestrovsk flag.GIF
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =46 |lat_min =37 |lat_sec =20 
  |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =54 |lon_sec =48 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Аудан
 |аймағы                  = Слободзея ауданы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 1961	
 |алғашқы дерек           = 1961	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 2002
 |жер аумағы              = 1,4	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 19
 |климаты                 = қоңыржай континентальды
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 10 400
  |санақ жылы             = 2026
  |тығыздығы              = 6882
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +373 219 -----
 |пошта индексі           = MD-3352
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Dnestrovsc
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
[[Днестр]]дің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/94?ysclid=mqjjivirtp309860602|title=Днестровск, Левобережье Днестра, АТЕ|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
1960 жылдардың басында Незавертайловка ауылының маңында Молдавия су электр стансасының құрылысы басталды. Бір уақытта дерлік жақын маңда алғашқы тұрғын үй ғимаратының іргетасы қаланды, бұл жаңа қаланың бастамасы болды. Бірнеше айдың ішінде жаңадан салынған жол бойында көп қабатты кешендер пайда бола бастады. Жақын маңда қоғамдық қызметтерге мамандандырылған дүкендер мен кәсіпорындар салынды.

1963 жылдың басында қарқынды дамып келе жатқан елді мекен Днестровский қалалық үлгідегі елді мекенге айналды. Бір жылдан кейін электр стансасының бірінші блогы пайдалануға берілді. 1970 жылға қарай халық саны 8000-ға жетті. Су электр стансаксының бесінші кезегі 1980 жылы пайдалануға берілді. Оның 330 метрлік мұржасы қазір Еуропадағы ең биік мұржалардың бірі болып саналады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16704-Dnestrovsk.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Тамақ өнеркәсібі, әсіресе консервіленген өнімдер, энергетика саласы жақсы дамыған. 1964 жылы Кеңес өкіметі негізін қалаған Кучурган жылу электр стансасы (бұрынғы Молдавия ГРЭС деп аталған) бүгінде ресейлік «Интер РАО ЕЭС» компаниясына тиесілі.

Қаланың инфрақұрылымына екі жалпы білім беретін мектеп және төрт балабақша кіреді. Балалар Днестровск балалар мен жасөспірімдер орталығында, өнер мектебінде және Мәдениет сарайында қосымша білім алады. Днестровсіде кітапхана да бар. Днестр спорт мектебі келесі спорт түрлерін насихаттайды: ескек есу, желкенді спорт, футбол, волейбол, бокс, теннис және басқалары.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://history.gospmr.org/gorod-dnestrovsk-kak-poyavilsya-samyj-molodoj-gorod-pridnestrovya/?ysclid=mqjjd66nvl927104430|title=Город Днестровск. Как появился самый молодой город Приднестровья|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>c72g8xvgxxx72voya9g3cd6iywka91m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619591</id>
      <parentid>3619581</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T17:13:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>сурет қою</comment>
      <origin>3619591</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7178" sha1="t70457hgxg9hjqdf0e19ncvjrl8linr" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Днестровск
 |шынайы атауы            = {{Lang-ro|Dnestrovsc}} 
 |сурет                   = Dnestrovsc, Moldova - panoramio.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Молдова
 |елтаңба                 = Dnestrovsk gerb.gif
 |ту                      = Dnestrovsk flag.GIF
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =46 |lat_min =37 |lat_sec =20 
  |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =54 |lon_sec =48 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Аудан
 |аймағы                  = Слободзея ауданы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 1961	
 |алғашқы дерек           = 1961	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 2002
 |жер аумағы              = 1,4	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 19
 |климаты                 = қоңыржай континентальды
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 10 400
  |санақ жылы             = 2026
  |тығыздығы              = 6882
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +373 219 -----
 |пошта индексі           = MD-3352
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Dnestrovsc
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
[[Днестр]]дің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/94?ysclid=mqjjivirtp309860602|title=Днестровск, Левобережье Днестра, АТЕ|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
1960 жылдардың басында Незавертайловка ауылының маңында Молдавия су электр стансасының құрылысы басталды. Бір уақытта дерлік жақын маңда алғашқы тұрғын үй ғимаратының іргетасы қаланды, бұл жаңа қаланың бастамасы болды. Бірнеше айдың ішінде жаңадан салынған жол бойында көп қабатты кешендер пайда бола бастады. Жақын маңда қоғамдық қызметтерге мамандандырылған дүкендер мен кәсіпорындар салынды.

1963 жылдың басында қарқынды дамып келе жатқан елді мекен Днестровский қалалық үлгідегі елді мекенге айналды. Бір жылдан кейін электр стансасының бірінші блогы пайдалануға берілді. 1970 жылға қарай халық саны 8000-ға жетті. Су электр стансаксының бесінші кезегі 1980 жылы пайдалануға берілді. Оның 330 метрлік мұржасы қазір Еуропадағы ең биік мұржалардың бірі болып саналады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16704-Dnestrovsk.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Тамақ өнеркәсібі, әсіресе консервіленген өнімдер, энергетика саласы жақсы дамыған. 1964 жылы Кеңес өкіметі негізін қалаған Кучурган жылу электр стансасы (бұрынғы Молдавия ГРЭС деп аталған) бүгінде ресейлік «Интер РАО ЕЭС» компаниясына тиесілі.

Қаланың инфрақұрылымына екі жалпы білім беретін мектеп және төрт балабақша кіреді. Балалар Днестровск балалар мен жасөспірімдер орталығында, өнер мектебінде және Мәдениет сарайында қосымша білім алады. Днестровсіде кітапхана да бар. Днестр спорт мектебі келесі спорт түрлерін насихаттайды: ескек есу, желкенді спорт, футбол, волейбол, бокс, теннис және басқалары.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://history.gospmr.org/gorod-dnestrovsk-kak-poyavilsya-samyj-molodoj-gorod-pridnestrovya/?ysclid=mqjjd66nvl927104430|title=Город Днестровск. Как появился самый молодой город Приднестровья|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Галерея ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot;&gt;
Днестровский горсовет.jpg|Әкімшілік
&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>t70457hgxg9hjqdf0e19ncvjrl8linr</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619592</id>
      <parentid>3619591</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T17:14:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Галерея */ сурет қою</comment>
      <origin>3619592</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7264" sha1="hrtgiea6zsptc37y32e1znovt830xew" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Днестровск
 |шынайы атауы            = {{Lang-ro|Dnestrovsc}} 
 |сурет                   = Dnestrovsc, Moldova - panoramio.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Молдова
 |елтаңба                 = Dnestrovsk gerb.gif
 |ту                      = Dnestrovsk flag.GIF
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =46 |lat_min =37 |lat_sec =20 
  |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =54 |lon_sec =48 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Аудан
 |аймағы                  = Слободзея ауданы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 1961	
 |алғашқы дерек           = 1961	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 2002
 |жер аумағы              = 1,4	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 19
 |климаты                 = қоңыржай континентальды
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 10 400
  |санақ жылы             = 2026
  |тығыздығы              = 6882
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +373 219 -----
 |пошта индексі           = MD-3352
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Dnestrovsc
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
[[Днестр]]дің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/94?ysclid=mqjjivirtp309860602|title=Днестровск, Левобережье Днестра, АТЕ|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
1960 жылдардың басында Незавертайловка ауылының маңында Молдавия су электр стансасының құрылысы басталды. Бір уақытта дерлік жақын маңда алғашқы тұрғын үй ғимаратының іргетасы қаланды, бұл жаңа қаланың бастамасы болды. Бірнеше айдың ішінде жаңадан салынған жол бойында көп қабатты кешендер пайда бола бастады. Жақын маңда қоғамдық қызметтерге мамандандырылған дүкендер мен кәсіпорындар салынды.

1963 жылдың басында қарқынды дамып келе жатқан елді мекен Днестровский қалалық үлгідегі елді мекенге айналды. Бір жылдан кейін электр стансасының бірінші блогы пайдалануға берілді. 1970 жылға қарай халық саны 8000-ға жетті. Су электр стансаксының бесінші кезегі 1980 жылы пайдалануға берілді. Оның 330 метрлік мұржасы қазір Еуропадағы ең биік мұржалардың бірі болып саналады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16704-Dnestrovsk.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Тамақ өнеркәсібі, әсіресе консервіленген өнімдер, энергетика саласы жақсы дамыған. 1964 жылы Кеңес өкіметі негізін қалаған Кучурган жылу электр стансасы (бұрынғы Молдавия ГРЭС деп аталған) бүгінде ресейлік «Интер РАО ЕЭС» компаниясына тиесілі.

Қаланың инфрақұрылымына екі жалпы білім беретін мектеп және төрт балабақша кіреді. Балалар Днестровск балалар мен жасөспірімдер орталығында, өнер мектебінде және Мәдениет сарайында қосымша білім алады. Днестровсіде кітапхана да бар. Днестр спорт мектебі келесі спорт түрлерін насихаттайды: ескек есу, желкенді спорт, футбол, волейбол, бокс, теннис және басқалары.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://history.gospmr.org/gorod-dnestrovsk-kak-poyavilsya-samyj-molodoj-gorod-pridnestrovya/?ysclid=mqjjd66nvl927104430|title=Город Днестровск. Как появился самый молодой город Приднестровья|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Галерея ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot;&gt;
Днестровский горсовет.jpg|Әкімшілік
Дворец Культуры Днестровск.jpg|Мәдениет сарайы

&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>hrtgiea6zsptc37y32e1znovt830xew</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619593</id>
      <parentid>3619592</parentid>
      <timestamp>2026-06-18T17:15:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>сурет қою</comment>
      <origin>3619593</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7335" sha1="izo4es13ky0ej7n82a5czx5l3rasveh" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Днестровск
 |шынайы атауы            = {{Lang-ro|Dnestrovsc}} 
 |сурет                   = Dnestrovsc, Moldova - panoramio.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Молдова
 |елтаңба                 = Dnestrovsk gerb.gif
 |ту                      = Dnestrovsk flag.GIF
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =46 |lat_min =37 |lat_sec =20 
  |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =54 |lon_sec =48 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Аудан
 |аймағы                  = Слободзея ауданы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 1961	
 |алғашқы дерек           = 1961	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 2002
 |жер аумағы              = 1,4	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 19
 |климаты                 = қоңыржай континентальды
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 10 400
  |санақ жылы             = 2026
  |тығыздығы              = 6882
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +373 219 -----
 |пошта индексі           = MD-3352
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Dnestrovsc
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Днестровск''' ({{Lang-ro|Dnestrovsc}}) — [[Молдова]]дағы қала, Приднестровье Молдавия Республикасының Слободзея ауданының Днестр қалалық кеңесінің аумағында орналасқан.
Днестровск қаласының халқы 2026 жылы 10 400 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dniester-10873.html|title=Население Днестровск|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
[[Днестр]]дің сол жағалауындағы қала. Қала Тирасполь муниципиясынан 40 км және [[Кишинев]]тен 111 км қашықтықта орналасқан.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://moldovenii.md/ru/city/details/id/94?ysclid=mqjjivirtp309860602|title=Днестровск, Левобережье Днестра, АТЕ|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Тарихы ==
1960 жылдардың басында Незавертайловка ауылының маңында Молдавия су электр стансасының құрылысы басталды. Бір уақытта дерлік жақын маңда алғашқы тұрғын үй ғимаратының іргетасы қаланды, бұл жаңа қаланың бастамасы болды. Бірнеше айдың ішінде жаңадан салынған жол бойында көп қабатты кешендер пайда бола бастады. Жақын маңда қоғамдық қызметтерге мамандандырылған дүкендер мен кәсіпорындар салынды.

1963 жылдың басында қарқынды дамып келе жатқан елді мекен Днестровский қалалық үлгідегі елді мекенге айналды. Бір жылдан кейін электр стансасының бірінші блогы пайдалануға берілді. 1970 жылға қарай халық саны 8000-ға жетті. Су электр стансаксының бесінші кезегі 1980 жылы пайдалануға берілді. Оның 330 метрлік мұржасы қазір Еуропадағы ең биік мұржалардың бірі болып саналады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/16704-Dnestrovsk.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Тамақ өнеркәсібі, әсіресе консервіленген өнімдер, энергетика саласы жақсы дамыған. 1964 жылы Кеңес өкіметі негізін қалаған Кучурган жылу электр стансасы (бұрынғы Молдавия ГРЭС деп аталған) бүгінде ресейлік «Интер РАО ЕЭС» компаниясына тиесілі.

Қаланың инфрақұрылымына екі жалпы білім беретін мектеп және төрт балабақша кіреді. Балалар Днестровск балалар мен жасөспірімдер орталығында, өнер мектебінде және Мәдениет сарайында қосымша білім алады. Днестровсіде кітапхана да бар. Днестр спорт мектебі келесі спорт түрлерін насихаттайды: ескек есу, желкенді спорт, футбол, волейбол, бокс, теннис және басқалары.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://history.gospmr.org/gorod-dnestrovsk-kak-poyavilsya-samyj-molodoj-gorod-pridnestrovya/?ysclid=mqjjd66nvl927104430|title=Город Днестровск. Как появился самый молодой город Приднестровья|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-18|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Галерея ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot;&gt;
Днестровский горсовет.jpg|Әкімшілік
Дворец Культуры Днестровск.jpg|Мәдениет сарайы
Дневстровск - автостанция.webp|Автобекет
&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>izo4es13ky0ej7n82a5czx5l3rasveh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Үлгі:Potd/2026-06-19</title>
    <ns>10</ns>
    <id>782708</id>
    <revision>
      <id>3619596</id>
      <timestamp>2026-06-18T18:00:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ArystanbekBot</username>
        <id>33174</id>
      </contributor>
      <comment>[[commons:Template:Potd/2026-06-19|POTD 2026-06-19]]: filename only</comment>
      <origin>3619596</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="139" sha1="e6lrla8n9evhu58pbzpoddra2gs9vr1" xml:space="preserve">Schönwald im Schwarzwald, Escheckstraße -- 2025 -- 0147.jpg&lt;noinclude&gt;[[Санат:Үлгілер:Тәулік суреті]]&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>e6lrla8n9evhu58pbzpoddra2gs9vr1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дубоссары</title>
    <ns>0</ns>
    <id>782709</id>
    <revision>
      <id>3619640</id>
      <timestamp>2026-06-19T07:23:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: '''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.  == Дереккөздер == {{дереккөздер}}  [[Санат:Молдова қалалары]]</comment>
      <origin>3619640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="307" sha1="65038xm3u5kbskzyqhvw0gjj7zt19ja" xml:space="preserve">'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>65038xm3u5kbskzyqhvw0gjj7zt19ja</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619641</id>
      <parentid>3619640</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:24:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="326" sha1="scvukd9l0hdwlmqw0zvukiif9bb96mi" xml:space="preserve">'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>scvukd9l0hdwlmqw0zvukiif9bb96mi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619643</id>
      <parentid>3619641</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:26:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3619643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="460" sha1="rcvw2ljhf33kovwtt769l0uouchyfdk" xml:space="preserve">'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>rcvw2ljhf33kovwtt769l0uouchyfdk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619644</id>
      <parentid>3619643</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:27:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>дереккөз</comment>
      <origin>3619644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="658" sha1="eczx1o7aw6x7by95pn6sneij0cyot3l" xml:space="preserve">'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>eczx1o7aw6x7by95pn6sneij0cyot3l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619646</id>
      <parentid>3619644</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:33:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3619646</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="958" sha1="b2p5vc1kqega77qdgnjnzlagngcghhl" xml:space="preserve">'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>b2p5vc1kqega77qdgnjnzlagngcghhl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619648</id>
      <parentid>3619646</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:36:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3619648</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1962" sha1="g5mhbhyyzt5vudse1anpsc38hdloe1w" xml:space="preserve">'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>g5mhbhyyzt5vudse1anpsc38hdloe1w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619650</id>
      <parentid>3619648</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:39:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */ толықтыру</comment>
      <origin>3619650</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3111" sha1="lo4cz95e9vc2q4mapp3yw1w7bw78tg9" xml:space="preserve">'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды, ал 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>lo4cz95e9vc2q4mapp3yw1w7bw78tg9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619654</id>
      <parentid>3619650</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:46:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Тарихы */ дереккөз</comment>
      <origin>3619654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3327" sha1="hz81tp1tfc2ngnlwtwe930sc147wsny" xml:space="preserve">'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды, ал 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1891-Dubossary.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>hz81tp1tfc2ngnlwtwe930sc147wsny</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619657</id>
      <parentid>3619654</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:54:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3619657</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4320" sha1="911nlqbu7z035cpggdultrttges4928" xml:space="preserve">'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды.  1941 жылы 27 шілдеде, Ұлы Отан соғысы басталғаннан кейін көп ұзамай, қаланы неміс-румын әскерлері басып алды. 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1891-Dubossary.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Дубоссары — өнеркәсіптік орталық. 1955 жылы мұнда 48 мегаватт қуатты су электр станциясы мен су қоймасы салынды. Қалада механикалық зауыт, киім фабрикасы, темірбетон бұйымдары, темекі ферментациясы зауыты және Дубоссары тұрғындарының мақтанышы — &quot;Букет Молдовы&quot; шарап зауыты орналасқан. Дубоссарының маңында Котельц кеніштері жұмыс істейді.

Қалада бес мектеп және екі кәсіптік-техникалық училище бар.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>911nlqbu7z035cpggdultrttges4928</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619658</id>
      <parentid>3619657</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T07:56:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Экономикасы және инфрақұрылымы */ дереккөз</comment>
      <origin>3619658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4548" sha1="g9ebfqyabahoxqpprcfwf61srcc4d8o" xml:space="preserve">'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды.  1941 жылы 27 шілдеде, Ұлы Отан соғысы басталғаннан кейін көп ұзамай, қаланы неміс-румын әскерлері басып алды. 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1891-Dubossary.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Дубоссары — өнеркәсіптік орталық. 1955 жылы мұнда 48 мегаватт қуатты су электр станциясы мен су қоймасы салынды. Қалада механикалық зауыт, киім фабрикасы, темірбетон бұйымдары, темекі ферментациясы зауыты және Дубоссары тұрғындарының мақтанышы — &quot;Букет Молдовы&quot; шарап зауыты орналасқан. Дубоссарының маңында Котельц кеніштері жұмыс істейді.

Қалада бес мектеп және екі кәсіптік-техникалық училище бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://pmrgid.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=58&amp;Itemid=124&amp;ysclid=mqkla9exyk533660547|title=История Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>g9ebfqyabahoxqpprcfwf61srcc4d8o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619659</id>
      <parentid>3619658</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T08:00:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3619659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4972" sha1="0l8fpvwamncpo1lzpg5kejuqmgwgqyj" xml:space="preserve">'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды.  1941 жылы 27 шілдеде, Ұлы Отан соғысы басталғаннан кейін көп ұзамай, қаланы неміс-румын әскерлері басып алды. 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1891-Dubossary.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Дубоссары — өнеркәсіптік орталық. 1955 жылы мұнда 48 мегаватт қуатты су электр станциясы мен су қоймасы салынды. Қалада механикалық зауыт, киім фабрикасы, темірбетон бұйымдары, темекі ферментациясы зауыты және Дубоссары тұрғындарының мақтанышы — &quot;Букет Молдовы&quot; шарап зауыты орналасқан. Дубоссарының маңында Котельц кеніштері жұмыс істейді.

Қалада бес мектеп және екі кәсіптік-техникалық училище бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://pmrgid.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=58&amp;Itemid=124&amp;ysclid=mqkla9exyk533660547|title=История Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті орындары ==
*'''Дубасари су электр стансасы''' — қаланың көрнекті жері. Днестр өзенінде салынған бұл Молдовадағы ең ірі су электр станциясы. Бөгеттің артында таңғажайып панорамалық көріністер ұсынатын үлкен су қоймасы бар.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>0l8fpvwamncpo1lzpg5kejuqmgwgqyj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619660</id>
      <parentid>3619659</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T08:02:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Көрікті орындары */ дереккөз</comment>
      <origin>3619660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5326" sha1="twblcbyf2xjs1u9zxl5s7brl6m9epf0" xml:space="preserve">'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды.  1941 жылы 27 шілдеде, Ұлы Отан соғысы басталғаннан кейін көп ұзамай, қаланы неміс-румын әскерлері басып алды. 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1891-Dubossary.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Дубоссары — өнеркәсіптік орталық. 1955 жылы мұнда 48 мегаватт қуатты су электр станциясы мен су қоймасы салынды. Қалада механикалық зауыт, киім фабрикасы, темірбетон бұйымдары, темекі ферментациясы зауыты және Дубоссары тұрғындарының мақтанышы — &quot;Букет Молдовы&quot; шарап зауыты орналасқан. Дубоссарының маңында Котельц кеніштері жұмыс істейді.

Қалада бес мектеп және екі кәсіптік-техникалық училище бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://pmrgid.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=58&amp;Itemid=124&amp;ysclid=mqkla9exyk533660547|title=История Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті орындары ==
*'''Дубасари су электр стансасы''' — қаланың көрнекті жері. Днестр өзенінде салынған бұл Молдовадағы ең ірі су электр станциясы. Бөгеттің артында таңғажайып панорамалық көріністер ұсынатын үлкен су қоймасы бар.
*'''Дубоссары бекінісі''' — XVII ғасырда Осман шапқыншылықтарынан қорғану үшін салынған сәулет ескерткіші. Бекіністе мұнаралар, қорғандар және қорғаныс үшін пайдаланылған зеңбіректер сақталған.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>twblcbyf2xjs1u9zxl5s7brl6m9epf0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619661</id>
      <parentid>3619660</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T08:12:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3619661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5498" sha1="9bvw9ffvomnp440glyjsb4d3njrequh" xml:space="preserve">'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды.  1941 жылы 27 шілдеде, Ұлы Отан соғысы басталғаннан кейін көп ұзамай, қаланы неміс-румын әскерлері басып алды. 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1891-Dubossary.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Дубоссары — өнеркәсіптік орталық. 1955 жылы мұнда 48 мегаватт қуатты су электр станциясы мен су қоймасы салынды. Қалада механикалық зауыт, киім фабрикасы, темірбетон бұйымдары, темекі ферментациясы зауыты және Дубоссары тұрғындарының мақтанышы — &quot;Букет Молдовы&quot; шарап зауыты орналасқан. Дубоссарының маңында Котельц кеніштері жұмыс істейді.

Қалада бес мектеп және екі кәсіптік-техникалық училище бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://pmrgid.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=58&amp;Itemid=124&amp;ysclid=mqkla9exyk533660547|title=История Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті орындары ==
*'''Дубоссары су электр стансасы''' — қаланың көрнекті жері. Днестр өзенінде салынған бұл Молдовадағы ең ірі су электр станциясы. Бөгеттің артында таңғажайып панорамалық көріністер ұсынатын үлкен су қоймасы бар.
*'''Дубоссары бекінісі''' — XVII ғасырда Осман шапқыншылықтарынан қорғану үшін салынған сәулет ескерткіші. Бекіністе мұнаралар, қорғандар және қорғаныс үшін пайдаланылған зеңбіректер сақталған.
*'''Дубоссары археологиялық саябағы''' — біздің дәуірімізге дейінгі IV ғасырға жататын саябақ.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>9bvw9ffvomnp440glyjsb4d3njrequh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619663</id>
      <parentid>3619661</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T08:30:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Көрікті орындары */ толықтыру</comment>
      <origin>3619663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5772" sha1="gjdextiyx4c1l7dioqp3o037202q7np" xml:space="preserve">'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды.  1941 жылы 27 шілдеде, Ұлы Отан соғысы басталғаннан кейін көп ұзамай, қаланы неміс-румын әскерлері басып алды. 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1891-Dubossary.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Дубоссары — өнеркәсіптік орталық. 1955 жылы мұнда 48 мегаватт қуатты су электр станциясы мен су қоймасы салынды. Қалада механикалық зауыт, киім фабрикасы, темірбетон бұйымдары, темекі ферментациясы зауыты және Дубоссары тұрғындарының мақтанышы — &quot;Букет Молдовы&quot; шарап зауыты орналасқан. Дубоссарының маңында Котельц кеніштері жұмыс істейді.

Қалада бес мектеп және екі кәсіптік-техникалық училище бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://pmrgid.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=58&amp;Itemid=124&amp;ysclid=mqkla9exyk533660547|title=История Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті орындары ==
*'''Дубоссары су электр стансасы''' — қаланың көрнекті жері. Днестр өзенінде салынған бұл Молдовадағы ең ірі су электр станциясы. Бөгеттің артында таңғажайып панорамалық көріністер ұсынатын үлкен су қоймасы бар.
*'''Дубоссары бекінісі''' — XVII ғасырда Осман шапқыншылықтарынан қорғану үшін салынған сәулет ескерткіші. Бекіністе мұнаралар, қорғандар және қорғаныс үшін пайдаланылған зеңбіректер сақталған.
*'''Дубоссары археологиялық саябағы''' — біздің дәуірімізге дейінгі IV ғасырға жататын саябақ.
*'''Мими қамалы''' — Дубоссары маңында орналасқан, француз сарайы стилінде салынған бұл қамал таңғажайып көріністері бар керемет бақтармен қоршалған.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>gjdextiyx4c1l7dioqp3o037202q7np</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619664</id>
      <parentid>3619663</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T08:32:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Көрікті орындары */ толықтыру</comment>
      <origin>3619664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5954" sha1="suegcw9x1kj37qoarwrl93jkgaoz6wc" xml:space="preserve">'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды.  1941 жылы 27 шілдеде, Ұлы Отан соғысы басталғаннан кейін көп ұзамай, қаланы неміс-румын әскерлері басып алды. 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1891-Dubossary.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Дубоссары — өнеркәсіптік орталық. 1955 жылы мұнда 48 мегаватт қуатты су электр станциясы мен су қоймасы салынды. Қалада механикалық зауыт, киім фабрикасы, темірбетон бұйымдары, темекі ферментациясы зауыты және Дубоссары тұрғындарының мақтанышы — &quot;Букет Молдовы&quot; шарап зауыты орналасқан. Дубоссарының маңында Котельц кеніштері жұмыс істейді.

Қалада бес мектеп және екі кәсіптік-техникалық училище бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://pmrgid.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=58&amp;Itemid=124&amp;ysclid=mqkla9exyk533660547|title=История Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті орындары ==
*'''Дубоссары су электр стансасы''' — қаланың көрнекті жері. Днестр өзенінде салынған бұл Молдовадағы ең ірі су электр станциясы. Бөгеттің артында таңғажайып панорамалық көріністер ұсынатын үлкен су қоймасы бар.
*'''Дубоссары бекінісі''' — XVII ғасырда Осман шапқыншылықтарынан қорғану үшін салынған сәулет ескерткіші. Бекіністе мұнаралар, қорғандар және қорғаныс үшін пайдаланылған зеңбіректер сақталған.
*'''Дубоссары археологиялық саябағы''' — біздің дәуірімізге дейінгі IV ғасырға жататын саябақ.
*'''Мими қамалы''' — Дубоссары маңында орналасқан, француз сарайы стилінде салынған бұл қамал таңғажайып көріністері бар керемет бақтармен қоршалған.
*'''Қасиетті Троица православие шіркеуі''' — Дубоссарыдағы XIX ғасырда салынған ең көне шіркеулердің.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>suegcw9x1kj37qoarwrl93jkgaoz6wc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619665</id>
      <parentid>3619664</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T08:33:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Көрікті орындары */ дереккөз</comment>
      <origin>3619665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6102" sha1="p7a5ajqfwjqf3lf16khhhywffg0f7be" xml:space="preserve">'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды.  1941 жылы 27 шілдеде, Ұлы Отан соғысы басталғаннан кейін көп ұзамай, қаланы неміс-румын әскерлері басып алды. 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1891-Dubossary.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Дубоссары — өнеркәсіптік орталық. 1955 жылы мұнда 48 мегаватт қуатты су электр станциясы мен су қоймасы салынды. Қалада механикалық зауыт, киім фабрикасы, темірбетон бұйымдары, темекі ферментациясы зауыты және Дубоссары тұрғындарының мақтанышы — &quot;Букет Молдовы&quot; шарап зауыты орналасқан. Дубоссарының маңында Котельц кеніштері жұмыс істейді.

Қалада бес мектеп және екі кәсіптік-техникалық училище бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://pmrgid.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=58&amp;Itemid=124&amp;ysclid=mqkla9exyk533660547|title=История Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті орындары ==
*'''Дубоссары су электр стансасы''' — қаланың көрнекті жері. Днестр өзенінде салынған бұл Молдовадағы ең ірі су электр станциясы. Бөгеттің артында таңғажайып панорамалық көріністер ұсынатын үлкен су қоймасы бар.
*'''Дубоссары бекінісі''' — XVII ғасырда Осман шапқыншылықтарынан қорғану үшін салынған сәулет ескерткіші. Бекіністе мұнаралар, қорғандар және қорғаныс үшін пайдаланылған зеңбіректер сақталған.
*'''Дубоссары археологиялық саябағы''' — біздің дәуірімізге дейінгі IV ғасырға жататын саябақ.
*'''Мими қамалы''' — Дубоссары маңында орналасқан, француз сарайы стилінде салынған бұл қамал таңғажайып көріністері бар керемет бақтармен қоршалған.
*'''Қасиетті Троица православие шіркеуі''' — Дубоссарыдағы XIX ғасырда салынған ең көне шіркеу.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-dubasari.htm|title=Карта Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>p7a5ajqfwjqf3lf16khhhywffg0f7be</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619667</id>
      <parentid>3619665</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T08:46:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі, толықтыру</comment>
      <origin>3619667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8518" sha1="3kyo5r6yowe49e6yiw6uf70fd2zf521" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Дубоссары
 |шынайы атауы            = {{lang-mo|Дубэсарь}}
 |сурет                   = 
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды.  1941 жылы 27 шілдеде, Ұлы Отан соғысы басталғаннан кейін көп ұзамай, қаланы неміс-румын әскерлері басып алды. 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1891-Dubossary.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Дубоссары — өнеркәсіптік орталық. 1955 жылы мұнда 48 мегаватт қуатты су электр станциясы мен су қоймасы салынды. Қалада механикалық зауыт, киім фабрикасы, темірбетон бұйымдары, темекі ферментациясы зауыты және Дубоссары тұрғындарының мақтанышы — &quot;Букет Молдовы&quot; шарап зауыты орналасқан. Дубоссарының маңында Котельц кеніштері жұмыс істейді.

Қалада бес мектеп және екі кәсіптік-техникалық училище бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://pmrgid.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=58&amp;Itemid=124&amp;ysclid=mqkla9exyk533660547|title=История Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті орындары ==
*'''Дубоссары су электр стансасы''' — қаланың көрнекті жері. Днестр өзенінде салынған бұл Молдовадағы ең ірі су электр станциясы. Бөгеттің артында таңғажайып панорамалық көріністер ұсынатын үлкен су қоймасы бар.
*'''Дубоссары бекінісі''' — XVII ғасырда Осман шапқыншылықтарынан қорғану үшін салынған сәулет ескерткіші. Бекіністе мұнаралар, қорғандар және қорғаныс үшін пайдаланылған зеңбіректер сақталған.
*'''Дубоссары археологиялық саябағы''' — біздің дәуірімізге дейінгі IV ғасырға жататын саябақ.
*'''Мими қамалы''' — Дубоссары маңында орналасқан, француз сарайы стилінде салынған бұл қамал таңғажайып көріністері бар керемет бақтармен қоршалған.
*'''Қасиетті Троица православие шіркеуі''' — Дубоссарыдағы XIX ғасырда салынған ең көне шіркеу.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-dubasari.htm|title=Карта Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>3kyo5r6yowe49e6yiw6uf70fd2zf521</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619668</id>
      <parentid>3619667</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T08:46:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі, сурет қою</comment>
      <origin>3619668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8547" sha1="4e4r202gy59nxnip2b0er4bon15lzpt" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Дубоссары
 |шынайы атауы            = {{lang-mo|Дубэсарь}}
 |сурет                   = Дубоссары ГЭС.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = 
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды.  1941 жылы 27 шілдеде, Ұлы Отан соғысы басталғаннан кейін көп ұзамай, қаланы неміс-румын әскерлері басып алды. 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1891-Dubossary.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Дубоссары — өнеркәсіптік орталық. 1955 жылы мұнда 48 мегаватт қуатты су электр станциясы мен су қоймасы салынды. Қалада механикалық зауыт, киім фабрикасы, темірбетон бұйымдары, темекі ферментациясы зауыты және Дубоссары тұрғындарының мақтанышы — &quot;Букет Молдовы&quot; шарап зауыты орналасқан. Дубоссарының маңында Котельц кеніштері жұмыс істейді.

Қалада бес мектеп және екі кәсіптік-техникалық училище бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://pmrgid.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=58&amp;Itemid=124&amp;ysclid=mqkla9exyk533660547|title=История Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті орындары ==
*'''Дубоссары су электр стансасы''' — қаланың көрнекті жері. Днестр өзенінде салынған бұл Молдовадағы ең ірі су электр станциясы. Бөгеттің артында таңғажайып панорамалық көріністер ұсынатын үлкен су қоймасы бар.
*'''Дубоссары бекінісі''' — XVII ғасырда Осман шапқыншылықтарынан қорғану үшін салынған сәулет ескерткіші. Бекіністе мұнаралар, қорғандар және қорғаныс үшін пайдаланылған зеңбіректер сақталған.
*'''Дубоссары археологиялық саябағы''' — біздің дәуірімізге дейінгі IV ғасырға жататын саябақ.
*'''Мими қамалы''' — Дубоссары маңында орналасқан, француз сарайы стилінде салынған бұл қамал таңғажайып көріністері бар керемет бақтармен қоршалған.
*'''Қасиетті Троица православие шіркеуі''' — Дубоссарыдағы XIX ғасырда салынған ең көне шіркеу.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-dubasari.htm|title=Карта Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>4e4r202gy59nxnip2b0er4bon15lzpt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619669</id>
      <parentid>3619668</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T08:47:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8568" sha1="8pj6rfrpigmiz9wmigtf6lwwngj3a2c" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Дубоссары
 |шынайы атауы            = {{lang-mo|Дубэсарь}}
 |сурет                   = Дубоссары ГЭС.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = 
 |ту                      = Flag of Dubossary.svg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды.  1941 жылы 27 шілдеде, Ұлы Отан соғысы басталғаннан кейін көп ұзамай, қаланы неміс-румын әскерлері басып алды. 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1891-Dubossary.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Дубоссары — өнеркәсіптік орталық. 1955 жылы мұнда 48 мегаватт қуатты су электр станциясы мен су қоймасы салынды. Қалада механикалық зауыт, киім фабрикасы, темірбетон бұйымдары, темекі ферментациясы зауыты және Дубоссары тұрғындарының мақтанышы — &quot;Букет Молдовы&quot; шарап зауыты орналасқан. Дубоссарының маңында Котельц кеніштері жұмыс істейді.

Қалада бес мектеп және екі кәсіптік-техникалық училище бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://pmrgid.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=58&amp;Itemid=124&amp;ysclid=mqkla9exyk533660547|title=История Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті орындары ==
*'''Дубоссары су электр стансасы''' — қаланың көрнекті жері. Днестр өзенінде салынған бұл Молдовадағы ең ірі су электр станциясы. Бөгеттің артында таңғажайып панорамалық көріністер ұсынатын үлкен су қоймасы бар.
*'''Дубоссары бекінісі''' — XVII ғасырда Осман шапқыншылықтарынан қорғану үшін салынған сәулет ескерткіші. Бекіністе мұнаралар, қорғандар және қорғаныс үшін пайдаланылған зеңбіректер сақталған.
*'''Дубоссары археологиялық саябағы''' — біздің дәуірімізге дейінгі IV ғасырға жататын саябақ.
*'''Мими қамалы''' — Дубоссары маңында орналасқан, француз сарайы стилінде салынған бұл қамал таңғажайып көріністері бар керемет бақтармен қоршалған.
*'''Қасиетті Троица православие шіркеуі''' — Дубоссарыдағы XIX ғасырда салынған ең көне шіркеу.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-dubasari.htm|title=Карта Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>8pj6rfrpigmiz9wmigtf6lwwngj3a2c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619670</id>
      <parentid>3619669</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T08:54:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8597" sha1="jijuhira51agrea7opjtw85udn88ds0" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Дубоссары
 |шынайы атауы            = {{lang-mo|Дубэсарь}}
 |сурет                   = Дубоссары ГЭС.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = 
 |елтаңба                 = Coat of arms of Dubossary.png
 |ту                      = Flag of Dubossary.svg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir =E |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = 
 |аймағы                  = 
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды.  1941 жылы 27 шілдеде, Ұлы Отан соғысы басталғаннан кейін көп ұзамай, қаланы неміс-румын әскерлері басып алды. 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1891-Dubossary.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Дубоссары — өнеркәсіптік орталық. 1955 жылы мұнда 48 мегаватт қуатты су электр станциясы мен су қоймасы салынды. Қалада механикалық зауыт, киім фабрикасы, темірбетон бұйымдары, темекі ферментациясы зауыты және Дубоссары тұрғындарының мақтанышы — &quot;Букет Молдовы&quot; шарап зауыты орналасқан. Дубоссарының маңында Котельц кеніштері жұмыс істейді.

Қалада бес мектеп және екі кәсіптік-техникалық училище бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://pmrgid.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=58&amp;Itemid=124&amp;ysclid=mqkla9exyk533660547|title=История Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті орындары ==
*'''Дубоссары су электр стансасы''' — қаланың көрнекті жері. Днестр өзенінде салынған бұл Молдовадағы ең ірі су электр станциясы. Бөгеттің артында таңғажайып панорамалық көріністер ұсынатын үлкен су қоймасы бар.
*'''Дубоссары бекінісі''' — XVII ғасырда Осман шапқыншылықтарынан қорғану үшін салынған сәулет ескерткіші. Бекіністе мұнаралар, қорғандар және қорғаныс үшін пайдаланылған зеңбіректер сақталған.
*'''Дубоссары археологиялық саябағы''' — біздің дәуірімізге дейінгі IV ғасырға жататын саябақ.
*'''Мими қамалы''' — Дубоссары маңында орналасқан, француз сарайы стилінде салынған бұл қамал таңғажайып көріністері бар керемет бақтармен қоршалған.
*'''Қасиетті Троица православие шіркеуі''' — Дубоссарыдағы XIX ғасырда салынған ең көне шіркеу.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-dubasari.htm|title=Карта Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>jijuhira51agrea7opjtw85udn88ds0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619671</id>
      <parentid>3619670</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T08:58:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8664" sha1="ig05odavhegcgl0rrmpip0emix5z3tl" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Дубоссары
 |шынайы атауы            = {{lang-mo|Дубэсарь}}
 |сурет                   = Дубоссары ГЭС.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Молдова
 |елтаңба                 = Coat of arms of Dubossary.png
 |ту                      = Flag of Dubossary.svg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =47 |lat_min =16 |lat_sec =00 
  |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =09 |lon_sec =23 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Аудан
 |аймағы                  = Дубоссары ауданы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = 
 |DST                     = 
 |телефон коды            = 
 |пошта индексі           = 
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = 
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды.  1941 жылы 27 шілдеде, Ұлы Отан соғысы басталғаннан кейін көп ұзамай, қаланы неміс-румын әскерлері басып алды. 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1891-Dubossary.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Дубоссары — өнеркәсіптік орталық. 1955 жылы мұнда 48 мегаватт қуатты су электр станциясы мен су қоймасы салынды. Қалада механикалық зауыт, киім фабрикасы, темірбетон бұйымдары, темекі ферментациясы зауыты және Дубоссары тұрғындарының мақтанышы — &quot;Букет Молдовы&quot; шарап зауыты орналасқан. Дубоссарының маңында Котельц кеніштері жұмыс істейді.

Қалада бес мектеп және екі кәсіптік-техникалық училище бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://pmrgid.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=58&amp;Itemid=124&amp;ysclid=mqkla9exyk533660547|title=История Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті орындары ==
*'''Дубоссары су электр стансасы''' — қаланың көрнекті жері. Днестр өзенінде салынған бұл Молдовадағы ең ірі су электр станциясы. Бөгеттің артында таңғажайып панорамалық көріністер ұсынатын үлкен су қоймасы бар.
*'''Дубоссары бекінісі''' — XVII ғасырда Осман шапқыншылықтарынан қорғану үшін салынған сәулет ескерткіші. Бекіністе мұнаралар, қорғандар және қорғаныс үшін пайдаланылған зеңбіректер сақталған.
*'''Дубоссары археологиялық саябағы''' — біздің дәуірімізге дейінгі IV ғасырға жататын саябақ.
*'''Мими қамалы''' — Дубоссары маңында орналасқан, француз сарайы стилінде салынған бұл қамал таңғажайып көріністері бар керемет бақтармен қоршалған.
*'''Қасиетті Троица православие шіркеуі''' — Дубоссарыдағы XIX ғасырда салынған ең көне шіркеу.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-dubasari.htm|title=Карта Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>ig05odavhegcgl0rrmpip0emix5z3tl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619673</id>
      <parentid>3619671</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T09:00:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8693" sha1="neqiof2q838iql2wzrly9e3dni3kqwj" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Дубоссары
 |шынайы атауы            = {{lang-mo|Дубэсарь}}
 |сурет                   = Дубоссары ГЭС.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Молдова
 |елтаңба                 = Coat of arms of Dubossary.png
 |ту                      = Flag of Dubossary.svg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =47 |lat_min =16 |lat_sec =00 
  |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =09 |lon_sec =23 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Аудан
 |аймағы                  = Дубоссары ауданы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = 	
 |алғашқы дерек           = 	
 |бұрынғы атаулары        = 
 |статус алуы             = 
 |жер аумағы              = 	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 
  |санақ жылы             = 
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +373 215
 |пошта индексі           = MD-4500
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Dubăsari
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды.  1941 жылы 27 шілдеде, Ұлы Отан соғысы басталғаннан кейін көп ұзамай, қаланы неміс-румын әскерлері басып алды. 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1891-Dubossary.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Дубоссары — өнеркәсіптік орталық. 1955 жылы мұнда 48 мегаватт қуатты су электр станциясы мен су қоймасы салынды. Қалада механикалық зауыт, киім фабрикасы, темірбетон бұйымдары, темекі ферментациясы зауыты және Дубоссары тұрғындарының мақтанышы — &quot;Букет Молдовы&quot; шарап зауыты орналасқан. Дубоссарының маңында Котельц кеніштері жұмыс істейді.

Қалада бес мектеп және екі кәсіптік-техникалық училище бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://pmrgid.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=58&amp;Itemid=124&amp;ysclid=mqkla9exyk533660547|title=История Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті орындары ==
*'''Дубоссары су электр стансасы''' — қаланың көрнекті жері. Днестр өзенінде салынған бұл Молдовадағы ең ірі су электр станциясы. Бөгеттің артында таңғажайып панорамалық көріністер ұсынатын үлкен су қоймасы бар.
*'''Дубоссары бекінісі''' — XVII ғасырда Осман шапқыншылықтарынан қорғану үшін салынған сәулет ескерткіші. Бекіністе мұнаралар, қорғандар және қорғаныс үшін пайдаланылған зеңбіректер сақталған.
*'''Дубоссары археологиялық саябағы''' — біздің дәуірімізге дейінгі IV ғасырға жататын саябақ.
*'''Мими қамалы''' — Дубоссары маңында орналасқан, француз сарайы стилінде салынған бұл қамал таңғажайып көріністері бар керемет бақтармен қоршалған.
*'''Қасиетті Троица православие шіркеуі''' — Дубоссарыдағы XIX ғасырда салынған ең көне шіркеу.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-dubasari.htm|title=Карта Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>neqiof2q838iql2wzrly9e3dni3kqwj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619675</id>
      <parentid>3619673</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T09:02:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8796" sha1="a4o0gtojoxh7hlbbs9wvyztoasxq5jn" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Дубоссары
 |шынайы атауы            = {{lang-mo|Дубэсарь}}
 |сурет                   = Дубоссары ГЭС.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Молдова
 |елтаңба                 = Coat of arms of Dubossary.png
 |ту                      = Flag of Dubossary.svg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =47 |lat_min =16 |lat_sec =00 
  |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =09 |lon_sec =23 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Аудан
 |аймағы                  = Дубоссары ауданы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = XIV—XV ғ.
 |алғашқы дерек           = 1523	
 |бұрынғы атаулары        = Днестровск, Жаңа Дубоссары, Томбасар
 |статус алуы             = 1795
 |жер аумағы              = 15,52	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 38
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 25 100
  |санақ жылы             = 2026
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +373 215
 |пошта индексі           = MD-4500
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Dubăsari
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды.  1941 жылы 27 шілдеде, Ұлы Отан соғысы басталғаннан кейін көп ұзамай, қаланы неміс-румын әскерлері басып алды. 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1891-Dubossary.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Дубоссары — өнеркәсіптік орталық. 1955 жылы мұнда 48 мегаватт қуатты су электр станциясы мен су қоймасы салынды. Қалада механикалық зауыт, киім фабрикасы, темірбетон бұйымдары, темекі ферментациясы зауыты және Дубоссары тұрғындарының мақтанышы — &quot;Букет Молдовы&quot; шарап зауыты орналасқан. Дубоссарының маңында Котельц кеніштері жұмыс істейді.

Қалада бес мектеп және екі кәсіптік-техникалық училище бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://pmrgid.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=58&amp;Itemid=124&amp;ysclid=mqkla9exyk533660547|title=История Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті орындары ==
*'''Дубоссары су электр стансасы''' — қаланың көрнекті жері. Днестр өзенінде салынған бұл Молдовадағы ең ірі су электр станциясы. Бөгеттің артында таңғажайып панорамалық көріністер ұсынатын үлкен су қоймасы бар.
*'''Дубоссары бекінісі''' — XVII ғасырда Осман шапқыншылықтарынан қорғану үшін салынған сәулет ескерткіші. Бекіністе мұнаралар, қорғандар және қорғаныс үшін пайдаланылған зеңбіректер сақталған.
*'''Дубоссары археологиялық саябағы''' — біздің дәуірімізге дейінгі IV ғасырға жататын саябақ.
*'''Мими қамалы''' — Дубоссары маңында орналасқан, француз сарайы стилінде салынған бұл қамал таңғажайып көріністері бар керемет бақтармен қоршалған.
*'''Қасиетті Троица православие шіркеуі''' — Дубоссарыдағы XIX ғасырда салынған ең көне шіркеу.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-dubasari.htm|title=Карта Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>a4o0gtojoxh7hlbbs9wvyztoasxq5jn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619676</id>
      <parentid>3619675</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T09:04:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>сурет қою</comment>
      <origin>3619676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8922" sha1="kdkq3z6e47u94rpvv4b2dssncmla8bo" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Дубоссары
 |шынайы атауы            = {{lang-mo|Дубэсарь}}
 |сурет                   = Дубоссары ГЭС.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Молдова
 |елтаңба                 = Coat of arms of Dubossary.png
 |ту                      = Flag of Dubossary.svg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =47 |lat_min =16 |lat_sec =00 
  |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =09 |lon_sec =23 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Аудан
 |аймағы                  = Дубоссары ауданы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = XIV—XV ғ.
 |алғашқы дерек           = 1523	
 |бұрынғы атаулары        = Днестровск, Жаңа Дубоссары, Томбасар
 |статус алуы             = 1795
 |жер аумағы              = 15,52	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 38
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 25 100
  |санақ жылы             = 2026
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +373 215
 |пошта индексі           = MD-4500
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Dubăsari
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды.  1941 жылы 27 шілдеде, Ұлы Отан соғысы басталғаннан кейін көп ұзамай, қаланы неміс-румын әскерлері басып алды. 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1891-Dubossary.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Дубоссары — өнеркәсіптік орталық. 1955 жылы мұнда 48 мегаватт қуатты су электр станциясы мен су қоймасы салынды. Қалада механикалық зауыт, киім фабрикасы, темірбетон бұйымдары, темекі ферментациясы зауыты және Дубоссары тұрғындарының мақтанышы — &quot;Букет Молдовы&quot; шарап зауыты орналасқан. Дубоссарының маңында Котельц кеніштері жұмыс істейді.

Қалада бес мектеп және екі кәсіптік-техникалық училище бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://pmrgid.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=58&amp;Itemid=124&amp;ysclid=mqkla9exyk533660547|title=История Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті орындары ==
*'''Дубоссары су электр стансасы''' — қаланың көрнекті жері. Днестр өзенінде салынған бұл Молдовадағы ең ірі су электр станциясы. Бөгеттің артында таңғажайып панорамалық көріністер ұсынатын үлкен су қоймасы бар.
*'''Дубоссары бекінісі''' — XVII ғасырда Осман шапқыншылықтарынан қорғану үшін салынған сәулет ескерткіші. Бекіністе мұнаралар, қорғандар және қорғаныс үшін пайдаланылған зеңбіректер сақталған.
*'''Дубоссары археологиялық саябағы''' — біздің дәуірімізге дейінгі IV ғасырға жататын саябақ.
*'''Мими қамалы''' — Дубоссары маңында орналасқан, француз сарайы стилінде салынған бұл қамал таңғажайып көріністері бар керемет бақтармен қоршалған.
*'''Қасиетті Троица православие шіркеуі''' — Дубоссарыдағы XIX ғасырда салынған ең көне шіркеу.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-dubasari.htm|title=Карта Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Галерея ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot;&gt;
Площадь Победы.jpg|Жеңіс алаңы

&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>kdkq3z6e47u94rpvv4b2dssncmla8bo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619677</id>
      <parentid>3619676</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T09:05:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>/* Галерея */ сурет қою</comment>
      <origin>3619677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9015" sha1="7pogcezz5tl6qq76nam4os0v414hif6" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Дубоссары
 |шынайы атауы            = {{lang-mo|Дубэсарь}}
 |сурет                   = Дубоссары ГЭС.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Молдова
 |елтаңба                 = Coat of arms of Dubossary.png
 |ту                      = Flag of Dubossary.svg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =47 |lat_min =16 |lat_sec =00 
  |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =09 |lon_sec =23 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Аудан
 |аймағы                  = Дубоссары ауданы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = XIV—XV ғ.
 |алғашқы дерек           = 1523	
 |бұрынғы атаулары        = Днестровск, Жаңа Дубоссары, Томбасар
 |статус алуы             = 1795
 |жер аумағы              = 15,52	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 38
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 25 100
  |санақ жылы             = 2026
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +373 215
 |пошта индексі           = MD-4500
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Dubăsari
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды.  1941 жылы 27 шілдеде, Ұлы Отан соғысы басталғаннан кейін көп ұзамай, қаланы неміс-румын әскерлері басып алды. 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1891-Dubossary.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Дубоссары — өнеркәсіптік орталық. 1955 жылы мұнда 48 мегаватт қуатты су электр станциясы мен су қоймасы салынды. Қалада механикалық зауыт, киім фабрикасы, темірбетон бұйымдары, темекі ферментациясы зауыты және Дубоссары тұрғындарының мақтанышы — &quot;Букет Молдовы&quot; шарап зауыты орналасқан. Дубоссарының маңында Котельц кеніштері жұмыс істейді.

Қалада бес мектеп және екі кәсіптік-техникалық училище бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://pmrgid.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=58&amp;Itemid=124&amp;ysclid=mqkla9exyk533660547|title=История Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті орындары ==
*'''Дубоссары су электр стансасы''' — қаланың көрнекті жері. Днестр өзенінде салынған бұл Молдовадағы ең ірі су электр станциясы. Бөгеттің артында таңғажайып панорамалық көріністер ұсынатын үлкен су қоймасы бар.
*'''Дубоссары бекінісі''' — XVII ғасырда Осман шапқыншылықтарынан қорғану үшін салынған сәулет ескерткіші. Бекіністе мұнаралар, қорғандар және қорғаныс үшін пайдаланылған зеңбіректер сақталған.
*'''Дубоссары археологиялық саябағы''' — біздің дәуірімізге дейінгі IV ғасырға жататын саябақ.
*'''Мими қамалы''' — Дубоссары маңында орналасқан, француз сарайы стилінде салынған бұл қамал таңғажайып көріністері бар керемет бақтармен қоршалған.
*'''Қасиетті Троица православие шіркеуі''' — Дубоссарыдағы XIX ғасырда салынған ең көне шіркеу.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-dubasari.htm|title=Карта Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Галерея ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;160&quot;&gt;
Площадь Победы.jpg|Жеңіс алаңы
Автостанция в городе Дубоссары - Донор.jpg|Автобекет
&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>7pogcezz5tl6qq76nam4os0v414hif6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619678</id>
      <parentid>3619677</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T09:09:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>сурет қою</comment>
      <origin>3619678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9055" sha1="qj53sxgjsyp35vhvgs8vm7xx2aqs17d" xml:space="preserve">{{Елді мекен
 |статусы                 = қала
 |қазақша атауы           = Дубоссары
 |шынайы атауы            = {{lang-mo|Дубэсарь}}
 |сурет                   = Дубоссары ГЭС.jpg
 |сурет атауы             = 
 |жағдайы                 = 
 |ел                      = Молдова
 |елтаңба                 = Coat of arms of Dubossary.png
 |ту                      = Flag of Dubossary.svg
 |елтаңба сипаттамасы     = 
 |ту сипаттамасы          = 
 |елтаңба ені             = 
 |ту ені                  = 
  |lat_dir = N|lat_deg =47 |lat_min =16 |lat_sec =00 
  |lon_dir =E |lon_deg =29 |lon_min =09 |lon_sec =23 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |аймақ түрі              = Аудан
 |аймағы                  = Дубоссары ауданы
 |кестедегі аймақ         = 
 |аудан түрі              = 
 |ауданы                  = 
 |кестедегі аудан         = 
 |қауым округі түрі       = 
 |қауым округі            = 
 |кестедегі қауым округі  = 
 |қауым түрі              = 
 |қауым                   = 
 |кестедегі қауым         = 
 |ішкі бөлінісі           = 
 |3асшының түрi           =
 |басшысы                 = 
 |құрылған уақыты         = XIV—XV ғ.
 |алғашқы дерек           = 1523	
 |бұрынғы атаулары        = Днестровск, Жаңа Дубоссары, Томбасар
 |статус алуы             = 1795
 |жер аумағы              = 15,52	
 |биiктiктiң түрi         = 
 |орталығының биiктігі    = 38
 |климаты                 = 
 |ресми тілі              = 
  |тұрғыны                = 25 100
  |санақ жылы             = 2026
  |тығыздығы              = 
  |шоғырлануы             = 
  |ұлттық құрамы          = 
  |конфессионалдық құрамы = 
  |этнохороним            = 
 |уақыт белдеуі           = +2:00
 |DST                     = 
 |телефон коды            = +373 215
 |пошта индексі           = MD-4500
 |пошта индекстері        = 
 |автомобиль коды         = 
 |идентификатор түрі      = 
 |сандық идентификаторы   = 
 |ортаққордағы санаты     = Dubăsari
 |сайты                   = 
 |сайт тілі               = 
}}

'''Дубоссары''' ({{lang-mo|Дубэсарь}}) — [[Молдова]] Республикасындағы қала, [[Дубоссары ауданы]]ның әкімшілік орталығы.
2026 жылғы мәліметтер бойынша, Дубоссари халқының саны 25 100 адамды құрайды.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://population-hub.com/ru/md/population-of-dubossary-10851.html|title=Население Дубоссары|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Географиялық орналасуы ==
Днестр өзенінің сол жағалауында орналасқан, шамамен 16 км&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аумақты алып жатыр. Қала негізінен өзен жағалауы бойымен созылып жатыр.

== Тарихы ==
Қазіргі қала аумағында жүргізілген қазба жұмыстары кезінде археологтар біздің заманымызға дейінгі VI-V ғасырларға жататын скиф қорғандарын, Черняхов және Трипиль мәдениеттерінің тарихи ескерткіштерін, ортағасырлық құрылыстарды және славян-молдаван тайпаларының қоныстарының қалдықтарын тапты. Тарихи деректерге сәйкес, біздің заманымыздың 613 жылы Мидия патшасы Киаксар скиф жерлерін өз патшалығына қосып, оларды патшалық мәртебесінен айырды. Содан бері қазіргі Дубоссары аумағы және оның айналасы осы мемлекеттің құрамына кірді.

18 ғасырдың соңында Дубоссары Ресей империясының құрамына кірді. Дубоссары 1795 жылы қала мәртебесін алды. Қала тұрғындарының негізгі кәсібі ауыл шаруашылығы болғандықтан, Дубоссары 1917 жылы қала мәртебесінен айырылып, ауылға айналды. 1924 жылы Магала ауылы қосылды. Сол жылы жаңадан біріктірілген елді мекен Молдова Кеңес Республикасының құрамына кірді.&lt;br /&gt;
1930 жылдары ауыл шекара комендатурасы бар жабық қалаға айналды. Дубоссары су электр стансасы салынып, пайдалануға берілгеннен кейін ауыл қала мәртебесін қайтарып алды.  1941 жылы 27 шілдеде, Ұлы Отан соғысы басталғаннан кейін көп ұзамай, қаланы неміс-румын әскерлері басып алды. 1990 жылдың қыркүйегінде өзін-өзі жариялаған Приднестровье Молдова Республикасының құрамына кірді.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://tochka-na-karte.ru/Goroda-i-Gosudarstva/1891-Dubossary.html|title=Европа. Молдова. Приднестровье|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Экономикасы және инфрақұрылымы ==
Дубоссары — өнеркәсіптік орталық. 1955 жылы мұнда 48 мегаватт қуатты су электр станциясы мен су қоймасы салынды. Қалада механикалық зауыт, киім фабрикасы, темірбетон бұйымдары, темекі ферментациясы зауыты және Дубоссары тұрғындарының мақтанышы — &quot;Букет Молдовы&quot; шарап зауыты орналасқан. Дубоссарының маңында Котельц кеніштері жұмыс істейді.

Қалада бес мектеп және екі колледж бар.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://pmrgid.com/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=58&amp;Itemid=124&amp;ysclid=mqkla9exyk533660547|title=История Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Көрікті орындары ==
*'''Дубоссары су электр стансасы''' — қаланың көрнекті жері. Днестр өзенінде салынған бұл Молдовадағы ең ірі су электр станциясы. Бөгеттің артында таңғажайып панорамалық көріністер ұсынатын үлкен су қоймасы бар.
*'''Дубоссары бекінісі''' — XVII ғасырда Осман шапқыншылықтарынан қорғану үшін салынған сәулет ескерткіші. Бекіністе мұнаралар, қорғандар және қорғаныс үшін пайдаланылған зеңбіректер сақталған.
*'''Дубоссары археологиялық саябағы''' — біздің дәуірімізге дейінгі IV ғасырға жататын саябақ.
*'''Мими қамалы''' — Дубоссары маңында орналасқан, француз сарайы стилінде салынған бұл қамал таңғажайып көріністері бар керемет бақтармен қоршалған.
*'''Қасиетті Троица православие шіркеуі''' — Дубоссарыдағы XIX ғасырда салынған ең көне шіркеу.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://bigkarta.ru/moldova-dubasari.htm|title=Карта Дубоссар|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt;

== Галерея ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; heights=&quot;140&quot;&gt;
Площадь Победы.jpg|Жеңіс алаңы
Автостанция в городе Дубоссары - Донор.jpg|Автобекет
Liberal Arts College Dubăsari, Transnistria (14804623417).jpg|Колледж
&lt;/gallery&gt;

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>qj53sxgjsyp35vhvgs8vm7xx2aqs17d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ботагөз батыр Есетқызы</title>
    <ns>0</ns>
    <id>782710</id>
    <revision>
      <id>3619685</id>
      <timestamp>2026-06-19T09:47:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Садықова Ақгүл</username>
        <id>181520</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: {{Тексерілмеген мақала|date={{subst:#time:F Y}}}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt; '''Ботагөз батыр''' (1719–1747) — қазақ тарихында есімі аңызға айналған қаһарман, Тама Есет Көкіұлының қызы және Ақкете [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]]дің келіні.  == Өмірбая...</comment>
      <origin>3619685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6490" sha1="82h2gg30t6sljdvya6bvc5yu09obhql" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Ботагөз батыр''' (1719–1747) — қазақ тарихында есімі аңызға айналған қаһарман, Тама Есет Көкіұлының қызы және Ақкете [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]]дің келіні.

== Өмірбаяны ==
[[Қазақстан халқы|Қазақ халқы]]ның азаттығы мен ел бірлігі жолында күрескен даңқты тұлғалардың бірі – [[Есет Көкіұлы|Есет батыр]]. Оның өмірі мен ерлігі ғана емес, ұрпақтары мен айналасындағы [[Тарих|тарихи ]]оқиғалар да халық жадында сақталған. Есет батырдың қызы Ботагөз [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]]дің әулетіне келін болып түскен. Оның ұзатылу тойы ел арасында ерекше [[Сән|сән]]-салтанатымен есте қалған. Ботагөз әдептілігімен, кішіпейілдігімен танылып, барған жерінде үлкенге де, кішіге де сыйлы келін атанған. Әжібай би қайырымдылығымен белгілі болған. Ол жетім-жесірлерді қамқорлығына алып, түрлі ұлт өкілдерін бауырына басып тәрбиелеген. Соның арқасында оның ауылы татулық пен бірліктің үлгісіне айналған. Тарихи деректерде Есет батырдың Ақмаңдай, Қалдыбай сияқты ұлдарының болғаны айтылады. Ақмаңдайдың жау қолына түсіп, кейін тағдыры белгісіз болып кеткені жөнінде аңыздар сақталған. Батырдың ұрпақтары кейінгі кезеңдерде де ел ішінде өмір сүріп, атақты әулеттің жалғасы болған. Есет батырдың үзеңгілес серіктері қатарында [[Бөкенбай Қараұлы|Бөкенбай батыр]] мен [[Жәнібек хан|Жәнібек]] тархан ерекше аталады. Олар жоңғарлар мен қалмақтарға қарсы шайқастарда бірге қол бастап, ел қорғаған. Аңыздар мен жырларда үш батырдың достығы мен ерлігі кеңінен жырланған. Есет батырдың есімі халық жадында батыр, [[Қолбасшы|қолбасшы]], [[Би (тұлға)|би]], [[Тархан|тархан]] әрі ел [[Қорғаушы|қорғаушы]] [[Тұлға|тұлға]] ретінде сақталды. Оның өмір жолы, ұрпақтары мен өнегелі істері бүгінгі ұрпаққа отансүйгіштік пен елдік рухтың жарқын үлгісі болып табылады.

== Шайқасы ==
Ботагөз батыр – Есет батырдың өнегелі тәрбиесін көріп өскен, әкесінің ерлік рухын бойына сіңірген қайсар қыз. Ол батыр әкенің тәлімін алып, ел намысын жоғары қойған, [[Өжеттілік|өжеттігі]] мен батылдығымен танылған. Ботагөздің тұлғасы қазақ қыздарының ерлігі мен отансүйгіштігінің жарқын үлгісі болып саналады. 1742 жылдың көктемінде Есет батыр [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)|Әбілхайыр хан]]ның шақыруымен ел қорғау мәселесін талқылауға кеткен кезде, қалмақ шапқыншылары оның ауылына тұтқиылдан шабуыл жасап, жылқысын айдап әкетеді. Қуғынға шыққан Қарабас ақсақал бастаған жігіттер жау қолынан қаза табады. Осы қиын сәтте жиырма жастағы Ботагөз батыр елді қорғау үшін 150-ге жуық қарулы азаматты ұйымдастырып, қол бастап шығады. Ботагөз сарбаздарды екі топқа бөліп, жауды қоршау тактикасын қолданады. [[Қарабура|Қарабура]] ұранымен шабуылға шыққан қазақ жасақтары қалмақтарды ойсырата жеңіп, олардың қолбасшысы Қоңтәжіні тірідей қолға түсіреді. Қоңтәжіні ат үстінен бұғалықпен құлатқан адамның өзі Ботагөз еді. Осылайша ол ауылын жау шапқыншылығынан аман сақтап, қазақ қыздарының ерлігі мен батырлығының жарқын үлгісін көрсетті. Ботагөздің бұл ерлігі халық жадында сақталып, ел қорғаған батыр қыздың даңқын асқақтатты.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы= Қазмағамбетов Т.|бөлімі=|бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет ата туралы естеліктер |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=С.Т.Жанәділов |жыл=2017|томы= |беттері=205|барлық беті=|сериясы= |isbn= |тиражы=  }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Есмырзаұлы Ө. |бөлімі=|бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет батыр Көкіұлы |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=Жеті арыс |жыл=2017|томы= |беттері=401|барлық беті=|сериясы= |isbn= |тиражы=  }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}</text>
      <sha1>82h2gg30t6sljdvya6bvc5yu09obhql</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619687</id>
      <parentid>3619685</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T09:49:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Садықова Ақгүл</username>
        <id>181520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:Қазақ батырлары|Қазақ батырлары]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3619687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6536" sha1="baxo7jv9crlmbqmcr35gkjf8d6sguvc" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Ботагөз батыр''' (1719–1747) — қазақ тарихында есімі аңызға айналған қаһарман, Тама Есет Көкіұлының қызы және Ақкете [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]]дің келіні.

== Өмірбаяны ==
[[Қазақстан халқы|Қазақ халқы]]ның азаттығы мен ел бірлігі жолында күрескен даңқты тұлғалардың бірі – [[Есет Көкіұлы|Есет батыр]]. Оның өмірі мен ерлігі ғана емес, ұрпақтары мен айналасындағы [[Тарих|тарихи ]]оқиғалар да халық жадында сақталған. Есет батырдың қызы Ботагөз [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]]дің әулетіне келін болып түскен. Оның ұзатылу тойы ел арасында ерекше [[Сән|сән]]-салтанатымен есте қалған. Ботагөз әдептілігімен, кішіпейілдігімен танылып, барған жерінде үлкенге де, кішіге де сыйлы келін атанған. Әжібай би қайырымдылығымен белгілі болған. Ол жетім-жесірлерді қамқорлығына алып, түрлі ұлт өкілдерін бауырына басып тәрбиелеген. Соның арқасында оның ауылы татулық пен бірліктің үлгісіне айналған. Тарихи деректерде Есет батырдың Ақмаңдай, Қалдыбай сияқты ұлдарының болғаны айтылады. Ақмаңдайдың жау қолына түсіп, кейін тағдыры белгісіз болып кеткені жөнінде аңыздар сақталған. Батырдың ұрпақтары кейінгі кезеңдерде де ел ішінде өмір сүріп, атақты әулеттің жалғасы болған. Есет батырдың үзеңгілес серіктері қатарында [[Бөкенбай Қараұлы|Бөкенбай батыр]] мен [[Жәнібек хан|Жәнібек]] тархан ерекше аталады. Олар жоңғарлар мен қалмақтарға қарсы шайқастарда бірге қол бастап, ел қорғаған. Аңыздар мен жырларда үш батырдың достығы мен ерлігі кеңінен жырланған. Есет батырдың есімі халық жадында батыр, [[Қолбасшы|қолбасшы]], [[Би (тұлға)|би]], [[Тархан|тархан]] әрі ел [[Қорғаушы|қорғаушы]] [[Тұлға|тұлға]] ретінде сақталды. Оның өмір жолы, ұрпақтары мен өнегелі істері бүгінгі ұрпаққа отансүйгіштік пен елдік рухтың жарқын үлгісі болып табылады.

== Шайқасы ==
Ботагөз батыр – Есет батырдың өнегелі тәрбиесін көріп өскен, әкесінің ерлік рухын бойына сіңірген қайсар қыз. Ол батыр әкенің тәлімін алып, ел намысын жоғары қойған, [[Өжеттілік|өжеттігі]] мен батылдығымен танылған. Ботагөздің тұлғасы қазақ қыздарының ерлігі мен отансүйгіштігінің жарқын үлгісі болып саналады. 1742 жылдың көктемінде Есет батыр [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)|Әбілхайыр хан]]ның шақыруымен ел қорғау мәселесін талқылауға кеткен кезде, қалмақ шапқыншылары оның ауылына тұтқиылдан шабуыл жасап, жылқысын айдап әкетеді. Қуғынға шыққан Қарабас ақсақал бастаған жігіттер жау қолынан қаза табады. Осы қиын сәтте жиырма жастағы Ботагөз батыр елді қорғау үшін 150-ге жуық қарулы азаматты ұйымдастырып, қол бастап шығады. Ботагөз сарбаздарды екі топқа бөліп, жауды қоршау тактикасын қолданады. [[Қарабура|Қарабура]] ұранымен шабуылға шыққан қазақ жасақтары қалмақтарды ойсырата жеңіп, олардың қолбасшысы Қоңтәжіні тірідей қолға түсіреді. Қоңтәжіні ат үстінен бұғалықпен құлатқан адамның өзі Ботагөз еді. Осылайша ол ауылын жау шапқыншылығынан аман сақтап, қазақ қыздарының ерлігі мен батырлығының жарқын үлгісін көрсетті. Ботагөздің бұл ерлігі халық жадында сақталып, ел қорғаған батыр қыздың даңқын асқақтатты.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы= Қазмағамбетов Т.|бөлімі=|бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет ата туралы естеліктер |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=С.Т.Жанәділов |жыл=2017|томы= |беттері=205|барлық беті=|сериясы= |isbn= |тиражы=  }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Есмырзаұлы Ө. |бөлімі=|бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет батыр Көкіұлы |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=Жеті арыс |жыл=2017|томы= |беттері=401|барлық беті=|сериясы= |isbn= |тиражы=  }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақ батырлары]]</text>
      <sha1>baxo7jv9crlmbqmcr35gkjf8d6sguvc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619688</id>
      <parentid>3619687</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T09:52:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Садықова Ақгүл</username>
        <id>181520</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Санат:Кіші жүз|Кіші жүз]]» деген санатты қосты ([[УП:HOTCAT|HotCat]] құралының көмегімен)</comment>
      <origin>3619688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6567" sha1="dw0s5greu9au3bifmq6cldd0soo4dp9" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Ботагөз батыр''' (1719–1747) — қазақ тарихында есімі аңызға айналған қаһарман, Тама Есет Көкіұлының қызы және Ақкете [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]]дің келіні.

== Өмірбаяны ==
[[Қазақстан халқы|Қазақ халқы]]ның азаттығы мен ел бірлігі жолында күрескен даңқты тұлғалардың бірі – [[Есет Көкіұлы|Есет батыр]]. Оның өмірі мен ерлігі ғана емес, ұрпақтары мен айналасындағы [[Тарих|тарихи ]]оқиғалар да халық жадында сақталған. Есет батырдың қызы Ботагөз [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]]дің әулетіне келін болып түскен. Оның ұзатылу тойы ел арасында ерекше [[Сән|сән]]-салтанатымен есте қалған. Ботагөз әдептілігімен, кішіпейілдігімен танылып, барған жерінде үлкенге де, кішіге де сыйлы келін атанған. Әжібай би қайырымдылығымен белгілі болған. Ол жетім-жесірлерді қамқорлығына алып, түрлі ұлт өкілдерін бауырына басып тәрбиелеген. Соның арқасында оның ауылы татулық пен бірліктің үлгісіне айналған. Тарихи деректерде Есет батырдың Ақмаңдай, Қалдыбай сияқты ұлдарының болғаны айтылады. Ақмаңдайдың жау қолына түсіп, кейін тағдыры белгісіз болып кеткені жөнінде аңыздар сақталған. Батырдың ұрпақтары кейінгі кезеңдерде де ел ішінде өмір сүріп, атақты әулеттің жалғасы болған. Есет батырдың үзеңгілес серіктері қатарында [[Бөкенбай Қараұлы|Бөкенбай батыр]] мен [[Жәнібек хан|Жәнібек]] тархан ерекше аталады. Олар жоңғарлар мен қалмақтарға қарсы шайқастарда бірге қол бастап, ел қорғаған. Аңыздар мен жырларда үш батырдың достығы мен ерлігі кеңінен жырланған. Есет батырдың есімі халық жадында батыр, [[Қолбасшы|қолбасшы]], [[Би (тұлға)|би]], [[Тархан|тархан]] әрі ел [[Қорғаушы|қорғаушы]] [[Тұлға|тұлға]] ретінде сақталды. Оның өмір жолы, ұрпақтары мен өнегелі істері бүгінгі ұрпаққа отансүйгіштік пен елдік рухтың жарқын үлгісі болып табылады.

== Шайқасы ==
Ботагөз батыр – Есет батырдың өнегелі тәрбиесін көріп өскен, әкесінің ерлік рухын бойына сіңірген қайсар қыз. Ол батыр әкенің тәлімін алып, ел намысын жоғары қойған, [[Өжеттілік|өжеттігі]] мен батылдығымен танылған. Ботагөздің тұлғасы қазақ қыздарының ерлігі мен отансүйгіштігінің жарқын үлгісі болып саналады. 1742 жылдың көктемінде Есет батыр [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)|Әбілхайыр хан]]ның шақыруымен ел қорғау мәселесін талқылауға кеткен кезде, қалмақ шапқыншылары оның ауылына тұтқиылдан шабуыл жасап, жылқысын айдап әкетеді. Қуғынға шыққан Қарабас ақсақал бастаған жігіттер жау қолынан қаза табады. Осы қиын сәтте жиырма жастағы Ботагөз батыр елді қорғау үшін 150-ге жуық қарулы азаматты ұйымдастырып, қол бастап шығады. Ботагөз сарбаздарды екі топқа бөліп, жауды қоршау тактикасын қолданады. [[Қарабура|Қарабура]] ұранымен шабуылға шыққан қазақ жасақтары қалмақтарды ойсырата жеңіп, олардың қолбасшысы Қоңтәжіні тірідей қолға түсіреді. Қоңтәжіні ат үстінен бұғалықпен құлатқан адамның өзі Ботагөз еді. Осылайша ол ауылын жау шапқыншылығынан аман сақтап, қазақ қыздарының ерлігі мен батырлығының жарқын үлгісін көрсетті. Ботагөздің бұл ерлігі халық жадында сақталып, ел қорғаған батыр қыздың даңқын асқақтатты.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы= Қазмағамбетов Т.|бөлімі=|бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет ата туралы естеліктер |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=С.Т.Жанәділов |жыл=2017|томы= |беттері=205|барлық беті=|сериясы= |isbn= |тиражы=  }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Есмырзаұлы Ө. |бөлімі=|бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет батыр Көкіұлы |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=Жеті арыс |жыл=2017|томы= |беттері=401|барлық беті=|сериясы= |isbn= |тиражы=  }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Кіші жүз]]</text>
      <sha1>dw0s5greu9au3bifmq6cldd0soo4dp9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619692</id>
      <parentid>3619688</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T10:09:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>3619692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6560" sha1="fbxyoarcueohkwr05y8n3kvjhcgrhhz" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Ботагөз батыр''' (1719–1747) — қазақтың аңызға айналған [[қаһарман]] қызы, Тама [[Есет Көкіұлы]]ның қызы және Ақкете [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай бидің]] келіні.

== Өмірбаяны ==
[[Қазақстан халқы|Қазақ халқы]]ның азаттығы мен ел бірлігі жолында күрескен даңқты тұлғалардың бірі – [[Есет Көкіұлы|Есет батыр]]. Оның өмірі мен ерлігі ғана емес, ұрпақтары мен айналасындағы [[Тарих|тарихи ]]оқиғалар да халық жадында сақталған. Есет батырдың қызы Ботагөз [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]]дің әулетіне келін болып түскен. Оның ұзатылу тойы ел арасында ерекше [[Сән|сән]]-салтанатымен есте қалған. Ботагөз әдептілігімен, кішіпейілдігімен танылып, барған жерінде үлкенге де, кішіге де сыйлы келін атанған. Әжібай би қайырымдылығымен белгілі болған. Ол жетім-жесірлерді қамқорлығына алып, түрлі ұлт өкілдерін бауырына басып тәрбиелеген. Соның арқасында оның ауылы татулық пен бірліктің үлгісіне айналған. Тарихи деректерде Есет батырдың Ақмаңдай, Қалдыбай сияқты ұлдарының болғаны айтылады. Ақмаңдайдың жау қолына түсіп, кейін тағдыры белгісіз болып кеткені жөнінде аңыздар сақталған. Батырдың ұрпақтары кейінгі кезеңдерде де ел ішінде өмір сүріп, атақты әулеттің жалғасы болған. Есет батырдың үзеңгілес серіктері қатарында [[Бөкенбай Қараұлы|Бөкенбай батыр]] мен [[Жәнібек хан|Жәнібек]] тархан ерекше аталады. Олар жоңғарлар мен қалмақтарға қарсы шайқастарда бірге қол бастап, ел қорғаған. Аңыздар мен жырларда үш батырдың достығы мен ерлігі кеңінен жырланған. Есет батырдың есімі халық жадында батыр, [[Қолбасшы|қолбасшы]], [[Би (тұлға)|би]], [[Тархан|тархан]] әрі ел [[Қорғаушы|қорғаушы]] [[Тұлға|тұлға]] ретінде сақталды. Оның өмір жолы, ұрпақтары мен өнегелі істері бүгінгі ұрпаққа отансүйгіштік пен елдік рухтың жарқын үлгісі болып табылады.

== Шайқасы ==
Ботагөз батыр – Есет батырдың өнегелі тәрбиесін көріп өскен, әкесінің ерлік рухын бойына сіңірген қайсар қыз. Ол батыр әкенің тәлімін алып, ел намысын жоғары қойған, [[Өжеттілік|өжеттігі]] мен батылдығымен танылған. Ботагөздің тұлғасы қазақ қыздарының ерлігі мен отансүйгіштігінің жарқын үлгісі болып саналады. 1742 жылдың көктемінде Есет батыр [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)|Әбілхайыр хан]]ның шақыруымен ел қорғау мәселесін талқылауға кеткен кезде, қалмақ шапқыншылары оның ауылына тұтқиылдан шабуыл жасап, жылқысын айдап әкетеді. Қуғынға шыққан Қарабас ақсақал бастаған жігіттер жау қолынан қаза табады. Осы қиын сәтте жиырма жастағы Ботагөз батыр елді қорғау үшін 150-ге жуық қарулы азаматты ұйымдастырып, қол бастап шығады. Ботагөз сарбаздарды екі топқа бөліп, жауды қоршау тактикасын қолданады. [[Қарабура|Қарабура]] ұранымен шабуылға шыққан қазақ жасақтары қалмақтарды ойсырата жеңіп, олардың қолбасшысы Қоңтәжіні тірідей қолға түсіреді. Қоңтәжіні ат үстінен бұғалықпен құлатқан адамның өзі Ботагөз еді. Осылайша ол ауылын жау шапқыншылығынан аман сақтап, қазақ қыздарының ерлігі мен батырлығының жарқын үлгісін көрсетті. Ботагөздің бұл ерлігі халық жадында сақталып, ел қорғаған батыр қыздың даңқын асқақтатты.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы= Қазмағамбетов Т.|бөлімі=|бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет ата туралы естеліктер |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=С.Т.Жанәділов |жыл=2017|томы= |беттері=205|барлық беті=|сериясы= |isbn= |тиражы=  }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Есмырзаұлы Ө. |бөлімі=|бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет батыр Көкіұлы |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=Жеті арыс |жыл=2017|томы= |беттері=401|барлық беті=|сериясы= |isbn= |тиражы=  }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Кіші жүз]]</text>
      <sha1>fbxyoarcueohkwr05y8n3kvjhcgrhhz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619694</id>
      <parentid>3619692</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T10:14:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3619694</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4971" sha1="hqy5crexrlv1192ymt4l84lno3256d7" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Ботагөз батыр''' (1719–1747) — қазақтың аңызға айналған [[қаһарман]] қызы, Тама [[Есет Көкіұлы]]ның қызы және Ақкете [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай бидің]] келіні.

== Отбасы ==
Ботагөз — Тама [[Есет Көкіұлы]]ның қызы және Ақкете Әжібай бидің келіні. Деректер бойынша Ботагөз Әжібай бидің әулетіне ұзатылып, ел ішінде көркімен, әдептілігімен және кішіпейілдігімен танылған. Ол барған жерінде үлкенге де, кішіге де сыйлы келін атанып, Әжібай би әулетінің беделді мүшелерінің бірі болған. [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]] қайырымдылығымен және ел ішіндегі бірлікті нығайтуға қосқан үлесімен белгілі тұлға болған. Оның шаңырағында түрлі рулар мен ұлт өкілдері тату-тәтті өмір сүріп, ауыл ел арасында ынтымақтың үлгісі ретінде танылған. Ботагөз туралы мәліметтер негізінен Есет батыр мен Әжібай би әулетіне қатысты тарихи деректер мен ауызша шежірелерде сақталған.

== Шайқасы ==
Ботагөз батыр – Есет батырдың өнегелі тәрбиесін көріп өскен, әкесінің ерлік рухын бойына сіңірген қайсар қыз. Ол батыр әкенің тәлімін алып, ел намысын жоғары қойған, [[Өжеттілік|өжеттігі]] мен батылдығымен танылған. Ботагөздің тұлғасы қазақ қыздарының ерлігі мен отансүйгіштігінің жарқын үлгісі болып саналады. 1742 жылдың көктемінде Есет батыр [[Әбілқайыр хан (Кіші жүз)|Әбілхайыр хан]]ның шақыруымен ел қорғау мәселесін талқылауға кеткен кезде, қалмақ шапқыншылары оның ауылына тұтқиылдан шабуыл жасап, жылқысын айдап әкетеді. Қуғынға шыққан Қарабас ақсақал бастаған жігіттер жау қолынан қаза табады. Осы қиын сәтте жиырма жастағы Ботагөз батыр елді қорғау үшін 150-ге жуық қарулы азаматты ұйымдастырып, қол бастап шығады. Ботагөз сарбаздарды екі топқа бөліп, жауды қоршау тактикасын қолданады. [[Қарабура|Қарабура]] ұранымен шабуылға шыққан қазақ жасақтары қалмақтарды ойсырата жеңіп, олардың қолбасшысы Қоңтәжіні тірідей қолға түсіреді. Қоңтәжіні ат үстінен бұғалықпен құлатқан адамның өзі Ботагөз еді. Осылайша ол ауылын жау шапқыншылығынан аман сақтап, қазақ қыздарының ерлігі мен батырлығының жарқын үлгісін көрсетті. Ботагөздің бұл ерлігі халық жадында сақталып, ел қорғаған батыр қыздың даңқын асқақтатты.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы= Қазмағамбетов Т.|бөлімі=|бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет ата туралы естеліктер |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=С.Т.Жанәділов |жыл=2017|томы= |беттері=205|барлық беті=|сериясы= |isbn= |тиражы=  }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Есмырзаұлы Ө. |бөлімі=|бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет батыр Көкіұлы |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=Жеті арыс |жыл=2017|томы= |беттері=401|барлық беті=|сериясы= |isbn= |тиражы=  }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Кіші жүз]]</text>
      <sha1>hqy5crexrlv1192ymt4l84lno3256d7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619695</id>
      <parentid>3619694</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T10:17:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ерлігі */</comment>
      <origin>3619695</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4258" sha1="38ihshttz2vrluz9ci84f22fzih9pay" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Ботагөз батыр''' (1719–1747) — қазақтың аңызға айналған [[қаһарман]] қызы, Тама [[Есет Көкіұлы]]ның қызы және Ақкете [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай бидің]] келіні.

== Отбасы ==
Ботагөз — Тама [[Есет Көкіұлы]]ның қызы және Ақкете Әжібай бидің келіні. Деректер бойынша Ботагөз Әжібай бидің әулетіне ұзатылып, ел ішінде көркімен, әдептілігімен және кішіпейілдігімен танылған. Ол барған жерінде үлкенге де, кішіге де сыйлы келін атанып, Әжібай би әулетінің беделді мүшелерінің бірі болған. [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]] қайырымдылығымен және ел ішіндегі бірлікті нығайтуға қосқан үлесімен белгілі тұлға болған. Оның шаңырағында түрлі рулар мен ұлт өкілдері тату-тәтті өмір сүріп, ауыл ел арасында ынтымақтың үлгісі ретінде танылған. Ботагөз туралы мәліметтер негізінен Есет батыр мен Әжібай би әулетіне қатысты тарихи деректер мен ауызша шежірелерде сақталған.

== Ерлігі ==
Ботагөз батыр — Тама Есет Көкіұлының қызы. Тарихи [[аңыз]]дар мен [[шежіре]]лерде оның батылдығы мен ел қорғаудағы ерлігі туралы айтылады. 1742 жылдың көктемінде Есет батыр Әбілқайыр ханның шақыруымен ел ісімен кеткен кезде, қалмақ жасақтары оның ауылына шабуыл жасап, жылқысын айдап әкетеді. Қуғынға шыққан Қарабас ақсақал бастаған топ қаза тапқаннан кейін, Ботагөз шамамен 150 қарулы азаматты ұйымдастырып, жауға қарсы жорыққа шығады. Аңыз бойынша, Ботагөз жасақты екі топқа бөліп, қоршау тәсілін қолданған. [[Қарабура]] ұранымен шабуылға шыққан қазақ жасақтары қалмақтарды жеңіп, олардың қолбасшысы Қоңтәжіні тұтқынға түсірген. Ел аузындағы деректерде Қоңтәжіні бұғалықпен ат үстінен құлатқан Ботагөздің өзі болғаны айтылады. Бұл оқиға Ботагөз батырдың ерлігі туралы халық жадында сақталған аңыздардың бірі болып табылады.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Қазмағамбетов Т.|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет ата туралы естеліктер |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=С.Т. Жанәділов |жыл=2017 |томы= |беттері=205 |барлық беті= |сериясы= |isbn= |тиражы= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Есмырзаұлы Ө. |бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет батыр Көкіұлы |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны= |баспасы=Жеті арыс |жыл=2017 |томы= |беттері=401 |барлық беті= |сериясы= |isbn= |тиражы= }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Кіші жүз]]</text>
      <sha1>38ihshttz2vrluz9ci84f22fzih9pay</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619696</id>
      <parentid>3619695</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T10:18:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3619696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4262" sha1="s7b8kwmxmee7ql5v3iw7j8dx7d7o6ys" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
'''Ботагөз батыр''' (1719–1747) — қазақтың аңызға айналған [[қаһарман]] қызы, Тама [[Есет Көкіұлы]]ның қызы және Ақкете [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай бидің]] келіні.

== Отбасы ==
Ботагөз — Тама [[Есет Көкіұлы]]ның қызы және Ақкете Әжібай бидің келіні. Деректер бойынша Ботагөз Әжібай бидің әулетіне ұзатылып, ел ішінде көркімен, әдептілігімен және кішіпейілдігімен танылған. Ол барған жерінде үлкенге де, кішіге де сыйлы келін атанып, Әжібай би әулетінің беделді мүшелерінің бірі болған. [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]] қайырымдылығымен және ел ішіндегі бірлікті нығайтуға қосқан үлесімен белгілі тұлға болған. Оның шаңырағында түрлі рулар мен ұлт өкілдері тату-тәтті өмір сүріп, ауыл ел арасында ынтымақтың үлгісі ретінде танылған. Ботагөз туралы мәліметтер негізінен Есет батыр мен Әжібай би әулетіне қатысты тарихи деректер мен ауызша шежірелерде сақталған.

== Ерлігі ==
Ботагөз батыр — Тама Есет Көкіұлының қызы. Тарихи [[аңыз]]дар мен [[шежіре]]лерде оның батылдығы мен ел қорғаудағы ерлігі туралы айтылады. 1742 жылдың көктемінде Есет батыр [[Әбілқайыр хан]]ның шақыруымен ел ісімен кеткен кезде, қалмақ жасақтары оның ауылына шабуыл жасап, жылқысын айдап әкетеді. Қуғынға шыққан Қарабас ақсақал бастаған топ қаза тапқаннан кейін, Ботагөз шамамен 150 қарулы азаматты ұйымдастырып, жауға қарсы жорыққа шығады. Аңыз бойынша, Ботагөз жасақты екі топқа бөліп, қоршау тәсілін қолданған. [[Қарабура]] ұранымен шабуылға шыққан қазақ жасақтары қалмақтарды жеңіп, олардың қолбасшысы Қоңтәжіні тұтқынға түсірген. Ел аузындағы деректерде Қоңтәжіні бұғалықпен ат үстінен құлатқан Ботагөздің өзі болғаны айтылады. Бұл оқиға Ботагөз батырдың ерлігі туралы халық жадында сақталған аңыздардың бірі болып табылады.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Қазмағамбетов Т.|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет ата туралы естеліктер |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=С.Т. Жанәділов |жыл=2017 |томы= |беттері=205 |барлық беті= |сериясы= |isbn= |тиражы= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Есмырзаұлы Ө. |бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет батыр Көкіұлы |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны= |баспасы=Жеті арыс |жыл=2017 |томы= |беттері=401 |барлық беті= |сериясы= |isbn= |тиражы= }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Кіші жүз]]</text>
      <sha1>s7b8kwmxmee7ql5v3iw7j8dx7d7o6ys</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619697</id>
      <parentid>3619696</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T10:20:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <origin>3619697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5673" sha1="6zpbznlw2m94kl3idujtvpf1rj0328r" xml:space="preserve">{{Тексерілмеген мақала|date=маусым 2026}} &lt;!-- БҰЛ МӘТІНДІ ӨШІРМЕҢІЗ! БҰЛ ҚАТАРДАН КЕЙІН ЖАЗЫҢЫЗ!  --&gt;
{{Тұлға
 |Есімі                 = Ботагөз батыр Есетқызы
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = 
 |ені                   = 
 |Сурет атауы           = 
 |Туған кездегі есімі   = 
 |Толық есімі           = 
 |Туған күні            = 1719
 |Туған жері            = 
 |Қайтыс болған күні    = 1747
 |Қайтыс болған жері    = 
 |Азаматтығы            = 
 |Ұлты                  = [[қазақтар|қазақ]]
 |Мансабы               = [[батыр]]
 |Белсенді жылдары      = 
 |Білімі                = 
 |Мамандығы             = 
 |Не үшін белгілі       = 
 |Партиясы              = 
 |Әкесі                 = [[Есет Көкіұлы]]
 |Анасы                 = 
 |Жұбайы                = 
 |Серігі                = &lt;!-- Жұп үйленбеген, бірақ бірге болғанда --&gt;
 |Балалары              = 
 |Отбасы                = &lt;!-- Әулеті, не отбасы жайлы мақала болса, оған осы жерде сілтеме жасаңыз --&gt;
 |Марапаттары           = 
 |Қолтаңбасы            = 
 |Сайты                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Ботагөз батыр''' (1719–1747) — қазақтың аңызға айналған [[қаһарман]] қызы, Тама [[Есет Көкіұлы]]ның қызы және Ақкете [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай бидің]] келіні.

== Отбасы ==
Ботагөз — Тама [[Есет Көкіұлы]]ның қызы және Ақкете Әжібай бидің келіні. Деректер бойынша Ботагөз Әжібай бидің әулетіне ұзатылып, ел ішінде көркімен, әдептілігімен және кішіпейілдігімен танылған. Ол барған жерінде үлкенге де, кішіге де сыйлы келін атанып, Әжібай би әулетінің беделді мүшелерінің бірі болған. [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]] қайырымдылығымен және ел ішіндегі бірлікті нығайтуға қосқан үлесімен белгілі тұлға болған. Оның шаңырағында түрлі рулар мен ұлт өкілдері тату-тәтті өмір сүріп, ауыл ел арасында ынтымақтың үлгісі ретінде танылған. Ботагөз туралы мәліметтер негізінен Есет батыр мен Әжібай би әулетіне қатысты тарихи деректер мен ауызша шежірелерде сақталған.

== Ерлігі ==
Ботагөз батыр — Тама Есет Көкіұлының қызы. Тарихи [[аңыз]]дар мен [[шежіре]]лерде оның батылдығы мен ел қорғаудағы ерлігі туралы айтылады. 1742 жылдың көктемінде Есет батыр [[Әбілқайыр хан]]ның шақыруымен ел ісімен кеткен кезде, қалмақ жасақтары оның ауылына шабуыл жасап, жылқысын айдап әкетеді. Қуғынға шыққан Қарабас ақсақал бастаған топ қаза тапқаннан кейін, Ботагөз шамамен 150 қарулы азаматты ұйымдастырып, жауға қарсы жорыққа шығады. Аңыз бойынша, Ботагөз жасақты екі топқа бөліп, қоршау тәсілін қолданған. [[Қарабура]] ұранымен шабуылға шыққан қазақ жасақтары қалмақтарды жеңіп, олардың қолбасшысы Қоңтәжіні тұтқынға түсірген. Ел аузындағы деректерде Қоңтәжіні бұғалықпен ат үстінен құлатқан Ботагөздің өзі болғаны айтылады. Бұл оқиға Ботагөз батырдың ерлігі туралы халық жадында сақталған аңыздардың бірі болып табылады.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Қазмағамбетов Т.|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет ата туралы естеліктер |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=С.Т. Жанәділов |жыл=2017 |томы= |беттері=205 |барлық беті= |сериясы= |isbn= |тиражы= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Есмырзаұлы Ө. |бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет батыр Көкіұлы |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны= |баспасы=Жеті арыс |жыл=2017 |томы= |беттері=401 |барлық беті= |сериясы= |isbn= |тиражы= }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Кіші жүз]]</text>
      <sha1>6zpbznlw2m94kl3idujtvpf1rj0328r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619698</id>
      <parentid>3619697</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T10:21:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>1nter pares</username>
        <id>146705</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ Дайын.</comment>
      <origin>3619698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5503" sha1="nq1kv21rhfsheguu5m5cq7579uctvcw" xml:space="preserve">{{Тұлға
 |Есімі                 = Ботагөз батыр Есетқызы
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = 
 |ені                   = 
 |Сурет атауы           = 
 |Туған кездегі есімі   = 
 |Толық есімі           = 
 |Туған күні            = 1719
 |Туған жері            = 
 |Қайтыс болған күні    = 1747
 |Қайтыс болған жері    = 
 |Азаматтығы            = 
 |Ұлты                  = [[қазақтар|қазақ]]
 |Мансабы               = [[батыр]]
 |Белсенді жылдары      = 
 |Білімі                = 
 |Мамандығы             = 
 |Не үшін белгілі       = 
 |Партиясы              = 
 |Әкесі                 = [[Есет Көкіұлы]]
 |Анасы                 = 
 |Жұбайы                = 
 |Серігі                = &lt;!-- Жұп үйленбеген, бірақ бірге болғанда --&gt;
 |Балалары              = 
 |Отбасы                = &lt;!-- Әулеті, не отбасы жайлы мақала болса, оған осы жерде сілтеме жасаңыз --&gt;
 |Марапаттары           = 
 |Қолтаңбасы            = 
 |Сайты                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Ботагөз батыр''' (1719–1747) — қазақтың аңызға айналған [[қаһарман]] қызы, Тама [[Есет Көкіұлы]]ның қызы және Ақкете [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай бидің]] келіні.

== Отбасы ==
Ботагөз — Тама [[Есет Көкіұлы]]ның қызы және Ақкете Әжібай бидің келіні. Деректер бойынша Ботагөз Әжібай бидің әулетіне ұзатылып, ел ішінде көркімен, әдептілігімен және кішіпейілдігімен танылған. Ол барған жерінде үлкенге де, кішіге де сыйлы келін атанып, Әжібай би әулетінің беделді мүшелерінің бірі болған. [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]] қайырымдылығымен және ел ішіндегі бірлікті нығайтуға қосқан үлесімен белгілі тұлға болған. Оның шаңырағында түрлі рулар мен ұлт өкілдері тату-тәтті өмір сүріп, ауыл ел арасында ынтымақтың үлгісі ретінде танылған. Ботагөз туралы мәліметтер негізінен Есет батыр мен Әжібай би әулетіне қатысты тарихи деректер мен ауызша шежірелерде сақталған.

== Ерлігі ==
Ботагөз батыр — Тама Есет Көкіұлының қызы. Тарихи [[аңыз]]дар мен [[шежіре]]лерде оның батылдығы мен ел қорғаудағы ерлігі туралы айтылады. 1742 жылдың көктемінде Есет батыр [[Әбілқайыр хан]]ның шақыруымен ел ісімен кеткен кезде, қалмақ жасақтары оның ауылына шабуыл жасап, жылқысын айдап әкетеді. Қуғынға шыққан Қарабас ақсақал бастаған топ қаза тапқаннан кейін, Ботагөз шамамен 150 қарулы азаматты ұйымдастырып, жауға қарсы жорыққа шығады. Аңыз бойынша, Ботагөз жасақты екі топқа бөліп, қоршау тәсілін қолданған. [[Қарабура]] ұранымен шабуылға шыққан қазақ жасақтары қалмақтарды жеңіп, олардың қолбасшысы Қоңтәжіні тұтқынға түсірген. Ел аузындағы деректерде Қоңтәжіні бұғалықпен ат үстінен құлатқан Ботагөздің өзі болғаны айтылады. Бұл оқиға Ботагөз батырдың ерлігі туралы халық жадында сақталған аңыздардың бірі болып табылады.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Қазмағамбетов Т.|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет ата туралы естеліктер |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=С.Т. Жанәділов |жыл=2017 |томы= |беттері=205 |барлық беті= |сериясы= |isbn= |тиражы= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Есмырзаұлы Ө. |бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет батыр Көкіұлы |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны= |баспасы=Жеті арыс |жыл=2017 |томы= |беттері=401 |барлық беті= |сериясы= |isbn= |тиражы= }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Кіші жүз]]</text>
      <sha1>nq1kv21rhfsheguu5m5cq7579uctvcw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619700</id>
      <parentid>3619698</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T10:29:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Садықова Ақгүл</username>
        <id>181520</id>
      </contributor>
      <origin>3619700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5581" sha1="ly14ylyy6d582lnd2vip2iaolh4eqf3" xml:space="preserve">{{Тұлға
 |Есімі                 = Ботагөз батыр Есетқызы
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = Сурет:IMG-20260616-WA0046.jpg
 |ені                   = 
 |Сурет атауы           = Ботагөз батырдың зираты
 |Туған кездегі есімі   = 
 |Толық есімі           = 
 |Туған күні            = 1719
 |Туған жері            = 
 |Қайтыс болған күні    = 1747
 |Қайтыс болған жері    = 
 |Азаматтығы            = 
 |Ұлты                  = [[қазақтар|қазақ]]
 |Мансабы               = [[батыр]]
 |Белсенді жылдары      = 
 |Білімі                = 
 |Мамандығы             = 
 |Не үшін белгілі       = 
 |Партиясы              = 
 |Әкесі                 = [[Есет Көкіұлы]]
 |Анасы                 = 
 |Жұбайы                = 
 |Серігі                = &lt;!-- Жұп үйленбеген, бірақ бірге болғанда --&gt;
 |Балалары              = 
 |Отбасы                = &lt;!-- Әулеті, не отбасы жайлы мақала болса, оған осы жерде сілтеме жасаңыз --&gt;
 |Марапаттары           = 
 |Қолтаңбасы            = 
 |Сайты                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Ботагөз батыр''' (1719–1747) — қазақтың аңызға айналған [[қаһарман]] қызы, Тама [[Есет Көкіұлы]]ның қызы және Ақкете [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай бидің]] келіні.

== Отбасы ==
Ботагөз — Тама [[Есет Көкіұлы]]ның қызы және Ақкете Әжібай бидің келіні. Деректер бойынша Ботагөз Әжібай бидің әулетіне ұзатылып, ел ішінде көркімен, әдептілігімен және кішіпейілдігімен танылған. Ол барған жерінде үлкенге де, кішіге де сыйлы келін атанып, Әжібай би әулетінің беделді мүшелерінің бірі болған. [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]] қайырымдылығымен және ел ішіндегі бірлікті нығайтуға қосқан үлесімен белгілі тұлға болған. Оның шаңырағында түрлі рулар мен ұлт өкілдері тату-тәтті өмір сүріп, ауыл ел арасында ынтымақтың үлгісі ретінде танылған. Ботагөз туралы мәліметтер негізінен Есет батыр мен Әжібай би әулетіне қатысты тарихи деректер мен ауызша шежірелерде сақталған.

== Ерлігі ==
Ботагөз батыр — Тама Есет Көкіұлының қызы. Тарихи [[аңыз]]дар мен [[шежіре]]лерде оның батылдығы мен ел қорғаудағы ерлігі туралы айтылады. 1742 жылдың көктемінде Есет батыр [[Әбілқайыр хан]]ның шақыруымен ел ісімен кеткен кезде, қалмақ жасақтары оның ауылына шабуыл жасап, жылқысын айдап әкетеді. Қуғынға шыққан Қарабас ақсақал бастаған топ қаза тапқаннан кейін, Ботагөз шамамен 150 қарулы азаматты ұйымдастырып, жауға қарсы жорыққа шығады. Аңыз бойынша, Ботагөз жасақты екі топқа бөліп, қоршау тәсілін қолданған. [[Қарабура]] ұранымен шабуылға шыққан қазақ жасақтары қалмақтарды жеңіп, олардың қолбасшысы Қоңтәжіні тұтқынға түсірген. Ел аузындағы деректерде Қоңтәжіні бұғалықпен ат үстінен құлатқан Ботагөздің өзі болғаны айтылады. Бұл оқиға Ботагөз батырдың ерлігі туралы халық жадында сақталған аңыздардың бірі болып табылады.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Қазмағамбетов Т.|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет ата туралы естеліктер |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=С.Т. Жанәділов |жыл=2017 |томы= |беттері=205 |барлық беті= |сериясы= |isbn= |тиражы= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Есмырзаұлы Ө. |бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет батыр Көкіұлы |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны= |баспасы=Жеті арыс |жыл=2017 |томы= |беттері=401 |барлық беті= |сериясы= |isbn= |тиражы= }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Кіші жүз]]</text>
      <sha1>ly14ylyy6d582lnd2vip2iaolh4eqf3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619701</id>
      <parentid>3619700</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T10:29:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Садықова Ақгүл</username>
        <id>181520</id>
      </contributor>
      <origin>3619701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5570" sha1="bxwgrc4ltyz2iogno3v2yaz18kzvip3" xml:space="preserve">{{Тұлға
 |Есімі                 = Ботагөз батыр Есетқызы
 |Шынайы есімі          = 
 |Сурет                 = IMG-20260616-WA0046.jpg
 |ені                   = 
 |Сурет атауы           = Ботагөз батырдың зираты
 |Туған кездегі есімі   = 
 |Толық есімі           = 
 |Туған күні            = 1719
 |Туған жері            = 
 |Қайтыс болған күні    = 1747
 |Қайтыс болған жері    = 
 |Азаматтығы            = 
 |Ұлты                  = [[қазақтар|қазақ]]
 |Мансабы               = [[батыр]]
 |Белсенді жылдары      = 
 |Білімі                = 
 |Мамандығы             = 
 |Не үшін белгілі       = 
 |Партиясы              = 
 |Әкесі                 = [[Есет Көкіұлы]]
 |Анасы                 = 
 |Жұбайы                = 
 |Серігі                = &lt;!-- Жұп үйленбеген, бірақ бірге болғанда --&gt;
 |Балалары              = 
 |Отбасы                = &lt;!-- Әулеті, не отбасы жайлы мақала болса, оған осы жерде сілтеме жасаңыз --&gt;
 |Марапаттары           = 
 |Қолтаңбасы            = 
 |Сайты                 = 
 |Басқалары             = 
 |Commons               = 
}}
'''Ботагөз батыр''' (1719–1747) — қазақтың аңызға айналған [[қаһарман]] қызы, Тама [[Есет Көкіұлы]]ның қызы және Ақкете [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай бидің]] келіні.

== Отбасы ==
Ботагөз — Тама [[Есет Көкіұлы]]ның қызы және Ақкете Әжібай бидің келіні. Деректер бойынша Ботагөз Әжібай бидің әулетіне ұзатылып, ел ішінде көркімен, әдептілігімен және кішіпейілдігімен танылған. Ол барған жерінде үлкенге де, кішіге де сыйлы келін атанып, Әжібай би әулетінің беделді мүшелерінің бірі болған. [[Әжібай Болпышұлы|Әжібай би]] қайырымдылығымен және ел ішіндегі бірлікті нығайтуға қосқан үлесімен белгілі тұлға болған. Оның шаңырағында түрлі рулар мен ұлт өкілдері тату-тәтті өмір сүріп, ауыл ел арасында ынтымақтың үлгісі ретінде танылған. Ботагөз туралы мәліметтер негізінен Есет батыр мен Әжібай би әулетіне қатысты тарихи деректер мен ауызша шежірелерде сақталған.

== Ерлігі ==
Ботагөз батыр — Тама Есет Көкіұлының қызы. Тарихи [[аңыз]]дар мен [[шежіре]]лерде оның батылдығы мен ел қорғаудағы ерлігі туралы айтылады. 1742 жылдың көктемінде Есет батыр [[Әбілқайыр хан]]ның шақыруымен ел ісімен кеткен кезде, қалмақ жасақтары оның ауылына шабуыл жасап, жылқысын айдап әкетеді. Қуғынға шыққан Қарабас ақсақал бастаған топ қаза тапқаннан кейін, Ботагөз шамамен 150 қарулы азаматты ұйымдастырып, жауға қарсы жорыққа шығады. Аңыз бойынша, Ботагөз жасақты екі топқа бөліп, қоршау тәсілін қолданған. [[Қарабура]] ұранымен шабуылға шыққан қазақ жасақтары қалмақтарды жеңіп, олардың қолбасшысы Қоңтәжіні тұтқынға түсірген. Ел аузындағы деректерде Қоңтәжіні бұғалықпен ат үстінен құлатқан Ботагөздің өзі болғаны айтылады. Бұл оқиға Ботагөз батырдың ерлігі туралы халық жадында сақталған аңыздардың бірі болып табылады.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Қазмағамбетов Т.|бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет ата туралы естеліктер |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны=|баспасы=С.Т. Жанәділов |жыл=2017 |томы= |беттері=205 |барлық беті= |сериясы= |isbn= |тиражы= }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кітап|авторы=Есмырзаұлы Ө. |бөлімі= |бөлім сілтемесі= |тақырыбы=Есет батыр Көкіұлы |шынайы атауы= |сілтеме= |уикитека= |жауапты= |басылым=Ақтөбе |орны= |баспасы=Жеті арыс |жыл=2017 |томы= |беттері=401 |барлық беті= |сериясы= |isbn= |тиражы= }}&lt;/ref&gt;

== Дереккөздер ==
{{Дереккөздер}}

[[Санат:Қазақ батырлары]]
[[Санат:Кіші жүз]]</text>
      <sha1>bxwgrc4ltyz2iogno3v2yaz18kzvip3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сурет:IMG-20260616-WA0046.jpg</title>
    <ns>6</ns>
    <id>782711</id>
    <revision>
      <id>3619699</id>
      <timestamp>2026-06-19T10:27:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Садықова Ақгүл</username>
        <id>181520</id>
      </contributor>
      <comment>{{Еркін сурет
| сипаттамасы     = Ақтөбе облысы Ойыл ауданы Саралжын ауылдық округі Саралжын ауылында орналасқан
| қайнары         = Тарихи нысан
| жасалған уақыты = 2026 жылғы 16 маусым
| авторы          = өзім түсірдім
}}</comment>
      <origin>3619699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="437" sha1="odgyla4iiyd3z4pgkhm8fw2sisbqdnl" xml:space="preserve">== Түйін ==
{{Еркін сурет
| сипаттамасы     = Ақтөбе облысы Ойыл ауданы Саралжын ауылдық округі Саралжын ауылында орналасқан
| қайнары         = Тарихи нысан
| жасалған уақыты = 2026 жылғы 16 маусым
| авторы          = өзім түсірдім
}}
== Лицензиялау ==
{{self|CC-Zero}}</text>
      <sha1>odgyla4iiyd3z4pgkhm8fw2sisbqdnl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дурлешты</title>
    <ns>0</ns>
    <id>782712</id>
    <revision>
      <id>3619707</id>
      <timestamp>2026-06-19T11:50:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>Жаңа бетте: '''Дурлешты''' ({{lang-ro|Durleşti}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Кишинев муниципиясы]]ныі Буюкани секторының құрамына кіреді.  == Дереккөздер == {{дереккөздер}}  [[Санат:Молдова қалалары]]</comment>
      <origin>3619707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="307" sha1="bi98f8hcp8vcsugn598y71aej5gcnx9" xml:space="preserve">'''Дурлешты''' ({{lang-ro|Durleşti}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Кишинев муниципиясы]]ныі Буюкани секторының құрамына кіреді.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>bi98f8hcp8vcsugn598y71aej5gcnx9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619708</id>
      <parentid>3619707</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T11:51:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>үлгі</comment>
      <origin>3619708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="326" sha1="5g12zloxo66be6ed5ll5toh1tbudoi3" xml:space="preserve">'''Дурлешты''' ({{lang-ro|Durleşti}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Кишинев муниципиясы]]ныі Буюкани секторының құрамына кіреді.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>5g12zloxo66be6ed5ll5toh1tbudoi3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619710</id>
      <parentid>3619708</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T11:55:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>толықтыру</comment>
      <origin>3619710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="417" sha1="les2mglmyyrh934iu0y64wlf80liszb" xml:space="preserve">'''Дурлешты''' ({{lang-ro|Durleşti}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Кишинев муниципиясы]]ныі Буюкани секторының құрамына кіреді.
Дурлешты халқының саны 2026 жылы 17 900 адамды құрады.

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>les2mglmyyrh934iu0y64wlf80liszb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>3619711</id>
      <parentid>3619710</parentid>
      <timestamp>2026-06-19T11:56:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Мағыпар</username>
        <id>100137</id>
      </contributor>
      <comment>дереккөз</comment>
      <origin>3619711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="625" sha1="gpplu4ow1pk0rrp564gq2uyjqiloxgr" xml:space="preserve">'''Дурлешты''' ({{lang-ro|Durleşti}}) — [[Молдова]]дағы қала, [[Кишинев муниципиясы]]ныі Буюкани секторының құрамына кіреді.
Дурлешты халқының саны 2026 жылы 17 900 адамды құрады.&lt;ref&gt;{{citeweb|url=https://ru.aznations.com/population/md/cities/durlesti?ysclid=mqksiodtpn819513444|title=Население Дурлешт|author=|date=|work=|publisher=|accessdate=2026-06-19|lang=}}&lt;/ref&gt; 

== Дереккөздер ==
{{дереккөздер}}

{{Молдова}}
[[Санат:Молдова қалалары]]</text>
      <sha1>gpplu4ow1pk0rrp564gq2uyjqiloxgr</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>