វិគីភីឌា
kmwiki
https://km.wikipedia.org/wiki/%E1%9E%91%E1%9F%86%E1%9E%96%E1%9F%90%E1%9E%9A%E1%9E%8A%E1%9E%BE%E1%9E%98
MediaWiki 1.47.0-wmf.5
first-letter
មេឌា
ពិសេស
ការពិភាក្សា
អ្នកប្រើប្រាស់
ការពិភាក្សារបស់អ្នកប្រើប្រាស់
វិគីភីឌា
ការពិភាក្សាអំពីវិគីភីឌា
ឯកសារ
ការពិភាក្សាអំពីឯកសារ
មេឌាវិគី
ការពិភាក្សាអំពីមេឌាវិគី
ទំព័រគំរូ
ការពិភាក្សាអំពីទំព័រគំរូ
ជំនួយ
ការពិភាក្សាអំពីជំនួយ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម
ការពិភាក្សាអំពីចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ
0
24415
336374
332130
2026-06-08T10:11:35Z
~2026-33878-09
51420
/* វត្តអារាម */
336374
wikitext
text/x-wiki
{{Refimprove|date=ខែធ្នូ ២០០៩}}
{{Infobox settlement
| official_name = ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ<br />
| native_name =
| native_name_lang=
| settlement_type = [[ខណ្ឌ]]
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption =
| image_map = ខណ្ឌនៃភ្នំពេញ.jpg
| map_caption = ខណ្ឌមានពណ៌បៃតង
| pushpin_map =
| pushpin_map_caption =
| subdivision_type = [[ប្រទេស]]
| subdivision_name = {{flag|កម្ពុជា}}
| subdivision_type1 = [[បំណែងចែករដ្ឋបាលនៃកម្ពុជា|រាជធានី]]
| subdivision_name1 = [[ភ្នំពេញ]]
| subdivision_type2 = ចែកជា
| subdivision_name2 = ១៣សង្កាត់
| subdivision_type3 =
| subdivision_name3 =
| established_title =
| established_date =
| population_total = 183,826
| population_as_of = ២០១៣
| population_density_km2 = 798
| area_total_km2 = {{formatnum:230.38|R}}
| leader_title = ឯកឧត្តម
| leader_name = សាក់ ច័ន្ទកន
| blank_name_sec1 = [[លេខកូដប្រៃសណីយ៍]]
| blank_info_sec1 = ២០១២
| blank_name_sec2 = [[Geocode]]
| blank_info_sec2 =
| timezone = កម្ពុជា
| utc_offset = +៧
| latd=
| longd=
| coordinates_type = region:TH_type:adm2nd
| coordinates_display = inline,title
| website =
| footnotes = ទូរ: (៨៥៥)១២ ៧០៩ ៧៧៧
}}
'''ពោធិ៍សែនជ័យ''' ជាខណ្ឌមួយដែលបង្កើតថ្មី យោងតាមអនុក្រឹត្យលេខ៨០ អ.ន.ក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី១៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១១<ref>http://www.cen.com.kh/local/13518083{{Dead link|date=តុលា 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ។ ខណ្ឌថ្មីនេះ បំបែកចេញពីខណ្ឌដង្កោ ដោយកាត់ចេញ ១៣សង្កាត់ ទៅខណ្ឌថ្មីនេះ គឺសង្កាត់ចោមចៅ សង្កាត់កាកាប សង្កាត់គោករកា សង្កាត់សំរោងក្រោម សង្កាត់ពន្សាំង សង្កាត់ត្រពាំងក្រសាំង សង្កាត់ស្នោរ សង្កាត់ឪឡោក សង្កាត់កំបូល សង្កាត់កន្ទោក សង្កាត់បឹងធំ និងសង្កាត់ភ្លើងឆេះរទេះ ។ ទីតាំងសាលាខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ ត្រូវបានប្តូរមកពីសាលាខណ្ឌដង្កោចាស់ ស្ថិតនៅក្នុងសង្កាត់កាកាប ។
==និរុត្តិសាស្ត្រ==
ទំនងយកឈ្មោះតាម [[ពោធិ៍ចិនតុង]] ដោយគេកាត់ឈ្មោះ ចិនតុងចេញ ហើយនៅសល់ពោធិ៍ បន្ទាប់មកផ្សំនឹងសែនជ័យ ដូច្នេះ។
==រដ្ឋបាល==
*[[សង្កាត់កាកាបទី១]]
*[[សង្កាត់កាកាបទី២]]
*[[សង្កាត់ចោមចៅទី២]]
*[[សង្កាត់ចោមចៅទី១]]
*[[សង្កាត់ចោមចៅទី២]]
*[[សង្កាត់ចោមចៅទី៣]]
*[[សង្កាត់សំរោងក្រោម]]
*[[សង្កាត់ត្រពាំងក្រសាំង]]
==គ្រឹះស្ថានសិក្សា==
*[[សាលាបឋមសិក្សានិងវិទ្យាល័យពោធិ៍ចិនតុង]]
*[[សកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទ]]
==សុខាភិបាល==
*[[មន្ទីរពេទ្យបង្អែកពោធិ៍ចិនតុង]]
==ផ្សារ==
*[[ផ្ទះម៉ែផ្សារកាណាស៊ីធី]]
*[[ផ្សារជម្ពូវ័ន្ត]]
*[[ផ្សារត្រពាំងពោធិ៍]] (QM)
*[[ផ្សារបឹងឈូក]]
*[[ផ្សារពោធិ៍ចិនតុង]]
*[[ផ្សារព្រៃទា]]
*[[ផ្សាររតនាផ្លាហ្សា]]
*[[ផ្សាររីករាយ]]
*[[ផ្សារសេនជូរីផ្លាហ្សា]]
ផ្សារចោមចៅ
ផ្សារលនស៊ីធីចោមចៅ
==វត្តអារាម==
*[[វត្តក្រាំងធ្នង់]]
*[[វត្តជម្ពូវ័ន]]
*វត្តពោធិ៍សត្ថារាម (ពោធិ៍ចិនតុង)
*[[វត្តព្រៃឫស្សី]]
*[[វត្តព្រៃស្ពឺ]]
*[[វត្តអង្គស្ដុក]]
*វត្តគោត្តមរង្សី (គោកបញ្ជាន់)
*វត្តសិរីសោភា (អង្គតាម៉ិញ ឬ គោកចំបក់)
*វត្តកំពែង
*វត្តជុំ
*វត្តត្រពាំងឈូក
*វត្តអរុណវតី
*វត្តសំរោងអណ្ដែត
*វត្តស្រះស្រង់
*វត្តភ្នៀតសិម្ពលី
*វត្តពោធិ៍ញ្ញាណ
*វត្តតាំងក្រសាំងខាងត្បូង
*វត្តតាំងក្រសាំងខាងជេីង
*វត្តតិក្ខបញ្ញោ
*វត្តជន្លង់ម្លូ
*វត្តអង្គត្រកៀត
*វត្តត្រពាំងសាលា
*វត្តឧត្តមពោធិ៍ព្រឹក្ស (ស្លែង)
*វត្តចំការខ្សាច់
*វត្តជ្រោយបទុម (ព្រែកជ្រៃ)
*វត្តឫស្សីសាញ់ (ក្រុងពារាណ)
*វត្តសំបួរមាស
*វត្តព្រះបាទជាន់ជុំ
*
{{ស្រុកនៃកម្ពុជា}}
{{ខណ្ឌ-សង្កាត់ ឃុំ-ភូមិ}}
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខណ្ឌនៃកម្ពុជា|ពោធិ៍សែនជ័យ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្នំពេញ]]
3sl5yg2lfcdlfbjyfx5h2pdrrbqawl5
ខណ្ឌច្បារអំពៅ
0
24974
336367
286511
2026-06-07T15:47:48Z
Sophea77
51410
/* សាសនា */ បានដាក់បញ្ចូលបន្ថែម
336367
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox settlement
| official_name = ខណ្ឌច្បារអំពៅ <br />
| native_name =
| native_name_lang=
| settlement_type = [[ខណ្ឌនៃរាជធានីភ្នំពេញ|ខណ្ឌ]]
| image_skyline =
| image_alt =
| image_caption = សង្កាត់ទាំង៨នៃខណ្ឌច្បារអំពៅ
| image_map = Chbar Ampov District Map 25-12-2013.jpg
| map_caption = សង្កាត់ទាំង៨នៃខណ្ឌ
| pushpin_map =
| pushpin_map_caption =
| subdivision_type = [[ប្រទេស]]
| subdivision_name = {{flag|កម្ពុជា}}
| subdivision_type1 = [[បំណែងចែករដ្ឋបាលនៃកម្ពុជា|រាជធានី]]
| subdivision_name1 = [[ភ្នំពេញ]]
| subdivision_type2 = ចែកជា
| subdivision_name2 = ៨សង្កាត់
| subdivision_type3 =
| subdivision_name3 =
| established_title =
| established_date =
| population_total =
| population_as_of = ២០១៣
| population_density_km2 =
| area_total_km2 =
| leader_title = លោក
| leader_name = [[ចេង មុនីរ៉ា]]<ref>[http://kleykley.sabay.com.kh/article/1135978 អភិបាលខណ្ឌទាំង ១៤ នៃរាជធានីភ្នំពេញ]</ref>
| blank_name_sec1 = [[លេខកូដប្រៃសណីយ៍]]
| blank_info_sec1 = ១២១០
| blank_name_sec2 = [[ភូមិក្រម]]
| blank_info_sec2 =
| timezone = កម្ពុជា
| utc_offset = +៧
| latd=
| longd=
| coordinates_type = region:KH_type:adm2nd
| coordinates_display = inline,title
| website =
| footnotes =
}}
'''ខណ្ឌច្បារអំពៅ''' ([[អក្សរឡាតាំង]]: '''Chbar Ampov''' រឺ '''Khan Chbar Ampov''') បានបង្កើតឡើងយោងតាមអនុក្រឹត របស់រាជរដ្ឋាភិបាល លេខ៥៧៩ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៣។ បំបែកចេញពី ខណ្ឌមានជ័យ មាន៨សង្កាត់ ទីតាំងសាលា ខណ្ឌច្បារអំពៅ គឺនៅសាលា [[ខណ្ឌមានជ័យ]]ចាស់ រីឯសាលាខណ្ឌមានជ័យថ្មី មានទីតាំងនៅក្បែរផ្សារចាក់អង្រែចូលតាម[[មហាវិថីអគ្គមហាសេនាតេជោហ៊ុនសែន]]។ ស្ថិតនៅ [[រាជធានីភ្នំពេញ]] មាន ៨សង្កាត់ និង ៤៩ភូមិ<ref name="NCDD-gZ">{{Cite web |url=http://db.ncdd.gov.kh/gazetteer |title= Cambodia Gazetteer Database Online |date=2019 |publisher= គណៈកម្មាធិការជាតិសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យនៅថ្នាក់ក្រោមជាតិ (គ.ជ.អ.ប) |access-date= 2019-08-27}}</ref>
==បំណែងចែករដ្ឋបាល==
{| class="wikitable"
|-
! ល.រ.
! សង្កាត់
! អក្សរឡាតាំង
! ភូមិក្រម
|-
| ១
| [[សង្កាត់ច្បារអំពៅទី១|ច្បារអំពៅទី១]]
| Chbar Ampov Ti Muoy
| ១២១០០១
|-
| ២
| [[សង្កាត់ច្បារអំពៅទី២|ច្បារអំពៅទី២]]
| Chbar Ampov Ti Muoy
| ១២១០០២
|-
| ៣
| [[សង្កាត់និរោធ|និរោធ]]
| Niroth
| ១២១០០៣
|-
| ៤
| [[សង្កាត់ព្រែកប្រា|ព្រែកប្រា]]
| Praek Pra
| ១២១០០៤
|-
| ៥
| [[សង្កាត់វាលស្បូវ|វាលស្បូវ]]
| Veal Sbov
| ១២១០០៥
|-
| ៦
| [[សង្កាត់ព្រែកឯង|ព្រែកឯង]]
| Praek Aeng
| ១២១០០៦
|-
| ៧
| [[សង្កាត់ក្បាលកោះ|ក្បាលកោះ]]
| Kbal Kaoh
| ១២១០០៧
|-
| ៨
| [[សង្កាត់ព្រែកថ្មី|ព្រែកថ្មី]]
| Praek Thmei
| ១២១០០៨
|-
|}
<ref>[https://ncndaily.com/?p=15055 រាជធានីភ្នំពេញ ចែកចេញជាខណ្ឌចំនួន ១៤ ដែលមានសង្កាត់ចំនួន ១០៥ ក្នុងចំណោមខណ្ឌទាំង ១៤ នោះ]{{Dead link|date=តុលា 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
==អប់រំ==
*[[វិទ្យាល័យព្រែកថ្មី]]
*[[វិទ្យាល័យច្បារអំពៅ]] (សាលាគុយបា)
*[[សាលាបឋមសិក្សាច្បារអំពៅទី១]]
*[[សាលាបឋមសិក្សាច្បារអំពៅទី២]]
*[[សាលាបឋមសិក្សាព្រែកប្រាលើ]]
*[[សាលបឋមសិក្សា-អនុវិទ្យាល័យ ហ៊ុនសែន ព្រែកប្រា]]
*[[សាលាបឋមសិក្សាហ៊ុនសែន ចុងព្រែក]]
*[[សាលាបឋមសិក្សាឫស្សីស្រស់]]
*[[អនុវិទ្យាល័យក្បាលកោះ]]
*[[វិទ្យាល័យព្រែកឯង]]
*[[សាលាបឋមសិក្សាវាលស្បូវ]]
==សាសនា==
*[[វត្តព្រែកប្រា]]
*[[វត្តកំសាន្ត]]
*[[វត្តចំពុះក្អែក]]
*[[វត្តព្រែកឯង]]
*[[វត្តវាលស្បូវ]]
*[[វត្តច្បារអំពៅ]]
*[[វត្តនិរោធ]]
*[[វត្តប្រជុំវង្ស]]
*[[វត្តកោះក្របី]]
==សុខាភិបាល==
*[[មន្ទីរពេទ្យជោរៃ]]
*[[មន្ទីរពេទ្យបង្អែកមានជ័យ]]
*[[មណ្ឌលសុខភាពនិរោធ]]
*[[មណ្ឌលសុខភាពក្បាលកោះ]]
*[[មណ្ឌលសុខភាពព្រែកឯង]]
*[[មណ្ឌលសុខភាពព្រែកថ្មី]]
==សេដ្ឋកិច្ច==
*[[ផ្សារច្បារអំពៅ]]
*[[ផ្សារព្រែកប្រា]] (ផ្សារចាម)
*[[ផ្សារចុងព្រែក]]
*[[ផ្សារព្រែកឯង]]
*[[ផ្សារក្រមួនព្រែកថ្មី]]
==ឯកសារយោង==
*[http://www.nctc.gov.kh/blog/2013/12/dap-news-%E1%9E%9A%E1%9E%B6%E1%9E%87%E1%9E%9A%E1%9E%8A%E1%9F%92%E1%9E%8B%E1%9E%B6%E1%9E%97%E1%9E%B7%E1%9E%94%E1%9E%B6%E1%9E%9B-%E1%9E%9F%E1%9E%98%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9F%81%E1%9E%85%E1%9E%94/ គណៈកម្មាការជាតិប្រឆាំងភេរវកម្ម]{{Dead link|date=តុលា 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខណ្ឌនៃរាជធានីភ្នំពេញ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខណ្ឌនៃកម្ពុជា|ច្បារអំពៅ]]
fz1x9nw6bykw35zpmbpiusf7in7w5a6
សោម ដូរ៉េ
0
40234
336366
334666
2026-06-07T15:46:50Z
Somdoreauthor
43367
336366
wikitext
text/x-wiki
'''សោម ដូរ៉េ (កើតនៅថ្ងៃទី១៣ ខែ ឱសភា ឆ្នាំ១៩៨៩ )''' ជាកវីនិពន្ធម្នាក់<ref>{{Cite web |title=៤បទរបស់អ្នកនិពន្ធ សោម ដូរ៉េ អាចធ្វើឲ្យស្រក់ទឹកភ្នែកបាន |url=https://news.sabay.com.kh/article/618054}}</ref> មានសមត្ថភាពសិល្បៈពហុជំនាញ មានដូចជា និពន្ធមេឡូឌីនិងទំនុកច្រៀង ខ្សែភាពយន្ត ទស្សនាវដ្ដី ដឹកនាំសម្តែង និង និពន្ធប្រលោមលោក សៀវភៅត្លុកកំប្លែង រួមទាំងដឹកនាំកម្មវិធីទូរទស្សន៍ ជាវិចិត្រករ គូរStoryboard ថែមទាំងជាអ្នកឆ្នៃម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ទៀតផង មិនតែប៉ុណ្ណោះក៏បានបង្កើតកម្មវីធីអប់រំ ជម្រុញយុវវ័យតាមរយៈការអានសៀវភៅ ហើយកែឆ្នៃទៅជាកម្មវិធីសប្បុរសធម៌ដ៏មានប្រយោជន៍នៅក្នុងសង្គមថែមទៀតផង ។ បង្ហាញស្នាដៃនិងឈ្មោះស្ទើរតែគ្រប់ផលិតកម្ម គ្រប់ស្ថាប័ន និងស្ទើរតែគ្រប់កំពូលតារាចម្រៀងក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។ មានសមត្ថភាពក្នុងការនិពន្ធបែបផ្សាភ្ជាប់មនោសញ្ចេតនា កំប្លែងជាមូយការអប់រំ បញ្ចូលទៅក្នុងបទចម្រៀង ដែលនៅលើបណ្តាញសារព័ត៌មាននានាក្នុងស្រុកត្រូវបានចុះផ្សាយយ៉ាងព្រោងព្រាត ។ បទចម្រៀងដែលគេស្គាល់ជាច្រើន មានដូចជាបទ លើលោកនេះខ្ញុំស្រលាញ់ម៉ាក់ខ្ញុំជាងគេ បោកខោអាវនឹកស្នេហ៍ សង្សារផ្ទាល់ខ្លួន រាំជាន់អាចម៍គោ ស្វារាំគ្រវីលីអូ ស្នេហាអាថ៍កំបាំង សង្សារលេងៗ បេះដូងមនុស្សយន្ត កូនក្រមុំបងគ្រាន់តែជាមនុស្សស្រីធម្មតា រលឹមប្រុយៗ និងបទ ប៉េវៗ រាត្រីសួស្តីអង្គរ អារម្មណ៍សល់ ចាក់ក្រឡេកទយ ។ល។
{| class="wikitable"
|-
!ប្រវត្តិរូបសង្ខេប[[File:Som dore portrait.jpg|thumb|Official portrait of som dore, Cambodian Author]]<br />
![[ឯកសារ:Som_dore_Khmer_Author.jpg|រូបភាពតូច|Official portrait of som dore, Cambodian Author in tv show]]ការវិវឌ្ឃន៍ខ្លួនទៅជាអ្នកនិពន្ធសម័យឌីជីថលAI
ផលិតមាតិកាអ្នកនិពន្ធ
ដែលត្រៀមបង្ហាញស្នាដៃ Contentជាច្រើន ក្នុងឆ្នាំំ ២០២៥ ជាមួយ ម្ចាស់ស្បនស័រនានា ។
ឆ្នាំ២០២៥ ជាឆ្នាំរបស់សោមដូរ៉េ ក្នុងការបញ្ចេញ បេសសកកម្ម៖
( ខ្ញុំចង់ឲ្យមនុស្សមួយចំហៀងប្រទេសកម្ពុជា
ក្លាយជាអ្នកនិពន្ធ ) --- សោមដូរ៉េ Quote/
|-
!'''ឈ្មោះពីកំនើត'''
|សោម ដូរ៉េ
|-
!'''ឈ្មោះហៅក្រៅ'''
|ផ្លយ
|-
!'''ថ្ងៃខែឆ្នាំកំនើត'''
|១៩៨៩
|-
!'''ទីកន្លែងកំនើត'''
|ប្រទេសកម្ពុជា
|-
!'''សញ្ជាតិ'''
|[[ខ្មែរ|កម្ពុជា]]
|-
!'''ឆ្នាំប្រកបវិជ្ជាជីវៈ'''
|២០១០ –បច្ចុប្បន្ន
|-
!'''មុខដំណែង'''
| -ប្រធានគ្រប់គ្រងគម្រោងផលិតក្រុមហ៊ុនថោន'''(២០១៩)'''
-ទីប្រឹក្សាផលិតកម្មថោន '''( ២០១៨ )'''
|-
!'''វិជ្ជាជីវៈ'''
|អ្នកនិពន្ធមេឡូឌី&ទំនុកច្រៀង/ខ្សែភាពយន្ត/Sitcom/
Storyboader/ទស្សនាវដ្តី/ប្រលោមលោក/វិចិត្រករត្លុក
ដឹកនាំសម្តែង-អ្នកកាត់ត/ផលិតករកម្មវិធីទូរទស្សន៍,
រចនាម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ /Content Creator/Digital Marketing
|-
!'''ស្លាកតន្ត្រី'''
|រស្មីហង្សមាស/ថោន/សាន់ដេ/VEVO/Big Man/
KH Promotion/WEប្រូដាក់សិន/Phleng Record/
TOP MUSIC/KhmerTree/S7Production/GMB/AKASA/GENZmusic/MC Club/Miracle Picure/Frame360
|-
!'''ឪពុកម្តាយ'''
|សោម រស្មី (ម្តាយ) អគ្គលេខាធិការដ្ឋាន [[រដ្ឋសភាជាតិកម្ពុជា|រដ្ឋសភា]]
|-
!'''បងប្អូន'''
|ជាកូនបង មានប្អូនស្រីពៅ មួយនាក់
|-
!'''មិត្តភក្តិជិតស្និទ្ធ'''
'''ក្នុងសិល្បៈ'''
|ពេជ្រ សោភា - សាសា - មាស សុខសោភា
|-
!'''កម្រិតវប្បធម៌'''
|សិក្សាផ្នែកគំនូរជាមួយប្រធាននាយកដ្ឋានសិល្បៈ
សូនរូប និងភាពយន្ត/សិក្សាផ្នែកបរិញ្ញាបត្រ័
Interior Design SETEC Institute /
Khmer Culture Instrumental /
Khmer Fine Art ( 2017 )
|-
!Website
|[https://www.somdore.com/ សោម ដូរ៉េ]
|}
='''ជីវិត និង អាជីព'''=
រូបភាពតូច|សោម ដូរ៉េផ្តល់បទសម្ភាសន៍កម្ពុជាថ្មី
=== ២០០៨–២០១០: ចំនុចផ្តើម និងឈានចូលសិល្បៈ ===
តាមរយៈបទសម្ភាសន៍ជាមួយអ្នកកាសែត<ref>{{Cite web |title=លោក សោម ដូរ៉េ៖ ផ្នែកនិពន្ធនេះហើយដែលខ្ញុំយកធ្វើជាឆ្នាំងបាយដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត |url=https://www.rfi.fr/km/%E1%9E%80%E1%9E%98%E1%9F%92%E1%9E%98%E1%9E%9C%E1%9E%B7%E1%9E%92%E1%9E%B8%E1%9E%95%E1%9F%92%E1%9E%9F%E1%9F%81%E1%9E%84%E1%9E%91%E1%9F%80%E1%9E%8F/%E1%9E%94%E1%9E%91%E1%9E%99%E1%9E%80%E1%9E%80%E1%9E%B6%E1%9E%9A%E1%9E%8E%E1%9F%8D/20230414-%E1%9E%9B%E1%9F%84%E1%9E%80-%E1%9E%9F%E1%9F%84%E1%9E%98-%E1%9E%8A%E1%9E%BC%E1%9E%9A%E1%9F%89%E1%9F%81%E1%9F%96-%E1%9E%95%E1%9F%92%E1%9E%93%E1%9F%82%E1%9E%80%E1%9E%93%E1%9E%B7%E1%9E%96%E1%9E%93%E1%9F%92%E1%9E%92%E1%9E%93%E1%9F%81%E1%9F%87%E1%9E%A0%E1%9E%BE%E1%9E%99%E1%9E%8A%E1%9F%82%E1%9E%9B%E1%9E%81%E1%9F%92%E1%9E%89%E1%9E%BB%E1%9F%86%E1%9E%99%E1%9E%80%E1%9E%92%E1%9F%92%E1%9E%9C%E1%9E%BE%E1%9E%87%E1%9E%B6%E1%9E%86%E1%9F%92%E1%9E%93%E1%9E%B6%E1%9F%86%E1%9E%84%E1%9E%94%E1%9E%B6%E1%9E%99%E1%9E%8A%E1%9E%BE%E1%9E%98%E1%9F%92%E1%9E%94%E1%9E%B8%E1%9E%85%E1%9E%B7%E1%9E%89%E1%9F%92%E1%9E%85%E1%9E%B9%E1%9E%98%E1%9E%87%E1%9E%B8%E1%9E%9C%E1%9E%B7%E1%9E%8F}}</ref> កវីនិពន្ធសោមដូរ៉េ បានលាតត្រដាងនូវជីវប្រវត្តិពិតរបស់ខ្លួនថា ឈ្មោះសោម ដូរ៉េ គឺជាឈ្មោះកំនើត ហើយមានទីកន្លែងកំនើតនៅទីក្រុងមូស្គូប្រទេសរុស្សី ខណៈពេលដែលម្តាយរបស់លោក បានទៅបំពេញកម្មសិក្សានៅទីនោះ ហើយក៏បានបង្កើតលោកនៅទីនោះផងដែរ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលលោកមានអាយុ២ឆ្នាំ លោកក៏ត្រូវបានបញ្ជូនឱ្យមករស់នៅទីក្រុងភ្នំពេញជាមួយ និងយាយតាវិញ ក្រោយពីម៉ាក់ប៉ាបានបញ្ចប់ការសិក្សានៅទីនោះ ។ ក្រោយពីបែកបាក់គ្រួសារ ម្តាយរបស់លោកបានក្លាយជាស្ត្រីម៉េម៉ាយម្នាក់ នៅក្រោមដំបូលគ្រួសារដែលសុទ្ធតែស្រីៗ មានតែលោកដូរ៉េ ដែលជាប្រុសតែម្នាក់ ក្រោយមកម្តាយរបស់លោកក៏បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយគ្រួសារថ្មីក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ដោយបង្កើតបានកូនស្រីម្នាក់ ។
ចំពោះរឿងរ៉ាវលោកពុកបង្កើត លោកមិនបានរៀបរាប់លម្អិតនោះទេ គ្រាន់តែប្រាប់ថាមិនចាំមុខរបស់គាត់ ព្រោះនៅក្មេងពេក គ្រាន់តែដឹងថា ពេលនេះគាត់រស់នៅសុខសប្បាយជាមួយប្រពន្ធកូនក្រោយរបស់គាត់ហើយ ។ ក្រោយមកលោកក៏បានបញ្ចេញអារម្មណ៍មួយ តាមរយៈបទចម្រៀងមួយបទដែលលោកបានសរសេរ គឺបទ តែងសេចក្តីអំពីឳពុក ដែលច្រៀងដោយ លោកករុណាពេជ្រ បានដាស់ទឹកភ្នែកអ្នកស្តាប់ឱ្យហូរទឹកភ្នែកតាមបទចម្រៀងខ្សែរជីវិតដ៏កម្សត់នេះ ដោយមិនបានដឹងថាគឺជាខ្សែរជីវិតពិតរបស់លោកនោះទេ ! ហើយលោកក៏បានបង្ហាញពីការខកចិត្ត និងសោកស្តាយដែលអ្នកដឹកនាំសម្តែងបទនេះបានបង្កើតសាច់រឿងនិរាស្តឈឺចាប់ ប្រាស់ចាកពីរឿងដើមជីវិតពិតរបស់លោកទៅវិញ ! ធ្វេង|រូបភាពតូច|សោម ដូរ៉េ និងនាងកាតុ
=== ២០១០–២០១២: ចាប់ផ្តើមអាជីព ===
ក្នុងរង្វង់គ្រួសាររបស់លោក មិនមានអ្នកណាម្នាក់ជាអ្នកសិល្បៈឡើយ ហើយក៏មានអ្នកខ្លះយល់ច្រលំថា លោកគឺជាកូនបង្កើតរបស់សិល្បៈរៀមច្បងគឺលោក សោម ដូរិន ។ ការឈានជើងចូលសិល្បៈលើកដំបូង លោក បានស្គាល់ អ្នកនិពន្ធនិងដឹកនាំសម្តែងម្នាក់ គឺនាង ប៊ុនចាន់និមល និងធ្វើជាអ្នកគូរ Storyboad ឱ្យនាង ហើយក៏អាច និយាយបានថា លោកគឺមនុស្សដែលមានសំណាងនិងឱបនិស្ស័យស្រលាញ់សិល្បៈ និងការផ្តល់ឱកាសពី លោក អឹង សុងលាភ ជាកូនថៅកែផលិតកម្មរស្មីហង្សមាស បានច្រានឱ្យលោកក្លាយជា អ្នកនិពន្ធវ័យក្មេង ដែលមានបទពិសោធន៍តិចបំផុត រហូតទទួលបានការគាំទ្រគួរឱ្យនឹកស្មានមិនដល់ <ref>{{Cite news|title=រំលឹកអតីតកាល ដែល សោម ដូរ៉េ មិននឹកស្មានអាចក្លាយជាអ្នកនិពន្ធល្បីឈ្មោះដូចសព្វថ្ងៃ|url=https://entertainment.sabay.com.kh/article/1207176|url-status=live}}</ref>។ បទដំបូងរបស់ លោកគឺបទ ហោប៉ៅធូរបាត់ស្នេហ៍ ជាពិសេសនោះគឺបទ សង្សារលេងៗ ដែលធ្វើឱ្យប្រជាប្រិយភាពលោក ណុបប៉ាយ៉ារិទ្ធដែលបានលិចកប់អស់រយៈពេលជាច្រើន ឆ្នាំឱ្យលេចត្រដែតស្ទើរតែមិនគួូរឱ្យជឿ ជិះទៅដល់ណាក៏ឮតែចាក់បទនេះ គ្រប់ពេលវេលា ។ បន្ទាប់មកគឺបទ ល្បីៗជាច្រើនទៀត ដូចជាបទ សង្សារផ្ទាល់ខ្លួន របស់នាង ឱកសុគន្ធកញ្ញា និងបទ ស្រលាញ់អូន366ថ្ងៃ ច្រៀងដោយលោក ឆនសុវណ្ណរាជ និងនាង ពេជ្រ សោភា ។
ទំនាក់ទំនងរបស់លោក ជាមួយអ្នកនាងពេជ្រ សោភា ដែលអ្នកណាៗក៏ដឹងដែរថា ពួកគេទាំងពីរគឺជា បងប្អូនល្អនិងគ្នា ហើយអ្នកនាងពេជ្រ សោភា ក៏ធ្លាប់បានប្រកាស់ Live Video នៅក្នុង Facebook ដែរ ថានាងធ្លាប់បានជួយជ្រោមជ្រែងលោក មុនលោកចូលជាអ្នកនិពន្ធក្នុងផលិតកម្មរស្មីហង្សមាសឯណោះ ៕
នៅពេលដែលលោកកំពុងធ្វើការនៅផលិតកម្មរស្មីហង្សមាស គេក៏បានដឹងថាលោក ក៏ជាអ្នកនិពន្ធម្នាក់ឱ្យទស្សនាវដ្តីម៉ូដដ៏ល្បីល្បាញមួយ ក្នុងស្រុកផងដែរ គឺ ទស្សនាវដ្ដី SOVRIN ៕
អស់រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំនៅ ផលិតកម្មរស្មីហង្សមាស លោកធ្វើជាអ្នកគូរ Storboad សម្រាប់ការថតស្ប៉ថផ្សាយពាណិជ្ជកម្មជាច្រើន ក្រៅពីនោះផលិតកម្មរស្មីហង្សមាស បានចេញបទចម្រៀងដែលលោកសរសេរ ត្រឹមតែជាងដប់បទតែប៉ុណ្ណោះ ហើយក្នុងមួយវុលមានមួយបទ ឬពីរបទប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែគេសង្កេតឃើញថាបទដែលលោកសរសេរ ៩០ភាគរយគឺនៅលើគម្របឌីស ទាំងសីឌី និងវិសីឌី ។ ខណៈពេលដែលបទ សង្សារផ្ទាល់ខ្លួន ចេញមក ស្រាប់តែខាងផលិតកម្មមានកំហុសបច្ចេកទេស បានច្រលំ ដាក់ឈ្មោះ អ្នកផ្សេងទៅវិញ ធ្វើឱ្យ កវីម្នាក់នេះ អាក់អន់ស្រពន់ចិត្ត ហើយធ្វើការបង្ហោះលើហ្វេសបុក បង្ហាញពីអារម្មណ៍ផងដែរ ធ្វើឱ្យអ្នកលេងចូលទៅខមមិន យ៉ាងច្រើន ។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏កវីរូបនេះនៅតែតូចចិត្ត ហើយបានបង្ហោះសារខូចចិត្ត នៅលើបណ្តាញសង្គម Facebook ជាហូរហែរ រហូតដល់មួយរយៈក្រោយក៏ឃើញសារព័ត៌មានចុះផ្សាយថា លោកបានសម្រេចចិត្តផ្លាស់ទៅទ្រនំផលិតកម្មថ្មី យ៉ាងតក់ក្រហល់ ជាទីបំផុត ។ រូបភាពតូច|សោម ដូរ៉េ និង តារាស្រីថោន
=== ២០១២–២០១៦: ការផ្លាស់ទ្រនំ ===
ស្របពេលដំណឹងការចាកចេញពីផលិតកម្មហង្សមាស គេបែរជាឃើញស្នាដៃអ្នកនិពន្ធសោម ដូរ៉េ នៅផលិតកម្មប៊ិកមេន ទៅវីញ ក្រោមឈ្មោះថា ផ្លយ គឺមានបទ មេអណ្តើក និងបទ ចង់ធ្វើសង្សារគេឡើងញ័រខ្លួន ច្រៀងដោយ កញ្ញាណយ ។ អ្វីដែលគួរ ឱ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ គឺបទទាំងពីរនេះក៏បានធ្វើឱ្យអ្នកចម្រៀងថ្មីម្នាក់ ត្រូវបានគេស្គាល់ និងគាំទ្រយ៉ាងច្រើនផងដែរ តាមរយៈទឹកដៃរបស់កវី ប៉ិនប្រសព្វ ។
បទ ចាក់សោរបេះដូង ៩ខែដប់ថ្ងៃ ចេញភ្លាម បានឆក់យកបេះដូងទស្សនិកជនឱ្យ សរសើរនាងកាតុ ដែលជាតារាកំប្លែងចាប់អាជីពបន្ថែមជាអ្នកចម្រៀង ធ្វើឱ្យកេរ្ត៍ឈ្មោះនាងឡើងស្រឺតៗ តាមរយៈទឹកដៃកវីម្នាក់នេះផងដែរ ជាពិសេសនោះគឺបទ៩ខែដប់ថ្ងៃ ដែលនាងបានរៀបរាប់ប្រាប់ពីជីវិត របស់នាងដល់កវីម្នាក់នេះ ហើយដឹកនាំសម្តែងឱ្យនាងទាំងនាងមានផ្ទៃជិត៩ខែពិតៗតែម្តង កាន់តែអង្រួនចិត្តអ្នកស្តាប់ ឱ្យរំជើបរំជួល ហើយអ្នកណាក៏ដឹងដែរថា បទ៩ខែដប់ថ្ងៃ គឺជារឿងពិតរបស់នាង ហើយនាងក៏បានច្រៀងឱ្យកូនរបស់នាង ក្នុងផ្ទៃស្តាប់ ។ ធ្វេង|រូបភាពតូច|សោម ដូរ៉េ នៅស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍បាយន័ កវីម្នាក់នេះបានបង្កើតប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងផលិតកម្មថោន តាមរយៈបង្កើតអាល់ប៊ុមពិសេស មុនគេដូចជា អាល់ប៊ុម មនុស្សស្រី ដោយតារាចម្រៀងស្រីថោន ច្រៀងរូួមគ្នា សម្តែងសាច់រឿងតគ្នា ដែលមិនធ្លាប់ទាល់តែសោះកាលពីមុន និង អាល់ប៊ុមព្រះអាទីត្យទារជួបព្រះចន្ទ ដោយ លោកករុណាពេជ្រ នាងសុគន្ធ និសា លោក BIG ធ្វើឱ្យអ្នកគាំទ្រចាំមិនភ្លេច នូវសាច់់រឿងកំប្លែងនិងអត្ថន័យហួសចិត្ត ។ ការបើកទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរលើឱស្សាហកម្មតន្ត្រីអន្តរជាតិ លើកដំបូងនៅប្រទេសកម្ពុជា បីបទរបស់អ្នកនិពន្ធសោម ដូរ៉េ ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុង VEVOមុនគេបង្អស់ ដែលធ្វើការបក ស្រាយដោយ នាង មាសសុខសោភា ដែលជាប្រភេទបទលាយភាសាបរទេស ធ្វើឱ្យអ្នកគាំទ្រ ស្ញើចសរសើរមិនដាច់ពីមាត់ ។
កវីម្នាក់នេះហាក់ដូចជាសម្បូររឿងឱ្យគេចាប់អារម្មណ៍ជាច្រើនខណៈពេលដែលផ្លាស់មកក្រុមហ៊ុនថ្មី ដូចជាកម្មវិធីសប្បុរសធម៌ ការលក់សៀវភៅកំប្លែង ការចេញបទចម្រៀងអត្ថន័យប្លែកៗ ធ្វើឱ្យអ្នកគាំទ្រមួយចំនួនគ្រាន់តែចេញបទចម្រៀងមកក៏ដឹងថាជាទឹកដៃអ្នកនិពន្ធណាទៅហើយ ។
ក្នុងឆ្នាំ២០១៥ កវីសោមដូរ៉េាចាប់ផ្តើមចេញស្នាដៃរៀងរង្វើលមិនដូចមុន បទចម្រៀងខ្លះត្រូវបានរាំងស្ទះ មិនបានចេញ អាល់ប៊ុមពិសេសដែលបានបង្ហោះត្រូវបានលុបចោល ពីរអាល់ប៊ុម ដូចជាកំពុងមានរឿងចម្រូងចម្រាស់ ល្អក់កករ ដូចជា អាល់ប៊ុម សង្សារចេក មុនការចាកចេញរបស់លោក ណាំប៊ុណ្ណារត្ន័ ជាមួយនាង សាសា និងអាល់ប៊ុម Photoshop របស់នាងសាសា និងលោកសុគន្ធថេរាយុ ធ្វើឱ្យបាត់មុខនាងសាសាពីសិល្បៈស្ទើរតែទស្សនិកជនភ្លេចមុខទៅហើយ មិនដឹងមកពីមូលហេតុអ្វីនៅពីក្រោយបញ្ហានេះ ។ ហើយអ្វីដែលគួរឱ្យកត់សំគាល់នោះ គឺពីរឆ្នាំក្រោយ នៃរដូវកាលបទចម្រៀងចូលឆ្នាំកវីម្នាក់នេះ លែងនិពន្ធបទចង្វាក់ញាក់ដូចរាល់ឆ្នាំ បែររជាចេញបទចង្វាក់រាំវង់ រាំក្បាច់ សារវ៉ាន់ ឡាំលាវយ៉ាងច្រើន ធ្វើឱ្យអ្នកតាមដានងឿងឆ្ងល់គ្រប់គ្នា ។ មួយរយៈក្រោយកវីម្នាក់នេះបានបង្ហោះសារតូចចិត្តទៀត ពីការត្អូញត្អែនិងភាពចម្រូងចម្រាស់នៅក្នុងផលិតកម្មចំពោះខ្លួន ស្របពេលដែលប្រជាប្រិយភាពផលិតកម្មថោន បានធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក ។ រូបភាពតូច|រឿងផ្កាទីងមោង និពន្ធដោយសោមដូរ៉េ ស្របពេលនៃការធ្លាក់ចុះប្រជាប្រិយភាពរបស់ផលិតកម្មខណៈពេលដែលផលិតកម្មហង្សមាសដណ្តើមយកប្រជាប្រិយភាពបានវិញ កវីម្នាក់នេះហាក់បានត្រូវបាត់ស្នាដៃពីក្នុងផលិតកម្មថោនមួយរយៈធំ តែបែជាចេញស្នាដៃមួយបង្ករឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលតាមរយៈខ្សែភាពយន្តខ្នាតខ្លីចំនួនពីររឿង គឺរឿងម៉ាក់ប៉ាខ្ញុំប្រជែងកម្ម និងរឿងផ្កាទីងមោង ។ រឿងផ្កាទីងមោងបានស្តារកេរ្ត៍ឈ្មោះរបស់កវីម្នាក់នេះឱ្យងើបមកវិញ ។
បន្ទាប់ពីកឿងស្នាដៃអស់រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំ ស្នាដៃរបស់កវីសោម ដូរ៉េ ហាក់ដូចជាមិនត្រូវបានបញ្ចេញ ស្របពេលដែល មានអ្នកចម្រៀងថ្មីៗជាច្រើនបានសម្រុកចូលផលិតកម្មថោន ប៉ុន្តែទីបញ្ចប់ កវីម្នាក់នេះបានបញ្ចប់ពាក្យចចាមអារាមនិង ព័ត៌មានរស៊ើបៗ ដែលថាលោកនិងចាកចេញពីផលិតកម្មថោន ខណៈពេលដែលអាល់ប៊ុមពិសេស ល្ខោនស្នេហ៍ភ្លើងសុបិន និងការងារចាស់ៗជាច្រើនរបស់លោក បានសម្រុកចេញក្នុងពេលដំណាលគ្នា ធ្វើឱ្យអ្នកគាំទ្រមានការងឿងឆ្ងល់ និងភន្ត័ច្រឡំជាច្រើន ។ ហើយអ្វីដែលកាន់តែធ្វើឱ្យអ្នកគាំទ្រលោកភ្ញាក់ផ្អើល នោះគឺការសម្រេចចិត្តវិលត្រលប់ទៅ ទ្រនំចាស់ ដែលផ្តល់ឱ្យកំណើតឱ្យលោកនោះ គឺផលិតកម្មរស្មីហង្សមាស ស្របគ្នាជាមួយនិង នាង សុគន្ធនិសា ដែរ។ អ្នកតាមដានសិល្បៈនាំគ្នា និយាយថា ផលិតកម្មហង្សមាស បានសំឡឹងឃើញស្នាដៃខ្សែភាពយន្តភាគដែលនិងត្រូវបញ្ចាំងក្នុងទូរទស្សន៍ហង្សមាសឆាប់ៗនេះ ។
=== ២០១៦–២០១៨: ការវិលត្រលប់ និងអភិវឌ្ឍន៍ទេពកោសល្យ ===
បាត់មុខមួយរយៈ អ្នកនិពន្ធសោម ដូរ៉េបានប្រកាស់នៅលើទំព័រហ្វេសបុកផ្ទាល់ខ្លួនថា ឆ្នាំ២០១៧ខ្លួនមិនបានសរសេរបទចម្រៀងចូលឆ្នាំទេ ដោយប្តូរមកវិញជា ស្នាដៃប្រភេទកុនខ្នាតធំ និងរឿងភាគទូរទស្សន៍របស់ស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍យក្សនៅក្នុងស្រុកគឺ ប៉ុស្ត៍ហង្សមាស មានចំនងជើងរឿង '''បិសាចគួរឲ្យស្រលាញ់''' ដែលធ្វើឲ្យទស្សនិកជននិងអ្នកតាមដានភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ។ ខណៈពេលដែលចេញផ្សាយ Poster ធ្វើឲ្យល្បីល្បាញនិងទទួលបាន ចំណាប់អារម្មណ៍ ទោះបីជាពេលចេញរឿងមក មានសន្ទុះនៃការរិះគន់កម្រិតគុណភាពក៏ដោយ ក៏ខ្សែភាពយន្តមួយនេះ នៅតែស្ថិតលើលំដាប់រឿងដែល ល្បី ដោយទទួលបានស្បនស័រយ៉ាងកកកុញ រហូតធ្វើឲ្យផ្ទុះការធុញទ្រាន់ពីអ្នកមើលថែមទៀតផង ដោយសារផ្សាយពាណិជ្ជកម្មយូរៗពេក ៕ ឆ្នាំ២០១៧បទ Dance and Smile ទើបតែចេញវិដេអូជាផ្លូវការ ផ្តិតយកសិល្បៈភ្លេងខ្មែរ គ្រប់ឱបករណ៍ និងល្បែងប្រជាប្រិយរបស់ខ្មែរជាច្រើន លាយជាមួយអត្ថន័យកំប្លែងត្រូវចិត្តយុវវ័យ ពីអ្នកនិពន្ធ សោម ដូរ៉េ
អ្នកនិពន្ធ សោមដូរ៉េ ក៏បានរៀបរ៉ាប់ពីអារម្មណ៍ខកចិត្ត និងប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្តជាមួយនិងនាងពេជ្រ សោភា ខណៈពេលដែល តារាចម្រៀងលំដាប់កំពូលពេជ្រ សោភាបានប្រេះឆាជាមួយនិង ងួនចាន់ដេវីត ទៅស្រវ៉ាចាប់ដៃគូជាមួយ នាង ទេព បូព្រឹក្ស ដោយគ្រប់គ្នា ក៏បានដឹងដែរថានាងគឺជាសត្រូវស៊ីសាច់ហុតឈាមជាមួយនាង ពេជ្រ សោភា ធ្វើឱ្យមានការប្រទូស្តសារ៉ាយ ពេលនោះផងអ្នកដែរ គេសង្កេតឃើញថាប្រជាប្រិយភាពចម្រៀងចូលឆ្នាំ ឆ្នាំនេះ របស់នាងត្រូវបានធ្លាក់ចុះ វ៉ៃផ្តាច់ដោយបទ ( រាំអញ្ចេក ) របស់ លោកព្រាប សុវត្តិ និង នាង ឱក សុគន្ធកញ្ញា ដោយសារការរិះគន់និងការចាប់អារម្មណ៍ផ្ទុះឡើងព្រមគ្នា ។
=== ២០១៨–២០១៩: ការបកក្រោយជាថ្មីម្តងទៀត ===
អ្នកនិពន្ធសោមដូរេ៉ បានធ្វើឲ្យទស្សនិកជនដែលតាមដានស្នាដៃ ធ្វើការវិលមុខនិងងឿងឆ្ងល់<ref>{{Cite news|title=កវីនិពន្ធ សោម ដូរ៉េ អន់ចិត្តនឹង «ថោន» បង្កកបទចម្រៀងមិនឲ្យចេញជិត១ឆ្នាំ សម្រេចដើរចូលមក|url=http://m.camnews.com.kh/Detail.aspx?id=14773|url-status=live}}</ref> ចំពោះស្នាដៃដែលថោនទើបតែបង្ហោះជាផ្លូវការ គឺជាបទ អំបុកផ្កាម្លិះ របស់ អ្នកនាងយក់ថិតរដ្ឋា ជាស្នាដៃរបស់កវីវ័យក្មេងការបើកទំព័រថ្ងៃបុណ្យអ៊ំទូក អកអំបុក សំពះព្រះខែ រំលេចដោយMV យ៉ាងស្រស់ស្អាត ជាពិសេសគឺការឆ្នៃម៉ូដ សម្លៀកបំពាក់បូកបញ្ចូលជាមួយនិងក្រម៉ា ស្រូវ ធ្វើឲ្យអ្នកគាំទ្រកាន់តែស្ញើចសរសើរនូវសមត្ថភាពរបស់កវីម្នាក់នេះ ចំពោះជំនាញទេព្យកោសល្យ និពន្ធបទចម្រៀង ដឹកនាំសម្តែង និងឆ្នៃម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ ធ្វើឲ្យអ្នកទស្សនាពោលពាក្យសរសើរគ្រប់គ្នា មិនដាច់ពីមាត់ ព្រោះជាបទដែលដឹងគុណកសិករ និងបញ្ចូលឈ្មោះអង្ករខ្មែរទាំងអស់បានយ៉ាងជួនរណ្តំណែងណង យ៉ាងពិរោះ ជាពិសេស គឺការបញ្ចូលនូវរបាំប្រជាប្រិយ ខ្មែរគឺរបាំកសិករ កាន់តែរំលេចឲ្យ MV លើកដំបូងនៃការវិលត្រឡប់មកផលិតកម្មថោន របស់កវីម្នាក់នេះ ពិតជាមិនធម្មតាមែន ។ គេនិងរង់ចាំមើល ថាតើការហោះហើរ ដូរទ្រនុំចុះឡើង របស់កវីម្នាក់នេះអ្នកគាំទ្រនិងចាំតាមដានទៅជាយ៉ាងណា គ្រាន់តែត្រឡប់មកថោនវិញមិនទាន់បានប៉ុន្មានផង ក៏មានឱកាសក្លាយជាគណៈកម្មការជាមួយនិង មាសសុខសោភា ក្នុងកម្មវិធីប្រកួតជ្រើសរើសអ្នកនិពន្ធស្នាដៃកូនខ្មែរសម្រាប់មាសសុខសោភា របស់ ភេសជ្ជៈអូឡាតេ ដោយផេកផ្លូវការបានបង្ហោះយ៉ាងព្រោងព្រាត។
=== ២០១៩–២០២០: ការទទួលដំណែងធំ ===
អ្នកដែលគាំទ្រនិងចាំតាមដានស្នាដៃរបស់លោកសោមដូរ៉េ ច្បាស់ជាភ្ញាក់ផ្អើលជាមួយការប្រកាស់ជាផ្លូវការ <ref>{{Cite news|title=ចេញពីហង្សមាសលើកទី2 សោម ដូរ៉េ ប្រកាសតំណែងធំនៅថោន|url=https://lareine.com.kh/news/economy/38668/|url-status=live}}{{Dead link|date=មេសា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>និងសាធារណៈនៅលើ អាខោនហ្វេសបុក របស់លោក ចំពោះការឡើងតួនាទី ឋាន្តរសក្តិ័ថ្មីដែលត្រូវបានប្រគល់ដោយនាយកក្រុមហ៊ុនផ្ទាល់ ជាប្រធានគ្រប់គ្រងគម្រោងផលិតបទចម្រៀង ប្រចាំផលិតកម្មថោន<ref>{{Cite news|title=ចេញពីហង្សមាសលើកទី2 សោម ដូរ៉េ ប្រកាសតំណែងធំនៅថោន|url=https://lareine.com.kh/news/economy/38668/|url-status=live}}{{Dead link|date=មេសា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ។ សង្កេតឃើញថាគ្រប់គ្នា ហាក់ដូចជាសប្បាយចិត្តនិងអំណរដល់ដំណែងថ្មី របស់អ្នកនិពន្ធម្នាក់នេះ ។ ឃើញថា ដំណែងធំលើកនេះហាក់ជាការពេញចិត្ត និងការជឿជាក់របស់ផលិតកម្ម ព្រោះបានឃើញយ៉ាងច្បាស់ថា លោកសោមដូរ៉េ បញ្ចេញស្នាដៃសម្រាប់ផលិតកម្មសម្រាប់បទចម្រៀងរដូវកាលចូលឆ្នាំ ឆ្នាំនេះហាក់ទទួលបានផ្លែផ្កានិងការសរសើរ ពីសំណាក់ទស្សនិកជនគ្រប់គ្នា ដោយសារតែការប្រើយុទ្ធសាស្ត្រប្លែកពី ដៃគូប្រកួតខណៈពេលដែលគ្រប់ផលិតកម្មធំៗនាំគ្នាសម្រុកដណ្តើមប្រជែងបទញាក់ ដែលគេដាក់រហ័សនាមឲ្យថា ជាបទបែកស្លុយ ស្របពេលដែលលោក បញ្ចេញបទចម្រៀង ( ប៉ក់កន្ទ្រឹមអើយ ) របស់មាសសុខសោភា ដែលបង្កប់អត្ថន័យផ្លែផ្កាយ៉ាងមុតស្រួច ត្រង់ឃ្លាថា ( បទញាក់គេរាំរាល់ថ្ងៃ បទប្រពៃណីគេរាំចូលឆ្នាំ )ធ្វើឲ្យផ្ទុះនូវបរិយាកាសប្រទូស្តសារាយចំពោះកូនខ្មែរដែលស្រលាញ់និយមរាំបទញាក់ថ្ងៃចូលឆ្នាំ ។ គ្រប់គ្នាសំឡឹងឃើញថា ថោនកំពុងទាញប្រជាប្រិយភាពក្នុងបរិយាកាសបទកន្ទ្រឹមខ្មៃរកាលពី៤ឆ្នាំមុនត្រឡប់មកវិញ ខណៈពេលដែលគេទស្សទាយថា ជំនោរបទបែកស្លុយថ្ងៃចូលឆ្នាំហាក់ត្រូវបានសាបរលាបបន្តិចម្តងៗ ខណៈដែលបរិមាណច្រើនពេក ហើយបែបផែនដដែលៗ ស្របជាមួយនិង សន្ទុះនៃការបះបោលពុះកញ្ជ្រោលភាពមិនប្រក្រតីបែបឈ្លក់វង្វេងជ្រុលវៀងពីវប្បធម៌ខ្មែរ ។
អ្នកនិពន្ធសោមដូរ៉េ មានកិត្តិយសក្នុងការជ្រើសរើសជាអ្នកនិពន្ធបទចម្រៀងបើកឆាកសម្រាប់កម្មវិធីប្រកួតបវកញ្ញា Miss Universe Cambodia 2019 ដែលបកស្រាយដោយកញ្ញាមាសសុខសោភា ។ មួយរយៈនេះគេសង្កេតឃើញថា ការចាប់ដៃគូសហការជាមួយ តារាចម្រៀងល្បី កំពូលលំដាប់ប្រទេសហាក់មានសន្ទុះខ្លាំង ស្របពេលដែលបទចម្រៀង រលឹមប្រុយៗរបស់ មាសសុខសោភា ផ្ទុះខ្លាំងដែលនឹកស្មានមិនដល់ ស្របជាមួយបទ នៃការវិលត្រឡប់ជាថ្មីរបស់លោកពាក់មី គឺបទ ប៉េវៗនិងស្រលាញ់មេម៉ាយស្តាយក្រមុំ ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំ ស្របនិងការប្រជែងយ៉ាងច្រជាមួយ បទបែកស្លុយតាមដេញពីក្រោយប្រកៀកពីតារាចម្រៀងជាច្រើន ដូចជា យូរី រាបី នីកូ ពេជ្រសោភា ឱកសុគន្ធកញ្ញា ព្រាបសុវត្តិ និងចុងក្រោយគឺ នាយចឺម ។
=== ២០២០–២០២៥: ការបង្អាក់ស្នាដៃ ===
បើកក្បាលឆ្នាំ២០២០ អ្នកនិពន្ធសោមដូរ៉េ បានបង្ហោះលើអាខោនហ្វេសបុកផ្ទាល់ខ្លួន ជាមួយការប្រុងប្រៀងបង្ហាញស្នាដៃថ្មីដូចជា អាល់ប៊ុមចូលឆ្នាំ ដែលប្លែកមិនធ្លាប់មានពីមុនមក រួមជាមួយការបង្ហាញមុខអ្នកឆ្នៃម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ថ្មីប្រចាំផលិតកម្មថោន រួមទាំងរឿងភាគថ្មីស្រឡាង គឺរឿង ព្រហ្មលិខិតដុះស្លាប ដែលនិងត្រៀមចូលមកបម្រើអារម្មណ៍ទស្សនិកជនយ៉ាងខ្លាំង កាន់តែអន្ទះសារចង់ឃើញស្នាដៃសាច់រឿងរបស់កវីវ័យក្មេងម្នាក់នេះ បន្ទាប់ពីការបង្ហាញជាផ្លូវការនូវតួសម្តែងដែលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលគឺ អ្នកនាងចេនសាយចៃ ដែលជាលើកទី១ក្នុងការប្រឡូកចូលសិល្បៈភាពយន្ត រិតតែធ្វើឲ្យ សារព័ត៌មាននិងទស្សនិកជន កាន់តែកញ្ជ្រោលចង់ទស្សនាហើយជឿជាក់លើស្នាដៃរបស់កវីដ៏ប៉ិនប្រសព្វម្នាក់នេះ។
បន្ទាប់ពីស្ងប់ស្ងាត់មួយរយៈ គេឃើញការភ្ញាក់ផ្អើលសារជាថ្មី តាមរយៈការដឹកនាំសម្តែងនិងនិពន្ធបទចម្រៀង សុដនម៉ែ របស់ កាតុ ដែលឆក់ យការកោតសរសើរពីសំណាក់ទស្សនិក រួមជាមួយការរិះគន់ព្រោងព្រាត រហូតធ្វើឲ្យក្នុងប្រទេស ដោយមានការបញ្ចេញយោបល់ជួយការពារ អ្នកនិពន្ធវ័យ ក្មេងម្នាក់នេះ ក្នុងជួររាជរដ្ឋាភិបាល ជាពិសេសគឺ អ្នកនាងគិមលក្ខិណា<ref>{{Cite news|title=គឹម លក្ខិណា ចេញមុខលើកទឹកចិត្ត អ្នកដឹកនាំ សោម ដូរ៉េ|url=https://www.khmerload.com/article/112970|url-status=live}}</ref> ដែលគាស់កកាយអារម្មណ៍អ្នកគាំទ្រ និងសារព័ត៍មានផ្អើលភ្លូកទឹកភ្លូកដៃ តែទោះជាយ៉ាងណាក្តី ភាពល្អស្អាតនៃអត្ថន័យរួមបញ្ចូលជាមួយអត្ថន័យពន្យល់ប្លង់ និងរចនាសម្លៀកបំពាក់ ធ្វើឲ្យលុបបំបាត់ភាពអាក្រក់នៃការរិះគន់ ។
ស្របពេលវិបត្តិពិភពលោកនៃការផ្ទុះជំងឺកូរូណា COVID19 បានធ្វើឲ្យសិល្បៈចម្រៀងហាក់ស្ងៀមទ្រឹង គេក៏ឃើញថាឆ្នាំនេះអ្នកនិពន្ធសោមដូរ៉េបញ្ចេញបទចម្រៀងត្រឹមតែប៉ុន្មានបទប៉ុណ្ណោះសម្រាប់អបអរពិធីចូលឆ្នាំខ្មែរ គឺបទរបស់ មាសសុខសោភា គឺរាំម៉ៃ ធ្វើឲ្យមាសសុខសោភានៅតែរក្សាដំណៃងបានល្អ ជាបទផ្ទុះដូចកាលពីឆ្នាំមុន គឺរលិមប្រុយៗ ។ និងចាប់ដៃគ្នាជាមូយ ពន្លកថ្មី គឺលឹមដារាជ និងធឿងដាណុច ក្រោយពីគេឃើញកវីរូបនេះបង្ហោះអារម្មណ៍ពេញចិត្ត ពេញថ្លើមនៅលើគណនីយ្យហ្វេសបុក គឺបទ កន្ទ្រឹមកងកែវ ធ្វើឲ្យមានការកោតសរសើរនិងគាំទ្រ ថែមមួយកម្រិតទៀត ដែលជាជំហានថ្មីមួយទៀតសម្រាប់ផលិតកម្មថោន ខុសពីឆ្នាំមុនដែលស្នាដៃកវីរូបនេះដល់ទៅជាង២០បទ។
ភាពប្រេះឆាបែកបាក់នៃផ្ទៃក្នុងរបស់ផលិតកម្មថោនកាន់តែក្តៅគគុកយ៉ាងណាក្តីកវីសោម ដូរ៉េ នៅតែប្រកាន់គោលជំហ៊រអត់ធ្មត់ ដែលនូវតែបង្ហាញក្តីស្រលាញ់ចំពោះអ្នកចម្រៀងចាស់ៗក្នុងផលិតកម្ម ដូចជា មាសសុខសោភា-យក់ថិតរដ្ឋា-លីអ៊ីវ៉ាធីណា-ឈិតសុវណ្ណបញ្ញា ។
ការប្រកាសជាផ្លូវការក្នុងខែឩសភា ឆ្នាំ២០២០ របស់ អ្នកនិពន្ធសោមដូរ៉េ ឆ្នាំ២០២០គឺជាឆ្នាំគម្រប់ខួបមួយទស្សវត្តន៍នៃអាជីពជាអ្នកនិពន្ធ។
ពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២០កើតមានភាពរំជើបរំជួលក្នុងពិភពសិល្បៈក្រោយពេលដែល ការប្រកាសលាឈប់ពីផលិតកម្មថោនរបស់មាសសុខសោភា និងលោកខេមបានទាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីអ្នកគាំំទ្រជុំវិញបញ្ហាបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង ដោយគេសង្កេតឃើញថាបុគ្គលស្ថាបនិកនៅទីនោះបាននាំគ្នាចាកចេញជាច្រើន កើតមានមន្ទិលសង្ស័យបញ្ហាបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង ធ្វើឲ្យសារព័ត៌មានចុះផ្សាយព្រោងព្រាត ហាក់ដូចជាព្យុះបក់បោកមកលើ កវីសោមដូរ៉េ ដែលកំពុងតែប្រឈមមុខម្នាក់ឯង បន្ទាប់ពីមាសសុខសោភា និងបងប្រុសដែលជាមិត្តជិតស្និទ្ធបំផុតនៅក្នុងអាជីពបានចាកចេញ តាមរយៈការLiveរៀបរាប់ បង្ហាញពីភាព តប់ប្រមល់និងការងារ រួមផ្សំនិងបញ្ហាកូវីត ធ្វើឲ្យកើតមានវិបត្តិគ្រប់វិស័យ ! ទោះជាយ៉ាងណាក្តីក៏ឃើញមានអ្នកស្រលាញ់គាំទ្រផ្តល់កម្លាំងចិត្តច្រើនដល់កវីម្នាក់នេះយ៉ាងផ្លូកទឹកផ្លូកដី ដែលជាកម្លាំងមួយជម្រុញឲ្យកវីរូបនេះរឹងមាំក្នុងការខិតខំបម្រើអាជីពនេះបន្តទៀត <ref>{{Cite news|title=អ្នកនិពន្ធល្បីឈ្មោះ សោម ដូរ៉េ ប្រកាសដើរចេញពីផលិតកម្មថោន បន្ទាប់ពីជ្រកកោនអស់ជិត១០ឆ្នាំ|url=https://troryorng.com/article/42901.html|url-status=live}}</ref>។
កម្មវិធីប្រកួតសម្រស់អច្ឆរិយៈ MISS UNIVERSE CAMBODIA បានរំលេចនូវបទចម្រៀងរបស់ សោមដូរ៉េ រយៈពេល៣ឆ្នាំជាប់គ្នា តាមរយៈការបង្ហាញពីតារាចម្រៀងលំដាប់ប្រទេស គឺមាសសុខសោភា និង ពេជ្រសោភា ។ ពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២១ បទមកុដស្រ្តីរបស់ពេជ្រសោភា ដែលជាស្នាដៃនិពន្ធរបស់សោមដូរ៉េ បានទាញការភ្ញាក់ផ្អើលជាថ្មី ជាមួយការបញ្ចូលសិល្បៈល្ខោនខោល រិតតែធ្វើឲ្យអ្នកគាំទ្ររំជួលចិត្ត ។
ក្រោយពីផ្អាកការងារនិពន្ធចម្រៀងចូលឆ្មាំខ្មែរអស់រយៈពេលជាង៣ឆ្នាំ សោមដូរ៉េបានវិលត្រឡប់មកធ្វើបទចូលឆ្នាំសារជាថ្មី ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ជាមួយការចាប់ដៃគូ ជាមួយសុគន្ធនិសា និងរូលីន ក្នុងនាមជាតារាចម្រៀងឯករាជ្រ បទ ចាក់ក្រឡេកទយ បានអង្រួនសិល្បៈសារជាថ្មី ទទួលជោគជ័យនឹកស្មានមិនដល់ តាំងពីចេញ Teaser ដំបូងទទួលបាន 1M View ក្នុងរយៈពេល១២ម៉ោង ។ ជាភាពជោគជ័យថ្មីដ៏សែនភ្ញាក់ផ្អើលដល់គ្រប់គ្នា បន្ទាប់ពី Trending រង្គើគ្រប់សឹងបណ្តា Platform ធ្វើឲ្យតារាទាំង២កើបលុយ ទទួលEVENT សន្ធឹកសន្ធាប់ទាំងមិនទាន់ចូលឆ្នាំ ។ <ref>{{Cite news|last=ដូរ៉េ|first=សោម|title=និពន្ធបទចូលឆ្នាំឱ្យ សុគន្ធ និសា និង រ៉ូលីន ផ្ទុះខ្លាំង ស្រាប់តែលោក សោម ដូរ៉េ ថាមានអ្នកចេញមតិប្រមា-ថលោក|url=https://www.popular.com.kh/%E1%9E%93%E1%9E%B7%E1%9E%96%E1%9E%93%E1%9F%92%E1%9E%92%E1%9E%94%E1%9E%91%E1%9E%85%E1%9E%BC%E1%9E%9B%E1%9E%86%E1%9F%92%E1%9E%93%E1%9E%B6%E1%9F%86%E1%9E%B1%E1%9F%92%E1%9E%99-%E1%9E%9F%E1%9E%BB%E1%9E%82/|url-status=live}}</ref>
=== ២០២៥–បច្ចុប្បន្ន: ការងាកមកកាន់វប្បធម៌ និងធ្វើជាគ្រូបង្រៀននិពន្ធ ===
ការបង្ហាញស្នាដៃបែបបញ្ជ្រាបថាមពលអប់រំជាមួយវប្បធម៌ ជាពិសេសទាក់ទងនិងប្រាសាទ ក្នុងឆ្នាំថ្មីអ្នកនិពន្ធសោមដូរ៉េបានបញ្ចេញស្នាដៃជាច្រើនទាក់ទងជាមួយវប្បធម៌ ដូចជាចុះទៅតាមប្រាសាទ ការផលិតបទចម្រៀងប្លែកៗត្រចៀកទាក់ទងនិងប្រាសាទ ជាពិសេសការបង្ហាញវេបសាយផ្ទាល់ខ្លួនដែលមានបង្រៀនតែងនិពន្ធដោយឥតគិតថ្លៃនិងការលក់សៀវភៅត្លុកបែបBlack Comedy ចំណងជើងថា(សុបិននិករ) ។<ref>{{Cite web |title=សុបិននិករ |url=https://www.somdore.com/ |website=សោម ដូរ៉េ}}</ref>
ការវិលត្រឡប់ម្តងទៀតនៃស្ទីលរសជាតិចម្រៀងចូលឆ្នាំដែលល្បីកាលពីឆ្នាំមុនគឺបទចាក់ក្រឡេកទយ ជាមួយអត្ថន័យថ្មីតែរសជាតិដដែល ចំណងជើងថា កាឌិនហយ<ref>{{Cite news|title=ចម្រៀងរួមគ្នា នីសា-រ៉ូលីន បទ«កាឌិនហយ» កាន់តែអង្រួនបេះដូងអ្នកគាំទ្រ ក្រោយចេញ Full MV|url=https://www.kampucheathmey.com/entertainment/1093108|url-status=live}}</ref> បកស្រាយដោយ សុគន្ធនីសាជាមួយរូលីន គ្រាន់តែបង្ហោះTeaserខ្លីត្រឹម7ម៉ោងមានគេចុចទស្សនាដល់ទៅជាង២លានView ។ ចាត់ទុកថានេះគឺជាការភ្ញាក់ផ្អើលមួយសម្រាប់អ្នកគាំទ្រស្នាដៃរបស់សោមដូរ៉េ គឺនៅតែមិនថយចុះ ។ <ref>https://www.facebook.com/reel/2511464829465623</ref>
= '''ជីវិតស្នេហានិងទំនាក់ទំនង''' =
ធ្វេង|រូបភាពតូច|សោម ដូរ៉េ និង នាងពេជ្រសោភា គេកម្រឃើញកវីម្នាក់នេះបង្ហាញមុខសង្សារ ឬបណ្តើរគូស្នេហ៍ណាស់ ដោយតាមរយៈការវិភាគនូវចរឹកក្មេង ចូលចិត្តលេងសើច និងពូកែតូចចិត្តរបស់កវីម្នាក់នេះ តាមរយៈការបង្ហោះហ្វេសបុក ជារឿយៗ និងការលេងពាក្យសំដី ជាពិសេសគ្រប់ពេលសម្ភាសន៍ជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន។
ទំនាក់ទំនងដែលជិតស្និទ្ធិជាងគេនៅក្នុងរង្វង់សិល្បៈដែលគ្រប់គ្នាបានដឹងនោះគឺ នាងសាសា អ្នកខ្លះនិយាយថាពួកគេមានផ្ទះនៅជិតគ្នា ហើយក៏សង្កេតឃើញថា សាសាត្រូវបានកវី សោមដូរ៉េ សរសេរបទចម្រៀងនិងជ្រោមជ្រែងខ្លាំងជាងតារាចម្រៀងឯទៀតក្នុងផលិតកម្ម ។ ដែលគ្រប់ពេលតែងតែបង្ហោះសារលើកទឹកចិត្ត និងបង្ហាញពីអារម្មណ៍រាប់អានចំពោះកវីម្នាក់នេះ ក្នុងបណ្តាញសារព័ត៌មាន ឬទស្សនាវដ្ដី បន្ទាប់ពី នាងពេជ្រ សោភា និង នាង មាសសុខសោភា ដែលកវីម្នាក់នេះតែងតែហៅថាបងស្រីពេញៗមាត់ ។ ភាគច្រើនកវីម្នាក់នេះហាក់ដូចជាមានទំនាក់ទំនងល្អច្រើនជាមួយតារាច្រៀងស្រីៗ មិនសូវឃើញថតរូបជាមួយអ្នកចម្រៀងប្រុសឡើយ ៕
= '''ការងារក្នុងសង្គម''' =
សម្រាប់យុវវ័យដែលចូលចិត្តតាមដានស្នាដៃរបស់កវីម្នាក់នេះប្រាកដជាជញ្ជក់មាត់ ពេញចិត្តនូវកម្រងកូនសៀវភៅត្លុកកំប្លែង ដែលបាននិពន្ធ និងគូរដោយកវី សោមដូរ៉េ ។ គឺជាកម្រងរឿងកំប្លែងរូបភាពអានយ៉ាងជក់ចិត្ត ហើយមិនតែប៉ុណ្ណោះថវិការដែលបានមកពីការលក់សៀវភៅនេះ កវីម្នាក់នេះបានបរិច្ចាគជាប្រាក់សុប្បុរសធម៌១០០ភាគរយ ជួយដល់ទុរគតជន ក្មេងរើសសម្រាមនៅជើងឯក និងមន្ទីរពេទ្រគន្ធបុផ្ផាផងដែរ ដែលអ្នកនិពន្ធម្នាក់នេះបានបង្កើតចំនួនបីដងរួចមកហើយ ៖ ទីមួយនៅមុខផ្សារទំនើបឡាក់គី ផ្លូវព្រះសីហនុ / ទីពីរនៅមុខអតីតមជ្ឃមណ្ឌលកម្សាន្ត ឌ្រីមលែន / ទីបីគឺធ្វើការសហការជាមួយភេសជ្ជៈឆាតថាម ។
= '''CONTENT CREATOR''' =
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!Project
!Mentor
!ប្រភេទ
!Plateform
!ចំនួនភាគ
!Schedule
!Publish
!Sponser
!Supporter
!Production
|-
| rowspan="6" |២០២៥
| rowspan="3" |ឈ្លេចអ្នកនិពន្ធ
| rowspan="3" |សោមដូរ៉េ
| rowspan="3" |Podcast
|Facebook
| rowspan="3" |3Episode
| rowspan="3" |TBA
| rowspan="3" |TBA
| rowspan="3" |TBA
| rowspan="3" |TBA
| rowspan="3" |GMB
|-
|Youtube
|-
|Tiktok
|-
| rowspan="3" |HOT-Writer
| rowspan="3" |ខាត់សុឃីម+សោមដូរ៉េ
| rowspan="3" |Vlog/Challenge
|Facebook
| rowspan="3" |TBA
| rowspan="3" |TBA
| rowspan="3" |TBA
| rowspan="3" |TBA
| rowspan="3" |TBA
| rowspan="3" |TBA
|-
|Youtube
|-
|Tiktok
|}
= '''ការងារសិល្បៈ និងស្នាដៃ''' =
=== ខ្សែភាពយន្ត ===
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
|+បង្រួញAA
!ឆ្នាំ
!ចំនងជើងរឿង
!តួសម្តែង
!ប្រភេទខ្សែភាពយន្ត
!ចំនួនភាគ
!ចាក់បញ្ចាំង
!ថ្ងៃចេញផ្សាយ
|-
| rowspan="2" |'''២០១៦'''
|ផ្កាទីងមោង
|មានសូនិតា - វៃហាំង - មួយហ្គិច
| rowspan="2" |Short Film
| rowspan="3" |8 Episode
|Bayon TV (Origin)-CTN-MyTV-Etv
|មិនា
|-
|ម៉ាក់ប៉ាខ្ញុំប្រជែងកម្ម
|ចនចន្ទលក្ខិណា-ទេព រិនដារ៉ូ-ណាខុន- ពន្លក- ថមមី
|Bayon TV
|ឱសភា
|-
| rowspan="2" |'''២០១៧'''
|ផ្កាទីងមោង II
|មានសូនិតា & វៃហាំង
| rowspan="4" |ខ្សែភាពយន្តភាគ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|-
|បិសាចគួរ
ឲ្យស្រលាញ់
|ពេជ្រ សោភា-រេតស៊ូហ្សាណា-Step- ឈឹមសក្កដា-ខាត់សុឃីម-វង្សតារារតនា-ជាសុវណ្ណនរាហ៍-យាយយ៉យ-ប៉ាចគីមមួយ
|42 Episode
|ហង្សមាស HDtv
|១ កុម្ភះ
|-
|'''២០១៩'''
|កាឡៃ
|ណាខុន- និច្ច-សាពូនដារាភិមាន-លឹមតិចម៉ុង - គៀតថារាវ៉ាត់
|8 Episode
|Bayon TV
|កក្កដា
|-
|'''២០២០'''
|ម៉ែក្មេកចេញពីក្នុងព្រះចន្ទ
|រេតស៊ូហ្សាណា-ដួងវិរៈសិដ្ឋ-រិនសាវេត-ខាត់សុឃីម-ឌីសុនីតា-យក់ដួងតារា-កែវសុបញ្ញា
|17 Episode
|ហង្សមាស HDtv
|តុលា
|-
|'''២០២១'''
|ព្រហ្មលិខិតដុះស្លាប
(ល្បែងស្នេហ៍បះសក់ Series 0១)
|បានមន្នីលក្ខ៍-ម៉ៅហាជី-កាតុ-ចេនសាយចៃ-រូលីន-ដាសុម៉ាវត្តី-សៅឱត្តម-ណារីតា-កុលដាវី-ឆៃលីដាឡែន-ញឹមចន្ទថន
| rowspan="2" |TV Series
| rowspan="2" |16 Episode
| rowspan="2" |TOWN HDtv
|៥ កក្កដា
|-
| rowspan="4" |'''២០២២'''
|(ល្បែងស្នេហ៍បះសក់ Series 0២)
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|-
|ល្បែងស្នេហ៍ល្បិចសិង្ហ
|លីប៊ែរ-សេងរដ្ឋា-វាន់ថៃ-តាវ៉ាន់ដែង-នាងវ៉ាន់សាន់-ចូអី-ហេងកូសីន
| rowspan="6" |ខ្សែភាពយន្ត
ភាគខ្នាតវែង
|84 Episode
| rowspan="8" |TV5
|១០ មករា
|-
|ទឹកភ្នែកពណ៌ភ្លើង
|ដានីអារីយ៉ា-ស្វែងសុជាតា-ជាជូលី-ពៅសៀវហ្វុង-សួនីសា-គៀតថាវ៉ាត់
|86 Episode
|១៦ ឩសភា
|-
|វិញ្ញាណឃ្លានស្រឡាញ់
|ហង្សសម្បើមសក្ត័-គៀតថារាវ៉ាត់-មន្នីរស្មី-ជ្រូកព្រៃ-ហេងកូសីន-នាងវ៉ាន់សាន់-ឆារ៉ាត់-សំណាងលីលី
|81 Episode
|១២ កញ្ញា
|-
| rowspan="2" |'''២០២៣'''
|កែវបាបកែវបុណ្យ
|សាវីនហ្វីលីប-សំណាងលីលី-គីមហាប់-ពៅធីតា-សីវឡាម-ភួងសុធី-សុវិឡា-ឆារ៉ាត់-DJមីមី
|84 Episode
|១៨ មករា
|-
|ផ្កាយពេជ្រ
|សាននី-រូឡា-ចនសាន់-កក្កដាសុភណ្ឌ-ភីហ្សា-អិនសុភី-សុវិឡា-ឆារាត់-ចែរូហ្សា-ចែញាញ់-ខេវិន
|85 Episode
|០១ មិថុនា
|-
| rowspan="2" |'''២០២៤'''
|ទេវបុត្រ4G រាជនី 79
|ដានីអារីយា-អេងវ៉ាណង-កែវបូរ៉ា-ចាស្ទីនអិន-ជីហ្សង់-វ៉ាហៀង-ជាសុភា-សៀងអី-ភីហ្សា-ហេងកូសីន-ប៊ុនខេវិន-ដាណេត-ទីវន័-
|87 Episode
|០៦ ធ្នូ
|-
| rowspan="2" |ពេជ្រកាត់ភ្លើង
| rowspan="2" |ដានីអារីយ៉ា-ជាសោភា-វាសនា-ផៃរិទ្ធី-ហារីពិសិដ្ឋ
| rowspan="2" |TV Series
| rowspan="2" |4 Episode
| rowspan="2" |៣ វិច្ឆិការ
|-
|'''២០២៥'''
|}
=== ភាពយន្តSITCOM ===
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!កម្មវិធី
!រដូវកាល
!ចំនួនភាគ
!ចំនួនវគ្គ
!ចាក់បញ្ចាំង
!ថ្ងៃចាកផ្សាយ
|-
|'''២០១៦'''
|On Fleek
|Season 01
|8 Episode
|2 Series
|Bayon TV
|2016 - 2017
|-
|'''២០២០'''
|ល្បែងស្នេហ៍បះសក់
Series 0១ : ព្រហ្មលិខិតដុះស្លាប
|Season 01
|24 Episode
|10 Series
|ថោន HDtv
|2020
|-
|'''២០២៤'''
|Radio Silence
|Season 01
|4 Episode
|2 Series
|TV5
|2024 - Present
|}
=== ភាពយន្ត COMMERCIAL ===
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!ខ្សែភាពយន្ត
!ប្រភេទ
!ចំនួននាទី
!ម្ចាស់ផលិតផល
!ថ្ងៃចេញផ្សាយ
!ផលិតករ
|-
| rowspan="3" |'''២០២៥'''
|កូនប្រសារយុគ៩
| rowspan="3" |Short Film
|៦នាទី
| rowspan="2" |CAMBODIA BEER
|២៤ មករា
| rowspan="2" |AKASA Media Soloutions
|-
|អភិនីហារស្នេហ៍
|៦នាទី
|២៨ មករា
|-
|បេះដូងSIZE S
|១១ នាទី
|KINAL CAMBODIA
|២៣ កុម្ភៈ
|FRAM 360
|}
=== កម្មវិធីទូរទស្សន៍ ===
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!កម្មវិធី
!ប្រភេទកម្មវិធី
!អ្នកបង្ហាញ
!ចំនួនភាគ
!ចាក់បញ្ចាំង
!ថ្ងៃចាកផ្សាយ
!មុខងារ
|-
|'''២០១៧'''
|អ្នកនិពន្ធវ័យក្មេង (Super Writer)
|Writing Competition show
|សុគន្ធថេរាយុ/សាសា
|១៤ ភាគ
|ថោន HDtv
|មករា ២០១៧
|មេប្រយោគ/អ្នកដឹកនាំ
|-
|'''២០១៨'''
|ស្នាដៃកូនខ្មែរសម្រាប់មាសសុខសោភា
|Writing Competition show
|មាសសុខសោភា
|១២ ភាគ
|Ollatte Page/CTN
|ធ្នូ-២០១៨
|មេប្រយោគ
|-
|'''២០២១'''
|និយាយដើមវិញ្ញាណ
|Scary Talkshow
|ជ្រូកព្រៃ/អិលអេ
|១៤ភាគ
|ថោន HDtv
|មិនទាន់បង្ហាញ
|អ្នកដឹកនាំ
|}
=== កម្មវិធីសប្បុរសធម៌ ===
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!កម្មវិធី
!បទចម្រៀង
!លុយលក់បាន
!តារាកិត្តិយស
!តារាមូឌែល
!ទីតាំង
!កាលបរិច្ឆេទ
|-
|'''២០១៣'''
|ពេលវេលា
របស់យុវវ័យ
|មិនមាន
|៤០,៩០០០ រៀល
|Pey Pey Dy
| -TiRano -Rayno coco
-Oun Yanin
|ផ្សារឡាក់គី
ផ្លូវសីហនុ
|៦,៧ ឱសភា
២០១៣
|-
|'''២០១៤'''
|ពេលវេលា
របស់យុវវ័យ
( វគ្គពីរ )
|លើលោកនេះខ្ញុំស្រលាញ់ម៉ាក់ខ្ញុំជាងគេ
|២៥៣,៥៥០០ រៀល
|មាស សុខសោភា
| -Lim Liza
-Mary
-Chun Li
-Vannara
|ឌ្រីមលេន
|៤,៥,៦ ធ្នូ
២០១៤
|-
|'''២០១៥'''
|ពេលវេលា
របស់យុវវ័យ
( វគ្គបី )
|ធនាគារទឹកភ្នែក
|៨០,៩៩០០ រៀល
|សុគន្ធថេរាយុ
| -DaraMario
-lux
-Rola
-Rath
| -ផ្សារអង្គរ
សេនត្រល
(សៀម រាប)
-ក្លឹបថោន
|៦,៧,៩,១០វិច្ឆិការ
២០១៥
|-
|'''២០២៦'''
|ពេលវេលា
របស់យុវវ័យ
( វគ្គបួន )
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|}
=== សៀវភៅ ===
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!ចំនងជើងរឿង
!វគ្គ
!តម្លៃ
!ចេញលក់
!បោះពុម្ព
|-
|'''២០១៣'''
|'''ក្មេងខ្ទើយលូលូ'''
|Little Lulu
|២៥០០រៀល
|៦,៧ ឱសភា ២០១៣
|១០០០ក្បាល
|-
|'''២០១៤'''
|'''ក្មេងខ្ទើយលូលូ II'''
|ម៉ាក់ខ្ញុំជាSuper Mum
|២៥០០រៀល
|៤,៥,៦ ធ្នូ ២០១៤
|២០០០ក្បាល
|-
|'''២០១៥'''
|'''ក្មេងខ្ទើយលូលូ III'''
|ឃាតុករក្លៀកក្រអូប
|២៥០០រៀល
|៦,៧,៩,១០វិច្ឆិកា ២០១៥
|២០០០ក្បាល
|-
|'''២០១៩'''
|'''ផ្កាទីងមោង'''
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|-
| rowspan="3" |'''២០២៦'''
|'''សុបិននិករ(១)'''
|អាថ៍កំបាំងប្រាសាទយំ
|
|
|១០០០ក្បាល
|-
|'''សុបិននិករ(២)'''
|
|
|
|១០០០ក្បាល
|-
|'''សុបិននិករ(២)'''
|
|
|
|
|}
=== STORYBOARD ===
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!ក្រុមហ៊ុនផលិត
!Director
!Company
!Type
|-
|'''២០១៥'''
|ស្រាបៀកម្ពុជា
|Sok Chomnor
|HM Production
|TVC
|-
|'''២០១៧'''
|សំឡីអនាម័យCC
|Kham Phuri
|HM Production
|TVC
|-
|'''២០១៩'''
|it's Cool Collagen
|ខ្លួនឯង
|Emerald Beauty
|Story Comercial
|-
|'''២០២១'''
|Kid Paradise
|Ma Chanpanha
|Color Nine
|TVC
|-
|'''២០២១'''
|Baby Outlet
|Ma Chanpanha
|Color Nine
|Music Comercial
|}
=== បទចម្រៀង ===
==== បទចម្រៀងសម័យ ====
{| class="wikitable sortable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
|-
|'''២០១១'''
|សង្សារផ្ទាល់ខ្លួន - សង្សារលេងៗ - ស្រលាញ់អូន៣៦៦ថ្ងៃ - ជួលបងធ្វើសង្សារទេ - សង្សារថ្នាក់ទី១២ - My First Love - Love.com - បេះដូងរាបស្មើ - គួរប្រាប់ចិត្តស្មោះបែបណា - បេះដូងបងមិនមែនជ័រទេ - បងធម៌ - ហៅប៉ៅធូរបាត់ស្នេហ៍ - សង្សារសុំបែកកណ្តាលផ្សារ
|-
|'''២០១២'''
|មេអណ្តើក - ចង់ធ្វើសង្សារគេឡើងញ័រខ្លួន - ខ្លួនឯងឮអត់ខ្ញុំស្រលាញ់ខ្លួនឯង - មានអ្នកថ្មីគឺអ្នកចាស់ - ខូចចិត្តមុនគេ - ខូចចិត្តក្រោយគេ - សង្សារឡូយពេក - កែវភ្នែកមួយគូ - កាលណាមេឃភ្លឺ - កាលវិភាគសម្រាប់នឹក - ខ្ជិលរកសង្សារថ្មី - បងជាឳសង្សារ - ចង់ទៅអាមេរិកបំភ្លេចសង្សារចាស់ - ត្រូវតែរកស្នេហ៍ពិតឱ្យឃើញយប់នេះ - ថើបប៉ះទឹកភ្នែក - I Love PP - បេះដូងចេះសរសេរបទចម្រៀង - Magic Love - ខ្លាចខ្លួនឯង
|-
|'''២០១៣'''
|លើលោកនេះខ្ញុំស្រលាញ់ម៉ាក់ខ្ញុំជាងគេ - តែងសេចក្តីអំពីឳពុក - ចាក់សោរបេះដូង - ៩ខែ១០ថ្ងៃ - ស្រលាញ់គេទៅ - ចាក់សោរបេះដូង - រាំរញ្ជួយជើងគ្រែ - បេះដូងនៅហ្សីន - សង្សារខ្ញុំជិះឱបអ្នកផ្សេង - សំឡេងបេះដូងអូន
|-
|'''២០១៤'''
|Love you Forever - ស្នេហ៍ អាថ៍កំបាំង - ធនាគារទឹកភ្នែក - លេបថ្នាំអ្វីដើម្បីឈប់ស្រលាញ់អូន - បងប្រែកាយហើយ - តួឈ្នានីសគេ - ខួបកំណើតឆ្នាំនេះចង់មានអ្នកក្បែរ - Sexy i'm shy - រង្គើបេះដូង - I Like selfie - កុងសីហ្វាឆាយវួអាយនី - ឆ្នាំថ្មីកុំនៅលីវយូរ - មុងសាយកម្ល៉ោះ - គួរឱ្យស្រលាញ់ - ថាមពលបេះដូង - ទឹកភ្នែកទេវតា - សង្សារគ្មានគុណ - លាក់ទឹកភ្នែកក្រោយខ្នង - ឆ្កែលោតខាំគូថ
|-
|'''២០១៥'''
|មនុស្សម្នាក់នេះរស់បានមួយថ្ងៃទៀតហើយ - ត្រឡប់ខ្នើយ - ឆក់ - បង្រៀនមនុស្សស្មោះឱ្យចេះសាវា - ទឹកភ្នែកមួយរយគីឡូ - អង់តែន - ខ្យល់អាកាស - Happy Birthday to me - ពួកម៉ាកថ្មីខ្ញុំឈ្មោះភាពឯការ - សុំទោសពួកម៉ាក - ថើបមួយពាន់ដង - គេងលើព្រះចន្ទ - សង្សារអូនមុខអ៊ាក់ៗ - សង្សារក្រៅខោ - បើបងលក់ត្រកូនបងស្រលាញ់អូនទេ - សង្សារថ្មីបងមុខអ៊ាក់ៗ
|-
|'''២០១៦'''
|មិនមានបទចម្រៀង
|-
|'''២០១៧'''
|ភ្លើងក្នុងភ្នែក - បែកគ្នាហាមនិយាយដើមបង - បែកគ្នាហាមនិយាយដើមអូន - Dance and Smile - ឈាមសុវណ្ណ - គេថោកបានអូន បងថ្លៃបាត់អូន - ខូចចិត្តមានគ្នា - ចង្កេះGoal - បបរឈាមជ្រូក - ងោះ - ចំអន់លេងតើ
|-
|'''២០១៨'''
|ឃើញមុខគេខ្ញុំខឹង - រាំជាន់អាចម៍គោ២០១៨ - ញិញសន្លប់ - ចប់ដោយបរិបូរណ៍ - Playboy HipHop - កាលពីក្មេង - ស្មោះស្រដៀងក្បត់ -Hello Goodbye - ផាត់មុខ3D - បើស្រលាញ់អូនទ្រអូនទៅ - សុំស្រលាញ់មិនបានសុំច្រៀងមួយបទ - បេះដូងពាក់វែនតា - ថើបស្រមោលក៏បាន - រំកិលភ្នំ - ទន្សាយឆ្កួត - អំបុកផ្កាម្លិះ - ដេញស្អប់ដេញស្រលាញ់ - ប្រុសមួយណាឲ្យអូនជិះជាន់ - កូនក្រមុំបងគ្រាន់តែជាមនុស្សស្រីធម្មតា
|-
|'''២០១៩'''
|កូនកម្លោះអូនគ្រាន់តែជាមនុស្សប្រុសធម្មតា - អរគុណម៉ាប់ៗ - និរន្តន៍ - ឡាំលាវកាលីប - រាំឡករង្វើល - សុំទ្រីសុំគ្រលាស់មួយ - ស្រលាញ់ស្រីសក់ចង - កន្ទ្រឹមប៉ក់ - រាំវង់សូឡូ - រលឹមប្រុយៗ - មេម៉ាយក៏ស្រីពោះម៉ាយក៏ប្រុស - ម៉ាឌីហ្សុនឈូសស្បែកជើង - រាំចេញស៉ៃម៉ៃ - ស្រលាញ់មេម៉ាយស្តាយក្រមុំ - សុភាពបែបសំភី - រាំកាលីងបាយសង - Beauty of my Kingdom - ចង់នៅក្មេង - មិត្តអាលាក់ហ្សី(MSP-Ratha Duet) - ស្ពានសុភ័គដួងចិត្ត - ជាំក្សាន្តរឿងខ្ញុំ - មិត្តអាលាក់ហ្សី(SopheaVersion) - មិត្តអើយទៅវត្ត - គ្មានថ្ងៃអាទិត្យសម្រាប់អ្នកខូចចិត្ត - មិត្តអាលាក់ហ្សី(Ratha Version) - ទឹកលិចចុងកន្ត្រើយ - ព្រះរស់អង្អែល - មេឃធ្លាក់បុផ្ផា - ទឹកប៊ិកពណ៌ឈាម - បោះបាយបិណ្ឌជុំគ្នា - សុដនម៉ែ - ផ្កាក្រដាស - អារម្មណ៍សល់
|-
|'''២០២០'''
|រាំម៉ៃ - កន្ទ្រឹមកងកែវ - អូនមួយច្រមិចៗ - រាំលូលូអូឡាឡា - នៅក្មេងរហូត - ទន្សាយជិះជណ្តើរយន្ត(សោភា) - ទន្សាយជិះជណ្តើរយន្ត(គូម៉ា) - ឱផ្កាម៉ោងដប់ - ស្រលាញ់ប្រុសសៀតខ្លុយ - វិមានកប្រេត - មួយឆ្នាំភ្ជុំម្តង - ទៅវត្តកុំស្លៀកខ្លី - សុំមួយញេបមក - មាត់ទិព្វ - ខ្ញុំជាមនុស្សអត់ហុងស៊ុយ - Super Lonely
|-
|'''២០២១'''
|មេម៉ាយឡើងស្តុប - សុំស្រឡាញ់សុំអាំងប៉ាវ - ស្រឡាញ់អូន៣៦៦ថ្ងៃ(Remake) - តែជ្រក់ - ស្រណោះរាំវង់ - ផ្ទុះសេ - អផ្សុកLonely - បេះដូងខ្ញុំរលេម - មនុស្ស៩កន្លះ - ខ្ញុំស្រឡាញ់មនុស្ស៩កន្លះ - ស្រឡាញ់បងជាប់ក្លេ - ស្មោះពេកចោលលុយ - ស្រឡាញ់មួយឆាវពីរឆាវ - ខ្លុយដិត(ពាក់មី) - ខ្លុយដិត(សុវត្តិឌីធារិកា) - មកុដស្ត្រី(Remake Withខោល)
|-
|'''២០២២'''
|ក្តីសុខក្បែរដៃ - តុកកែខាំគូទ - មួយកែវSadចេញSadចូល(សុខពិសី) - មួយកែវSadចេញSadចូល(កែវវាសនា) - កាលីបហ្មង - ទឹកភ្នែកពណ៌ភ្លើង - វិញ្ញាណឃ្លានស្រឡាញ់ - កន្សៃប្រពន្ធ
|-
|'''២០២៣'''
|ជំពាក់លុយម៉ែ - គ្រប់យ៉ាងគឺអូខេ - សង្សារឡបល់យ៎(ជាតា) - សង្សារឡាបល់យ៎(រាយុ)
|-
|'''២០២៤'''
|ឈប់ខ្មឺតឆាប់មានសង្សារ - កៅឆាយមួយសិន - ចូលឆ្នាំដល់ហើយBookingមួយ - បេះដូងកាលួង - Yucky - ហ្សឹម(DJCake) - ស្រីបាចិញ្ចឹមកូន - ផ្ញើបរិញ្ញាឲ្យមេឃមើល(ជាតា) - ផ្ញើបរិញ្ញាឲ្យមេឃមើល(រាយុ) - នង្គ័លស្នេហ៍ - អារម្មណ៍សល់(Remake Ftពូឃ្លាំង) - លួចមើលStoryសង្សារចាស់-ខ្ចីPowerbankសិនមក-ដាក់ស្នេហ៍មួយសិន-សង់ទីម៉ង់-បន្ទន់ចិត្ត-ស្រលាញ់បងFreeបាប
|-
|'''២០២៥'''
|ដោះអាវស្ទាវពាក់អាវអាចារ្យ - សុំស្រលាញ់សុំអាំងប៉ាវ(Remake/Remix) - សន្លប់តឺង - Toxic តិចៗ - ចាក់ក្រឡេកទយ - បេះដូងស្រក់ឈាម - ភ្លើងអាប់រស្មី
|-
|'''២០២៦'''
|ឍាមរាអើយ - កាឌិនហយ - រឿងយើង - តុក្តតា - ក្ងេវ
|}
==== បទចម្រៀងអន្តរជាតិ ( VEVO ) ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
!អ្នកចម្រៀង
!ផលិតកម្ម
|-
| rowspan="2" |'''២០១៥'''
|All Lie
| rowspan="3" |មាស សុខសោភា
| rowspan="2" |Khmer Tree
|-
|Pushing you away
|-
|'''២០១៦'''
|Do you Know
|CamTrax
|}
==== បទចម្រៀងក្នុងកម្មវិធីទូរទស្សន៍ ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!កម្មវិធី
!បទចម្រៀង
!អ្នកចម្រៀង
!ទូរទស្សន៍
!ពណ៌នា
|-
|'''២០១៧'''
|I'm a Singer Cambodia
|មិនបានបង្ហាញ
|នៅ ស៊ីនឿន
| rowspan="2" |ហង្សមាសHDtv
|Nominated
|-
|'''២០១៨'''
|The Voice Kid Cambodia Season II
|កាលពីក្មេង
|ឱក សុគន្ធកញ្ញា+ព្រាបសុវត្ត+សួសវិហ្សា
|Opening intro
|-
|'''២០១៩'''
|Miss Universe Cambodia (2019)
|Beauty of kingdom
|មាស សុខសោភា
|CTN
|Opening Live
|-
| rowspan="2" |'''២០២០'''
|I'm a Singer Cambodia Season II
|ទន្សាយឆ្កួត
|ឃុន វត្ថា
|ហង្សមាសHDtv
|Live Contest
|-
|Miss Universe Cambodia (2020)
|Beauty of kingdom
|មាស សុខសោភា
|Bayon TV
|Theme Song
|-
| rowspan="2" |'''២០២១'''
|និយាយដើមវិញ្ញាណ
|បុណ្យនិងបាប
|ជ្រូកព្រៃ
|TOWN FullHDtv
|Theme Song
|-
|Miss Universe Cambodia (២០២១)
|មកុដស្ត្រី
|ពេជ្រ សោភា
|Bayon TV
|Live Contest
|-
| rowspan="2" |'''២០២២'''
|I'm a Singer Cambodia Season III
|សង្សារហៅទៅបោះបាយបិណ្ឌ
|ឌី សូនីតា
|ហង្សមាសHDtv
|Live Contest
|-
|The Wall Song Cambodia
|រាំជាន់អាចម៍គោ
|កាតុ+ឈិនមុន្នីនាថ
|PNN TV
|Pre-Tap
|-
|'''២០២៤'''
|RADIO SILENCE
|បន្ទន់ចិត្ត
|កែវ សុគន្ធា
|TV5
|Theme Song
|-
|'''២០២៦'''
|DOPAMINE
|
|
|TOWN HDTV
|Theme Song
|}
==== បទចម្រៀងអប់រំ និងដឹងគុណ ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
!អ្នកចម្រៀង
!គុណតម្លៃ
!ផលិតករ
|-
|'''២០១៣'''
|ដេកឱបម៉ែ
|សុគន្ធថេរាយុ
|ក្តីស្រលាញ់កូនចំពោះម្តាយ
| rowspan="9" |ថោន
|-
| rowspan="3" |'''២០១៤'''
|លើលោកនេះខ្ញុំស្រលាញ់ម៉ាក់ខ្ញុំជាងគេ
|មាសសុខសោភា
|គុណម្តាយ
|-
|តែងសេចក្តីអំពីពុក
|ករុណាពេជ្រ
|វិប្បដិសារីលោកឳពុក
|-
|៩ខែ១០ថ្ងៃ
|កាតុ
|ក្តីស្រលាញ់ម្តាយមានគភ៌
|-
| rowspan="3" |'''២០១៥'''
|ធនាគារទឹកភ្នែក
|សុគន្ធថេរាយុ
|ដឹងគុណលុយ
|-
|រាត្រីសួស្តីអង្គរ
|តារាថោន
|ខេត្តមាតុភូមិរបស់ប្រទេសកម្ពុជា
|-
|សង្សារគ្មានគុណ
|សុគន្ធនិសា
|អប់រំសម្លាប់ខ្លួនរឿងស្នេហា
|-
| rowspan="3" |'''២០១៦'''
|សុំទោសពួកម៉ាក
|មាសសុខសោភា
|តម្លៃនៃមិត្តភាព
|-
|ឈាមសុវណ្ណ
|ម៉ាហៅជី
|គុណទាហាន
|-
|រំកិលភ្នំ
|ឈីនរតនៈ
|កម្លាំងចិត្តសិស្សធ្លាក់បាក់ឌុប
| rowspan="2" |រស្មីហង្សមាស
|-
| rowspan="2" |'''២០១៨'''
|មកុដស្រ្តី
|ពេជ្រសោភា
|ព្រហ្មចារី
|-
|អំបុកផ្កាម្លិះ
|យក់ ថិតរដ្ឋា
|ដឹងគុណកសិករ
| rowspan="3" |ថោន
|-
| rowspan="5" |'''២០១៩'''
|ប៉ក់កន្ទ្រឹមអើយ
|មាសសុខសោភា
|ដាស់ស្មារតីបទប្រពៃណីបុណ្យចូលឆ្នាំ
|-
|មេម៉ាយក៏ស្រីពោះមាយក៏ប្រុស
|ខ្ញុង+កៃដ
|គោរពតម្លៃពោះម៉ាយនិងមេម៉ាយ
|-
|Beauty Of My Kingdom
|មាសសុខសោភា
|លើកកំពស់ស្ត្រី
|Bayon TV
|-
|ព្រះរស់អង្អែល
| rowspan="2" |ស៊ុនស្រីពេជ្រ
|បារមីបាតដៃអ្នកមានគុណ
| rowspan="5" |ថោន
|-
|ទឹកប៊ិចពណ៌ឈាម
|តម្លៃនៃបាក់ឌុប
|-
|'''២០២០'''
|សុដន់ម៉ែ
| rowspan="2" |កាតុ
|តម្លៃនៃសុដន់នារី
|-
| rowspan="2" |'''២០២៤'''
|ស្រីបាចិញ្ចឹមកូន
|តម្លៃស្រី្តបម្រើផ្លូវភេទ
|-
|ផ្ញើបរិញ្ញាឲ្យមេឃមើល
|រាយុ+ជាតា
|អប់រំយុវសិស្សគ្មានការងារធ្វើ
|-
|'''២០២៦'''
|ឍាមរាអើយ
|សុគន្ធនីសា
|រៀបរាប់ពីអាពាហ៍ពិពាហ៍
|
|}
==== បទចម្រៀងជាតិ ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
!អ្នកចម្រៀង
!អត្ថន័យ
!ផលិតករ
|-
|'''២០១៦'''
|រាត្រីសួស្តីអង្គរ
|តារាចម្រៀងថោន
|ខេត្តរបស់ប្រទេសកម្ពុជា
| rowspan="7" |ថោន
|-
|'''២០១៧'''
|ឈាមសុវណ្ណ
|មៅ ហាជី
|បូណ៍ភាពទាហាន
|-
|'''២០១៨'''
|អំបុកផ្កាម្លិះ
|យក់ ថិតរដ្ឋា
|ឈ្មោះអង្ករខ្មែរ
|-
| rowspan="3" |'''២០១៩'''
|ជាំក្សាន្តរឿងខ្ញុំ
|មៅ ហាជី
|ភក្តីភាពទាហានជាយដែនកម្ពុជាឡាវ
|-
|មេឃធ្លាក់បុផ្ផា
|សុវត្តិឌីធីរិកា
|ទឹកជំនន់
|-
|ទឹកប៊ិចពណ៌ឈាម
|ស៊ុនស្រីពេជ្រ
|បាក់ឌុប
|-
|'''២០២០'''
|មេឃអើយមេឃ(Remake)
|សុវត្តិឌីធីរិកា
|គ្រោះធម្មជាតិទឹកជំនន់
|}
==== ចម្រៀងសាច់រឿងពិត (BASE ON TRUE STORY) ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
!អ្នកចម្រៀង
!សាច់រឿង
!ផលិតកម្ម
|-
|'''២០១៤'''
|បងធម៍
|សាពូនមីដាដា
|បងធម៌
|រស្មីហង្សមាស
|-
|'''២០១៥'''
|លើលោកនេះខ្ញុំស្រលាញ់ម៉ាក់ខ្ញុំជាងគេ
|មាស សុខសោភា
|ម្តាយ
| rowspan="3" |ថោន
|-
| rowspan="2" |'''២០១៦'''
|៩ខែ១០ថ្ងៃ
|កាតុ
|កូនស្រី
|-
|តែងសេចក្តីអំពីពុក
|ករុណាពេជ្រ
|លោកពុក
|-
| rowspan="2" |'''២០១៨'''
|ម្កុដស្ត្រី
|ពេជ្រ សោភា
|ព្រហ្មចារី
| rowspan="2" |រស្មីហង្សមាស
|-
|កូនក្រមុំបងគ្រាន់តែជាមនុស្សស្រីធម្មតា
|នីរតនា
|កូនកម្លោះ
|-
| rowspan="2" |'''២០១៩'''
|មេម៉ាយក៏ស្រីពោះម៉ាយក៏ប្រុស
|ខ្ញុង+កៃដ
|ប្តីប្រពន្ធ
| rowspan="3" |ថោន
|-
|ស្ពានសុភ័គដួងចិត្ត
|ខ្ញុង
|ប្រពន្ធ
|-
|'''២០២០'''
|សុដន់ម៉ែ
|កាតុ
|កូនស្រី
|-
|'''២០២៤'''
|ស្រីបាចិញ្ចឹមកូន
|ABC Radio Caller
|ស្រីមេម៉ាយ
|
|}
==== សហការជាមួយតារាខ្មែរ ORIGINAL ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
!អ្នកចម្រៀង
!សហការ
|-
|'''២០១៨'''
|ងោះ
|Nathew
|Btune Media
|-
|'''២០២០'''
|Delete សង្សារចាស់
|ទេព បូព្រឹក្ស
|Smart
|-
| rowspan="2" |'''២០២៤'''
|Coming Up
| rowspan="2" |ល្អហួស
| rowspan="2" |GMB
|-
|Coming Up
|}
==== ចម្រៀងអបអរពិធីបុណ្យជាតិ&អន្តរជាតិ ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!ពិធីបុណ្យ
!បទចម្រៀង
|-
|'''២០១២'''
|'''គ្រីសមាក ឆ្លងឆ្នាំ'''
|ស្រលាញ់អូន៣៦៦ថ្ងៃ
|-
| rowspan="3" |'''២០១៣'''
|'''ទិវាបុណ្យម្តាយ'''
|លើលោកនេះខ្ញុំស្រលាញ់ម៉ាក់ខ្ញុំជាងគេ
|-
|'''ទិវាបុណ្យឱពុក'''
|តែងសេចក្តីអំពីឳពុក
|-
| rowspan="3" |'''ចូលឆ្នាំខ្មែរ'''
|រាំជាន់អាចម៍គោ - បោកខោអាវនឹកស្នេហ៍ - សង្សារឆ្នាស់
|-
|'''២០១៤'''
|ស្វារាំគ្រវីលីអូ - ស្រីស្អាតកំពូលសម្រស់ - កត្តិកបាត់សង្សារ - តាមញែរដល់ចាស់ - រាំឡកលេចខ្យល់ - ឡាំលាវហីបហប - ពងមាន់ពងទា - តែងខ្លូនអបអរឆ្នាំថ្មី - បងឱ្យដៃកើយ
|-
| rowspan="5" |'''២០១៥'''
|កើតរោគបេះដូង - រាត្រីសួស្តីអង្គរ - ខ្ញុំស្រលាញ់សក់ខ្លី - រាំដេញ - កន្ទ្រឹមចាក់កាណូត - ជិះអាប៉ូឡូ - ខ្ញុំចង់តែយំ - កម្ល៉ោះមិនចេះរាំទ្វីស - អេះស្រួលម្ល៉េះទេ - បងស្រណោះឆ្នាំទៅ - មាឌីហ្សុនកែងចោត - រាំវង់Remix - ធុញស្នេហាដល់ហើយ - ចូលចិត្តអក្សរត - ប៊ិះស្រលាញ់ប៊ិះសន្្លប់ - មុខបងដូចស្វាអូនថាខ្ជិលស្រលាញ់ - ចាក់ក្រឡេករាំឡក - ទាយឈ្មោះអូនទៅ - លេខការេ - អូនជាខ្នើយឱប - បងឱ្យដៃកើយ - មួយសូន្រ - ដុត៩ - អត់ខ្វល់សំខាន់ខ្ញុំស្អាត
|-
|'''ទិវាបុណ្យម្តាយ'''
|៩ខែ១០ថ្ងៃ
|-
|'''គ្រីសមាក ឆ្លងឆ្នាំ'''
|តោះធ្វើសង្សារឲ្យបានមុនថ្ងៃឆ្លងឆ្នាំ - រកស្នេហ៍ពិតឲ្យឃើញក្នុងយប់នេះ
|-
|'''ភ្ជុំបិណ្ឌ'''
|សែនស្រណោះ - សង្សារហៅទៅបោះបាយបិណ្ឌ - ដេកឱបម៉ែ - កាទ្រីតមាសបង
|-
|'''ចូលឆ្នាំចិន'''
|លាភហោះពេញផ្ទះ-កុងសីហ្វាឆាយវួអាយនី-មុងសាយកម្លោះ-គួរឲ្យស្រលាញ់-ឆ្នាំថ្មីកុំនៅលីវយូរ-ថាមពលបេះដូង
|-
| rowspan="3" |'''២០១៦'''
|'''ចូលឆ្នាំខ្មែរ'''
|អូនមានរោមក្លៀកស្រលាញ់អូនទេ - រទេះភ្លើងបុកគ្នា - រាំវង់សៀតផ្កា - ដណ្តឹងទុកយូរហើយ - ត្រេតត្រតបានគេ - ចោលឈូងជាប់ស្នេហ៍ - ក្របីហិតញី - ខែចេត្រម៉ែជេរ - ឌុបម៉ែទៅរាំ - អាមុំប៉ុមពីត - តិចមួយច្រមុំឥឡូវ - ស្រលាញ់កូននាក - រាកនោមដាក់ខោ - ស្រវឹងឡែណាស់កូនហ្នឹង - កូននេះនៅមឹមទៀត
|-
|'''គ្រីសមាក ឆ្លងឆ្នាំ'''
|Jinglebell - My Breakfast is Love ( Rayu ) - My Breakfast is Love ( Rabee ) - Crush Messageមកហេតុអីក៏យំ
|-
|'''ពិធីខួបកំណើត'''
|Happy Birthday to me-ខួបកំណើតឆ្នាំនេះចង់មានអ្នកក្បែរ
|-
| rowspan="2" |'''២០១៨'''
|'''បុណ្យអ៊ុំទូក'''
|អំបុកផ្កាម្លិះ - ដេញស្អប់ដេញស្រលាញ់
|-
|'''ពិធីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍'''
|កូនក្រមុំបងគ្រាន់តែជាមនុស្សស្រីធម្មតា-កូនកម្លោះអូនគ្រាន់តែជាមនុស្សប្រុសធម្មតា-ស្រលាញ់គ្នាម៉ាប់ៗ-និរន្តន៍
|-
| rowspan="4" |'''២០១៩'''
|'''ចូលឆ្នាំចិន'''
|អង្គាសីលរីកហើយ-កុំភ្លេចអាំងប៉ាវ
|-
|'''ចូលឆ្នាំខ្មែរ'''
|ឡាំលាវកាលីប-រាំឡករង្វើល-រាំវង់សូឡូ-កន្ទ្រឹមប៉ក់-រលឹមប្រុយៗ-មេម៉ាយក៏ស្រីពោះម៉ាយក៏ប្រុស -ម៉ាឌីហ្សុនឈូសស្បែកជើង-រាំចេញស៉ៃម៉ៃ-ស្រលាញ់មេម៉ាយស្តាយក្រមុំ-សុភាពបែបសំភី-រាំកាលីងបាយសង-ប៉េវៗ-ជិះអាដូតល្ហើ-ស្រលាញ់ស្រីសក់ចង-សុំទ្រីសុំគ្រលាស់មួយ-អូនអ៊ូកមុខអេម
|-
|'''ទិវាកុម៉ារអន្តរជាតិ'''
|ខ្ញុំចង់នៅក្មេង
|-
|'''បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ'''
|មិត្តអើយទៅវត្ត-ទឹកលិចចុងកន្ត្រើយ-ព្រះរស់អង្អែល-បោះបាយបិណ្ឌជុំគ្នា
|-
| rowspan="4" |'''២០២០'''
|'''ចូលឆ្នាំខ្មែរ'''
|រាំលូលូអូឡាឡា-រាំម៉ៃ-កន្ទ្រឹមកងកែវ-អូនមួយច្រមិចៗ
|-
|'''ទិវាកុម៉ារអន្តរជាតិ'''
|នៅក្មេងរហូត
|-
|'''បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ'''
|ឱផ្កាម៉ោងដប់-ស្រលាញ់ប្រុសសៀតខ្លុយ-វិមានកប្រេត-មួយឆ្នាំភ្ជុំម្តង-ទៅវត្តកុំស្លៀកខ្លី-សុំមួយញេបមក
|-
|'''បុណ្យហាឡូវីន'''
|ខ្ញុំជាមនុស្សអត់ហុងស៊ុយ (Penny Wise Parody)
|-
| rowspan="3" |'''២០២១'''
|'''ចូលឆ្នាំចិន'''
|សុំស្រឡាញ់សុំអាំងប៉ាវ
|-
|'''ចូលឆ្នាំខ្មែរ'''
|ស្រណោះរាំវង់
|-
|'''បុណ្យអ៊ុំទូក'''
|ខ្លុយដិត(ពាក់មី)-ខ្លុយដិត(សុវត្តិឌីធារិកា)
|-
| rowspan="2" |'''២០២២'''
|'''ចូលឆ្នាំខ្មែរ'''
|តុកកែខាំគូទ
|-
|'''បុណ្យអ៊ុំទូក'''
|កន្សៃប្រពន្ធ
|-
|'''២០២៣'''
|'''ចូលឆ្នាំខ្មែរ'''
|ជំពាក់លុយម៉ែ
|-
| rowspan="3" |'''២០២៤'''
|'''ចូលឆ្នាំខ្មែរ'''
|កៅឆាយមួយសិន-ចូលឆ្នាំដល់ហើយសុំBookingមួយ
|-
|'''ទិវាបុណ្យម្តាយ'''
|ស្រីបាចិញ្ចឹមកូន-ផ្ញើបរិញ្ញាឲ្យមេឃមើល(ជាតា)-ផ្ញើបរិញ្ញាឲ្យមេឃមើល(រាយុ)
|-
|'''បុណ្យភ្ជំបិណ្ឌ'''
|ខ្ចីPowerbankសិនមក
|-
|'''២០២៥'''
| rowspan="2" |'''ចូលឆ្នាំខ្មែរ'''
|ដោះអាវស្ទាវពាក់អាវអាចារ្យ-ចាក់ក្រឡេកទយ
|-
|'''២០២៦'''
|កាឌិនហយ - តុក្តតា
|}
==== អាល់ប៊ុមពិសេស ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!ឈ្មោះអាល់ប៊ុម
!តារាចម្រៀង
!បទចម្រៀង
!ថ្ងៃចេញផ្សាយ សីឌី
!ថ្ងៃចេញផ្សាយវិសីឌី
|-
|'''២០១២'''
|'''Classroom'''
|''ហ្សូណូ នៅស៊ីនឿន ទេពបូព្រឹក្ស /''
|ជួលបងធ្វើសង្សារទេ , សង្សារថ្នាក់ទី១២ , My First Love
|មករា ២០១២
|មិនា ២០១២
|-
| rowspan="2" |'''២០១៣'''
|'''អាល់ប៊ុមមនុស្សស្រី'''
|''មាសសុខសោភា សុគន្ធនិសា លីអីវាធីណា សាសា អេននី /''
|ស្នេហ៍ពិតមានតែនៅក្នុងកុន,មនុស្សដែលខ្ញុំស្រលាញ់ មុខឡើងឌឺ , ខ្ញុំគ្មានវេទមន្ត , ស្នេហាគួរឱ្យខ្លាច , គេ ភ្លេចយើងបាត់ហើយ , មនុស្សស្រី , ប្រុសស្អាតក្នុង ហ្វេសបុក , ចង់មានសង្សារPart time , បងCuteកិប , ឃើញមុខចង់ក្អួត , យល់សប្តិ
|មិនា ២០១៣
|វិច្ឆិការ ២០១៣
|-
|'''សង្សារចេក'''
|''សាសា ណាំប៊ុណ្ណារត្ន័''
|តោះធ្វើសង្សារគ្នាមុនថ្ងៃឆ្លងឆ្នាំ - ធ្វើចរឹកដូចចេក - ខ្លួនឯងឮអត់គេស្រលាញ់ខ្លួនឯង - ដឹងខ្លួនអត់គេមើលខ្លួនឯង - សង្សារបន្ទាប់ញ៉ក - Nចុចពិលជួបស្នេហ៍ - Nចុចពិលជួបស្នេហ៍ - ឱ្យបងស្រលាញ់អូនប៉ុណ្ណា? - បងស្រលាញ់អូនប៉ុណ្ណាអូនទទួលយកប៉ុណ្ណឹង
|មិនបានចេញ
|មិនបានចេញ
|-
| rowspan="2" |'''២០១៤'''
|'''ព្រះអាទិត្យទារជួបព្រះចន្ទ័'''
|''ករុណាពេជ្រ សុគន្ធនិសា BIG''
|ញែរចុះញែរឡើងប៉ះសង្សារចាស់ , មានវិធីអ្វីបានលេខ ទូរសព្ទ័គេ , មានវិធីអ្វីឱ្យលេខទូរសព្ទ័គេ , ស្រលាញ់គ្នា ស្រួលៗ , ស្នេហ៍ផ្អែមដូចខ្វិត , មុនបែកគ្នាសងលុយអូនសិន , បែកគ្នាសិនទៅលុយជំពាក់សិន , ស្រលាញ់អូនប៊ិះឆ្កួត , អាចម៍គោជាសាក្សី , ព្រះអាទិត្យទារជួបព្រះចន្ទ
|មិនា ២០១៤
|កញ្ញា ២០១៤
|-
|'''<big>PhotoShop</big>'''
|''សាសា សុគន្ធថេរាយុ''
|បែកគ្នាហាមនិយាយដើមបង - បែកគ្នាហាម និយាយដើមអូន រត់ចោលបេះដូងមួយរយៈ - សារភាពបិទពួន - ទឹកភ្នែកហោះ - សង្សារដំបូង - ស្រលាញ់គ្នាម៉ាប់ៗ
|មិនបានចេញ
|មិនបានចេញ
|-
|'''២០១៥'''
|'''ប៉ាម៉ាក់មួយគូនេះsweetដល់ហើយ'''
|''សុគន្ធនិសា មង្គលទីណា''
|My Babyដូចកូនង៉ែត , ប៉ាម៉ាក់មួយគូនេះsweetដល់ហើយ , មុខចាស់តែគួរឱ្យស្រលាញ់
|កុម្ភះ ២០១៥
|វិច្ឆិការ ២០១៦
|-
|'''២០១៦'''
|'''JINGLE BELL'''
|ALL STAR
|JINGLE BELL , Crush Message មកហេតុអ្វីក៏យំ , My Breakfast is Love ( Boy Verson ) , My Breasfast is Love ( Girl Verson ) , ស្រលាញ់អូន 10K
|វិច្ឆិការ ២០១៦
|ធ្នូ ២០១៦
|-
|'''២០១៧'''
|<big>'''ល្ខោនស្នេហ៍ភ្លើងសុបិន'''</big>
|''ករុណាពេជ្រ កាតុ ខ្ញុង រូលីន សិរិកា''
|កងដៃអាល័យចិត្ត , បាតដៃក្រហម , កងដៃមានសោរ , កន្លៀតណាក្នុងបេះដូងបង , ពោះម៉ាយដូចបង , កើតជាមនុស្សស្រីពិបាកណាស់ , ប្រពន្ធសុំទាន , ច្រៀកបេះដូងជូនបង , បេះដូងរការដែក , ដាក់ជណ្តើរឡើងដួងចន្ទ , តួឯកក្នុងសុបិន ,
|ធ្នូ ២០១៦
|មករា
២០១៨
|-
|'''២០១៨'''
|<big>'''អាពាហ៍ពិពាហ៍យើង'''</big>
|សួសវិហ្សា+ឆនសុវណ្ណរាជ/នីរតនា+ឈិនម៉ានិច្ច
|អរគុណម៉ាប់ៗ-កូនកម្លោះអូនគ្រាន់តែជាមនុស្សប្រុសធម្មតា-កូនក្រមុំបងគ្រាន់តែជាមនុស្សស្រីធម្មតា-និរន្តរ៍
|ធ្នូ ២០១៨
|មិនទាន់បង្ហាញ
|-
| rowspan="4" |'''២០២៤'''
|'''Dreamy'''
|ពេជមន្នីសេលីណា
|YUCKY
| colspan="2" |៩ មិនា
|-
|'''ស្រីបាចិញ្ចឹមកូន'''
|កាតុ+រាយុ+ជាតា
|ស្រីបាចិញ្ចឹមកូន-ផ្ញើបរិញ្ញាឲ្យមេឃមើល(ជាតា)-ផ្ញើបរិញ្ញាឲ្យមេឃមើល(រាយុ)
|មិថុនា ២០២៤
|មិនទាន់បង្ហាញ
|-
|'''Sweet Lie'''
|ពេជមន្នីសេលីណា
|ដាក់ស្នេហ៍មួយសិន
| colspan="2" |២៤ សីហា
|-
|'''LOVE CARD'''
|STEP
|សង់ទីម៉ង់-TOYBOY-Sad Aniversary
| colspan="2" |មិនទាន់បង្ហាញ
|}
==== បទចម្រៀងក្នុងខ្សែភាពយន្ត ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!ចំនងជើង
!សិល្បករ
!ផលិតកម្ម
!ទូរទស្សន៍
!បទចម្រៀង
|-
|'''២០១៨'''
|'''បិសាចគួរឲ្យស្រលាញ់'''
|ពេជ្រ សោភា-ខាត់សុឃីម-រេតស៊ូហ្សាណា-STEP-វង្សដារារតនា-ប៉ាចគីមមួយ-ប៉ានមុន្នីលក្ខ-សយរតនៈ-យាយយ៉យ
| rowspan="2" |រស្មីហង្សមាស
| rowspan="2" |ហង្សមាស HDtv
|បិសាចគួរឲ្យស្រលាញ់ -ម្កុដស្ត្រី-អូម៉ាយក្រត-បេះដូងមនុស្សយន្ត-សមុទ្រពណ៌ផ្កាឈូក-ស្រលាញ់បងមួយចឹបមក-គិតម៉េចបើខ្ញុំចង់ក្បត់-មនុស្សប្រុសទឹកភ្នែកតិច-នាឡិកស្លាប់-អូនជាកញ្ជ្រោង-មនុស្សល្អហើយស្អាតមានសង្សារអស់ហើយ
|-
|'''២០២០'''
|'''ម៉ែក្មេកចេញពីក្នុងព្រះចន្ទ'''
|រេតស៊ូហ្សាណា-ដួងវិរៈសិដ្ឋ-រិនសាវេត-ខាត់សុឃីម-ឌីសុនីតា-យក់ដួងតារា-កែវសុបញ្ញា-កេសីឥ-មីងដុល្លា-PeyPeyDY
|មិនបានបង្ហាញ
|-
|២'''០២១'''
|'''ព្រហ្មលិខិតដុះស្លាប'''
|ចេនសាយចៃ-កាតុ-បានមន្នីលក្ខ៍-ម៉ៅហាជី-សៅឱត្តម-រូលីន-ណារីតា-ដាសុម៉ាវត្តិ-សាវីនហ្វីលីប-គុណរាមរតនៈ-កុលដាវី-ញឹមចាន់ថន-ឆៃលីដឡែន
|ផលិតកម្ម ថោន
|TOWN Full HDtv
|ព្រហ្មលិខិតដុះស្លាប-បង្វិលភ្លើង-ហ្គេមព្រាននារី-ស្រឡាញ់មនុស្សអាក្រក់-ស្រឡាញ់គ្នាហាមយំ-បេះដូងពីរមួយរយ-រាជនីដុល្លា-កាមទេពចិត្តក្តៅ-ក្តីសុខបងនៅក្នុងកណ្តាប់ដៃអូន-ការឈឺចាប់អូននៅក្នុងកណ្តាប់ដៃបង
|-
| rowspan="2" |'''២០២២'''
|'''ទឹកភ្នែកពណ៌ភ្លើង'''
|សាមុតស្រីកា
| rowspan="4" |សហៈ៧ ភាពយន្ត
| rowspan="6" |TV5
|ទឹកភ្នែកពណ៌ភ្លើង
|-
|'''វិញ្ញាណឃ្លានស្រឡាញ់'''
|មាស រចនា
|វិញ្ញាណឃ្លានស្រឡាញ់
|-
|'''២០២៣'''
|'''ផ្កាយពេជ្រ'''
|Mr White
|គ្រប់យ៉ាងគឺអូខេ
|-
| rowspan="2" |'''២០២៤'''
|'''នង្គ័លស្នេហ៍'''
| rowspan="2" |ឆន យ៉ាដា
|នង្គ័លស្នេហ៍
|-
|'''ទេវបុត្រG រាជនី79'''
| rowspan="2" |Miracle Picture
|ស្រឡាញ់បងFreeបាប
|-
|'''២០២៥'''
|បេះដូងស្រក់ឈាម
|ឃុនណា+រីណា
|បេះដូងស្រក់ឈាម-ភ្លើងអាប់រស្មី
|-
| rowspan="2" |'''២០២៦'''
|គូសត្រូវ គូបេះដូង
|ប្រេម៉ា
|Sathani81
|Short Film
|រឿងយើង
|-
|កំហឹងខ្មោចកូនប្រសារស្រី
|ខាត់សុឃីម
|LD Picture
|Feature Film
|ក្ងេវ
|}
==== បទចម្រៀងពាណិជ្ជកម្ម ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
!អ្នកចម្រៀង
!ផលិតផល
|-
|'''២០១៤'''
|Golden Gate
|សុគន្ធថេរាយុ
|សាលារៀនអន្តរជាតិ Golden Gate
|-
|'''២០១៦'''
|ពិភពលោករបស់អ្នក
| rowspan="2" |មាសសុខសោភា
|ស្រាបៀ Anchor
|-
|'''២០១៧'''
|ស្នេហាអាថ៍កំបាំង
|ក្រេមលាបមាត់ Lip Ice
|-
|'''២០២០'''
|អាថ៍កំបាំងស្នេហ៍
|កាតុ
|សេរូមស្ត្រី Lady Secret
|-
|'''២០២២'''
|ជម្រកបេះដូង
|ប៉ាច គីមមួយ
|បូរីប៉េងហួត
|-
|'''២០២៤'''
|ក្មេងល្អIQ MILK
|DJ CAKE
|IQ MILK
|}
==== បទចម្រៀងទេសចរណ៍ ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
!អ្នកចម្រៀង
!អ្នកភ្លេង
!អ្នកផលិត
|-
| rowspan="3" |'''២០១៩'''
|ទេសចរក្រមុំ
|មាសសុខសោភា
| rowspan="3" |Thomet
| rowspan="3" |ឯកឩត្តម គួចចំរើន
|-
|កំពង់សោមប្រលោមចិត្ត
|ខេមរៈសេរីមន្ត
|-
|បណ្តាំធម្មជាតិ
|សុគន្ធនិសា
|-
| rowspan="3" |'''២០២២'''
|មរតកអភិវឌ្ឍ
| rowspan="3" |សៅ ឩត្តម
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|មរតកជួបស្នេហ៍
|-
|ទួលអង្គជាសាក្សី
|}
==== គម្រោង ( LGBTQ+ ) ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
!សិល្បករ
!ផលិតករ
!ប្រភេទ
!សាច់រឿង
|-
|'''២០១៣'''
|បងធម៌
|សាពូនមីដាដា
|ហង្សមាស
|MUSIC VIDEO
|Bisexual
|-
| rowspan="2" |'''២០២១'''
|មនុស្ស៩កន្លះ
|ស៊ូសិរិកា
| rowspan="2" |ថោន
| rowspan="2" |VIDEO LYRIC
| rowspan="2" |Lesbiand
|-
|ខ្ញុំស្រឡាញ់មនុស្ស៩កន្លះ
|សុវត្តិឌីធារិកា
|-
|'''២០២២'''
|ល្បែងស្នេហ៍ល្បិចសិង្ហ
|វាន់ថៃ
| rowspan="4" |TV5
| rowspan="4" |TV DRAMA
|Homosexual
|-
| rowspan="3" |'''២០២៣'''
|កែវបាបកែវបុណ្យ
|សីវឡាម&ពៅធីតា
|Lesbiand
|-
| rowspan="2" |ផ្កាយពេជ្រ
|ឆារ៉ាត់&ភីហ្សា
|Trangender
|-
|ចនសាន់&ហុង
|Homosexual
|-
|'''២០២៤'''
|បេះដូងកាលួង
|ស៊ឹម ថៃណា
|GMB
|MUSIC
|Lesbiand
|}
=== ដឹកនាំសម្តែង ===
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
|-
|'''២០១៣'''
|សារេបេះដូងឱ្យត្រូវគ្នា - លេខការេ
|-
|'''២០១៤'''
|ចាក់សោរបេះដូង - ៩ខែ១០ថ្ងៃ - ស្រលាញ់គេទៅ - លាភហោះពេញផ្ទះ - មុងស៉ាយកម្ល៉ោះ - ឆ្នាំថ្មីកុំនៅលីវយូរ - ថាមពលបេះដូង - Sexy i'm Shy - រង្គើបេះដូង - ដេកឱបម៉ែ - កាទ្រីតមាសបង
|-
|'''២០១៥'''
|កើតរោគបេះដូង - ខ្ញុំស្រលាញ់សក់ខ្លី - ខ្ញុំចង់តែយំ - មាឌីហ្សុនកែងចោត - កន្ទ្រឹមចាក់កាណូត - កូននេះនៅមឹមទៀត - ជិះអាប៉ូឡូ - ខួបកំណើតឆ្នាំនេះចង់មានអ្នកក្បែរ ( MNR ) - បងស្រលាញ់អូនប៉ុណ្ណាអូនទទួលយកប៉ុណ្ណឹង( NR ) - រត់ចោលបេះដូងមួយរយៈ ( NR )
|-
|'''២០១៦'''
|អូនមានរោមក្លៀកស្រលាញ់អូនទេ - ត្រឡប់ខ្នើយ
|-
|'''២០១៧'''
|មិនមាន
|-
|'''២០១៨'''
|អំបុកផ្កាម្លិះ
|-
|'''២០១៩'''
|សុភាពបែបសំភី-រាំកាលីងបាយសង-មិត្តអាលាក់ហ្សី-មិត្តអើយទៅវត្ត-ទឹកលិចចុងកន្ត្រើយ-ព្រះរស់អង្អែល-បោះបាយបិណ្ឌជុំគ្នា-សុដន់ម៉ែ
|-
|'''២០២០'''
|រាំម៉ៃ-ឱផ្កាម៉ោងដប់-ស្រលាញ់ប្រុសសៀតខ្លុយ-វិមានកប្រេត-មួយឆ្នាំភ្ជុំម្តង-ទៅវត្តកុំស្លៀកខ្លី-មេឃធ្លាក់បុផ្ផា-ខ្ញុំជាមនុស្សអត់ហុងស៊ុយ
|-
|'''២០២១'''
|សុំស្រឡាញ់សុំអាំងប៉ាវ
|-
|'''២០២៣'''
|ខ្សែភាពយន្តភាគខ្នាតវែងរឿង ផ្កាយពេជ្រ
|-
|'''២០២៤'''
|អាល់ប៊ុមស្រីបាចិញ្ចឹមកូន(កាតុ+រាយុ+ជាតា)-ខ្សែភាពយន្តភាគខ្នាតវែងរឿង (ទេវបុត្រ4Gរាជនី79)-ពេជ្រកាត់ភ្លើង(TV Series)
|-
|'''២០២៦'''
|Up coming....
|}
=== រចនាម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ ===
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!ម៉ូដែល
!ម៉ូដសម្លៀកបំពាក់
!បង្ហាញក្នុង
!អ្នកឌីហ្សាញ
|-
|'''២០១៥'''
|សាសា
|ឆ្នៃពីថង់ផ្លាស្ទីក
|Music Video ( Sexy i'm Shy )
|ខ្លួនឯង
|-
|'''២០១៧'''
|រូលីន
|ឆ្នៃពីកៅស៊ូ
|Short Film (ល្ខោនស្នេហ៍ភ្លើងសុបិន)
|Ouk Ratana
|-
| rowspan="2" |'''២០១៨'''
|Character Artist
|បែបអភីនិហារ
|Drama (បិសាចគួរឲ្យស្រលាញ់)
|ខ្លួនឯង
|-
|យក់ ថិតរដ្ឋា
|ឆ្នៃពីក្រម៉ា-ស្លឹកដូង-ទងស្រូវ-ស្បែកញ្ចក់--
|Music Video ( អំបុកផ្កាម្លិះ )
|ខ្លួនឯង+L.A
|-
| rowspan="5" |'''២០១៩'''
| rowspan="2" |រូលីន
|ឆ្នៃពីបន្លែ-ម្ទេស-សាឡាត់
|Music Video ( សុភាពបែបសំភី )
| rowspan="3" |L.A
|-
|ឆ្នៃបែបសុភាពតែកំប្លែង
|Music Video ( រាំកាលីងបាយសង)
|-
|មាសសុខសោភា+យក់ថិតរដ្ឋា
|ឆ្នៃពីដែកគោល
|Music Video ( រាំកាលីងបាយសង)
|-
| rowspan="2" |កាតុ
|ឆ្នៃបែបដូចឃើញស្រាត
|Music Video (សុដនម៉ែ)
|ខ្លួនឯង+L.A
|-
|យកក្រដាសដុល្លាមកឆ្នៃជារ៉ូប
|Music Video (ផ្កាក្រដាស់)
| rowspan="3" |L.A
|-
| rowspan="3" |'''២០២០'''
|មាសសុខសោភា
|សម្លៀកបំពាក់ឆ្នៃពីក្រម៉ា
|Music Video (រាំម៉ៃ
|-
|មេឃធ្លាក់បុផ្ផា
|សម្លៀកបំពាក់ច្នៃពីសម្រាម
|Music VIdeo (មេឃអើយមេឃ)
|-
|Character Artist
|ច្នៃប្រឌិតបែបកំប្លែងៗ
|Drama (ម៉ែក្មេកចេញពីក្នុងព្រះចន្ទ)
|ខ្លួនឯង
|-
| rowspan="3" |'''២០២១'''
|Character Artist
|ច្នៃប្រឌិតបែបកំប្លែងៗ
|Drama (ព្រហ្មលិខិតដុះស្លាប)
|ខ្លួនឯង+L.A
|-
|លីអ៊ីវ៉ាធីណា
|ម៉ូដចិន HipHop
|Music Video ( សុំស្រឡាញ់សុំអាំងប៉ាវ )
| rowspan="2" |L.A
|-
|សុវត្តិឌីធារិកា
|សម្លៀកបំពាក់ពណ៌
|Music Video ( តែជ្រក់ )
|-
| rowspan="2" |'''២០២៤'''
|យក់ ថិតរដ្ឋា
|សម្លៀកបំពាក់សម្រាម
|Content Video
| rowspan="2" |ខ្លួនឯង
|-
|កាតុ-រាយុ-ជាតា
|នាងមច្ឆាផ្លាស្ទីក
|Short Film / Music Video
|-
|'''២០២៦'''
|សុគន្ធនីសា
|ព្រះនាងគ្រប់លក្ខ៍សហសម័យ
|Music Video (ឍាមរាអើយ)
|ខ្លួនឯង+ធីតា
|}
= '''ពានរង្វាន់''' =
* '''( ២០០១ )''' Gold Medal From មហោស្រពចម្រៀងបុរាណទោល ក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡា
* '''( ២០០២ )''' Good Standard Student 7th Khmer Litterateur
* '''( ២០០៧ )''' Gold Medal From International Children Art Exhibition With Japan
= '''ការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម''' =
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!ក្រុមហ៊ុន/ស្លាក
!តួនាទី
!ការបង្ហាញ
|-
|'''២០១៥'''
|Chatime Cambodia
|Presenter / Event
|ខ្លួនឯង
|-
|'''២០១៧'''
|Yeos' Cambodia
|TV Commercial
|ជាមួយម្តាយ
|-
|'''២០១៩'''
|រស្មីតារា Bakery
|Presenter / Commercial
|ខ្លួនឯង
|}
= '''ការបង្ហាញខ្លួន''' =
* '''( ២០១២ )''' In Page of Khmer Apsara Magazine ( Article: writer of famous song of the year )
* '''( ២០១៣ )''' Guest in Raksmey Hang Meas Radio FM 107.5 ( Topic New Creative Writer )
* '''( ២០១៤ )''' In Page Of Justeen Magazine ( Article: The Writer of Teenager's Story )
* '''( ២០១៤ )''' Judgement in Women Radio FM ( Topic The Young Artist of Mother's song)
* '''( ២០១៤ )''' Guest in TOWN Radio FM 102.25 ( The New Generator )
* '''( ២០១៥ )''' Oratorical in Event of Reading in Khmer Litterateur Library Mission XIII
* '''( ២០១៥ )''' Guest in RFI Radio ( Topic of Youngest Writer in Cambodia )
* '''( ២០១៥ )''' Guest in CNC TV Program Interview of The Weekend Show
* '''( ២០១៥ )''' Guest in Tonle Radio FM 97.5 ( Topic of Teenager's Lyricist )
* '''( ២០១៥ )''' Appear as Presenter on Printing Media of Chatime Drinking
* '''( ២០១៦ )''' Guest in MyTV Program Re-tape Interview of The Weekend News
* '''( ២០១៦ )''' Guest Writer On Fleek TV Show ( Season I ) BAYON TV
* '''( ២០១៦ )''' Guest in Banyon TV Program Interview
* '''( ២០១៦ )''' In Page of Kampuchea Thmei Newspaper ( Article: Cambodian Young Artist )
* '''( ២០១៦ )''' Man-tor / Host / Producer in SUPER WRITER Writing competition TV show
* '''( ២០១៦ )''' Oratorical of the Teenager Topic in Scholarship of Library
* '''( ២០១៦ )''' Appear in Yeos' Drinking Commercial of Mother Day With His mum
* '''( ២០១៨ )''' Judge in Writing Competition for Meas Sok Sophea ( Ollate Juice )
*'''( ២០១៩ )''' Special Guest as Teenager's Writing in Original Song ( Ngos ) By Smart Mobile
*'''( ២០១៩ )''' Presenter for Raksmey Dara Bakery in Promotion
*'''( ២០១៩ )''' Guest at Live show Cooking With Chef's Nak Cambodian's & International Chief
* '''( ២០២២ )''' On the way of Author's Life (Writer Meeting with MST Group )
* '''(២០២៤)''' AKASA Music Footage
= '''References''' =
# http://www.freshnewsasia.com/index.php/en/entertainment/116364-2019-03-18-07-19-53.html
# http://news.sabay.com.kh/article/618054
# http://www.lareine.com.kh/news/entertainment/38668/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190402191322/http://www.lareine.com.kh/news/entertainment/38668/ |date=2019-04-02 }}
# http://pelprekread.com/Article/Detail/%E1%9E%96%E1%9F%81%E1%9E%87%E1%9F%92%E1%9E%99%E1%9E%9F%E1%9F%84%E1%9E%97%E1%9E%B6%20%E1%9E%92%E1%9F%92%E1%9E%9B%E1%9E%B6%E1%9E%94%E1%9F%8B%E1%9E%87%E1%9F%81%E1%9E%9A%20%E1%9E%9B%E1%9F%84%E1%9E%80%20%E1%9E%9F%E1%9F%84%E1%9E%98%E1%9E%8A%E1%9E%BC%E1%9E%9A%E1%9F%89%E1%9F%81%20%E1%9E%A2%E1%9F%92%E1%9E%93%E1%9E%80%E1%9E%93%E1%9E%B7%E1%9E%96%E1%9E%93%E1%9F%92%E1%9E%92%E1%9E%93%E1%9F%85%E1%9E%A0%E1%9E%84%E1%9F%92%E1%9E%9F%E1%9E%98%E1%9E%B6%E1%9E%9F {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190314201645/http://pelprekread.com/Article/Detail/%E1%9E%96%E1%9F%81%E1%9E%87%E1%9F%92%E1%9E%99%E1%9E%9F%E1%9F%84%E1%9E%97%E1%9E%B6%20%E1%9E%92%E1%9F%92%E1%9E%9B%E1%9E%B6%E1%9E%94%E1%9F%8B%E1%9E%87%E1%9F%81%E1%9E%9A%20%E1%9E%9B%E1%9F%84%E1%9E%80%20%E1%9E%9F%E1%9F%84%E1%9E%98%E1%9E%8A%E1%9E%BC%E1%9E%9A%E1%9F%89%E1%9F%81%20%E1%9E%A2%E1%9F%92%E1%9E%93%E1%9E%80%E1%9E%93%E1%9E%B7%E1%9E%96%E1%9E%93%E1%9F%92%E1%9E%92%E1%9E%93%E1%9F%85%E1%9E%A0%E1%9E%84%E1%9F%92%E1%9E%9F%E1%9E%98%E1%9E%B6%E1%9E%9F |date=2019-03-14 }}
# http://www.camnews.com.kh/news/detail/14773/som-dore {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190402191319/http://www.camnews.com.kh/news/detail/14773/som-dore |date=2019-04-02 }}
# https://campost.news/read_news/32728 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190402191318/https://campost.news/read_news/32728 |date=2019-04-02 }}
# https://news.sabay.com.kh/article/1202457
# http://www.freshnewsasia.com/index.php/en/entertainment/116364-2019-03-18-07-19-53.html
# https://www.khmerload.com/news/32566 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200629055036/https://www.khmerload.com/news/32566 |date=2020-06-29 }}
# https://news.sabay.com.kh/article/1202457
#https://news.sabay.com.kh/article/1207176
#https://www.poraman.com/content/entertainment/local+4922{{Dead link|date=តុលា 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
#http://www.freshnewsasia.com/index.php/en/entertainment/144363-2020-01-03-04-30-06.html
#https://troryorng.com/42901/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230106051815/https://troryorng.com/42901/ |date=2023-01-06 }}
#https://www.popular.com.kh/entertainment/421018.html/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230106051829/https://www.popular.com.kh/entertainment/421018.html/ |date=2023-01-06 }}
#https://www.pinterest.com/pin/670966044473126629/
#https://www.lareine.com.kh/news/entertainment/38668/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230106051832/https://www.lareine.com.kh/news/entertainment/38668/ |date=2023-01-06 }}
#https://www.khmerload.com/article/112970
#https://www.knongsroktv.com/archives/56441 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230106051807/https://www.knongsroktv.com/archives/56441 |date=2023-01-06 }}
#https://www.oknha.news/entertainment/4636
#http://www.camnews.com.kh/news/detail/31075/soam-dore-rumor-to-be-leaving-town-production {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230106051830/http://www.camnews.com.kh/news/detail/31075/soam-dore-rumor-to-be-leaving-town-production |date=2023-01-06 }}
#http://keeng.com.kh/tin-tuc/mv.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230106051806/http://keeng.com.kh/tin-tuc/mv.html |date=2023-01-06 }}
#https://www.tnaot.com/km/m/detail/article/9050703
#https://trueid.com.kh/article/page/1Q5gD2l1jMbR/-mv- {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230106051815/https://trueid.com.kh/article/page/1Q5gD2l1jMbR/-mv- |date=2023-01-06 }}
#https://www.tv5hd.com/2020/03/blog-post_702.html
#http://www.camnews.com.kh/news/detail/31075/soam-dore-rumor-to-be-leaving-town-production {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230106051830/http://www.camnews.com.kh/news/detail/31075/soam-dore-rumor-to-be-leaving-town-production |date=2023-01-06 }}
#https://www.rfi.fr/km/%E1%9E%80%E1%9E%98%E1%9F%92%E1%9E%98%E1%9E%9C%E1%9E%B7%E1%9E%92%E1%9E%B8%E1%9E%95%E1%9F%92%E1%9E%9F%E1%9F%81%E1%9E%84%E1%9E%91%E1%9F%80%E1%9E%8F/%E1%9E%94%E1%9E%91%E1%9E%99%E1%9E%80%E1%9E%80%E1%9E%B6%E1%9E%9A%E1%9E%8E%E1%9F%8D/20230414-%E1%9E%9B%E1%9F%84%E1%9E%80-%E1%9E%9F%E1%9F%84%E1%9E%98-%E1%9E%8A%E1%9E%BC%E1%9E%9A%E1%9F%89%E1%9F%81%E1%9F%96-%E1%9E%95%E1%9F%92%E1%9E%93%E1%9F%82%E1%9E%80%E1%9E%93%E1%9E%B7%E1%9E%96%E1%9E%93%E1%9F%92%E1%9E%92%E1%9E%93%E1%9F%81%E1%9F%87%E1%9E%A0%E1%9E%BE%E1%9E%99%E1%9E%8A%E1%9F%82%E1%9E%9B%E1%9E%81%E1%9F%92%E1%9E%89%E1%9E%BB%E1%9F%86%E1%9E%99%E1%9E%80%E1%9E%92%E1%9F%92%E1%9E%9C%E1%9E%BE%E1%9E%87%E1%9E%B6%E1%9E%86%E1%9F%92%E1%9E%93%E1%9E%B6%E1%9F%86%E1%9E%84%E1%9E%94%E1%9E%B6%E1%9E%99%E1%9E%8A%E1%9E%BE%E1%9E%98%E1%9F%92%E1%9E%94%E1%9E%B8%E1%9E%85%E1%9E%B7%E1%9E%89%E1%9F%92%E1%9E%85%E1%9E%B9%E1%9E%98%E1%9E%87%E1%9E%B8%E1%9E%9C%E1%9E%B7%E1%9E%8F
<br />
__បង្ខំមាតិកា__
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនិពន្ធល្បី]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនិពន្ធ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនិពន្ធខ្មែរ]]
{{DEFAULTSORT:សោម ដូរ៉េ}}
__ផ្នែកមិនត្រូវកែប្រែ__
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កវីខ្មែរ]]
69tbcld4jfb97xzldtzn11kblvnaqkq
336368
336366
2026-06-07T15:49:09Z
Somdoreauthor
43367
336368
wikitext
text/x-wiki
'''សោម ដូរ៉េ (កើតនៅថ្ងៃទី១៣ ខែ ឱសភា ឆ្នាំ១៩៨៩ )''' ជាកវីនិពន្ធម្នាក់<ref>{{Cite web |title=៤បទរបស់អ្នកនិពន្ធ សោម ដូរ៉េ អាចធ្វើឲ្យស្រក់ទឹកភ្នែកបាន |url=https://news.sabay.com.kh/article/618054}}</ref> មានសមត្ថភាពសិល្បៈពហុជំនាញ មានដូចជា និពន្ធមេឡូឌីនិងទំនុកច្រៀង ខ្សែភាពយន្ត ទស្សនាវដ្ដី ដឹកនាំសម្តែង និង និពន្ធប្រលោមលោក សៀវភៅត្លុកកំប្លែង រួមទាំងដឹកនាំកម្មវិធីទូរទស្សន៍ ជាវិចិត្រករ គូរStoryboard ថែមទាំងជាអ្នកឆ្នៃម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ទៀតផង មិនតែប៉ុណ្ណោះក៏បានបង្កើតកម្មវីធីអប់រំ ជម្រុញយុវវ័យតាមរយៈការអានសៀវភៅ ហើយកែឆ្នៃទៅជាកម្មវិធីសប្បុរសធម៌ដ៏មានប្រយោជន៍នៅក្នុងសង្គមថែមទៀតផង ។ បង្ហាញស្នាដៃនិងឈ្មោះស្ទើរតែគ្រប់ផលិតកម្ម គ្រប់ស្ថាប័ន និងស្ទើរតែគ្រប់កំពូលតារាចម្រៀងក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ។ មានសមត្ថភាពក្នុងការនិពន្ធបែបផ្សាភ្ជាប់មនោសញ្ចេតនា កំប្លែងជាមូយការអប់រំ បញ្ចូលទៅក្នុងបទចម្រៀង ដែលនៅលើបណ្តាញសារព័ត៌មាននានាក្នុងស្រុកត្រូវបានចុះផ្សាយយ៉ាងព្រោងព្រាត ។ បទចម្រៀងដែលគេស្គាល់ជាច្រើន មានដូចជាបទ លើលោកនេះខ្ញុំស្រលាញ់ម៉ាក់ខ្ញុំជាងគេ បោកខោអាវនឹកស្នេហ៍ សង្សារផ្ទាល់ខ្លួន រាំជាន់អាចម៍គោ ស្វារាំគ្រវីលីអូ ស្នេហាអាថ៍កំបាំង សង្សារលេងៗ បេះដូងមនុស្សយន្ត កូនក្រមុំបងគ្រាន់តែជាមនុស្សស្រីធម្មតា រលឹមប្រុយៗ និងបទ ប៉េវៗ រាត្រីសួស្តីអង្គរ អារម្មណ៍សល់ ចាក់ក្រឡេកទយ ។ល។
{| class="wikitable"
|-
!ប្រវត្តិរូបសង្ខេប[[File:Som dore portrait.jpg|thumb|Official portrait of som dore, Cambodian Author]]<br />
![[ឯកសារ:Som_dore_Khmer_Author.jpg|រូបភាពតូច|Official portrait of som dore, Cambodian Author in tv show]]ការវិវឌ្ឃន៍ខ្លួនទៅជាអ្នកនិពន្ធសម័យឌីជីថលAI
ផលិតមាតិកាអ្នកនិពន្ធ
ដែលត្រៀមបង្ហាញស្នាដៃ Contentជាច្រើន ក្នុងឆ្នាំំ ២០២៥ ជាមួយ ម្ចាស់ស្បនស័រនានា ។
ឆ្នាំ២០២៥ ជាឆ្នាំរបស់សោមដូរ៉េ ក្នុងការបញ្ចេញ បេសសកកម្ម៖
( ខ្ញុំចង់ឲ្យមនុស្សមួយចំហៀងប្រទេសកម្ពុជា
ក្លាយជាអ្នកនិពន្ធ ) --- សោមដូរ៉េ Quote/
|-
!'''ឈ្មោះពីកំនើត'''
|សោម ដូរ៉េ
|-
!'''ឈ្មោះហៅក្រៅ'''
|ផ្លយ
|-
!'''ថ្ងៃខែឆ្នាំកំនើត'''
|១៩៨៩
|-
!'''ទីកន្លែងកំនើត'''
|ប្រទេសកម្ពុជា
|-
!'''សញ្ជាតិ'''
|[[ខ្មែរ|កម្ពុជា]]
|-
!'''ឆ្នាំប្រកបវិជ្ជាជីវៈ'''
|២០១០ –បច្ចុប្បន្ន
|-
!'''មុខដំណែង'''
| -ប្រធានគ្រប់គ្រងគម្រោងផលិតក្រុមហ៊ុនថោន'''(២០១៩)'''
-ទីប្រឹក្សាផលិតកម្មថោន '''( ២០១៨ )'''
|-
!'''វិជ្ជាជីវៈ'''
|អ្នកនិពន្ធមេឡូឌី&ទំនុកច្រៀង/ខ្សែភាពយន្ត/Sitcom/
Storyboader/ទស្សនាវដ្តី/ប្រលោមលោក/វិចិត្រករត្លុក
ដឹកនាំសម្តែង-អ្នកកាត់ត/ផលិតករកម្មវិធីទូរទស្សន៍,
រចនាម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ /Content Creator/Digital Marketing
|-
!'''ស្លាកតន្ត្រី'''
|រស្មីហង្សមាស/ថោន/សាន់ដេ/VEVO/Big Man/
KH Promotion/WEប្រូដាក់សិន/Phleng Record/
TOP MUSIC/KhmerTree/S7Production/GMB/AKASA/GENZmusic/MC Club/Miracle Picure/Frame360
|-
!'''ឪពុកម្តាយ'''
|សោម រស្មី (ម្តាយ) អគ្គលេខាធិការដ្ឋាន [[រដ្ឋសភាជាតិកម្ពុជា|រដ្ឋសភា]]
|-
!'''បងប្អូន'''
|ជាកូនបង មានប្អូនស្រីពៅ មួយនាក់
|-
!'''មិត្តភក្តិជិតស្និទ្ធ'''
'''ក្នុងសិល្បៈ'''
|ពេជ្រ សោភា - សាសា - មាស សុខសោភា
|-
!'''កម្រិតវប្បធម៌'''
|សិក្សាផ្នែកគំនូរជាមួយប្រធាននាយកដ្ឋានសិល្បៈ
សូនរូប និងភាពយន្ត/សិក្សាផ្នែកបរិញ្ញាបត្រ័
Interior Design SETEC Institute /
Khmer Culture Instrumental /
Khmer Fine Art ( 2017 )
|-
!Website
|[https://www.somdore.com/ សោម ដូរ៉េ]
|}
='''ជីវិត និង អាជីព'''=
រូបភាពតូច|សោម ដូរ៉េផ្តល់បទសម្ភាសន៍កម្ពុជាថ្មី
=== ២០០៨–២០១០: ចំនុចផ្តើម និងឈានចូលសិល្បៈ ===
តាមរយៈបទសម្ភាសន៍ជាមួយអ្នកកាសែត<ref>{{Cite web |title=លោក សោម ដូរ៉េ៖ ផ្នែកនិពន្ធនេះហើយដែលខ្ញុំយកធ្វើជាឆ្នាំងបាយដើម្បីចិញ្ចឹមជីវិត |url=https://www.rfi.fr/km/%E1%9E%80%E1%9E%98%E1%9F%92%E1%9E%98%E1%9E%9C%E1%9E%B7%E1%9E%92%E1%9E%B8%E1%9E%95%E1%9F%92%E1%9E%9F%E1%9F%81%E1%9E%84%E1%9E%91%E1%9F%80%E1%9E%8F/%E1%9E%94%E1%9E%91%E1%9E%99%E1%9E%80%E1%9E%80%E1%9E%B6%E1%9E%9A%E1%9E%8E%E1%9F%8D/20230414-%E1%9E%9B%E1%9F%84%E1%9E%80-%E1%9E%9F%E1%9F%84%E1%9E%98-%E1%9E%8A%E1%9E%BC%E1%9E%9A%E1%9F%89%E1%9F%81%E1%9F%96-%E1%9E%95%E1%9F%92%E1%9E%93%E1%9F%82%E1%9E%80%E1%9E%93%E1%9E%B7%E1%9E%96%E1%9E%93%E1%9F%92%E1%9E%92%E1%9E%93%E1%9F%81%E1%9F%87%E1%9E%A0%E1%9E%BE%E1%9E%99%E1%9E%8A%E1%9F%82%E1%9E%9B%E1%9E%81%E1%9F%92%E1%9E%89%E1%9E%BB%E1%9F%86%E1%9E%99%E1%9E%80%E1%9E%92%E1%9F%92%E1%9E%9C%E1%9E%BE%E1%9E%87%E1%9E%B6%E1%9E%86%E1%9F%92%E1%9E%93%E1%9E%B6%E1%9F%86%E1%9E%84%E1%9E%94%E1%9E%B6%E1%9E%99%E1%9E%8A%E1%9E%BE%E1%9E%98%E1%9F%92%E1%9E%94%E1%9E%B8%E1%9E%85%E1%9E%B7%E1%9E%89%E1%9F%92%E1%9E%85%E1%9E%B9%E1%9E%98%E1%9E%87%E1%9E%B8%E1%9E%9C%E1%9E%B7%E1%9E%8F}}</ref> កវីនិពន្ធសោមដូរ៉េ បានលាតត្រដាងនូវជីវប្រវត្តិពិតរបស់ខ្លួនថា ឈ្មោះសោម ដូរ៉េ គឺជាឈ្មោះកំនើត ហើយមានទីកន្លែងកំនើតនៅទីក្រុងមូស្គូប្រទេសរុស្សី ខណៈពេលដែលម្តាយរបស់លោក បានទៅបំពេញកម្មសិក្សានៅទីនោះ ហើយក៏បានបង្កើតលោកនៅទីនោះផងដែរ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលលោកមានអាយុ២ឆ្នាំ លោកក៏ត្រូវបានបញ្ជូនឱ្យមករស់នៅទីក្រុងភ្នំពេញជាមួយ និងយាយតាវិញ ក្រោយពីម៉ាក់ប៉ាបានបញ្ចប់ការសិក្សានៅទីនោះ ។ ក្រោយពីបែកបាក់គ្រួសារ ម្តាយរបស់លោកបានក្លាយជាស្ត្រីម៉េម៉ាយម្នាក់ នៅក្រោមដំបូលគ្រួសារដែលសុទ្ធតែស្រីៗ មានតែលោកដូរ៉េ ដែលជាប្រុសតែម្នាក់ ក្រោយមកម្តាយរបស់លោកក៏បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយគ្រួសារថ្មីក្នុងឆ្នាំ២០១៣ ដោយបង្កើតបានកូនស្រីម្នាក់ ។
ចំពោះរឿងរ៉ាវលោកពុកបង្កើត លោកមិនបានរៀបរាប់លម្អិតនោះទេ គ្រាន់តែប្រាប់ថាមិនចាំមុខរបស់គាត់ ព្រោះនៅក្មេងពេក គ្រាន់តែដឹងថា ពេលនេះគាត់រស់នៅសុខសប្បាយជាមួយប្រពន្ធកូនក្រោយរបស់គាត់ហើយ ។ ក្រោយមកលោកក៏បានបញ្ចេញអារម្មណ៍មួយ តាមរយៈបទចម្រៀងមួយបទដែលលោកបានសរសេរ គឺបទ តែងសេចក្តីអំពីឳពុក ដែលច្រៀងដោយ លោកករុណាពេជ្រ បានដាស់ទឹកភ្នែកអ្នកស្តាប់ឱ្យហូរទឹកភ្នែកតាមបទចម្រៀងខ្សែរជីវិតដ៏កម្សត់នេះ ដោយមិនបានដឹងថាគឺជាខ្សែរជីវិតពិតរបស់លោកនោះទេ ! ហើយលោកក៏បានបង្ហាញពីការខកចិត្ត និងសោកស្តាយដែលអ្នកដឹកនាំសម្តែងបទនេះបានបង្កើតសាច់រឿងនិរាស្តឈឺចាប់ ប្រាស់ចាកពីរឿងដើមជីវិតពិតរបស់លោកទៅវិញ ! ធ្វេង|រូបភាពតូច|សោម ដូរ៉េ និងនាងកាតុ
=== ២០១០–២០១២: ចាប់ផ្តើមអាជីព ===
ក្នុងរង្វង់គ្រួសាររបស់លោក មិនមានអ្នកណាម្នាក់ជាអ្នកសិល្បៈឡើយ ហើយក៏មានអ្នកខ្លះយល់ច្រលំថា លោកគឺជាកូនបង្កើតរបស់សិល្បៈរៀមច្បងគឺលោក សោម ដូរិន ។ ការឈានជើងចូលសិល្បៈលើកដំបូង លោក បានស្គាល់ អ្នកនិពន្ធនិងដឹកនាំសម្តែងម្នាក់ គឺនាង ប៊ុនចាន់និមល និងធ្វើជាអ្នកគូរ Storyboad ឱ្យនាង ហើយក៏អាច និយាយបានថា លោកគឺមនុស្សដែលមានសំណាងនិងឱបនិស្ស័យស្រលាញ់សិល្បៈ និងការផ្តល់ឱកាសពី លោក អឹង សុងលាភ ជាកូនថៅកែផលិតកម្មរស្មីហង្សមាស បានច្រានឱ្យលោកក្លាយជា អ្នកនិពន្ធវ័យក្មេង ដែលមានបទពិសោធន៍តិចបំផុត រហូតទទួលបានការគាំទ្រគួរឱ្យនឹកស្មានមិនដល់ <ref>{{Cite news|title=រំលឹកអតីតកាល ដែល សោម ដូរ៉េ មិននឹកស្មានអាចក្លាយជាអ្នកនិពន្ធល្បីឈ្មោះដូចសព្វថ្ងៃ|url=https://entertainment.sabay.com.kh/article/1207176|url-status=live}}</ref>។ បទដំបូងរបស់ លោកគឺបទ ហោប៉ៅធូរបាត់ស្នេហ៍ ជាពិសេសនោះគឺបទ សង្សារលេងៗ ដែលធ្វើឱ្យប្រជាប្រិយភាពលោក ណុបប៉ាយ៉ារិទ្ធដែលបានលិចកប់អស់រយៈពេលជាច្រើន ឆ្នាំឱ្យលេចត្រដែតស្ទើរតែមិនគួូរឱ្យជឿ ជិះទៅដល់ណាក៏ឮតែចាក់បទនេះ គ្រប់ពេលវេលា ។ បន្ទាប់មកគឺបទ ល្បីៗជាច្រើនទៀត ដូចជាបទ សង្សារផ្ទាល់ខ្លួន របស់នាង ឱកសុគន្ធកញ្ញា និងបទ ស្រលាញ់អូន366ថ្ងៃ ច្រៀងដោយលោក ឆនសុវណ្ណរាជ និងនាង ពេជ្រ សោភា ។
ទំនាក់ទំនងរបស់លោក ជាមួយអ្នកនាងពេជ្រ សោភា ដែលអ្នកណាៗក៏ដឹងដែរថា ពួកគេទាំងពីរគឺជា បងប្អូនល្អនិងគ្នា ហើយអ្នកនាងពេជ្រ សោភា ក៏ធ្លាប់បានប្រកាស់ Live Video នៅក្នុង Facebook ដែរ ថានាងធ្លាប់បានជួយជ្រោមជ្រែងលោក មុនលោកចូលជាអ្នកនិពន្ធក្នុងផលិតកម្មរស្មីហង្សមាសឯណោះ ៕
នៅពេលដែលលោកកំពុងធ្វើការនៅផលិតកម្មរស្មីហង្សមាស គេក៏បានដឹងថាលោក ក៏ជាអ្នកនិពន្ធម្នាក់ឱ្យទស្សនាវដ្តីម៉ូដដ៏ល្បីល្បាញមួយ ក្នុងស្រុកផងដែរ គឺ ទស្សនាវដ្ដី SOVRIN ៕
អស់រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំនៅ ផលិតកម្មរស្មីហង្សមាស លោកធ្វើជាអ្នកគូរ Storboad សម្រាប់ការថតស្ប៉ថផ្សាយពាណិជ្ជកម្មជាច្រើន ក្រៅពីនោះផលិតកម្មរស្មីហង្សមាស បានចេញបទចម្រៀងដែលលោកសរសេរ ត្រឹមតែជាងដប់បទតែប៉ុណ្ណោះ ហើយក្នុងមួយវុលមានមួយបទ ឬពីរបទប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែគេសង្កេតឃើញថាបទដែលលោកសរសេរ ៩០ភាគរយគឺនៅលើគម្របឌីស ទាំងសីឌី និងវិសីឌី ។ ខណៈពេលដែលបទ សង្សារផ្ទាល់ខ្លួន ចេញមក ស្រាប់តែខាងផលិតកម្មមានកំហុសបច្ចេកទេស បានច្រលំ ដាក់ឈ្មោះ អ្នកផ្សេងទៅវិញ ធ្វើឱ្យ កវីម្នាក់នេះ អាក់អន់ស្រពន់ចិត្ត ហើយធ្វើការបង្ហោះលើហ្វេសបុក បង្ហាញពីអារម្មណ៍ផងដែរ ធ្វើឱ្យអ្នកលេងចូលទៅខមមិន យ៉ាងច្រើន ។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏កវីរូបនេះនៅតែតូចចិត្ត ហើយបានបង្ហោះសារខូចចិត្ត នៅលើបណ្តាញសង្គម Facebook ជាហូរហែរ រហូតដល់មួយរយៈក្រោយក៏ឃើញសារព័ត៌មានចុះផ្សាយថា លោកបានសម្រេចចិត្តផ្លាស់ទៅទ្រនំផលិតកម្មថ្មី យ៉ាងតក់ក្រហល់ ជាទីបំផុត ។ រូបភាពតូច|សោម ដូរ៉េ និង តារាស្រីថោន
=== ២០១២–២០១៦: ការផ្លាស់ទ្រនំ ===
ស្របពេលដំណឹងការចាកចេញពីផលិតកម្មហង្សមាស គេបែរជាឃើញស្នាដៃអ្នកនិពន្ធសោម ដូរ៉េ នៅផលិតកម្មប៊ិកមេន ទៅវីញ ក្រោមឈ្មោះថា ផ្លយ គឺមានបទ មេអណ្តើក និងបទ ចង់ធ្វើសង្សារគេឡើងញ័រខ្លួន ច្រៀងដោយ កញ្ញាណយ ។ អ្វីដែលគួរ ឱ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ គឺបទទាំងពីរនេះក៏បានធ្វើឱ្យអ្នកចម្រៀងថ្មីម្នាក់ ត្រូវបានគេស្គាល់ និងគាំទ្រយ៉ាងច្រើនផងដែរ តាមរយៈទឹកដៃរបស់កវី ប៉ិនប្រសព្វ ។
បទ ចាក់សោរបេះដូង ៩ខែដប់ថ្ងៃ ចេញភ្លាម បានឆក់យកបេះដូងទស្សនិកជនឱ្យ សរសើរនាងកាតុ ដែលជាតារាកំប្លែងចាប់អាជីពបន្ថែមជាអ្នកចម្រៀង ធ្វើឱ្យកេរ្ត៍ឈ្មោះនាងឡើងស្រឺតៗ តាមរយៈទឹកដៃកវីម្នាក់នេះផងដែរ ជាពិសេសនោះគឺបទ៩ខែដប់ថ្ងៃ ដែលនាងបានរៀបរាប់ប្រាប់ពីជីវិត របស់នាងដល់កវីម្នាក់នេះ ហើយដឹកនាំសម្តែងឱ្យនាងទាំងនាងមានផ្ទៃជិត៩ខែពិតៗតែម្តង កាន់តែអង្រួនចិត្តអ្នកស្តាប់ ឱ្យរំជើបរំជួល ហើយអ្នកណាក៏ដឹងដែរថា បទ៩ខែដប់ថ្ងៃ គឺជារឿងពិតរបស់នាង ហើយនាងក៏បានច្រៀងឱ្យកូនរបស់នាង ក្នុងផ្ទៃស្តាប់ ។ ធ្វេង|រូបភាពតូច|សោម ដូរ៉េ នៅស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍បាយន័ កវីម្នាក់នេះបានបង្កើតប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងផលិតកម្មថោន តាមរយៈបង្កើតអាល់ប៊ុមពិសេស មុនគេដូចជា អាល់ប៊ុម មនុស្សស្រី ដោយតារាចម្រៀងស្រីថោន ច្រៀងរូួមគ្នា សម្តែងសាច់រឿងតគ្នា ដែលមិនធ្លាប់ទាល់តែសោះកាលពីមុន និង អាល់ប៊ុមព្រះអាទីត្យទារជួបព្រះចន្ទ ដោយ លោកករុណាពេជ្រ នាងសុគន្ធ និសា លោក BIG ធ្វើឱ្យអ្នកគាំទ្រចាំមិនភ្លេច នូវសាច់់រឿងកំប្លែងនិងអត្ថន័យហួសចិត្ត ។ ការបើកទំព័រប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរលើឱស្សាហកម្មតន្ត្រីអន្តរជាតិ លើកដំបូងនៅប្រទេសកម្ពុជា បីបទរបស់អ្នកនិពន្ធសោម ដូរ៉េ ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុង VEVOមុនគេបង្អស់ ដែលធ្វើការបក ស្រាយដោយ នាង មាសសុខសោភា ដែលជាប្រភេទបទលាយភាសាបរទេស ធ្វើឱ្យអ្នកគាំទ្រ ស្ញើចសរសើរមិនដាច់ពីមាត់ ។
កវីម្នាក់នេះហាក់ដូចជាសម្បូររឿងឱ្យគេចាប់អារម្មណ៍ជាច្រើនខណៈពេលដែលផ្លាស់មកក្រុមហ៊ុនថ្មី ដូចជាកម្មវិធីសប្បុរសធម៌ ការលក់សៀវភៅកំប្លែង ការចេញបទចម្រៀងអត្ថន័យប្លែកៗ ធ្វើឱ្យអ្នកគាំទ្រមួយចំនួនគ្រាន់តែចេញបទចម្រៀងមកក៏ដឹងថាជាទឹកដៃអ្នកនិពន្ធណាទៅហើយ ។
ក្នុងឆ្នាំ២០១៥ កវីសោមដូរ៉េាចាប់ផ្តើមចេញស្នាដៃរៀងរង្វើលមិនដូចមុន បទចម្រៀងខ្លះត្រូវបានរាំងស្ទះ មិនបានចេញ អាល់ប៊ុមពិសេសដែលបានបង្ហោះត្រូវបានលុបចោល ពីរអាល់ប៊ុម ដូចជាកំពុងមានរឿងចម្រូងចម្រាស់ ល្អក់កករ ដូចជា អាល់ប៊ុម សង្សារចេក មុនការចាកចេញរបស់លោក ណាំប៊ុណ្ណារត្ន័ ជាមួយនាង សាសា និងអាល់ប៊ុម Photoshop របស់នាងសាសា និងលោកសុគន្ធថេរាយុ ធ្វើឱ្យបាត់មុខនាងសាសាពីសិល្បៈស្ទើរតែទស្សនិកជនភ្លេចមុខទៅហើយ មិនដឹងមកពីមូលហេតុអ្វីនៅពីក្រោយបញ្ហានេះ ។ ហើយអ្វីដែលគួរឱ្យកត់សំគាល់នោះ គឺពីរឆ្នាំក្រោយ នៃរដូវកាលបទចម្រៀងចូលឆ្នាំកវីម្នាក់នេះ លែងនិពន្ធបទចង្វាក់ញាក់ដូចរាល់ឆ្នាំ បែររជាចេញបទចង្វាក់រាំវង់ រាំក្បាច់ សារវ៉ាន់ ឡាំលាវយ៉ាងច្រើន ធ្វើឱ្យអ្នកតាមដានងឿងឆ្ងល់គ្រប់គ្នា ។ មួយរយៈក្រោយកវីម្នាក់នេះបានបង្ហោះសារតូចចិត្តទៀត ពីការត្អូញត្អែនិងភាពចម្រូងចម្រាស់នៅក្នុងផលិតកម្មចំពោះខ្លួន ស្របពេលដែលប្រជាប្រិយភាពផលិតកម្មថោន បានធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក ។ រូបភាពតូច|រឿងផ្កាទីងមោង និពន្ធដោយសោមដូរ៉េ ស្របពេលនៃការធ្លាក់ចុះប្រជាប្រិយភាពរបស់ផលិតកម្មខណៈពេលដែលផលិតកម្មហង្សមាសដណ្តើមយកប្រជាប្រិយភាពបានវិញ កវីម្នាក់នេះហាក់បានត្រូវបាត់ស្នាដៃពីក្នុងផលិតកម្មថោនមួយរយៈធំ តែបែជាចេញស្នាដៃមួយបង្ករឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលតាមរយៈខ្សែភាពយន្តខ្នាតខ្លីចំនួនពីររឿង គឺរឿងម៉ាក់ប៉ាខ្ញុំប្រជែងកម្ម និងរឿងផ្កាទីងមោង ។ រឿងផ្កាទីងមោងបានស្តារកេរ្ត៍ឈ្មោះរបស់កវីម្នាក់នេះឱ្យងើបមកវិញ ។
បន្ទាប់ពីកឿងស្នាដៃអស់រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំ ស្នាដៃរបស់កវីសោម ដូរ៉េ ហាក់ដូចជាមិនត្រូវបានបញ្ចេញ ស្របពេលដែល មានអ្នកចម្រៀងថ្មីៗជាច្រើនបានសម្រុកចូលផលិតកម្មថោន ប៉ុន្តែទីបញ្ចប់ កវីម្នាក់នេះបានបញ្ចប់ពាក្យចចាមអារាមនិង ព័ត៌មានរស៊ើបៗ ដែលថាលោកនិងចាកចេញពីផលិតកម្មថោន ខណៈពេលដែលអាល់ប៊ុមពិសេស ល្ខោនស្នេហ៍ភ្លើងសុបិន និងការងារចាស់ៗជាច្រើនរបស់លោក បានសម្រុកចេញក្នុងពេលដំណាលគ្នា ធ្វើឱ្យអ្នកគាំទ្រមានការងឿងឆ្ងល់ និងភន្ត័ច្រឡំជាច្រើន ។ ហើយអ្វីដែលកាន់តែធ្វើឱ្យអ្នកគាំទ្រលោកភ្ញាក់ផ្អើល នោះគឺការសម្រេចចិត្តវិលត្រលប់ទៅ ទ្រនំចាស់ ដែលផ្តល់ឱ្យកំណើតឱ្យលោកនោះ គឺផលិតកម្មរស្មីហង្សមាស ស្របគ្នាជាមួយនិង នាង សុគន្ធនិសា ដែរ។ អ្នកតាមដានសិល្បៈនាំគ្នា និយាយថា ផលិតកម្មហង្សមាស បានសំឡឹងឃើញស្នាដៃខ្សែភាពយន្តភាគដែលនិងត្រូវបញ្ចាំងក្នុងទូរទស្សន៍ហង្សមាសឆាប់ៗនេះ ។
=== ២០១៦–២០១៨: ការវិលត្រលប់ និងអភិវឌ្ឍន៍ទេពកោសល្យ ===
បាត់មុខមួយរយៈ អ្នកនិពន្ធសោម ដូរ៉េបានប្រកាស់នៅលើទំព័រហ្វេសបុកផ្ទាល់ខ្លួនថា ឆ្នាំ២០១៧ខ្លួនមិនបានសរសេរបទចម្រៀងចូលឆ្នាំទេ ដោយប្តូរមកវិញជា ស្នាដៃប្រភេទកុនខ្នាតធំ និងរឿងភាគទូរទស្សន៍របស់ស្ថានីយ៍ទូរទស្សន៍យក្សនៅក្នុងស្រុកគឺ ប៉ុស្ត៍ហង្សមាស មានចំនងជើងរឿង '''បិសាចគួរឲ្យស្រលាញ់''' ដែលធ្វើឲ្យទស្សនិកជននិងអ្នកតាមដានភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ។ ខណៈពេលដែលចេញផ្សាយ Poster ធ្វើឲ្យល្បីល្បាញនិងទទួលបាន ចំណាប់អារម្មណ៍ ទោះបីជាពេលចេញរឿងមក មានសន្ទុះនៃការរិះគន់កម្រិតគុណភាពក៏ដោយ ក៏ខ្សែភាពយន្តមួយនេះ នៅតែស្ថិតលើលំដាប់រឿងដែល ល្បី ដោយទទួលបានស្បនស័រយ៉ាងកកកុញ រហូតធ្វើឲ្យផ្ទុះការធុញទ្រាន់ពីអ្នកមើលថែមទៀតផង ដោយសារផ្សាយពាណិជ្ជកម្មយូរៗពេក ៕ ឆ្នាំ២០១៧បទ Dance and Smile ទើបតែចេញវិដេអូជាផ្លូវការ ផ្តិតយកសិល្បៈភ្លេងខ្មែរ គ្រប់ឱបករណ៍ និងល្បែងប្រជាប្រិយរបស់ខ្មែរជាច្រើន លាយជាមួយអត្ថន័យកំប្លែងត្រូវចិត្តយុវវ័យ ពីអ្នកនិពន្ធ សោម ដូរ៉េ
អ្នកនិពន្ធ សោមដូរ៉េ ក៏បានរៀបរ៉ាប់ពីអារម្មណ៍ខកចិត្ត និងប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្តជាមួយនិងនាងពេជ្រ សោភា ខណៈពេលដែល តារាចម្រៀងលំដាប់កំពូលពេជ្រ សោភាបានប្រេះឆាជាមួយនិង ងួនចាន់ដេវីត ទៅស្រវ៉ាចាប់ដៃគូជាមួយ នាង ទេព បូព្រឹក្ស ដោយគ្រប់គ្នា ក៏បានដឹងដែរថានាងគឺជាសត្រូវស៊ីសាច់ហុតឈាមជាមួយនាង ពេជ្រ សោភា ធ្វើឱ្យមានការប្រទូស្តសារ៉ាយ ពេលនោះផងអ្នកដែរ គេសង្កេតឃើញថាប្រជាប្រិយភាពចម្រៀងចូលឆ្នាំ ឆ្នាំនេះ របស់នាងត្រូវបានធ្លាក់ចុះ វ៉ៃផ្តាច់ដោយបទ ( រាំអញ្ចេក ) របស់ លោកព្រាប សុវត្តិ និង នាង ឱក សុគន្ធកញ្ញា ដោយសារការរិះគន់និងការចាប់អារម្មណ៍ផ្ទុះឡើងព្រមគ្នា ។
=== ២០១៨–២០១៩: ការបកក្រោយជាថ្មីម្តងទៀត ===
អ្នកនិពន្ធសោមដូរេ៉ បានធ្វើឲ្យទស្សនិកជនដែលតាមដានស្នាដៃ ធ្វើការវិលមុខនិងងឿងឆ្ងល់<ref>{{Cite news|title=កវីនិពន្ធ សោម ដូរ៉េ អន់ចិត្តនឹង «ថោន» បង្កកបទចម្រៀងមិនឲ្យចេញជិត១ឆ្នាំ សម្រេចដើរចូលមក|url=http://m.camnews.com.kh/Detail.aspx?id=14773|url-status=live}}</ref> ចំពោះស្នាដៃដែលថោនទើបតែបង្ហោះជាផ្លូវការ គឺជាបទ អំបុកផ្កាម្លិះ របស់ អ្នកនាងយក់ថិតរដ្ឋា ជាស្នាដៃរបស់កវីវ័យក្មេងការបើកទំព័រថ្ងៃបុណ្យអ៊ំទូក អកអំបុក សំពះព្រះខែ រំលេចដោយMV យ៉ាងស្រស់ស្អាត ជាពិសេសគឺការឆ្នៃម៉ូដ សម្លៀកបំពាក់បូកបញ្ចូលជាមួយនិងក្រម៉ា ស្រូវ ធ្វើឲ្យអ្នកគាំទ្រកាន់តែស្ញើចសរសើរនូវសមត្ថភាពរបស់កវីម្នាក់នេះ ចំពោះជំនាញទេព្យកោសល្យ និពន្ធបទចម្រៀង ដឹកនាំសម្តែង និងឆ្នៃម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ ធ្វើឲ្យអ្នកទស្សនាពោលពាក្យសរសើរគ្រប់គ្នា មិនដាច់ពីមាត់ ព្រោះជាបទដែលដឹងគុណកសិករ និងបញ្ចូលឈ្មោះអង្ករខ្មែរទាំងអស់បានយ៉ាងជួនរណ្តំណែងណង យ៉ាងពិរោះ ជាពិសេស គឺការបញ្ចូលនូវរបាំប្រជាប្រិយ ខ្មែរគឺរបាំកសិករ កាន់តែរំលេចឲ្យ MV លើកដំបូងនៃការវិលត្រឡប់មកផលិតកម្មថោន របស់កវីម្នាក់នេះ ពិតជាមិនធម្មតាមែន ។ គេនិងរង់ចាំមើល ថាតើការហោះហើរ ដូរទ្រនុំចុះឡើង របស់កវីម្នាក់នេះអ្នកគាំទ្រនិងចាំតាមដានទៅជាយ៉ាងណា គ្រាន់តែត្រឡប់មកថោនវិញមិនទាន់បានប៉ុន្មានផង ក៏មានឱកាសក្លាយជាគណៈកម្មការជាមួយនិង មាសសុខសោភា ក្នុងកម្មវិធីប្រកួតជ្រើសរើសអ្នកនិពន្ធស្នាដៃកូនខ្មែរសម្រាប់មាសសុខសោភា របស់ ភេសជ្ជៈអូឡាតេ ដោយផេកផ្លូវការបានបង្ហោះយ៉ាងព្រោងព្រាត។
=== ២០១៩–២០២០: ការទទួលដំណែងធំ ===
អ្នកដែលគាំទ្រនិងចាំតាមដានស្នាដៃរបស់លោកសោមដូរ៉េ ច្បាស់ជាភ្ញាក់ផ្អើលជាមួយការប្រកាស់ជាផ្លូវការ <ref>{{Cite news|title=ចេញពីហង្សមាសលើកទី2 សោម ដូរ៉េ ប្រកាសតំណែងធំនៅថោន|url=https://lareine.com.kh/news/economy/38668/|url-status=live}}{{Dead link|date=មេសា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>និងសាធារណៈនៅលើ អាខោនហ្វេសបុក របស់លោក ចំពោះការឡើងតួនាទី ឋាន្តរសក្តិ័ថ្មីដែលត្រូវបានប្រគល់ដោយនាយកក្រុមហ៊ុនផ្ទាល់ ជាប្រធានគ្រប់គ្រងគម្រោងផលិតបទចម្រៀង ប្រចាំផលិតកម្មថោន<ref>{{Cite news|title=ចេញពីហង្សមាសលើកទី2 សោម ដូរ៉េ ប្រកាសតំណែងធំនៅថោន|url=https://lareine.com.kh/news/economy/38668/|url-status=live}}{{Dead link|date=មេសា 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ។ សង្កេតឃើញថាគ្រប់គ្នា ហាក់ដូចជាសប្បាយចិត្តនិងអំណរដល់ដំណែងថ្មី របស់អ្នកនិពន្ធម្នាក់នេះ ។ ឃើញថា ដំណែងធំលើកនេះហាក់ជាការពេញចិត្ត និងការជឿជាក់របស់ផលិតកម្ម ព្រោះបានឃើញយ៉ាងច្បាស់ថា លោកសោមដូរ៉េ បញ្ចេញស្នាដៃសម្រាប់ផលិតកម្មសម្រាប់បទចម្រៀងរដូវកាលចូលឆ្នាំ ឆ្នាំនេះហាក់ទទួលបានផ្លែផ្កានិងការសរសើរ ពីសំណាក់ទស្សនិកជនគ្រប់គ្នា ដោយសារតែការប្រើយុទ្ធសាស្ត្រប្លែកពី ដៃគូប្រកួតខណៈពេលដែលគ្រប់ផលិតកម្មធំៗនាំគ្នាសម្រុកដណ្តើមប្រជែងបទញាក់ ដែលគេដាក់រហ័សនាមឲ្យថា ជាបទបែកស្លុយ ស្របពេលដែលលោក បញ្ចេញបទចម្រៀង ( ប៉ក់កន្ទ្រឹមអើយ ) របស់មាសសុខសោភា ដែលបង្កប់អត្ថន័យផ្លែផ្កាយ៉ាងមុតស្រួច ត្រង់ឃ្លាថា ( បទញាក់គេរាំរាល់ថ្ងៃ បទប្រពៃណីគេរាំចូលឆ្នាំ )ធ្វើឲ្យផ្ទុះនូវបរិយាកាសប្រទូស្តសារាយចំពោះកូនខ្មែរដែលស្រលាញ់និយមរាំបទញាក់ថ្ងៃចូលឆ្នាំ ។ គ្រប់គ្នាសំឡឹងឃើញថា ថោនកំពុងទាញប្រជាប្រិយភាពក្នុងបរិយាកាសបទកន្ទ្រឹមខ្មៃរកាលពី៤ឆ្នាំមុនត្រឡប់មកវិញ ខណៈពេលដែលគេទស្សទាយថា ជំនោរបទបែកស្លុយថ្ងៃចូលឆ្នាំហាក់ត្រូវបានសាបរលាបបន្តិចម្តងៗ ខណៈដែលបរិមាណច្រើនពេក ហើយបែបផែនដដែលៗ ស្របជាមួយនិង សន្ទុះនៃការបះបោលពុះកញ្ជ្រោលភាពមិនប្រក្រតីបែបឈ្លក់វង្វេងជ្រុលវៀងពីវប្បធម៌ខ្មែរ ។
អ្នកនិពន្ធសោមដូរ៉េ មានកិត្តិយសក្នុងការជ្រើសរើសជាអ្នកនិពន្ធបទចម្រៀងបើកឆាកសម្រាប់កម្មវិធីប្រកួតបវកញ្ញា Miss Universe Cambodia 2019 ដែលបកស្រាយដោយកញ្ញាមាសសុខសោភា ។ មួយរយៈនេះគេសង្កេតឃើញថា ការចាប់ដៃគូសហការជាមួយ តារាចម្រៀងល្បី កំពូលលំដាប់ប្រទេសហាក់មានសន្ទុះខ្លាំង ស្របពេលដែលបទចម្រៀង រលឹមប្រុយៗរបស់ មាសសុខសោភា ផ្ទុះខ្លាំងដែលនឹកស្មានមិនដល់ ស្របជាមួយបទ នៃការវិលត្រឡប់ជាថ្មីរបស់លោកពាក់មី គឺបទ ប៉េវៗនិងស្រលាញ់មេម៉ាយស្តាយក្រមុំ ក្នុងឱកាសបុណ្យចូលឆ្នាំ ស្របនិងការប្រជែងយ៉ាងច្រជាមួយ បទបែកស្លុយតាមដេញពីក្រោយប្រកៀកពីតារាចម្រៀងជាច្រើន ដូចជា យូរី រាបី នីកូ ពេជ្រសោភា ឱកសុគន្ធកញ្ញា ព្រាបសុវត្តិ និងចុងក្រោយគឺ នាយចឺម ។
=== ២០២០–២០២៥: ការបង្អាក់ស្នាដៃ ===
បើកក្បាលឆ្នាំ២០២០ អ្នកនិពន្ធសោមដូរ៉េ បានបង្ហោះលើអាខោនហ្វេសបុកផ្ទាល់ខ្លួន ជាមួយការប្រុងប្រៀងបង្ហាញស្នាដៃថ្មីដូចជា អាល់ប៊ុមចូលឆ្នាំ ដែលប្លែកមិនធ្លាប់មានពីមុនមក រួមជាមួយការបង្ហាញមុខអ្នកឆ្នៃម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ថ្មីប្រចាំផលិតកម្មថោន រួមទាំងរឿងភាគថ្មីស្រឡាង គឺរឿង ព្រហ្មលិខិតដុះស្លាប ដែលនិងត្រៀមចូលមកបម្រើអារម្មណ៍ទស្សនិកជនយ៉ាងខ្លាំង កាន់តែអន្ទះសារចង់ឃើញស្នាដៃសាច់រឿងរបស់កវីវ័យក្មេងម្នាក់នេះ បន្ទាប់ពីការបង្ហាញជាផ្លូវការនូវតួសម្តែងដែលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលគឺ អ្នកនាងចេនសាយចៃ ដែលជាលើកទី១ក្នុងការប្រឡូកចូលសិល្បៈភាពយន្ត រិតតែធ្វើឲ្យ សារព័ត៌មាននិងទស្សនិកជន កាន់តែកញ្ជ្រោលចង់ទស្សនាហើយជឿជាក់លើស្នាដៃរបស់កវីដ៏ប៉ិនប្រសព្វម្នាក់នេះ។
បន្ទាប់ពីស្ងប់ស្ងាត់មួយរយៈ គេឃើញការភ្ញាក់ផ្អើលសារជាថ្មី តាមរយៈការដឹកនាំសម្តែងនិងនិពន្ធបទចម្រៀង សុដនម៉ែ របស់ កាតុ ដែលឆក់ យការកោតសរសើរពីសំណាក់ទស្សនិក រួមជាមួយការរិះគន់ព្រោងព្រាត រហូតធ្វើឲ្យក្នុងប្រទេស ដោយមានការបញ្ចេញយោបល់ជួយការពារ អ្នកនិពន្ធវ័យ ក្មេងម្នាក់នេះ ក្នុងជួររាជរដ្ឋាភិបាល ជាពិសេសគឺ អ្នកនាងគិមលក្ខិណា<ref>{{Cite news|title=គឹម លក្ខិណា ចេញមុខលើកទឹកចិត្ត អ្នកដឹកនាំ សោម ដូរ៉េ|url=https://www.khmerload.com/article/112970|url-status=live}}</ref> ដែលគាស់កកាយអារម្មណ៍អ្នកគាំទ្រ និងសារព័ត៍មានផ្អើលភ្លូកទឹកភ្លូកដៃ តែទោះជាយ៉ាងណាក្តី ភាពល្អស្អាតនៃអត្ថន័យរួមបញ្ចូលជាមួយអត្ថន័យពន្យល់ប្លង់ និងរចនាសម្លៀកបំពាក់ ធ្វើឲ្យលុបបំបាត់ភាពអាក្រក់នៃការរិះគន់ ។
ស្របពេលវិបត្តិពិភពលោកនៃការផ្ទុះជំងឺកូរូណា COVID19 បានធ្វើឲ្យសិល្បៈចម្រៀងហាក់ស្ងៀមទ្រឹង គេក៏ឃើញថាឆ្នាំនេះអ្នកនិពន្ធសោមដូរ៉េបញ្ចេញបទចម្រៀងត្រឹមតែប៉ុន្មានបទប៉ុណ្ណោះសម្រាប់អបអរពិធីចូលឆ្នាំខ្មែរ គឺបទរបស់ មាសសុខសោភា គឺរាំម៉ៃ ធ្វើឲ្យមាសសុខសោភានៅតែរក្សាដំណៃងបានល្អ ជាបទផ្ទុះដូចកាលពីឆ្នាំមុន គឺរលិមប្រុយៗ ។ និងចាប់ដៃគ្នាជាមូយ ពន្លកថ្មី គឺលឹមដារាជ និងធឿងដាណុច ក្រោយពីគេឃើញកវីរូបនេះបង្ហោះអារម្មណ៍ពេញចិត្ត ពេញថ្លើមនៅលើគណនីយ្យហ្វេសបុក គឺបទ កន្ទ្រឹមកងកែវ ធ្វើឲ្យមានការកោតសរសើរនិងគាំទ្រ ថែមមួយកម្រិតទៀត ដែលជាជំហានថ្មីមួយទៀតសម្រាប់ផលិតកម្មថោន ខុសពីឆ្នាំមុនដែលស្នាដៃកវីរូបនេះដល់ទៅជាង២០បទ។
ភាពប្រេះឆាបែកបាក់នៃផ្ទៃក្នុងរបស់ផលិតកម្មថោនកាន់តែក្តៅគគុកយ៉ាងណាក្តីកវីសោម ដូរ៉េ នៅតែប្រកាន់គោលជំហ៊រអត់ធ្មត់ ដែលនូវតែបង្ហាញក្តីស្រលាញ់ចំពោះអ្នកចម្រៀងចាស់ៗក្នុងផលិតកម្ម ដូចជា មាសសុខសោភា-យក់ថិតរដ្ឋា-លីអ៊ីវ៉ាធីណា-ឈិតសុវណ្ណបញ្ញា ។
ការប្រកាសជាផ្លូវការក្នុងខែឩសភា ឆ្នាំ២០២០ របស់ អ្នកនិពន្ធសោមដូរ៉េ ឆ្នាំ២០២០គឺជាឆ្នាំគម្រប់ខួបមួយទស្សវត្តន៍នៃអាជីពជាអ្នកនិពន្ធ។
ពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២០កើតមានភាពរំជើបរំជួលក្នុងពិភពសិល្បៈក្រោយពេលដែល ការប្រកាសលាឈប់ពីផលិតកម្មថោនរបស់មាសសុខសោភា និងលោកខេមបានទាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីអ្នកគាំំទ្រជុំវិញបញ្ហាបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង ដោយគេសង្កេតឃើញថាបុគ្គលស្ថាបនិកនៅទីនោះបាននាំគ្នាចាកចេញជាច្រើន កើតមានមន្ទិលសង្ស័យបញ្ហាបែកបាក់ផ្ទៃក្នុង ធ្វើឲ្យសារព័ត៌មានចុះផ្សាយព្រោងព្រាត ហាក់ដូចជាព្យុះបក់បោកមកលើ កវីសោមដូរ៉េ ដែលកំពុងតែប្រឈមមុខម្នាក់ឯង បន្ទាប់ពីមាសសុខសោភា និងបងប្រុសដែលជាមិត្តជិតស្និទ្ធបំផុតនៅក្នុងអាជីពបានចាកចេញ តាមរយៈការLiveរៀបរាប់ បង្ហាញពីភាព តប់ប្រមល់និងការងារ រួមផ្សំនិងបញ្ហាកូវីត ធ្វើឲ្យកើតមានវិបត្តិគ្រប់វិស័យ ! ទោះជាយ៉ាងណាក្តីក៏ឃើញមានអ្នកស្រលាញ់គាំទ្រផ្តល់កម្លាំងចិត្តច្រើនដល់កវីម្នាក់នេះយ៉ាងផ្លូកទឹកផ្លូកដី ដែលជាកម្លាំងមួយជម្រុញឲ្យកវីរូបនេះរឹងមាំក្នុងការខិតខំបម្រើអាជីពនេះបន្តទៀត <ref>{{Cite news|title=អ្នកនិពន្ធល្បីឈ្មោះ សោម ដូរ៉េ ប្រកាសដើរចេញពីផលិតកម្មថោន បន្ទាប់ពីជ្រកកោនអស់ជិត១០ឆ្នាំ|url=https://troryorng.com/article/42901.html|url-status=live}}</ref>។
កម្មវិធីប្រកួតសម្រស់អច្ឆរិយៈ MISS UNIVERSE CAMBODIA បានរំលេចនូវបទចម្រៀងរបស់ សោមដូរ៉េ រយៈពេល៣ឆ្នាំជាប់គ្នា តាមរយៈការបង្ហាញពីតារាចម្រៀងលំដាប់ប្រទេស គឺមាសសុខសោភា និង ពេជ្រសោភា ។ ពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២១ បទមកុដស្រ្តីរបស់ពេជ្រសោភា ដែលជាស្នាដៃនិពន្ធរបស់សោមដូរ៉េ បានទាញការភ្ញាក់ផ្អើលជាថ្មី ជាមួយការបញ្ចូលសិល្បៈល្ខោនខោល រិតតែធ្វើឲ្យអ្នកគាំទ្ររំជួលចិត្ត ។
ក្រោយពីផ្អាកការងារនិពន្ធចម្រៀងចូលឆ្មាំខ្មែរអស់រយៈពេលជាង៣ឆ្នាំ សោមដូរ៉េបានវិលត្រឡប់មកធ្វើបទចូលឆ្នាំសារជាថ្មី ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ជាមួយការចាប់ដៃគូ ជាមួយសុគន្ធនិសា និងរូលីន ក្នុងនាមជាតារាចម្រៀងឯករាជ្រ បទ ចាក់ក្រឡេកទយ បានអង្រួនសិល្បៈសារជាថ្មី ទទួលជោគជ័យនឹកស្មានមិនដល់ តាំងពីចេញ Teaser ដំបូងទទួលបាន 1M View ក្នុងរយៈពេល១២ម៉ោង ។ ជាភាពជោគជ័យថ្មីដ៏សែនភ្ញាក់ផ្អើលដល់គ្រប់គ្នា បន្ទាប់ពី Trending រង្គើគ្រប់សឹងបណ្តា Platform ធ្វើឲ្យតារាទាំង២កើបលុយ ទទួលEVENT សន្ធឹកសន្ធាប់ទាំងមិនទាន់ចូលឆ្នាំ ។ <ref>{{Cite news|last=ដូរ៉េ|first=សោម|title=និពន្ធបទចូលឆ្នាំឱ្យ សុគន្ធ និសា និង រ៉ូលីន ផ្ទុះខ្លាំង ស្រាប់តែលោក សោម ដូរ៉េ ថាមានអ្នកចេញមតិប្រមា-ថលោក|url=https://www.popular.com.kh/%E1%9E%93%E1%9E%B7%E1%9E%96%E1%9E%93%E1%9F%92%E1%9E%92%E1%9E%94%E1%9E%91%E1%9E%85%E1%9E%BC%E1%9E%9B%E1%9E%86%E1%9F%92%E1%9E%93%E1%9E%B6%E1%9F%86%E1%9E%B1%E1%9F%92%E1%9E%99-%E1%9E%9F%E1%9E%BB%E1%9E%82/|url-status=live}}</ref>
=== ២០២៥–បច្ចុប្បន្ន: ការងាកមកកាន់វប្បធម៌ និងធ្វើជាគ្រូបង្រៀននិពន្ធ ===
ការបង្ហាញស្នាដៃបែបបញ្ជ្រាបថាមពលអប់រំជាមួយវប្បធម៌ ជាពិសេសទាក់ទងនិងប្រាសាទ ក្នុងឆ្នាំថ្មីអ្នកនិពន្ធសោមដូរ៉េបានបញ្ចេញស្នាដៃជាច្រើនទាក់ទងជាមួយវប្បធម៌ ដូចជាចុះទៅតាមប្រាសាទ ការផលិតបទចម្រៀងប្លែកៗត្រចៀកទាក់ទងនិងប្រាសាទ ជាពិសេសការបង្ហាញវេបសាយផ្ទាល់ខ្លួនដែលមានបង្រៀនតែងនិពន្ធដោយឥតគិតថ្លៃនិងការលក់សៀវភៅត្លុកបែបBlack Comedy ចំណងជើងថា(សុបិននិករ) ។<ref>{{Cite web |title=សុបិននិករ |url=https://www.somdore.com/ |website=សោម ដូរ៉េ}}</ref>
ការវិលត្រឡប់ម្តងទៀតនៃស្ទីលរសជាតិចម្រៀងចូលឆ្នាំដែលល្បីកាលពីឆ្នាំមុនគឺបទចាក់ក្រឡេកទយ ជាមួយអត្ថន័យថ្មីតែរសជាតិដដែល ចំណងជើងថា កាឌិនហយ<ref>{{Cite news|title=ចម្រៀងរួមគ្នា នីសា-រ៉ូលីន បទ«កាឌិនហយ» កាន់តែអង្រួនបេះដូងអ្នកគាំទ្រ ក្រោយចេញ Full MV|url=https://www.kampucheathmey.com/entertainment/1093108|url-status=live}}</ref> បកស្រាយដោយ សុគន្ធនីសាជាមួយរូលីន គ្រាន់តែបង្ហោះTeaserខ្លីត្រឹម7ម៉ោងមានគេចុចទស្សនាដល់ទៅជាង២លានView ។ ចាត់ទុកថានេះគឺជាការភ្ញាក់ផ្អើលមួយសម្រាប់អ្នកគាំទ្រស្នាដៃរបស់សោមដូរ៉េ គឺនៅតែមិនថយចុះ ។ <ref>https://www.facebook.com/reel/2511464829465623</ref>
= '''ជីវិតស្នេហានិងទំនាក់ទំនង''' =
ធ្វេង|រូបភាពតូច|សោម ដូរ៉េ និង នាងពេជ្រសោភា គេកម្រឃើញកវីម្នាក់នេះបង្ហាញមុខសង្សារ ឬបណ្តើរគូស្នេហ៍ណាស់ ដោយតាមរយៈការវិភាគនូវចរឹកក្មេង ចូលចិត្តលេងសើច និងពូកែតូចចិត្តរបស់កវីម្នាក់នេះ តាមរយៈការបង្ហោះហ្វេសបុក ជារឿយៗ និងការលេងពាក្យសំដី ជាពិសេសគ្រប់ពេលសម្ភាសន៍ជាមួយអ្នកសារព័ត៌មាន។
ទំនាក់ទំនងដែលជិតស្និទ្ធិជាងគេនៅក្នុងរង្វង់សិល្បៈដែលគ្រប់គ្នាបានដឹងនោះគឺ នាងសាសា អ្នកខ្លះនិយាយថាពួកគេមានផ្ទះនៅជិតគ្នា ហើយក៏សង្កេតឃើញថា សាសាត្រូវបានកវី សោមដូរ៉េ សរសេរបទចម្រៀងនិងជ្រោមជ្រែងខ្លាំងជាងតារាចម្រៀងឯទៀតក្នុងផលិតកម្ម ។ ដែលគ្រប់ពេលតែងតែបង្ហោះសារលើកទឹកចិត្ត និងបង្ហាញពីអារម្មណ៍រាប់អានចំពោះកវីម្នាក់នេះ ក្នុងបណ្តាញសារព័ត៌មាន ឬទស្សនាវដ្ដី បន្ទាប់ពី នាងពេជ្រ សោភា និង នាង មាសសុខសោភា ដែលកវីម្នាក់នេះតែងតែហៅថាបងស្រីពេញៗមាត់ ។ ភាគច្រើនកវីម្នាក់នេះហាក់ដូចជាមានទំនាក់ទំនងល្អច្រើនជាមួយតារាច្រៀងស្រីៗ មិនសូវឃើញថតរូបជាមួយអ្នកចម្រៀងប្រុសឡើយ ៕
= '''ការងារក្នុងសង្គម''' =
សម្រាប់យុវវ័យដែលចូលចិត្តតាមដានស្នាដៃរបស់កវីម្នាក់នេះប្រាកដជាជញ្ជក់មាត់ ពេញចិត្តនូវកម្រងកូនសៀវភៅត្លុកកំប្លែង ដែលបាននិពន្ធ និងគូរដោយកវី សោមដូរ៉េ ។ គឺជាកម្រងរឿងកំប្លែងរូបភាពអានយ៉ាងជក់ចិត្ត ហើយមិនតែប៉ុណ្ណោះថវិការដែលបានមកពីការលក់សៀវភៅនេះ កវីម្នាក់នេះបានបរិច្ចាគជាប្រាក់សុប្បុរសធម៌១០០ភាគរយ ជួយដល់ទុរគតជន ក្មេងរើសសម្រាមនៅជើងឯក និងមន្ទីរពេទ្រគន្ធបុផ្ផាផងដែរ ដែលអ្នកនិពន្ធម្នាក់នេះបានបង្កើតចំនួនបីដងរួចមកហើយ ៖ ទីមួយនៅមុខផ្សារទំនើបឡាក់គី ផ្លូវព្រះសីហនុ / ទីពីរនៅមុខអតីតមជ្ឃមណ្ឌលកម្សាន្ត ឌ្រីមលែន / ទីបីគឺធ្វើការសហការជាមួយភេសជ្ជៈឆាតថាម ។
= '''CONTENT CREATOR''' =
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!Project
!Mentor
!ប្រភេទ
!Plateform
!ចំនួនភាគ
!Schedule
!Publish
!Sponser
!Supporter
!Production
|-
| rowspan="6" |២០២៥
| rowspan="3" |ឈ្លេចអ្នកនិពន្ធ
| rowspan="3" |សោមដូរ៉េ
| rowspan="3" |Podcast
|Facebook
| rowspan="3" |3Episode
| rowspan="3" |TBA
| rowspan="3" |TBA
| rowspan="3" |TBA
| rowspan="3" |TBA
| rowspan="3" |GMB
|-
|Youtube
|-
|Tiktok
|-
| rowspan="3" |HOT-Writer
| rowspan="3" |ខាត់សុឃីម+សោមដូរ៉េ
| rowspan="3" |Vlog/Challenge
|Facebook
| rowspan="3" |TBA
| rowspan="3" |TBA
| rowspan="3" |TBA
| rowspan="3" |TBA
| rowspan="3" |TBA
| rowspan="3" |TBA
|-
|Youtube
|-
|Tiktok
|}
= '''ការងារសិល្បៈ និងស្នាដៃ''' =
=== ខ្សែភាពយន្ត ===
{| class="wikitable sortable mw-collapsible"
|+បង្រួញAA
!ឆ្នាំ
!ចំនងជើងរឿង
!តួសម្តែង
!ប្រភេទខ្សែភាពយន្ត
!ចំនួនភាគ
!ចាក់បញ្ចាំង
!ថ្ងៃចេញផ្សាយ
|-
| rowspan="2" |'''២០១៦'''
|ផ្កាទីងមោង
|មានសូនិតា - វៃហាំង - មួយហ្គិច
| rowspan="2" |Short Film
| rowspan="3" |8 Episode
|Bayon TV (Origin)-CTN-MyTV-Etv
|មិនា
|-
|ម៉ាក់ប៉ាខ្ញុំប្រជែងកម្ម
|ចនចន្ទលក្ខិណា-ទេព រិនដារ៉ូ-ណាខុន- ពន្លក- ថមមី
|Bayon TV
|ឱសភា
|-
| rowspan="2" |'''២០១៧'''
|ផ្កាទីងមោង II
|មានសូនិតា & វៃហាំង
| rowspan="4" |ខ្សែភាពយន្តភាគ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|-
|បិសាចគួរ
ឲ្យស្រលាញ់
|ពេជ្រ សោភា-រេតស៊ូហ្សាណា-Step- ឈឹមសក្កដា-ខាត់សុឃីម-វង្សតារារតនា-ជាសុវណ្ណនរាហ៍-យាយយ៉យ-ប៉ាចគីមមួយ
|42 Episode
|ហង្សមាស HDtv
|១ កុម្ភះ
|-
|'''២០១៩'''
|កាឡៃ
|ណាខុន- និច្ច-សាពូនដារាភិមាន-លឹមតិចម៉ុង - គៀតថារាវ៉ាត់
|8 Episode
|Bayon TV
|កក្កដា
|-
|'''២០២០'''
|ម៉ែក្មេកចេញពីក្នុងព្រះចន្ទ
|រេតស៊ូហ្សាណា-ដួងវិរៈសិដ្ឋ-រិនសាវេត-ខាត់សុឃីម-ឌីសុនីតា-យក់ដួងតារា-កែវសុបញ្ញា
|17 Episode
|ហង្សមាស HDtv
|តុលា
|-
|'''២០២១'''
|ព្រហ្មលិខិតដុះស្លាប
(ល្បែងស្នេហ៍បះសក់ Series 0១)
|បានមន្នីលក្ខ៍-ម៉ៅហាជី-កាតុ-ចេនសាយចៃ-រូលីន-ដាសុម៉ាវត្តី-សៅឱត្តម-ណារីតា-កុលដាវី-ឆៃលីដាឡែន-ញឹមចន្ទថន
| rowspan="2" |TV Series
| rowspan="2" |16 Episode
| rowspan="2" |TOWN HDtv
|៥ កក្កដា
|-
| rowspan="4" |'''២០២២'''
|(ល្បែងស្នេហ៍បះសក់ Series 0២)
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|-
|ល្បែងស្នេហ៍ល្បិចសិង្ហ
|លីប៊ែរ-សេងរដ្ឋា-វាន់ថៃ-តាវ៉ាន់ដែង-នាងវ៉ាន់សាន់-ចូអី-ហេងកូសីន
| rowspan="6" |ខ្សែភាពយន្ត
ភាគខ្នាតវែង
|84 Episode
| rowspan="8" |TV5
|១០ មករា
|-
|ទឹកភ្នែកពណ៌ភ្លើង
|ដានីអារីយ៉ា-ស្វែងសុជាតា-ជាជូលី-ពៅសៀវហ្វុង-សួនីសា-គៀតថាវ៉ាត់
|86 Episode
|១៦ ឩសភា
|-
|វិញ្ញាណឃ្លានស្រឡាញ់
|ហង្សសម្បើមសក្ត័-គៀតថារាវ៉ាត់-មន្នីរស្មី-ជ្រូកព្រៃ-ហេងកូសីន-នាងវ៉ាន់សាន់-ឆារ៉ាត់-សំណាងលីលី
|81 Episode
|១២ កញ្ញា
|-
| rowspan="2" |'''២០២៣'''
|កែវបាបកែវបុណ្យ
|សាវីនហ្វីលីប-សំណាងលីលី-គីមហាប់-ពៅធីតា-សីវឡាម-ភួងសុធី-សុវិឡា-ឆារ៉ាត់-DJមីមី
|84 Episode
|១៨ មករា
|-
|ផ្កាយពេជ្រ
|សាននី-រូឡា-ចនសាន់-កក្កដាសុភណ្ឌ-ភីហ្សា-អិនសុភី-សុវិឡា-ឆារាត់-ចែរូហ្សា-ចែញាញ់-ខេវិន
|85 Episode
|០១ មិថុនា
|-
| rowspan="2" |'''២០២៤'''
|ទេវបុត្រ4G រាជនី 79
|ដានីអារីយា-អេងវ៉ាណង-កែវបូរ៉ា-ចាស្ទីនអិន-ជីហ្សង់-វ៉ាហៀង-ជាសុភា-សៀងអី-ភីហ្សា-ហេងកូសីន-ប៊ុនខេវិន-ដាណេត-ទីវន័-
|87 Episode
|០៦ ធ្នូ
|-
| rowspan="2" |ពេជ្រកាត់ភ្លើង
| rowspan="2" |ដានីអារីយ៉ា-ជាសោភា-វាសនា-ផៃរិទ្ធី-ហារីពិសិដ្ឋ
| rowspan="2" |TV Series
| rowspan="2" |4 Episode
| rowspan="2" |៣ វិច្ឆិការ
|-
|'''២០២៥'''
|}
=== ភាពយន្តSITCOM ===
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!កម្មវិធី
!រដូវកាល
!ចំនួនភាគ
!ចំនួនវគ្គ
!ចាក់បញ្ចាំង
!ថ្ងៃចាកផ្សាយ
|-
|'''២០១៦'''
|On Fleek
|Season 01
|8 Episode
|2 Series
|Bayon TV
|2016 - 2017
|-
|'''២០២០'''
|ល្បែងស្នេហ៍បះសក់
Series 0១ : ព្រហ្មលិខិតដុះស្លាប
|Season 01
|24 Episode
|10 Series
|ថោន HDtv
|2020
|-
|'''២០២៤'''
|Radio Silence
|Season 01
|4 Episode
|2 Series
|TV5
|2024 - Present
|}
=== ភាពយន្ត COMMERCIAL ===
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!ខ្សែភាពយន្ត
!ប្រភេទ
!ចំនួននាទី
!ម្ចាស់ផលិតផល
!ថ្ងៃចេញផ្សាយ
!ផលិតករ
|-
| rowspan="3" |'''២០២៥'''
|កូនប្រសារយុគ៩
| rowspan="3" |Short Film
|៦នាទី
| rowspan="2" |CAMBODIA BEER
|២៤ មករា
| rowspan="2" |AKASA Media Soloutions
|-
|អភិនីហារស្នេហ៍
|៦នាទី
|២៨ មករា
|-
|បេះដូងSIZE S
|១១ នាទី
|KINAL CAMBODIA
|២៣ កុម្ភៈ
|FRAM 360
|}
=== កម្មវិធីទូរទស្សន៍ ===
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!កម្មវិធី
!ប្រភេទកម្មវិធី
!អ្នកបង្ហាញ
!ចំនួនភាគ
!ចាក់បញ្ចាំង
!ថ្ងៃចាកផ្សាយ
!មុខងារ
|-
|'''២០១៧'''
|អ្នកនិពន្ធវ័យក្មេង (Super Writer)
|Writing Competition show
|សុគន្ធថេរាយុ/សាសា
|១៤ ភាគ
|ថោន HDtv
|មករា ២០១៧
|មេប្រយោគ/អ្នកដឹកនាំ
|-
|'''២០១៨'''
|ស្នាដៃកូនខ្មែរសម្រាប់មាសសុខសោភា
|Writing Competition show
|មាសសុខសោភា
|១២ ភាគ
|Ollatte Page/CTN
|ធ្នូ-២០១៨
|មេប្រយោគ
|-
|'''២០២១'''
|និយាយដើមវិញ្ញាណ
|Scary Talkshow
|ជ្រូកព្រៃ/អិលអេ
|១៤ភាគ
|ថោន HDtv
|មិនទាន់បង្ហាញ
|អ្នកដឹកនាំ
|}
=== កម្មវិធីសប្បុរសធម៌ ===
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!កម្មវិធី
!បទចម្រៀង
!លុយលក់បាន
!តារាកិត្តិយស
!តារាមូឌែល
!ទីតាំង
!កាលបរិច្ឆេទ
|-
|'''២០១៣'''
|ពេលវេលា
របស់យុវវ័យ
|មិនមាន
|៤០,៩០០០ រៀល
|Pey Pey Dy
| -TiRano -Rayno coco
-Oun Yanin
|ផ្សារឡាក់គី
ផ្លូវសីហនុ
|៦,៧ ឱសភា
២០១៣
|-
|'''២០១៤'''
|ពេលវេលា
របស់យុវវ័យ
( វគ្គពីរ )
|លើលោកនេះខ្ញុំស្រលាញ់ម៉ាក់ខ្ញុំជាងគេ
|២៥៣,៥៥០០ រៀល
|មាស សុខសោភា
| -Lim Liza
-Mary
-Chun Li
-Vannara
|ឌ្រីមលេន
|៤,៥,៦ ធ្នូ
២០១៤
|-
|'''២០១៥'''
|ពេលវេលា
របស់យុវវ័យ
( វគ្គបី )
|ធនាគារទឹកភ្នែក
|៨០,៩៩០០ រៀល
|សុគន្ធថេរាយុ
| -DaraMario
-lux
-Rola
-Rath
| -ផ្សារអង្គរ
សេនត្រល
(សៀម រាប)
-ក្លឹបថោន
|៦,៧,៩,១០វិច្ឆិការ
២០១៥
|-
|'''២០២៦'''
|ពេលវេលា
របស់យុវវ័យ
( វគ្គបួន )
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|}
=== សៀវភៅ ===
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!ចំនងជើងរឿង
!វគ្គ
!តម្លៃ
!ចេញលក់
!បោះពុម្ព
|-
|'''២០១៣'''
|'''ក្មេងខ្ទើយលូលូ'''
|Little Lulu
|២៥០០រៀល
|៦,៧ ឱសភា ២០១៣
|១០០០ក្បាល
|-
|'''២០១៤'''
|'''ក្មេងខ្ទើយលូលូ II'''
|ម៉ាក់ខ្ញុំជាSuper Mum
|២៥០០រៀល
|៤,៥,៦ ធ្នូ ២០១៤
|២០០០ក្បាល
|-
|'''២០១៥'''
|'''ក្មេងខ្ទើយលូលូ III'''
|ឃាតុករក្លៀកក្រអូប
|២៥០០រៀល
|៦,៧,៩,១០វិច្ឆិកា ២០១៥
|២០០០ក្បាល
|-
|'''២០១៩'''
|'''ផ្កាទីងមោង'''
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|មិនទាន់បង្ហាញ
|-
| rowspan="3" |'''២០២៦'''
|'''សុបិននិករ(១)'''
|អាថ៍កំបាំងប្រាសាទយំ
|
|
|១០០០ក្បាល
|-
|'''សុបិននិករ(២)'''
|
|
|
|១០០០ក្បាល
|-
|'''សុបិននិករ(២)'''
|
|
|
|
|}
=== STORYBOARD ===
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!ក្រុមហ៊ុនផលិត
!Director
!Company
!Type
|-
|'''២០១៥'''
|ស្រាបៀកម្ពុជា
|Sok Chomnor
|HM Production
|TVC
|-
|'''២០១៧'''
|សំឡីអនាម័យCC
|Kham Phuri
|HM Production
|TVC
|-
|'''២០១៩'''
|it's Cool Collagen
|ខ្លួនឯង
|Emerald Beauty
|Story Comercial
|-
|'''២០២១'''
|Kid Paradise
|Ma Chanpanha
|Color Nine
|TVC
|-
|'''២០២១'''
|Baby Outlet
|Ma Chanpanha
|Color Nine
|Music Comercial
|}
=== បទចម្រៀង ===
==== បទចម្រៀងសម័យ ====
{| class="wikitable sortable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
|-
|'''២០១១'''
|សង្សារផ្ទាល់ខ្លួន - សង្សារលេងៗ - ស្រលាញ់អូន៣៦៦ថ្ងៃ - ជួលបងធ្វើសង្សារទេ - សង្សារថ្នាក់ទី១២ - My First Love - Love.com - បេះដូងរាបស្មើ - គួរប្រាប់ចិត្តស្មោះបែបណា - បេះដូងបងមិនមែនជ័រទេ - បងធម៌ - ហៅប៉ៅធូរបាត់ស្នេហ៍ - សង្សារសុំបែកកណ្តាលផ្សារ
|-
|'''២០១២'''
|មេអណ្តើក - ចង់ធ្វើសង្សារគេឡើងញ័រខ្លួន - ខ្លួនឯងឮអត់ខ្ញុំស្រលាញ់ខ្លួនឯង - មានអ្នកថ្មីគឺអ្នកចាស់ - ខូចចិត្តមុនគេ - ខូចចិត្តក្រោយគេ - សង្សារឡូយពេក - កែវភ្នែកមួយគូ - កាលណាមេឃភ្លឺ - កាលវិភាគសម្រាប់នឹក - ខ្ជិលរកសង្សារថ្មី - បងជាឳសង្សារ - ចង់ទៅអាមេរិកបំភ្លេចសង្សារចាស់ - ត្រូវតែរកស្នេហ៍ពិតឱ្យឃើញយប់នេះ - ថើបប៉ះទឹកភ្នែក - I Love PP - បេះដូងចេះសរសេរបទចម្រៀង - Magic Love - ខ្លាចខ្លួនឯង
|-
|'''២០១៣'''
|លើលោកនេះខ្ញុំស្រលាញ់ម៉ាក់ខ្ញុំជាងគេ - តែងសេចក្តីអំពីឳពុក - ចាក់សោរបេះដូង - ៩ខែ១០ថ្ងៃ - ស្រលាញ់គេទៅ - ចាក់សោរបេះដូង - រាំរញ្ជួយជើងគ្រែ - បេះដូងនៅហ្សីន - សង្សារខ្ញុំជិះឱបអ្នកផ្សេង - សំឡេងបេះដូងអូន
|-
|'''២០១៤'''
|Love you Forever - ស្នេហ៍ អាថ៍កំបាំង - ធនាគារទឹកភ្នែក - លេបថ្នាំអ្វីដើម្បីឈប់ស្រលាញ់អូន - បងប្រែកាយហើយ - តួឈ្នានីសគេ - ខួបកំណើតឆ្នាំនេះចង់មានអ្នកក្បែរ - Sexy i'm shy - រង្គើបេះដូង - I Like selfie - កុងសីហ្វាឆាយវួអាយនី - ឆ្នាំថ្មីកុំនៅលីវយូរ - មុងសាយកម្ល៉ោះ - គួរឱ្យស្រលាញ់ - ថាមពលបេះដូង - ទឹកភ្នែកទេវតា - សង្សារគ្មានគុណ - លាក់ទឹកភ្នែកក្រោយខ្នង - ឆ្កែលោតខាំគូថ
|-
|'''២០១៥'''
|មនុស្សម្នាក់នេះរស់បានមួយថ្ងៃទៀតហើយ - ត្រឡប់ខ្នើយ - ឆក់ - បង្រៀនមនុស្សស្មោះឱ្យចេះសាវា - ទឹកភ្នែកមួយរយគីឡូ - អង់តែន - ខ្យល់អាកាស - Happy Birthday to me - ពួកម៉ាកថ្មីខ្ញុំឈ្មោះភាពឯការ - សុំទោសពួកម៉ាក - ថើបមួយពាន់ដង - គេងលើព្រះចន្ទ - សង្សារអូនមុខអ៊ាក់ៗ - សង្សារក្រៅខោ - បើបងលក់ត្រកូនបងស្រលាញ់អូនទេ - សង្សារថ្មីបងមុខអ៊ាក់ៗ
|-
|'''២០១៦'''
|មិនមានបទចម្រៀង
|-
|'''២០១៧'''
|ភ្លើងក្នុងភ្នែក - បែកគ្នាហាមនិយាយដើមបង - បែកគ្នាហាមនិយាយដើមអូន - Dance and Smile - ឈាមសុវណ្ណ - គេថោកបានអូន បងថ្លៃបាត់អូន - ខូចចិត្តមានគ្នា - ចង្កេះGoal - បបរឈាមជ្រូក - ងោះ - ចំអន់លេងតើ
|-
|'''២០១៨'''
|ឃើញមុខគេខ្ញុំខឹង - រាំជាន់អាចម៍គោ២០១៨ - ញិញសន្លប់ - ចប់ដោយបរិបូរណ៍ - Playboy HipHop - កាលពីក្មេង - ស្មោះស្រដៀងក្បត់ -Hello Goodbye - ផាត់មុខ3D - បើស្រលាញ់អូនទ្រអូនទៅ - សុំស្រលាញ់មិនបានសុំច្រៀងមួយបទ - បេះដូងពាក់វែនតា - ថើបស្រមោលក៏បាន - រំកិលភ្នំ - ទន្សាយឆ្កួត - អំបុកផ្កាម្លិះ - ដេញស្អប់ដេញស្រលាញ់ - ប្រុសមួយណាឲ្យអូនជិះជាន់ - កូនក្រមុំបងគ្រាន់តែជាមនុស្សស្រីធម្មតា
|-
|'''២០១៩'''
|កូនកម្លោះអូនគ្រាន់តែជាមនុស្សប្រុសធម្មតា - អរគុណម៉ាប់ៗ - និរន្តន៍ - ឡាំលាវកាលីប - រាំឡករង្វើល - សុំទ្រីសុំគ្រលាស់មួយ - ស្រលាញ់ស្រីសក់ចង - កន្ទ្រឹមប៉ក់ - រាំវង់សូឡូ - រលឹមប្រុយៗ - មេម៉ាយក៏ស្រីពោះម៉ាយក៏ប្រុស - ម៉ាឌីហ្សុនឈូសស្បែកជើង - រាំចេញស៉ៃម៉ៃ - ស្រលាញ់មេម៉ាយស្តាយក្រមុំ - សុភាពបែបសំភី - រាំកាលីងបាយសង - Beauty of my Kingdom - ចង់នៅក្មេង - មិត្តអាលាក់ហ្សី(MSP-Ratha Duet) - ស្ពានសុភ័គដួងចិត្ត - ជាំក្សាន្តរឿងខ្ញុំ - មិត្តអាលាក់ហ្សី(SopheaVersion) - មិត្តអើយទៅវត្ត - គ្មានថ្ងៃអាទិត្យសម្រាប់អ្នកខូចចិត្ត - មិត្តអាលាក់ហ្សី(Ratha Version) - ទឹកលិចចុងកន្ត្រើយ - ព្រះរស់អង្អែល - មេឃធ្លាក់បុផ្ផា - ទឹកប៊ិកពណ៌ឈាម - បោះបាយបិណ្ឌជុំគ្នា - សុដនម៉ែ - ផ្កាក្រដាស - អារម្មណ៍សល់
|-
|'''២០២០'''
|រាំម៉ៃ - កន្ទ្រឹមកងកែវ - អូនមួយច្រមិចៗ - រាំលូលូអូឡាឡា - នៅក្មេងរហូត - ទន្សាយជិះជណ្តើរយន្ត(សោភា) - ទន្សាយជិះជណ្តើរយន្ត(គូម៉ា) - ឱផ្កាម៉ោងដប់ - ស្រលាញ់ប្រុសសៀតខ្លុយ - វិមានកប្រេត - មួយឆ្នាំភ្ជុំម្តង - ទៅវត្តកុំស្លៀកខ្លី - សុំមួយញេបមក - មាត់ទិព្វ - ខ្ញុំជាមនុស្សអត់ហុងស៊ុយ - Super Lonely
|-
|'''២០២១'''
|មេម៉ាយឡើងស្តុប - សុំស្រឡាញ់សុំអាំងប៉ាវ - ស្រឡាញ់អូន៣៦៦ថ្ងៃ(Remake) - តែជ្រក់ - ស្រណោះរាំវង់ - ផ្ទុះសេ - អផ្សុកLonely - បេះដូងខ្ញុំរលេម - មនុស្ស៩កន្លះ - ខ្ញុំស្រឡាញ់មនុស្ស៩កន្លះ - ស្រឡាញ់បងជាប់ក្លេ - ស្មោះពេកចោលលុយ - ស្រឡាញ់មួយឆាវពីរឆាវ - ខ្លុយដិត(ពាក់មី) - ខ្លុយដិត(សុវត្តិឌីធារិកា) - មកុដស្ត្រី(Remake Withខោល)
|-
|'''២០២២'''
|ក្តីសុខក្បែរដៃ - តុកកែខាំគូទ - មួយកែវSadចេញSadចូល(សុខពិសី) - មួយកែវSadចេញSadចូល(កែវវាសនា) - កាលីបហ្មង - ទឹកភ្នែកពណ៌ភ្លើង - វិញ្ញាណឃ្លានស្រឡាញ់ - កន្សៃប្រពន្ធ
|-
|'''២០២៣'''
|ជំពាក់លុយម៉ែ - គ្រប់យ៉ាងគឺអូខេ - សង្សារឡបល់យ៎(ជាតា) - សង្សារឡាបល់យ៎(រាយុ)
|-
|'''២០២៤'''
|ឈប់ខ្មឺតឆាប់មានសង្សារ - កៅឆាយមួយសិន - ចូលឆ្នាំដល់ហើយBookingមួយ - បេះដូងកាលួង - Yucky - ហ្សឹម(DJCake) - ស្រីបាចិញ្ចឹមកូន - ផ្ញើបរិញ្ញាឲ្យមេឃមើល(ជាតា) - ផ្ញើបរិញ្ញាឲ្យមេឃមើល(រាយុ) - នង្គ័លស្នេហ៍ - អារម្មណ៍សល់(Remake Ftពូឃ្លាំង) - លួចមើលStoryសង្សារចាស់-ខ្ចីPowerbankសិនមក-ដាក់ស្នេហ៍មួយសិន-សង់ទីម៉ង់-បន្ទន់ចិត្ត-ស្រលាញ់បងFreeបាប
|-
|'''២០២៥'''
|ដោះអាវស្ទាវពាក់អាវអាចារ្យ - សុំស្រលាញ់សុំអាំងប៉ាវ(Remake/Remix) - សន្លប់តឺង - Toxic តិចៗ - ចាក់ក្រឡេកទយ - បេះដូងស្រក់ឈាម - ភ្លើងអាប់រស្មី
|-
|'''២០២៦'''
|ឍាមរាអើយ - កាឌិនហយ - រឿងយើង - តុក្តតា - ក្ងេវ
|}
==== បទចម្រៀងអន្តរជាតិ ( VEVO ) ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
!អ្នកចម្រៀង
!ផលិតកម្ម
|-
| rowspan="2" |'''២០១៥'''
|All Lie
| rowspan="3" |មាស សុខសោភា
| rowspan="2" |Khmer Tree
|-
|Pushing you away
|-
|'''២០១៦'''
|Do you Know
|CamTrax
|}
==== បទចម្រៀងក្នុងកម្មវិធីទូរទស្សន៍ ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!កម្មវិធី
!បទចម្រៀង
!អ្នកចម្រៀង
!ទូរទស្សន៍
!ពណ៌នា
|-
|'''២០១៧'''
|I'm a Singer Cambodia
|មិនបានបង្ហាញ
|នៅ ស៊ីនឿន
| rowspan="2" |ហង្សមាសHDtv
|Nominated
|-
|'''២០១៨'''
|The Voice Kid Cambodia Season II
|កាលពីក្មេង
|ឱក សុគន្ធកញ្ញា+ព្រាបសុវត្ត+សួសវិហ្សា
|Opening intro
|-
|'''២០១៩'''
|Miss Universe Cambodia (2019)
|Beauty of kingdom
|មាស សុខសោភា
|CTN
|Opening Live
|-
| rowspan="2" |'''២០២០'''
|I'm a Singer Cambodia Season II
|ទន្សាយឆ្កួត
|ឃុន វត្ថា
|ហង្សមាសHDtv
|Live Contest
|-
|Miss Universe Cambodia (2020)
|Beauty of kingdom
|មាស សុខសោភា
|Bayon TV
|Theme Song
|-
| rowspan="2" |'''២០២១'''
|និយាយដើមវិញ្ញាណ
|បុណ្យនិងបាប
|ជ្រូកព្រៃ
|TOWN FullHDtv
|Theme Song
|-
|Miss Universe Cambodia (២០២១)
|មកុដស្ត្រី
|ពេជ្រ សោភា
|Bayon TV
|Live Contest
|-
| rowspan="2" |'''២០២២'''
|I'm a Singer Cambodia Season III
|សង្សារហៅទៅបោះបាយបិណ្ឌ
|ឌី សូនីតា
|ហង្សមាសHDtv
|Live Contest
|-
|The Wall Song Cambodia
|រាំជាន់អាចម៍គោ
|កាតុ+ឈិនមុន្នីនាថ
|PNN TV
|Pre-Tap
|-
|'''២០២៤'''
|RADIO SILENCE
|បន្ទន់ចិត្ត
|កែវ សុគន្ធា
|TV5
|Theme Song
|-
|'''២០២៦'''
|DOPAMINE
|
|
|TOWN HDTV
|Theme Song
|}
==== បទចម្រៀងអប់រំ និងដឹងគុណ ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
!អ្នកចម្រៀង
!គុណតម្លៃ
!ផលិតករ
|-
|'''២០១៣'''
|ដេកឱបម៉ែ
|សុគន្ធថេរាយុ
|ក្តីស្រលាញ់កូនចំពោះម្តាយ
| rowspan="9" |ថោន
|-
| rowspan="3" |'''២០១៤'''
|លើលោកនេះខ្ញុំស្រលាញ់ម៉ាក់ខ្ញុំជាងគេ
|មាសសុខសោភា
|គុណម្តាយ
|-
|តែងសេចក្តីអំពីពុក
|ករុណាពេជ្រ
|វិប្បដិសារីលោកឳពុក
|-
|៩ខែ១០ថ្ងៃ
|កាតុ
|ក្តីស្រលាញ់ម្តាយមានគភ៌
|-
| rowspan="3" |'''២០១៥'''
|ធនាគារទឹកភ្នែក
|សុគន្ធថេរាយុ
|ដឹងគុណលុយ
|-
|រាត្រីសួស្តីអង្គរ
|តារាថោន
|ខេត្តមាតុភូមិរបស់ប្រទេសកម្ពុជា
|-
|សង្សារគ្មានគុណ
|សុគន្ធនិសា
|អប់រំសម្លាប់ខ្លួនរឿងស្នេហា
|-
| rowspan="3" |'''២០១៦'''
|សុំទោសពួកម៉ាក
|មាសសុខសោភា
|តម្លៃនៃមិត្តភាព
|-
|ឈាមសុវណ្ណ
|ម៉ាហៅជី
|គុណទាហាន
|-
|រំកិលភ្នំ
|ឈីនរតនៈ
|កម្លាំងចិត្តសិស្សធ្លាក់បាក់ឌុប
| rowspan="2" |រស្មីហង្សមាស
|-
| rowspan="2" |'''២០១៨'''
|មកុដស្រ្តី
|ពេជ្រសោភា
|ព្រហ្មចារី
|-
|អំបុកផ្កាម្លិះ
|យក់ ថិតរដ្ឋា
|ដឹងគុណកសិករ
| rowspan="3" |ថោន
|-
| rowspan="5" |'''២០១៩'''
|ប៉ក់កន្ទ្រឹមអើយ
|មាសសុខសោភា
|ដាស់ស្មារតីបទប្រពៃណីបុណ្យចូលឆ្នាំ
|-
|មេម៉ាយក៏ស្រីពោះមាយក៏ប្រុស
|ខ្ញុង+កៃដ
|គោរពតម្លៃពោះម៉ាយនិងមេម៉ាយ
|-
|Beauty Of My Kingdom
|មាសសុខសោភា
|លើកកំពស់ស្ត្រី
|Bayon TV
|-
|ព្រះរស់អង្អែល
| rowspan="2" |ស៊ុនស្រីពេជ្រ
|បារមីបាតដៃអ្នកមានគុណ
| rowspan="5" |ថោន
|-
|ទឹកប៊ិចពណ៌ឈាម
|តម្លៃនៃបាក់ឌុប
|-
|'''២០២០'''
|សុដន់ម៉ែ
| rowspan="2" |កាតុ
|តម្លៃនៃសុដន់នារី
|-
| rowspan="2" |'''២០២៤'''
|ស្រីបាចិញ្ចឹមកូន
|តម្លៃស្រី្តបម្រើផ្លូវភេទ
|-
|ផ្ញើបរិញ្ញាឲ្យមេឃមើល
|រាយុ+ជាតា
|អប់រំយុវសិស្សគ្មានការងារធ្វើ
|-
|'''២០២៦'''
|ឍាមរាអើយ
|សុគន្ធនីសា
|រៀបរាប់ពីអាពាហ៍ពិពាហ៍
|
|}
==== បទចម្រៀងជាតិ ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
!អ្នកចម្រៀង
!អត្ថន័យ
!ផលិតករ
|-
|'''២០១៦'''
|រាត្រីសួស្តីអង្គរ
|តារាចម្រៀងថោន
|ខេត្តរបស់ប្រទេសកម្ពុជា
| rowspan="7" |ថោន
|-
|'''២០១៧'''
|ឈាមសុវណ្ណ
|មៅ ហាជី
|បូណ៍ភាពទាហាន
|-
|'''២០១៨'''
|អំបុកផ្កាម្លិះ
|យក់ ថិតរដ្ឋា
|ឈ្មោះអង្ករខ្មែរ
|-
| rowspan="3" |'''២០១៩'''
|ជាំក្សាន្តរឿងខ្ញុំ
|មៅ ហាជី
|ភក្តីភាពទាហានជាយដែនកម្ពុជាឡាវ
|-
|មេឃធ្លាក់បុផ្ផា
|សុវត្តិឌីធីរិកា
|ទឹកជំនន់
|-
|ទឹកប៊ិចពណ៌ឈាម
|ស៊ុនស្រីពេជ្រ
|បាក់ឌុប
|-
|'''២០២០'''
|មេឃអើយមេឃ(Remake)
|សុវត្តិឌីធីរិកា
|គ្រោះធម្មជាតិទឹកជំនន់
|}
==== ចម្រៀងសាច់រឿងពិត (BASE ON TRUE STORY) ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
!អ្នកចម្រៀង
!សាច់រឿង
!ផលិតកម្ម
|-
|'''២០១៤'''
|បងធម៍
|សាពូនមីដាដា
|បងធម៌
|រស្មីហង្សមាស
|-
|'''២០១៥'''
|លើលោកនេះខ្ញុំស្រលាញ់ម៉ាក់ខ្ញុំជាងគេ
|មាស សុខសោភា
|ម្តាយ
| rowspan="3" |ថោន
|-
| rowspan="2" |'''២០១៦'''
|៩ខែ១០ថ្ងៃ
|កាតុ
|កូនស្រី
|-
|តែងសេចក្តីអំពីពុក
|ករុណាពេជ្រ
|លោកពុក
|-
| rowspan="2" |'''២០១៨'''
|ម្កុដស្ត្រី
|ពេជ្រ សោភា
|ព្រហ្មចារី
| rowspan="2" |រស្មីហង្សមាស
|-
|កូនក្រមុំបងគ្រាន់តែជាមនុស្សស្រីធម្មតា
|នីរតនា
|កូនកម្លោះ
|-
| rowspan="2" |'''២០១៩'''
|មេម៉ាយក៏ស្រីពោះម៉ាយក៏ប្រុស
|ខ្ញុង+កៃដ
|ប្តីប្រពន្ធ
| rowspan="3" |ថោន
|-
|ស្ពានសុភ័គដួងចិត្ត
|ខ្ញុង
|ប្រពន្ធ
|-
|'''២០២០'''
|សុដន់ម៉ែ
|កាតុ
|កូនស្រី
|-
|'''២០២៤'''
|ស្រីបាចិញ្ចឹមកូន
|ABC Radio Caller
|ស្រីមេម៉ាយ
|
|}
==== សហការជាមួយតារាខ្មែរ ORIGINAL ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
!អ្នកចម្រៀង
!សហការ
|-
|'''២០១៨'''
|ងោះ
|Nathew
|Btune Media
|-
|'''២០២០'''
|Delete សង្សារចាស់
|ទេព បូព្រឹក្ស
|Smart
|-
| rowspan="2" |'''២០២៤'''
|Coming Up
| rowspan="2" |ល្អហួស
| rowspan="2" |GMB
|-
|Coming Up
|}
==== ចម្រៀងអបអរពិធីបុណ្យជាតិ&អន្តរជាតិ ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!ពិធីបុណ្យ
!បទចម្រៀង
|-
|'''២០១២'''
|'''គ្រីសមាក ឆ្លងឆ្នាំ'''
|ស្រលាញ់អូន៣៦៦ថ្ងៃ
|-
| rowspan="3" |'''២០១៣'''
|'''ទិវាបុណ្យម្តាយ'''
|លើលោកនេះខ្ញុំស្រលាញ់ម៉ាក់ខ្ញុំជាងគេ
|-
|'''ទិវាបុណ្យឱពុក'''
|តែងសេចក្តីអំពីឳពុក
|-
| rowspan="3" |'''ចូលឆ្នាំខ្មែរ'''
|រាំជាន់អាចម៍គោ - បោកខោអាវនឹកស្នេហ៍ - សង្សារឆ្នាស់
|-
|'''២០១៤'''
|ស្វារាំគ្រវីលីអូ - ស្រីស្អាតកំពូលសម្រស់ - កត្តិកបាត់សង្សារ - តាមញែរដល់ចាស់ - រាំឡកលេចខ្យល់ - ឡាំលាវហីបហប - ពងមាន់ពងទា - តែងខ្លូនអបអរឆ្នាំថ្មី - បងឱ្យដៃកើយ
|-
| rowspan="5" |'''២០១៥'''
|កើតរោគបេះដូង - រាត្រីសួស្តីអង្គរ - ខ្ញុំស្រលាញ់សក់ខ្លី - រាំដេញ - កន្ទ្រឹមចាក់កាណូត - ជិះអាប៉ូឡូ - ខ្ញុំចង់តែយំ - កម្ល៉ោះមិនចេះរាំទ្វីស - អេះស្រួលម្ល៉េះទេ - បងស្រណោះឆ្នាំទៅ - មាឌីហ្សុនកែងចោត - រាំវង់Remix - ធុញស្នេហាដល់ហើយ - ចូលចិត្តអក្សរត - ប៊ិះស្រលាញ់ប៊ិះសន្្លប់ - មុខបងដូចស្វាអូនថាខ្ជិលស្រលាញ់ - ចាក់ក្រឡេករាំឡក - ទាយឈ្មោះអូនទៅ - លេខការេ - អូនជាខ្នើយឱប - បងឱ្យដៃកើយ - មួយសូន្រ - ដុត៩ - អត់ខ្វល់សំខាន់ខ្ញុំស្អាត
|-
|'''ទិវាបុណ្យម្តាយ'''
|៩ខែ១០ថ្ងៃ
|-
|'''គ្រីសមាក ឆ្លងឆ្នាំ'''
|តោះធ្វើសង្សារឲ្យបានមុនថ្ងៃឆ្លងឆ្នាំ - រកស្នេហ៍ពិតឲ្យឃើញក្នុងយប់នេះ
|-
|'''ភ្ជុំបិណ្ឌ'''
|សែនស្រណោះ - សង្សារហៅទៅបោះបាយបិណ្ឌ - ដេកឱបម៉ែ - កាទ្រីតមាសបង
|-
|'''ចូលឆ្នាំចិន'''
|លាភហោះពេញផ្ទះ-កុងសីហ្វាឆាយវួអាយនី-មុងសាយកម្លោះ-គួរឲ្យស្រលាញ់-ឆ្នាំថ្មីកុំនៅលីវយូរ-ថាមពលបេះដូង
|-
| rowspan="3" |'''២០១៦'''
|'''ចូលឆ្នាំខ្មែរ'''
|អូនមានរោមក្លៀកស្រលាញ់អូនទេ - រទេះភ្លើងបុកគ្នា - រាំវង់សៀតផ្កា - ដណ្តឹងទុកយូរហើយ - ត្រេតត្រតបានគេ - ចោលឈូងជាប់ស្នេហ៍ - ក្របីហិតញី - ខែចេត្រម៉ែជេរ - ឌុបម៉ែទៅរាំ - អាមុំប៉ុមពីត - តិចមួយច្រមុំឥឡូវ - ស្រលាញ់កូននាក - រាកនោមដាក់ខោ - ស្រវឹងឡែណាស់កូនហ្នឹង - កូននេះនៅមឹមទៀត
|-
|'''គ្រីសមាក ឆ្លងឆ្នាំ'''
|Jinglebell - My Breakfast is Love ( Rayu ) - My Breakfast is Love ( Rabee ) - Crush Messageមកហេតុអីក៏យំ
|-
|'''ពិធីខួបកំណើត'''
|Happy Birthday to me-ខួបកំណើតឆ្នាំនេះចង់មានអ្នកក្បែរ
|-
| rowspan="2" |'''២០១៨'''
|'''បុណ្យអ៊ុំទូក'''
|អំបុកផ្កាម្លិះ - ដេញស្អប់ដេញស្រលាញ់
|-
|'''ពិធីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍'''
|កូនក្រមុំបងគ្រាន់តែជាមនុស្សស្រីធម្មតា-កូនកម្លោះអូនគ្រាន់តែជាមនុស្សប្រុសធម្មតា-ស្រលាញ់គ្នាម៉ាប់ៗ-និរន្តន៍
|-
| rowspan="4" |'''២០១៩'''
|'''ចូលឆ្នាំចិន'''
|អង្គាសីលរីកហើយ-កុំភ្លេចអាំងប៉ាវ
|-
|'''ចូលឆ្នាំខ្មែរ'''
|ឡាំលាវកាលីប-រាំឡករង្វើល-រាំវង់សូឡូ-កន្ទ្រឹមប៉ក់-រលឹមប្រុយៗ-មេម៉ាយក៏ស្រីពោះម៉ាយក៏ប្រុស -ម៉ាឌីហ្សុនឈូសស្បែកជើង-រាំចេញស៉ៃម៉ៃ-ស្រលាញ់មេម៉ាយស្តាយក្រមុំ-សុភាពបែបសំភី-រាំកាលីងបាយសង-ប៉េវៗ-ជិះអាដូតល្ហើ-ស្រលាញ់ស្រីសក់ចង-សុំទ្រីសុំគ្រលាស់មួយ-អូនអ៊ូកមុខអេម
|-
|'''ទិវាកុម៉ារអន្តរជាតិ'''
|ខ្ញុំចង់នៅក្មេង
|-
|'''បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ'''
|មិត្តអើយទៅវត្ត-ទឹកលិចចុងកន្ត្រើយ-ព្រះរស់អង្អែល-បោះបាយបិណ្ឌជុំគ្នា
|-
| rowspan="4" |'''២០២០'''
|'''ចូលឆ្នាំខ្មែរ'''
|រាំលូលូអូឡាឡា-រាំម៉ៃ-កន្ទ្រឹមកងកែវ-អូនមួយច្រមិចៗ
|-
|'''ទិវាកុម៉ារអន្តរជាតិ'''
|នៅក្មេងរហូត
|-
|'''បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ'''
|ឱផ្កាម៉ោងដប់-ស្រលាញ់ប្រុសសៀតខ្លុយ-វិមានកប្រេត-មួយឆ្នាំភ្ជុំម្តង-ទៅវត្តកុំស្លៀកខ្លី-សុំមួយញេបមក
|-
|'''បុណ្យហាឡូវីន'''
|ខ្ញុំជាមនុស្សអត់ហុងស៊ុយ (Penny Wise Parody)
|-
| rowspan="3" |'''២០២១'''
|'''ចូលឆ្នាំចិន'''
|សុំស្រឡាញ់សុំអាំងប៉ាវ
|-
|'''ចូលឆ្នាំខ្មែរ'''
|ស្រណោះរាំវង់
|-
|'''បុណ្យអ៊ុំទូក'''
|ខ្លុយដិត(ពាក់មី)-ខ្លុយដិត(សុវត្តិឌីធារិកា)
|-
| rowspan="2" |'''២០២២'''
|'''ចូលឆ្នាំខ្មែរ'''
|តុកកែខាំគូទ
|-
|'''បុណ្យអ៊ុំទូក'''
|កន្សៃប្រពន្ធ
|-
|'''២០២៣'''
|'''ចូលឆ្នាំខ្មែរ'''
|ជំពាក់លុយម៉ែ
|-
| rowspan="3" |'''២០២៤'''
|'''ចូលឆ្នាំខ្មែរ'''
|កៅឆាយមួយសិន-ចូលឆ្នាំដល់ហើយសុំBookingមួយ
|-
|'''ទិវាបុណ្យម្តាយ'''
|ស្រីបាចិញ្ចឹមកូន-ផ្ញើបរិញ្ញាឲ្យមេឃមើល(ជាតា)-ផ្ញើបរិញ្ញាឲ្យមេឃមើល(រាយុ)
|-
|'''បុណ្យភ្ជំបិណ្ឌ'''
|ខ្ចីPowerbankសិនមក
|-
|'''២០២៥'''
| rowspan="2" |'''ចូលឆ្នាំខ្មែរ'''
|ដោះអាវស្ទាវពាក់អាវអាចារ្យ-ចាក់ក្រឡេកទយ
|-
|'''២០២៦'''
|កាឌិនហយ - តុក្តតា
|}
==== អាល់ប៊ុមពិសេស ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!ឈ្មោះអាល់ប៊ុម
!តារាចម្រៀង
!បទចម្រៀង
!ថ្ងៃចេញផ្សាយ សីឌី
!ថ្ងៃចេញផ្សាយវិសីឌី
|-
|'''២០១២'''
|'''Classroom'''
|''ហ្សូណូ នៅស៊ីនឿន ទេពបូព្រឹក្ស /''
|ជួលបងធ្វើសង្សារទេ , សង្សារថ្នាក់ទី១២ , My First Love
|មករា ២០១២
|មិនា ២០១២
|-
| rowspan="2" |'''២០១៣'''
|'''អាល់ប៊ុមមនុស្សស្រី'''
|''មាសសុខសោភា សុគន្ធនិសា លីអីវាធីណា សាសា អេននី /''
|ស្នេហ៍ពិតមានតែនៅក្នុងកុន,មនុស្សដែលខ្ញុំស្រលាញ់ មុខឡើងឌឺ , ខ្ញុំគ្មានវេទមន្ត , ស្នេហាគួរឱ្យខ្លាច , គេ ភ្លេចយើងបាត់ហើយ , មនុស្សស្រី , ប្រុសស្អាតក្នុង ហ្វេសបុក , ចង់មានសង្សារPart time , បងCuteកិប , ឃើញមុខចង់ក្អួត , យល់សប្តិ
|មិនា ២០១៣
|វិច្ឆិការ ២០១៣
|-
|'''សង្សារចេក'''
|''សាសា ណាំប៊ុណ្ណារត្ន័''
|តោះធ្វើសង្សារគ្នាមុនថ្ងៃឆ្លងឆ្នាំ - ធ្វើចរឹកដូចចេក - ខ្លួនឯងឮអត់គេស្រលាញ់ខ្លួនឯង - ដឹងខ្លួនអត់គេមើលខ្លួនឯង - សង្សារបន្ទាប់ញ៉ក - Nចុចពិលជួបស្នេហ៍ - Nចុចពិលជួបស្នេហ៍ - ឱ្យបងស្រលាញ់អូនប៉ុណ្ណា? - បងស្រលាញ់អូនប៉ុណ្ណាអូនទទួលយកប៉ុណ្ណឹង
|មិនបានចេញ
|មិនបានចេញ
|-
| rowspan="2" |'''២០១៤'''
|'''ព្រះអាទិត្យទារជួបព្រះចន្ទ័'''
|''ករុណាពេជ្រ សុគន្ធនិសា BIG''
|ញែរចុះញែរឡើងប៉ះសង្សារចាស់ , មានវិធីអ្វីបានលេខ ទូរសព្ទ័គេ , មានវិធីអ្វីឱ្យលេខទូរសព្ទ័គេ , ស្រលាញ់គ្នា ស្រួលៗ , ស្នេហ៍ផ្អែមដូចខ្វិត , មុនបែកគ្នាសងលុយអូនសិន , បែកគ្នាសិនទៅលុយជំពាក់សិន , ស្រលាញ់អូនប៊ិះឆ្កួត , អាចម៍គោជាសាក្សី , ព្រះអាទិត្យទារជួបព្រះចន្ទ
|មិនា ២០១៤
|កញ្ញា ២០១៤
|-
|'''<big>PhotoShop</big>'''
|''សាសា សុគន្ធថេរាយុ''
|បែកគ្នាហាមនិយាយដើមបង - បែកគ្នាហាម និយាយដើមអូន រត់ចោលបេះដូងមួយរយៈ - សារភាពបិទពួន - ទឹកភ្នែកហោះ - សង្សារដំបូង - ស្រលាញ់គ្នាម៉ាប់ៗ
|មិនបានចេញ
|មិនបានចេញ
|-
|'''២០១៥'''
|'''ប៉ាម៉ាក់មួយគូនេះsweetដល់ហើយ'''
|''សុគន្ធនិសា មង្គលទីណា''
|My Babyដូចកូនង៉ែត , ប៉ាម៉ាក់មួយគូនេះsweetដល់ហើយ , មុខចាស់តែគួរឱ្យស្រលាញ់
|កុម្ភះ ២០១៥
|វិច្ឆិការ ២០១៦
|-
|'''២០១៦'''
|'''JINGLE BELL'''
|ALL STAR
|JINGLE BELL , Crush Message មកហេតុអ្វីក៏យំ , My Breakfast is Love ( Boy Verson ) , My Breasfast is Love ( Girl Verson ) , ស្រលាញ់អូន 10K
|វិច្ឆិការ ២០១៦
|ធ្នូ ២០១៦
|-
|'''២០១៧'''
|<big>'''ល្ខោនស្នេហ៍ភ្លើងសុបិន'''</big>
|''ករុណាពេជ្រ កាតុ ខ្ញុង រូលីន សិរិកា''
|កងដៃអាល័យចិត្ត , បាតដៃក្រហម , កងដៃមានសោរ , កន្លៀតណាក្នុងបេះដូងបង , ពោះម៉ាយដូចបង , កើតជាមនុស្សស្រីពិបាកណាស់ , ប្រពន្ធសុំទាន , ច្រៀកបេះដូងជូនបង , បេះដូងរការដែក , ដាក់ជណ្តើរឡើងដួងចន្ទ , តួឯកក្នុងសុបិន ,
|ធ្នូ ២០១៦
|មករា
២០១៨
|-
|'''២០១៨'''
|<big>'''អាពាហ៍ពិពាហ៍យើង'''</big>
|សួសវិហ្សា+ឆនសុវណ្ណរាជ/នីរតនា+ឈិនម៉ានិច្ច
|អរគុណម៉ាប់ៗ-កូនកម្លោះអូនគ្រាន់តែជាមនុស្សប្រុសធម្មតា-កូនក្រមុំបងគ្រាន់តែជាមនុស្សស្រីធម្មតា-និរន្តរ៍
|ធ្នូ ២០១៨
|មិនទាន់បង្ហាញ
|-
| rowspan="4" |'''២០២៤'''
|'''Dreamy'''
|ពេជមន្នីសេលីណា
|YUCKY
| colspan="2" |៩ មិនា
|-
|'''ស្រីបាចិញ្ចឹមកូន'''
|កាតុ+រាយុ+ជាតា
|ស្រីបាចិញ្ចឹមកូន-ផ្ញើបរិញ្ញាឲ្យមេឃមើល(ជាតា)-ផ្ញើបរិញ្ញាឲ្យមេឃមើល(រាយុ)
|មិថុនា ២០២៤
|មិនទាន់បង្ហាញ
|-
|'''Sweet Lie'''
|ពេជមន្នីសេលីណា
|ដាក់ស្នេហ៍មួយសិន
| colspan="2" |២៤ សីហា
|-
|'''LOVE CARD'''
|STEP
|សង់ទីម៉ង់-TOYBOY-Sad Aniversary
| colspan="2" |មិនទាន់បង្ហាញ
|}
==== បទចម្រៀងក្នុងខ្សែភាពយន្ត ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!ចំនងជើង
!សិល្បករ
!ផលិតកម្ម
!ទូរទស្សន៍
!បទចម្រៀង
|-
|'''២០១៨'''
|'''បិសាចគួរឲ្យស្រលាញ់'''
|ពេជ្រ សោភា-ខាត់សុឃីម-រេតស៊ូហ្សាណា-STEP-វង្សដារារតនា-ប៉ាចគីមមួយ-ប៉ានមុន្នីលក្ខ-សយរតនៈ-យាយយ៉យ
| rowspan="2" |រស្មីហង្សមាស
| rowspan="2" |ហង្សមាស HDtv
|បិសាចគួរឲ្យស្រលាញ់ -ម្កុដស្ត្រី-អូម៉ាយក្រត-បេះដូងមនុស្សយន្ត-សមុទ្រពណ៌ផ្កាឈូក-ស្រលាញ់បងមួយចឹបមក-គិតម៉េចបើខ្ញុំចង់ក្បត់-មនុស្សប្រុសទឹកភ្នែកតិច-នាឡិកស្លាប់-អូនជាកញ្ជ្រោង-មនុស្សល្អហើយស្អាតមានសង្សារអស់ហើយ
|-
|'''២០២០'''
|'''ម៉ែក្មេកចេញពីក្នុងព្រះចន្ទ'''
|រេតស៊ូហ្សាណា-ដួងវិរៈសិដ្ឋ-រិនសាវេត-ខាត់សុឃីម-ឌីសុនីតា-យក់ដួងតារា-កែវសុបញ្ញា-កេសីឥ-មីងដុល្លា-PeyPeyDY
|មិនបានបង្ហាញ
|-
|២'''០២១'''
|'''ព្រហ្មលិខិតដុះស្លាប'''
|ចេនសាយចៃ-កាតុ-បានមន្នីលក្ខ៍-ម៉ៅហាជី-សៅឱត្តម-រូលីន-ណារីតា-ដាសុម៉ាវត្តិ-សាវីនហ្វីលីប-គុណរាមរតនៈ-កុលដាវី-ញឹមចាន់ថន-ឆៃលីដឡែន
|ផលិតកម្ម ថោន
|TOWN Full HDtv
|ព្រហ្មលិខិតដុះស្លាប-បង្វិលភ្លើង-ហ្គេមព្រាននារី-ស្រឡាញ់មនុស្សអាក្រក់-ស្រឡាញ់គ្នាហាមយំ-បេះដូងពីរមួយរយ-រាជនីដុល្លា-កាមទេពចិត្តក្តៅ-ក្តីសុខបងនៅក្នុងកណ្តាប់ដៃអូន-ការឈឺចាប់អូននៅក្នុងកណ្តាប់ដៃបង
|-
| rowspan="2" |'''២០២២'''
|'''ទឹកភ្នែកពណ៌ភ្លើង'''
|សាមុតស្រីកា
| rowspan="4" |សហៈ៧ ភាពយន្ត
| rowspan="6" |TV5
|ទឹកភ្នែកពណ៌ភ្លើង
|-
|'''វិញ្ញាណឃ្លានស្រឡាញ់'''
|មាស រចនា
|វិញ្ញាណឃ្លានស្រឡាញ់
|-
|'''២០២៣'''
|'''ផ្កាយពេជ្រ'''
|Mr White
|គ្រប់យ៉ាងគឺអូខេ
|-
| rowspan="2" |'''២០២៤'''
|'''នង្គ័លស្នេហ៍'''
| rowspan="2" |ឆន យ៉ាដា
|នង្គ័លស្នេហ៍
|-
|'''ទេវបុត្រG រាជនី79'''
| rowspan="2" |Miracle Picture
|ស្រឡាញ់បងFreeបាប
|-
|'''២០២៥'''
|បេះដូងស្រក់ឈាម
|ឃុនណា+រីណា
|បេះដូងស្រក់ឈាម-ភ្លើងអាប់រស្មី
|-
| rowspan="2" |'''២០២៦'''
|គូសត្រូវ គូបេះដូង
|ប្រេម៉ា
|Sathani81
|Short Film
|រឿងយើង
|-
|កំហឹងខ្មោចកូនប្រសារស្រី
|ខាត់សុឃីម
|LD Picture
|Feature Film
|ក្ងេវ
|}
==== បទចម្រៀងពាណិជ្ជកម្ម ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
!អ្នកចម្រៀង
!ផលិតផល
|-
|'''២០១៤'''
|Golden Gate
|សុគន្ធថេរាយុ
|សាលារៀនអន្តរជាតិ Golden Gate
|-
|'''២០១៦'''
|ពិភពលោករបស់អ្នក
| rowspan="2" |មាសសុខសោភា
|ស្រាបៀ Anchor
|-
|'''២០១៧'''
|ស្នេហាអាថ៍កំបាំង
|ក្រេមលាបមាត់ Lip Ice
|-
|'''២០២០'''
|អាថ៍កំបាំងស្នេហ៍
|កាតុ
|សេរូមស្ត្រី Lady Secret
|-
|'''២០២២'''
|ជម្រកបេះដូង
|ប៉ាច គីមមួយ
|បូរីប៉េងហួត
|-
|'''២០២៤'''
|ក្មេងល្អIQ MILK
|DJ CAKE
|IQ MILK
|}
==== បទចម្រៀងទេសចរណ៍ ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
!អ្នកចម្រៀង
!អ្នកភ្លេង
!អ្នកផលិត
|-
| rowspan="3" |'''២០១៩'''
|ទេសចរក្រមុំ
|មាសសុខសោភា
| rowspan="3" |Thomet
| rowspan="3" |ឯកឩត្តម គួចចំរើន
|-
|កំពង់សោមប្រលោមចិត្ត
|ខេមរៈសេរីមន្ត
|-
|បណ្តាំធម្មជាតិ
|សុគន្ធនិសា
|-
| rowspan="3" |'''២០២២'''
|មរតកអភិវឌ្ឍ
| rowspan="3" |សៅ ឩត្តម
| rowspan="3" |
| rowspan="3" |
|-
|មរតកជួបស្នេហ៍
|-
|ទួលអង្គជាសាក្សី
|}
==== គម្រោង ( LGBTQ+ ) ====
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
!សិល្បករ
!ផលិតករ
!ប្រភេទ
!សាច់រឿង
|-
|'''២០១៣'''
|បងធម៌
|សាពូនមីដាដា
|ហង្សមាស
|MUSIC VIDEO
|Bisexual
|-
| rowspan="2" |'''២០២១'''
|មនុស្ស៩កន្លះ
|ស៊ូសិរិកា
| rowspan="2" |ថោន
| rowspan="2" |VIDEO LYRIC
| rowspan="2" |Lesbiand
|-
|ខ្ញុំស្រឡាញ់មនុស្ស៩កន្លះ
|សុវត្តិឌីធារិកា
|-
|'''២០២២'''
|ល្បែងស្នេហ៍ល្បិចសិង្ហ
|វាន់ថៃ
| rowspan="4" |TV5
| rowspan="4" |TV DRAMA
|Homosexual
|-
| rowspan="3" |'''២០២៣'''
|កែវបាបកែវបុណ្យ
|សីវឡាម&ពៅធីតា
|Lesbiand
|-
| rowspan="2" |ផ្កាយពេជ្រ
|ឆារ៉ាត់&ភីហ្សា
|Trangender
|-
|ចនសាន់&ហុង
|Homosexual
|-
|'''២០២៤'''
|បេះដូងកាលួង
|ស៊ឹម ថៃណា
|GMB
|MUSIC
|Lesbiand
|}
=== ដឹកនាំសម្តែង ===
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!បទចម្រៀង
|-
|'''២០១៣'''
|សារេបេះដូងឱ្យត្រូវគ្នា - លេខការេ
|-
|'''២០១៤'''
|ចាក់សោរបេះដូង - ៩ខែ១០ថ្ងៃ - ស្រលាញ់គេទៅ - លាភហោះពេញផ្ទះ - មុងស៉ាយកម្ល៉ោះ - ឆ្នាំថ្មីកុំនៅលីវយូរ - ថាមពលបេះដូង - Sexy i'm Shy - រង្គើបេះដូង - ដេកឱបម៉ែ - កាទ្រីតមាសបង
|-
|'''២០១៥'''
|កើតរោគបេះដូង - ខ្ញុំស្រលាញ់សក់ខ្លី - ខ្ញុំចង់តែយំ - មាឌីហ្សុនកែងចោត - កន្ទ្រឹមចាក់កាណូត - កូននេះនៅមឹមទៀត - ជិះអាប៉ូឡូ - ខួបកំណើតឆ្នាំនេះចង់មានអ្នកក្បែរ ( MNR ) - បងស្រលាញ់អូនប៉ុណ្ណាអូនទទួលយកប៉ុណ្ណឹង( NR ) - រត់ចោលបេះដូងមួយរយៈ ( NR )
|-
|'''២០១៦'''
|អូនមានរោមក្លៀកស្រលាញ់អូនទេ - ត្រឡប់ខ្នើយ
|-
|'''២០១៧'''
|មិនមាន
|-
|'''២០១៨'''
|អំបុកផ្កាម្លិះ
|-
|'''២០១៩'''
|សុភាពបែបសំភី-រាំកាលីងបាយសង-មិត្តអាលាក់ហ្សី-មិត្តអើយទៅវត្ត-ទឹកលិចចុងកន្ត្រើយ-ព្រះរស់អង្អែល-បោះបាយបិណ្ឌជុំគ្នា-សុដន់ម៉ែ
|-
|'''២០២០'''
|រាំម៉ៃ-ឱផ្កាម៉ោងដប់-ស្រលាញ់ប្រុសសៀតខ្លុយ-វិមានកប្រេត-មួយឆ្នាំភ្ជុំម្តង-ទៅវត្តកុំស្លៀកខ្លី-មេឃធ្លាក់បុផ្ផា-ខ្ញុំជាមនុស្សអត់ហុងស៊ុយ
|-
|'''២០២១'''
|សុំស្រឡាញ់សុំអាំងប៉ាវ
|-
|'''២០២៣'''
|ខ្សែភាពយន្តភាគខ្នាតវែងរឿង ផ្កាយពេជ្រ
|-
|'''២០២៤'''
|អាល់ប៊ុមស្រីបាចិញ្ចឹមកូន(កាតុ+រាយុ+ជាតា)-ខ្សែភាពយន្តភាគខ្នាតវែងរឿង (ទេវបុត្រ4Gរាជនី79)-ពេជ្រកាត់ភ្លើង(TV Series)
|-
|'''២០២៦'''
|Up coming....
|}
=== រចនាម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ ===
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!ម៉ូដែល
!ម៉ូដសម្លៀកបំពាក់
!បង្ហាញក្នុង
!អ្នកឌីហ្សាញ
|-
|'''២០១៥'''
|សាសា
|ឆ្នៃពីថង់ផ្លាស្ទីក
|Music Video ( Sexy i'm Shy )
|ខ្លួនឯង
|-
|'''២០១៧'''
|រូលីន
|ឆ្នៃពីកៅស៊ូ
|Short Film (ល្ខោនស្នេហ៍ភ្លើងសុបិន)
|Ouk Ratana
|-
| rowspan="2" |'''២០១៨'''
|Character Artist
|បែបអភីនិហារ
|Drama (បិសាចគួរឲ្យស្រលាញ់)
|ខ្លួនឯង
|-
|យក់ ថិតរដ្ឋា
|ឆ្នៃពីក្រម៉ា-ស្លឹកដូង-ទងស្រូវ-ស្បែកញ្ចក់--
|Music Video ( អំបុកផ្កាម្លិះ )
|ខ្លួនឯង+L.A
|-
| rowspan="5" |'''២០១៩'''
| rowspan="2" |រូលីន
|ឆ្នៃពីបន្លែ-ម្ទេស-សាឡាត់
|Music Video ( សុភាពបែបសំភី )
| rowspan="3" |L.A
|-
|ឆ្នៃបែបសុភាពតែកំប្លែង
|Music Video ( រាំកាលីងបាយសង)
|-
|មាសសុខសោភា+យក់ថិតរដ្ឋា
|ឆ្នៃពីដែកគោល
|Music Video ( រាំកាលីងបាយសង)
|-
| rowspan="2" |កាតុ
|ឆ្នៃបែបដូចឃើញស្រាត
|Music Video (សុដនម៉ែ)
|ខ្លួនឯង+L.A
|-
|យកក្រដាសដុល្លាមកឆ្នៃជារ៉ូប
|Music Video (ផ្កាក្រដាស់)
| rowspan="3" |L.A
|-
| rowspan="3" |'''២០២០'''
|មាសសុខសោភា
|សម្លៀកបំពាក់ឆ្នៃពីក្រម៉ា
|Music Video (រាំម៉ៃ
|-
|មេឃធ្លាក់បុផ្ផា
|សម្លៀកបំពាក់ច្នៃពីសម្រាម
|Music VIdeo (មេឃអើយមេឃ)
|-
|Character Artist
|ច្នៃប្រឌិតបែបកំប្លែងៗ
|Drama (ម៉ែក្មេកចេញពីក្នុងព្រះចន្ទ)
|ខ្លួនឯង
|-
| rowspan="3" |'''២០២១'''
|Character Artist
|ច្នៃប្រឌិតបែបកំប្លែងៗ
|Drama (ព្រហ្មលិខិតដុះស្លាប)
|ខ្លួនឯង+L.A
|-
|លីអ៊ីវ៉ាធីណា
|ម៉ូដចិន HipHop
|Music Video ( សុំស្រឡាញ់សុំអាំងប៉ាវ )
| rowspan="2" |L.A
|-
|សុវត្តិឌីធារិកា
|សម្លៀកបំពាក់ពណ៌
|Music Video ( តែជ្រក់ )
|-
| rowspan="2" |'''២០២៤'''
|យក់ ថិតរដ្ឋា
|សម្លៀកបំពាក់សម្រាម
|Content Video
| rowspan="2" |ខ្លួនឯង
|-
|កាតុ-រាយុ-ជាតា
|នាងមច្ឆាផ្លាស្ទីក
|Short Film / Music Video
|-
|'''២០២៦'''
|សុគន្ធនីសា
|ព្រះនាងគ្រប់លក្ខ៍សហសម័យ
|Music Video (ឍាមរាអើយ)
|ខ្លួនឯង+ធីតា
|}
= '''ពានរង្វាន់''' =
* '''( ២០០១ )''' Gold Medal From មហោស្រពចម្រៀងបុរាណទោល ក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡា
* '''( ២០០២ )''' Good Standard Student 7th Khmer Litterateur
* '''( ២០០៧ )''' Gold Medal From International Children Art Exhibition With Japan
= '''ការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម''' =
{| class="wikitable"
!ឆ្នាំ
!ក្រុមហ៊ុន/ស្លាក
!តួនាទី
!ការបង្ហាញ
|-
|'''២០១៥'''
|Chatime Cambodia
|Presenter / Event
|ខ្លួនឯង
|-
|'''២០១៧'''
|Yeos' Cambodia
|TV Commercial
|ជាមួយម្តាយ
|-
|'''២០១៩'''
|រស្មីតារា Bakery
|Presenter / Commercial
|ខ្លួនឯង
|}
= '''ការបង្ហាញខ្លួន''' =
* '''( ២០១២ )''' In Page of Khmer Apsara Magazine ( Article: writer of famous song of the year )
* '''( ២០១៣ )''' Guest in Raksmey Hang Meas Radio FM 107.5 ( Topic New Creative Writer )
* '''( ២០១៤ )''' In Page Of Justeen Magazine ( Article: The Writer of Teenager's Story )
* '''( ២០១៤ )''' Judgement in Women Radio FM ( Topic The Young Artist of Mother's song)
* '''( ២០១៤ )''' Guest in TOWN Radio FM 102.25 ( The New Generator )
* '''( ២០១៥ )''' Oratorical in Event of Reading in Khmer Litterateur Library Mission XIII
* '''( ២០១៥ )''' Guest in RFI Radio ( Topic of Youngest Writer in Cambodia )
* '''( ២០១៥ )''' Guest in CNC TV Program Interview of The Weekend Show
* '''( ២០១៥ )''' Guest in Tonle Radio FM 97.5 ( Topic of Teenager's Lyricist )
* '''( ២០១៥ )''' Appear as Presenter on Printing Media of Chatime Drinking
* '''( ២០១៦ )''' Guest in MyTV Program Re-tape Interview of The Weekend News
* '''( ២០១៦ )''' Guest Writer On Fleek TV Show ( Season I ) BAYON TV
* '''( ២០១៦ )''' Guest in Banyon TV Program Interview
* '''( ២០១៦ )''' In Page of Kampuchea Thmei Newspaper ( Article: Cambodian Young Artist )
* '''( ២០១៦ )''' Man-tor / Host / Producer in SUPER WRITER Writing competition TV show
* '''( ២០១៦ )''' Oratorical of the Teenager Topic in Scholarship of Library
* '''( ២០១៦ )''' Appear in Yeos' Drinking Commercial of Mother Day With His mum
* '''( ២០១៨ )''' Judge in Writing Competition for Meas Sok Sophea ( Ollate Juice )
*'''( ២០១៩ )''' Special Guest as Teenager's Writing in Original Song ( Ngos ) By Smart Mobile
*'''( ២០១៩ )''' Presenter for Raksmey Dara Bakery in Promotion
*'''( ២០១៩ )''' Guest at Live show Cooking With Chef's Nak Cambodian's & International Chief
* '''( ២០២២ )''' On the way of Author's Life (Writer Meeting with MST Group )
* '''(២០២៤)''' AKASA Music Footage
= '''References''' =
# http://www.freshnewsasia.com/index.php/en/entertainment/116364-2019-03-18-07-19-53.html
# http://news.sabay.com.kh/article/618054
# https://news.sabay.com.kh/article/1202457
# http://www.freshnewsasia.com/index.php/en/entertainment/116364-2019-03-18-07-19-53.html
# https://news.sabay.com.kh/article/1202457
#https://news.sabay.com.kh/article/1207176
#https://www.poraman.com/content/entertainment/local+4922{{Dead link|date=តុលា 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
#http://www.freshnewsasia.com/index.php/en/entertainment/144363-2020-01-03-04-30-06.html
#https://www.pinterest.com/pin/670966044473126629/
#https://www.khmerload.com/article/112970
#https://www.oknha.news/entertainment/4636
#https://www.tnaot.com/km/m/detail/article/9050703
#https://www.tv5hd.com/2020/03/blog-post_702.html
#https://www.rfi.fr/km/%E1%9E%80%E1%9E%98%E1%9F%92%E1%9E%98%E1%9E%9C%E1%9E%B7%E1%9E%92%E1%9E%B8%E1%9E%95%E1%9F%92%E1%9E%9F%E1%9F%81%E1%9E%84%E1%9E%91%E1%9F%80%E1%9E%8F/%E1%9E%94%E1%9E%91%E1%9E%99%E1%9E%80%E1%9E%80%E1%9E%B6%E1%9E%9A%E1%9E%8E%E1%9F%8D/20230414-%E1%9E%9B%E1%9F%84%E1%9E%80-%E1%9E%9F%E1%9F%84%E1%9E%98-%E1%9E%8A%E1%9E%BC%E1%9E%9A%E1%9F%89%E1%9F%81%E1%9F%96-%E1%9E%95%E1%9F%92%E1%9E%93%E1%9F%82%E1%9E%80%E1%9E%93%E1%9E%B7%E1%9E%96%E1%9E%93%E1%9F%92%E1%9E%92%E1%9E%93%E1%9F%81%E1%9F%87%E1%9E%A0%E1%9E%BE%E1%9E%99%E1%9E%8A%E1%9F%82%E1%9E%9B%E1%9E%81%E1%9F%92%E1%9E%89%E1%9E%BB%E1%9F%86%E1%9E%99%E1%9E%80%E1%9E%92%E1%9F%92%E1%9E%9C%E1%9E%BE%E1%9E%87%E1%9E%B6%E1%9E%86%E1%9F%92%E1%9E%93%E1%9E%B6%E1%9F%86%E1%9E%84%E1%9E%94%E1%9E%B6%E1%9E%99%E1%9E%8A%E1%9E%BE%E1%9E%98%E1%9F%92%E1%9E%94%E1%9E%B8%E1%9E%85%E1%9E%B7%E1%9E%89%E1%9F%92%E1%9E%85%E1%9E%B9%E1%9E%98%E1%9E%87%E1%9E%B8%E1%9E%9C%E1%9E%B7%E1%9E%8F
<br />
__បង្ខំមាតិកា__
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនិពន្ធល្បី]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនិពន្ធ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកនិពន្ធខ្មែរ]]
{{DEFAULTSORT:សោម ដូរ៉េ}}
__ផ្នែកមិនត្រូវកែប្រែ__
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កវីខ្មែរ]]
i0xpaawp12tjokeg4ekjv7l1avqo0px
សម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីខ្មែរ
0
42551
336372
321992
2026-06-08T08:16:57Z
CommonsDelinker
142
Removing [[:c:File:Cambodian_Chaom_Pung_20th_Century.jpg|Cambodian_Chaom_Pung_20th_Century.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Gbawden|Gbawden]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files found with chaom pung|]].
336372
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| image = [[File:Khmer Traditional Costume.jpg|250px]]
| image_size =
| alt =
| caption = Khmer Traditional Costumes
}}
'''សម្លៀកបំពាក់ប្រពៃណីខ្មែរ''' ([[អង់គ្លេស]]: '''Khmer Traditional Costumes''') គឺជាសម្លៀកបំពាក់ ដែលបង្ហាញពីអត្តៈសញ្ញាណជាតិខ្មែរ នាគ្រប់សម័យកាល ពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ ។ សំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីខ្មែរដែលផ្ដោតទៅលើ ម៉ូដសម្លៀកបំពាក់ដែលបែងចែកទៅលើ វណ្ណៈ នៃការស្លៀកពាក់ទៅតាមក្រិតក្រមក្នុងកម្មវិធីផ្សេងៗដូចជា ៖ សំលៀកបំពាក់មង្គលការ សំលៀកបំពាក់ទៅវត្តអារ៉ាម សំលៀកបំពាក់ទៅពិធីបុណ្យសព និង សំលៀកបំពាក់រាំរបាំ ផ្សេងៗដែលប្រើប្រាសទៅតាមពេលវេលា និងកម្មវិធីច្បាស់លាស់ ។ <ref> {{cite book |last= |first= |author=Royal University of Phnom Penh
|date= 2001 |title= 4th Socio-Cultural Research Congress on Cambodia, 6-8 November 2001 : papers of the congress |url= https://www.worldcat.org/title/samaj-sravjrav-sangam-vappadham-qambi-kambuja-loek-di-4-6-8-vicchika-2001-qatthapad-bistar-4th-socio-cultural-research-congress-on-cambodia-6-8-november-2001-papers-of-the-congress/oclc/61453142 |location= |publisher= University of California, Berkeley|page= 541|isbn=}} </ref>
== ប្រវត្តិនៃសម្លៀកបំពាក់ខ្មែរ ==
[[File:Key Dombanh Khmer.jpg|thumb|កីតម្បាញខ្មែរបុរាណ]]
'''សំលៀកបំពាក់ខ្មែរ''' ដែលវិវត្តន៍ទៅតាមការប្រែប្រួលនៃសម័យកាល ដោយផ្ដើមពីក្រណាត់សូត្រ ដែលត្បាញពីសូត្រដង្កូវនាង ជាមួយនិងការជ្រលក់ពណ៌ធម្មជាតិ ដែលប្រើប្រាសពី ឬសឈើ និង ស្លឹករុក្ខជាតិផ្សេងៗ ។ សម្លៀកបំពាក់ខ្មែរមានច្រើនរចនាបថ និង ច្រើនទម្រង់ដែលបែងចែកទៅតាមរស់និយមក្នុងសម័យកាលនិមួយៗ ដែលចែកប្រភេទនៃក្រណាត់សូត្រខ្មែរជាច្រើនប្រភេទដូចជា៖ ''ក្រណាត់ហូល ក្រណាត់ផាមួង ក្រណាត់សឹង ក្រណាត់ព្រែ'' ដែលមានការរចនាប្លែកៗពីគ្នា ។<ref> {{cite book |last= |first= |author= Chea Narin, Jā Ṇārin |date= 2003 |title= Seams of Change: Clothing and the Care of the Self in Late 19th and 20th Century Cambodia|url=https://www.worldcat.org/title/seams-of-change-clothing-and-the-care-of-the-self-in-late-19th-and-20th-century-cambodia/oclc/1223350986 |location= |publisher= illustrated Reyum Publishing, the University of Michigan|page= 295|isbn=1588860469}}</ref> យោងតាមកំណត់ត្រារាជទូត[[ចិន]] របស់រាជវង្សយ័ន្ត គឺលោក ចូវតាក្វាន់ ([[អង់គ្លេស]]: Zhou Daguan) ដែលមកដល់[[ចក្រភពខ្មែរ]] នាសម័យអង្គរ ឆ្នាំ១២៩៦ នៃគ.ស បានសរសេរក្នុងកំណត់ហេតុរបស់លោកថា ស្ត្រីខ្មែរវ័យកណ្ដាលនាសម័យអង្គរ ច្រើនបួងសក់ប្រើក្រណាត់ចងពឹងនៅលើដើមទ្រូង និងបញ្ចេញផ្ចិត ចំណែកឯស្ត្រីវ័យចំណាស់ច្រើនចោមពុង នៅពេលដែលពួកគេចេញដំណើរទៅណាមកណា ពួកគេបន្ថែមផ្ទាំងក្រណាត់ធំមួយមកពាត់រំខ្លួនដល់ត្រឹមស្មា រីឯបុរសច្រើនព្រលែងខ្លួនទទេ ដែលស្លៀកតែសំពត់ចងក្បិនប៉ុនណោះ ។<ref> {{cite book|last=|first=|author=Zhou Daguan|date=|title=A Record of Cambodia: The Land and Its People|url=https://books.google.com.kh/books?id=rs4IBAAAQBAJ&dq=zhou%20daguan%20khmer%20new%20year&source=gbs_similarbooks|location=|publisher=Translated by Peter Harris Silkworm Books, 2007|page=184|isbn=}} ISBN 1628401729</ref>
== ក្រណាត់ហូល ==
[[File:Khmer Hol Silk Fabric.jpg|thumb|ក្រណាត់ហូលខ្មែរ]]
'''ក្រណាត់ហូល''' ([[អង់គ្លេស]]: Hol Silk Fabric) គឺជាក្រណាត់ដែលត្បាញពីសូត្រដង្កូវនាង ដែលប្រើពណ៌ធម្មជាតិ ត្បាញបញ្ចូលគ្នាបង្កើតជា រូបភាពផ្សេងៗ នៅលើផ្ទាំងក្រណាត់ហូល ដែលមានភាពរលើបរលោងស្រស់ស្អាត ប្រកបទៅដោយភាពប្រណិត ដែលកាត់ចេញជា អាវ ឬ សំពត់ស្លៀក ដែលមានតម្លៃថ្លៃ យោងតាមកំណត់ត្រារាជទូតចិន របស់រាជវង្សយ័ន្ត គឺលោក ចូវតាក្វាន់ (អង់គ្លេស: Zhou Daguan) ដែលមកដល់ចក្រភពខ្មែរ នាសម័យអង្គរ ឆ្នាំ១២៩៦ នៃគ.ស បានសរសេរក្នុងកំណត់ហេតុរបស់លោកថា ការស្លៀកពាក់របស់ប្រជាជននាសម័យអង្គរ បានប្រើប្រាសការតម្បាញក្រណាត់សូត្រ ដែលមានតម្លៃថ្លៃ និយមប្រើប្រាសលើអ្នកមានឋានៈខ្ពង់ខ្ពស់ ។<ref> {{cite book |last= |first= |author= Zhou Daguan
|date= 1987 |title= The Customs of Cambodia |url= https://books.google.com.kh/books?id=X7NAAAAAMAAJ&q=zhou+daguan+the+customs+of+cambodia&dq=zhou+daguan+the+customs+of+cambodia&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjgh-CYsLzuAhWT63MBHVPVCfgQ6AEwA3oECAEQAg
|location= |publisher= Siam Society, the University of Michigan |page= 74|isbn= 9748298094}}</ref>
== ក្រណាត់ផាមួង ==
'''ក្រណាត់ផាមួង''' ([[អង់គ្លេស]]: Phamuong Silk Fabric) គឺជាក្រណាត់មួយប្រភេទត្បាញពី សរសៃសូត្រដង្កូវនាងដែលប្រើប្រាសពណ៌តិច មានផ្ទៃលាតតែមួយពណ៌ មានក្បាច់ភ្ញី នៅជាយក្រណាត់ សម្រាប់កាត់ចេញជា សំពត់ស្លៀក ឬ យកមក ចងជា សំពត់ក្បិន ។ <ref> Chea Narin, Jā Ṇārin (2003) [https://www.worldcat.org/title/seams-of-change-clothing-and-the-care-of-the-self-in-late-19th-and-20th-century-cambodia/oclc/1223350986. Seams of Change: Clothing and the Care of the Self in Late 19th and 20th Century Cambodia] </ref>
== ឯកសារយោង ==
k11ng8af9695jsawtc35k1ljm7sg2jv
កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធអាមេនី
0
52679
336370
324828
2026-06-07T19:43:34Z
Ziv
45268
([[c:GR|GR]]) [[File:Coat of Arms of the Armenian Armed Forces.png]] → [[File:Emblem of the Armed Forces of Armenia.svg]] → File replacement: jpg/png/gif to svg vector image ([[c::c:GR]])
336370
wikitext
text/x-wiki
{{ប្រអប់ព័ត៌មាន យោធាជាតិ|name=កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធអាមេនី|native_name=Հայաստանի զինված ուժեր|image=Emblem of the Armed Forces of Armenia.svg|image_size=250|caption=និមិត្តសញ្ញា|motto=|founded=២៨ ឧសភា ១៩១៨|current_form=២៨ មករា ១៩៩២|disbanded=|branches=កងយោធាអាមេនី<br/>កងអាកាសអាមេនី|headquarters=យ៉េរីវ៉ាន|flying_hours=<!-- Leadership -->|website={{URL|https://www.mil.am/en|mil.am}}
<!-- Leadership -->|commander-in-chief={{flagicon image|Flag of the President of Armenia.svg}} វាហាក់ន៍ ខាចាតូរយាន|commander-in-chief_title=ប្រធានាធិបតី/មេបញ្ជាការ|minister={{flagicon image|Flag of Armenia.svg}} ស៊ូរែន ផាពីយាន|chief minister={{flagicon image|Flag of Armenia.svg}}នីកូល ផាស៊ីនយាន|chief minister_title=នាយករដ្ឋមន្ត្រី|minister_title=រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិ|commander={{flagicon image|Flag of Armenia.svg}} អេដវ៉ាត អាស្រាន|commander_title=នាយឧត្ដមសេនីយ៍|age=១៨ទៅ៣០|conscription=២៤ខែ|available=៨០៩,៥៧៦|fit=៦៣៧,៧៧៦|fit_f=729,846|reaching=៣៥,៧៧៤|active=៧០,០០០|reserve=២១០,០០០|deployed=៥៩នាក់នៅកូសូវ៉ូ<br>៣៣នាក់នៅ[[លីបង់]]}}'''កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធនៃសាធារណរដ្ឋអាមេនី''' ជួនកាលគេហៅថា '''កងទ័ពអាមេនី''' គឺជាយោធាជាតិរបស់ប្រទេស [[អាមេនី]]
== ប្រវត្តិសាស្រ្ត ==
អំឡុងសង្គ្រាមលោកលើទី១ មាន[[ជនជាតិអាមេនី]]ជាច្រើនបានចូលរួមបម្រើក្នុងជួរយោធាចក្រភពរុស្សី ក្រោយពេលចក្រភពរុស្សីបានបែកបាក់ កងទ័ពអាមេនីដែលធ្លាប់បម្រើការនៅកងទ័ពរុស្សីបានរួមគ្នាបង្កើត កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធដំបូងរបស់ខ្លួន
[[ឯកសារ:Armenian_Fedayees_1890-1896.jpg|400x400ភីកសែល]]
នៅដើមឆ្នាំ១៩១៨ កងកម្លាំងទាំងនោះ បានក្លាយជាអង្គភាពយោធាអាមេនី ដែលបានចូលរួមច្បាំងប្រឆាំង [[ចក្រភពអូតូម៉ង់]] ក្រោយមកវាបានក្លាយជា សង្គ្រាម ទួកគី-អាមេនី ជាសង្គ្រាមដែល អាមេនីបានប្រយុត្ធប្រឆាំងការពារប្រជាជនខ្លួនពីពួកអូតូម៉ង់
ក្រោយពីច្បាំងគ្នាយ៉ាងយូរមក អូតូម៉ង់បានអោយអាមេនី ចុះសន្ធិសញ្ញាបាទុម សន្ធិសញ្ញាបាននិយាយថា អាមេនីត្រូវតែប្រគូលដែនដីទាំងប៉ុណ្ណោះមកអោយអូតូម៉ង់វិញ ព្រមទាំងរំសាយកងទ័ពភាគច្រើនចេញទាំងអស់ នេះជាចលនាដំបូងបង្អស់របស់ប្រជាជនអាមេនី
ក្រោយពីមានឯករាជ្យនៅឆ្នាំ១៩១៨ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធអាមេនីនៅខ្សោយនៅឡើយ ហើយពួកគេត្រូវច្បាំងជាមួយមហាចក្រភពជាអូតូម៉ង់និងសហភាពសូវៀត ក្រោយមកនៅឆ្នាំ១៩២០ អាមេនីត្រូវបានកាន់កាប់ទាំងស្រុងពីសហភាពសូវៀត
អំឡុងសម័យសូវៀត អាមេនីជាសមាជិកមួយនៃសមាជិកដទៃទៀតក្នុងសហភាពសូវៀត មានជនជាតិអាមេនីខ្លះបានក្លាយជា មេបញ្ជាការកំពូល អ្នកបើកយន្តហោះ និងទាហានសហភាពសូវៀត
ក្រោយពីការដួលរលំនៃសហភាពសូវៀត អាមេនីបានប្រកាសខ្លួនជាប្រទេសឯករាជ្យនៅឆ្នាំ១៩៩១ ខែកញ្ញា ថ្ងៃទី២១ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៩២ ប្រទេសអាមេនីបានប្រកាសជាផ្លូវការអំពើការបង្កើតកងប្រដាប់អាវុធការពារជាតិ ភាគច្រើននៃស្នូលយោធារបស់អាមេនី ជា អតីតៈមេបញ្ជាការពីសម័យសូវៀត
[[ឯកសារ:Armenia_in_parade_2015.jpg|400x400ភីកសែល]]
2aifa1h2a79efhfx52eqwftevz80j18
ព្រះមហាក្សត្រី (មហេសីនៃមហាក្សត្រកម្ពុជា)
0
53640
336373
336218
2026-06-08T08:44:45Z
CommonsDelinker
142
Removing [[:c:File:Queen_Norodom_Monineath,_The_Queen_Mother.jpg|Queen_Norodom_Monineath,_The_Queen_Mother.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Túrelio|Túrelio]] because: [[:c:COM:L|Copyright violation]]: https://www.facebook.com/100064033
336373
wikitext
text/x-wiki
ក្សត្រីខ្មែរតាមសម័យកាល:
== សម័យមុនអង្គរ ==
{| class="wikitable"
|+
!លេខ
!នាម
!ស្វាមី
!បុត្រ
!បិតា
!មាតា
|-
|១.
|[[សោមា]]
|[[កៅណ្ឌិន្យទី១]]
|
|[[សោម (រឿងនិទាន)|សោម]]
|
|-
|២.
|[[កុលប្រភាវតី]]
|[[កៅណ្ឌិន្យជ័យវរ្ម័ន]]
|[[គុណវរ្ម័ន]]
|
|
|-
|៣.
|[[កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (ចេនឡា)|កម្វុជរាជលក្ស្មី]]
|[[ភវវរ្ម័នទី១|ភវរ្ម័នទី១]]
|
|
|
|-
|៤.
|សាការមញ្ជរី
|[[ឦសានវរ្ម័នទី១|ឥសានវរ្ម័នទី១]]
|[[ភវវរ្ម័នទី២]]
យុវរាជ
សុវណ៌
|[[មហេន្ទ្រវម៌្ម (ក្សត្រចេនឡា)|មហេន្ទ្រវរ្ម័នទី១]]
|
|-
|៥.
|[[ជយទេវី (ចេនឡា)|ជយទេវី]]
|
|
|[[ជ័យវរ្ម័នទី១]]
|
|-
|៦.
|[[នរេន្ទ្រទេវី]]
|[[ឝម្ភុវម៌្ម (ឝម្ភុបុរ)|សម្ភុវរ្ម័ន]]
|
|
|
|-
|៧.
|ន្ឫបតិន្ទ្រទេវី
|[[រាជេន្ទ្រវម៌្មទី១]]
|មហិបតីវម៌្ម
ធរណិន្ទ្រទេវី
ប្រថិវិន្ទ្រទេវី
|
|
|-
|៨.
|[[រាជេន្ទ្រទេវី (ចេនឡា)|រាជេន្ទ្រទេវី]]
|[[មហីបតិវម៌្ម|មហិបតីវម៌្ម]]
|[[ឥន្ទ្រទេវី (សតវត្សទី៩)|ឥន្ទ្រទេវី]]
|[[រាជបតិវម៌្ម|រាជបតីវម៌្ម]]
|[[ហ្វារេន្ទ្រលក្ឝ្មី|ហ្វារេន្ទ្រលក្ស្មី]]
|}
== សម័យអង្គរ ==
{| class="wikitable"
|+ក្នុងសិលាចារឹក
!លេខ
!នាម
!ស្វាមី
!បុត្រ
!បិតា
!មាតា
|-
|១.
|[[ធរណីន្ទ្រទេវី|ធរណិន្ទ្រទេវី]]
|[[ជ័យវរ្ម័នទី២]]
|[[ជ័យវរ្ម័នទី៣]]
|[[រាជេន្ទ្រវម៌្មទី១|រាជេន្ទ្រវរ្ម័នទី១]]
|[[ន្ឫបតីន្ទ្រទេវីទី១|ន្ឫបតីន្ទ្រទេវី]]
|-
|២.
|[[ជយេន្ទ្រភា]]
|[[ជ័យវរ្ម័នទី២]]
|[[ជ្យេស្ថាយ៌ា|ជ្យេស្ឋាយា]]
|
|
|-
|៣.
|[[ឥន្ទ្រទេវី (សតវត្សទី៩)|ឥន្ទ្រទេវី]]
|[[ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី១]]
|យសោវរ្ម័នទី១
មហេន្ទ្រទេវី
ជ័យទេវី
|[[មហីបតិវម៌្ម|មហិបតីវម៌្ម]]
|[[រាជេន្ទ្រទេវី (ចេនឡា)|រាជេន្ទ្រទេវី]]
|-
|៤.
|ជ័យទេវី
|[[ជ័យវរ្ម័នទី៤]]
|ហសវរ្ម័នទី២
|ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី១
|[[ឥន្ទ្រទេវី (សតវត្សទី៩)|ឥន្ទ្រទេវី]]
|-
|៥.
|នរេន្ទ្រទេវី
|[[រាជេន្ទ្រវរ្ម័នទី២]]
|ប្រ.ជ័យវរ្ម័ន
|
|
|-
|៦.
|ប្រាណ
|[[រាជេន្ទ្រវរ្ម័នទី២]]
|[[ជ័យវរ្ម័នទី៥]]
ឥន្ទ្រលក្ម្សី
|
|
|-
|៧.
|ន្ឫបតីន្ទ្រលក្ស្មី
|[[ជ័យវីរៈវរ្ម័ន|ជ័យវិរវរ្ម័ន]]
[[សូរ្យវរ្ម័នទី១|សូរ្យវរ្ម័នទី១]]
|
|[[រាជេន្ទ្រវរ្ម័នទី២]]
|ប្រាណ
|-
|៨.
|[[វីរលក្ឝ្មី|វិរលក្ស្មី]]
|[[សូរ្យវរ្ម័នទី១|សូរ្យវរ្ម័នទី១]]
|ឧទយាទិត្យវរ្ម័នទី២
ហសវរ្ម័នទី៣
|
|
|-
|៩.
|[[ហិរណ្យលក្ឝ្មី|ហស៌លក្ស្មីទេវី]]
|ហសវរ្ម័នទី៣
|[[ឝ្រីជយរាជចូឌាមណី|ស្រីជ័យរាជចូឌាមុនី]]
|[[ហិរណ្យវរ្ម័ន]]
|[[ហិរណ្យលក្ឝ្មី|ហិរណ្យលក្ស្មី]]
|-
|១០.
| '''[[វិជយេន្ទ្រលក្ឝ្មី|វិជយេន្ទ្រលក្ស្មី]]'''
|[[ជ័យវរ្ម័នទី៦]]
ធរណិន្ទ្រវរ្ម័នទី១
|
|
|
|-
|១១.
|[[ឝ្រីជយរាជចូឌាមណី|ស្រីជ័យរាជចូឌាមុនី]]
|[[ធរណីន្ទ្រវរ្ម័នទី២|ធរណិន្ទ្រវរ្ម័នទី២]]
|[[ជ័យវរ្ម័នទី៧]]
|ហសវរ្ម័នទី៣
|ហស៌លក្ស្មីទេវី
|-
|១២.
|[[ជយរាជទេវី|ជ័យរាជទេវី]]
|ជ័យវរ្ម័នទី៧
|ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី៣
សូរ្យកុមារ
|មហីធរាទិត្យ
|រាជបតិន្ទ្រលក្ស្មី
|-
|១៣.
|[[ឥន្ទ្រទេវី (សតវត្សទី១៣)|ឥន្ទ្រទេវី]]
|ជ័យវរ្ម័នទី៧
|
|មហីធរាទិត្យ
|រាជបតិន្ទ្រលក្ស្មី
|-
|១៤
|[[រាជេន្ទ្រទេវី (សតវត្សទី១៣)|រាជេន្ទ្រទេវី]]
|ជ័យវរ្ម័នទី៧
|វិរកុមារ
|
|
|-
|១៥.
|[[ចក្រវាទីរាជទេវី|ចក្រវាតី៍រាជចូឌាមុនី]]
|ជ័យវរ្ម័នទី៨
|ស្រីន្ទ្រកុមារ
'''[[ឝ្រីន្ទ្រភូបេឝ្វរចូឌា|ស្រីន្ទ្រភូបេស្វរចូឌា]]'''
|
|
|-
|១៦.
|'''[[ឝ្រីន្ទ្រភូបេឝ្វរចូឌា|ស្រីន្ទ្រភូបេស្វរចូឌា]]'''
|ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី៣
|ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី៤
|ជ័យវរ្ម័នទី៨
|ស្រីស្រីន្ទ្រភូបេស្វរចូឌា
|}
{| class="wikitable"
|+ក្នុងពង្សាវតា
!លេខ
!នាម
!ស្វាមី
!បុត្រ
!បិតា
!មាតា
|-
|១.
|[[ច័ន្ទតារាវត្តី|ចន្ទវតី]]
|អង្គជ័យ
|និព្វានបទ
សទ្ធានរាជា
|[[ជ័យវរ្ម័នទី៩]]
|
|}
== សម័យក្រោយអង្គរ ==
{| class="wikitable"
|+
!លេខ
!នាម
!ស្វាមី
!បុត្រ
!បិតា
!មាតា
|-
|១.
|[[អ្នកម្នាងទេវី|មុនីរ័ត្ន]]
|ពញាយ៉ាត
|នរាយណ៍រាជា
|
|
|-
|២.
|[[បទុមកេសរទី៣|បទុមមាលា]]
|ពញាយ៉ាត
|ស្រីរាជា
|[[បរមរាជាធិរាជទី២]]
|
|-
|៣.
|[[ស៊ីសៈងាម|ផល្លាទេវី]]
|ពញាយ៉ាត
|ស្រីសុរិយោទ័យ
|
|
|-
|៤.
|[[អ្នកម្នាងច័ន្ទ|កេសរ]]
|ពញាយ៉ាត
|ធម៌រាជាទី២
|
|
|-
|៥.
|[[សម្ដេចព្រះភគវតីសិរីទេពទេវីនារីចក្រពត្តិ|ទេវីលក្សណ័]]
|ធម្មរាជាទី២
|សុគន្ធបទ
ចន្ទរាជា
|
|
|-
|៦.
|[[កេសរបុប្ផា|ស្រីស]]
|សុគន្ធបទ
|
|[[ពិជ័យនាគគឹម|និខេម]]
|[[អ្នកព្រះមាតាបាន|បាន]]
|-
|៧.
|[[អ្នកម្នាងជាលែង|ជា]]
|ស្ដេចកន
|
|[[សម្ដេចចៅពញាកំហែង|ពញាកៅ]]
|
|}
{| class="wikitable"
|+
!លេខ
!នាម
!ស្វាមី
!បុត្រ
!បិតា
!មាតា
|-
|១.
|[[បទុមបុប្ផា|បទុមបុផ្ផា]]
|ចន្ទរាជ
|រាមាធិបតី
បរមរាជាទី១
|
|
|-
|២.
|[[សុជាតិក្សត្រី|សុជាតិឧត្ដម]]
|បរមរាជាទី១
|សត្ថា
|
|
|-
|៣.
|[[សម្ដេចព្រះភគវតីស្រីចក្រពត្រាធិរាជ|ចក្របតី]]
|សត្ថា
|ជ័យជេដ្ឋាទី១
|
|
|}
{| class="wikitable"
|+
!លេខ
!នាម
!ស្ដេច
!បុត្រ
!បិតា
|-
|១.
|[[សម្ដេចព្រះភគវតី វីរក្សត្រី អង្គចូវ|អង្គចូវ]]
|[[ជ័យជេស្ឋាទី២|ជ័យជេដ្ឋាទី២]]
|
|'''[[ង្វៀន ហ្វុកង្វៀន|ង្វៀន ភុកង្វៀន]]'''
|-
|២.
|[[អ្នកម្នាងប៊ុន|បុស្ស]]
|ជ័យជេដ្ឋាទី២
|រាមាធិបតីទី១
|
|-
|៣.
|[[សម្ដេចព្រះភគវតីព្រះស្រីចក្រពត្តិ|សុចតិ]]
|ស្រីសុរិយោពណ៌
|ឧទ័យ
|
|-
|៤.
|[[អ្នកម្នាងទៃ|ទៃ]]
|ឧទ័យ
|ជ័យជេដ្ឋាទី៤
|
|-
|
|[[អ្នកម្នាងអួត|អ៊ុត]]
|អង្គអេង
|អង្គចន្ទទី២
អង្គស្ងួន
|
|-
|
|[[អ្នកម្នាងរតនា|រតនា]]
|អង្គអេង
|អង្គឥម
|
|-
|
|[[រស់ (មហេសីអង្គអេង)|វិរៈ]]
|អង្គអេង
|អង្គដួង
|
|-
|
|[[អ្នកម្នាងក្រចាប់|ក្រចាប់]]
|អង្គចន្ទទី២
|អង្គម៉ី
|
|-
|
|[[អ្នកម្នាងឃ្លិច|បទុមបុផ្ផា]]
|អង្គដួង
|
|
|-
|
|[[សម្តេចព្រះវររាជនី ប៉ែន|ប៉ែន]]
|អង្គដួង
|នរោត្ដម
|សួស
|-
|
|[[អ្នកម៉ែនាងពៅ|ពៅ]]
|អង្គដួង
|ស៊ីសុវត្តិ
|
|-
|
|[[អ្នកម្នាងឯម|ឯម]]
|អង្គដួង
|[[សុីវត្ថា|វត្ថា]]
|
|}
== សម័យទំនើប ==
{| class="wikitable"
|+
!លេខ
!នាម
!ស្វាមី
!បុត្រ
!បិតា
!មាតា
|-
|១.
|[[សម្តេចក្សត្រី អង្គ ស្ងួន|សោម]]
|[[នរោត្តម|នរោត្ដម]]
|
|
|ឧកញ៉ាចក្រី
|-
|
|[[ព្រះនាងចៅផល្លាទេវីសុទ្ធចន្រ្ទា ពោះ|នារិនក្សត្រី]]
|[[នរោត្តម|នរោត្ដម]]
|[[យុគន្ធរ|យុគន្ធរ]]
|
|ប៉ុក
|-
|
|[[ចៅចមមាតា អៀម បុស្បា|សុម៉ាន]]
|[[នរោត្តម|នរោត្ដម]]
|[[នរោត្តម សុទ្ធារស|សុធារស]]
|
|
|-
|
|[[ឃុនព្រះម្នាងចមសុជាតិបុប្ផានួន ( ឃុន ថាន់)|ថាន់]]
|[[នរោត្តម|នរោត្ដម]]
|[[ឌួង ចក្រ|ដួងចក្រ]]
|
|
|-
|
|[[នរោត្តម កានវិមាន នរល័ក្ខទេវី|នរៈលក្ខណ៍]]
|[[ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស|ស៊ីសុវត្តិ]]
|[[ស៊ីសុវត្ថិ មុន្នីរ៉េត|មុនីរ៉េត]]
|យិន
|អ៊ុក
|-
|
|[[សម្តេចព្រះវររាជនី វ៉ាន់|វណ្ណី]]
|[[ព្រះបាទសម្តេចព្រះ ស៊ីសុវត្ថិ|ស៊ីសុវត្តិ]]
|[[ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស|មុនីវង្ស]]
|យិន
|អ៊ុក
|-
|
|ភួង
|ស៊ីសុវត្តិ
|មុនីពង្ស
|យិន
|អ៊ុក
|-
|
|[[ស៊ីសុវត្ថិ កុសមៈ|កុសុមៈ]]
|សុរាម្រិត
|សីហនុ
|[[ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស|ស៊ីសុវត្តិ]]
|[[នរោត្តម កានវិមាន នរល័ក្ខទេវី|នរៈលក្ខណ៍]]
|-
|
|[[ផាត់ កាញ៉ុល |ផាត់កាញ៉ុល]]
|សីហនុ
|បុផ្ផាទេវី
រណឫទ្ធិ
|
|
|-
|
|[[ស៊ីសុវត្ថិ ពង្សានមុនី|ពង្សសានមុនី]]
|សីហនុ
|យុវនាថ
រ៉ាវីវង្ស
ចក្រពង្ស
សុរិយារង្សី
គន្ធបុផ្ផា
ខេមរានុរក្ស
បទុមបុប្ផា
|មុនីវង្ស
|ផល
|-
|
|[[ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រី ស៊ីសុវត្ថិ មុនីកេសន|មុនីកេសរ]]
|សីហនុ
|នរាទីប៉័ង
|មុនីវង្ស
|នរលក្ខណ៍
|-
|
|[[សម្តេចព្រះរាជកន្និដ្ឋា នរោត្តម នរលក្ខណ៍|នរលក្ខណ៍]]
|សីហនុ
|
|រដ្ឋារង្សី
|
|-
|
|[[ម៉ានីវណ្ណ ផានីវង្ស|ម៉ានីវ៉ាន់]]
|ស៊ីហនុ
|សុជាតិវតី
អរុណរស្មី
|
|
|-
|
|[[នរោត្តម មុនីនាថ សីហនុ |មុនីនាថ]]
|សីហនុ
|សីហមុនី
នរិន្ទ្រពង្ស
|'''ហ្សង់ ហ្វ្រង់ស័រ អ៊ីហ្ស៊ី'''
|ពាង
|}
== ឯកសារយោង ==
{{ទំព័រគំរូ:ព្រះមហេសីនៃព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជា}}
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីខ្មែរ]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ|*]]
550010lsilpy1n1aih7o4psfjsp6o1e
សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦
0
53651
336365
336361
2026-06-07T15:16:47Z
TheRandomGoober
27248
/* សេដ្ឋកិច្ច */
336365
wikitext
text/x-wiki
{{Redirect|សង្គ្រាមសហរដ្ឋអាមេរិក–អ៊ីរ៉ង់|ជម្លោះក្នុងឆ្នាំ២០២៥|សង្គ្រាមដប់ពីរថ្ងៃ}}
{{ប្រអប់ព័ត៌មាន ជម្លោះយោធា
| conflict = សង្ក្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦
| partof = [[វិបត្តិមជ្ឈិមបូព៌ា (២០២៣–បច្ចុប្បន្ន)]]
| image = [[File:2026 Iran war collage.jpg|300px]]
| caption = '''មើលពីលើចុះក្រោមតាមត្រនិចនាឡិកា៖'''<br/>{{bulleted list |
| ក្រុមនាវាចម្បាំងនាមអេប្រាហាម លីនខឹននៅសមុទ្រអារ៉ាប់, ៦ កុម្ភៈ ២០២៦
| យន្តហោះចម្បាំង ''Super Hornet'' ហោះចេញពីនាវាដឹកយន្តហោះ ''[[យូអេសអេស អេប្រាហាម លីនខឹន (CVN-៧២)|អេប្រាហាម លីនខឹន]]'', ២៧ កុម្ភៈ ២០២៦
| យន្តហោះចម្បាំង F-១៦ របស់អ៊ីស្រាអែលមួយកង កំពុងហោះសម្ដៅទៅអ៊ីរ៉ង់, ៤ មីនា ២០២៦
| ហាយនភាពនៃកីឡដ្ឋានក្នុងសាលអាហ្សាឌីនៅរដ្ឋធានីតេហេរ៉ង់, ៥ មីនា ២០២៦
| សំណល់អគារបាក់បែងក្នុងក្រុង[[ឃើម៉ាន់ឆាហ៍]], ៣ មីនា ២០២៦
| ទិដ្ឋភាពសាលារៀនមួយនៅ[[មីណាប]]ក្រោយ[[ការវាយប្រហារផ្លូវអាកាសលើសាលារៀនមីណាប|រងគ្រាប់មីស៊ីល]], ២៨ កុម្ភៈ ២០២៦
| ផ្សែងក្រមៅហើរឡើងចូលបរិយាកាសនៅតេហេរ៉ង់, ៣ មីនា ២០២៦
| មីស៊ីលតូម៉ាហក (''Tomahawk'') ហោះចេញពីនាវាចម្បាំង ''[[យូអេសអេស ឌែលប៊ឺត ឌី. ប៊្លែក|ឌែលប៊ឺត ឌី. ប៊្លែក]]'', ២៨ កុម្ភៈ ២០២៦
}}
| date = ២៨ កុម្ភៈ ២០២៦ – បច្ចុប្បន្ន
| place = {{hlist
| [[អាស៊ីខាងលិច]]
| [[មហាសមុទ្រឥណ្ឌា]]
}}
| status = គាំងដំណើរ<ref>{{Cite news|url=https://www.straitstimes.com/world/middle-east/us-reviews-latest-iranian-proposal-to-end-war-stalemate|title=US reviews latest Iranian proposal to end war stalemate|date=April 28, 2026|agency=[[រ៉យទ័រ|Reuters]]|work=The Straits Times}}</ref>
<br>{{bulleted list|[[បទឈប់បាញ់សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|បទឈប់បាញ់បណ្ដោះអាសន្ន]]|[[វិបត្តិច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឆ្នាំ២០២៦|វិបត្តិច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]]|[[សង្គ្រាមលីបង់ឆ្នាំ២០២៦|ការវិវត្តនៃជម្លោះអ៊ីស្រាអែល–ហេស្បុលឡា]]|[[ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចពីសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សេដ្ឋកិច្ចសកលត្រូវរំខាន]]រួមទាំង[[វិបត្តឥន្ធនៈសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|វិបត្តិឥន្ធនៈ]]}}
| combatant1 = {{tree list}}
* {{flag|សហរដ្ឋអាមេរិក}}
* {{flag|អ៊ីស្រាអែល}}
{{tree list/end}}
|combatant1a = {{tree list}}
{{collapsible list|title=ភាគីដទៃ៖
|{{flag|កាតា}}
|{{flag|គុយវ៉ែត}}
|{{flag|តួកគី}}
|{{flag|បារ៉ែន}}
|{{flag|លីបង់}}
|{{flag|សហរាជាណាចក្រ}}
* {{flagicon image|Flag of the British Indian Ocean Territory 2026.svg}} [[ដែនដីអង់គ្លេសនៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌា]]
* {{flagicon|សហរាជាណាចក្រ}} [[អាក្រូទីរី និងដេកេលី]]
|{{flag|ស៊ីរី}}
|{{flag|ហ្សកដានី}}
|{{flag|អ៊ីរ៉ាក់}}
* {{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[តំបន់ឃឺឌីស្ថាន]]
|{{flag|អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត}}
|{{flag|អាស៊ែបៃសង់}}
|{{flag|អូម៉ង់}}
|{{flag|អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម}}
}}
{{tree list/end}}
| combatant2 = {{tree list}}
* {{flag|អ៊ីរ៉ង់}}
* {{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).svg}} [[ហេស្បុលឡា]]
* {{flagicon image|Slogan of the Houthi Movement.svg}} [[ហ៊ូទី]]<ref>{{cite news |last1=Fabian |first1=Emanuel |title=Joining war, Yemen’s Houthis launch ballistic missile attack on southern Israel |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/joining-war-yemens-houthis-launch-ballistic-missile-attack-on-southern-israel/ |access-date=12 May 2026 |work=The Times of Israel |date=28 March 2026}}</ref>
* {{flagicon image|Flag of the Amal Movement.svg}} [[ចលនាអាម៉ាល់]]{{refn|ចលនាអាម៉ាល់បានដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្មនៅក្នុង[[សង្គ្រាមលីបង់]]រួមជាមួយក្រុមហេស្បុលឡា។<ref>{{Cite web |date=5 April 2026 |title=Involvement of the Amal Movement in the Fighting Against Israel Alongside Hezbollah |url=https://israel-alma.org/involvement-of-the-amal-movement-in-the-fighting-against-israel-alongside-hezbollah/ |access-date=12 May 2026 |website=Alma Research and Education Center}}</ref>|group=ស}}
* {{flagicon image|PMF infobox.png}} [[កងកម្លាំងប្រជាកំណែន]]<ref>{{cite web|title=US embassy in Baghdad attacked as US-Israel war on Iran escalates|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/7/us-embassy-in-baghdad-attacked-as-us-israel-war-on-iran-escalates|date=7 March 2026|access-date=12 May 2026|website=Al Jazeera English}}</ref>
* {{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[ចលនាតស៊ូឥស្លាមនៅអ៊ីរ៉ាក់]]
{{tree list/end}}
|combatant2a = {{tree list}}
{{collapsible list|title=ភាគីដទៃ៖
|{{flag|លីបង់}}
|{{flag|អ៊ីរ៉ាក់}}<ref>{{Cite web |last=Sancha |first=Natalia |date=2026-03-27 |title=Iraq mourns its dead after worst strike against its army since the start of the war: ‘Why did the Americans attack us?’ |url=https://english.elpais.com/international/2026-03-27/iraq-mourns-its-dead-after-worst-strike-against-its-army-since-the-start-of-the-war-why-did-the-americans-attack-us.html |access-date=2026-05-12 |website=EL PAÍS English }}</ref>
|{{flagicon image|Flag of the Muslim Brotherhood.svg}} [[ក្រុមឥស្លាម (លីបង់)|ក្រុមឥស្លាម]]<ref name=MuslimBrothers>{{cite news |url=https://www.jpost.com/middle-east/article-888730|title=Lebanon Islamic Group claims headquarters targeted by IDF strikes|work=The Jerusalem Post|author=Seth J. Frantzman|date=March 4, 2026|access-date=May 12, 2026}}</ref>
|{{flag|ហាម៉ាស់}}<ref>{{cite web|date=2026-03-05|title=Israel strikes Beirut, Hamas official reportedly killed|url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/03/05/israel-strikes-beirut-lebanon-state-media-says-hamas-official-killed|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308031532/https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/03/05/israel-strikes-beirut-lebanon-state-media-says-hamas-official-killed|archive-date=2026-03-08|access-date=2026-05-12|website=Al Arabiya English}}</ref>
|{{flagicon image|InfoboxPIJ.svg}} [[ជីហាដឥស្លាមប៉ាឡេស្ទីន]]<ref>{{cite web|date=2 March 2026|title=Palestinian Islamic Jihad armed wing says Lebanon commander killed in Israeli strikes|url=https://today.lorientlejour.com/article/1496991/palestinian-islamic-jihad-armed-wing-says-lebanon-commander-killed-in-israeli-strikes.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20260411183622/https://today.lorientlejour.com/article/1496991/palestinian-islamic-jihad-armed-wing-says-lebanon-commander-killed-in-israeli-strikes.html|archive-date=11 April 2026|access-date=12 May 2026|website=L'Orient Today}}</ref>
}}
{{tree list/end}}
| commander1 = {{plainlist}}
* {{flagdeco|សហរដ្ឋ}} [[ដូណាល់ ត្រាំ]]
* {{flagdeco|សហរដ្ឋ}} [[ភីត ហេកសិត]]
* {{flagdeco|សហរដ្ឋ}} [[ដាន ខេន]]
* {{flagdeco|សហរដ្ឋ}} [[ប្រាដ ឃូពើរ (ឧត្តមនាវីឯក)|ប្រាដ ឃូពើរ]]
* {{flagdeco|អ៊ីស្រាអែល}} [[ប៊ីនយ៉ាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ]]
* {{flagdeco|អ៊ីស្រាអែល}} [[ អ៊ីស្រាអែល កាត់ហ្ស៍]]
* {{flagdeco|អ៊ីស្រាអែល}} [[អីយ៉ាល់ ហ្សាមៀរ]]
{{endplainlist}}
| commander2 = {{plainlist}}
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[អាលី ហាមេនៃ]]{{Assassinated|ឃាតកម្មនៃអាលី ហាមីនៃ}}
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[មោជតាបា ហាមេនៃ]]<ref>{{Cite news |last=Smith |first=Helena |date=2026-03-11 |title=Mojtaba Khamenei was hurt in strike that killed his father, Iran’s Cyprus ambassador confirms |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/11/mojtaba-khamenei-was-hurt-in-strike-that-killed-his-father-irans-cyprus-ambassador-confirms |access-date=2026-05-12 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref>
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[អាលី ឡារីយ៉ានី]]{{Assassinated|ឃាតកម្មនៃអាលី ឡារីយ៉ានី}}
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[ម៉ាស៊ូត ប៉េហ្សេស្សខ្ចន់]]
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[អាប់ដុលរ៉ាហ៊ីម មូសាវី]]{{KIA}}
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[អាហ្ស៊ីស ណាស៊ាហ្សាដេហ៍]]{{KIA}}
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[អាលីរ៉េហ្សា តាងស៊ីរី]]{{KIA}}
* {{flagicon image|Slogan of the Houthi Movement.svg}} [[អាប់ឌុលម៉ាលីគ អាល់ហ៊ូទី]]
* {{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).svg}} [[ណាអ៊ីម កាស្ស៊ែម]]
{{endplainlist}}
| casualties1 = {{indented plainlist}}
* '''ផ្អែកតាមអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល'''
** {{flagu|សហរដ្ឋអាមេរិក}}៖
*** ទាហាន ១៥ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត
*** បុគ្គលិកយោធា ៥៣៨ នាក់បានរងរបួស
*** ទីតាំង ១២+ កន្លែងបានរងការខូចខាត<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/interactive/2026/03/11/world/middleeast/iran-us-military-bases-strikes-map.html|title=At Least 17 U.S. Sites Damaged in War With Iran, Analysis Shows|date=11 March 2026|access-date=12 May 2026|work=The New York Times}}</ref>
** {{flagu|អ៊ីស្រាអែល}}៖
*** ទាហាន ១៩ នាក់ និងអ្នកម៉ៅការ ១ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត
*** ប្រជាជនស៊ីវិល ២៨ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត
*** របួស ៨,៥៩៨ នាក់ (រួមមានបុគ្គលិកយោធា ៧៦៤ នាក់)
{{endplainlist}}
| casualties2 =
{{plainlist}}
* '''ផ្អែកតាមអ៊ីរ៉ង់'''
** {{flagu|អ៊ីរ៉ង់}}៖
** ៣,៤៦៨ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត
** ២៦,៥០០ នាក់បានទទួលរងរបួស
* '''ផ្អែកតាមប្រភពក្នុងស្រុក'''
** {{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).svg}} ហេស្បុលឡា៖
** យុទ្ធជន ១,០០០+ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref>{{cite news |last1=Astih |first1=Paula |title=Hezbollah Tallies Its Dead from Israel War, Estimates Exceed 1,000 |url=https://infoweb-newsbank-com.srv-proxy1.library.tamu.edu/apps/news/document-view?p=AWNB&docref=news/1A7909E3F07F63D8 |access-date=12 May 2026 |work=Al-Sharq al-Awsat |agency=NewsBank: Access World News Research Collection |date=17 April 2026}}</ref>
** {{flagicon image|Flag of the Amal Movement.svg}} ចលនាអាម៉ាល់៖
** វេជ្ជបណ្ឌិតសង្គ្រោះបន្ទាន់ ៦ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref>{{cite web |title=NNA: Two paramedics from the Islamic Risala Scout Association – Civil Defense and the Islamic Health Authority have been killed in an airstrike on Sawwana |url=https://www.mtv.com.lb/en/news/Local/1666035/nna--two-paramedics-from-the-islamic-risala-scout-association---civil-defense-and-the-islamic-health-authority-have-been-killed-in-an-airstrike-on-sawwana |website=MTV Lebanon |access-date=12 May 2026 |date=13 March 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=(ជាភាសាអារ៉ាប់) The "Al-Risala Scouts" mourned their five martyred paramedics in the Zawtar raid. |url=https://www.nna-leb.gov.lb/ar/news/423125/%D9%83%D8%B4%D8%A7%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%A1%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%81%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%85%D8%B3%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%A9-%D8%B2%D9%88%D8%B7%D8%B1-2 |website=NNA |access-date=12 May 2026 |date=28 March 2026}}</ref>
** {{flagicon image|flag of Hamas.svg}} ហាម៉ាស់៖
** សមាជិក ៣ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref>{{Cite web|url=https://www.longwarjournal.org/archives/2026/03/israel-eliminates-3-hamas-members-operating-in-lebanon.php|title=Israel eliminates 3 Hamas members operating in Lebanon|first=Joe|last=Truzman|date=22 March 2026}}</ref>
** {{flagicon image|PMF infobox.png}} កងកម្លាំងប្រជាកំណែន៖
** យុទ្ធជន ៨០ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ២៧០ នាក់បានរងរបួស<ref>{{cite news|url=https://saba.ye/en/news3682770.htm|title=Popular Mobilization Forces in Iraq: 80 Martyrs & over 270 injured in Israeli–U.S. aggression}}</ref>
{{endplainlist}}
----
{{plainlist}}
* '''ផ្អែកតាម[[សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សនៅអ៊ីរ៉ង់]]៖'''<br>៣,៦៣៦ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត (រួមមាន បុគ្គលិកយោធា ១,២២១ នាក់, ប្រជាជនស៊ីវិល ១,៧០១ នាក់, និង ៧១៤ នាក់ទៀតមិនបញ្ជាក់)<ref>{{cite web|date=7 April 2026|title=Day 39 of U.S. and Israeli Attacks on Iran: Extensive Damage to the Rail Network and Roads|url=https://www.en-hrana.org/day-39-of-u-s-and-israeli-attacks-on-iran-extensive-damage-to-the-rail-network-and-roads/|archive-url=https://web.archive.org/web/20260409042630/https://www.en-hrana.org/day-39-of-u-s-and-israeli-attacks-on-iran-extensive-damage-to-the-rail-network-and-roads/|archive-date=9 April 2026|access-date=12 May 2026|website=HRANA (en-hrana.org)}}</ref>
{{endplainlist}}
----
{{indented plainlist}}
* '''ផ្អែកតាមអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល'''
** {{flagu|អ៊ីរ៉ង់}}៖
** បុគ្គលិកយោធា ៦,០០០+ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref name="Bohbot150326>{{cite news|last1=Bohbot|first1=Amir|title= Over 6,000 IRGC members killed, 15,000 wounded since the start of Operation Roaring Lion, IDF says|url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-889964|access-date=15 March 2026|publisher=The Jerusalem Post|date=15 March 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260315115157/https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-889964|archive-date=12 May 2026}}</ref>
** បុគ្គលិកយោធា ~១៥,០០០ នាក់បានរងរបួស<ref name="Bohbot150326"/>
** ឧបករណ៍បាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិក ១៩០+ គ្រឿងបានកម្ទេច<ref name=MakoBelieve>{{cite news|title=(ជាភាសាហេប្រឺ)בכיר צבאי: "האמריקנים לא האמינו שנצליח בעריפה; איראן סופרת מעל 10,000 נפגעים"|url=https://www.mako.co.il/news-military/2026_q1/Article-f92fae09426ec91027.htm?Partner=searchResults|access-date=2026-05-12}}</ref>
** នាវាចម្បាំង ១៥៥ គ្រឿងបានកម្ទេច ឬខូចខាត<ref>{{cite web|url=https://www.businessinsider.com/us-war-with-iran-by-numbers-energy-drinks-to-targets-2026-4|title=Epic Fury strikes on Iran were fueled by 2 million energy drinks, about a million gallons of coffee, and nicotine, top general says}}</ref>
** {{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).svg}} ហេស្បុលឡា៖
** យុទ្ធជន ១,៩០០ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref>{{cite news|url=https://www.timesofisrael.com/idf-soldier-severely-wounded-as-hezbollah-drones-target-troops-in-southern-lebanon/|title=IDF soldier severely wounded as Hezbollah drones target troops in southern Lebanon}}</ref>
{{endplainlist}}
| casualties3 = <div style="text-align: centre;">
លីបង់៖ មនុស្ស ២,៧៥៩ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ៨,៥១២ នាក់បានរងរបួស<ref>{{Cite web|date=8 May 2026 |title=Death toll from Israeli attacks on Lebanon nears 2,760 — Health Ministry|url=https://tass.com/world/2128625|archive-url=https://web.archive.org/web/20260509020136/https://tass.com/world/2128625|archive-date=9 May 2026|website=Tass}}</ref><br>អ៊ីរ៉ាក់៖ ទាហាន ២៦ នាក់និងប្រជាជនស៊ីវិល ២៣ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងមនុស្ស ១៨០ នាក់បានរងរបួស
<br>ប៉ាឡេស្ទីន៖ មនុស្ស ១៤ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ១៥ នាក់បានរងរបួស<ref>{{Cite news |first1=Imad |last1=Isseid |first2=Melanie |last2=Lidman |date=8 March 2026 |url=https://apnews.com/article/israel-palestinians-west-bank-settlers-violence-900ad24fd46e0ca5ae0de07c0328c960 |title=3 Palestinians killed in West Bank clash, bringing toll from week of violence to 6 |work=Associated Press}}</ref><ref>{{Cite news |date=15 March 2026 |url=https://www.npr.org/2026/03/15/g-s1-113834/israeli-soldiers-fire-on-family-car-in-occupied-west-bank-killing-4 |title=Israeli soldiers fire on family car in occupied West Bank, killing 4 |work=NPR}}</ref><ref>{{Cite news |last=Lee |first=David D. |date=19 March 2026 |title=Four Palestinian women killed during Iranian missile attack in West Bank |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/19/three-palestinian-women-killed-during-iranian-missile-attack-in-west-bank |access-date=12 May 2026 |work=Al Jazeera English |archive-date=19 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260319152352/https://www.aljazeera.com/news/2026/3/19/three-palestinian-women-killed-during-iranian-missile-attack-in-west-bank |url-status=live}}</ref>
<br>អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម៖ ទាហាន ២ នាក់ និងប្រជាជនស៊ីវិល ១១ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត,{{refn|group=ស|<ref>{{cite news |title=Fatalities in the UAE |url=https://www.khaleejtimes.com/uae/day-18-israel-us-iran-war-live-updates#blogCarde8acf01e-a59b-4710-bc38-6378ec82b68c |access-date=12 May 2026 |work=Khaleej Times |date=17 March 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://english.alarabiya.net/News/gulf/2026/03/24/uae-defense-ministry-says-civilian-contractor-killed-in-bahrain|title=UAE defense ministry says civilian contractor killed in Bahrain|date=March 24, 2026|website=Al Arabiya English}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2026/03/26/world/middleeast/iran-missile-strikes-abu-dhabi.html|title=Two Killed in Abu Dhabi as Gulf States Face Fresh Attacks|first=Ismaeel|last=Naar|location=Dubai, United Arab Emirates|date=March 26, 2026|website=NYTimes.com}}</ref>}} ២២៧ នាក់បានរងរបួស<ref>{{Cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/uae/uae-intercepts-17-ballistic-missiles-35-drones-april-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20260409124738/https://www.khaleejtimes.com/uae/uae-intercepts-17-ballistic-missiles-35-drones-april-8|title=UAE intercepts 17 ballistic missiles, 35 drones after US-Iran ceasefire|archive-date=April 9, 2026|website=Khaleej Times}}</ref><ref>{{cite news|url=https://gulfnews.com/uae/three-injured-in-drone-attack-at-fujairah-oil-zone-1.500528878|title=Three injured in drone attack at Fujairah oil zone}}</ref>
<br>គុយវ៉ែត៖ ទាហាន ៤ នាក់ និងប្រជាជនស៊ីវិល ៦ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត, ទាហាន ៧៧ នាក់ និងប្រជាជនស៊ីវិល ៣២ នាក់បានរងរបួស
<br>[[កងកម្លាំងអង្គការសហប្រជាជាតិបណ្ដោះអាសន្ននៅលីបង់]]៖ ៦ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត{{refn|group=ស|រួមមានជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីចំនួន ៤ នាក់ និងបារាំងចំនួន ២ នាក់<ref name="AP24042026">{{Cite news |last1=Ahmed |first1=Munir |last2=Gambrell |first2=Jon |last3=Keaten |first3=Jamey |date=24 April 2026 |title=Trump dispatches Witkoff and Kushner to Pakistan for new talks with Iran's foreign minister |url=https://apnews.com/article/us-iran-war-hormuz-israel-pakistan-ceasefire-april-24-2026-313e19ff213738620abe31c96eb38368 |work=Associated Press |access-date=12 May 2026 }}</ref>|name="UNIFIL killed"}} និង ១១ នាក់បានរងរបួស{{refn|រួមមានជនជាតិហ្កាណា ៤ នាក់,<ref name="BBC09032026">{{Cite news |last=Nunoo |first=Favour |date=9 March 2026 |title=Ghana calls on Commonwealth to condemn attack on its peacekeepers in Lebanon |url=https://www.bbc.com/news/articles/cwyg07vqdrdo |work=BBC |access-date=12 May 2026}}</ref> ឥណ្ឌូណេស៊ី ៤ នាក់,<ref name="AJ30032026">{{Cite news |date=30 March 2026 |title=Two more UN peacekeepers killed in explosion in southern Lebanon: UNIFIL |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/30/two-more-un-peacekeepers-killed-in-southern-lebanon-unifil |work=Al Jazeera English}}</ref><ref name="UNNews">{{Cite news |date=30 March 2026 |title=UN condemns killing of two more peacekeepers in Lebanon |url=https://news.un.org/en/story/2026/03/1167222 |work=UN News}}</ref><ref name="AP24042026" /> និងបារាំង ៣ នាក់។<ref name="AP-18042026">{{Cite news |last1=Mroue |first1=Bassem |last2=Petrequin |first2=Samuel |date=18 April 2026 |title=French soldier killed and 3 others wounded in an attack on peacekeepers in Lebanon, Macron says |url=https://apnews.com/article/lebanon-israel-france-peacekeepers-5856353ddea6c1654c38c8aadf803ed7 |work=Associated Press |access-date=12 May 2026}}</ref><ref name="f24-22april">{{Cite news |date=22 April 2026 |title=French soldier dies of wounds after attack on UN force in Lebanon |url=https://www.france24.com/en/french-soldier-dies-of-wounds-after-attack-on-un-force-in-lebanon |work=France 24 |access-date=12 May 2026}}</ref>|group=ស|name="UNIFIL injured"}}<ref name="tayyar.org">{{Cite news |date=14 March 2026 |title=(ជាភាសាអារ៉ាប់) UNIFIL: One of our soldiers was injured after our position near the town of Mays al-Jabal was targeted. |url= https://www.tayyar.org/news/Lebanon/711208/%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%88%D9%86%D9%8A%D9%81%D9%8A%D9%84-%D8%A5%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D8%A9-%D8%A3%D8%AD%D8%AF-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%AF%D9%86%D8%A7-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%87%D8%AF%D8%A7%D9%81-%D9%85%D9%88%D9%82%D8%B9-%D9%84%D9%86%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A8-%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A9-%D9%85%D9%8A%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%A8%D9%84 |website=tayyar.org }}</ref>
<br>បារ៉ែន៖ ៣ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ៤២ នាក់បានរងរបួស{{refn|<ref name="Stepansky-2026">{{Cite web|first1=Joseph|last1=Stepansky|first2=Zaid|last2=Sabah|title=US, Israel attack Iran live: Trump vows to avenge 3 American soldiers|date=2 March 2026|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/2/us-israel-attack-iran-live|access-date=12 May 2026|website=Al Jazeera English}}</ref><ref>{{cite web|date=2026-03-09|title=At least 32 injured in Bahrain after drone attack - state media|url=https://www.bbc.com/news/live/cz0g2yg3579t?post=asset%3A58cf09e3-4413-41d4-ad38-c6d229cbe729#post|access-date=2026-05-12|website=BBC News}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://qna.org.qa/en/news/news-details?id=bahraini-ministry-of-interior-says-four-injured-from-falling-debris-of-intercepted-iranian-drone&date=4/04/2026|title=Bahraini Ministry of Interior Says Four Injured from Falling Debris of Intercepted Iranian Drone|date=April 4, 2026|website=Qatar news agency}}</ref>|group=ស}}
<br>អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត៖ ៣ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ២៣ នាក់បានរងរបួស{{refn|<ref>{{cite news|title=Two killed, 12 injured after projectile fell on residential location in Saudi Arabia|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/two-killed-12-injured-after-projectile-fell-residential-location-saudi-arabia-2026-03-08/|access-date=12 May 2026|publisher=Reuters|date=8 March 2026}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/9/saudi-arabia-says-operational-activities-halted-at-several-energy-sites|archive-url=https://web.archive.org/web/20260410010538/https://www.aljazeera.com/news/2026/4/9/saudi-arabia-says-operational-activities-halted-at-several-energy-sites|title=Saudi Arabia says operational activities halted at several energy sites|archive-date=10 April 2026}}</ref>|group=ស}}
<br>អូម៉ង់៖ ៣ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ១៧ នាក់បានរងរបួស<ref name=hindustan260302>{{Cite news|date=2 March 2026|title=3 Indians killed in Iranian attacks off Oman; 20 injured across West Asia|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/3-indians-killed-in-iranian-attacks-off-oman-20-injured-across-west-asia-101772473983914.html|access-date=12 May 2026|work=Hindustan Times}}</ref><ref name="aj260305">{{Cite news |title=US-Israel attacks on Iran: Death toll and injuries live tracker |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/1/us-israel-attacks-on-iran-death-toll-and-injuries-live-tracker |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301150802/https://www.aljazeera.com/news/2026/3/1/us-israel-attacks-on-iran-death-toll-and-injuries-live-tracker |archive-date=1 March 2026 |access-date=12 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref><ref name="Oman">{{Cite web |date=13 March 2026 |title=Two drones crash in Oman, killing two workers amid U.S.-Israeli-Iran conflict |url=https://sana.sy/en/international/2302291/ |website=Syrian Arab News Agency}}</ref>
<br>បារាំង៖ ទាហាន ១ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត{{refn|មិនរាប់បញ្ចូលទាហានបារាំងពីរនាក់នៃកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពបណ្តោះអាសន្ននៃអង្គការសហប្រជាជាតិនៅប្រទេសលីបង់ឡើយ។|group=ស|name="France"}} និង ៧ នាក់បានរងរបួស{{refn|group=ស|name="France"}}<ref name="trt13march">{{Cite news |date=13 March 2026 |title=Drone attack in Iraq's Erbil region kills 1, injures 7 French soldiers at military base |url=https://www.trtworld.com/article/b846f9d0d45d |work=TRT World |access-date=12 May 2026}}</ref>
<br>ស៊ីរី៖ ១ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref>{{cite news|url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/04/04/syria-says-israeli-tank-fire-kills-man-in-country-s-south|archive-url=https://web.archive.org/web/20260407080953/https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/04/04/syria-says-israeli-tank-fire-kills-man-in-country-s-south|title=Syria says Israeli tank fire kills man in country’s south|archive-date=7 April 2026}}</ref>
<br>កាតា៖ ២០ នាក់បានរងរបួស<ref name="The Peninsula Newspaper-2026">{{cite web|date=1 March 2026|title=Ministry of Interior announces 8 new injuries resulting from Iranian attack|url=https://thepeninsulaqatar.com/article/01/03/2026/ministry-of-interior-announces-8-new-injuries-resulting-from-iranian-attack|access-date=12 May 2026|website=The Peninsula Newspaper|agency=QNA}}</ref><ref>{{cite news|url=https://gulfnews.com/world/gulf/qatar/qatar-4-injured-including-child-after-debris-from-iranian-missile-falls-in-residential-area-1.500499559|archive-url=https://web.archive.org/web/20260407230957/https://gulfnews.com/world/gulf/qatar/qatar-4-injured-including-child-after-debris-from-iranian-missile-falls-in-residential-area-1.500499559|title=Qatar: 4 injured, including child, after debris from Iranian missile falls in residential area|archive-date=7 April 2026}}</ref>
<br>ហ្សកដានី៖ ១៩ នាក់បានរងរបួស<ref>{{cite news|title=Army says Iran fired 119 missiles, drones in one week directly targeting Jordan|url=http://en.royanews.tv/news/68214|access-date=12 May 2026|work=Roya TV|date=7 March 2026}}</ref>
<br>អាស៊ែបៃសង់៖ ៤ នាក់បានរងរបួស<ref name=ynet260305>{{cite news|title=Azerbaijan says Iran fired two drones at its territory, injuring two people|url=https://www.ynetnews.com/article/rjo00ualfbl|access-date=12 May
2026|publisher=Ynet|date=5 March 2026}}</ref>
}}
ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ [[សហរដ្ឋអាមេរិក]] និង[[អ៊ីស្រាអែល]]បានចូលដៃគ្នាប្រឡូកក្នុងសង្គ្រាមជាមួយប្រទេស[[អ៊ីរ៉ង់]] ក៏ដូចជាសម្ព័ន្ធមិត្តនៅក្នុងតំបន់របស់ខ្លួន។ ជម្លោះនេះបានចាប់ផ្ទុះឡើងនៅពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបើកការវាយប្រហារតាមអាកាសសម្ដៅលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដោយកំណត់គោលដៅលើទីតាំងយោធានិងរដ្ឋាភិបាល ហើយថែមទាំង[[បញ្ជីរាយនាមមន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់ដេលបានស្លាប់កំឡុងសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|ធ្វើឃាតមន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់ជាច្រើននាក់]]ទៀតផង រួមមានមេដឹកនាំកំពូល[[អាលី ហាមេនៃ]]ជាដើម។ ការវាយប្រហារដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលនោះត្រូវបានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងស្របគ្នានឹងពេលដែលអ៊ីរ៉ង់ និងសហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងជាប់ចរចាទាក់ទងនឹង[[កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់|កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់]]។ អ៊ីរ៉ង់បានប្រតិកម្មវិញដោយបាញ់ប្រហារមីស៊ីល និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (ដ្រូន) ទៅលើប្រទេសអ៊ីស្រាអែល មូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិក និងបណ្ដាប្រទេសអារ៉ាប់ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់[[អាស៊ីខាងលិច]]។ អ៊ីរ៉ង់ក៏ថែមទាំងបានប្រើកម្លាំង[[វិបត្តិច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឆ្នាំ២០២៦|បិទច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]]ផងដែរ ដែលបង្កជាការរំខានដល់ពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក។
បន្ទាប់ពី[[វិបត្តិមជ្ឈិមបូព៌ា (២០២៣–បច្ចុប្បន្ន)|វិបត្តិមជ្ឈិមបូព៌ា]]បានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់និងអ៊ីស្រាអែលបាន[[ជម្លោះអ៊ីរ៉ង់–អ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ២០២៤|បាញ់មីស៊ីលប្រហារគ្នាទៅវិញទៅមក]]នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ហើយម្តងទៀតនៅក្នុង[[សង្គ្រាមដប់ពីរថ្ងៃ]]នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយលើកទីពីរនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានចេញមុខវាយប្រហារលើទីតាំងនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់។ នៅក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ កងកម្លាំងសន្តិសុខអ៊ីរ៉ង់បាន[[ការសម្លាប់រង្គាលនៅអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សម្លាប់ផ្ដាច់ជីវិតប្រជាជនស៊ីវិលខ្លួនរាប់ពាន់នាក់]]ក្នុងយុទ្ធនាការបង្ក្រាបលើ[[បាតុកម្មអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៥–២០២៦|ហ្វូងពួកបាតុករតវ៉ាប្រឆាំងដ៏ធំបំផុត]]ដែលមិនធ្លាប់មាននៅអ៊ីរ៉ង់ចាប់តាំងពី[[បដិវត្តន៍អ៊ីរ៉ង់|ឆ្នាំ១៩៧៩]] មកម៉្លេះ។ ជាលទ្ធផលនៃសកម្មភាពសម្លាប់បាតុករដោយកម្លាំងសន្តិសុខអ៊ីរ៉ង់នេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក[[ដូណាល់ ត្រាំ]]បានឆ្លើយតបដោយព្រមាននឹងប្រើកម្លាំងយោធា ហើយបន្ទាប់មក លោកក៏បានដាក់បញ្ជាឱ្យយោធាអាមេរិកចល័តប្រមូលកម្លាំងរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់ ដែលត្រូវជាការចល័តទ័ពដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងតំបន់នេះចាប់តាំងពី[[ការឈ្លានពានអ៊ីរ៉ាក់ឆ្នាំ២០០៣|ការឈ្លានពានប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់កាលឆ្នាំ២០០៣]] មក។<ref>{{cite news |date=26 February 2026 |title=US-Iran talks end with no deal but potential signs of progress |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-iran-nuclear-talks-resume-geneva-against-backdrop-military-threat-2026-02-26/ |access-date=12 May 2026 |work=Reuters}}</ref>
ការវាយប្រហារតាមអាកាសដោយអាមេរិក–អ៊ីស្រាអែលបានបង្កការខូចខាតដល់មូលដ្ឋានយោធា អគាររដ្ឋាភិបាល សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ និងទីតំបន់បេតិកភណ្ឌជាច្រើនកន្លែង ហើយបានបណ្តាលឱ្យប្រជាជនស៊ីវិលស្លាប់ និងរបួសជាច្រើននាក់ផងដែរ។<ref>{{cite web |last1=Brown |first1=Paul |last2=Sardarizadeh |first2=Shayan |last3=Murphy |first3=Matt |title=Iranian schools, hospital and landmarks among civilian sites hit during US-Israeli strikes |url=https://www.bbc.com/news/articles/cpw004xqxnjo |access-date=12 May 2026 |website=BBC Verify |date=6 March 2026}}</ref> ជាប្រតិកម្ម អ៊ីរ៉ង់បានបាញ់មីស៊ីលផ្លោងរាប់រយគ្រាប់ និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (ដ្រូន) ជាច្រើនគ្រឿងចូលទៅក្នុងប្រទេសអ៊ីស្រាអែល មូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់ និងបណ្ដាប្រទេសអារ៉ាប់ជិតខាងរួមមាន ប្រទេស[[កាតា]] [[គុយវ៉ែត]] [[បារ៉ែន]] [[ហ្សកដានី]] [[អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត]] [[អូម៉ង់]] និង[[អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម]]។<ref>{{cite news |last1=Piper |first1=Imogen |last2=Kelly |first2=Meg |last3=Ley |first3=Jarrett |last4=Ducroquet |first4=Simon |date=28 February 2026 |title=See where U.S., Israeli strikes have hit Iran and where Iran has retaliated |url=https://www.washingtonpost.com/investigations/2026/02/28/where-us-attack-iran-images-video/ |access-date=12 May 2026 |newspaper=The Washington Post |issn=0190-8286 |url-access=subscription}}</ref> អ៊ីរ៉ង់ និងក្រុមបក្សពួកសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនក៏បានបើកការបាញ់ប្រហារលើ[[តំបន់ឃឺឌីស្ថាន]]ក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ផងដែរ។ ដ្រូន ឬគ្រាប់មីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានគេសង្កេតឃើញហោះសម្ដៅទៅក្នុងប្រទេស[[អាស៊ែបៃសង់]] [[តួកគី]] និងមូលដ្ឋានយោធាអាក្រូទីរីរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសនៅប្រទេសស៊ីបទៀតផង។<ref>{{cite news |date=5 March 2026 |title=Azerbaijan threatens to respond after Iranian drones hit airport and near school |url=https://www.timesofisrael.com/azerbaijan-threatens-to-respond-after-iranian-drones-hit-airport-and-near-school/ |work=The Times of Israel}}</ref><ref name=attoncyprus>{{cite news |date=2 March 2026 |title=Two drones intercepted heading for RAF base, Cyprus says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cm2r0q310e3o |access-date=12 May 2026 |work=BBC News }}</ref> នៅដំណាលគ្នានេះ [[ជម្លោះហេស្បុលឡា–អ៊ីស្រាអែល (២០២៣–បច្ចុប្បន្ន)|ជម្លោះរវាងក្រុមហេស្បុលឡា និងអ៊ីស្រាអែល]]បានវិវត្តកើតទៅជា[[សង្គ្រាមលីបង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមលីបង់]] ដោយបានសម្លាប់ផ្ដាច់ជីវិតប្រជាជនស៊ីវិល និងសមាជិកពួកសកម្មប្រយុទ្ធជាង ២,០០០ នាក់។<ref>{{cite news |date=2 March 2026 |title=Hezbollah claims responsibility for attack on Israel |url=https://aje.news/wwomw4?update=4353584 |access-date=12 May 2026 |work=Al Jazeera English}}</ref>
[[អាណត្តិប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំទីពីរ|រដ្ឋបាលត្រាំ]]បានផ្តល់សេចក្ដីពន្យល់ផ្សេងៗគ្នាជុំវិញមូលហេតុនៃការផ្តើមសង្គ្រាមនេះឡើង ដោយក្នុងនោះរួមមាន ដើម្បីទប់ស្កាត់ប្រតិកម្មរបស់អ៊ីរ៉ង់បន្ទាប់ពីអ៊ីស្រាអែលបានបើកការវាយប្រហាររំពឹងមុន កម្ទេចធនធានមីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់ រារាំងអ៊ីរ៉ង់កុំឱ្យកសាង[[អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ]] រឹបអូស[[ធនធានប្រេងបម្រុងអ៊ីរ៉ង់|ធនធានប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់]] ឬផ្លាស់ប្តូររបបដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់។ [[ទីភ្នាក់ងារថាមពលបរមាណូអន្តរជាតិ]]បានថ្លែងថា ខណៈដែលអ៊ីរ៉ង់បានបដិសេធមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការចុះត្រួតពិនិត្យទីតាំងនុយក្លេអ៊ែរដែលរងខូចខាតកាលពី[[សង្គ្រាមដប់ពីរថ្ងៃ|សង្គ្រាមក្នុងឆ្នាំ២០២៥]] នោះមែន ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នគឺគ្មានភស្តុតាងណាមួយដែលបានបញ្ជាក់ពីដំណើរការនៃកម្មវិធីអាវុធនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ឡើយ។<ref>{{cite news |date=2 March 2026 |title=Iran Has No Structured Program to Build Nuclear Weapons, IAEA Says |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-israel-us-strikes-2026/card/iaea-chief-says-iran-has-no-structured-program-to-build-nuclear-weapons-currently-1IYdJPyg8uIZqlGS8Gni |access-date=12 May 2026 |work=The Wall Street Journal }}</ref> អគ្គលេខាធិការ[[អង្គការសហប្រជាជាតិ]] លោក[[អាន់តូនីអូ ហ្គូតេរ៉េស]] និងប្រទេសដែលមិនពាក់ព័ន្ធមួយចំនួន បានថ្កោលទោសសកម្មភាពវាយប្រហារដោយសហរដ្ឋអាមេរិក–អ៊ីស្រាអែល ខណៈ[[ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ]]វិញបានអនុម័ត[[សេចក្ដីសម្រេចក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិលេខ ២៨១៧|សេចក្តីសម្រេចមួយ]]ថ្កោលទោសការវាយប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់ទៅលើរដ្ឋឈូងសមុទ្រ។<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=How the world has reacted to US and Israeli strikes on Iran |url=https://www.bbc.com/news/articles/c5yj9kr31y7o |access-date=12 May 2026 |work=BBC News}}</ref> អ្នករិះគន់សង្គ្រាម រួមទាំងអ្នកជំនាញផ្នែកច្បាប់ និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ បានសម្ដៅលើការវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកថាជាអំពើខុសច្បាប់ក្រោមច្បាប់សហរដ្ឋអាមេរិក ជាទង្វើ[[ចក្រពត្តិនិយម]]<ref>{{Cite web |last1=Martin|first1=Peter|last2=Martin|first2=Eric|date=1 March 2026|title=Trump's Iran Strikes Usher in an Era of Unrestrained American Power|url=https://www.bloomberg.com/news/features/2026-03-01/iran-attack-khamenei-killing-maduro-capture-begin-trump-imperialism-era|website=Bloomberg}}</ref> និងជាការរំលោភលើអធិបតេយ្យភាពរបស់អ៊ីរ៉ង់ក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ។<ref name="guardian2march">{{cite news |last=Siddique |first=Haroon |date=2 March 2026 |title=What is the legality of the US and Israeli attacks on Iran? |url=https://www.theguardian.com/law/2026/mar/02/legality-us-israel-attacks-iran-uk |access-date=12 May 2026 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref>
[[ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចពីសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចនៃសង្គ្រាម]]នេះរួមមាន ការរំខានដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតដល់ប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់នៅក្នុងទីផ្សារប្រេងសកល ក៏ដូចជាការរំខានដល់ឧស្សាហកម្មឧស្ម័នធម្មជាតិ ជីជីវជាតិ អាកាសចរណ៍ និងទេសចរណ៍ ព្រមទាំងបម្រែបម្រួលនៅក្នុងទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុផងដែរ។ ការដឹកជញ្ជូនប្រេងនិងឧស្ម័នត្រូវបានរំខានដោយការបិទ[[ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]]ដោយអ៊ីរ៉ង់ ហើយការវាយប្រហាររបស់អ៊ីស្រាអែលនិងអ៊ីរ៉ង់ទៅលើបណ្ដារោងចក្រថាមពលនៅក្នុងតំបន់។<ref name="uf">{{cite web |last=Nevitt |first=Mark |date=15 March 2026 |title=Legal and Operational Issues in the Strait of Hormuz: Transit Passage Under Fire |url=https://www.justsecurity.org/133996/legal-operational-strait-hormuz-transit-passage/ |access-date=13 May 2026 |website=Just Security }}</ref> នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ការចំណាយលើសង្គ្រាមរបស់យោធាអាមេរិកត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថាមានចំនួន ១៨ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក<ref name="guardianCost">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/ng-interactive/2026/mar/19/us-iran-war-cost |title=The war on Iran cost the US $12.7bn by day six. Here's how it's been spent – in charts |date=19 March 2026 |access-date=13 May 2026 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref> ហើយ[[មន្ទីរបញ្ចកោណ]]បានស្នើតម្រូវការ ២០០ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកបន្ថែមទៀត។<ref name="i598">{{cite news |title=White House seeks $200bn in military funding in wake of Iran war |work=BBC News |date=19 March 2026 |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c5y73gwk1qdo |access-date=12 May 2026}}</ref> គិតត្រឹមថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ការចំណាយលើប្រទេសអារ៉ាប់ត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថាមានចំនួនជាង ១២០ ពាន់លានដុល្លារ។<ref name="arabCountriesCost">{{cite news |title=One month of war on Iran cost Arab countries up to $194bn: UNDP |work=Al Jazeera English |date=31 March 2026 |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/31/one-month-of-war-in-middle-east-cost-arab-states-up-to-194bn-undp |access-date=13 May 2026}}</ref> រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់បានវាយតម្លៃការខូចខាតសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនដោយមានតម្លៃយ៉ាងតិចស្មើ ៣០០ ពាន់លានដុល្លារ ហើយអាចបន្តឡើងរហូតដល់ ១ ទ្រីលានដុល្លារគិតត្រឹមថ្ងៃទី១១ ខែមេសា។<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2026/04/11/world/middleeast/iran-economy-war.html |title=Iran Tries to Grasp Economic Devastation of War, and Find a Way Past It |newspaper=The New York Times |date=11 April 2026}}</ref>
លោកត្រាំបានអះអាងថាខ្លួនបានទទួលជ័យជម្នះជាច្រើនលើកច្រើនសារ ហើយបានអះអាងបន្ថែមថា អ៊ីរ៉ង់គឺ "គ្មានសល់អ្វីនៅក្នុងជួរយោធាទៀតទេ"។<ref>{{cite news |title=Trump says "the war is very complete," and he's considering taking over Strait of Hormuz |url=https://www.cbsnews.com/news/trump-iran-cbs-news-the-war-is-very-complete-strait-hormuz/ |work=CBS News |date=9 March 2026}}</ref> អ៊ីរ៉ង់ សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល បានយល់ព្រមលើ[[បទឈប់បាញ់សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|បទឈប់បាញ់រយៈពេលពីរសប្តាហ៍]] ដែលបានសម្របសម្រួលដោយប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ហើយបានចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី៨ ខែមេសា<ref name="Pager-2026">{{Cite news |last= |date=7 April 2026 |title=U.S., Iran and Israel Agree to Cease-Fire |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/07/world/iran-war-trump-news/f1657559-8135-50c9-ad7f-63636e6a5106?smid=url-share |access-date=13 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> ខណៈ[[បទឈប់បាញ់លីបង់–អ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ២០២៦|បទឈប់បាញ់នៅលីបង់]]វិញបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា។ បទឈប់បាញ់នៃសង្គ្រាមនេះបានឈានចូលដល់ភាពតានតឹង នៅពេលដែលអ៊ីរ៉ង់បានបដិសេធមិនព្រមបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឡើងវិញ លុះត្រាតែអ៊ីស្រាអែលបញ្ឈប់ប្រតិបត្តិការវាយលុករបស់គេនៅក្នុងប្រទេសលីបង់។ បន្ទាប់ពី[[កិច្ចចរចាទីក្រុងឥស្លាម៉ាបាដ|កិច្ចចរចាក្រុងឥស្លាម៉ាបាដ]]បានបរាជ័យ លោកត្រាំបាននិយាយថា ខ្លួនលោកលែងខ្វល់ពីការចរចាអ្វីទៀតហើយ រួចលោកក៏បានប្រកាសបិទផ្លូវទឹកអ៊ីរ៉ង់ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ខែមេសាតទៅ<ref>{{cite news |title=Trump says US will blockade strait of Hormuz after Iran peace talks fail |url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/12/trump-says-us-will-blockade-strait-of-hormuz-as-iran-peace-talks-fail |access-date=13 May 2026 |work=The Guardian |date=12 April 2026}}</ref> ដែលជាហេតុនាំឱ្យមានការបិទផ្លូវទឹកពីរផ្នែក ដោយកម្លាំងជើងទឹកអាមេរិកបានកំពុងបិទផ្លូវទឹកអ៊ីរ៉ង់ ហើយអ៊ីរ៉ង់កំពុងបិទ[[ឈូងសមុទ្រពែរ្ស]]។ ទោះជាយ៉ាងណា ត្រាំបានបន្តពន្យារបទឈប់បាញ់ដោយគ្មានកំណត់រយៈពេល ប៉ុន្តែការបាញ់ប្រហារគ្នាតាមផ្លូវអាកាសនៅតែបន្តកើតឡើងដដែរ។
==ផ្ទៃរឿង==
{{Further|វិបត្តិមជ្ឈិមបូព៌ា (២០២៣–បច្ចុប្បន្ន)}}
===ទំនាក់ទំនងអ៊ីរ៉ង់ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល===
{{Further|ទំនាក់ទំនងសហរដ្ឋអាមេរិក–អ៊ីរ៉ង់|ទំនាក់ទំនងអ៊ីរ៉ង់–អ៊ីស្រាអែល}}
ដោយសារតែគោលនយោបាយ[[ជាតូបនីយកម្មនៃឧស្សាហកម្មប្រេងអ៊ីរ៉ង់|ជាតូបនីយកម្មនៃឧស្សាហកម្មប្រេងកាត]]ក្រោមនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក[[ម៉ូហាម៉ាដ ម៉ូសាដឌេក]] ដូចនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអង់គ្លេសក៏បានផ្តួចផ្ដើមគាំទ្រ[[រដ្ឋប្រហារអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ១៩៥៣|រដ្ឋប្រហារ]]ទម្លាក់រូបលោកនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៥៣ ហើយអំណាចត្រូវបានបង្វែរទៅ[[ម៉ូហាម៉ាដ រ៉េហ្សា ប៉ាហ្លាវី]] ដែលត្រូវជាព្រះរាជាពែរ្សនាពេលនោះ។ ដោយឃើញព្រះមហាក្សត្ររបស់ខ្លួនអត់ឱនលំទោនបំពេញផលប្រយោជន៍ឱ្យលោកខាងលិចដូច្នេះ ក៏ដូចជាត្រូវរស់នៅក្រោមរបបផ្តាច់ការរបស់ព្រះអង្គទៀតនោះ មហាជនអ៊ីរ៉ង់ក៏បានរើបម្រះបះបោរបន្ទុះចេញជា[[បដិវត្តន៍អ៊ីរ៉ង់|បដិវត្តន៍នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩]] ដោយផ្ដួលរំលំរបបប៉ាហ្លាវី ហើយជំនួសមកវិញដោយរបប[[សាធារណរដ្ឋឥស្លាម]]។<ref>{{Cite web |last=Hourcade |first=Bernard |date=March 2026 |title=What prospects for a new Iran? |url=https://mondediplo.com/2026/03/04iran |access-date=13 May 2026 |website=Le Monde diplomatique }}</ref> ជាលទ្ធផល អ៊ីរ៉ង់បានកាត់ផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលចោល បង្កើតបានជា[[វិបត្តិចំណាប់ខ្មាំងអ៊ីរ៉ង់|វិបត្តិការទូត]]ដែលបានអូសបន្លាយពេលជាងមួយឆ្នាំ។<ref name="News1828">{{cite news |date=28 February 2026 |title=From 1953 Coup To 2026 Strikes: The Long Road To US-Iran War |url=https://www.news18.com/world/from-1953-coup-to-2026-strikes-the-long-road-to-us-iran-war-ws-l-9935056.html |access-date=13 May 2026 |work=News18}}</ref>
ក្នុងកំឡុង[[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់–អ៊ីរ៉ាក់]] សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសគាំទ្រអ៊ីរ៉ាក់ ហើយនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៨៨ នាវាចម្បាំងអាមេរិកមួយគ្រឿងត្រូវទទួលរងការខូចខាតដោយសារមីនក្រោមសមុទ្ររបស់អ៊ីរ៉ង់។ សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រតិកម្មវិញដោយធ្វើ[[ប្រតិបត្តិការផ្រេយីងមែនធីស|ការវាយប្រហារលើកងនាវា]]របស់អ៊ីរ៉ង់។ ប៉ុន្មានខែក្រោយមក សហរដ្ឋអាមេរិកបានបាញ់ទម្លាក់នូវ[[ជើងហោះហើរអាកាសចរណ៍អ៊ីរ៉ង់លេខ ៦៥៥|យន្តហោះស៊ីវិលអ៊ីរ៉ង់]]មួយគ្រឿងដោយអចេតនា។<ref name="MacFarquhar1926">{{cite news |last1=MacFarquhar |first1=Neil |title=A Timeline of the Tensions Between the Islamic Republic of Iran and the U.S. |url=https://www.nytimes.com/2026/03/15/world/middleeast/united-states-iran-history.html |access-date=13 May 2026 |work=The New York Times |date=15 March 2026}}</ref> ដើម្បីទប់ស្កាត់ការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលរបស់អ៊ីរ៉ាក់មកលើទីប្រជុំជនរបស់ខ្លួន អ៊ីរ៉ង់ក៏បានប្ដេជ្ញាចាប់ផ្តើមកម្មវិធីផលិតមីស៊ីលបាលីស្ទិក។<ref name="Al-MarashiCon">{{cite web |last=Al-Marashi |first=Ibrahim |date=2 March 2026 |title=Iran and the US have been at war for decades – and there's no end in sight |url=https://theconversation.com/iran-and-the-us-have-been-at-war-for-decades-and-theres-no-end-in-sight-277284 |access-date=13 May 2026 |website=The Conversation }}</ref>
ចាប់ផ្តើមនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់បានចាប់ផ្តើមប្រឡូកចូលក្នុងជម្លោះតំណាងនៅទូទាំងមជ្ឈិមបូព៌ា។ នៅក្នុងនោះ អ៊ីរ៉ង់បានគាំទ្រក្រុម[[ហេស្បុលឡា]]នៅប្រទេសលីបង់ប្រឆាំងនឹងអ៊ីស្រាអែលក្នុងកំឡុង និងក្រោយ[[សង្គ្រាមស៊ីវិលលីបង់]]។ ក្នុងកំឡុង[[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ាក់]] អ៊ីរ៉ង់បានគាំទ្រក្រុមកងជីវពលដែលជាគូបដិបក្ខនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ដោយគួបផ្សំជាមួយក្រុម[[ហ៊ូទី]]នៅយេម៉ែន និងក្រុមប្រដាប់អាវុធដទៃទៀតនៅស៊ីរីនិងប៉ាឡេស្ទីន អ៊ីរ៉ង់បានបង្កើតប្រព័ន្ធសម្ព័ន្ធមិត្តដែលប្តេជ្ញាប្រឆាំងនឹងឥទ្ធិពលរបស់អាមេរិក អ៊ីស្រាអែល អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត និងអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមនៅក្នុងតំបន់។
នៅក្នុងឆ្នាំ២០០២ ដំណើរពង្រីកកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរដោយសម្ងាត់របស់អ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានទម្លាយចេញជាសាធារណៈ។ ចូលមកដល់ឆ្នាំ២០០៦ [[ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ]]ទីបំផុតបានចេញប្រតិកម្មដោយប្រកាសអនុវត្ត[[ទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់|ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់]] ខណៈសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាស[[ទណ្ឌកម្មសហរដ្ឋអាមេរិកប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់|ទណ្ឌកម្មផ្ទាល់ខ្លួន]]ផងដែរប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់។ តាំងពីពេលនោះមក សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលបានខិតខំអនុវត្ត[[ប្រតិបត្តិការអូឡាំពិកហ្គេម|យុទ្ធនាការសង្គ្រាមកិច្ចសាយប័រ]]ក្នុងគោលដៅបង្អាកប្រតិបត្តិការរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់ ខណៈដែលអ៊ីស្រាអែលវិញបានធ្វើ[[ឃាតកម្មលើអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់|ឃាតក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនុយក្លេអ៊ែរ]]កំពូលៗរបស់អ៊ីរ៉ង់អស់ជាច្រើននាក់។<ref name="MacFarquhar1926"/><ref name="Le Monde Assassinations">{{cite web |last1=Imbert |last2=Golshiri |last3=Mas |first1=Louis |first2=Ghazal |first3=Liselotte |title=How Israel tracked down and assassinated scientists involved in Iran's nuclear program |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2025/07/08/how-israel-tracked-down-and-assassinated-scientists-involved-in-iran-s-nuclear-program_6743166_4.html |website=lemonde.fr |publisher=Le Monde |access-date=19 May 2026}}</ref> ជម្លោះនេះបានវិវត្តទៅមួយដំណាក់កាលទៀតនៅក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០២០ នៅពេលដែលប្រធានាធិបតីត្រាំបានបញ្ជាឱ្យមានការធ្វើឃាតលើលោក[[កាស៊ឹម សូលីម៉ានី]] ដែលត្រូវជាមេបញ្ជាការនៃ[[កងកម្លាំងឃូដស៍]]។<ref name="News1828"/><ref name="Al-MarashiCon"/>
កំណើននៃភាពតានតឹងបានហក់ឡើងមួយកម្រិតទៀតបន្ទាប់ពី[[ការលុកលុយអ៊ីស្រាអែលដោយហាម៉ាស់ឆ្នាំ២០២៣|ការវាយលុកថ្ងៃទី៧ ខែតុលា]] មកលើប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ដែលនាំឱ្យផ្ទុះ[[សង្គ្រាមហ្កាហ្សា]]ឡើង។ អ៊ីស្រាអែលបានប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងបក្សពួកប្រដាប់អាវុធជាច្រើនក្រុមនៅទូទាំងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ដែលមានអ៊ីរ៉ង់គាំទ្រនៅពីក្រោយ ដោយនៅក្នុងនោះរួមមាន [[ហាម៉ាស់]] [[ហេស្បុលឡា]] និង[[ហ៊ូទី]]។ នៅក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ អ៊ីស្រាអែលបានផ្ដើមប្រតិបត្តិការ[[សង្គ្រាមដប់ពីរថ្ងៃ]] ដោយបើកការវាយប្រហារលើមូលដ្ឋានយោធានិងនុយក្លេអ៊ែរក្នុងទឹកដីអ៊ីរ៉ង់ ដែលជំរុញឱ្យអ៊ីរ៉ង់វាយប្រហារតបតវិញ។ សហរដ្ឋអាមេរិកក៏បាន[[ការវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលើទីតាំងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់|វាយប្រហារលើមូលដ្ឋាននុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់]]ក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមដប់ពីរថ្ងៃដែរ មុនពេលវាត្រូវបានបញ្ចប់ដោយ[[បទឈប់បាញ់សង្គ្រាមដប់ពីរថ្ងៃ|បទឈប់បាញ់]]។<ref>{{cite web |title=Iran's Conflict With Israel and the United States |url=https://www.cfr.org/global-conflict-tracker/conflict/confrontation-between-united-states-and-iran |website=Council on Foreign Relations}}</ref>
===បញ្ហានុយក្លេអ៊ែរអ៊ីស្រាអែល===
អ៊ីស្រាអែលត្រូវបានគេជឿយ៉ាងទូលំទូលាយថាមានប្រដាប់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ដោយមានស្តុកក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរចន្លោះពី ៩០ ទៅ ៤០០ គ្រាប់។{{refn|ចំនួនស្មាននៃទំហំស្តុកគ្រាប់អាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីស្រាអែលគឺមានប្រភពខុសៗគ្នា។ តួលេខនៅក្នុងអត្ថបទនេះគឺអាស្រ័យតាមប្រភពចំនួនស្មានដូចតទៅ៖ <ref>{{multiref2
|1 = {{cite journal |last1=Kristensen |first1=Hans M. |last2=Norris |first2=Robert S. |year=2014 |title=Israeli nuclear weapons, 2014 |url=http://bos.sagepub.com/content/70/6/97.full.pdf+html |journal=Bulletin of the Atomic Scientists |volume=70 |number=6 |pages=97–115 |doi=10.1177/0096340214555409 |bibcode=2014BuAtS..70f..97K |doi-access=free}}
|2= {{cite news |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/colin-powell-leaked-emails-nuclear-weapons-israel-iran-obama-deal-a7311626.html |title=Colin Powell leaked emails: Israel has '200 nukes all pointed at Iran', former US secretary of state says |last=Revesz |first=Rachael |newspaper=The Independent |date=16 September 2016 |access-date=19 May 2026}}
|3= {{cite journal |last=Brower |first=Kenneth S |title=A Propensity for Conflict: Potential Scenarios and Outcomes of War in the Middle East |journal=Jane's Intelligence Review |type=special report |number=14 |date=February 1997 |pages=14–15}}
|4= {{cite book |title=Israel and the Bomb |place=New York |publisher=Columbia University Press |last=Cohen |first=Avner |year=1998 |isbn=978-0-231-10482-1 |url=https://archive.org/details/israelbomb00cohe |page=349}}
|5= {{cite web |first=Mohamed |last=ElBaradei |url=http://www.iaea.org/NewsCenter/Transcripts/2004/alahram27072004.html |title=Transcript of the Director General's Interview with Al-Ahram News |website=International Atomic Energy Agency |date=27 July 2004 |access-date=19 May 2026}}
|6= {{cite web |url=https://fas.org/initiative/status-world-nuclear-forces/ |title=Status of World Nuclear Forces |website=Federation Of American Scientists}}
}}</ref>}} ម្យ៉ាងទៀត អ៊ីស្រាអែលក៏ជាប្រទេសដែលមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរតែមួយគត់ផងដែរ ដែលមិនទទួលស្គាល់ថាខ្លួនមានកម្មសិទ្ធិអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។<ref name="Kristensen-2022">{{cite journal |last1=Kristensen |first1=Hans M. |last2=Korda |first2=Matt |date=2 January 2022 |title=Israeli nuclear weapons, 2021 |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00963402.2021.2014239 |journal=Bulletin of the Atomic Scientists |volume=78 |issue=1 |pages=38–50 |doi=10.1080/00963402.2021.2014239 |bibcode=2022BuAtS..78a..38K |issn=0096-3402 |url-access=subscription}}</ref> អ្នកប្រាជ្ញបញ្ញវន្តមួយចំនួនបានអះអាងថា អាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីស្រាអែលគឺជាហេតុផលដែលជំរុញឱ្យអ៊ីរ៉ង់អភិវឌ្ឍកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរផ្ទាល់របស់ខ្លួន ដោយបានបង្កឱ្យមានតុល្យភាពនៃការទប់ស្កាត់នុយក្លេអ៊ែរ ឬការប្រណាំងប្រជែងសព្វាវុធនុយក្លេអ៊ែរក្នុងតំបន់។<ref>{{cite web |date=July 2008 |title=An Israel-Iran Balance of Nuclear Deterrence: Seeds of Instability |url=https://www.inss.org.il/publication/israel-iran-balance-nuclear-deterrence-seeds-instability/ |access-date=19 May 2026 |website=INSS }}</ref> ដោយលើកហេតុផលពីហានិភ័យផ្នែកសន្តិសុខ អ៊ីស្រាអែលបានបដិសេធមិនទទួលយកការអំពាវនាវពីសហគមន៍អន្តរជាតិឱ្យខ្លួនចុះចូលរួមក្នុង[[សន្ធិសញ្ញាស្តីពីការមិនរីកសាយភាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ]] ឬចូលរួមក្នុងកិច្ចចរចាអំពី[[តំបន់គ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅមជ្ឈិមបូព៌ា]]ឡើយ។<ref name="s316">{{cite news |date=29 May 2010 |title=Israel rejects call to join anti-nuclear treaty |url=https://www.reuters.com/article/world/israel-rejects-call-to-join-anti-nuclear-treaty-idUSTRE64S1ZN/ |access-date=19 May 2026 |work=Reuters}}</ref>
==ព្រឹត្តិការណ៍មុនសង្គ្រាម==
{{Main|ព្រឹត្តិការណ៍មុនសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦}}
[[File:President Donald J. Trump Welcomes Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu to the White House (cropped b).jpg|thumb|នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល លោក[[ប៊ីនយ៉ាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ]]បានបញ្ចុះបញ្ចូលត្រាំដោយជោគជ័យក្នុងការចូលអន្តរាគមន៍យោធាប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់។]]
==អរិភាព==
{{Main|ខ្សែកាលនៃសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦}}
===សប្តាហ៍ដំបូង (២៨ កុម្ភៈ – ៦ មីនា)===
[[File:President Donald J. Trump on the United States Military Major Combat Operations in Iran.webm|thumb|២៨ កុម្ភៈ៖ ត្រាំកំពុងថ្លែងដំណឹងទៅកាន់ប្រជាជាតិរបស់លោកអំពីដំណើរការវាយប្រហាររបស់អាមេរិក។]]
នៅម៉ោង ៣:៣៨ រសៀល ([[តំបន់ម៉ោងខាងកើត|ម៉ោងនៅអាមេរិក]] ឬត្រូវនឹងម៉ោង ១១:០៨ យប់នៅអ៊ីរ៉ង់) នៃថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក[[ដូណាល់ ត្រាំ]]បានចេញបញ្ជាឱ្យចាប់ផ្ដើមប្រតិបត្តិការអេផិកហ្យូរី (''Epic Fury'')។<ref name="FT01">{{cite news |title=Inside the plan to kill Ali Khamenei |url=https://www.ft.com/content/bf998c69-ab46-4fa3-aae4-8f18f7387836 |work=Financial Times |access-date=21 May 2026 |date=2 March 2026}}</ref> គ្រាប់មីស៊ីល ដ្រូនអាមេរិក និងយន្តហោះចម្បាំងអ៊ីស្រាអែលជាច្រើនគ្រឿង បានផ្តើមការវាយប្រហារមកលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់នៅថ្ងៃបន្ទាប់ នាវេលាម៉ោងប្រមាណ ៩:៤៥ ព្រឹក ម៉ោងនៅអ៊ីរ៉ង់ (ឬម៉ោង ១:១៥ រំលងអធ្រាត្រ ម៉ោងនៅអាមេរិក)។<ref>{{cite web |url=https://www.businessinsider.com/us-weapons-used-to-attack-iran-fend-off-retaliation-2026-2?IR=T |title=Here are the weapons America used to strike Iran — and shield against retaliation |work=Business Insider |first=Jake |last=Epstein |date=28 February 2026 |access-date=21 May 2026}}</ref> វេលាផ្ដើមការវាយប្រហារនេះបានកើតឡើងនៅដំណាលស្របនឹងពេលកំពុងតែមានកិច្ចចរចាជុំវិញកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |date=1 March 2026 |title=Iran's foreign minister says he's unsure why U.S. attacked during nuclear talks |url=https://www.nbcnews.com/world/iran/iran-attack-us-israel-regime-change-trump-netanyahu-araghchi-rcna261124 |access-date=21 May 2026 |work=NBC News }}</ref> ប្រតិបត្តិការនេះដែរត្រូវបានអ៊ីស្រាអែលប្រសិទ្ធនាមថា ប្រតិបត្តិការតោគ្រហឹម។{{refn|group=ស|[[ភាសាហេប្រឺ]]៖ מִבְצַע שְׁאָגַת הָאֲרִי}}<ref>{{cite news |last=Munitz |first=Shmuel |date=6 March 2026 |title=From ancient Israel to modern Iran: the enduring symbolism of the lion |url=https://www.ynetnews.com/culture/article/sk0ujovk11l |access-date=21 May 2026 |work=Ynet }}</ref> [[កងទ័ពអាកាសអ៊ីស្រាអែល]]បានថ្លែងថា កម្លាំងខ្លួនបានបើកវាយប្រហារលើគោលដៅយោធាចំនួន ៥០០ កន្លែងនៅភាគខាងលិច និងកណ្តាលប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដោយនេះត្រូវជាសមយុទ្ធប្រយុទ្ធដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្លួន<ref>{{cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=28 February 2026 |title=IDF says 200 jets involved in Air Force's largest-ever attack sortie |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-says-200-jets-involved-in-air-forces-largest-ever-attack-sortie/ |access-date=21 May 2026 |work=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref> ខណៈកងនាវាអ៊ីរ៉ង់ក៏ទទួលរងនូវការវាយប្រហារទាំងនេះផងដែរ។<ref>{{cite news |title=Satellite images show Iranian warship burning after US Israel strikes |date=28 February 2026 |url=https://www.businessinsider.com/satellite-images-show-iranian-warship-burning-after-us-israel-strikes-2026-2 |work=Business Insider |access-date=21 May 2026}}</ref> ក្រោយមក អ៊ីស្រាអែលបានបញ្ជាក់ថា ដំណើរវាយប្រហារដំបូងរបស់ខ្លួនបានប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកជាង ១,២០០ គ្រាប់នៅក្នុងរយៈពេល ២៤ ម៉ោង។<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Israel claims to have dropped over 1,200 bombs on Iran in one day |url=https://aje.news/p4rw7y?update=4349719 |work=Al Jazeera English |access-date=21 May 2026 }}</ref> មន្ត្រីអាមេរិកម្នាក់បាននិយាយថា ការវាយប្រហាររាប់សិបលើករបស់អាមេរិកត្រូវបានអនុវត្តដោយយន្តហោះចម្បាំងដែលចេញពីមូលដ្ឋានយោធានៅជុំវិញតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងពីនាវាដឹកយន្តហោះមួយ ឬច្រើនគ្រឿង។<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Eric Schmitt |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/5df7d9a6-2d1a-577e-9c63-d40948472442 |access-date=21 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref>
យោងតាមសារព័ត៌មាន Iran International ដែលដកស្រង់សម្តីរបស់[[ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាននិស្សិតអ៊ីរ៉ង់]] បុគ្គលិកដែលបម្រើការក្នុង[[កងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាម]]ប្រមាណរាប់ពាន់នាក់ រួមទាំងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មួយចំនួនផងដែរ<ref>{{cite web |date=28 February 2026 |title=Senior Revolutionary Guards commanders killed in US-Israel strikes – Reuters |url=https://www.iranintl.com/en/202602284254 |access-date=21 May 2026 |website=Iran International }}</ref> ត្រូវបានសម្លាប់ ឬត្រូវរងរបួស ខណៈដែលមូលដ្ឋានយោធាជាច្រើនកន្លែងបានរងការវាយប្រហារ។<ref name="Iran International-2026a">{{cite web |date=28 February 2026 |title=Live – Israel and US launch strikes on Iran as Tehran prepares retaliation |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202602288143 |access-date=21 May 2026 |website=Iran International }}</ref> ទាំងត្រាំ និង[[ប៊ីនយ៉ាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ]]បានព្រមានអំពីហានិភ័យដែលអាចកើតមានពីអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ហើយបានអំពាវនាវឱ្យប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់ចូលរួមជាធ្លុងដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលរបស់គេ។<ref name="CBS Major-Combat-Operations">{{cite news |date=28 February 2026 |title=Trump announces "major combat operations" in Iran. Watch the full video and read his statement. |url=https://www.cbsnews.com/news/trump-full-statement-on-us-iran-attack-major-combat-operations/ |work=CBS News |access-date=21 May 2026}}</ref>
បន្ថែមពីលើការវាយប្រហារដោយអាវុធ អ៊ីរ៉ង់ក៏ទទួលរងការវាយប្រហារតាមបណ្ដាញអ៊ីនធឺណិតផងដែរទៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងកម្មវិធីទូរស័ព្ទរបស់ខ្លួន រួមជាមួយនឹងសារដែលអំពាវនាវឱ្យប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់ងើបឡើងរើបម្រះប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលខ្លួន។<ref name = "JPost hack">{{cite news |last=Gal |first=Itai |date=28 February 2026 |title=Israel plunges Iran into darkness with largest cyberattack in history during attack against Iran |url=https://www.jpost.com/israel-news/defense-news/article-888271 |access-date=21 May 2026 |work=The Jerusalem Post }}</ref> ការវាយប្រហារតាមអ៊ីនធឺណិតនោះថែមទាំងបានផ្ដាច់ចរន្តអគ្គិសនីនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ស្ទើរតែទាំងស្រុងទៀតផង ដោយវាបានអូសបន្លាយជាង ៦០ ម៉ោង បង្កជាការរំខានដល់ទំនាក់ទំនងរបស់រដ្ឋាភិបាល ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋ និងសេវាកម្មសាធារណៈផ្សេងៗ។<ref>{{cite news |date=2 March 2026 |title=The digital front: Iran's internet down for second day amid reports of U.S.-Israel cyberattacks |url=https://www.cnbc.com/2026/03/02/irans-internet-down-amid-reports-of-us-israel-cyberattacks.html |access-date=21 May 2026 |work=CNBC}}</ref><ref name = "JPost hack"/> ចាប់តាំងពីថ្ងៃផ្ទុះសង្គ្រាមនេះមក អាជ្ញាធរអ៊ីរ៉ង់បានរឹតបន្តឹងការចូលប្រើប្រាស់បណ្ដាញអ៊ីនធឺណិតរបស់ប្រជាជនខ្លួន ដោយអនុញ្ញាតការប្រើប្រាស់ចំពោះតែអ្នកដែលរដ្ឋាភិបាលទទួលស្គាល់ប៉ុណ្ណោះ។<ref name="bm">{{cite news |date=17 March 2026 |title=Iran's 'chosen users' get 'privileged access' despite internet blackout for masses |url=https://www.theregister.com/2026/03/17/iran_internet_blackout/ |work=The Register}}</ref>
[[File:US bases in the Middle East.svg|thumb|[[បញ្ជីរាយឋបនស្ថានយោធាអាមេរិក|មូលដ្ឋាននិងឋបនស្ថានយោធាអាមេរិក]]ធំៗនៅទូទាំងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា រួមមានមូលដ្ឋានដែលបើកការវាយប្រហារទៅលើអ៊ីរ៉ង់ផងដែរ]]
កងកម្លាំងអ៊ីរ៉ង់បានប្រតិកម្មវិញក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះដោយការបាញ់គ្រាប់មីស៊ីល និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក។ អ៊ីរ៉ង់បានដាក់រហស្សនាមប្រតិបត្តិការយោធាវាយតបតរបស់ខ្លួនថា [[ប្រតិបត្តិការសច្ចសន្យាទីបួន]]។{{refn|group=ស|អ៊ីរ៉ង់ធ្លាប់បានប្រកាសនិងអនុវត្ត[[ប្រតិបត្តិការសច្ចសន្យាទីមួយ]] [[ប្រតិបត្តិការសច្ចសន្យាទីពីរ|ពីរ]] និង[[ប្រតិបត្តិការសច្ចសន្យាទីបួន|បី]]រួចទៅហើយ តែប្រតិបត្តិការទាំងបីគឺស្ថិតក្នុងទ្រង់ទ្រាយតូចប៉ុណ្ណោះ។}}{{refn|group=ស|[[ភាសាពែរ្ស]]៖ عملیات وعده صادق ۴}} ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់បានសម្ដៅលើសង្គ្រាមនេះថា "សង្គ្រាមរ៉ាម៉ាដាន" ក៏ព្រោះតែដំណើរវាយប្រហាររួមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលបានកើតឡើងនៅកំឡុងខែរ៉ាម៉ាដាន។<ref>{{cite news |date=20 March 2026 |title=Iran to mark Eid Al-Fitr on Saturday: state TV |url=https://www.arabnews.com/node/2636982/middle-east |access-date=22 May 2026 |work=Arab News |agency=Agence France-Presse}}</ref>
គោលដៅវាយតបតរបស់អ៊ីរ៉ង់ជាចម្បងសម្ដៅលើប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ពិសេសចំពោះទីក្រុង[[តែលអាវីហ្វ]]និង[[ហៃហ្វា]]<ref name="BBC Tehran response">{{cite news |title=(ជាភាសាពែរ្ស)جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران؛ چرا واکنش تهران اینبار تنها چند ساعت طول کشید؟ |url=https://www.bbc.com/persian/articles/ce94dk4yy2eo |work=BBC News Persian |date=28 February 2026 |access-date=22 May 2026}}</ref> និងបណ្ដាប្រទេសមួយចំនួនទៀតនៅក្នុងតំបន់ជាប់ឈូងសមុទ្រពែរ្ស។ គោលដៅសំខាន់ៗដែលអ៊ីរ៉ង់បានវាយប្រហាររួមមាន រាជធានី[[ម៉ាណាណា]]របស់ប្រទេសបារ៉ែន<ref>{{cite news |last1=Yee |first1=Isaac |last2=Rebane |first2=Teele |date=28 February 2026 |title=Videos show smoke rising near US Navy facility in Bahrain |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm64k1hv00003b6rj8g5hm4u |access-date=22 May 2026 |work=CNN }}</ref> [[អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិគុយវ៉ែត]] រាជធានី[[អាប៊ូដាប៊ី]]របស់អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Explosions reported in Kuwait and UAE |url=https://news.am/eng/news/932924.html |access-date=22 May 2026 |work=Armenia News }}</ref> និងរាជធានី[[រីយ៉ាដ]]និង[[ខេត្តខាងកើត (អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត)|ខេត្តខាងកើត]]របស់អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតជាដើម។ល។<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Ismaeel Naar |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c23471fd-1ceb-5a75-93a8-a56a199d6b1f |access-date=22 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> មិនតែប៉ុណ្ណោះ អ៊ីរ៉ង់ក៏បានវាយប្រហារលើមូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកនៅទូទាំងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាផងដែរ។<ref>{{cite news |url=https://france24.com/en/middle-east/20260228-what-we-know-about-us-military-bases-mideast-gulf-targeted-iran-retaliatory-strikes |title=Iran targets US military bases in the Middle East with retaliatory strikes |date=28 February 2026 |work=France 24 |access-date=22 May 2026}}</ref>
នៅថ្ងៃទី១ ខែមីនា អ៊ីស្រាអែលបានបើកការវាយប្រហារជាថ្មីម្តងទៀតសម្ដៅលើអ៊ីរ៉ង់<ref name="Reuters-2026">{{cite news |date=1 March 2026 |title=More strikes aimed at Iran after Khamenei's death, Trump issues new warning |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/more-strikes-aimed-iran-after-us-israeli-assault-kills-supreme-leader-2026-03-01/ |work=Reuters}}</ref> ខណៈអ៊ីរ៉ង់បានបាញ់មីស៊ីលនិងដ្រូនតបតវិញទៅលើប្រទេសបារ៉ែន អ៊ីស្រាអែល ហ្សកដានី គុយវ៉ែត កាតា អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត និងអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម។<ref>{{cite news |last1=Gambrell |first1=Jon |last2=Lidman |first2=Melanie |last3=Boak |first3=Josh |first4=Eric |last4=Tucker |date=1 March 2026 |title=Iran fires missiles at Israel and Gulf states after US-Israeli strike kills Khamenei |url=https://apnews.com/article/iran-israel-us-03-01-2026-693bc30bbbc98660d81f4a13f65ca10f |access-date=22 May 2026 |work=Associated Press }}</ref> នៅថ្ងៃទី២ ខែមីនា ប្រទេសកាតាបានបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកប្រភេទ [[ស៊ូខយស៊ូ-២៤|ស៊ូ-២៤]] របស់អ៊ីរ៉ង់ចំនួនពីរគ្រឿង ដែលនាំឱ្យកាតាក្លាយជាប្រទេសដំបូងដែលបានបាញ់យន្តហោះអ៊ីរ៉ង់ទម្លាក់ដោយជោគជ័យនៅក្នុងជម្លោះនេះ។<ref>{{cite news |last1=Salem |first1=Mostafa |last2=Kent |first2=Lauren |date=2 March 2026 |title=Qatar says it shot down two Iranian bomber aircraft |url=https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-israel-us-attack-03-02-26-intl-hnk?post-id=cmm9dkjpf00003b6ps4g5qwvo |access-date=22 May 2026 |work=CNN }}</ref> នៅថ្ងៃដដែរ សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលបានវាយប្រហារលើ[[រោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរណាតានស៍]] ខណៈយន្តហោះចម្បាំង F-15E ចំនួនបីគ្រឿងរបស់អាមេរិកត្រូវបានបាញ់ទម្លាក់ដោយការភាន់ច្រឡំដោយគ្នាឯង។<ref name="Reals">{{cite news |last=Reals |first=Tucker |date=2 March 2026 |title=Live updates: U.S. military confirms 4 troops killed in Iran war; Kuwait downs 3 U.S. jets in 'friendly fire' |url=https://www.cbsnews.com/live-updates/iran-us-war-day-3-american-deaths-israel-gulf-allies-hit-missile-strikes/ |access-date=22 May 2026 |work=CBS News }}</ref> ដំណាលគ្នានោះ ក្រុម[[ហេស្បុលឡា]]បានចាប់ផ្តើមបាញ់រ៉ុក្កែត និងគ្រាប់មីស៊ីលទៅលើអ៊ីស្រាអែល ដោយអះអាងថាវាជា "សកម្មភាពការពារខ្លួន" បន្ទាប់ពីរង[[ជម្លោះហេស្បុលឡា–អ៊ីស្រាអែល (២០២៣–បច្ចុប្បន្ន)|ការវាយប្រហារ]]ពីអ៊ីស្រាអែលអស់រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំនៅលីបង់ថ្វីបើ[[កិច្ចព្រមពៀងបទឈប់បាញ់លីបង់–អ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ២០២៤|បទឈប់បាញ់កាលឆ្នាំ២០២៤]] កំពុងចូលជាធរមានក្ដី។<ref>{{cite news |date=2 March 2026 |title=Hezbollah claims attack on Israel was 'defensive act' after year of Israeli strikes |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/hezbollah-claims-attack-on-israel-was-defensive-act-after-year-of-israeli-strikes/ |access-date=22 May 2026 |agency=Agence France-Presse |work=The Times of Israel}}</ref>
[[File:Epic Fury Strike compilation (997855).webm|thumb|២ មីនា៖ ឃ្លីបវីដេអូខ្លីៗអំពីការវាយប្រហារដោយ[[បញ្ជាការកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិក]]]]
នៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល លោកអ៊ីស្រាអែល កាត់ហ្ស៍បានអនុញ្ញាតបើក[[សង្គ្រាមលីបង់ឆ្នាំ២០២៦|ការឈ្លានពានចូលក្នុងប្រទេសលីបង់]]។<ref>{{cite news |last=McShane |first=Asher |date=3 March 2026 |title=Israel launches ground invasion of Lebanon and Trump warns 'hardest hits were yet to come' |url=https://www.lbc.co.uk/article/israel-launches-ground-invasion-of-lebanon-and-trump-issues-new-warning-5HjdTm8_2/ |access-date=22 May 2026 |work=LBC }}</ref> ក្រៅពីនេះ មន្ត្រីអាមេរិកបានថ្លែងថា កងកម្លាំងរបស់ខ្លួនបានបំផ្លាញកងនាវារបស់អ៊ីរ៉ង់អស់ជាច្រើន ពិសេសនៅក្នុង[[ឈូងសមុទ្រអូម៉ង់]] ក៏ដូចជាមូលដ្ឋានជើងទឹកសំខាន់ៗផងដែរ។<ref>{{cite web |last=Ozberk |first=Tayfun |date=2 March 2026 |title=US Strikes Destroy Iran's Main Naval Assets |url=https://www.navalnews.com/naval-news/2026/03/us-strikes-destroy-irans-main-naval-assets/ |access-date=22 May 2026 |website=Naval News }}</ref>
ចូលមកថ្ងៃទី៤ ខែមីនា អាមេរិកបានប្រកាសថានឹងបន្ថែមការវាយប្រហារលើអ៊ីរ៉ង់កាន់តែខ្លាំងជាងមុន ហើយនៅក្នុងថ្ងៃដដែរនេះ អ៊ីស្រាអែលបានវាយចំទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់កងកម្លាំង[[បាស៊ីគ]] ខណៈលោក[[មោជតាបា ហាមេនៃ]]បានរួចផុតពីការវាយប្រហារតាមអាកាសរបស់អ៊ីស្រាអែល។<ref>{{cite news |last=Hafezi |first=Parisa |date=4 March 2026 |title=Mojtaba Khamenei, seen as possible next Supreme Leader, has survived attacks on Iran, sources say |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/mojtaba-khamenei-seen-possible-next-supreme-leader-has-survived-assault-iran-2026-03-04/ |access-date=22 May 2026 |work=Reuters}}</ref> មីស៊ីលបាលីស្ទិកមួយគ្រាប់ដែលបាញ់ចេញពីទឹកដីអ៊ីរ៉ង់ ត្រូវបានស្ទាក់ចាប់ដោយប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរួមរបស់ណាតូ ខណៈវាបានហោះចូលក្នុងដែនអាកាសប្រទេសតួកគី ខណៈតួកគីបានព្រមានថាខ្លួនមានសិទ្ធិការពារអធិបតេយ្យភាពខ្លួន រីឯអង្គការណាតូវិញបានថ្លែងពីការប្តេជ្ញាចូលរួមការពារប្រទេសតួកគីដែលជាសមាជិក។<ref>{{cite web |date=5 March 2026 |title=Secretary General Mark Rutte condemns violation of Turkish airspace |url=https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_2026_03_05.htm |website=NATO Official Website}}</ref>
[[File:Indian Ocean Iranian vessel (998184).webm|thumb|៤ មីនា៖ វីដេអូបង្ហាញពីការបាញ់ពន្លិចនាវាអ៊ីរ៉ង់ ''ដេណា'' ពីនាវាមុជទឹកអាមេរិក ''ឆារលត្ត'']]
នាវាចម្បាំងមួយគ្រឿងរបស់កងទ័ពជើងទឹកអ៊ីរ៉ង់ឈ្មោះ ''ដេណា'' ត្រូវបានបាញ់ពន្លិចនៅក្នុងមហាសមុទ្រឥណ្ឌាដោយនាវាមុជទឹកឈ្មោះឆារលត្តរបស់អាមេរិក ក្នុងចម្ងាយប្រមាណ ៧៤ គីឡូម៉ែត្រពីភាគខាងត្បូងទីក្រុង[[កាល្លេ]] ប្រទេសស្រីលង្កា បន្ទាប់ពីនាវាមួយនេះបានកំពុងវិលត្រឡប់ទៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង់វិញក្រោយបានចូលរួមសមយុទ្ធកងនាវាអន្តរជាតិនៅទីក្រុង[[វិសាខបណម]]នៃប្រទេសឥណ្ឌា។<ref>{{cite web |last=Rana |first=Javaria |date=2 March 2026 |title=Sri Lanka responds to distress call from Iranian warship returning from Vizag Fleet Review |url=https://www.newindianexpress.com/nation/2026/Mar/04/sri-lanka-responds-to-distress-call-from-iranian-warship-returning-from-vizag-fleet-review |access-date=22 May 2026 |website=The New Indian Express }}</ref> យោងតាមកងទ័ពអ៊ីរ៉ង់ នាវិកអ៊ីរ៉ង់ចំនួន ១០៤ នាក់ត្រូវបានស្លាប់ និង ៣២ នាក់ទៀតបានរងរបួសនៅក្នុងហេតុការណ៍លិចនាវានេះ។<ref>{{cite news |last1=Magee |first1=Caolán |last2=Kelliher |first2=Fiona |date=8 March 2026 |title='Projectile' kills 2 in Saudi Arabia as Iran attacks on the Gulf continue |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/8/iran-live-israel-bombs-tehran-oil-depots-attacks-on-gulf-states-continue |access-date=22 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref>
===សប្តាហ៍ទីពីរ (៧–១៣ មីនា)===
[[File:P20260307DT-1619 The Dignified Transfer of Remains of Six U.S. Soldiers.jpg|thumb|249x249px|សាកសពទាហានអាមេរិកចំនួនប្រាំពីរនាក់កំពុងត្រូវបញ្ជូនទៅសហរដ្ឋអាមេរិកវិញ, ៧ មីនា ២០២៦]]
នៅថ្ងៃទី៧ ខែមីនា សហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ជូននាវាដឹកយន្តហោះទីបីរបស់ខ្លួនមកមជ្ឈិមបូព៌ា។<ref>{{cite web |date=7 March 2026 |first=Ilgar |last=Khudiyev |title=US said expected to deploy 3rd aircraft carrier to the Middle East |url=https://en.apa.az/america/us-said-expected-to-deploy-3rd-aircraft-carrier-to-the-middle-east-495510 |access-date=23 May 2026 |website=Azerbaijani Press Agency}}</ref> នៅថ្ងៃដដែរ ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ លោកប៉េហ្សេស្សខ្ចន់បានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានថា អ៊ីរ៉ង់នឹងឈប់វាយប្រហារប្រទេសជិតខាងចាប់ពីថ្ងៃនោះតទៅទៀត ប៉ុន្តែលុះត្រាតែការវាយប្រហារមកលើអ៊ីរ៉ង់លែងមានប្រភពចេញពីទឹកដីរបស់ប្រទេសជិតខាងទាំងនោះ។<ref>{{cite news |date=7 March 2026 |title=Iran to halt strikes on neighbours unless attacks from there: Pezeshkian |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/7/iran-to-halt-strikes-on-neighbours-unless-attacks-from-there-pezeshkian |access-date=23 May 2026 |work=Al Jazeera English}}</ref> យ៉ាងណាមិញ [[អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិឌូបៃ]]ក្រោយមកបានរងការវាយប្រហារដោយយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើករបស់អ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite web |date=7 March 2026 |title=Iranian drone attack suspends flights at Dubai International airport |url=https://www.euronews.com/2026/03/07/iranian-drone-attack-suspends-flights-at-dubai-international-airport |access-date=23 May 2026 |work=Euronews }}</ref>
នៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា កូនប្រុសទីពីររបស់លោកហាមេនៃគឺលោក[[មោជតាបា ហាមេនៃ|មោជតាបា]]ត្រូវបានតែងតាំងជាមេដឹកនាំកំពូលថ្មីនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |last=Treisman |first=Rachel |date=9 March 2026 |title=What to know about Mojtaba Khamenei, Iran's new supreme leader |url=https://www.npr.org/2026/03/09/nx-s1-5742375/mojtaba-khamenei-iran-supreme-leader |access-date=23 May 2026 |work=NPR }}</ref> ឃ្លាំងស្តុកប្រេងឥន្ធនៈនៅក្បែររដ្ឋធានីតេហេរ៉ង់ត្រូវរងការវាយប្រហារ ខណៈភ្លើងឆេះពីការវាយប្រហារនេះបានបង្កបង្កើតជាផ្សែងពពកខ្មៅក្រាស់គ្របដណ្ដប់ស្ទើរពេញទីក្រុងតេហេរ៉ង់ និងថែមទាំងបណ្ដាលឱ្យកើតមានភ្លៀងអាស៊ីតពុលខ្មៅធ្លាក់នៅតំបន់ជុំវិញនោះផងដែរ។<ref name="b673">{{cite magazine |last1=Schneid |first1=Rebecca |first2=Kay Armin |last2=Serjoie |last3=Jamalpour |first3=Fatemeh |title='The Air is Unbreathable': Tehran Shrouded in Toxic Cloud After Israel Strikes Fuel Depots |magazine=Time |date=8 March 2026 |url=https://time.com/7383099/iran-news-oil-strikes-tehran/ |access-date=23 May 2026 }}</ref> នៅក្នុងថ្ងៃដដែរ បញ្ជាការកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសពីមរណភាពរបស់សមាជិកយោធាអាមេរិកទីប្រាំពីរក្រោយត្រូវរងការវាយប្រហារពីអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |date=8 March 2026 |title=US troop dies from wounds sustained in Iran attack |url=https://aje.news/64yl8m?update=4379695 |access-date=23 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref>
យោងទៅតាម[[សមាគមអឌ្ឍចន្ទក្រហមអ៊ីរ៉ង់]] សាលារៀនសរុបចំនួន ៦៥ និងមណ្ឌលសុខភាពចំនួន ៣២ (ដូចជាមន្ទីរពេទ្យ និងឱសថស្ថាន) ត្រូវបានរងការវាយប្រហារចាប់តាំងពីសង្គ្រាមបានផ្ទុះឡើង ហើយទីតាំងស៊ីវិលជាង ១០,០០០ កន្លែងត្រូវរងការខូចខាត។<ref>{{cite news |date=8 March 2026 |title=More on civilian sites attacked in Iran: Red Crescent |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/8/iran-live-israel-bombs-tehran-oil-depots-attacks-on-gulf-states-continue?update=4379534 |work=Al Jazeera English |access-date=23 May 2026 }}</ref> នៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា អង្គការណាតូបានបញ្ជាក់ពីករណីស្ទាក់ចាប់មីស៊ីលបាលីស្ទិកទីពីរមកលើដែនអាកាសប្រទេសតួកគី<ref>{{cite news |date=9 March 2026 |title=NATO intercepts second Iranian ballistic missile fired toward Turkey |url=https://www.straitstimes.com/world/middle-east/turkey-says-second-iranian-ballistic-missile-shot-down-by-nato-defences-in-airspace |access-date=23 May 2026 |work=The Straits Times |issn=0585-3923}}</ref> ខណៈតួកគីបានបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងប្រភេទ F-16 ចំនួនប្រាំមួយគ្រឿង និងប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសទៅ[[ស៊ីបខាងជើង]]ក្នុងគោលបំណងការពារសន្តិសុខ។<ref>{{cite news |date=9 March 2026 |title=(ជាភាសាតួកគី) MSB: 6 Türk F-16'sı KKTC'ye konuşlandırıldı |url=https://www.trthaber.com/haber/gundem/msb-6-turk-f-16si-kktcye-konuslandirildi-937063.html |access-date=23 May 2026 |work=TRT Haber }}</ref>
[[File:Strait of Hormuz Transits.webp|thumb|{{center|ដំណើរដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍បានធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមចាប់ផ្ដើមមក។<ref>{{cite web |url=https://portwatch.imf.org/pages/cc317ba850e34c4dadbead6f7b336fb1 |title=Trade disruptions in the Strait of Hormuz due to attacks on commercial ships |website=PortWatch |publisher=[[មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ]] |access-date=23 May 2026 |date=28 February 2026}}</ref>}}]]
ការគាំងប្រព័ន្ធផ្កាយរណបនាវាចរណ៍សកលដែលមិនមានប្រភពដើមច្បាស់លាស់បានបង្កជាការរំខានដល់នាវាចរណ៍នៅក្បែរច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ ហើយបង្កឱ្យកើតមានករណីគ្រោះថ្នាក់ជាច្រើនដល់នាវាដឹកប្រេងនៅក្នុងតំបន់។<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/articles/c3ewwlx9e1xo |title=GPS jamming: The invisible battle in the Middle East |last=Baraniuk |first=Chris |work=BBC News |date=10 March 2026 }}</ref> នៅថ្ងៃទី១០ ខែមីនា មេបញ្ជាការជាន់ខ្ពស់ម្នាក់នៃកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាមបាននិយាយថា អ៊ីរ៉ង់កំពុងប្រើប្រាស់បាញ់តែគ្រាប់មីស៊ីលខ្លួនដែលមានទម្ងន់ចាប់ពី ១០០០ គីឡូក្រាមឡើងទៅប៉ុណ្ណោះ។<ref name="ndtv10march">{{cite news |url=https://www.ndtv.com/world-news/iran-israel-war-iran-1000kg-1-ton-missile-warheads-iran-fires-khorramshahr-kheibar-shekan-missiles-11193972 |title=With Missiles Carrying 1,000 kg Explosives, A New Tactical Phase For Iran |work=NDTV |date=10 March 2026 |access-date=25 May 2026 |last=Srinivasan |first=Chandrashekar}}</ref> ឧត្តមនាវីឯកអាមេរិក លោក[[ប្រាដ ឃូពើរ]]បានរាយការណ៍ថា អត្រាបាញ់គ្រាប់មីស៊ីលបាលីស្ទិករបស់អ៊ីរ៉ង់បានធ្លាក់ចុះប្រមាណ ៩០% បើប្រៀបនឹងថ្ងៃដំបូងៗនៃសង្គ្រាម ហើយអត្រាបាញ់បង្ហោះដ្រូនរបស់ពួកគេបានធ្លាក់ចុះ ៨៣%។<ref>{{cite web |date=9 March 2026 |title=Iranian missile attacks down 90% since 1st day of war: CENTCOM |url=https://abc11.com/live-updates/iran-live-updates-trump-says-major-combat-operations-have-begun/18660347/entry/18681719 |access-date=25 May 2026 |website=ABC11 Raleigh-Durham }}</ref> នៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា អង្គការ[[យូនីសេហ្វ]]បានរាយការណ៍ថា កុមារជាង ១,១០០ នាក់បានទទួលរងរបួស ឬត្រូវបាត់បង់ជីវិត (២០០ នាក់ត្រូវបានរាយការណ៍ថាបានបាត់បង់ជីវិតនៅអ៊ីរ៉ង់, ៩១ នាក់នៅលីបង់, ៤ នាក់នៅអ៊ីស្រាអែល និង ១ នាក់នៅគុយវ៉ែត) ខណៈកុមាររាប់រយពាន់នាក់ត្រូវបង្ខំផ្លាស់ប្ដូរទីលំនៅ រីឯរាប់លាននាក់ទៀតមិនអាចចូលរៀនបានដោយភ្លើងសង្គ្រាមកំពុងបានឆាបឆេះ។<ref>{{cite news |last1=Rowlands |first1=Lyndal |last2=Sabah |first2=Zaid |date=12 March 2026 |title=Iran sets three conditions for peace; oil tankers in Iraqi port attacked |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/12/iran-war-live-oil-tankers-hit-in-iraq-tehran-sets-3-conditions-for-peace |access-date=25 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref>
[[File:Salalah Port Ablaze.jpg|thumb|រូបភាពផ្កាយរណបដែលបង្ហាញពីផ្សែងខ្មៅហុយឡើងចេញពី[[កំពង់ផែសាឡាឡោះ]]ក្នុងប្រទេសអូម៉ង់នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ក្រោយរងការវាយប្រហារពីអ៊ីរ៉ង់]]
នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ដើម្បីជួយដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចប្រេង សហរដ្ឋអាមេរិកបានដកបម្រាមរឹតបន្តឹងលើការទិញប្រេងពីរុស្ស៊ីជាបណ្ដោះអាសន្ន ប៉ុន្តែយ៉ាងណា តម្លៃប្រេងមិនបានផ្លាស់ប្ដូរអ្វីច្រើននោះទេ។<ref name="Cooper">{{cite news |last1=Cooper |first1=Helene |last2=Barnes |first2=Julian E. |last3=Ward |first3=Euan |last4=Torbati |first4=Yeganeh |last5=Reiss |first5=Johnatan |date=12 March 2026 |title=Iran War Live Updates: U.S. Refueling Plane Crashes in Iraq, Military Says |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/12/world/iran-war-news-trump-oil-israel |access-date=25 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> អ៊ីរ៉ង់បានបាញ់រលកមីស៊ីល និងដ្រូនជាថ្មីម្តងទៀតសម្ដៅលើប្រទេសនៃតំបន់ឈូងសមុទ្រ ដែលជាហេតុនាំឱ្យតម្លៃប្រេងកើនឡើងកាន់តែខ្ពស់។ ប្រទេសបារ៉ែនបានរាយការណ៍អំពីការវាយប្រហារលើទីតាំងស្តុកទុកប្រេងរបស់ខ្លួន។ អាជ្ញាធរគុយវ៉ែតវិញបានរាយការណ៍បញ្ជាក់ថា គ្រឿងឧបករណ៍ការពារមីស៊ីលនិងអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិរបស់ខ្លួនត្រូវរងការវាយប្រហារពីអ៊ីរ៉ង់ ខណៈសូរសំឡេងផ្ទុះគ្រាប់ត្រូវបានឮរំពងនៅជាយទីក្រុងឌូបៃ ហើយទីប្រជុំជនស្ទើរទាំងអស់ក្នុងប្រទេសហ្សកដានីបានបន្លឺស៊ីរ៉ែនព្រមានពីការវាយប្រហារដោយអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |date=13 March 2026 |title=Iran targets Gulf nations with missiles, drones as oil prices soar |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/12/iran-targets-gulf-nations-with-missiles-drones-as-oil-prices-soar |access-date=25 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref> ជាលើកទីបីនៅក្នុងសង្គ្រាម មីស៊ីលបាលីស្ទិកប៉ុន្មានគ្រាប់ទៀតបានហោះចូលក្នុងដែនអាកាសប្រទេសតួកគី មុនពេលត្រូវបានស្ទាក់ចាប់ដោយប្រព័ន្ធការពារ ដោយសំឡេងផ្ទុះពីវាអាចត្រូវបានស្ដាប់ឮបានដោយប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងនិងជុំវិញទីក្រុង[[អាដាណា]]។<ref>{{cite news |date=13 March 2026 |title=Nato shoots down Iranian missile as explosions heard at Turkish air base |url=https://www.independent.co.uk/bulletin/news/nato-incirlik-air-base-missile-iran-war-b2937948.html |access-date=25 May 2026 |work=The Independent }}</ref>
===សប្តាហ៍ទីបី (១៤–២០ មីនា)===
[[File:جزیره خارک- طبیعت و صنعت-10.jpg|thumb|[[កោះខាក]]នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ភ្លើងដែលបាញ់ចេញពីបំពង់នៅក្នុងរូបភាពនេះគឺជាលទ្ធផលនៃដំណើរការធម្មតានៃការចម្រាញ់ប្រេងប៉ុណ្ណោះ]]
គិតត្រឹមសប្តាហ៍ទីបី អ្នកជំនាញវិភាគមិនសូវជាបានរកឃើញពីភស្តុតាងអ្វីដែលបញ្ជាក់ពីការផ្តាច់ខ្លួន ឬការរត់ចោលជួរនៅក្នុងកងយោធាអ៊ីរ៉ង់នោះទេ{{refn|ដោយយោងតាមប្រភពជាច្រើនដូចជា៖ <ref>{{multiref2
|1 = {{cite news |last1=Graham-Harrison |first1=Emma |title=We attacked Iran with no clear plan for regime change, Israeli security sources say |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/12/israel-iran-us-attack-no-plan-for-regime-change-security-sources |work=The Guardian |date=12 March 2026 }}
|2= {{cite news |title=Iran war becomes contest of who can take most pain |url=https://dailypioneer.com/news/iran-war-becomes-contest-of-who-can-take-most-pain |work=The Pioneer |date=12 March 2026 |quote=So far, the Islamic Republic has been able to keep its leadership and military cohesive and in control}}
|3= {{cite web |title=Is the stability of the Iranian regime in danger? |url=https://www.inss.org.il/social_media/is-the-stability-of-the-iranian-regime-in-danger/ |website=Institute for National Security Studies |date=12 March 2026 |quote=However, it seems that at this stage, these strikes are not sufficient to undermine the internal cohesion among the security forces, their ability to function}}
|4= {{cite news |title=US intelligence says Iran government is not at risk of collapse, say sources |url=https://www.reuters.com/business/media-telecom/us-intelligence-says-iran-government-is-not-risk-collapse-say-sources-2026-03-11/ |work=Reuters |date=11 March 2026 |quote=The intelligence reporting underscores the cohesion of Iran's clerical leadership}}
|5= {{cite web |last1=Karlin |first1=Mara |title=Can Iran's regime survive the war? |url=https://www.brookings.edu/articles/can-irans-regime-survive-the-war/ |website=Brookings Institution |date=11 March 2026 }}
|6= {{cite news |title=A long road to the end: The death throes of Iran's regime could last for years |url=https://www.timesofisrael.com/a-long-road-to-the-end-the-death-throes-of-irans-regime-could-last-for-years/ |work=The Times of Israel |date=10 March 2026 |quote=for now, there have been no significant defections from the army or other security forces}}
}}</ref>}} ខណៈដែលការផ្តាច់ខ្លួនផ្នែកយោធានេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់ដើម្បីបង្កើតជាចលនាប្រឆាំងនឹងរបបឥស្លាមអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite |news |last=Jansen |first=Michael |title=Regime change in Iran unlikely without mass defections from military |url=https://www.irishtimes.com/world/middle-east/2026/02/28/regime-change-in-iran-unlikely-without-mass-defections-from-military/ |newspaper=The Irish Times |date=28 February 2026}}</ref> សហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំមួយមកលើ[[កោះខាក]] ដែលត្រូវជាមជ្ឈមណ្ឌលនាំចេញប្រេងដ៏សំខាន់មួយរបស់អ៊ីរ៉ង់ ដោយ ៩០ ភាគរយនៃប្រេងអ៊ីរ៉ង់គឺត្រូវនាំចេញតាមរយៈកោះមួយនេះ។ ទន្ទឹមគ្នានេះដែរ តម្លៃប្រេងបានកើនឡើងជាង ៤០ ភាគរយចាប់តាំងពីសង្គ្រាមបានចាប់ផ្ដើមមក។<ref>{{cite news |last1=Broadwater |first1=Luke |last2=Schmitt |first2=Eric |last3=Cooper |first3=Helene |last4=Pérez-Peña |first4=Richard |date=13 March 2026 |title=Iran War Live Updates: U.S. Military Attacks Kharg Island, Iran's Oil Export Hub, Trump Says |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/13/world/iran-war-trump-oil-israel |access-date=25 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref>
[[File:Missile interception fragments of an Iranian missile hit Haifa oil refineries in Haifa Bay, March, 19 2026.jpg|thumb|right|250px|មីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់មួយគ្រាប់បានធ្លាក់លើរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងហៃហ្វានៅឆកហៃហ្វា, ១៩ មីនា ២០២៦]]
នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ទាំងប្រទេសចិន និងបណ្ដាប្រទេសសមាជិកណាតូនៅអឺរ៉ុបដែលស្និទនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក បានរួមគ្នាបដិសេធការអំពាវនាវរបស់ត្រាំក្នុងការផ្តល់ជំនួយគាំទ្រផ្នែកយោធា ដើម្បីដាក់សម្ពាធបង្ខំអ៊ីរ៉ង់ឱ្យបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍វិញ។<ref>{{cite web |date=16 March 2026 |title=Trump demands NATO and China police the Strait of Hormuz. So far they aren't joining |work=NPR |url=https://www.npr.org/2026/03/16/nx-s1-5749109/trump-threatens-nato-strait-hormuz-iran-war |access-date=25 May 2026}}</ref> ជាលទ្ធផល ត្រាំបានស្តីបន្ទោសសម្ព័ន្ធមិត្តណាតូ ដោយហៅការសម្រេចចិត្តរបស់ពួកគេថាជា "កំហុសដ៏ល្ងង់ខ្លៅមួយ"។<ref>{{cite news |date=17 March 2026 |title=Trump says NATO's refusal to help on Iran is "very foolish mistake" |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/nato-countries-dont-want-get-involved-iran-operation-trump-says-2026-03-17/ |access-date=25 May 2026 |work=[[រ៉យទ័រ|Reuters]]}}</ref> នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ត្រាំបានសរសេរលើបណ្ដាញសង្គមថា លោកបានដកការសុំជំនួយពីណាតូវិញហើយ និងក៏ដូចជាសម្ព័ន្ធមិត្តមួយចំនួនក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកផងដែរដូចជា ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង និង[[អូស្ត្រាលី]]ជាដើម ដោយស្ថិតនៅក្រោមហេតុផលថាពួកគេបានបដិសេធមិនចូលរួមការវាយប្រហាររួមជាមួយអាមេរិកប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |date=17 March 2026 |title=NATO countries don't want to get involved in Iran operation, Trump says |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/nato-countries-dont-want-get-involved-iran-operation-trump-says-2026-03-17/ |access-date=25 May 2026 |work=Reuters}}</ref><ref>{{cite web |date=17 March 2026 |title=Donald J. Trump (@realDonaldTrump) |url=https://truthsocial.com/@realDonaldTrump/116245182325726375 |access-date=25 May 2026 |website=Truth Social }}</ref> នៅក្នុងលិខិតសរសេរដដែរនោះ ត្រាំបានបញ្ជាក់ទៀតថា សហរដ្ឋអាមេរិកគឺ "[មិនត្រូវការ] ជំនួយពីនរណា" នៅក្នុងសង្គ្រាមនេះឡើយ។<ref>{{cite news |date=17 March 2026 |title=Trump: 'We do not need the help of anyone' |url=https://news.sky.com/video/trump-we-do-not-need-the-help-of-anyone-13520909 |access-date=25 May 2026 |work=Sky News }}</ref>
នៅព្រឹកព្រលឹមថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អ៊ីរ៉ង់ប៉ុន្មានរូប រួមមានលោក[[អាលី ឡារីយ៉ានី]] និងប្រធានកងកម្លាំងបាស៊ីគ លោក[[ហ្កូឡាំរ៉េហ្សា សូលីម៉ានី]]ត្រូវបាត់បង់ជីវិតក្រោយរងការវាយប្រហារតាមអាកាសពីអ៊ីស្រាអែល។<ref name="sk">{{cite news |date=17 March 2026 |title=Iran confirms security chief Larijani, Basij commander Soleimani killed |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/17/israel-says-it-has-killed-ali-larijani-irans-top-security-official |access-date=26 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref> ជាការឆ្លើយតប អ៊ីរ៉ង់បានបាញ់មីស៊ីលជាច្រើនគ្រាប់ដែលបានផ្ដាច់ជីវិតប្រជាជនស៊ីវិលអ៊ីស្រាអែលចំនួនពីរនាក់នៅទីក្រុង[[រ៉ាម៉ាត់ហ្កាន់]]។<ref>{{cite news |date=18 March 2026 |title=Elderly couple killed in Iranian revenge strike on Israel |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2026/03/18/iran-war-latest-news-ali-larijani-death-tel-aviv-strikes/ |work=The Daily Telegraph}}</ref> ក្នុងថ្ងៃដដែរនេះផងដែរ អ៊ីស្រាអែលបានបើកការឈ្លានពានដីគោកចូលទៅក្នុង[[លីបង់ខាងត្បូង|ទឹកដីភាគខាងត្បូង]]នៃប្រទេសលីបង់។<ref>{{cite news |last1=Peled |first1=Anat |last2=Abdel-Baqui |first2=Omar |title=Israel Invades Lebanon, Opening New Front Against Iran |url=https://www.wsj.com/world/middle-east/israel-invades-lebanon-opening-new-front-against-iran-f5e29555 |access-date=26 May 2026 |work=Wall Street Journal |date=16 March 2026}}</ref>
នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា សង្គ្រាមនេះបានវិវត្តកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរបន្ទាប់ពីអ៊ីស្រាអែលបានវាយប្រហារលើតំបន់ឧស្ម័នធម្មជាតិផារស៍ខាងត្បូងនៅក្នុងឈូងសមុទ្រពែរ្ស និងព្រមទាំងរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងក្បែរៗនោះរបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដោយមានការសម្របសម្រួលពីសហរដ្ឋអាមេរិក។<ref name="oj">{{cite news |last1=Orr |first1=Robert |last2=Kelly |first2=Maxine |last3=Wells |first3=Peter |last4=Provan |first4=Sarah |last5=Cash |first5=Kieran |date=18 March 2026 |title=Middle East war live: Oil jumps after Iran says energy industry attacked |url=https://www.ft.com/content/6112e127-3ee2-4fce-acfc-f7644e5c6c30?syn-25a6b1a6=1 |work=Financial Times}}</ref> ជាប្រតិកម្ម អ៊ីរ៉ង់បានវាយរោងចក្រផលិតឧស្ម័នធម្មជាតិរាវដ៏ធំជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោកដែលមានទីតាំងនៅក្នុងប្រទេសកាតា។ ត្រាំបានអះអាងថា រូបលោកមិនបានដឹងអ្វីអំពីការវាយប្រហារនៅផារស៍ខាងត្បូងទេ ហើយលោកបានសន្យាថានឹងលែងមានការវាយប្រហារដោយអ៊ីស្រាអែលណាទៀតទៅលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់ឡើយ និងថែមទាំងបានគំរាមកំហែងអ៊ីរ៉ង់ឱ្យបញ្ឈប់ការវាយប្រហារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលរបស់កាតាទៀត។<ref name=blowup>{{cite news |last=Jones |first=Callum |date=19 March 2026 |title=Trump threatens to 'blow up' all of Iran's South Pars gasfield if Tehran strikes Qatar |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/19/iran-war-trump-south-pars-threat-if-tehran-strikes-qatar |access-date=26 May 2026 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref> នៅក្នុងថ្ងៃដដែរ អ៊ីស្រាអែលបានសម្លាប់រដ្ឋមន្ត្រីចារកម្មអ៊ីរ៉ង់ លោក[[អ៊ីស្មាអែល ខាធីប]] តាមរយៈការវាយប្រហារពីលើអាកាសទាំងយប់។<ref>{{cite web |date=18 March 2026 |title=Iran president confirms intelligence minister Khatib killed in strike |url=https://www.iranintl.com/en/202603187564 |access-date=26 May 2026 |website=Iran International }}</ref>
[[File:F-35 Lightning II fighter jet hit over Iran 2026.webm|thumb|right|250x250px|thumbtime=00:06||វីដេអូដែលបញ្ចេញដោយ[[ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានតាស្នីម]]នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលបង្ហាញពីការវាយប្រហារដោយសង្ស័យពីអ៊ីរ៉ង់លើយន្តហោះចម្បាំង F-៣៥ របស់អាមេរិក ដោយនេះបានចាត់ទុកជាករណីដំបូងនៃយន្តហោះចម្បាំងបំបាំងកាយដែលត្រូវរងការខូចខាតនៅក្នុងសមរភូមិប្រយុទ្ធ។]]
នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា យន្តហោះចម្បាំងប្រភេទ F-៣៥ របស់សហរដ្ឋអាមេរិកមួយគ្រឿងបានធ្វើការចុះចតជាបន្ទាន់ ក្រោយសង្ស័យថាត្រូវរងគ្រាប់ទង្គិចដែលបាញ់ដោយកងកម្លាំងអ៊ីរ៉ង់។<ref name="cnn19march">{{cite news |date=19 March 2026 |url=https://edition.cnn.com/2026/03/19/politics/f-35-damage-iran-war |title=US F-35 damaged by suspected Iranian fire makes emergency landing, sources say |work=CNN }}</ref> ដំណាលគ្នានេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការផ្លូវអាកាសប្រឆាំងនឹងនាវានិងដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់នៅឯច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបើកដំណើរការផ្លូវដឹកជញ្ជូនអន្តរជាតិឡើងវិញ។<ref>{{cite news |last1=Cloud |first1=David S. |last2=Seligman |first2=Lara |last3=Gordon |first3=Michael R. |date=20 March 2026 |title=U.S. War Planes and Helicopters Kick Off Battle to Reopen Hormuz |url=https://www.wsj.com/world/middle-east/u-s-war-planes-and-helicopters-kick-off-battle-to-reopen-hormuz-530cdb78 |access-date=26 May 2026 |work=The Wall Street Journal }}</ref>
===សប្តាហ៍ទីបួន (២១–២៧ មីនា)===
{{Further|យុទ្ធនាការច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឆ្នាំ២០២៦}}
នៅថ្ងៃទី២១ ខែមីនា សហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើការវាយប្រហារទៅលើ[[រោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរណាតានស៍]] ដោយប្រើគ្រាប់បែកបំបែកលេណដ្ឋាន។ ប្រទេសរុស្ស៊ីបានថ្កោលទោសការវាយប្រហារនេះដោយហៅវាថាជា "ការរំលោភបំពានច្បាប់អន្តរជាតិយ៉ាងច្បាស់ជាក់ស្ដែង" ខណៈដែល[[ទីភ្នាក់ងារថាមពលបរមាណូអន្តរជាតិ]]បានជំរុញឱ្យមានការអត់ធ្មត់ផ្នែកយោធា "ដើម្បីជៀសវាងហានិភ័យនៃគ្រោះថ្នាក់នុយក្លេអ៊ែរ"។<ref>{{cite news |date=21 March 2026 |title=Iran says US and Israel attacked Natanz nuclear facility |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/21/iran-says-us-and-israel-attacked-natanz-nuclear-facility |access-date=26 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref> ជាការឆ្លើយតប អ៊ីរ៉ង់បានវាយប្រហារទីក្រុង[[ឌីម៉ូណា]]នៃភាគខាងត្បូងអ៊ីស្រាអែល ដោយបង្ករបួសដល់មនុស្សយ៉ាងតិច ៧៨ នាក់។<ref>{{cite news |date=21 March 2026 |title=Iran war: Missiles injure 160 in towns near Israeli nuclear site |url=https://www.bbc.com/news/articles/c9qdvnv13qdo |access-date=26 May 2026 |work=BBC News }}</ref>
ដោយដកស្រង់សម្តីមន្ត្រីអាមេរិកដែលមិនបញ្ចេញឈ្មោះ សារព័ត៌មាន CNN និង ''The Wall Street Journal'' បានរាយការណ៍ថា អ៊ីរ៉ង់បានព្យាយាមវាយប្រហារមូលដ្ឋានយោធារួមសហរដ្ឋអាមេរិក–ចក្រភពអង់គ្លេស ពោលគឺមូលដ្ឋាន[[ឌីអេហ្គោ ហ្គាស៊ីយ៉ា]]នៅលើ[[ប្រជុំកោះឆាហ្គោស]]ក្នុង[[ដែនដីអង់គ្លេសនៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌា]] ប៉ុន្តែត្រូវបរាជ័យបន្ទាប់ពីមីស៊ីលមួយគ្រាប់បានបែកផ្ទុះក្នុងកំឡុងពេលហោះហើរ និងមួយទៀតត្រូវចាប់ស្ទាក់ដោយប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស SM-៣ ដែលមានប្រភពចេញពីនាវាចម្បាំងអាមេរិក។<ref>{{cite news |date=20 March 2026 |title=Iran targeted but did not hit Diego Garcia base with missiles, WSJ reports |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-targeted-did-not-hit-diego-garcia-base-with-missiles-wsj-reports-2026-03-21/ |access-date=26 May 2026 |work=Reuters}}</ref><ref>{{cite news |date=21 March 2026 |title=Iran fires 2 ballistic missiles towards US, UK military bases in Diego Garcia |url=https://timesofindia.indiatimes.com/defence/international/iran-fires-2-ballistic-missiles-towards-us-uk-military-bases-in-diego-garcia/articleshow/129711819.cms |access-date=26 May 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> អ៊ីរ៉ង់បានបដិសេធពីការបាញ់មីស៊ីលសម្ដៅទៅមូលដ្ឋានឌីអេហ្គោ ហ្គាស៊ីយ៉ា ខណៈគ្មានភស្តុតាងច្បាស់លាស់ណាមួយដែលបញ្ជាក់ថាមានមីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់បានហោះទៅជិតឌីអេហ្គោ ហ្គាស៊ីយ៉ា ឬមានការហោះស្ទាក់ចាប់មីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់នោះឡើយ។<ref>{{cite web |last1=Vine |first1=David |title=Did Iran Attack Diego Garcia? |url=https://fpif.org/did-iran-attack-diego-garcia/ |website=fpif.org |publisher=Foreign Policy in Focus |access-date=26 May 2026 |date=25 March 2026}}</ref> ក្រៅពីនេះ ក្រុមចលនា[[ហ៊ូទី]]នៃប្រទេស[[យេម៉ែន]]បានព្រមានថា ខ្លួននឹងចូលដៃនៅក្នុងសង្គ្រាមជួយគាំទ្រអ៊ីរ៉ង់ ប្រសិនបើមានការបន្តវាយប្រហារបន្ថែមទៅលើអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |last=Magdy |first=Samy |date=21 March 2026 |title=Houthi rebels say they will respond to any escalation against Iran |url=https://apnews.com/live/iran-war-israel-trump-03-21-2026#0000019d-1258-dbe1-abff-3bfb86300000 |access-date=26 May 2026 |work=Associated Press }}</ref>
[[File:Operation-Roaring-Lion-0065.jpg|thumb|កងទាហានអ៊ីស្រាអែលនៅក្បែរព្រំដែនប្រទេសលីបង់, ២១ មីនា ២០២៦]]
ត្រាំបានចេញឱសានវាទមួយដល់អ៊ីរ៉ង់ ដោយគំរាមថាអាមេរិកនឹងវាយប្រហាររោងចក្រថាមពលអ៊ីរ៉ង់ លុះត្រាតែសាមីខ្លួនព្រមបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ក្នុងរយៈពេល ៤៨ ម៉ោង។ អ៊ីរ៉ង់បានបដិសេដច្រានចោលឱសានវាទនោះ ដោយគំរាមវិញថា ខ្លួនឹងបិទច្រកហ័រមូហ្ស៍ "ទាំងស្រុង" និងបើកការវាយប្រហារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗនៅទូទាំងតំបន់ដូចជារោងចក្រផលិតថាមពលនិងរោងចក្របន្សាបទឹកប្រៃជាដើម។<ref>{{cite news |date=22 March 2026 |title=Iran threatens to 'completely' close Strait of Hormuz and hit power plants after Trump's ultimatum |url=https://apnews.com/article/iran-us-israel-trump-lebanon-march-22-2026-16cc60862529b873666ce4c1f6529d78 |access-date=26 May 2026 |work=Associated Press }}</ref> ចូល ២៤ ម៉ោងនៃឱសានវាទនោះ ត្រាំបានប្រកាសថារូបលោកបានពន្យារពេលវាយប្រហារទៅលើរោងចក្រថាមពលអ៊ីរ៉ង់ទៅដល់រយៈពេលប្រាំថ្ងៃ ហើយបាននិយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងតែចរចាជាមួយអ៊ីរ៉ង់ដើម្បីរកផ្លូវបញ្ចប់សង្គ្រាម។<ref>{{cite web |date=23 March 2026 |title=Iran war: Trump claims US has held talks with Iran |url=https://www.dw.com/en/iran-war-trump-claims-us-has-held-talks-with-iran/live-76478747 |access-date=26 May 2026 |website=dw.com }}</ref> អ៊ីរ៉ង់វិញបានបដិសេធពីអត្ថិភាពនៃកាចរចានោះ ដោយបានហៅត្រាំថាជាប្រធានាធិបតី "បោកប្រាស់"<ref>{{cite web |date=23 March 2026 |title=No talks are underway between Tehran and Washington, Iran says |url=https://www.iranintl.com/en/202603237530 |access-date=26 May 2026 |website=Iran International }}</ref> ហើយថែមទាំងបានបដិសេធមិនទទួលផែនការសន្តិភាព ១៥ ចំណុចរបស់អាមេរិកទៀតផង។ អ៊ីរ៉ង់បានអះអាងថាដើម្បីឱ្យការចរចាអាចប្រព្រឹត្តទៅបាន លុះត្រាតែមានការរាប់បញ្ចូល[[សង្គ្រាមលីបង់ឆ្នាំ២០២៦|ជម្លោះលីបង់]]ចូលជាលក្ខខណ្ឌមួយនៅក្នុងសំណើបទឈប់បាញ់។<ref>{{cite news |last1=Nakhoul |first1=Samia |last2=Bassam |first2=Laila |last3=Gebeily |first3=Maya |date=25 March 2026 |title=Iran wants Lebanon included in any ceasefire, sources say |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/iran-wants-lebanon-included-any-ceasefire-sources-say-2026-03-25/ |access-date=26 May 2026 |work=Reuters}}</ref>
នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា កងកម្លាំងអ៊ីស្រាអែលបានសម្លាប់លោក[[អាលីរ៉េហ្សា តាងស៊ីរី]] ដែលជាមេបញ្ជាការទ័ពជើងទឹកកំពូលម្នាក់របស់អ៊ីរ៉ង់ ដោយចោទថាលោកនេះហើយគឺជាអ្នកទទួលខុសត្រូវដោយចម្បងចំពោះការបិទខ្ទប់ច្រកសមុទ្រហ័រហូម្ស៍។<ref>{{cite news |date=26 March 2026 |title=Israel says it has killed Iran's navy chief overseeing Strait of Hormuz blockade |url=https://www.bbc.com/news/articles/cy81p99x07no |access-date=26 May 2026 |work=BBC News }}</ref> នៅថ្ងៃបន្ទាប់ គ្រាប់មីស៊ីលនិងដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់បានហោះទៅបំបុក[[មូលដ្ឋានទ័ពអាកាសក្សត្រស៊ុលតង់]]របស់អាមេរិក បង្កឱ្យទាហានអាមេរិកយ៉ាងតិច ១៥ នាក់រងរបួស និងនាំឱ្យមានការខូចខាតដល់យន្តហោះប្រភេទ[[បូអ៊ីង អ៊ី-៣ សិនទ្រី|អ៊ី-៣ សិនទ្រី]]មួយគ្រឿង។<ref name="apnews27march">{{cite news |date=27 March 2026 |title=Yemen's Houthis claim responsibility for missile attack on Israel, their first since war started |url=https://apnews.com/article/iran-us-israel-trump-lebanon-march-27-2026-195444c54cbb7545d0a77f8ffbc0e4c0 |access-date=26 March 2026 |work=Associated Press }}</ref> អ្នកវិភាគយោធា លោកសេឌ្រីក លៃតុនបានចាត់ទុកការវាយប្រហារនេះថាជា "ការវាយប្រហារដ៏ធ្ងន់ធ្ងរទៅដល់សមត្ថភាពស៊ើបការណ៍ឃ្លាំមើលតាមអាកាសរបស់ [សហរដ្ឋអាមេរិក]"។<ref>{{cite news |url=https://www.cnn.com/2026/03/30/middleeast/us-air-force-awacs-jet-destroyed-saudi-arabia-intl-hnk-ml |title=Destruction of vital US radar aircraft could hamper ability to spot Iran threats, analysts say |first1=Brad |last1=Lendon |first2=Isaac |last2=Yee |first3=Thomas |last3=Bordeaux |date=30 March 2026 |work=[[CNN]]}}</ref> ចំណែកឯអ៊ីរ៉ង់វិញគឺមិនបានបង្ហាញពីសញ្ញាដកថយការត្រួតត្រាលើច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍វិញនោះឡើយ។<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/27/world/iran-war-trump-oil-israel |title=Iran War Live Updates: Tehran Moves to Assert Its Control Over Strait of Hormuz |work=The New York Times |date=27 March 2026 |access-date=26 May 2026}}</ref>
===សប្តាហ៍ទីប្រាំ (២៨ មីនា – ៣ មេសា)===
ក្រុមហ៊ូទីបានចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ដោយបាញ់ស្រោបមីស៊ីលបាលីស្ទិកជាច្រើនគ្រាប់ចូលប្រទេសអ៊ីស្រាអែល។ ចលនាហ៊ូទីនេះបាននិយាយថាខ្លួនឹងបន្តបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិកសម្ដៅចូលទីតាំងយោធាសំខាន់ៗរបស់អ៊ីស្រាអែល ហើយនឹងមិនឈប់ឡើយលុះត្រាតែអរិភាពនៅគ្រប់ជួរប្រយុទ្ធបានបញ្ឈប់។ ជាប្រតិកម្ម [[ក្រុមប្រឹក្សាដឹកនាំប្រធានាធិបតី|រដ្ឋាភិបាលយេម៉ែន]] ដែលមានការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ បានថ្កោលទោស "សកម្មភាពរបស់អ៊ីរ៉ង់ដែលប៉ុនប៉ងអូសទាញយេម៉ែន" ឱ្យចូលក្នុងជម្លោះ "តាមរយៈសម្ព័ន្ធក្រុមភេរវកររបស់ខ្លួន"។<ref>{{cite news |last1=Dahir |first1=Abdi Latif |last2=Sampson |first2=Eve |date=28 March 2026 |title=Yemen's Houthis Fire at Israel and Vow Further Attacks |url=https://www.nytimes.com/2026/03/28/world/middleeast/yemen-houthis-attack-israel-war.html |access-date=26 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> នៅថ្ងៃដដែរ កងម៉ារីនអាមេរិកចំនួន ២,៥០០ នាក់មកពីអង្គភាពបេសកកម្មម៉ារីនទី៣១ បានធ្វើដំណើរចូលមកដល់មជ្ឈិមបូព៌ា ដោយពួកគេត្រូវបានបម្រុងទុកជាកម្លាំងចលករជួយជំរុញកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូស្ស៍ឡើងវិញ។<ref>{{cite news |date=28 March 2026 |title=Update from Helene Cooper |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/28/world/iran-war-trump-israel-oil/06cca092-ddd6-5d3a-a460-2e70367fefe2?smid=url-share |access-date=26 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref>
នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ការវាយប្រហារតាមអាកាសរួមសហរដ្ឋអាមេរិក–អ៊ីស្រាអែលបានបង្កការខូចខាតនិងបំផ្លិចបំផ្លាញទីលំនៅដ្ឋាននិងអគារស៊ីវិលជាច្រើន ដោយក្នុងនោះរួមមាន [[សាកលវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាអ៊ីរ៉ង់]]ផងដែរ។<ref>{{cite news |last1=Baskar |first1=Pranav |last2=Hakim |first2=Shirin |date=28 March 2026 |title=Airstrikes batter a university and residential zones in Tehran. |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/28/world/iran-war-trump-israel-oil |access-date=26 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> អ៊ីរ៉ង់បានឆ្លើយតបវិញដោយការគំរាមវាយប្រហារលើមហាវិទ្យាល័យអ៊ីស្រាអែល និងអាមេរិកនៅទូទាំងមជ្ឈិមបូព៌ា។<ref>{{cite news |date=29 March 2026 |title=Update from Sanam Mahoozi |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/29/world/iran-war-trump-israel-oil/9b3c6f7c-33ca-5d8e-aab0-912c41dc5b1c?smid=url-share |access-date=26 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ត្រាំបានថ្លែងពីបំណង "វាយយករ៉ែប្រេងនៅអ៊ីរ៉ង់" ដូចជា មជ្ឈមណ្ឌលនាំចេញប្រេងនៅ[[កោះខាក]] ដោយអះអាងថា វាគឺអាចដណ្ដើមបាន "យ៉ាងងាយស្រួល" ហើយបញ្ជាក់ទៀតថា អាមេរិកអាចបន្តកាន់កាប់វាមួយរយៈធំប្រសិនបើធ្វើមែន។<ref name="ft30march">{{cite news |date=30 March 2026 |title=Donald Trump says US could 'take the oil in Iran' |url=https://www.ft.com/content/3bd9fb6c-2985-4d24-b86b-23b7884031f5?syn-25a6b1a6=1 |access-date=26 May 2026 |work=Financial Times }}</ref>
នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ត្រាំបានសរសេរនៅលើបណ្ដាញសង្គមថា ប្រសិនបើគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងនិងការបើកច្រកហ័រមូហ្ស៍ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះទេ នុះអាមេរិកនឹងវាយបំផ្លាញរោងចក្រថាមពល អណ្តូងប្រេង កោះខាក និងអាចគ្រប់រោងចក្របន្សាបទឹកប្រៃរបស់អ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |last1=Bohner |first1=Athina |last2=Berry |first2=Alex |last3=Oelofse |first3=Louise |agency=AP, AFP, dpa, Reuters, EFE |date=30 March 2026 |title=Trump again threatens to 'obliterate' Iranian power plants, oil wells and Kharg Island |url=https://p.dw.com/p/5BNQw |work=Deutsche Welle |access-date=26 May 2026}}</ref> នៅក្នុងថ្ងៃដដែរ ប្រទេសតួកគីនិងសម្ព័ន្ធណាតូបានស្ទាក់ចាប់មីស៊ីលលើកទីបួន ដែលបានតម្រង់ចូលក្នុងទឹកដីប្រទេសតួកគី ខណៈអ៊ីរ៉ង់បានបដិសេធការបាញ់មីស៊ីលនោះដោយអះអាងថាមានការបន្លំអត្តសញ្ញាណ។<ref>{{cite |news |date=31 March 2026 |title=Reports of Iranian Missile Launch Toward Turkey Are Completely Baseless |url=https://wanaen.com/reports-of-iranian-missile-launch-toward-turkey-are-completely-baseless/ |access-date=26 May 2026 |work=WANA News Agency}}</ref> នៅថ្ងៃទី២ ខែមេសា សហរដ្ឋអាមេរិកបានបើកការវាយប្រហារចំនួនពីរលើកទៅលើ[[ស្ពានការ៉ាជ ប៊ី-១|ស្ពានប៊ី ១]] នៅរវាងទីក្រុងតេហេរ៉ង់ និងទីក្រុង[[ការ៉ាជ]] ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាស្ពានដ៏ខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា បង្កឱ្យមានមនុស្សស្លាប់ចំនួន ៨ នាក់ និងរបួស ៩៥ នាក់ ខណៈស្ពាននោះត្រូវបាក់រលំមួយផ្នែក។<ref>{{cite web |date=2 April 2026 |title=Trump announces destruction of Iran's tallest bridge |url=https://www.al-monitor.com/originals/2026/04/trump-announces-destruction-irans-tallest-bridge |access-date=27 May 2026 |agency=Agence France Presse |website=Al-Monito }}</ref> ជាបន្ទាប់ ត្រាំបានអួតអាងចំពោះសកម្មភាពវាយប្រហារនោះ ដែលអ្នកជំនាញបានវាយតម្លៃថាអាចជាប់ជា[[ឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម]]។<ref name="france24-2april">{{cite news |title=Trump gloats on possible war crimes in Iran, but punishment distant |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260402-trump-gloats-on-possible-war-crimes-in-iran-but-punishment-distant |work=France 24 |date=2 April 2026 }}</ref>
នៅថ្ងៃទី៣ ខែមេសា កងកម្លាំងអ៊ីរ៉ង់បានបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះចម្បាំង F-១៥E របស់អាមេរិកមួយគ្រឿង ដោយវាបានធ្លាក់ទៅក្នុង[[ខេត្តកុះហ្គីលូយេហ៍ និងបូយែរ-អះម៉ាដ]]នៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ខណៈអាមេរិកបានផ្ដើមបេសកកម្មស្វែងរក និងជួយសង្គ្រោះអ្នកបើកយន្តហោះចម្បាំងនោះ ដោយបានសង្គ្រោះពួកគេដោយជោគជ័យក្នុងរយៈពេល ៤៨ ម៉ោង។<ref name="ap-f515e-rescue">{{cite news |last=Kim |first=Seung Min |date=5 April 2026 |title=A mountain hideout and aircraft under fire: US carries out daring rescue of service member in Iran |url=https://apnews.com/article/iran-us-pilot-military-rescue-fde473d07fb59e871a71cd2ad2ffe4fe |access-date=27 May 2026 |work=Associated Press }}</ref> នៅថ្ងៃដដែរនោះ [[សាកលវិទ្យាល័យឆាហ៊ីដ បាហេស្ថី]]នៃទីក្រុងតេហេរ៉ង់ ត្រូវរងវាយប្រហារពីអាកាស ដែលនាំឱ្យចំនួនសាកលវិទ្យាល័យអ៊ីរ៉ង់ដែលរងការវាយប្រហារសរុបកើនដល់ជាង ៣០ នេះបើយោងតាមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |title=Iranian Minister of Science: U.S.-Israeli strikes targeted 30 Universities since start of war |url=https://hawarnews.com/en/iranian-minister-of-science-us-israeli-strikes-targeted-30-universities-since-start-of-war |work=Hawar News |date=4 April 2026 |access-date=27 May 2026}}</ref>
===សប្តាហ៍ទីប្រាំមួយ (៤–៧ មេសា)===
[[File:2026-04-07 Trump – A whole civilization will die tonight 2026-04-07 192815.png|thumb|សារសរសេរនៅលើបណ្ដាញសង្គម ''Truth Social'' របស់ត្រាំនៅថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ដែលបានគំរាមថា "អរិយធម៌ទាំងមូលនឹងត្រូវវិនាសបាត់នៅយប់នេះ ហើយនឹងគ្មានថ្ងៃអាចស្ដារត្រឡប់មកវិញបានទៀតឡើយ"។]]
នៅថ្ងៃទី៤ ខែមេសា មានករណីផ្ទុះជាច្រើនដងនៅអគារបម្រុងនៃ[[រោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរប៊ូឈែហរ៍]] ក៏ដូចជាតំបន់ប្រេងគីមីពិសេសម៉ះឆាហរ៍ក្នុងទីក្រុងម៉ះឆាហរ៍ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/04/world/iran-war-trump-news |title=U.S. Rescues Downed Air Force Officer Deep Inside Iran, Trump Says |first1=Greg |last1=Jaffe |first2=Eric |last2=Schmitt |first3=Helene |last3=Cooper |date=4 April 2026 |work=The New York Times}}</ref> ការវាយប្រហារតាមអាកាសនៅម៉ះឆាហរ៍ បានសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងតិចចំនួនប្រាំនាក់ និងបង្ករបួសបន្ថែមដល់មនុស្ស ១៧០ នាក់ផ្សេងទៀត។<ref>{{cite news |date=4 April 2026 |title=Update from Shirin Hakim |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/04/world/iran-war-trump-news/f8c31573-78bc-5053-a5a0-99ce0bf46017?smid=url-share |access-date=26 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> ឆ្លងចូលមកដល់ថ្ងៃទី៦ ខែមេសា កងកម្លាំងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាមបានប្រកាសថា ប្រធានអង្គការចារកម្មរបស់ខ្លួនគឺលោកឧត្តមសេនីយ៍[[ម៉ាហ៊ីដ ខាដេមី]]បានបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងការវាយប្រហារតាមអាកាសរួមដោយសហរដ្ឋអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល។<ref name="ii-khademi">{{cite web |date=6 April 2026 |title=IRGC intelligence chief killed in attack, Guards say |url=https://www.iranintl.com/en/202604065252 |access-date=27 May 2026 |website=Iran International}}</ref>
នៅថ្ងៃដដែរ មនុស្សយ៉ាងតិច ៣៤ នាក់ រួមទាំងកុមារ ៦ នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់នៅក្នុងការវាយប្រហារតាមអាកាសរួមដោយសហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលនៅទូទាំងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ រួមមានការវាយប្រហារលើ[[សាកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យាឆារីហ្វ]] និងតំបន់លំនៅដ្ឋានប្រជាជនស៊ីវិលជាច្រើនទៀតផង។ អនុប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ និងជាអ្នកនយោបាយកំណែទម្រង់និយម លោក[[ម៉ូហាម៉ាដ រ៉េហ្សា អារ៉េហ្វ]] និងត្រូវជាអតីតនិស្សិតនៃសាកលវិទ្យាល័យនោះ បានសម្ដៅលើការប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកបំបែកលេណដ្ឋានក្នុងការវាយប្រហារនោះថាជា "និមិត្តរូបនៃភាពឆ្កួតលីលា និងអវិជ្ជារបស់ត្រាំ"។<ref name="aljazeera6april">{{cite news |date=6 April 2026 |title=Iran's top university, oil facility bombed as US, Israel intensify attacks |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/6/irans-top-university-bombed-as-us-israel-intensify-attacks-34-killed |work=Al Jazeera English }}</ref>
[[File:Members of the Tehran Jewish community navigating the site where the Rafi'-Nia synagogue was destroyed.webm|thumb|right|200px|វីដេអូខ្លីបង្ហាញពីសមាជិកសហគមន៍ជ្វីហ្វនៃទីក្រុងតេហេរ៉ង់កំពុងដើរប្រមើលទីតាំងវិហារសាសនារ៉ាហ្វី នីយ៉ា ក្រោងត្រូវរងការបំផ្លិចបំផ្លាញ។]]
នៅថ្ងៃទី៧ ខែមេសា វិហារសាសនាយូដារ៉ាហ្វីនីយ៉ានៅកណ្តាលទីក្រុងតេហេរ៉ង់ បានរងការបំផ្លិចបំផ្លាញធ្ងន់ធ្ងរដោយការវាយប្រហារតាមអាកាស។ អ៊ីស្រាអែលបាននិយាយថា អគារសាសនានេះត្រូវបានបំផ្លាញដោយសារតែត្រូវប៉ះទង្គិចនឹងការវាយប្រហារដែលសម្ដៅលើទីតាំងផ្សេងក្បែរនោះប៉ុណ្ណោះ ហើយវាមិនដែលជាគោលដៅវាយប្រហារតាមអាកាសផ្ទាល់របស់ខ្លួនឡើយ។<ref>{{Cite news |last1=Ben Ari |first1=Lior |last2=Eichner |first2=Itamar |date=7 April 2026 |title=IDF confirms Tehran strike targeted Iranian commander, synagogue hit was 'collateral damage' |url=https://www.ynetnews.com/jewish-world/article/sjouxfz211g |access-date=28 May 2026 |work=Ynet }}</ref> សារសរសេររបស់ត្រាំនៅលើបណ្ដាញសង្គមដែលថា "អរិយធម៌ទាំងមូលនឹងវិនាសនៅយប់នេះ ហើយមិនអាចស្ដារត្រឡប់មកវិញទៀត" នោះបានបង្កការព្រួយបារម្ភជាអន្តរជាតិ ដោយមានគេសង្ស័យថាត្រាំប៉ងចង់ប្រើគ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរ។ អគ្គលេខាធិការនៃ[[អង្គការតម្លាភាពអន្តរជាតិ]]បានមានប្រសាសន៍ថា សាររបស់ត្រាំ "អាចជាការគំរាមប្រព្រឹត្តអំពើប្រល័យពូជសាសន៍"។<ref>{{cite news |date=7 April 2026 |title=Iran: President Trump's apocalyptic threats of large-scale civilian devastation demand urgent global action to prevent atrocity crimes |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/04/iran-president-trumps-apocalyptic-threats-of-large-scale-civilian-devastation-demand-urgent-global-action-to-prevent-atrocity-crimes/ |access-date=28 May 2026 |work=[[អង្គការតម្លាភាពអន្តរជាតិ|Amnesty International]] }}</ref> យ៉ាងណាមិញ សេតវិមានបានចេញបដិសេធអំពីលទ្ធភាពប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។<ref>{{cite news |date=7 April 2026 |title=Iran war latest: We'll destroy Iran — but we won't use nuclear weapons, US says |url=https://www.thetimes.com/world/middle-east/article/iran-war-latest-news-tehran-rejects-peace-deadline-trump-gz662zx0h |work=The Times |access-date=28 May 2026}}</ref>
===បទឈប់បាញ់ (៨ មេសា – បច្ចុប្បន្ន)===
{{Main|បទឈប់បាញ់សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|កិច្ចពិភាក្សាសន្ទនាទីក្រុងឥស្លាម៉ាបាដ}}
នៅថ្ងៃទី៧ ខែមេសា នាវេលាម៉ោង ៦:៣២ ល្ងាចនៅសហរដ្ឋអាមេរិក (ត្រូវនឹងថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ម៉ោង ១:៣២ ព្រឹកនៅអ៊ីស្រាអែល និងម៉ោង ២:០២ ព្រឹកនៅអ៊ីរ៉ង់) លោកប្រធានាធិបតីត្រាំបានប្រកាសនៅលើបណ្ដាញសង្គមរបស់លោកថា សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីរ៉ង់បានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងមួយដោយផ្អែកលើសំណើ ១០ ចំណុច ដោយមានការសម្របសម្រួលពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីប៉ាគីស្ថានគឺលោក[[ស្ហេបាហ៍ ស្ហារីហ្វ]] និងលោកសេនាប្រមុខ[[អាស៊ីម មូនារ]]។<ref>{{cite news |title=Live updates: Trump agrees to two-week ceasefire after threatening massive attacks |url=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-trump-deadline-hormuz-infrastructure-ceasefire-rcna267039 |work=NBC News |date=7 April 2026 |access-date=28 May 2026}}</ref> សហរដ្ឋអាមេរិក អ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់បានព្រមគ្នាលើបទឈប់បាញ់រយៈពេលពីរសប្តាហ៍ ដែលក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ អ៊ីរ៉ង់នឹងបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឡើងវិញ។<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=What we know about the US and Iran's ceasefire deal |url=https://www.bbc.com/news/articles/ce84z6y3ke4o |access-date=28 May 2026 |work=BBC News }}</ref>
បន្ទាប់ពីបទឈប់បាញ់ត្រូវបានប្រកាស រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងនៅលើ[[កោះឡាវ៉ាន]] និងរោងចក្រនាំចេញប្រេងឆៅនៅ[[កោះស៊ីរី]]របស់អ៊ីរ៉ង់ បានរងការវាយប្រហារ ដោយគ្មានភាគីណាមួយចេញមុខមកទទួលខុសត្រូវ។<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=Iranian Oil Refining Company confirms attack on Lavan refinery, Shana reports |url=https://www.reuters.com/business/energy/iranian-oil-refining-company-confirms-attack-lavan-refinery-shana-reports-2026-04-08/ |access-date=28 May 2026 |work=Reuters}}</ref> ជាការឆ្លើយតប អ៊ីរ៉ង់បានបន្តបាញ់មីស៊ីលនិងដ្រូនចូលទៅក្នុងបណ្ដារដ្ឋអារ៉ាប់នៅជុំវិញឈូងសមុទ្រ។<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=S Arabia, UAE, Kuwait, Qatar, Bahrain report attacks after Iran-US truce |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/8/uae-kuwait-bahrain-report-attacks-despite-iran-us-ceasefire |access-date=28 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref> ក្រោយមកទើបគេបានបង្ហាញថាការវាយប្រហារលើរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់នោះគឺបានធ្វើឡើងជាសម្ងាត់ដោយអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម។<ref name="WSJUAEStrikes">{{Cite news |last1=Holliday |first1=Shelby |last2=Said |first2=Summer |date=11 May 2026 |title=The U.A.E. Has Been Secretly Carrying Out Attacks on Iran |url=https://www.wsj.com/articles/the-u-a-e-has-been-secretly-carrying-out-attacks-on-iran-f1745a0d |access-date=28 May 2026 |work=Wall Street Journal |issn=0099-9660}}</ref> លក្ខខណ្ឌដាក់បញ្ចូលលីបង់ទៅក្នុងឈប់បាញ់ត្រូវជួបនឹងការខ្វែងគំនិតគ្នា<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=Netanyahu says US-Iran ceasefire 'does not include Lebanon' |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/8/netanyahu-says-us-iran-ceasefire-does-not-include-lebanon |access-date=28 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref> ខណៈអ៊ីស្រាអែលបានបើកការវាយប្រហារដ៏ធំមួយមិនធ្លាប់មានចាប់តាំងពីសង្គ្រាមបានកើតមកលើប្រទេសលីបង់ក្នុងគោលដៅកម្ទេចទីតាំងឈរជើងក្រុមហេស្បុលឡា។<ref>{{Cite web |title=Israel pounds Lebanon with heaviest airstrikes of the war as Hezbollah pauses attacks |date=8 April 2026 |access-date=28 May 2026 |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/hezbollah-pauses-attacks-under-us-iran-ceasefire-sources-close-group-say-2026-04-08/}}</ref> មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៣៥៧ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងមនុស្សប្រមាណជាង ១,២០០ នាក់ទៀតបានទទួលរងរបួសជាលទ្ធផល។<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=Israeli attacks across Lebanon kill at least 254 after Iran-US ceasefire |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/8/hundreds-of-casualties-across-lebanon-after-israel-says-it-hit-100-sites |access-date=28 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref>
[[File:8 April 2026 Isreali attacks on Beirut (2).jpg|thumb|right|ទិដ្ឋភាពអគារមួយកន្លែងនៅបៃរូត ប្រទេសលីបង់ ក្រោយត្រូវអ៊ីស្រាអែលវាយប្រហារ, ៨ មេសា ២០២៦]]
នៅថ្ងៃទី១១ ខែមេសា ត្រាំបាននិយាយថា កងកម្លាំងអាមេរិកបានចាប់ផ្តើម "បោសសម្អាត" ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍។ កាសែត ''Wall Street Journal'' បានរាយការណ៍ថា នាវាចម្បាំងពិឃាតជាច្រើនគ្រឿងរបស់អាមេរិកបានចូលទៅក្នុងច្រកសមុទ្រនេះជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីសង្គ្រាមបានផ្ទុះមក។<ref>{{Cite news |date=11 April 2026 |title=U.S. Warships Transit Hormuz as U.S.-Iran Meet Face-to-Face for Peace Talks |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-war-latest-news-israel-us-lebanon-2026?mod=lc_navigation |work=The Wall Street Journal }}</ref><ref>{{Cite web |last=Ravid |first=Barak |date=11 April 2026 |title=U.S. warships cross Strait of Hormuz for first time since Iran war began |url=https://www.axios.com/2026/04/11/us-iran-navy-strait-of-hormuz |website=Axios }}</ref> រីឯរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់វិញត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានគំរាមវាយប្រហារនាវាចម្បាំងទាំងនោះ ដោយចោទអាមេរិកថាកំពុងរំលោភបទឈប់បាញ់។<ref>{{Cite web |last=Ravid |first=Barak |date=11 April 2026 |title=U.S. warships cross Strait of Hormuz for first time since Iran war began |url=https://www.axios.com/2026/04/11/us-iran-navy-strait-of-hormuz |website=Axios }}</ref> នៅក្នុងថ្ងៃដដែរនោះ កិច្ចចរចារវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីរ៉ង់ ដែលជាកិច្ចពិភាក្សាកម្រិតខ្ពស់បំផុតរវាងប្រទេសទាំងពីរចាប់តាំងពី[[បដិវត្តន៍អ៊ីរ៉ង់|បដិវត្តន៍ឥស្លាមនៃឆ្នាំ១៩៧៩]] មក បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងនៅទីក្រុង[[ឥស្លាម៉ាបាដ]] ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ដែលមានរយៈពេល ២១ ម៉ោង ប៉ុន្តែគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងអ្វីត្រូវបានសម្រេចឡើយ។<ref>{{Cite news |date=12 April 2026 |title=No Deal: U.S.-Iran peace talks in Islamabad collapse |url=https://www.npr.org/2026/04/12/nx-s1-5782538/u-s-iran-peace-talks-islamabad-collapse |access-date=28 May 2026 |work=NPR News }}</ref>
====ការបិទផ្លូវទឹកអ៊ីរ៉ង់ដោយអាមេរិក====
ត្រាំបានប្រកាសថា កងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកនឹងចាប់ផ្តើមបិទផ្លូវហាមឃាត់ "នាវាទាំងអស់ដែលព្យាយាមចូល ឬចាកចេញពីច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍" ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា តទៅ។ យ៉ាងណា បញ្ជាការកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ជាក់ក្រោយថា ការបិទផ្លូវមួយនេះនឹងត្រូវអនុវត្តតែលើនាវាដែលធ្វើដំណើរទៅ ឬមកពីកំពង់ផែអ៊ីរ៉ង់ប៉ុណ្ណោះ។<ref>{{Cite news |date=12 April 2026 |title=Trump announces naval blockade of Iran after Islamabad talks yield no deal |url=https://www.washingtonpost.com/world/2026/04/12/iran-us-talks-ceasefire-vance/ |access-date=29 May 2026 |newspaper=The Washington Post |issn=0190-8286}}</ref> [[កងឆ្មាំជើងទឹកបដិវត្តន៍ឥស្លាម]]បានថ្លែងសេចក្ដីថា នាវាយោធាណាមួយដែលចូលមកជិតច្រកសមុទ្រនឹងត្រូវចាត់ទុកថាជាការរំលោភលើបទឈប់បាញ់ ហើយនឹងត្រូវប្រឈមនឹង "ការឆ្លើយតបដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ" ពីអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{Cite news |date=12 April 2026 |title=Update by Parin Behrooz |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/12/world/iran-war-trump-talks-pakistan/d43e91d7-9511-5fb7-b3de-26e6da723f33?smid=url-share |access-date=19 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref>
នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ប្រធានអគ្គសេនាធិការចម្រុះ លោកឧត្តមសេនីយ៍[[ដាន ខេន]]បានប្រកាសថា នាវាដឹកប្រេងចំនួន ១៣ គ្រឿង ដែលបានធ្វើដំណើរចូលនិងចេញពីកំពង់ផែអ៊ីរ៉ង់ ត្រូវបានកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកស្ទាក់ចាប់ ហើយនាវាទាំងអស់បានគោរពតាមបញ្ជារបស់នាវាអាមេរិកនិងបានប្ដូរគោលដៅរបស់គេ។<ref name="DOD-16042026">{{Cite web |title=Secretary of War Pete Hegseth and Chairman of the Joint Chiefs of Staff Gen. Dan Caine Hold a Press Briefing |date=16 April 2026 |access-date=29 May 2026 |work=U.S. Department of Defense |url=https://www.war.gov/News/Transcripts/Transcript/Article/4462029/secretary-of-war-pete-hegseth-and-chairman-of-the-joint-chiefs-of-staff-gen-dan/}}</ref> នៅថ្ងៃដដែរ លោកប្រធានាធិបតីត្រាំបានប្រកាសថា អ៊ីស្រាអែលនិងលីបង់បានយល់ព្រមលើ[[បទឈប់បាញ់លីបង់–អ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ២០២៦|បទឈប់បាញ់រយៈពេល ១០ថ្ងៃ]]។<ref name="aljazeera16april">{{Cite news |date=16 April 2026 |title=Trump says Israel and Lebanon agree to temporary ceasefire|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/16/trump-says-israel-and-lebanon-agree-to-temporary-ceasefire |access-date=29 May 2026 |work=Al Jazeera English}}</ref> ជាលទ្ធផលនៃបទឈប់បាញ់នៅលីបង់ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា បានប្រកាសអនុញ្ញាតឱ្យមានចរាចរណ៍នាវាពាណិជ្ជកម្មនៅច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឡើងវិញក្នុងកំឡុងបទឈប់បាញ់។<ref>{{Cite news |date=17 April 2026 |title=Iran's foreign minister says passage of vessels via Hormuz Strait is open during ceasefire |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/irans-foreign-minister-says-passage-vessels-via-hormuz-strait-is-open-during-2026-04-17/ |access-date=29 April 2026 |work=Reuters}}</ref> ទោះជាយ៉ាងណា ត្រាំបាននិយាយថា ការបិទផ្លូវនាវាដោយសហរដ្ឋអាមេរិកនឹងនៅតែបន្ត ខណអ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសឆ្លើយតបវិញថា ខ្លួននឹងរឹតបន្តឹងបិទច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍វិញ។<ref>{{cite news |url=https://www.usatoday.com/story/news/world/2026/04/17/iran-war-ceasefire-lebanon-trump-updates--live/89652291007/ |title=Strait of Hormuz won't reopen, Iranian leader tells Trump |first1=Michael |last1=Loria |first2=Christopher |last2=Cann |first3=Andrea |last3=Riquier |work=USA Today |date=17 April 2026 |access-date=29 May 2026}}</ref>
នៅថ្ងៃទី២១ ខែមេសា ពោលគឺប៉ុន្មានម៉ោងមុនពេលបទឈប់បាញ់ត្រូវផុតកំណត់ ត្រាំបានសម្រេចចិត្តបន្តពន្យាបទឈប់បាញ់ ដោយលើកឡើងថាលោកបានធ្វើដូច្នេះទៅតាមការស្នើសុំរបស់ប៉ាគីស្ថាន ដើម្បីទុកពេលវេលាឱ្យអ៊ីរ៉ង់រៀបចំបញ្ជូនសំណើរបស់ពួកគេ។<ref name="aljazeera21april">{{Cite news |date=21 April 2026 |title=Trump says the United States is extending its ceasefire with Iran at mediator Pakistan's request to allow more time for Tehran to put forward its proposal.|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/4/21/iran-war-live-tehran-shuns-talks-trump-says-us-blockade-to-remain |access-date=29 May 2026 |work=Al Jazeera English}}</ref> ឆ្លងចូលមកដល់ថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមនិងអូម៉ង់បាននិយាយថា ពួកគេបានស្ទាក់ចាប់មីស៊ីលបាលីស្ទិក មីស៊ីលល្បឿនមធ្យម និងដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |title=Strikes in U.A.E., Oman and at Sea Strain Iran Truce to the Breaking Point |url=https://www.nytimes.com/2026/05/04/world/middleeast/iran-trump-ships-hormuz-strait.html |work=The New York Times |access-date=29 May 2026 |date=5 May 2026}}</ref> នៅក្នុងថ្ងៃដដែរ អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមបាននិយាយទៀតថា អ៊ីរ៉ង់បានបាញ់បង្ហោះដ្រូនមកវាយប្រហាររោងចក្រកែច្នៃប្រេងមួយកន្លែងនៅទីក្រុង[[ហ្វូចៃរ៉ា]] ដោយបង្កជាអគ្គីភ័យឆាបឆេះ និងបណ្តាលឱ្យពលករឋឥណ្ឌាបីនាក់ទទួលរងរបួស។ នៅថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមបានចេញមកនិយាយទៀតថា ខ្លួនបានត្រូវរងការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលនិងដ្រូនបន្ថែមពីអ៊ីរ៉ង់ក្នុងរយៈពេលពីរថ្ងៃជាប់ៗគ្នា ខណៈអ៊ីរ៉ង់វិញបានបដិសេធដោយថាខ្លួនមិនបានវាយប្រហារទៅលើអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមនោះទេនៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃថ្មីៗកន្លងមក។<ref>{{cite web |title=UAE air defences engage missiles, drones; Tehran denies attacking UAE |url=https://www.internazionale.it/ultime-notizie-reuters/2026/05/05/uae-air-defences-engage-missiles-drones-tehran-denies-attacking-uae |agency=Reuters |website=Internazionale |access-date=29 May 2026 |date=5 May 2026}}</ref>
==សហេតុភាព==
{{Main|សហេតុភាពសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់}}
===អ៊ីរ៉ង់===
សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលបានកម្ចាត់មេបញ្ជាការនិងមេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់អស់ជាច្រើនរូបនៅថ្ងៃដំបូងនៃសង្គ្រាម តាមរយៈការបន្លំឱ្យអ៊ីរ៉ង់ជឿថាមិនការវាយប្រហារកើតឡើងភ្លាមៗពីសត្រូវរបស់គេ។ ដោយហេតុនេះ ក្រុមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អ៊ីរ៉ង់ជាច្រើនរូបបាននៅបន្តជួបប្រជុំជាមួយនឹងគ្នាដោយផ្ទាល់ ខណៈទីកន្លែងនៃកិច្ចប្រជុំទាំងនោះបានក្លាយជាគោលដៅវាយប្រហារក្ដៅៗរបស់អាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល។<ref name="Estrin-2026">{{Cite news |last=Estrin |first=Daniel |date=11 March 2026 |title=Old-school tricks and AI tech are weapons in the Iran war |url=https://www.npr.org/2026/03/10/nx-s1-5741726/israel-iran-war-cyber-ai |access-date=29 May 2026 |work=NPR }}</ref>
[[File:Ali Khamenei 2026.02.12 (cropped).jpg|thumb|upright|រូបលោកអាលី ហាមេនៃ ដែលបានថតនៅថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ពោលគឺ ១៦ ថ្ងៃមុនឃាតកម្មលើរូបលោក។]]
នៅថ្ងៃទ២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ លោក[[អាលី ហាមេនៃ]] ដែលជា[[មេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់|មេដឹកនាំកំពូលនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់]] ត្រូវបានអ៊ីស្រាអែល[[ឃាតកម្មនៃអាលី ហាមេនៃ|ធ្វើឃាតតាមរយៈការវាយប្រហារពីលើអាកាស]] ហើយដល់ថ្ងៃទី១ ខែមីនា ទើបប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសពីមរណភាពរបស់លោក។<ref>{{cite press release |url=https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62772 |title=(ជាភាសាពែរ្ស)اطلاعیه شهادت حضرت آیتالله العظمی سیدعلی حسینی خامنهای رهبر انقلاب اسلامی |work=[[ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិកំពូល|Supreme National Security Council]] |via=KHAMENEI.ir |date=1 March 2026 |access-date=29 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301023337/https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62772 |archive-date=1 March 2026 |url-status=live}}</ref> [[ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានហ្វារស៍]] ដែលគ្រប់គ្រងដោយកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាម បានប្រកាសបន្ថែមថា កូនស្រី កូនប្រុសប្រសារ ចៅ និងកូនស្រីប្រសាររបស់លោកហាមេនៃក៏បានបាត់បង់ជីវិតផងដែរ។<ref>{{cite news |last=Magdy |first=Sam |date=1 March 2026 |title=Khamenei family members killed in attacks, Fars news agency reports |url=https://apnews.com/live/live-updates-israel-iran-february-28-2026#0000019c-a724-d479-ad9e-f76cb5b90000 |access-date=29 May 2026 |work=Associated Press }}</ref> រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសកាន់ទុក្ខរយៈពេល ៤០ ថ្ងៃ។<ref>{{cite news |date=1 March 2026 |title=Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, state media says |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?post=asset%3Add3db3f8-29d3-4420-a511-9b544b2ea1b0#post |access-date=29 May 2026 |work=BBC News }}</ref>
====មន្ត្រី និងយោធា====
{{multiple image|
| image1 = Aziz Nasirzadeh (February 2026).jpg
| caption1 = រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ [[អាហ្ស៊ីស ណាសៀហ្សាដេហ៍]]
| image2 = محمد پاکپور1.jpg
| caption2 = បញ្ជាការ ឆ.ប.ឥ.អ. [[ម៉ូហាំម៉ាដ ប៉ាក់ពួរ]]
| image3 = Shamkhani.jpg
| caption3 = លេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាការពារជាតិ [[អាលី ស្យាមខានី]]
| image4 = The new head of the Basij Organization 29 (portrait crop).jpg
| caption4 = ប្រមុខការិយាល័យយោធានៃមេដឹកនាំកំពូល [[ម៉ូហាំម៉ាដ ស្យីរ៉ាហ្ស៊ី]]
| image5 = Iranian drone exercise in 2022 - Day 2 (50).jpg
| caption5 = ប្រធានអគ្គសេនាធិការកម្លាំងប្រដាប់ [[អាប់ដុលរ៉ាហ៊ីម មូសាវី]]
| direction = horizontal
| width = 60
| footer =
| width4 =
| total_width = 290
| perrow = 3 / 3 / 3
| image_gap = 3
| image6 = Ali Larijani, 2021-01-12 (cropped).jpg
| caption6 = លេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិកំពូល [[អាលី ឡារីយ៉ានី]]
| image7 = Gholamreza Soleimani 01 (1).jpg
| caption7 = ប្រធានកងកម្លាំងយោធាប្រតិព័ន្ធបាស៊ីគ [[ហ្កូឡាំរ៉េហ្សា សូលីម៉ានី]]
| image8 = Ashtiani-Khatib-Rahimi 2024 (cropped) 2.jpg
| caption8 = រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងចារកិច្ច [[អ៊ីស្មាអែល ខាធីប]]
| image9 = علیرضا تنگسیری1.jpg
| caption9 = មេបញ្ជាការឆ្មាំជើងទឹក ប.ឥ.អ. [[អាលីរ៉េហ្សា តាងស៊ីរី]]
}}
មរណភាពមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់អ៊ីរ៉ង់ដំបូងៗគេគឺរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអ៊ីរ៉ង់ លោក[[អាហ្ស៊ីស ណាសៀហ្សាដេហ៍]] និងរួមទាំងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់[[ក្រសួងចារកិច្ច (អ៊ីរ៉ង់)|ក្រសួងចារកិច្ច]]ចំនួនបួនរូបទៀត។<ref>{{cite web |title=Four senior intelligence ministry officials killed in airstrikes on Iran |url=https://www.iranintl.com/en/202602284598 |website=Iran International |date=28 February 2026 |publisher=Volant Media UK Ltd |access-date=31 May 2026}}</ref> មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បន្ថែមទៀតដូចជា លោក[[សាឡាហ៍ អាសាឌី]] ប្រធានចារកម្មនៃបញ្ជាការដ្ឋានសង្គ្រោះបន្ទាន់អ៊ីរ៉ង់ លោក[[ម៉ូហាំម៉ាដ ស្យីរ៉ាហ្ស៊ី]] ប្រធានការិយាល័យយោធារបស់មេដឹកនាំកំពូល<ref name="Iran International-2026a"/> លោក[[អាប់ដុលរ៉ាហ៊ីម មូសាវី]] ប្រធានអគ្គសេនាធិការយោធាអ៊ីរ៉ង់ និងរួមទាំងមន្ត្រីប្រមាណ ៤០ នាក់ទៀតសុទ្ធតែត្រូវបានបាត់បង់ជីវិតក្រោមការវាយប្រហារតាមអាកាស បើយោងតាមបណ្ដាប្រភពការសម្ងាត់និងយោធា។<ref>{{cite news |last=LaPorta |first=James |date=28 February 2026 |title=About 40 Iranian officials killed in strikes, sources say |url=https://www.cbsnews.com/live-updates/israel-us-attack-iran-trump-says-major-combat-operations/ |access-date=31 May 2026 |work=CBS News }}</ref>
នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា [[កងកម្លាំងការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល]]បានប៉ាន់ប្រមាណថា ទាហាននិងមេបញ្ជាការអ៊ីរ៉ង់ចន្លោះពី ៣,០០០ ទៅ ៤,០០០ នាក់ត្រូវបានសម្លាប់។<ref>{{cite web |date=13 March 2026 |title=Israeli military says 4,000–5,000 Iranian forces killed in strikes so far |url=https://www.iranintl.com/en/202603135117 |access-date=31 May 2026 |website=Iran International }}</ref> រំលងមកដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា អ៊ីស្រាអែលបានធ្វើឃាតលោក[[អាលី ឡារីយ៉ានី]] ដែលជាលេខាធិការ[[ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិកំពូល]]របស់អ៊ីរ៉ង់។<ref name="sk"/> មេបញ្ជាការនៃកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាម លោកនាយឧត្តមសេនីយ៍[[ម៉ូហាំម៉ាដ ប៉ាក់ពួរ]] និងលេខាធិការ[[ក្រុមប្រឹក្សាការពារជាតិអ៊ីរ៉ង់|ក្រុមប្រឹក្សាការពារជាតិ]] លោក[[អាលី ស្យាំខានី]]ត្រូវបានរាយការណ៍ថាបានបាត់បង់ជីវិតនៅចុងខែមីនានោះ។<ref>{{cite news |title='Decimated'? The Iranian leaders killed in Israeli-US war |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260320-decimated-the-iranian-leaders-killed-in-israeli-us-war |access-date=31 May 2026 |agency=Agence France-Presse |work=France 24 |date=20 March 2026}}</ref> នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ទូរទស្សន៍សារព័ត៌មាន ''Iran International'' បានរាយការណ៍ថា កងកម្លាំងសន្តិសុខអ៊ីរ៉ង់យ៉ាងហោចចំនួន ៤,៧០០ នាក់ត្រូវស្លាប់បាត់បង់ជីវិត។<ref>{{cite web |date=31 March 2026 |title=Over 4,700 security forces killed in US-Israeli strikes on Iran |url=https://www.iranintl.com/en/202603313227 |access-date=31 May 2026 |website=Iran International }}</ref>
នៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា ប្រធានចារកម្មនៃកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាមគឺលោកឧត្តមសេនីយ៍[[ម៉ាហ៊ីដ ខាដេមី]]ត្រូវបានធ្វើឃាតនៅក្នុងការវាយប្រហារតាមអាកាសរួមដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល។<ref name="ii-khademi" /> គិតត្រឹមថ្ងៃទី៧ ខែមេសា [[សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សនៅអ៊ីរ៉ង់]] (HRANA) ដែលជាអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលមានមូលដ្ឋាននៅសហរដ្ឋអាមេរិក បានរាយការណ៍ពីចំនួនស្លាប់ខាងភាគីអ៊ីរ៉ង់នៅក្នុងសង្គ្រាមថាមានចំនួន ៣,៦៣៦ នាក់ ដោយក្នុងនោះរួមមានជនស៊ីវិលចំនួន ១,៧០១ នាក់ បុគ្គលិកយោធាចំនួន ១,២២១ នាក់ និង ៧១៤ នាក់ទៀតនៅមិនទាន់កំណត់អត្តសញ្ញាណ ឬហេតុផលស្លាប់ច្បាស់លាស់។ យោងទៅតាមអង្គការដដែរនេះ "សាមីខ្លួនជឿថា ចំនួនអ្នកស្លាប់ និងរបួសខាងយោធាជាក់ស្ដែងគឺខ្ពស់ជាងតួលេខនៅក្នុងរបាយការណ៍របស់ខ្លួន" ដោយសារការបញ្ជាក់នៃចំនួនតួលេខក្នុងរបាយការណ៍នោះគឺអាស្រ័យទៅលើទិន្នន័យរបស់រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់។ ណាមួយ ចំនួនដែលរដ្ឋាភិបាលបានបញ្ចេញនោះភាគច្រើនគ្របដណ្ដប់តែលើបុគ្គលិកយោធាដែលបានពលីនៅក្នុងតំបន់ទីប្រជុំជនប៉ុណ្ណោះ។<ref name="HRANA">{{cite web |date=7 April 2026 |title=Day 39 of U.S. and Israeli Attacks on Iran: Extensive Damage to the Rail Network and Roads |url=https://www.en-hrana.org/day-39-of-u-s-and-israeli-attacks-on-iran-extensive-damage-to-the-rail-network-and-roads/ |access-date=31 May 2026 |website=HRANA }}</ref>
====ប្រជាជនស៊ីវិល====
[[File:Shajareh Tayyebeh school in Minab photos from Mehr (3).jpg|thumb|ក្រុមអ្នកជួយសង្គ្រោះ និងជនស៊ីវិលកំពុងជីកកកាយគំនរបាក់បែកនៃសាលាបឋមសិក្សាកុមារីនៅមីណាប ក្រោយត្រូវវាយប្រហារដោយសហរដ្ឋអាមេរិក]]
យោងតាមអ៊ីរ៉ង់ នៅថ្ងៃដំបូងនៃសង្គ្រាម សាលាបឋមសិក្សាកុមារីមួយកន្លែងក្នុងទីក្រុងមីណាប ត្រូវរង[[ការវាយប្រហារលើសាលារៀនមីណាប|ការវាយប្រហារ]]ដោយអាមេរិក។<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Over 50 killed in strike on girls' elementary school in Iran |url=https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2026/2/28/over-50-killed-in-strike-on-girls-elementary-school-in-iran |access-date=2 June 2026 |work=Al Jazeera English |archive-url=https://web.archive.org/web/20260228192239/https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2026/2/28/over-50-killed-in-strike-on-girls-elementary-school-in-iran |archive-date=28 February 2026}}</ref> សាលារៀនមួយនេះដែរមានទីតាំងនៅជិតបរិវេណយោធាអ៊ីរ៉ង់មួយកន្លែង ហើយក៏ធ្លាប់ជាផ្នែកមួយនៃបរិវេណយោធានោះផងដែរ។<ref name="Browne-2026">{{cite news |last1=Browne |first1=Malachy |last2=Livni |first2=Ephrat |last3=Mahoozi |first3=Sanam |date=1 March 2026 |title=Strike on Girls' School Kills at Least 175, Iranian State Media Says |url=https://www.nytimes.com/2025/03/01/world/middleeast/girls-school-strike-iran-video.html |access-date=2 June 2026 |work=The New York Times}}</ref><ref>{{cite news |last1=Angelovski |first1=Ivan |last2=Szeto |first2=Eric |last3=Bilhete |first3=Britnei |date=4 March 2026 |title=Who bombed a girls' school in Iran? A visual investigation |url=https://www.cbc.ca/news/world/iran-school-bombing-investigation-9.7114994 |access-date=2 June 2026 |work=CBC News }}</ref> ខណៈពេលដែលចំនួនអ្នកស្លាប់មិនត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយឯករាជ្យ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់បានរាយការណ៍ថា មនុស្សជាង ១៧៥ នាក់ ដែលភាគច្រើនជាកុមារ ត្រូវស្លាប់បាត់បង់ជីវិត ខណៈដែលមនុស្ស ៩៥ នាក់ផ្សេងទៀតបានទទួលរងរបួស។<ref>{{cite news |last1=Copp |first1=Tara |last2=Mekhennet |first2=Souad |author-link2=Souad Mekhennet |last3=Kelly |first3=Meg |last4=Horton |first4=Alex |last5=Geroge |first5=Susannah |date=11 March 2026 |title=Iranian school was on U.S. target list, may have been mistaken as military site |url=https://www.washingtonpost.com/national-security/2026/03/11/us-strike-iran-elementary-school-ai-target-list/ |access-date=2 June 2026 |newspaper=The Washington Post }}</ref> ការស៊ើបអង្កេតដោយយោធាអាមេរិកបានរកឃើញជាបឋមថា ការវាយប្រហារចំសាលារៀននេះគឺកើតឡើងចេញពីលំយោងលើទិន្នន័យចាស់ហួសសម័យ។<ref>{{cite news |date=8 March 2026 |title=United States was "likely" responsible for bombing of girls' school in Iran, per early U.S. assessment |url=https://www.cbsnews.com/news/us-iran-war-bombing-girls-school-assessment/ |access-date=2 June 2026 |work=CBS News }}</ref>
[[File:Damages caused by attacks on Tehran 22 Avash 25 esfand 1404.webp|thumb|ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលរងការខូចខាតនៅតេហេរ៉ង់ក្រោយរងការវាយប្រហារតាមអាកាសនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦]]
នៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា សមាគមអឌ្ឍចន្ទក្រហមអ៊ីរ៉ង់បាននិយាយថា ប្រជាជនស៊ីវិលជាង ៦០០ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref>{{cite news |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/2/iran-death-toll-reaches-555-as-us-israel-escalate-attacks |title=Iran death toll reaches 555 as US, Israel escalate attacks |date=2 March 2026 |work=Al Jazeera English}}</ref> ខណៈ HRANA បានរាយការណ៍ពីចំនួនស្លាប់ជនស៊ីវិលរហូតដល់ទៅ ១,០៩៧ នាក់។<ref>{{Cite news |url=https://www.en-hrana.org/the-fourth-day-of-the-u-s-israel-war-on-iran-strikes-continue-in-western-regions-of-the-country/ |title=The Fourth Day of the U.S.–Israel War on Iran: Strikes Continue in Western Regions of the Country |work=HRANA |date=4 March 2026}}</ref> នៅថ្ងៃទី៧ ខែមីនា អឌ្ឍចន្ទក្រហមបានរាយការណ៍បន្ថែមទៀតថា "អង្គភាព" ស៊ីវិលជាង ៦,៦៦៨ ទីតាំងត្រូវរងការវាយប្រហារពីសហរដ្ឋអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល ដោយក្នុងនោះរួមមានទីលំនៅដ្ឋានចំនួន ៥,៥៣៥ កន្លែង អង្គភាពពាណិជ្ជកម្មចំនួន ១,០៤១ កន្លែង មជ្ឈមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រចំនួន ១៤ ទីតាំង សាលារៀនចំនួន ៦៥ កន្លែង និងមជ្ឈមណ្ឌលជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយអឌ្ឍចន្ទក្រហមចំនួន ១៣ កន្លែង។<ref>{{cite news |date=7 March 2026 |title=US-Israeli strikes targeted at least 6,668 civilian units: Red Crescent |url=https://aje.news/ozn6u2?update=4374430 |work=Al Jazeera English}}</ref> គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា HRANA បានប៉ាន់ប្រមាណថាជនរងគ្រោះពីសង្គ្រាមយ៉ាងហោចណាស់ ១៥% មានអាយុស្ថិតនៅក្រោម ១៨ ឆ្នាំ។<ref>{{cite web |date=22 March 2026 |title=Day 23 of U.S. and Israeli Attacks on Iran: More Than 15% of the Total Fatalities Are Children |url=https://www.en-hrana.org/day-23-of-u-s-and-israeli-attacks-on-iran-more-than-15-of-the-total-fatalities-are-children/ |website=Human Rights Activists News Agency}}</ref> គិតមកត្រឹមថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់បានរាយការណ៍ថាសង្គ្រាមបានបង្កការខូចខាតដល់[[ប្រវត្តិសាស្ត្រអ៊ីរ៉ង់|ទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រ]]យ៉ាងតិច ១២០ កន្លែង។<ref>{{cite news |date=27 March 2026 |title=Iran Says US, Israeli Strikes Damage 120 Museums, Historic Buildings |url=https://english.aawsat.com/node/5255868 |access-date=2 June 2026 |work=Asharq Al-Awsat }}</ref>
===សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល===
ការវិភាគលើរូបភាពផ្កាយរណបដោយកាសែត ''The Washington Post'' បានបង្ហាញពីរចនាសម្ព័ន្ធ ឬឧបករណ៍យោធាជាតួលេខយ៉ាងហោចណាស់ ២២៨ នៅតាមមូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកនៅទូទាំងឈូងសមុទ្រពែរ្សដែលត្រូវបានរងការខូចខាត ដោយតួលេខនេះគឺច្រើនជាងអ្វីដែលរដ្ឋបាលត្រាំធ្លាប់បានអះអាង។<ref>{{cite news |last1=Hill |first1=Evan |last2=Ley |first2=Jarrett |last3=Horton |first3=Alex |last4=Copp |first4=Tara |last5=Lamothe |first5=Dan |author5-link=Dan Lamothe |title=Iran has hit far more U.S. military assets than reported, satellite images show |url=https://www.washingtonpost.com/investigations/2026/05/06/iran-us-bases-satellite-images/ |newspaper=The Washington Post |date=6 May 2026}}</ref>
នៅថ្ងៃទី១ ខែមីនា ទាហានអាមេរិកចំនួន ៦ នាក់បានបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងចំណោមអ្នករងរបួសជាង ៣០ នាក់ដោយការវាយប្រហារពីដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់នៅក្បែរជំរុំយោធា[[ជំរុំអារីហ្វយ៉ាន|អារីហ្វយ៉ាន]]ក្នុងកំពង់ផែស៊ូអាយបា ប្រទេស[[គុយវ៉ែត]]។<ref>{{cite news |last1=Kelly |first1=Meg |last2=Horton |first2=Alex |last3=Ley |first3=Jarrett |date=4 March 2026 |title=U.S. troops had little protection from drone strike that killed 6, imagery shows |url=https://www.msn.com/en-us/news/world/us-troops-had-little-protection-from-drone-strike-that-killed-six-imagery-shows/ar-AA1Xug33?apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1 |access-date=2 June 2026 |newspaper=The Washington Post |issn=0190-8286 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260325132717/https://www.msn.com/en-us/news/world/us-troops-had-little-protection-from-drone-strike-that-killed-six-imagery-shows/ar-AA1Xug33?apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1 |archive-date=25 March 2026 |url-status=live |via=MSN}}</ref> នៅថ្ងៃទី៤ ខែមីនា កងម៉ារីនសហរដ្ឋអាមេរិកម្នាក់ឋានៈពលបាលឯក បានស្លាប់នៅប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត ក្នុងឧប្បត្តិហេតុដែលមិនជាប់ទាក់ទងនឹងអរិភាពដែលកំពុងកើតមាននៅមជ្ឈិមបូព៌ា។<ref name="RC1">{{cite news |url=https://www.reutersconnect.com/item/a-dignified-transfer-of-the-remains-of-us-marine-corps-lance-corporal-kevin-melendez-in-dover/dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMjY6bmV3c21sX1JDMldYSkFaNVNORw?previouslyViewed=dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMjY6bmV3c21sX1JDMldYSkFBMUJJSA&position=2 |title=A dignified transfer of the remains of U.S. Marine Corps Lance Corporal Kevin Melendez, in Dover |work=Reuters Connect |date=4 March 2026}}</ref> នៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា បញ្ជាការកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិកបានរាយការណ៍ថា ទាហាននៃកងឆ្មាំជាតិម្នាក់បានបាត់បង់ជីវិតក្នុងកំឡុងពេលមានអាសន្នបញ្ហាសុខភាព។<ref>{{cite news |last=Mitchell |first=Ellen |date=9 March 2026 |title=US military reviewing National Guard member's death in Kuwait in health-related incident |url=https://thehill.com/policy/defense/5774793-nypd-officer-kuwait-incident |work=The Hill}}</ref> ទាហានអាមេរិកម្នាក់ទៀតនៃ[[កងពលតូចអវកាសទីមួយ]] ដែលបានរងរបួសនៅក្នុងការវាយប្រហារលើមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសក្សត្រស៊ុលតង់នៅប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតក្នុងថ្ងៃទី១ ខែមីនា បានស្លាប់ដោយសាររបួសនៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា។<ref>{{cite web |url=https://www.spacecom.mil/Newsroom/News/Article-Display/Article/4428548/statement-by-commander-of-united-states-space-command-on-loss-of-usasmdc-soldie/ |title=Statement by Commander of United States Space Command on Loss of USASMDC Soldier in Support of Operation Epic Fury |date=9 March 2026 |website=United States Space Command}}</ref> ទាហានអាកាសអាមេរិកចំនួនប្រាំមួយនាក់បានស្លាប់នៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា នៅពេលដែលយន្តហោះចាក់សាំងលើអាកាសប្រភេទ [[បូអ៊ីង ខេស៊ី-១៣៥ ស្ត្រាតូធែងខឺរ|ខេស៊ី-១៣៥]] របស់ពួកគេបានធ្លាក់នៅភាគខាងលិចប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់។ បញ្ជាការកណ្តាលបាននិយាយថា ការធ្លាក់យន្តហោះមួយគ្រឿងនេះគឺមិនមែនជាលទ្ធផលនៃសកម្មភាពវាយប្រហារអរិភាពណាទេ ប៉ុន្តែបានកើតឡើងក្នុងកំឡុងឧប្បត្តិហេតុដែលពាក់ព័ន្ធនឹងយន្តហោះអាមេរិកមួយគ្រឿងទៀត។ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា យោធាអាមេរិកបានប្រកាសជាសាធារណៈថា ទាហានអាមេរិកប្រមាណ ១៤០ នាក់បានទទួលរងរបួស។<ref name="AP1">{{cite news |url=https://apnews.com/article/us-iran-tanker-aircraft-crash-iraq-kc135-c337359a58be6280dc96fdbf1cb48a5b |title=All 6 crew members on a US refueling plane that crashed in Iraq are dead, US military says |first1=Konstantin |last1=Toropin |first2=Ben |last2=Finley |first3=Kim |last3=Tong-Hyung |work=Associated Press |date=13 March 2026 |access-date=2 June 2026}}</ref>
[[ម៉ាហ្កេន ដាវីដ អាដុំ]]បានរាយការណ៍ថា ការវាយប្រហារដំបូងៗរបស់អ៊ីរ៉ង់បានបណ្តាលឱ្យមនុស្ស ៨៩ នាក់រងរបួស ដោយក្នុងនោះមានមនុស្សបីនាក់បានរងរបួសដោយផ្ទាល់នឹងការវាយប្រហារនោះ រីឯប៉ុន្មាននាក់ទៀតបានរងរបួសដោយប្រយោល ហើយភាគច្រើនជាប្រជាជនស៊ីវិល។<ref>{{cite news |last=Fabian |first=Emanuel |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/medics-treat-89-people-during-iranian-strikes-most-lightly-hurt-running-for-shelter/ |title=Medics treat 89 people during Iranian strikes, most lightly hurt running for shelter |work=The Times of Israel |date=28 February 2026}}</ref> នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ការបាញ់មីស៊ីលចូលទីក្រុង[[តែលអាវីហ្វ]]ដោយអ៊ីរ៉ង់បានសម្លាប់ស្ត្រីម្នាក់ និងបង្ករបួសដល់មនុស្ស ២២ នាក់ផ្សេងទៀត ដោយក្នុងនោះមានម្នាក់បានរងរបួសធ្ងន់ធ្ងរ។<ref>{{cite news |url=https://www.ynetnews.com/article/bj3sy0gt11l |title=Woman killed, 22 injured in direct strike in Tel Aviv after siren sounded late |work=Ynet |date=28 February 2026}}</ref> នៅថ្ងៃទី១ ខែមីនា វិហារសាសនាមួយ និងអគារលំនៅដ្ឋានមួយក្នុងទីក្រុង[[ប៊ីតឆេម៉ែស]]ត្រូវបានមីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់ធ្លាក់ពីលើ ដោយបានផ្ដាច់ជីវិតប្រជាជនស៊ីវិល ៩ នាក់ និងបង្ករបួសដល់មនុស្ស ៤៩ នាក់ផ្សេងទៀត។<ref>{{cite news |last1=Levine |first1=Heidi |last2=Soroka |first2=Lior |last3=Chason |first3=Rachel |date=2 March 2026 |title=From the scene where nine people were killed in central Israel |url=https://www.washingtonpost.com/world/2026/03/01/trump-iran-israel-khamenei-strikes-live-updates/#link-CEXNRF6AGRFYLF2OSFT4GSVMEA |access-date=3 June 2026 |newspaper=The Washington Post}}</ref> នៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា កម្មករពីរនាក់ត្រូវបាត់បង់ជីវិតនៅទីក្រុង[[យ៉េហ៊ូដ]] នៅខាងក្រៅទីក្រុងតែលអាវីហ្វ បន្ទាប់ពីពួកគេបានប៉ះនឹងគ្រាប់តូចៗពីមីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់ដែលបំពាក់ដោយក្បាលគ្រាប់បែកចង្កោម។<ref>{{cite news |last=Fabian |first=Emanuel |url=https://www.timesofisrael.com/second-victim-dies-after-mondays-iranian-cluster-missile-strike-in-central-israel/ |title=Second victim dies after Monday's Iranian cluster missile strike in central Israel |work=The Times of Israel |date=10 March 2026 |access-date=3 June 2026}}</ref>
នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា គ្រាប់បែកចង្កោមមួយគ្រាប់ពីក្បាលមីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់មួយបានហោះមកបំបុកចូលអគារអាផាតមិនមួយកន្លែងនៅទីក្រុង[[រ៉ាម៉ាត់ហ្កាំន]] ដោយបានសម្លាប់មនុស្សពីរនាក់។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយពីកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាមបានសម្ដៅលើការវាយប្រហារនេះថាជា "ការសងសឹកឱ្យលោកអាលី ឡារីយ៉ានីនិងសហការីលោក" ដែលត្រូវបានសម្លាប់កាលពីមួយថ្ងៃមុនដោយអ៊ីស្រាអែល។<ref>{{Cite news |date=18 March 2026 |title=Iran launches 'revenge' missile attack on Israel after assassinations |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/18/iran-launches-revenge-missile-attack-on-israel-after-assassinations |access-date=3 June 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref> យោងតាមសារព័ត៌មាន CNN ការប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកចង្កោមគឺជាការរំលោភលើច្បាប់អន្តរជាតិ។ លោក N.R. Jenzen-Jones មកពី ''Armament Research Services'' បាននិយាយថា គ្រាប់ប្រភេទនេះកំពុងត្រូវបានប្រើប្រាស់ "ជាចម្បងដើម្បីបង្កភាពភ័យខ្លាចដល់ប្រជាជនស៊ីវិល"។<ref>{{cite news |first1=Jeremy |last1=Diamond |first2=Gianluca |last2=Mezzofiore |first3=Zeena |last3=Saifi |date=12 March 2026 |title=How Iran's use of cluster munitions is challenging Israel's air defenses |url=https://www.cnn.com/2026/03/12/middleeast/iran-cluster-munition-israel-defenses-intl-cmd |access-date=3 June 2026 |work=CNN }}</ref>
===ប្រទេសដទៃ===
នៅប្រទេស[[លីបង់]] មនុស្សជាង ២,០០០ នាក់ត្រូវបានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត និងជាង ៤,០០០ នាក់ទៀតបានរងរបួសក្រោមការវាយប្រហាររបស់អ៊ីស្រាអែល<ref name="AnadoluDeaths">{{Cite news |url=https://www.aa.com.tr/en/world/death-toll-from-israeli-attacks-on-lebanon-since-march-2-exceeds-2-000/3902329 |title=Death toll from Israeli attacks on Lebanon since March 2 exceeds 2,000 |first=Rania |last=Abushamala |date=11 April 2026 |work=Anadolu Agency }}</ref> ហើយអាជ្ញាធររដ្ឋលីបង់បានរាយការណ៍ថា មនុស្សជាងមួយលាននាក់ ដែលស្មើនឹង ១/៦ នៃចំនួនប្រជាជនសរុប បានបង្ខំផ្លាស់ទីលំនៅ។<ref>{{cite news |date=8 March 2026 |title=Live updates: Iran's president says nation 'will not bow' to pressure from US and Israel |url=https://apnews.com/live/iran-war-israel-trump-03-08-2026 |access-date=3 June 2026 |work=Associated Press }}</ref> នៅក្នុងសង្គ្រាម [[កងកម្លាំងបណ្តោះអាសន្នអង្គការសហប្រជាជាតិនៅលីបង់]]ចំនួន ៦ នាក់បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត{{refn|group=ស|name="UNIFIL killed"}} និង ១១ នាក់ទៀតបានរងរបួស។{{refn|group=ស|name="UNIFIL injured"}}<ref name="tayyar.org"/>
នៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់វិញ សមាជិកពីររូបនៃ[[កងកម្លាំងប្រជាកំណែន]] ដែលគាំទ្រដោយអ៊ីរ៉ង់ ត្រូវបាត់បង់ជីវិត និងបីនាក់ទៀតបានរងរបួស នៅក្នុងការវាយប្រហារពីសហរដ្ឋអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែលនៅថ្ងៃទី ២៨ ខែកុម្ភៈ ខណៈរបាយការណ៍ក្រោយៗបានអះអាងថាមានអ្នកស្លាប់ចំនួនបីនាក់។<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/2f9b79e6-a28e-5d7b-b67c-5b95621d953b |first=Erika |last=Solomon |work=The New York Times |title=U.S. Attacks Iran as Trump Calls for Overthrow of Government |date=28 February 2026}}</ref>
[[File:EAS warning sent to phones during the Iranian stikes.png|thumb|250x250px|សារជូនដំណឹងបន្ទាន់ដែលបានផ្ញើទៅកាន់ប្រជាជននៃអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ភ្លាមៗក្រោយអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិឌូបៃត្រូវរងការវាយប្រហារនៅវេលាម៉ោងប្រហែល ១២:៣០ ព្រឹក, ២៨ កុម្ភៈ]]
ក្រៅពីអ៊ីស្រាអែល អ៊ីរ៉ង់បានបើកការវាយប្រហារប្រឆាំងនឹងបណ្ដាប្រទេសអារ៉ាប់ជាច្រើនទៀតដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ការវាយប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់ទៅលើប្រទេសបារ៉ែនបានសម្លាប់មនុស្សបីនាក់<ref>{{cite news |first1=Abbas |last1=Al Lawati |first2=Laura |last2=Sharman |date=1 March 2026 |title=Passengers flee smoke-filled Dubai airport as Iran attacks major Gulf travel hubs |url=https://www.cnn.com/2026/02/28/middleeast/dubai-airport-uae-iran-attacks-intl-hnk |access-date=4 June 2026 |work=CNN }}</ref> ការវាយប្រហារសម្ដៅលើប្រទេសគុយវ៉ែតវិញបានសម្លាប់ទាហានបួននាក់និងប្រជាជនស៊ីវិលបួននាក់<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Drone Attack Causes Damage, Panic at Kuwait Airport |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-strikes-2026/card/drone-attack-causes-damage-panic-at-kuwait-airport-GjmmBnex7j6G69nMUfSR |access-date=4 June 2026 |work=The Wall Street Journal }}</ref> ការវាយប្រហារនៅអូម៉ង់បានសម្លាប់មនុស្សបីនាក់<ref>{{cite web |date=1 March 2026 |title=Oman port and tanker hit as US-Israeli attacks on Iran widen regional war |url=https://english.ahram.org.eg/NewsContent/2/8/563181/World/Region/Oman-port-and-tanker-hit-as-USIsraeli-attacks-on-I.aspx |access-date=4 June 2026 |website=Ahram Online}}</ref> ហើយនៅអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតមានពីរនាក់បានបាត់បង់ជីវិត។<ref>{{cite news |last=Dwivedi |first=Vinay |date=3 March 2026 |title=Iran war live updates: U.S. embassy in Riyadh hit by drones, Trump promises response 'soon' |url=https://www.cnbc.com/2026/03/03/us-iran-war-live-updates.html |access-date=4 June 2026 |work=CNBC }}</ref> ចំពោះអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមវិញ សាមីខ្លួនបានបាត់បង់ទាហានចំនួនពីរនាក់ និងប្រជាជនស៊ីវិលចំនួនប្រាំមួយនាក់។<ref>{{cite web |date=17 March 2026 |title=Day 18 of war: One dead as shrapnel falls in UAE; distance learning to continue for 2 weeks |url=https://www.khaleejtimes.com/uae/day-18-israel-us-iran-war-live-updates |access-date=4 June 2026 |website=Khaleej Times }}</ref> ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអារ៉ាប់រួមបានរងការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលនិងដ្រូនអ៊ីរ៉ង់ច្រើនធ្ងន់ធ្ងរជាងគេ បើប្រៀបទៅនឹងបណ្ដាប្រទេសអារ៉ាប់ផ្សេងៗនៅក្នុងតំបន់ នេះក៏ព្រោះតែអារ៉ាប់រួមមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធបំផុតជាមួយនឹងអ៊ីស្រាអែលក្នុងចំណោមរដ្ឋអារ៉ាប់ទាំងអស់។ អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមក៏ជាប្រទេសអារ៉ាប់តែមួយផងដែរ ដែលបានធ្វើការវាយប្រហារតបតលើអ៊ីរ៉ង់វិញជាសម្ងាត់ បន្ថែមពីលើយុទ្ធនាការអ៊ីស្រាអែល-អាមេរិក។<ref>{{cite news |last=Wintour |first=Patrick|date=17 May 2026 |title=UAE's secret attack on Iran risks drawing Gulf states into the war |url=https://www.theguardian.com/world/2026/may/12/uae-secret-attack-iran-risks-gulf-states-regional-conflict |access-date=4 June 2026 |work=The Guardian }}</ref>
គ្រាប់មីស៊ីលរបស់អ៊ីរ៉ង់ក៏បានហោះទៅនឹងប៉ះនឹងប្រទេស[[កាតា]] [[អាស៊ែបៃសង់]]<ref name=ynet260305/> និងទឹកដី[[អាក្រូទីរី និងដេកេលី]]របស់អង់គ្លេសក្នុងប្រទេស[[ស៊ីប]]ផងដែរ។<ref name=attoncyprus/>
===សហេតុភាពតាមសញ្ជាតិ===
{| class="wikitable col1left"
|+សហេតុភាពតាមសញ្ជាតិ
!ប្រទេស
!ចំនួនស្លាប់
!ចំនួនរបួស
|-
!សរុប
!៧,១៤៤–៩,៦៧៦+
!៤៦,៩៦៥
|-
|អ៊ីរ៉ង់
| data-sort-value="3636" |៣,៤៦៨–៦,០០០+<br />៣,៤៦៨ (អ៊ីរ៉ង់)<ref name="aje3468">{{Cite web |date=19 April 2026|title=Over 1,000 apartments in Tel Aviv left uninhabitable by Iranian strikes|url=https://aje.news/w7b54q?update=4503817|website=Al Jazeera English}}</ref><br />៣,៦៣៦ (HRANA)<ref name="HRANA"/><br />៦,០០០+ (អាមេរិក/អ៊ីស្រាអែល)<ref name="Bohbot150326"/>
|១៥,០០០-២៦,៥០០<br />២៦,៥០០ ([[ក្រសួងសុខាភិបាលអ៊ីរ៉ង់]])<ref name="aj260329">{{Cite web |date=29 March 2026|title=Iran's death toll reaches 2,076|url=https://aje.news/zgevw1?update=4444031|website=Al Jazeera English}}</ref><br />១៥,០០០ (អាមេរិក/អ៊ីស្រាអែល)<ref name="Bohbot150326" />
|-
|លីបង់
|៣,៤៣៣ ([[ក្រសួងសុខភាពសាធារណៈ (លីបង់)|ក្រសួងសុខភាពសាធារណៈលីបង់]])<ref name="Lebanon">{{Cite web |date=1 July 2026 |title=Lebanon death toll since March 2 reaches 3,433 |url=https://aje.news/xhk3kr?update=4617978 |website=Al Jazeera}}</ref><ref name="Lebanon21April">{{Cite news|date=21 April 2026|title=Lebanon Raises Israel-Hezbollah War Death Toll to 2,454|url=https://english.aawsat.com/arab-world/5265042-lebanon-raises-israel-hezbollah-war-death-toll-2454|work=Asharq Al-Awsat|access-date=4 June 2026}}</ref><br />១,០០០ ([[ហេស្បុលឡា]])<ref name="Hezbollah1">{{Cite news|last1=Astih|first1=Paula|date=17 April 2026|title=Hezbollah Tallies Its Dead from Israel War, Estimates Exceed 1,000|url=https://english.aawsat.com/arab-world/5263615-hezbollah-tallies-its-dead-israel-war-estimates-exceed-1000|work=Asharq Al-Awsa|access-date=4 June 2026}}</ref><br />១,៧០០ ([[កងកម្លាំងការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល]])<ref name="Hezbollah2">{{Cite news|last1=Horovitz|first1=Michael|last2=Levaton|first2=Stav|date=16 April 2026|title=Opposition, northern mayors decry imposed ceasefires as Lebanon truce declared|url=https://www.timesofisrael.com/opposition-northern-mayors-decry-imposed-ceasefires-as-lebanon-truce-declared/|work=The Times of Israel |issn=0040-7909|access-date=4 June 2026}}</ref>
|១០,៣៩៥ (ក្រសួងសុខាភិបាលលីបង់)<ref name="Lebanon21April" /><ref name="Hezbollah1" /><ref name="Hezbollah2" /><ref name="Lebanon" />
|-
|អ៊ីរ៉ាក់
|១១៩+<ref>{{Cite web |date=2026-04-09|title=US-Iran war: Thousands killed and billions spent as fragile ceasefire takes effect|url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/iran-israel-us-war-death-toll-b2953551.html|access-date=2026-04-24|website=The Independent}}</ref>
|៣៧០<ref name="pmfiraq">{{cite news|url=https://shafaq.com/en/Security/PMF-reports-80-killed-270-wounded-since-start-of-US-Iran-war|title=PMF reports 80 killed, 270 wounded since start of US-Iran war}}</ref>
|-
|អ៊ីស្រាអែល
|៥៧<ref name="Israeli military personnel 1">{{Cite news|date=19 April 2026|title=16 Israeli soldiers killed, 690 wounded since Feb. 28: Army|url=https://www.middleeastmonitor.com/20260419-16-israeli-soldiers-killed-690-wounded-since-feb-28-army/|work=Middle East Monitor|access-date=4 June 2026}}</ref><ref name="Fabian01">{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |last2=Agencies |date=2026-04-26 |title=IDF soldier killed in south Lebanon drone attack as Israel, Hezbollah trade fire and blame |url=https://www.timesofisrael.com/idf-soldier-killed-in-south-lebanon-drone-attack-as-israel-hezbollah-trade-blame/ |access-date=2026-06-04 |work=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref><ref name="Fabian02">{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=2026-04-28 |title=Israeli Defense Ministry contractor killed in Hezbollah drone attack in southern Lebanon |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-defense-ministry-contractor-killed-in-hezbollah-drone-attack-in-southern-lebanon/ |access-date=2026-06-04 |work=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref>
|៨,៩៧០<ref name="Israeli military personnel 2">{{Cite news|date=19 April 2026|title=Israel reports nearly 700 soldiers wounded in Lebanon operations|url=https://shafaq.com/en/Middle-East/Israel-reports-nearly-700-soldiers-wounded-in-Lebanon-operations|work=Shafaq News|access-date=4 June 2026}}</ref>
|-
|សហរដ្ឋអាមេរិក
|១៥<ref name="United States killed in combat">{{Cite news|last1=Berger|first1=Ava|title=These are the casualties and cost of the war in Iran 2 weeks into the conflict|url=https://www.npr.org/2026/03/14/nx-s1-5746623/iran-war-cost-deaths|access-date=6 June 2026|agency=NPR|date=14 March 2026}}</ref>
|៥៤៣<ref name="AP1">{{Cite news |url=https://apnews.com/article/us-iran-tanker-aircraft-crash-iraq-kc135-c337359a58be6280dc96fdbf1cb48a5b|title=All 6 crew members on a US refueling plane that crashed in Iraq are dead, US military says|first1=Konstantin|last1=Toropin|first2=Ben|last2=Finley|first3=Kim|last3=Tong-Hyung|work=Associated Press|date=13 March 2026|access-date=6 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260313075158/https://apnews.com/article/us-iran-tanker-aircraft-crash-iraq-kc135-c337359a58be6280dc96fdbf1cb48a5b|archive-date=13 March 2026}}</ref>
|-
|វ៉េសប៊ែង
|១៤<ref name="Palestine killed 2">{{Cite news|url=https://english.wafa.ps/Pages/Details/168435|title=Death toll from missile strike on Hebron town rises to four|work=Wafa}}</ref>
|1១៥<ref name="Palestine killed 2" />
|-
|អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម
|១៣<ref name="United Arab Emirates">{{Cite news |title=UAE intercepts 17 ballistic missiles, 35 drones after US-Iran ceasefire|url=https://www.khaleejtimes.com/uae/uae-intercepts-17-ballistic-missiles-35-drones-april-8|date=8 April 2026|access-date=4 June 2026|website=Khaleej Times }}</ref>
|២២៧<ref name="United Arab Emirates" />
|-
|គុយវ៉ែត
|១១<ref name="Kuwait 3">{{Cite web |title=Six injured after debris from Iranian attack falls in northern Kuwait|url=https://www.iranintl.com/en/202604062863|date=6 April 2026|access-date=4 June 2026|website=Iran International}}</ref>
|១៨២<ref name="Kuwait 3" />
|-
|ឥណ្ឌូណេស៊ី
|៦<ref name=":0">{{Cite news |title=Peacekeeper dies of wounds suffered in Lebanon last month, UNIFIL says |url=https://www.euronews.com/2026/04/24/indonesian-peacekeeper-dies-of-wounds-suffered-in-lebanon-last-month-unifil-says |archive-url=http://web.archive.org/web/20260425033809/https://www.euronews.com/2026/04/24/indonesian-peacekeeper-dies-of-wounds-suffered-in-lebanon-last-month-unifil-says |archive-date=2026-04-25 |access-date=2026-06-04 |work=euronews }}</ref>
|១<ref name=":0" />
|-
|បារ៉ែន
|៣<ref name="Sabah">{{Cite news |last=Sabah|first=Zaid|date=9 March 2026|title=Iran's president, military and police pledge allegiance to Mojtaba Khamenei|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/9/iran-war-live-mojtaba-khamenei-named-supreme-leader-israel-bombs-tehran|access-date=4 June 2026|work=Al Jazeera English }}</ref>
|៤២<ref name="Sabah" />
|-
|អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត
|៣<ref name="Saudi Arabia">{{Cite news |title=Saudi Arabia says operational activities halted at several energy sites|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/9/saudi-arabia-says-operational-activities-halted-at-several-energy-sites|date=9 April 2026|access-date=4 June 2026|work=Al Jazeera English}}</ref>
|២៩<ref name="Saudi Arabia" />
|-
|អូម៉ង់
|៣<ref name="Oman">{{Cite web |title=(ជាភាសាអារ៉ាប់) سقوط طائرتيْن مُسيرتين في ولاية صُحار |url=https://omannews.gov.om/topics/ar/3/show/464802/ona |date=13 March 2026 |website=Oman News Agency}}</ref>
|១៧<ref name="Oman" />
|-
|បារាំង
|៣<ref name="lot22april">{{Cite news |date=22 April 2026|title=Attack on UNIFIL in Ghandourieh: French peacekeeper succumbs to injuries|url=https://today.lorientlejour.com/article/1504524/attack-on-unifil-in-ghandourieh-french-peacekeeper-succumbs-to-injuries.html|work=L'Orient Today|access-date=4 June 2026}}</ref>
|៩<ref name="lot22april" />
|-
|ស៊ីរី
|២<ref name="syr">{{Cite web|url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/04/04/syria-says-israeli-tank-fire-kills-man-in-country-s-south|title=Syria says Israeli tank fire kills man in country's south|date=4 April 2026|website=Al Arabiya English}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=12 May 2026 |title=Syrian man killed, wife injured in Israeli attack on Lebanon’s Tyre |url=https://aje.news/p6a948?update=4565270 |website=Al Jazeera}}</ref>
|១<ref name=":1" />
|-
|ហ្វីលីពីន
|២<ref name="phil">{{Cite web |last=Cupin|first=Bea|date=7 April 2026|title=Filipina dies in missile strike on Israel|url=https://www.rappler.com/philippines/filipina-dies-missile-strike-haifa-israel/|access-date=4 June 2026|website=RAPPLER }}</ref>
|០<ref name="phil" />
|-
|ស៊ែប៊ី
|១<ref name=":2">{{Cite journal |date=2026-06-04 |title=Serbian UN peacekeeper killed in south Lebanon |url=https://www.rte.ie/news/middle-east/2026/0604/1576721-unifil-troops-shooting-lebanon/ }}</ref>
|០<ref name=":2" />
|-
|ហ្សកដានី
|០<ref name="aj260305">{{Cite news |title=US-Israel attacks on Iran: Death toll and injuries live tracker|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/1/us-israel-attacks-on-iran-death-toll-and-injuries-live-tracker|access-date=4 June 2026|work=Al Jazeera English}}</ref>
|២៩<ref name="aj260305" />
|-
|កាតា
|០<ref name="qat">{{Cite web|url=https://gulfnews.com/world/gulf/qatar/qatar-4-injured-including-child-after-debris-from-iranian-missile-falls-in-residential-area-1.500499559|title=Qatar: 4 injured, including child, after debris from Iranian missile falls in residential area|first=Huda|last=Ata|first2=Lekshmy|last2=Pavithran|first3=Jay|last3=Hilotin|date=8 April 2026|website=Gulf News: Latest UAE news, Dubai news, Business, travel news, Dubai Gold rate, prayer time, cinema}}</ref>
|២០<ref name="qat" />
|-
|អាស៊ែបៃសង់
|០<ref name="azer">{{Cite news |last=Sauer|first=Pjotr|date=5 March 2026|title=Azerbaijan accuses Iran of 'terrorist' drone attack on airport that injured four people|url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/05/azerbaijan-accuses-iran-drone-attack-airport-injured-people|access-date=4 June 2026|work=The Guardian|issn=0261-3077}}</ref>
|៤<ref name="azer" />
|-
|អេស្ប៉ាញ
|០<ref name=":3">{{Cite web |date=4 June 2026 |title=Spain denounces attacks in Lebanon after UN peacekeepers injured |url=https://aje.news/dud2nk?update=4626497 |website=Al Jazeera}}</ref>
|២<ref name=":3" />
|}
==ផលប៉ះពាល់==
===អ៊ីរ៉ង់===
{{multiple image|
| image1 = Masoud Pezeshkian 2025 (cropped).jpg
| image2 = Gholam Hossein Mohseni-Eje'i 2023 (Cropped).jpg
| image3 = Alireza Arafi 13990824 0146818 crop.jpg
| perrow = 3
| footer = សមាជិកទាំងបីនៃ[[ក្រុមប្រឹក្សាដឹកនាំបណ្ដោះអាសន្ន]] – លោកប្រធានាធិបតី[[ម៉ាស៊ូត ប៉េហ្សេស្សខ្ចន់]] លោកប្រធានតុលាការកំពូល[[ហ្កូឡាំហូសេន ម៉ូសេនីអេជេអ៊ី]] និងអាយ៉ាតុល្លា[[អាលីរ៉េហ្សា អារ៉ាហ្វី]]
| total_width = 350}}
មរណភាពរបស់អាលី ហាមេនៃបានបើកផ្លូវជំរុញឱ្យមានការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំកំពូលថ្មី។ យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញអ៊ីរ៉ង់ [[ក្រុមប្រឹក្សាដឹកនាំបណ្តោះអាសន្ន]] ដែលបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី១ ខែមីនា គឺត្រូវកាន់មុខងារដើរតួជាប្រមុខរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់រហូតដល់មេដឹកនាំកំពូលថ្មីត្រូវបានជ្រើសតាំង។<ref name="Reuters-2026"/> លោក[[មោជតាបា ហាមេនៃ]]ត្រូវបានជ្រើសតាំងនៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា ក្នុងនាមជាមេដឹកនាំកំពូលថ្មីជំនួសឱ្យឪពុករបស់លោក។<ref>{{cite news |last=Tondo |first=Lorenzo |date=8 March 2026 |title=Ali Khamenei's son Mojtaba chosen as Iran's new supreme leader |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/08/ali-khameneis-son-mojtaba-chosen-as-irans-new-supreme-leader |access-date=5 June 2026 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref> គិតត្រឹមថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា លោកហាមេនៃនៅកំពុងសម្ងំលាក់ខ្លួននៅឡើយ ខណៈមេដឹកនាំប្រទេសជាក់ស្តែងនៅគេមិនទាន់ប្រាកដប្រជានៅឡើយ។ បច្ចុប្បន្ន លោកនាយឧត្តមសេនីយ៍[[អះម៉ាដ វ៉ាហ៊ីឌី]] ដែលជាអគ្គមេបញ្ជាការនៃកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាមអ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាអ្នកកំពុងដឹកនាំប្រទេសដោយផ្ទាល់ ក៏ដូចជាអ្នកបញ្ជាប្រតិបត្តិការយោធាអ៊ីរ៉ង់ និងកំណត់គោលជំហរចរចារបស់អ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |title=U.S. Think Tank: Ahmad Vahidi, Key Figure Behind Iran's Hardline Stance in Negotiations |url=https://iranwire.com/en/news/152695-us-think-tank-ahmad-vahidi-key-figure-behind-irans-hardline-stance-in-negotiations/ |work=IranWire |date=21 May 2026 }}</ref><ref>{{cite news |title=Associated Press: This hard-line Iranian general is a major player in talks with US over war |url=https://understandingwar.org/newsroom/associated-press-this-hard-line-iranian-general-is-a-major-player-in-talks-with-us-over-war/ |work=Institute for the Study of War |date=21 May 2026}}</ref>
[[File:Tehran - The Fourth Day of War 4 Avash.webp|thumb|ផ្សែងហុយចេញពីតំបន់ស៊ីវិលនៅក្នុងរដ្ឋធានីតេហេរ៉ង់ក្រោយត្រូវមីស៊ីលអ៊ីស្រាអែលធ្លាក់ចំ, ៣ មីនា ២០២៦]]
ក្រោយការផ្ដោះប្ដូរបាញ់គ្រាប់មីស៊ីលទៅគ្នាទៅវិញទៅមក ទីក្រុង[[តេហេរ៉ង់]] រដ្ឋធានីរបស់អ៊ីរ៉ង់ បានក្លាយជាទីស្ងាត់ជ្រងំ ដោយមនុស្សជាច្រើនមិនហ៊ានចេញក្រៅទៅប្រកបរបររបស់ខ្លួន<ref>{{cite news |date=3 March 2026 |title=Bombardment unleashes terror in Tehran with no sign of protests |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/bombardment-unleashes-terror-tehran-with-no-sign-protests-2026-03-03 |work=Reuters}}</ref> ខណៈគ្រប់សាលារៀនត្រូវបិទទ្វារ រីឯស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលនិងធនាគារបានកាត់បន្ថយសកម្មភាពរបស់ពួកគេ។<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Streets empty and shops close as US strikes confirm Iranian fears |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260228-streets-empty-and-shops-close-as-us-strikes-confirm-iranian-fears |access-date=5 June 2026 |work=France 24 }}</ref> យោងទៅតាម ''NetBlocks'' បានឱ្យដឹងថា សកម្មភាពអ៊ីនធឺណិតនៅអ៊ីរ៉ង់បានធ្លាក់ចុះប្រមាណ ៤% បើប្រៀបធៀបទៅរាល់ដង ក្រោយពីត្រូវបានកាត់ផ្ដាច់ដោយរដ្ឋាភិបាល។<ref>{{cite web |url=https://mastodon.social/@netblocks/116147264437940657 |title=NetBlocks (@netblocks@mastodon.social) |date=28 February 2026 |website=Mastodon}}</ref>
នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ឃ្លីបវីដេអូបានបង្ហាញពី[[កងកម្លាំងប្រជាកំណែន]]អ៊ីរ៉ាក់ ត្រូវបានបញ្ជូនចូលប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite web |url=https://www.iranintl.com/en/202603299955 |title=Video: Iraq's Popular Mobilization Forces in Abadan |date=29 March 2026 |website=Iran International}}</ref> យោងតាមកាសែត ''The Wall Street Journal'' ត្រាំធ្លាប់បានបើកចំហចំពោះការផ្ដល់ជំនួយគាំទ្រដល់កងជីវពលប្រដាប់អាវុធ[[ជនជាតិឃឺដនៅអ៊ីរ៉ង់|ឃឺដនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់]] ដែលកំពុងមាន[[ជម្លោះឃឺដ–អ៊ីរ៉ង់|ជម្លោះជាមួយទីក្រុងតេហេរ៉ង់]]អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ ហើយក៏ជាសម្ព័ន្ធមិត្តមួយក្នុងតំបន់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកដែរ។<ref>{{cite news |date=3 March 2026 |title=CIA working to arm Kurdish forces to spark uprising in Iran, sources say |url=https://www.cnn.com/2026/03/03/politics/cia-arming-kurds-iran |access-date=5 June 2026 |work=CNN }}</ref> យ៉ាងណាមិញ លោកត្រាំក្រោយមកបាននិយាយវិញថា លោកគ្មានបំណងចង់បញ្ជូនជនជាតិឃឺដចូលប្រយុទ្ធក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ឡើយ។<ref>{{cite news |date=7 March 2026 |title=Trump rules out sending Kurds into Iran |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2026/03/07/iran-war-latest-news-tehran-israel-donald-trump-us-invasion/?msockid=27188584bb6c64923cfa9292ba0c6563 |work=The Daily Telegraph}}</ref>
===សេដ្ឋកិច្ច===
សង្គ្រាមនេះបានបង្កបង្កើតជាផលវិបាកជាច្រើនដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកដូចជានាំឱ្យតម្លៃប្រេងនិងឧស្ម័នកើនឡើង ប៉ះពាល់វិស័យអាកាសចរណ៍និងទេសចរណ៍ ក៏ដូចជាបានរង្គោះរង្គើទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុផងដែរ។<ref>{{cite news |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-conflict-poses-new-risk-us-economic-resilience-2026-03-02 |title=Iran conflict poses new risk to US economic resilience |work=Reuters |date=2 March 2026 |access-date=6 June 2026}}</ref>
[[File:2020- Price of oil.svg|thumb|តារាងបង្ហាញពីកំណើននៃតម្លៃប្រេងសកលបង្កឡើងដោយព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោកសំខាន់ៗដូចជា [[ជំងឺរាតត្បាតកូវីដ ១៩]] [[ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន|សង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែនក្នុងឆ្នាំ២០២២]] និងសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ក្នុងឆ្នាំ២០២៦<ref name=EIA_OilPriceData>{{cite web |title=Petroleum & Other Liquids / Data ▼ / Download series history |url=https://www.eia.gov/dnav/pet/pet_pri_spt_s1_w.htm |publisher=U.S. Energy Information Administration (EIA) |archive-url=https://web.archive.org/web/20260605153644/https://www.eia.gov/dnav/pet/pet_pri_spt_s1_w.htm |archive-date=5 June 2026 |url-status=live}}</ref>]]
តម្លៃប្រេង និងឧស្ម័នធម្មជាតិបានកើនឡើងភ្លាមៗក្រោយពីអ៊ីរ៉ង់បានគំរាមវាយប្រហារលើនាវាដឹកប្រេងនិងកប៉ាល់ដទៃទៀត ហើយនិងការវាយប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់ទៅលើរោងចក្រប្រេងនៅតាមបណ្ដាប្រទេសផលិតប្រេងក្នុងតំបន់។<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2026/mar/02/middle-east-crisis-oil-prices-inflation-us-iran-interest-rates-growth |title=Middle East crisis pushes up oil prices – and could drive inflation rises too |work=The Guardian |date=2 March 2026 |access-date=6 June 2026}}</ref> ២០% នៃការដឹកជញ្ជូនផលិតកម្មប្រេង និងឧស្ម័នសកលគឺជារឿយៗត្រូវឆ្លងកាត់តាម[[ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]]។<ref name="Buchanan-2026">{{cite news |last1=Buchanan |first1=Naomi |title=There's a major inflation risk lurking for the economy as the Iran war drags on, and it's not oil |url=https://www.businessinsider.com/food-inflation-oil-prices-fertilizer-farmers-iran-war-shipping-hormuz-2026-3 |work=Business Insider |date=11 March 2026}}</ref> ខណៈភ្លើងសង្គ្រាមនៅបន្តឆាបឆេះ តម្លៃប្រេងនិងឧស្ម័នបានធ្លាក់និងកើនទៅតាមស្ថានភាព ខណៈទីផ្សារបានព្យាយាមវាស់វែងតម្លៃទៅតាមលទ្ធភាពដែលជម្លោះអាចបញ្ចប់។ តម្លៃប្រេងនៅមុនសង្គ្រាមគឺស្ថិតនៅក្រោម ៧០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល<ref>{{Cite web |title=Brent Crude Oil Prices (1987-2026) |url=https://www.macrotrends.net/2480/brent-crude-oil-prices-10-year-daily-chart |access-date=6 June 2026 |website=Macrotrends}}</ref> តែបើគិតមកត្រឹមថ្ងៃទី៧ ខែមីនាវិញ តម្លៃវាបានហក់ឡើងរហូតដល់ ១៣៩ ដុល្លារឯណោះ<ref>{{Cite journal |last1=Zhang |first1=Qi |last2=Hu |first2=Yi |last3=Jiao |first3=Jianbin |last4=Wang |first4=Shouyang |date=2 January 2024 |title=The impact of Russia–Ukraine war on crude oil prices: an EMC framework |journal=Humanities and Social Sciences Communications |volume=11 |issue=1 |pages=8 |doi=10.1057/s41599-023-02526-9 |issn=2662-9992|doi-access=free }}</ref> រីឯតម្លៃឧស្ម័នក៏បានស្ទុះឡើងខ្ពស់ដូចគ្នា។<ref name="bloomberg4march">{{cite web |last1=Stapczynski |first1=Stephen |last2=Liao |first2=Ruth |last3=El Wardany |first3=Salma |date=4 March 2026 |title=Qatar's Hard-Won Reputation as Safest Gas Supplier Lost in Days |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-03-04/iran-war-dents-qatar-s-reputation-as-lng-s-safest-bet |website=Bloomberg News}}</ref> មកដល់ចុងខែមីនា កង្វះផលិតផលប្រេងឥន្ធនៈនៅតាមបណ្ដាប្រទេស[[អាស៊ីអាគ្នេយ៍]]បានកំពុងកើនឡើង ខណៈដែលស្តុកបម្រុងកំពុងធ្លាក់ចុះ។<ref name=bbc-20260324>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c1450zj6n48o |title=Everyday life in Asia is being upended by Iran war fuel crisis |last1=Ewe |first1=ByKoh |last2=Drury |first2=Flora |work=BBC News |date=24 March 2026 |access-date=6 June 2026}}</ref>
[[កម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក]]របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងក្រុមអ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ចផ្សេងៗបានព្រមានថា សង្គ្រាមនេះកំពុងជំរុញឱ្យតម្លៃស្បៀងអាហារសកលកើនឡើង ហើយអាចក្នុងរយៈពេលយូរ។<ref>{{cite web |title=WFP warns rising food and fuel prices risk pushing global hunger higher as humanitarian needs grow |url=https://www.wfp.org/news/wfp-warns-rising-food-and-fuel-prices-risk-pushing-global-hunger-higher-humanitarian-needs |website=[[កម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក|World Food Programme]] |date=8 March 2026}}</ref>
===អាកាសចរណ៍===
[[File:Grounded airliners at Manchester Airport Feb 2026.jpg|thumb|យន្តហោះនៃ[[កាតាអ៊ែរវ៉េ|ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍កាតា]] [[គុយវ៉ែតអ៊ែរវ៉េ|គុយវ៉ែត]] និង[[អេមីរ៉ាតស៍ (អាកាសចរណ៍)|អេមីរ៉ាត]]កំពុងជាប់គាំងក្នុង[[អាកាសយានដ្ឋានមែនឈេស្ទ័រ]], ២៨ កុម្ភៈ ២០២៦]]
ដែនអាកាសរបស់អ៊ីរ៉ង់បានហាមឃាត់រាល់ដំណើរហោះហើររបស់យន្តហោះស៊ីវិលក្នុងកំឡុងពេលជម្លោះ<ref>{{cite web |date=28 February 2026 |title=Iran's skies empty after strikes as regional states close airspace |url=https://www.iranintl.com/en/202602284853 |access-date=7 June 2026 |website=Iran International}}</ref> ខណៈដែលប្រទេសបារ៉ែន អ៊ីរ៉ាក់ អ៊ីស្រាអែល គុយវ៉ែត កាតា ស៊ីរី និងអារ៉ាប់រួមបានបិទដែនអាកាសរបស់ពួកគេរៀងៗខ្លួន។<ref>{{cite news |last=Yosef |first=Eugenia |date=28 February 2026 |title=Israel closes airspace after strikes on Iran |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5yjlf6000v3b6parlqyd31 |access-date=7 June 2026 |work=CNN }}</ref><ref>{{cite news |title=Iraq shuttering airspace after US, Israel strike Iran |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/iraq-shuttering-airspace-after-us-israel-strike-iran/ |first=Noam |last=Lehmann |date=28 February 2026 |work=The Times of Israel}}</ref>ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍មួយចំនួនវិញបានផ្អាកសេវាកម្មហោះហើរចូលតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាតែម្តង។<ref>{{cite news |first1=Frederico |last1=Maccioni |first2=Joanna |last2=Plucinska |title=Travel in chaos as airlines cancel flights after US, Israel strikes on Iran |url=https://www.reuters.com/world/europe/airlines-suspend-middle-east-flights-after-us-israel-strikes-iran-2026-02-28/ |work=Reuters |date=28 February 2026}}</ref>
ការរំខានដល់ប្រព័ន្ធវិស័យផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈសកល ដែលបណ្តាលមកពីការបិទច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍នោះ ក៏បាននាំឱ្យតម្លៃប្រេងសាំងយន្តហោះហក់ឡើងថ្លៃផងដែរ ខណៈតម្លៃសំបុត្រយន្តហោះវិញបានកើនទៅតាមគ្នាទាំងសម្រាប់ជើងហោះហើរក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បានប្រតិកម្មដោយតម្លើងថ្លៃសំបុត្រ និងកែសម្រួលកាលវិភាគហោះហើរមួយចំនួន ដើម្បីទប់ទល់នឹងថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈកើនឡើងខ្ពស់។<ref>{{Cite web |last=Iacurci |first=Greg |date=2 May 2026 |title=Airfare amid Iran war: Buy now or wait out the conflict? Experts weigh the risks |url=https://www.cnbc.com/2026/05/02/iran-war-airfare-travel-airlines-plane-tickets-when-to-buy.html |access-date=7 June 2026 |website=CNBC }}</ref><ref>{{Cite web |date=29 April 2026 |title=Iran war, jet fuel concerns cloud airlines' summer holiday plans |url=https://www.reuters.com/business/iran-war-jet-fuel-concerns-cloud-airlines-summer-holiday-plans-2026-04-29/ |website=Reuters}}</ref>
===ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍===
បាបអេលម៉ាន់ដេប
==កំណត់សម្គាល់==
{{reflist|group=ស}}
==ឯកសារយោង==
{{reflist}}
==តំណភ្ជាប់ក្រៅ==
{{Sister project links|auto=yes|d=Q138503695|m=yes}}
'''''ជាភាសាអង់គ្លេស'''''
* {{cite news |date=28 February 2026 |title=What we know about the US-Israeli attack on Iran and Tehran's retaliation |url=https://www.cnn.com/2026/02/28/middleeast/israel-attack-iran-intl-hnk |access-date=28 February 2026 |work=CNN}}
* [https://www.rfi.fr/km/%E1%9E%96%E1%9E%B6%E1%9E%80%E1%9F%92%E1%9E%99%E1%9E%82%E1%9E%93%E1%9F%92%E1%9E%9B%E1%9E%B9%E1%9F%87/%E1%9E%9F%E1%9E%84%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9F%92%E1%9E%82%E1%9E%B6%E1%9E%98%E1%9E%A2%E1%9F%8A%E1%9E%B8%E1%9E%9A%E1%9F%89%E1%9E%84%E1%9F%8B/ អានព័ត៌មានអំពីសង្គ្រាមហ្កាហ្សានៅ RFI ខេមរភាសា]
* [https://www.c-span.org/liveEvent/?Iran U.S. and Israeli Strikes on Iran], [[C-SPAN]]
* [https://www.marinetraffic.com/en/ais/home/centerx:56.4/centery:26.5/zoom:9 Tracking of traffic in the Strait of Hormuz]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ីក្នុងឆ្នាំ២០២៦]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជម្លោះក្នុងឆ្នាំ២០២៦]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជម្លោះអ៊ីរ៉ង់–អ៊ីស្រាអែល]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទំនាក់ទំនងយោធាសហរដ្ឋអាមេរិក–អ៊ីរ៉ង់]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទំនាក់ទំនងយោធាសហរដ្ឋអាមេរិក–អ៊ីស្រាអែល]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វិបត្តិមជ្ឈិមបូព៌ា (២០២៣–បច្ចុប្បន្ន)]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាណត្តិប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំទីពីរ]]
g6cmp5dc6b95oz0h2hcn5wpm5yxqcnq
336371
336365
2026-06-08T03:51:27Z
TheRandomGoober
27248
/* ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ */
336371
wikitext
text/x-wiki
{{Redirect|សង្គ្រាមសហរដ្ឋអាមេរិក–អ៊ីរ៉ង់|ជម្លោះក្នុងឆ្នាំ២០២៥|សង្គ្រាមដប់ពីរថ្ងៃ}}
{{ប្រអប់ព័ត៌មាន ជម្លោះយោធា
| conflict = សង្ក្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦
| partof = [[វិបត្តិមជ្ឈិមបូព៌ា (២០២៣–បច្ចុប្បន្ន)]]
| image = [[File:2026 Iran war collage.jpg|300px]]
| caption = '''មើលពីលើចុះក្រោមតាមត្រនិចនាឡិកា៖'''<br/>{{bulleted list |
| ក្រុមនាវាចម្បាំងនាមអេប្រាហាម លីនខឹននៅសមុទ្រអារ៉ាប់, ៦ កុម្ភៈ ២០២៦
| យន្តហោះចម្បាំង ''Super Hornet'' ហោះចេញពីនាវាដឹកយន្តហោះ ''[[យូអេសអេស អេប្រាហាម លីនខឹន (CVN-៧២)|អេប្រាហាម លីនខឹន]]'', ២៧ កុម្ភៈ ២០២៦
| យន្តហោះចម្បាំង F-១៦ របស់អ៊ីស្រាអែលមួយកង កំពុងហោះសម្ដៅទៅអ៊ីរ៉ង់, ៤ មីនា ២០២៦
| ហាយនភាពនៃកីឡដ្ឋានក្នុងសាលអាហ្សាឌីនៅរដ្ឋធានីតេហេរ៉ង់, ៥ មីនា ២០២៦
| សំណល់អគារបាក់បែងក្នុងក្រុង[[ឃើម៉ាន់ឆាហ៍]], ៣ មីនា ២០២៦
| ទិដ្ឋភាពសាលារៀនមួយនៅ[[មីណាប]]ក្រោយ[[ការវាយប្រហារផ្លូវអាកាសលើសាលារៀនមីណាប|រងគ្រាប់មីស៊ីល]], ២៨ កុម្ភៈ ២០២៦
| ផ្សែងក្រមៅហើរឡើងចូលបរិយាកាសនៅតេហេរ៉ង់, ៣ មីនា ២០២៦
| មីស៊ីលតូម៉ាហក (''Tomahawk'') ហោះចេញពីនាវាចម្បាំង ''[[យូអេសអេស ឌែលប៊ឺត ឌី. ប៊្លែក|ឌែលប៊ឺត ឌី. ប៊្លែក]]'', ២៨ កុម្ភៈ ២០២៦
}}
| date = ២៨ កុម្ភៈ ២០២៦ – បច្ចុប្បន្ន
| place = {{hlist
| [[អាស៊ីខាងលិច]]
| [[មហាសមុទ្រឥណ្ឌា]]
}}
| status = គាំងដំណើរ<ref>{{Cite news|url=https://www.straitstimes.com/world/middle-east/us-reviews-latest-iranian-proposal-to-end-war-stalemate|title=US reviews latest Iranian proposal to end war stalemate|date=April 28, 2026|agency=[[រ៉យទ័រ|Reuters]]|work=The Straits Times}}</ref>
<br>{{bulleted list|[[បទឈប់បាញ់សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|បទឈប់បាញ់បណ្ដោះអាសន្ន]]|[[វិបត្តិច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឆ្នាំ២០២៦|វិបត្តិច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]]|[[សង្គ្រាមលីបង់ឆ្នាំ២០២៦|ការវិវត្តនៃជម្លោះអ៊ីស្រាអែល–ហេស្បុលឡា]]|[[ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចពីសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សេដ្ឋកិច្ចសកលត្រូវរំខាន]]រួមទាំង[[វិបត្តឥន្ធនៈសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|វិបត្តិឥន្ធនៈ]]}}
| combatant1 = {{tree list}}
* {{flag|សហរដ្ឋអាមេរិក}}
* {{flag|អ៊ីស្រាអែល}}
{{tree list/end}}
|combatant1a = {{tree list}}
{{collapsible list|title=ភាគីដទៃ៖
|{{flag|កាតា}}
|{{flag|គុយវ៉ែត}}
|{{flag|តួកគី}}
|{{flag|បារ៉ែន}}
|{{flag|លីបង់}}
|{{flag|សហរាជាណាចក្រ}}
* {{flagicon image|Flag of the British Indian Ocean Territory 2026.svg}} [[ដែនដីអង់គ្លេសនៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌា]]
* {{flagicon|សហរាជាណាចក្រ}} [[អាក្រូទីរី និងដេកេលី]]
|{{flag|ស៊ីរី}}
|{{flag|ហ្សកដានី}}
|{{flag|អ៊ីរ៉ាក់}}
* {{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[តំបន់ឃឺឌីស្ថាន]]
|{{flag|អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត}}
|{{flag|អាស៊ែបៃសង់}}
|{{flag|អូម៉ង់}}
|{{flag|អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម}}
}}
{{tree list/end}}
| combatant2 = {{tree list}}
* {{flag|អ៊ីរ៉ង់}}
* {{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).svg}} [[ហេស្បុលឡា]]
* {{flagicon image|Slogan of the Houthi Movement.svg}} [[ហ៊ូទី]]<ref>{{cite news |last1=Fabian |first1=Emanuel |title=Joining war, Yemen’s Houthis launch ballistic missile attack on southern Israel |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/joining-war-yemens-houthis-launch-ballistic-missile-attack-on-southern-israel/ |access-date=12 May 2026 |work=The Times of Israel |date=28 March 2026}}</ref>
* {{flagicon image|Flag of the Amal Movement.svg}} [[ចលនាអាម៉ាល់]]{{refn|ចលនាអាម៉ាល់បានដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្មនៅក្នុង[[សង្គ្រាមលីបង់]]រួមជាមួយក្រុមហេស្បុលឡា។<ref>{{Cite web |date=5 April 2026 |title=Involvement of the Amal Movement in the Fighting Against Israel Alongside Hezbollah |url=https://israel-alma.org/involvement-of-the-amal-movement-in-the-fighting-against-israel-alongside-hezbollah/ |access-date=12 May 2026 |website=Alma Research and Education Center}}</ref>|group=ស}}
* {{flagicon image|PMF infobox.png}} [[កងកម្លាំងប្រជាកំណែន]]<ref>{{cite web|title=US embassy in Baghdad attacked as US-Israel war on Iran escalates|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/7/us-embassy-in-baghdad-attacked-as-us-israel-war-on-iran-escalates|date=7 March 2026|access-date=12 May 2026|website=Al Jazeera English}}</ref>
* {{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[ចលនាតស៊ូឥស្លាមនៅអ៊ីរ៉ាក់]]
{{tree list/end}}
|combatant2a = {{tree list}}
{{collapsible list|title=ភាគីដទៃ៖
|{{flag|លីបង់}}
|{{flag|អ៊ីរ៉ាក់}}<ref>{{Cite web |last=Sancha |first=Natalia |date=2026-03-27 |title=Iraq mourns its dead after worst strike against its army since the start of the war: ‘Why did the Americans attack us?’ |url=https://english.elpais.com/international/2026-03-27/iraq-mourns-its-dead-after-worst-strike-against-its-army-since-the-start-of-the-war-why-did-the-americans-attack-us.html |access-date=2026-05-12 |website=EL PAÍS English }}</ref>
|{{flagicon image|Flag of the Muslim Brotherhood.svg}} [[ក្រុមឥស្លាម (លីបង់)|ក្រុមឥស្លាម]]<ref name=MuslimBrothers>{{cite news |url=https://www.jpost.com/middle-east/article-888730|title=Lebanon Islamic Group claims headquarters targeted by IDF strikes|work=The Jerusalem Post|author=Seth J. Frantzman|date=March 4, 2026|access-date=May 12, 2026}}</ref>
|{{flag|ហាម៉ាស់}}<ref>{{cite web|date=2026-03-05|title=Israel strikes Beirut, Hamas official reportedly killed|url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/03/05/israel-strikes-beirut-lebanon-state-media-says-hamas-official-killed|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308031532/https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/03/05/israel-strikes-beirut-lebanon-state-media-says-hamas-official-killed|archive-date=2026-03-08|access-date=2026-05-12|website=Al Arabiya English}}</ref>
|{{flagicon image|InfoboxPIJ.svg}} [[ជីហាដឥស្លាមប៉ាឡេស្ទីន]]<ref>{{cite web|date=2 March 2026|title=Palestinian Islamic Jihad armed wing says Lebanon commander killed in Israeli strikes|url=https://today.lorientlejour.com/article/1496991/palestinian-islamic-jihad-armed-wing-says-lebanon-commander-killed-in-israeli-strikes.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20260411183622/https://today.lorientlejour.com/article/1496991/palestinian-islamic-jihad-armed-wing-says-lebanon-commander-killed-in-israeli-strikes.html|archive-date=11 April 2026|access-date=12 May 2026|website=L'Orient Today}}</ref>
}}
{{tree list/end}}
| commander1 = {{plainlist}}
* {{flagdeco|សហរដ្ឋ}} [[ដូណាល់ ត្រាំ]]
* {{flagdeco|សហរដ្ឋ}} [[ភីត ហេកសិត]]
* {{flagdeco|សហរដ្ឋ}} [[ដាន ខេន]]
* {{flagdeco|សហរដ្ឋ}} [[ប្រាដ ឃូពើរ (ឧត្តមនាវីឯក)|ប្រាដ ឃូពើរ]]
* {{flagdeco|អ៊ីស្រាអែល}} [[ប៊ីនយ៉ាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ]]
* {{flagdeco|អ៊ីស្រាអែល}} [[ អ៊ីស្រាអែល កាត់ហ្ស៍]]
* {{flagdeco|អ៊ីស្រាអែល}} [[អីយ៉ាល់ ហ្សាមៀរ]]
{{endplainlist}}
| commander2 = {{plainlist}}
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[អាលី ហាមេនៃ]]{{Assassinated|ឃាតកម្មនៃអាលី ហាមីនៃ}}
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[មោជតាបា ហាមេនៃ]]<ref>{{Cite news |last=Smith |first=Helena |date=2026-03-11 |title=Mojtaba Khamenei was hurt in strike that killed his father, Iran’s Cyprus ambassador confirms |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/11/mojtaba-khamenei-was-hurt-in-strike-that-killed-his-father-irans-cyprus-ambassador-confirms |access-date=2026-05-12 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref>
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[អាលី ឡារីយ៉ានី]]{{Assassinated|ឃាតកម្មនៃអាលី ឡារីយ៉ានី}}
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[ម៉ាស៊ូត ប៉េហ្សេស្សខ្ចន់]]
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[អាប់ដុលរ៉ាហ៊ីម មូសាវី]]{{KIA}}
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[អាហ្ស៊ីស ណាស៊ាហ្សាដេហ៍]]{{KIA}}
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[អាលីរ៉េហ្សា តាងស៊ីរី]]{{KIA}}
* {{flagicon image|Slogan of the Houthi Movement.svg}} [[អាប់ឌុលម៉ាលីគ អាល់ហ៊ូទី]]
* {{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).svg}} [[ណាអ៊ីម កាស្ស៊ែម]]
{{endplainlist}}
| casualties1 = {{indented plainlist}}
* '''ផ្អែកតាមអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល'''
** {{flagu|សហរដ្ឋអាមេរិក}}៖
*** ទាហាន ១៥ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត
*** បុគ្គលិកយោធា ៥៣៨ នាក់បានរងរបួស
*** ទីតាំង ១២+ កន្លែងបានរងការខូចខាត<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/interactive/2026/03/11/world/middleeast/iran-us-military-bases-strikes-map.html|title=At Least 17 U.S. Sites Damaged in War With Iran, Analysis Shows|date=11 March 2026|access-date=12 May 2026|work=The New York Times}}</ref>
** {{flagu|អ៊ីស្រាអែល}}៖
*** ទាហាន ១៩ នាក់ និងអ្នកម៉ៅការ ១ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត
*** ប្រជាជនស៊ីវិល ២៨ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត
*** របួស ៨,៥៩៨ នាក់ (រួមមានបុគ្គលិកយោធា ៧៦៤ នាក់)
{{endplainlist}}
| casualties2 =
{{plainlist}}
* '''ផ្អែកតាមអ៊ីរ៉ង់'''
** {{flagu|អ៊ីរ៉ង់}}៖
** ៣,៤៦៨ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត
** ២៦,៥០០ នាក់បានទទួលរងរបួស
* '''ផ្អែកតាមប្រភពក្នុងស្រុក'''
** {{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).svg}} ហេស្បុលឡា៖
** យុទ្ធជន ១,០០០+ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref>{{cite news |last1=Astih |first1=Paula |title=Hezbollah Tallies Its Dead from Israel War, Estimates Exceed 1,000 |url=https://infoweb-newsbank-com.srv-proxy1.library.tamu.edu/apps/news/document-view?p=AWNB&docref=news/1A7909E3F07F63D8 |access-date=12 May 2026 |work=Al-Sharq al-Awsat |agency=NewsBank: Access World News Research Collection |date=17 April 2026}}</ref>
** {{flagicon image|Flag of the Amal Movement.svg}} ចលនាអាម៉ាល់៖
** វេជ្ជបណ្ឌិតសង្គ្រោះបន្ទាន់ ៦ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref>{{cite web |title=NNA: Two paramedics from the Islamic Risala Scout Association – Civil Defense and the Islamic Health Authority have been killed in an airstrike on Sawwana |url=https://www.mtv.com.lb/en/news/Local/1666035/nna--two-paramedics-from-the-islamic-risala-scout-association---civil-defense-and-the-islamic-health-authority-have-been-killed-in-an-airstrike-on-sawwana |website=MTV Lebanon |access-date=12 May 2026 |date=13 March 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=(ជាភាសាអារ៉ាប់) The "Al-Risala Scouts" mourned their five martyred paramedics in the Zawtar raid. |url=https://www.nna-leb.gov.lb/ar/news/423125/%D9%83%D8%B4%D8%A7%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%A1%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%81%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%85%D8%B3%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%A9-%D8%B2%D9%88%D8%B7%D8%B1-2 |website=NNA |access-date=12 May 2026 |date=28 March 2026}}</ref>
** {{flagicon image|flag of Hamas.svg}} ហាម៉ាស់៖
** សមាជិក ៣ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref>{{Cite web|url=https://www.longwarjournal.org/archives/2026/03/israel-eliminates-3-hamas-members-operating-in-lebanon.php|title=Israel eliminates 3 Hamas members operating in Lebanon|first=Joe|last=Truzman|date=22 March 2026}}</ref>
** {{flagicon image|PMF infobox.png}} កងកម្លាំងប្រជាកំណែន៖
** យុទ្ធជន ៨០ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ២៧០ នាក់បានរងរបួស<ref>{{cite news|url=https://saba.ye/en/news3682770.htm|title=Popular Mobilization Forces in Iraq: 80 Martyrs & over 270 injured in Israeli–U.S. aggression}}</ref>
{{endplainlist}}
----
{{plainlist}}
* '''ផ្អែកតាម[[សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សនៅអ៊ីរ៉ង់]]៖'''<br>៣,៦៣៦ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត (រួមមាន បុគ្គលិកយោធា ១,២២១ នាក់, ប្រជាជនស៊ីវិល ១,៧០១ នាក់, និង ៧១៤ នាក់ទៀតមិនបញ្ជាក់)<ref>{{cite web|date=7 April 2026|title=Day 39 of U.S. and Israeli Attacks on Iran: Extensive Damage to the Rail Network and Roads|url=https://www.en-hrana.org/day-39-of-u-s-and-israeli-attacks-on-iran-extensive-damage-to-the-rail-network-and-roads/|archive-url=https://web.archive.org/web/20260409042630/https://www.en-hrana.org/day-39-of-u-s-and-israeli-attacks-on-iran-extensive-damage-to-the-rail-network-and-roads/|archive-date=9 April 2026|access-date=12 May 2026|website=HRANA (en-hrana.org)}}</ref>
{{endplainlist}}
----
{{indented plainlist}}
* '''ផ្អែកតាមអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល'''
** {{flagu|អ៊ីរ៉ង់}}៖
** បុគ្គលិកយោធា ៦,០០០+ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref name="Bohbot150326>{{cite news|last1=Bohbot|first1=Amir|title= Over 6,000 IRGC members killed, 15,000 wounded since the start of Operation Roaring Lion, IDF says|url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-889964|access-date=15 March 2026|publisher=The Jerusalem Post|date=15 March 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260315115157/https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-889964|archive-date=12 May 2026}}</ref>
** បុគ្គលិកយោធា ~១៥,០០០ នាក់បានរងរបួស<ref name="Bohbot150326"/>
** ឧបករណ៍បាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិក ១៩០+ គ្រឿងបានកម្ទេច<ref name=MakoBelieve>{{cite news|title=(ជាភាសាហេប្រឺ)בכיר צבאי: "האמריקנים לא האמינו שנצליח בעריפה; איראן סופרת מעל 10,000 נפגעים"|url=https://www.mako.co.il/news-military/2026_q1/Article-f92fae09426ec91027.htm?Partner=searchResults|access-date=2026-05-12}}</ref>
** នាវាចម្បាំង ១៥៥ គ្រឿងបានកម្ទេច ឬខូចខាត<ref>{{cite web|url=https://www.businessinsider.com/us-war-with-iran-by-numbers-energy-drinks-to-targets-2026-4|title=Epic Fury strikes on Iran were fueled by 2 million energy drinks, about a million gallons of coffee, and nicotine, top general says}}</ref>
** {{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).svg}} ហេស្បុលឡា៖
** យុទ្ធជន ១,៩០០ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref>{{cite news|url=https://www.timesofisrael.com/idf-soldier-severely-wounded-as-hezbollah-drones-target-troops-in-southern-lebanon/|title=IDF soldier severely wounded as Hezbollah drones target troops in southern Lebanon}}</ref>
{{endplainlist}}
| casualties3 = <div style="text-align: centre;">
លីបង់៖ មនុស្ស ២,៧៥៩ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ៨,៥១២ នាក់បានរងរបួស<ref>{{Cite web|date=8 May 2026 |title=Death toll from Israeli attacks on Lebanon nears 2,760 — Health Ministry|url=https://tass.com/world/2128625|archive-url=https://web.archive.org/web/20260509020136/https://tass.com/world/2128625|archive-date=9 May 2026|website=Tass}}</ref><br>អ៊ីរ៉ាក់៖ ទាហាន ២៦ នាក់និងប្រជាជនស៊ីវិល ២៣ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងមនុស្ស ១៨០ នាក់បានរងរបួស
<br>ប៉ាឡេស្ទីន៖ មនុស្ស ១៤ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ១៥ នាក់បានរងរបួស<ref>{{Cite news |first1=Imad |last1=Isseid |first2=Melanie |last2=Lidman |date=8 March 2026 |url=https://apnews.com/article/israel-palestinians-west-bank-settlers-violence-900ad24fd46e0ca5ae0de07c0328c960 |title=3 Palestinians killed in West Bank clash, bringing toll from week of violence to 6 |work=Associated Press}}</ref><ref>{{Cite news |date=15 March 2026 |url=https://www.npr.org/2026/03/15/g-s1-113834/israeli-soldiers-fire-on-family-car-in-occupied-west-bank-killing-4 |title=Israeli soldiers fire on family car in occupied West Bank, killing 4 |work=NPR}}</ref><ref>{{Cite news |last=Lee |first=David D. |date=19 March 2026 |title=Four Palestinian women killed during Iranian missile attack in West Bank |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/19/three-palestinian-women-killed-during-iranian-missile-attack-in-west-bank |access-date=12 May 2026 |work=Al Jazeera English |archive-date=19 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260319152352/https://www.aljazeera.com/news/2026/3/19/three-palestinian-women-killed-during-iranian-missile-attack-in-west-bank |url-status=live}}</ref>
<br>អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម៖ ទាហាន ២ នាក់ និងប្រជាជនស៊ីវិល ១១ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត,{{refn|group=ស|<ref>{{cite news |title=Fatalities in the UAE |url=https://www.khaleejtimes.com/uae/day-18-israel-us-iran-war-live-updates#blogCarde8acf01e-a59b-4710-bc38-6378ec82b68c |access-date=12 May 2026 |work=Khaleej Times |date=17 March 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://english.alarabiya.net/News/gulf/2026/03/24/uae-defense-ministry-says-civilian-contractor-killed-in-bahrain|title=UAE defense ministry says civilian contractor killed in Bahrain|date=March 24, 2026|website=Al Arabiya English}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2026/03/26/world/middleeast/iran-missile-strikes-abu-dhabi.html|title=Two Killed in Abu Dhabi as Gulf States Face Fresh Attacks|first=Ismaeel|last=Naar|location=Dubai, United Arab Emirates|date=March 26, 2026|website=NYTimes.com}}</ref>}} ២២៧ នាក់បានរងរបួស<ref>{{Cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/uae/uae-intercepts-17-ballistic-missiles-35-drones-april-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20260409124738/https://www.khaleejtimes.com/uae/uae-intercepts-17-ballistic-missiles-35-drones-april-8|title=UAE intercepts 17 ballistic missiles, 35 drones after US-Iran ceasefire|archive-date=April 9, 2026|website=Khaleej Times}}</ref><ref>{{cite news|url=https://gulfnews.com/uae/three-injured-in-drone-attack-at-fujairah-oil-zone-1.500528878|title=Three injured in drone attack at Fujairah oil zone}}</ref>
<br>គុយវ៉ែត៖ ទាហាន ៤ នាក់ និងប្រជាជនស៊ីវិល ៦ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត, ទាហាន ៧៧ នាក់ និងប្រជាជនស៊ីវិល ៣២ នាក់បានរងរបួស
<br>[[កងកម្លាំងអង្គការសហប្រជាជាតិបណ្ដោះអាសន្ននៅលីបង់]]៖ ៦ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត{{refn|group=ស|រួមមានជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីចំនួន ៤ នាក់ និងបារាំងចំនួន ២ នាក់<ref name="AP24042026">{{Cite news |last1=Ahmed |first1=Munir |last2=Gambrell |first2=Jon |last3=Keaten |first3=Jamey |date=24 April 2026 |title=Trump dispatches Witkoff and Kushner to Pakistan for new talks with Iran's foreign minister |url=https://apnews.com/article/us-iran-war-hormuz-israel-pakistan-ceasefire-april-24-2026-313e19ff213738620abe31c96eb38368 |work=Associated Press |access-date=12 May 2026 }}</ref>|name="UNIFIL killed"}} និង ១១ នាក់បានរងរបួស{{refn|រួមមានជនជាតិហ្កាណា ៤ នាក់,<ref name="BBC09032026">{{Cite news |last=Nunoo |first=Favour |date=9 March 2026 |title=Ghana calls on Commonwealth to condemn attack on its peacekeepers in Lebanon |url=https://www.bbc.com/news/articles/cwyg07vqdrdo |work=BBC |access-date=12 May 2026}}</ref> ឥណ្ឌូណេស៊ី ៤ នាក់,<ref name="AJ30032026">{{Cite news |date=30 March 2026 |title=Two more UN peacekeepers killed in explosion in southern Lebanon: UNIFIL |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/30/two-more-un-peacekeepers-killed-in-southern-lebanon-unifil |work=Al Jazeera English}}</ref><ref name="UNNews">{{Cite news |date=30 March 2026 |title=UN condemns killing of two more peacekeepers in Lebanon |url=https://news.un.org/en/story/2026/03/1167222 |work=UN News}}</ref><ref name="AP24042026" /> និងបារាំង ៣ នាក់។<ref name="AP-18042026">{{Cite news |last1=Mroue |first1=Bassem |last2=Petrequin |first2=Samuel |date=18 April 2026 |title=French soldier killed and 3 others wounded in an attack on peacekeepers in Lebanon, Macron says |url=https://apnews.com/article/lebanon-israel-france-peacekeepers-5856353ddea6c1654c38c8aadf803ed7 |work=Associated Press |access-date=12 May 2026}}</ref><ref name="f24-22april">{{Cite news |date=22 April 2026 |title=French soldier dies of wounds after attack on UN force in Lebanon |url=https://www.france24.com/en/french-soldier-dies-of-wounds-after-attack-on-un-force-in-lebanon |work=France 24 |access-date=12 May 2026}}</ref>|group=ស|name="UNIFIL injured"}}<ref name="tayyar.org">{{Cite news |date=14 March 2026 |title=(ជាភាសាអារ៉ាប់) UNIFIL: One of our soldiers was injured after our position near the town of Mays al-Jabal was targeted. |url= https://www.tayyar.org/news/Lebanon/711208/%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%88%D9%86%D9%8A%D9%81%D9%8A%D9%84-%D8%A5%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D8%A9-%D8%A3%D8%AD%D8%AF-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%AF%D9%86%D8%A7-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%87%D8%AF%D8%A7%D9%81-%D9%85%D9%88%D9%82%D8%B9-%D9%84%D9%86%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A8-%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A9-%D9%85%D9%8A%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%A8%D9%84 |website=tayyar.org }}</ref>
<br>បារ៉ែន៖ ៣ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ៤២ នាក់បានរងរបួស{{refn|<ref name="Stepansky-2026">{{Cite web|first1=Joseph|last1=Stepansky|first2=Zaid|last2=Sabah|title=US, Israel attack Iran live: Trump vows to avenge 3 American soldiers|date=2 March 2026|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/2/us-israel-attack-iran-live|access-date=12 May 2026|website=Al Jazeera English}}</ref><ref>{{cite web|date=2026-03-09|title=At least 32 injured in Bahrain after drone attack - state media|url=https://www.bbc.com/news/live/cz0g2yg3579t?post=asset%3A58cf09e3-4413-41d4-ad38-c6d229cbe729#post|access-date=2026-05-12|website=BBC News}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://qna.org.qa/en/news/news-details?id=bahraini-ministry-of-interior-says-four-injured-from-falling-debris-of-intercepted-iranian-drone&date=4/04/2026|title=Bahraini Ministry of Interior Says Four Injured from Falling Debris of Intercepted Iranian Drone|date=April 4, 2026|website=Qatar news agency}}</ref>|group=ស}}
<br>អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត៖ ៣ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ២៣ នាក់បានរងរបួស{{refn|<ref>{{cite news|title=Two killed, 12 injured after projectile fell on residential location in Saudi Arabia|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/two-killed-12-injured-after-projectile-fell-residential-location-saudi-arabia-2026-03-08/|access-date=12 May 2026|publisher=Reuters|date=8 March 2026}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/9/saudi-arabia-says-operational-activities-halted-at-several-energy-sites|archive-url=https://web.archive.org/web/20260410010538/https://www.aljazeera.com/news/2026/4/9/saudi-arabia-says-operational-activities-halted-at-several-energy-sites|title=Saudi Arabia says operational activities halted at several energy sites|archive-date=10 April 2026}}</ref>|group=ស}}
<br>អូម៉ង់៖ ៣ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ១៧ នាក់បានរងរបួស<ref name=hindustan260302>{{Cite news|date=2 March 2026|title=3 Indians killed in Iranian attacks off Oman; 20 injured across West Asia|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/3-indians-killed-in-iranian-attacks-off-oman-20-injured-across-west-asia-101772473983914.html|access-date=12 May 2026|work=Hindustan Times}}</ref><ref name="aj260305">{{Cite news |title=US-Israel attacks on Iran: Death toll and injuries live tracker |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/1/us-israel-attacks-on-iran-death-toll-and-injuries-live-tracker |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301150802/https://www.aljazeera.com/news/2026/3/1/us-israel-attacks-on-iran-death-toll-and-injuries-live-tracker |archive-date=1 March 2026 |access-date=12 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref><ref name="Oman">{{Cite web |date=13 March 2026 |title=Two drones crash in Oman, killing two workers amid U.S.-Israeli-Iran conflict |url=https://sana.sy/en/international/2302291/ |website=Syrian Arab News Agency}}</ref>
<br>បារាំង៖ ទាហាន ១ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត{{refn|មិនរាប់បញ្ចូលទាហានបារាំងពីរនាក់នៃកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពបណ្តោះអាសន្ននៃអង្គការសហប្រជាជាតិនៅប្រទេសលីបង់ឡើយ។|group=ស|name="France"}} និង ៧ នាក់បានរងរបួស{{refn|group=ស|name="France"}}<ref name="trt13march">{{Cite news |date=13 March 2026 |title=Drone attack in Iraq's Erbil region kills 1, injures 7 French soldiers at military base |url=https://www.trtworld.com/article/b846f9d0d45d |work=TRT World |access-date=12 May 2026}}</ref>
<br>ស៊ីរី៖ ១ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref>{{cite news|url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/04/04/syria-says-israeli-tank-fire-kills-man-in-country-s-south|archive-url=https://web.archive.org/web/20260407080953/https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/04/04/syria-says-israeli-tank-fire-kills-man-in-country-s-south|title=Syria says Israeli tank fire kills man in country’s south|archive-date=7 April 2026}}</ref>
<br>កាតា៖ ២០ នាក់បានរងរបួស<ref name="The Peninsula Newspaper-2026">{{cite web|date=1 March 2026|title=Ministry of Interior announces 8 new injuries resulting from Iranian attack|url=https://thepeninsulaqatar.com/article/01/03/2026/ministry-of-interior-announces-8-new-injuries-resulting-from-iranian-attack|access-date=12 May 2026|website=The Peninsula Newspaper|agency=QNA}}</ref><ref>{{cite news|url=https://gulfnews.com/world/gulf/qatar/qatar-4-injured-including-child-after-debris-from-iranian-missile-falls-in-residential-area-1.500499559|archive-url=https://web.archive.org/web/20260407230957/https://gulfnews.com/world/gulf/qatar/qatar-4-injured-including-child-after-debris-from-iranian-missile-falls-in-residential-area-1.500499559|title=Qatar: 4 injured, including child, after debris from Iranian missile falls in residential area|archive-date=7 April 2026}}</ref>
<br>ហ្សកដានី៖ ១៩ នាក់បានរងរបួស<ref>{{cite news|title=Army says Iran fired 119 missiles, drones in one week directly targeting Jordan|url=http://en.royanews.tv/news/68214|access-date=12 May 2026|work=Roya TV|date=7 March 2026}}</ref>
<br>អាស៊ែបៃសង់៖ ៤ នាក់បានរងរបួស<ref name=ynet260305>{{cite news|title=Azerbaijan says Iran fired two drones at its territory, injuring two people|url=https://www.ynetnews.com/article/rjo00ualfbl|access-date=12 May
2026|publisher=Ynet|date=5 March 2026}}</ref>
}}
ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ [[សហរដ្ឋអាមេរិក]] និង[[អ៊ីស្រាអែល]]បានចូលដៃគ្នាប្រឡូកក្នុងសង្គ្រាមជាមួយប្រទេស[[អ៊ីរ៉ង់]] ក៏ដូចជាសម្ព័ន្ធមិត្តនៅក្នុងតំបន់របស់ខ្លួន។ ជម្លោះនេះបានចាប់ផ្ទុះឡើងនៅពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបើកការវាយប្រហារតាមអាកាសសម្ដៅលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដោយកំណត់គោលដៅលើទីតាំងយោធានិងរដ្ឋាភិបាល ហើយថែមទាំង[[បញ្ជីរាយនាមមន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់ដេលបានស្លាប់កំឡុងសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|ធ្វើឃាតមន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់ជាច្រើននាក់]]ទៀតផង រួមមានមេដឹកនាំកំពូល[[អាលី ហាមេនៃ]]ជាដើម។ ការវាយប្រហារដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលនោះត្រូវបានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងស្របគ្នានឹងពេលដែលអ៊ីរ៉ង់ និងសហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងជាប់ចរចាទាក់ទងនឹង[[កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់|កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់]]។ អ៊ីរ៉ង់បានប្រតិកម្មវិញដោយបាញ់ប្រហារមីស៊ីល និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (ដ្រូន) ទៅលើប្រទេសអ៊ីស្រាអែល មូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិក និងបណ្ដាប្រទេសអារ៉ាប់ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់[[អាស៊ីខាងលិច]]។ អ៊ីរ៉ង់ក៏ថែមទាំងបានប្រើកម្លាំង[[វិបត្តិច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឆ្នាំ២០២៦|បិទច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]]ផងដែរ ដែលបង្កជាការរំខានដល់ពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក។
បន្ទាប់ពី[[វិបត្តិមជ្ឈិមបូព៌ា (២០២៣–បច្ចុប្បន្ន)|វិបត្តិមជ្ឈិមបូព៌ា]]បានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់និងអ៊ីស្រាអែលបាន[[ជម្លោះអ៊ីរ៉ង់–អ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ២០២៤|បាញ់មីស៊ីលប្រហារគ្នាទៅវិញទៅមក]]នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ហើយម្តងទៀតនៅក្នុង[[សង្គ្រាមដប់ពីរថ្ងៃ]]នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយលើកទីពីរនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានចេញមុខវាយប្រហារលើទីតាំងនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់។ នៅក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ កងកម្លាំងសន្តិសុខអ៊ីរ៉ង់បាន[[ការសម្លាប់រង្គាលនៅអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សម្លាប់ផ្ដាច់ជីវិតប្រជាជនស៊ីវិលខ្លួនរាប់ពាន់នាក់]]ក្នុងយុទ្ធនាការបង្ក្រាបលើ[[បាតុកម្មអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៥–២០២៦|ហ្វូងពួកបាតុករតវ៉ាប្រឆាំងដ៏ធំបំផុត]]ដែលមិនធ្លាប់មាននៅអ៊ីរ៉ង់ចាប់តាំងពី[[បដិវត្តន៍អ៊ីរ៉ង់|ឆ្នាំ១៩៧៩]] មកម៉្លេះ។ ជាលទ្ធផលនៃសកម្មភាពសម្លាប់បាតុករដោយកម្លាំងសន្តិសុខអ៊ីរ៉ង់នេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក[[ដូណាល់ ត្រាំ]]បានឆ្លើយតបដោយព្រមាននឹងប្រើកម្លាំងយោធា ហើយបន្ទាប់មក លោកក៏បានដាក់បញ្ជាឱ្យយោធាអាមេរិកចល័តប្រមូលកម្លាំងរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់ ដែលត្រូវជាការចល័តទ័ពដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងតំបន់នេះចាប់តាំងពី[[ការឈ្លានពានអ៊ីរ៉ាក់ឆ្នាំ២០០៣|ការឈ្លានពានប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់កាលឆ្នាំ២០០៣]] មក។<ref>{{cite news |date=26 February 2026 |title=US-Iran talks end with no deal but potential signs of progress |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-iran-nuclear-talks-resume-geneva-against-backdrop-military-threat-2026-02-26/ |access-date=12 May 2026 |work=Reuters}}</ref>
ការវាយប្រហារតាមអាកាសដោយអាមេរិក–អ៊ីស្រាអែលបានបង្កការខូចខាតដល់មូលដ្ឋានយោធា អគាររដ្ឋាភិបាល សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ និងទីតំបន់បេតិកភណ្ឌជាច្រើនកន្លែង ហើយបានបណ្តាលឱ្យប្រជាជនស៊ីវិលស្លាប់ និងរបួសជាច្រើននាក់ផងដែរ។<ref>{{cite web |last1=Brown |first1=Paul |last2=Sardarizadeh |first2=Shayan |last3=Murphy |first3=Matt |title=Iranian schools, hospital and landmarks among civilian sites hit during US-Israeli strikes |url=https://www.bbc.com/news/articles/cpw004xqxnjo |access-date=12 May 2026 |website=BBC Verify |date=6 March 2026}}</ref> ជាប្រតិកម្ម អ៊ីរ៉ង់បានបាញ់មីស៊ីលផ្លោងរាប់រយគ្រាប់ និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (ដ្រូន) ជាច្រើនគ្រឿងចូលទៅក្នុងប្រទេសអ៊ីស្រាអែល មូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់ និងបណ្ដាប្រទេសអារ៉ាប់ជិតខាងរួមមាន ប្រទេស[[កាតា]] [[គុយវ៉ែត]] [[បារ៉ែន]] [[ហ្សកដានី]] [[អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត]] [[អូម៉ង់]] និង[[អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម]]។<ref>{{cite news |last1=Piper |first1=Imogen |last2=Kelly |first2=Meg |last3=Ley |first3=Jarrett |last4=Ducroquet |first4=Simon |date=28 February 2026 |title=See where U.S., Israeli strikes have hit Iran and where Iran has retaliated |url=https://www.washingtonpost.com/investigations/2026/02/28/where-us-attack-iran-images-video/ |access-date=12 May 2026 |newspaper=The Washington Post |issn=0190-8286 |url-access=subscription}}</ref> អ៊ីរ៉ង់ និងក្រុមបក្សពួកសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនក៏បានបើកការបាញ់ប្រហារលើ[[តំបន់ឃឺឌីស្ថាន]]ក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ផងដែរ។ ដ្រូន ឬគ្រាប់មីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានគេសង្កេតឃើញហោះសម្ដៅទៅក្នុងប្រទេស[[អាស៊ែបៃសង់]] [[តួកគី]] និងមូលដ្ឋានយោធាអាក្រូទីរីរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសនៅប្រទេសស៊ីបទៀតផង។<ref>{{cite news |date=5 March 2026 |title=Azerbaijan threatens to respond after Iranian drones hit airport and near school |url=https://www.timesofisrael.com/azerbaijan-threatens-to-respond-after-iranian-drones-hit-airport-and-near-school/ |work=The Times of Israel}}</ref><ref name=attoncyprus>{{cite news |date=2 March 2026 |title=Two drones intercepted heading for RAF base, Cyprus says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cm2r0q310e3o |access-date=12 May 2026 |work=BBC News }}</ref> នៅដំណាលគ្នានេះ [[ជម្លោះហេស្បុលឡា–អ៊ីស្រាអែល (២០២៣–បច្ចុប្បន្ន)|ជម្លោះរវាងក្រុមហេស្បុលឡា និងអ៊ីស្រាអែល]]បានវិវត្តកើតទៅជា[[សង្គ្រាមលីបង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមលីបង់]] ដោយបានសម្លាប់ផ្ដាច់ជីវិតប្រជាជនស៊ីវិល និងសមាជិកពួកសកម្មប្រយុទ្ធជាង ២,០០០ នាក់។<ref>{{cite news |date=2 March 2026 |title=Hezbollah claims responsibility for attack on Israel |url=https://aje.news/wwomw4?update=4353584 |access-date=12 May 2026 |work=Al Jazeera English}}</ref>
[[អាណត្តិប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំទីពីរ|រដ្ឋបាលត្រាំ]]បានផ្តល់សេចក្ដីពន្យល់ផ្សេងៗគ្នាជុំវិញមូលហេតុនៃការផ្តើមសង្គ្រាមនេះឡើង ដោយក្នុងនោះរួមមាន ដើម្បីទប់ស្កាត់ប្រតិកម្មរបស់អ៊ីរ៉ង់បន្ទាប់ពីអ៊ីស្រាអែលបានបើកការវាយប្រហាររំពឹងមុន កម្ទេចធនធានមីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់ រារាំងអ៊ីរ៉ង់កុំឱ្យកសាង[[អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ]] រឹបអូស[[ធនធានប្រេងបម្រុងអ៊ីរ៉ង់|ធនធានប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់]] ឬផ្លាស់ប្តូររបបដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់។ [[ទីភ្នាក់ងារថាមពលបរមាណូអន្តរជាតិ]]បានថ្លែងថា ខណៈដែលអ៊ីរ៉ង់បានបដិសេធមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការចុះត្រួតពិនិត្យទីតាំងនុយក្លេអ៊ែរដែលរងខូចខាតកាលពី[[សង្គ្រាមដប់ពីរថ្ងៃ|សង្គ្រាមក្នុងឆ្នាំ២០២៥]] នោះមែន ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នគឺគ្មានភស្តុតាងណាមួយដែលបានបញ្ជាក់ពីដំណើរការនៃកម្មវិធីអាវុធនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ឡើយ។<ref>{{cite news |date=2 March 2026 |title=Iran Has No Structured Program to Build Nuclear Weapons, IAEA Says |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-israel-us-strikes-2026/card/iaea-chief-says-iran-has-no-structured-program-to-build-nuclear-weapons-currently-1IYdJPyg8uIZqlGS8Gni |access-date=12 May 2026 |work=The Wall Street Journal }}</ref> អគ្គលេខាធិការ[[អង្គការសហប្រជាជាតិ]] លោក[[អាន់តូនីអូ ហ្គូតេរ៉េស]] និងប្រទេសដែលមិនពាក់ព័ន្ធមួយចំនួន បានថ្កោលទោសសកម្មភាពវាយប្រហារដោយសហរដ្ឋអាមេរិក–អ៊ីស្រាអែល ខណៈ[[ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ]]វិញបានអនុម័ត[[សេចក្ដីសម្រេចក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិលេខ ២៨១៧|សេចក្តីសម្រេចមួយ]]ថ្កោលទោសការវាយប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់ទៅលើរដ្ឋឈូងសមុទ្រ។<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=How the world has reacted to US and Israeli strikes on Iran |url=https://www.bbc.com/news/articles/c5yj9kr31y7o |access-date=12 May 2026 |work=BBC News}}</ref> អ្នករិះគន់សង្គ្រាម រួមទាំងអ្នកជំនាញផ្នែកច្បាប់ និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ បានសម្ដៅលើការវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកថាជាអំពើខុសច្បាប់ក្រោមច្បាប់សហរដ្ឋអាមេរិក ជាទង្វើ[[ចក្រពត្តិនិយម]]<ref>{{Cite web |last1=Martin|first1=Peter|last2=Martin|first2=Eric|date=1 March 2026|title=Trump's Iran Strikes Usher in an Era of Unrestrained American Power|url=https://www.bloomberg.com/news/features/2026-03-01/iran-attack-khamenei-killing-maduro-capture-begin-trump-imperialism-era|website=Bloomberg}}</ref> និងជាការរំលោភលើអធិបតេយ្យភាពរបស់អ៊ីរ៉ង់ក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ។<ref name="guardian2march">{{cite news |last=Siddique |first=Haroon |date=2 March 2026 |title=What is the legality of the US and Israeli attacks on Iran? |url=https://www.theguardian.com/law/2026/mar/02/legality-us-israel-attacks-iran-uk |access-date=12 May 2026 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref>
[[ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចពីសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចនៃសង្គ្រាម]]នេះរួមមាន ការរំខានដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតដល់ប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់នៅក្នុងទីផ្សារប្រេងសកល ក៏ដូចជាការរំខានដល់ឧស្សាហកម្មឧស្ម័នធម្មជាតិ ជីជីវជាតិ អាកាសចរណ៍ និងទេសចរណ៍ ព្រមទាំងបម្រែបម្រួលនៅក្នុងទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុផងដែរ។ ការដឹកជញ្ជូនប្រេងនិងឧស្ម័នត្រូវបានរំខានដោយការបិទ[[ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]]ដោយអ៊ីរ៉ង់ ហើយការវាយប្រហាររបស់អ៊ីស្រាអែលនិងអ៊ីរ៉ង់ទៅលើបណ្ដារោងចក្រថាមពលនៅក្នុងតំបន់។<ref name="uf">{{cite web |last=Nevitt |first=Mark |date=15 March 2026 |title=Legal and Operational Issues in the Strait of Hormuz: Transit Passage Under Fire |url=https://www.justsecurity.org/133996/legal-operational-strait-hormuz-transit-passage/ |access-date=13 May 2026 |website=Just Security }}</ref> នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ការចំណាយលើសង្គ្រាមរបស់យោធាអាមេរិកត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថាមានចំនួន ១៨ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក<ref name="guardianCost">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/ng-interactive/2026/mar/19/us-iran-war-cost |title=The war on Iran cost the US $12.7bn by day six. Here's how it's been spent – in charts |date=19 March 2026 |access-date=13 May 2026 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref> ហើយ[[មន្ទីរបញ្ចកោណ]]បានស្នើតម្រូវការ ២០០ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកបន្ថែមទៀត។<ref name="i598">{{cite news |title=White House seeks $200bn in military funding in wake of Iran war |work=BBC News |date=19 March 2026 |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c5y73gwk1qdo |access-date=12 May 2026}}</ref> គិតត្រឹមថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ការចំណាយលើប្រទេសអារ៉ាប់ត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថាមានចំនួនជាង ១២០ ពាន់លានដុល្លារ។<ref name="arabCountriesCost">{{cite news |title=One month of war on Iran cost Arab countries up to $194bn: UNDP |work=Al Jazeera English |date=31 March 2026 |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/31/one-month-of-war-in-middle-east-cost-arab-states-up-to-194bn-undp |access-date=13 May 2026}}</ref> រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់បានវាយតម្លៃការខូចខាតសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនដោយមានតម្លៃយ៉ាងតិចស្មើ ៣០០ ពាន់លានដុល្លារ ហើយអាចបន្តឡើងរហូតដល់ ១ ទ្រីលានដុល្លារគិតត្រឹមថ្ងៃទី១១ ខែមេសា។<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2026/04/11/world/middleeast/iran-economy-war.html |title=Iran Tries to Grasp Economic Devastation of War, and Find a Way Past It |newspaper=The New York Times |date=11 April 2026}}</ref>
លោកត្រាំបានអះអាងថាខ្លួនបានទទួលជ័យជម្នះជាច្រើនលើកច្រើនសារ ហើយបានអះអាងបន្ថែមថា អ៊ីរ៉ង់គឺ "គ្មានសល់អ្វីនៅក្នុងជួរយោធាទៀតទេ"។<ref>{{cite news |title=Trump says "the war is very complete," and he's considering taking over Strait of Hormuz |url=https://www.cbsnews.com/news/trump-iran-cbs-news-the-war-is-very-complete-strait-hormuz/ |work=CBS News |date=9 March 2026}}</ref> អ៊ីរ៉ង់ សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល បានយល់ព្រមលើ[[បទឈប់បាញ់សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|បទឈប់បាញ់រយៈពេលពីរសប្តាហ៍]] ដែលបានសម្របសម្រួលដោយប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ហើយបានចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី៨ ខែមេសា<ref name="Pager-2026">{{Cite news |last= |date=7 April 2026 |title=U.S., Iran and Israel Agree to Cease-Fire |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/07/world/iran-war-trump-news/f1657559-8135-50c9-ad7f-63636e6a5106?smid=url-share |access-date=13 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> ខណៈ[[បទឈប់បាញ់លីបង់–អ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ២០២៦|បទឈប់បាញ់នៅលីបង់]]វិញបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា។ បទឈប់បាញ់នៃសង្គ្រាមនេះបានឈានចូលដល់ភាពតានតឹង នៅពេលដែលអ៊ីរ៉ង់បានបដិសេធមិនព្រមបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឡើងវិញ លុះត្រាតែអ៊ីស្រាអែលបញ្ឈប់ប្រតិបត្តិការវាយលុករបស់គេនៅក្នុងប្រទេសលីបង់។ បន្ទាប់ពី[[កិច្ចចរចាទីក្រុងឥស្លាម៉ាបាដ|កិច្ចចរចាក្រុងឥស្លាម៉ាបាដ]]បានបរាជ័យ លោកត្រាំបាននិយាយថា ខ្លួនលោកលែងខ្វល់ពីការចរចាអ្វីទៀតហើយ រួចលោកក៏បានប្រកាសបិទផ្លូវទឹកអ៊ីរ៉ង់ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ខែមេសាតទៅ<ref>{{cite news |title=Trump says US will blockade strait of Hormuz after Iran peace talks fail |url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/12/trump-says-us-will-blockade-strait-of-hormuz-as-iran-peace-talks-fail |access-date=13 May 2026 |work=The Guardian |date=12 April 2026}}</ref> ដែលជាហេតុនាំឱ្យមានការបិទផ្លូវទឹកពីរផ្នែក ដោយកម្លាំងជើងទឹកអាមេរិកបានកំពុងបិទផ្លូវទឹកអ៊ីរ៉ង់ ហើយអ៊ីរ៉ង់កំពុងបិទ[[ឈូងសមុទ្រពែរ្ស]]។ ទោះជាយ៉ាងណា ត្រាំបានបន្តពន្យារបទឈប់បាញ់ដោយគ្មានកំណត់រយៈពេល ប៉ុន្តែការបាញ់ប្រហារគ្នាតាមផ្លូវអាកាសនៅតែបន្តកើតឡើងដដែរ។
==ផ្ទៃរឿង==
{{Further|វិបត្តិមជ្ឈិមបូព៌ា (២០២៣–បច្ចុប្បន្ន)}}
===ទំនាក់ទំនងអ៊ីរ៉ង់ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល===
{{Further|ទំនាក់ទំនងសហរដ្ឋអាមេរិក–អ៊ីរ៉ង់|ទំនាក់ទំនងអ៊ីរ៉ង់–អ៊ីស្រាអែល}}
ដោយសារតែគោលនយោបាយ[[ជាតូបនីយកម្មនៃឧស្សាហកម្មប្រេងអ៊ីរ៉ង់|ជាតូបនីយកម្មនៃឧស្សាហកម្មប្រេងកាត]]ក្រោមនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក[[ម៉ូហាម៉ាដ ម៉ូសាដឌេក]] ដូចនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអង់គ្លេសក៏បានផ្តួចផ្ដើមគាំទ្រ[[រដ្ឋប្រហារអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ១៩៥៣|រដ្ឋប្រហារ]]ទម្លាក់រូបលោកនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៥៣ ហើយអំណាចត្រូវបានបង្វែរទៅ[[ម៉ូហាម៉ាដ រ៉េហ្សា ប៉ាហ្លាវី]] ដែលត្រូវជាព្រះរាជាពែរ្សនាពេលនោះ។ ដោយឃើញព្រះមហាក្សត្ររបស់ខ្លួនអត់ឱនលំទោនបំពេញផលប្រយោជន៍ឱ្យលោកខាងលិចដូច្នេះ ក៏ដូចជាត្រូវរស់នៅក្រោមរបបផ្តាច់ការរបស់ព្រះអង្គទៀតនោះ មហាជនអ៊ីរ៉ង់ក៏បានរើបម្រះបះបោរបន្ទុះចេញជា[[បដិវត្តន៍អ៊ីរ៉ង់|បដិវត្តន៍នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩]] ដោយផ្ដួលរំលំរបបប៉ាហ្លាវី ហើយជំនួសមកវិញដោយរបប[[សាធារណរដ្ឋឥស្លាម]]។<ref>{{Cite web |last=Hourcade |first=Bernard |date=March 2026 |title=What prospects for a new Iran? |url=https://mondediplo.com/2026/03/04iran |access-date=13 May 2026 |website=Le Monde diplomatique }}</ref> ជាលទ្ធផល អ៊ីរ៉ង់បានកាត់ផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលចោល បង្កើតបានជា[[វិបត្តិចំណាប់ខ្មាំងអ៊ីរ៉ង់|វិបត្តិការទូត]]ដែលបានអូសបន្លាយពេលជាងមួយឆ្នាំ។<ref name="News1828">{{cite news |date=28 February 2026 |title=From 1953 Coup To 2026 Strikes: The Long Road To US-Iran War |url=https://www.news18.com/world/from-1953-coup-to-2026-strikes-the-long-road-to-us-iran-war-ws-l-9935056.html |access-date=13 May 2026 |work=News18}}</ref>
ក្នុងកំឡុង[[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់–អ៊ីរ៉ាក់]] សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសគាំទ្រអ៊ីរ៉ាក់ ហើយនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៨៨ នាវាចម្បាំងអាមេរិកមួយគ្រឿងត្រូវទទួលរងការខូចខាតដោយសារមីនក្រោមសមុទ្ររបស់អ៊ីរ៉ង់។ សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រតិកម្មវិញដោយធ្វើ[[ប្រតិបត្តិការផ្រេយីងមែនធីស|ការវាយប្រហារលើកងនាវា]]របស់អ៊ីរ៉ង់។ ប៉ុន្មានខែក្រោយមក សហរដ្ឋអាមេរិកបានបាញ់ទម្លាក់នូវ[[ជើងហោះហើរអាកាសចរណ៍អ៊ីរ៉ង់លេខ ៦៥៥|យន្តហោះស៊ីវិលអ៊ីរ៉ង់]]មួយគ្រឿងដោយអចេតនា។<ref name="MacFarquhar1926">{{cite news |last1=MacFarquhar |first1=Neil |title=A Timeline of the Tensions Between the Islamic Republic of Iran and the U.S. |url=https://www.nytimes.com/2026/03/15/world/middleeast/united-states-iran-history.html |access-date=13 May 2026 |work=The New York Times |date=15 March 2026}}</ref> ដើម្បីទប់ស្កាត់ការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលរបស់អ៊ីរ៉ាក់មកលើទីប្រជុំជនរបស់ខ្លួន អ៊ីរ៉ង់ក៏បានប្ដេជ្ញាចាប់ផ្តើមកម្មវិធីផលិតមីស៊ីលបាលីស្ទិក។<ref name="Al-MarashiCon">{{cite web |last=Al-Marashi |first=Ibrahim |date=2 March 2026 |title=Iran and the US have been at war for decades – and there's no end in sight |url=https://theconversation.com/iran-and-the-us-have-been-at-war-for-decades-and-theres-no-end-in-sight-277284 |access-date=13 May 2026 |website=The Conversation }}</ref>
ចាប់ផ្តើមនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់បានចាប់ផ្តើមប្រឡូកចូលក្នុងជម្លោះតំណាងនៅទូទាំងមជ្ឈិមបូព៌ា។ នៅក្នុងនោះ អ៊ីរ៉ង់បានគាំទ្រក្រុម[[ហេស្បុលឡា]]នៅប្រទេសលីបង់ប្រឆាំងនឹងអ៊ីស្រាអែលក្នុងកំឡុង និងក្រោយ[[សង្គ្រាមស៊ីវិលលីបង់]]។ ក្នុងកំឡុង[[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ាក់]] អ៊ីរ៉ង់បានគាំទ្រក្រុមកងជីវពលដែលជាគូបដិបក្ខនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ដោយគួបផ្សំជាមួយក្រុម[[ហ៊ូទី]]នៅយេម៉ែន និងក្រុមប្រដាប់អាវុធដទៃទៀតនៅស៊ីរីនិងប៉ាឡេស្ទីន អ៊ីរ៉ង់បានបង្កើតប្រព័ន្ធសម្ព័ន្ធមិត្តដែលប្តេជ្ញាប្រឆាំងនឹងឥទ្ធិពលរបស់អាមេរិក អ៊ីស្រាអែល អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត និងអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមនៅក្នុងតំបន់។
នៅក្នុងឆ្នាំ២០០២ ដំណើរពង្រីកកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរដោយសម្ងាត់របស់អ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានទម្លាយចេញជាសាធារណៈ។ ចូលមកដល់ឆ្នាំ២០០៦ [[ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ]]ទីបំផុតបានចេញប្រតិកម្មដោយប្រកាសអនុវត្ត[[ទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់|ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់]] ខណៈសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាស[[ទណ្ឌកម្មសហរដ្ឋអាមេរិកប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់|ទណ្ឌកម្មផ្ទាល់ខ្លួន]]ផងដែរប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់។ តាំងពីពេលនោះមក សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលបានខិតខំអនុវត្ត[[ប្រតិបត្តិការអូឡាំពិកហ្គេម|យុទ្ធនាការសង្គ្រាមកិច្ចសាយប័រ]]ក្នុងគោលដៅបង្អាកប្រតិបត្តិការរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់ ខណៈដែលអ៊ីស្រាអែលវិញបានធ្វើ[[ឃាតកម្មលើអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់|ឃាតក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនុយក្លេអ៊ែរ]]កំពូលៗរបស់អ៊ីរ៉ង់អស់ជាច្រើននាក់។<ref name="MacFarquhar1926"/><ref name="Le Monde Assassinations">{{cite web |last1=Imbert |last2=Golshiri |last3=Mas |first1=Louis |first2=Ghazal |first3=Liselotte |title=How Israel tracked down and assassinated scientists involved in Iran's nuclear program |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2025/07/08/how-israel-tracked-down-and-assassinated-scientists-involved-in-iran-s-nuclear-program_6743166_4.html |website=lemonde.fr |publisher=Le Monde |access-date=19 May 2026}}</ref> ជម្លោះនេះបានវិវត្តទៅមួយដំណាក់កាលទៀតនៅក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០២០ នៅពេលដែលប្រធានាធិបតីត្រាំបានបញ្ជាឱ្យមានការធ្វើឃាតលើលោក[[កាស៊ឹម សូលីម៉ានី]] ដែលត្រូវជាមេបញ្ជាការនៃ[[កងកម្លាំងឃូដស៍]]។<ref name="News1828"/><ref name="Al-MarashiCon"/>
កំណើននៃភាពតានតឹងបានហក់ឡើងមួយកម្រិតទៀតបន្ទាប់ពី[[ការលុកលុយអ៊ីស្រាអែលដោយហាម៉ាស់ឆ្នាំ២០២៣|ការវាយលុកថ្ងៃទី៧ ខែតុលា]] មកលើប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ដែលនាំឱ្យផ្ទុះ[[សង្គ្រាមហ្កាហ្សា]]ឡើង។ អ៊ីស្រាអែលបានប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងបក្សពួកប្រដាប់អាវុធជាច្រើនក្រុមនៅទូទាំងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ដែលមានអ៊ីរ៉ង់គាំទ្រនៅពីក្រោយ ដោយនៅក្នុងនោះរួមមាន [[ហាម៉ាស់]] [[ហេស្បុលឡា]] និង[[ហ៊ូទី]]។ នៅក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ អ៊ីស្រាអែលបានផ្ដើមប្រតិបត្តិការ[[សង្គ្រាមដប់ពីរថ្ងៃ]] ដោយបើកការវាយប្រហារលើមូលដ្ឋានយោធានិងនុយក្លេអ៊ែរក្នុងទឹកដីអ៊ីរ៉ង់ ដែលជំរុញឱ្យអ៊ីរ៉ង់វាយប្រហារតបតវិញ។ សហរដ្ឋអាមេរិកក៏បាន[[ការវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលើទីតាំងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់|វាយប្រហារលើមូលដ្ឋាននុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់]]ក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមដប់ពីរថ្ងៃដែរ មុនពេលវាត្រូវបានបញ្ចប់ដោយ[[បទឈប់បាញ់សង្គ្រាមដប់ពីរថ្ងៃ|បទឈប់បាញ់]]។<ref>{{cite web |title=Iran's Conflict With Israel and the United States |url=https://www.cfr.org/global-conflict-tracker/conflict/confrontation-between-united-states-and-iran |website=Council on Foreign Relations}}</ref>
===បញ្ហានុយក្លេអ៊ែរអ៊ីស្រាអែល===
អ៊ីស្រាអែលត្រូវបានគេជឿយ៉ាងទូលំទូលាយថាមានប្រដាប់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ដោយមានស្តុកក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរចន្លោះពី ៩០ ទៅ ៤០០ គ្រាប់។{{refn|ចំនួនស្មាននៃទំហំស្តុកគ្រាប់អាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីស្រាអែលគឺមានប្រភពខុសៗគ្នា។ តួលេខនៅក្នុងអត្ថបទនេះគឺអាស្រ័យតាមប្រភពចំនួនស្មានដូចតទៅ៖ <ref>{{multiref2
|1 = {{cite journal |last1=Kristensen |first1=Hans M. |last2=Norris |first2=Robert S. |year=2014 |title=Israeli nuclear weapons, 2014 |url=http://bos.sagepub.com/content/70/6/97.full.pdf+html |journal=Bulletin of the Atomic Scientists |volume=70 |number=6 |pages=97–115 |doi=10.1177/0096340214555409 |bibcode=2014BuAtS..70f..97K |doi-access=free}}
|2= {{cite news |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/colin-powell-leaked-emails-nuclear-weapons-israel-iran-obama-deal-a7311626.html |title=Colin Powell leaked emails: Israel has '200 nukes all pointed at Iran', former US secretary of state says |last=Revesz |first=Rachael |newspaper=The Independent |date=16 September 2016 |access-date=19 May 2026}}
|3= {{cite journal |last=Brower |first=Kenneth S |title=A Propensity for Conflict: Potential Scenarios and Outcomes of War in the Middle East |journal=Jane's Intelligence Review |type=special report |number=14 |date=February 1997 |pages=14–15}}
|4= {{cite book |title=Israel and the Bomb |place=New York |publisher=Columbia University Press |last=Cohen |first=Avner |year=1998 |isbn=978-0-231-10482-1 |url=https://archive.org/details/israelbomb00cohe |page=349}}
|5= {{cite web |first=Mohamed |last=ElBaradei |url=http://www.iaea.org/NewsCenter/Transcripts/2004/alahram27072004.html |title=Transcript of the Director General's Interview with Al-Ahram News |website=International Atomic Energy Agency |date=27 July 2004 |access-date=19 May 2026}}
|6= {{cite web |url=https://fas.org/initiative/status-world-nuclear-forces/ |title=Status of World Nuclear Forces |website=Federation Of American Scientists}}
}}</ref>}} ម្យ៉ាងទៀត អ៊ីស្រាអែលក៏ជាប្រទេសដែលមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរតែមួយគត់ផងដែរ ដែលមិនទទួលស្គាល់ថាខ្លួនមានកម្មសិទ្ធិអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។<ref name="Kristensen-2022">{{cite journal |last1=Kristensen |first1=Hans M. |last2=Korda |first2=Matt |date=2 January 2022 |title=Israeli nuclear weapons, 2021 |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00963402.2021.2014239 |journal=Bulletin of the Atomic Scientists |volume=78 |issue=1 |pages=38–50 |doi=10.1080/00963402.2021.2014239 |bibcode=2022BuAtS..78a..38K |issn=0096-3402 |url-access=subscription}}</ref> អ្នកប្រាជ្ញបញ្ញវន្តមួយចំនួនបានអះអាងថា អាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីស្រាអែលគឺជាហេតុផលដែលជំរុញឱ្យអ៊ីរ៉ង់អភិវឌ្ឍកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរផ្ទាល់របស់ខ្លួន ដោយបានបង្កឱ្យមានតុល្យភាពនៃការទប់ស្កាត់នុយក្លេអ៊ែរ ឬការប្រណាំងប្រជែងសព្វាវុធនុយក្លេអ៊ែរក្នុងតំបន់។<ref>{{cite web |date=July 2008 |title=An Israel-Iran Balance of Nuclear Deterrence: Seeds of Instability |url=https://www.inss.org.il/publication/israel-iran-balance-nuclear-deterrence-seeds-instability/ |access-date=19 May 2026 |website=INSS }}</ref> ដោយលើកហេតុផលពីហានិភ័យផ្នែកសន្តិសុខ អ៊ីស្រាអែលបានបដិសេធមិនទទួលយកការអំពាវនាវពីសហគមន៍អន្តរជាតិឱ្យខ្លួនចុះចូលរួមក្នុង[[សន្ធិសញ្ញាស្តីពីការមិនរីកសាយភាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ]] ឬចូលរួមក្នុងកិច្ចចរចាអំពី[[តំបន់គ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅមជ្ឈិមបូព៌ា]]ឡើយ។<ref name="s316">{{cite news |date=29 May 2010 |title=Israel rejects call to join anti-nuclear treaty |url=https://www.reuters.com/article/world/israel-rejects-call-to-join-anti-nuclear-treaty-idUSTRE64S1ZN/ |access-date=19 May 2026 |work=Reuters}}</ref>
==ព្រឹត្តិការណ៍មុនសង្គ្រាម==
{{Main|ព្រឹត្តិការណ៍មុនសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦}}
[[File:President Donald J. Trump Welcomes Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu to the White House (cropped b).jpg|thumb|នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល លោក[[ប៊ីនយ៉ាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ]]បានបញ្ចុះបញ្ចូលត្រាំដោយជោគជ័យក្នុងការចូលអន្តរាគមន៍យោធាប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់។]]
==អរិភាព==
{{Main|ខ្សែកាលនៃសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦}}
===សប្តាហ៍ដំបូង (២៨ កុម្ភៈ – ៦ មីនា)===
[[File:President Donald J. Trump on the United States Military Major Combat Operations in Iran.webm|thumb|២៨ កុម្ភៈ៖ ត្រាំកំពុងថ្លែងដំណឹងទៅកាន់ប្រជាជាតិរបស់លោកអំពីដំណើរការវាយប្រហាររបស់អាមេរិក។]]
នៅម៉ោង ៣:៣៨ រសៀល ([[តំបន់ម៉ោងខាងកើត|ម៉ោងនៅអាមេរិក]] ឬត្រូវនឹងម៉ោង ១១:០៨ យប់នៅអ៊ីរ៉ង់) នៃថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក[[ដូណាល់ ត្រាំ]]បានចេញបញ្ជាឱ្យចាប់ផ្ដើមប្រតិបត្តិការអេផិកហ្យូរី (''Epic Fury'')។<ref name="FT01">{{cite news |title=Inside the plan to kill Ali Khamenei |url=https://www.ft.com/content/bf998c69-ab46-4fa3-aae4-8f18f7387836 |work=Financial Times |access-date=21 May 2026 |date=2 March 2026}}</ref> គ្រាប់មីស៊ីល ដ្រូនអាមេរិក និងយន្តហោះចម្បាំងអ៊ីស្រាអែលជាច្រើនគ្រឿង បានផ្តើមការវាយប្រហារមកលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់នៅថ្ងៃបន្ទាប់ នាវេលាម៉ោងប្រមាណ ៩:៤៥ ព្រឹក ម៉ោងនៅអ៊ីរ៉ង់ (ឬម៉ោង ១:១៥ រំលងអធ្រាត្រ ម៉ោងនៅអាមេរិក)។<ref>{{cite web |url=https://www.businessinsider.com/us-weapons-used-to-attack-iran-fend-off-retaliation-2026-2?IR=T |title=Here are the weapons America used to strike Iran — and shield against retaliation |work=Business Insider |first=Jake |last=Epstein |date=28 February 2026 |access-date=21 May 2026}}</ref> វេលាផ្ដើមការវាយប្រហារនេះបានកើតឡើងនៅដំណាលស្របនឹងពេលកំពុងតែមានកិច្ចចរចាជុំវិញកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |date=1 March 2026 |title=Iran's foreign minister says he's unsure why U.S. attacked during nuclear talks |url=https://www.nbcnews.com/world/iran/iran-attack-us-israel-regime-change-trump-netanyahu-araghchi-rcna261124 |access-date=21 May 2026 |work=NBC News }}</ref> ប្រតិបត្តិការនេះដែរត្រូវបានអ៊ីស្រាអែលប្រសិទ្ធនាមថា ប្រតិបត្តិការតោគ្រហឹម។{{refn|group=ស|[[ភាសាហេប្រឺ]]៖ מִבְצַע שְׁאָגַת הָאֲרִי}}<ref>{{cite news |last=Munitz |first=Shmuel |date=6 March 2026 |title=From ancient Israel to modern Iran: the enduring symbolism of the lion |url=https://www.ynetnews.com/culture/article/sk0ujovk11l |access-date=21 May 2026 |work=Ynet }}</ref> [[កងទ័ពអាកាសអ៊ីស្រាអែល]]បានថ្លែងថា កម្លាំងខ្លួនបានបើកវាយប្រហារលើគោលដៅយោធាចំនួន ៥០០ កន្លែងនៅភាគខាងលិច និងកណ្តាលប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដោយនេះត្រូវជាសមយុទ្ធប្រយុទ្ធដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្លួន<ref>{{cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=28 February 2026 |title=IDF says 200 jets involved in Air Force's largest-ever attack sortie |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-says-200-jets-involved-in-air-forces-largest-ever-attack-sortie/ |access-date=21 May 2026 |work=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref> ខណៈកងនាវាអ៊ីរ៉ង់ក៏ទទួលរងនូវការវាយប្រហារទាំងនេះផងដែរ។<ref>{{cite news |title=Satellite images show Iranian warship burning after US Israel strikes |date=28 February 2026 |url=https://www.businessinsider.com/satellite-images-show-iranian-warship-burning-after-us-israel-strikes-2026-2 |work=Business Insider |access-date=21 May 2026}}</ref> ក្រោយមក អ៊ីស្រាអែលបានបញ្ជាក់ថា ដំណើរវាយប្រហារដំបូងរបស់ខ្លួនបានប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកជាង ១,២០០ គ្រាប់នៅក្នុងរយៈពេល ២៤ ម៉ោង។<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Israel claims to have dropped over 1,200 bombs on Iran in one day |url=https://aje.news/p4rw7y?update=4349719 |work=Al Jazeera English |access-date=21 May 2026 }}</ref> មន្ត្រីអាមេរិកម្នាក់បាននិយាយថា ការវាយប្រហាររាប់សិបលើករបស់អាមេរិកត្រូវបានអនុវត្តដោយយន្តហោះចម្បាំងដែលចេញពីមូលដ្ឋានយោធានៅជុំវិញតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងពីនាវាដឹកយន្តហោះមួយ ឬច្រើនគ្រឿង។<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Eric Schmitt |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/5df7d9a6-2d1a-577e-9c63-d40948472442 |access-date=21 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref>
យោងតាមសារព័ត៌មាន Iran International ដែលដកស្រង់សម្តីរបស់[[ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាននិស្សិតអ៊ីរ៉ង់]] បុគ្គលិកដែលបម្រើការក្នុង[[កងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាម]]ប្រមាណរាប់ពាន់នាក់ រួមទាំងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មួយចំនួនផងដែរ<ref>{{cite web |date=28 February 2026 |title=Senior Revolutionary Guards commanders killed in US-Israel strikes – Reuters |url=https://www.iranintl.com/en/202602284254 |access-date=21 May 2026 |website=Iran International }}</ref> ត្រូវបានសម្លាប់ ឬត្រូវរងរបួស ខណៈដែលមូលដ្ឋានយោធាជាច្រើនកន្លែងបានរងការវាយប្រហារ។<ref name="Iran International-2026a">{{cite web |date=28 February 2026 |title=Live – Israel and US launch strikes on Iran as Tehran prepares retaliation |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202602288143 |access-date=21 May 2026 |website=Iran International }}</ref> ទាំងត្រាំ និង[[ប៊ីនយ៉ាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ]]បានព្រមានអំពីហានិភ័យដែលអាចកើតមានពីអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ហើយបានអំពាវនាវឱ្យប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់ចូលរួមជាធ្លុងដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលរបស់គេ។<ref name="CBS Major-Combat-Operations">{{cite news |date=28 February 2026 |title=Trump announces "major combat operations" in Iran. Watch the full video and read his statement. |url=https://www.cbsnews.com/news/trump-full-statement-on-us-iran-attack-major-combat-operations/ |work=CBS News |access-date=21 May 2026}}</ref>
បន្ថែមពីលើការវាយប្រហារដោយអាវុធ អ៊ីរ៉ង់ក៏ទទួលរងការវាយប្រហារតាមបណ្ដាញអ៊ីនធឺណិតផងដែរទៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងកម្មវិធីទូរស័ព្ទរបស់ខ្លួន រួមជាមួយនឹងសារដែលអំពាវនាវឱ្យប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់ងើបឡើងរើបម្រះប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលខ្លួន។<ref name = "JPost hack">{{cite news |last=Gal |first=Itai |date=28 February 2026 |title=Israel plunges Iran into darkness with largest cyberattack in history during attack against Iran |url=https://www.jpost.com/israel-news/defense-news/article-888271 |access-date=21 May 2026 |work=The Jerusalem Post }}</ref> ការវាយប្រហារតាមអ៊ីនធឺណិតនោះថែមទាំងបានផ្ដាច់ចរន្តអគ្គិសនីនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ស្ទើរតែទាំងស្រុងទៀតផង ដោយវាបានអូសបន្លាយជាង ៦០ ម៉ោង បង្កជាការរំខានដល់ទំនាក់ទំនងរបស់រដ្ឋាភិបាល ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋ និងសេវាកម្មសាធារណៈផ្សេងៗ។<ref>{{cite news |date=2 March 2026 |title=The digital front: Iran's internet down for second day amid reports of U.S.-Israel cyberattacks |url=https://www.cnbc.com/2026/03/02/irans-internet-down-amid-reports-of-us-israel-cyberattacks.html |access-date=21 May 2026 |work=CNBC}}</ref><ref name = "JPost hack"/> ចាប់តាំងពីថ្ងៃផ្ទុះសង្គ្រាមនេះមក អាជ្ញាធរអ៊ីរ៉ង់បានរឹតបន្តឹងការចូលប្រើប្រាស់បណ្ដាញអ៊ីនធឺណិតរបស់ប្រជាជនខ្លួន ដោយអនុញ្ញាតការប្រើប្រាស់ចំពោះតែអ្នកដែលរដ្ឋាភិបាលទទួលស្គាល់ប៉ុណ្ណោះ។<ref name="bm">{{cite news |date=17 March 2026 |title=Iran's 'chosen users' get 'privileged access' despite internet blackout for masses |url=https://www.theregister.com/2026/03/17/iran_internet_blackout/ |work=The Register}}</ref>
[[File:US bases in the Middle East.svg|thumb|[[បញ្ជីរាយឋបនស្ថានយោធាអាមេរិក|មូលដ្ឋាននិងឋបនស្ថានយោធាអាមេរិក]]ធំៗនៅទូទាំងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា រួមមានមូលដ្ឋានដែលបើកការវាយប្រហារទៅលើអ៊ីរ៉ង់ផងដែរ]]
កងកម្លាំងអ៊ីរ៉ង់បានប្រតិកម្មវិញក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះដោយការបាញ់គ្រាប់មីស៊ីល និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក។ អ៊ីរ៉ង់បានដាក់រហស្សនាមប្រតិបត្តិការយោធាវាយតបតរបស់ខ្លួនថា [[ប្រតិបត្តិការសច្ចសន្យាទីបួន]]។{{refn|group=ស|អ៊ីរ៉ង់ធ្លាប់បានប្រកាសនិងអនុវត្ត[[ប្រតិបត្តិការសច្ចសន្យាទីមួយ]] [[ប្រតិបត្តិការសច្ចសន្យាទីពីរ|ពីរ]] និង[[ប្រតិបត្តិការសច្ចសន្យាទីបួន|បី]]រួចទៅហើយ តែប្រតិបត្តិការទាំងបីគឺស្ថិតក្នុងទ្រង់ទ្រាយតូចប៉ុណ្ណោះ។}}{{refn|group=ស|[[ភាសាពែរ្ស]]៖ عملیات وعده صادق ۴}} ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់បានសម្ដៅលើសង្គ្រាមនេះថា "សង្គ្រាមរ៉ាម៉ាដាន" ក៏ព្រោះតែដំណើរវាយប្រហាររួមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលបានកើតឡើងនៅកំឡុងខែរ៉ាម៉ាដាន។<ref>{{cite news |date=20 March 2026 |title=Iran to mark Eid Al-Fitr on Saturday: state TV |url=https://www.arabnews.com/node/2636982/middle-east |access-date=22 May 2026 |work=Arab News |agency=Agence France-Presse}}</ref>
គោលដៅវាយតបតរបស់អ៊ីរ៉ង់ជាចម្បងសម្ដៅលើប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ពិសេសចំពោះទីក្រុង[[តែលអាវីហ្វ]]និង[[ហៃហ្វា]]<ref name="BBC Tehran response">{{cite news |title=(ជាភាសាពែរ្ស)جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران؛ چرا واکنش تهران اینبار تنها چند ساعت طول کشید؟ |url=https://www.bbc.com/persian/articles/ce94dk4yy2eo |work=BBC News Persian |date=28 February 2026 |access-date=22 May 2026}}</ref> និងបណ្ដាប្រទេសមួយចំនួនទៀតនៅក្នុងតំបន់ជាប់ឈូងសមុទ្រពែរ្ស។ គោលដៅសំខាន់ៗដែលអ៊ីរ៉ង់បានវាយប្រហាររួមមាន រាជធានី[[ម៉ាណាណា]]របស់ប្រទេសបារ៉ែន<ref>{{cite news |last1=Yee |first1=Isaac |last2=Rebane |first2=Teele |date=28 February 2026 |title=Videos show smoke rising near US Navy facility in Bahrain |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm64k1hv00003b6rj8g5hm4u |access-date=22 May 2026 |work=CNN }}</ref> [[អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិគុយវ៉ែត]] រាជធានី[[អាប៊ូដាប៊ី]]របស់អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Explosions reported in Kuwait and UAE |url=https://news.am/eng/news/932924.html |access-date=22 May 2026 |work=Armenia News }}</ref> និងរាជធានី[[រីយ៉ាដ]]និង[[ខេត្តខាងកើត (អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត)|ខេត្តខាងកើត]]របស់អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតជាដើម។ល។<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Ismaeel Naar |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c23471fd-1ceb-5a75-93a8-a56a199d6b1f |access-date=22 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> មិនតែប៉ុណ្ណោះ អ៊ីរ៉ង់ក៏បានវាយប្រហារលើមូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកនៅទូទាំងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាផងដែរ។<ref>{{cite news |url=https://france24.com/en/middle-east/20260228-what-we-know-about-us-military-bases-mideast-gulf-targeted-iran-retaliatory-strikes |title=Iran targets US military bases in the Middle East with retaliatory strikes |date=28 February 2026 |work=France 24 |access-date=22 May 2026}}</ref>
នៅថ្ងៃទី១ ខែមីនា អ៊ីស្រាអែលបានបើកការវាយប្រហារជាថ្មីម្តងទៀតសម្ដៅលើអ៊ីរ៉ង់<ref name="Reuters-2026">{{cite news |date=1 March 2026 |title=More strikes aimed at Iran after Khamenei's death, Trump issues new warning |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/more-strikes-aimed-iran-after-us-israeli-assault-kills-supreme-leader-2026-03-01/ |work=Reuters}}</ref> ខណៈអ៊ីរ៉ង់បានបាញ់មីស៊ីលនិងដ្រូនតបតវិញទៅលើប្រទេសបារ៉ែន អ៊ីស្រាអែល ហ្សកដានី គុយវ៉ែត កាតា អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត និងអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម។<ref>{{cite news |last1=Gambrell |first1=Jon |last2=Lidman |first2=Melanie |last3=Boak |first3=Josh |first4=Eric |last4=Tucker |date=1 March 2026 |title=Iran fires missiles at Israel and Gulf states after US-Israeli strike kills Khamenei |url=https://apnews.com/article/iran-israel-us-03-01-2026-693bc30bbbc98660d81f4a13f65ca10f |access-date=22 May 2026 |work=Associated Press }}</ref> នៅថ្ងៃទី២ ខែមីនា ប្រទេសកាតាបានបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកប្រភេទ [[ស៊ូខយស៊ូ-២៤|ស៊ូ-២៤]] របស់អ៊ីរ៉ង់ចំនួនពីរគ្រឿង ដែលនាំឱ្យកាតាក្លាយជាប្រទេសដំបូងដែលបានបាញ់យន្តហោះអ៊ីរ៉ង់ទម្លាក់ដោយជោគជ័យនៅក្នុងជម្លោះនេះ។<ref>{{cite news |last1=Salem |first1=Mostafa |last2=Kent |first2=Lauren |date=2 March 2026 |title=Qatar says it shot down two Iranian bomber aircraft |url=https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-israel-us-attack-03-02-26-intl-hnk?post-id=cmm9dkjpf00003b6ps4g5qwvo |access-date=22 May 2026 |work=CNN }}</ref> នៅថ្ងៃដដែរ សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលបានវាយប្រហារលើ[[រោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរណាតានស៍]] ខណៈយន្តហោះចម្បាំង F-15E ចំនួនបីគ្រឿងរបស់អាមេរិកត្រូវបានបាញ់ទម្លាក់ដោយការភាន់ច្រឡំដោយគ្នាឯង។<ref name="Reals">{{cite news |last=Reals |first=Tucker |date=2 March 2026 |title=Live updates: U.S. military confirms 4 troops killed in Iran war; Kuwait downs 3 U.S. jets in 'friendly fire' |url=https://www.cbsnews.com/live-updates/iran-us-war-day-3-american-deaths-israel-gulf-allies-hit-missile-strikes/ |access-date=22 May 2026 |work=CBS News }}</ref> ដំណាលគ្នានោះ ក្រុម[[ហេស្បុលឡា]]បានចាប់ផ្តើមបាញ់រ៉ុក្កែត និងគ្រាប់មីស៊ីលទៅលើអ៊ីស្រាអែល ដោយអះអាងថាវាជា "សកម្មភាពការពារខ្លួន" បន្ទាប់ពីរង[[ជម្លោះហេស្បុលឡា–អ៊ីស្រាអែល (២០២៣–បច្ចុប្បន្ន)|ការវាយប្រហារ]]ពីអ៊ីស្រាអែលអស់រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំនៅលីបង់ថ្វីបើ[[កិច្ចព្រមពៀងបទឈប់បាញ់លីបង់–អ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ២០២៤|បទឈប់បាញ់កាលឆ្នាំ២០២៤]] កំពុងចូលជាធរមានក្ដី។<ref>{{cite news |date=2 March 2026 |title=Hezbollah claims attack on Israel was 'defensive act' after year of Israeli strikes |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/hezbollah-claims-attack-on-israel-was-defensive-act-after-year-of-israeli-strikes/ |access-date=22 May 2026 |agency=Agence France-Presse |work=The Times of Israel}}</ref>
[[File:Epic Fury Strike compilation (997855).webm|thumb|២ មីនា៖ ឃ្លីបវីដេអូខ្លីៗអំពីការវាយប្រហារដោយ[[បញ្ជាការកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិក]]]]
នៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល លោកអ៊ីស្រាអែល កាត់ហ្ស៍បានអនុញ្ញាតបើក[[សង្គ្រាមលីបង់ឆ្នាំ២០២៦|ការឈ្លានពានចូលក្នុងប្រទេសលីបង់]]។<ref>{{cite news |last=McShane |first=Asher |date=3 March 2026 |title=Israel launches ground invasion of Lebanon and Trump warns 'hardest hits were yet to come' |url=https://www.lbc.co.uk/article/israel-launches-ground-invasion-of-lebanon-and-trump-issues-new-warning-5HjdTm8_2/ |access-date=22 May 2026 |work=LBC }}</ref> ក្រៅពីនេះ មន្ត្រីអាមេរិកបានថ្លែងថា កងកម្លាំងរបស់ខ្លួនបានបំផ្លាញកងនាវារបស់អ៊ីរ៉ង់អស់ជាច្រើន ពិសេសនៅក្នុង[[ឈូងសមុទ្រអូម៉ង់]] ក៏ដូចជាមូលដ្ឋានជើងទឹកសំខាន់ៗផងដែរ។<ref>{{cite web |last=Ozberk |first=Tayfun |date=2 March 2026 |title=US Strikes Destroy Iran's Main Naval Assets |url=https://www.navalnews.com/naval-news/2026/03/us-strikes-destroy-irans-main-naval-assets/ |access-date=22 May 2026 |website=Naval News }}</ref>
ចូលមកថ្ងៃទី៤ ខែមីនា អាមេរិកបានប្រកាសថានឹងបន្ថែមការវាយប្រហារលើអ៊ីរ៉ង់កាន់តែខ្លាំងជាងមុន ហើយនៅក្នុងថ្ងៃដដែរនេះ អ៊ីស្រាអែលបានវាយចំទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់កងកម្លាំង[[បាស៊ីគ]] ខណៈលោក[[មោជតាបា ហាមេនៃ]]បានរួចផុតពីការវាយប្រហារតាមអាកាសរបស់អ៊ីស្រាអែល។<ref>{{cite news |last=Hafezi |first=Parisa |date=4 March 2026 |title=Mojtaba Khamenei, seen as possible next Supreme Leader, has survived attacks on Iran, sources say |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/mojtaba-khamenei-seen-possible-next-supreme-leader-has-survived-assault-iran-2026-03-04/ |access-date=22 May 2026 |work=Reuters}}</ref> មីស៊ីលបាលីស្ទិកមួយគ្រាប់ដែលបាញ់ចេញពីទឹកដីអ៊ីរ៉ង់ ត្រូវបានស្ទាក់ចាប់ដោយប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរួមរបស់ណាតូ ខណៈវាបានហោះចូលក្នុងដែនអាកាសប្រទេសតួកគី ខណៈតួកគីបានព្រមានថាខ្លួនមានសិទ្ធិការពារអធិបតេយ្យភាពខ្លួន រីឯអង្គការណាតូវិញបានថ្លែងពីការប្តេជ្ញាចូលរួមការពារប្រទេសតួកគីដែលជាសមាជិក។<ref>{{cite web |date=5 March 2026 |title=Secretary General Mark Rutte condemns violation of Turkish airspace |url=https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_2026_03_05.htm |website=NATO Official Website}}</ref>
[[File:Indian Ocean Iranian vessel (998184).webm|thumb|៤ មីនា៖ វីដេអូបង្ហាញពីការបាញ់ពន្លិចនាវាអ៊ីរ៉ង់ ''ដេណា'' ពីនាវាមុជទឹកអាមេរិក ''ឆារលត្ត'']]
នាវាចម្បាំងមួយគ្រឿងរបស់កងទ័ពជើងទឹកអ៊ីរ៉ង់ឈ្មោះ ''ដេណា'' ត្រូវបានបាញ់ពន្លិចនៅក្នុងមហាសមុទ្រឥណ្ឌាដោយនាវាមុជទឹកឈ្មោះឆារលត្តរបស់អាមេរិក ក្នុងចម្ងាយប្រមាណ ៧៤ គីឡូម៉ែត្រពីភាគខាងត្បូងទីក្រុង[[កាល្លេ]] ប្រទេសស្រីលង្កា បន្ទាប់ពីនាវាមួយនេះបានកំពុងវិលត្រឡប់ទៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង់វិញក្រោយបានចូលរួមសមយុទ្ធកងនាវាអន្តរជាតិនៅទីក្រុង[[វិសាខបណម]]នៃប្រទេសឥណ្ឌា។<ref>{{cite web |last=Rana |first=Javaria |date=2 March 2026 |title=Sri Lanka responds to distress call from Iranian warship returning from Vizag Fleet Review |url=https://www.newindianexpress.com/nation/2026/Mar/04/sri-lanka-responds-to-distress-call-from-iranian-warship-returning-from-vizag-fleet-review |access-date=22 May 2026 |website=The New Indian Express }}</ref> យោងតាមកងទ័ពអ៊ីរ៉ង់ នាវិកអ៊ីរ៉ង់ចំនួន ១០៤ នាក់ត្រូវបានស្លាប់ និង ៣២ នាក់ទៀតបានរងរបួសនៅក្នុងហេតុការណ៍លិចនាវានេះ។<ref>{{cite news |last1=Magee |first1=Caolán |last2=Kelliher |first2=Fiona |date=8 March 2026 |title='Projectile' kills 2 in Saudi Arabia as Iran attacks on the Gulf continue |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/8/iran-live-israel-bombs-tehran-oil-depots-attacks-on-gulf-states-continue |access-date=22 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref>
===សប្តាហ៍ទីពីរ (៧–១៣ មីនា)===
[[File:P20260307DT-1619 The Dignified Transfer of Remains of Six U.S. Soldiers.jpg|thumb|249x249px|សាកសពទាហានអាមេរិកចំនួនប្រាំពីរនាក់កំពុងត្រូវបញ្ជូនទៅសហរដ្ឋអាមេរិកវិញ, ៧ មីនា ២០២៦]]
នៅថ្ងៃទី៧ ខែមីនា សហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ជូននាវាដឹកយន្តហោះទីបីរបស់ខ្លួនមកមជ្ឈិមបូព៌ា។<ref>{{cite web |date=7 March 2026 |first=Ilgar |last=Khudiyev |title=US said expected to deploy 3rd aircraft carrier to the Middle East |url=https://en.apa.az/america/us-said-expected-to-deploy-3rd-aircraft-carrier-to-the-middle-east-495510 |access-date=23 May 2026 |website=Azerbaijani Press Agency}}</ref> នៅថ្ងៃដដែរ ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ លោកប៉េហ្សេស្សខ្ចន់បានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានថា អ៊ីរ៉ង់នឹងឈប់វាយប្រហារប្រទេសជិតខាងចាប់ពីថ្ងៃនោះតទៅទៀត ប៉ុន្តែលុះត្រាតែការវាយប្រហារមកលើអ៊ីរ៉ង់លែងមានប្រភពចេញពីទឹកដីរបស់ប្រទេសជិតខាងទាំងនោះ។<ref>{{cite news |date=7 March 2026 |title=Iran to halt strikes on neighbours unless attacks from there: Pezeshkian |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/7/iran-to-halt-strikes-on-neighbours-unless-attacks-from-there-pezeshkian |access-date=23 May 2026 |work=Al Jazeera English}}</ref> យ៉ាងណាមិញ [[អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិឌូបៃ]]ក្រោយមកបានរងការវាយប្រហារដោយយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើករបស់អ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite web |date=7 March 2026 |title=Iranian drone attack suspends flights at Dubai International airport |url=https://www.euronews.com/2026/03/07/iranian-drone-attack-suspends-flights-at-dubai-international-airport |access-date=23 May 2026 |work=Euronews }}</ref>
នៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា កូនប្រុសទីពីររបស់លោកហាមេនៃគឺលោក[[មោជតាបា ហាមេនៃ|មោជតាបា]]ត្រូវបានតែងតាំងជាមេដឹកនាំកំពូលថ្មីនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |last=Treisman |first=Rachel |date=9 March 2026 |title=What to know about Mojtaba Khamenei, Iran's new supreme leader |url=https://www.npr.org/2026/03/09/nx-s1-5742375/mojtaba-khamenei-iran-supreme-leader |access-date=23 May 2026 |work=NPR }}</ref> ឃ្លាំងស្តុកប្រេងឥន្ធនៈនៅក្បែររដ្ឋធានីតេហេរ៉ង់ត្រូវរងការវាយប្រហារ ខណៈភ្លើងឆេះពីការវាយប្រហារនេះបានបង្កបង្កើតជាផ្សែងពពកខ្មៅក្រាស់គ្របដណ្ដប់ស្ទើរពេញទីក្រុងតេហេរ៉ង់ និងថែមទាំងបណ្ដាលឱ្យកើតមានភ្លៀងអាស៊ីតពុលខ្មៅធ្លាក់នៅតំបន់ជុំវិញនោះផងដែរ។<ref name="b673">{{cite magazine |last1=Schneid |first1=Rebecca |first2=Kay Armin |last2=Serjoie |last3=Jamalpour |first3=Fatemeh |title='The Air is Unbreathable': Tehran Shrouded in Toxic Cloud After Israel Strikes Fuel Depots |magazine=Time |date=8 March 2026 |url=https://time.com/7383099/iran-news-oil-strikes-tehran/ |access-date=23 May 2026 }}</ref> នៅក្នុងថ្ងៃដដែរ បញ្ជាការកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសពីមរណភាពរបស់សមាជិកយោធាអាមេរិកទីប្រាំពីរក្រោយត្រូវរងការវាយប្រហារពីអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |date=8 March 2026 |title=US troop dies from wounds sustained in Iran attack |url=https://aje.news/64yl8m?update=4379695 |access-date=23 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref>
យោងទៅតាម[[សមាគមអឌ្ឍចន្ទក្រហមអ៊ីរ៉ង់]] សាលារៀនសរុបចំនួន ៦៥ និងមណ្ឌលសុខភាពចំនួន ៣២ (ដូចជាមន្ទីរពេទ្យ និងឱសថស្ថាន) ត្រូវបានរងការវាយប្រហារចាប់តាំងពីសង្គ្រាមបានផ្ទុះឡើង ហើយទីតាំងស៊ីវិលជាង ១០,០០០ កន្លែងត្រូវរងការខូចខាត។<ref>{{cite news |date=8 March 2026 |title=More on civilian sites attacked in Iran: Red Crescent |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/8/iran-live-israel-bombs-tehran-oil-depots-attacks-on-gulf-states-continue?update=4379534 |work=Al Jazeera English |access-date=23 May 2026 }}</ref> នៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា អង្គការណាតូបានបញ្ជាក់ពីករណីស្ទាក់ចាប់មីស៊ីលបាលីស្ទិកទីពីរមកលើដែនអាកាសប្រទេសតួកគី<ref>{{cite news |date=9 March 2026 |title=NATO intercepts second Iranian ballistic missile fired toward Turkey |url=https://www.straitstimes.com/world/middle-east/turkey-says-second-iranian-ballistic-missile-shot-down-by-nato-defences-in-airspace |access-date=23 May 2026 |work=The Straits Times |issn=0585-3923}}</ref> ខណៈតួកគីបានបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងប្រភេទ F-16 ចំនួនប្រាំមួយគ្រឿង និងប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសទៅ[[ស៊ីបខាងជើង]]ក្នុងគោលបំណងការពារសន្តិសុខ។<ref>{{cite news |date=9 March 2026 |title=(ជាភាសាតួកគី) MSB: 6 Türk F-16'sı KKTC'ye konuşlandırıldı |url=https://www.trthaber.com/haber/gundem/msb-6-turk-f-16si-kktcye-konuslandirildi-937063.html |access-date=23 May 2026 |work=TRT Haber }}</ref>
[[File:Strait of Hormuz Transits.webp|thumb|{{center|ដំណើរដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍បានធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមចាប់ផ្ដើមមក។<ref>{{cite web |url=https://portwatch.imf.org/pages/cc317ba850e34c4dadbead6f7b336fb1 |title=Trade disruptions in the Strait of Hormuz due to attacks on commercial ships |website=PortWatch |publisher=[[មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ]] |access-date=23 May 2026 |date=28 February 2026}}</ref>}}]]
ការគាំងប្រព័ន្ធផ្កាយរណបនាវាចរណ៍សកលដែលមិនមានប្រភពដើមច្បាស់លាស់បានបង្កជាការរំខានដល់នាវាចរណ៍នៅក្បែរច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ ហើយបង្កឱ្យកើតមានករណីគ្រោះថ្នាក់ជាច្រើនដល់នាវាដឹកប្រេងនៅក្នុងតំបន់។<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/articles/c3ewwlx9e1xo |title=GPS jamming: The invisible battle in the Middle East |last=Baraniuk |first=Chris |work=BBC News |date=10 March 2026 }}</ref> នៅថ្ងៃទី១០ ខែមីនា មេបញ្ជាការជាន់ខ្ពស់ម្នាក់នៃកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាមបាននិយាយថា អ៊ីរ៉ង់កំពុងប្រើប្រាស់បាញ់តែគ្រាប់មីស៊ីលខ្លួនដែលមានទម្ងន់ចាប់ពី ១០០០ គីឡូក្រាមឡើងទៅប៉ុណ្ណោះ។<ref name="ndtv10march">{{cite news |url=https://www.ndtv.com/world-news/iran-israel-war-iran-1000kg-1-ton-missile-warheads-iran-fires-khorramshahr-kheibar-shekan-missiles-11193972 |title=With Missiles Carrying 1,000 kg Explosives, A New Tactical Phase For Iran |work=NDTV |date=10 March 2026 |access-date=25 May 2026 |last=Srinivasan |first=Chandrashekar}}</ref> ឧត្តមនាវីឯកអាមេរិក លោក[[ប្រាដ ឃូពើរ]]បានរាយការណ៍ថា អត្រាបាញ់គ្រាប់មីស៊ីលបាលីស្ទិករបស់អ៊ីរ៉ង់បានធ្លាក់ចុះប្រមាណ ៩០% បើប្រៀបនឹងថ្ងៃដំបូងៗនៃសង្គ្រាម ហើយអត្រាបាញ់បង្ហោះដ្រូនរបស់ពួកគេបានធ្លាក់ចុះ ៨៣%។<ref>{{cite web |date=9 March 2026 |title=Iranian missile attacks down 90% since 1st day of war: CENTCOM |url=https://abc11.com/live-updates/iran-live-updates-trump-says-major-combat-operations-have-begun/18660347/entry/18681719 |access-date=25 May 2026 |website=ABC11 Raleigh-Durham }}</ref> នៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា អង្គការ[[យូនីសេហ្វ]]បានរាយការណ៍ថា កុមារជាង ១,១០០ នាក់បានទទួលរងរបួស ឬត្រូវបាត់បង់ជីវិត (២០០ នាក់ត្រូវបានរាយការណ៍ថាបានបាត់បង់ជីវិតនៅអ៊ីរ៉ង់, ៩១ នាក់នៅលីបង់, ៤ នាក់នៅអ៊ីស្រាអែល និង ១ នាក់នៅគុយវ៉ែត) ខណៈកុមាររាប់រយពាន់នាក់ត្រូវបង្ខំផ្លាស់ប្ដូរទីលំនៅ រីឯរាប់លាននាក់ទៀតមិនអាចចូលរៀនបានដោយភ្លើងសង្គ្រាមកំពុងបានឆាបឆេះ។<ref>{{cite news |last1=Rowlands |first1=Lyndal |last2=Sabah |first2=Zaid |date=12 March 2026 |title=Iran sets three conditions for peace; oil tankers in Iraqi port attacked |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/12/iran-war-live-oil-tankers-hit-in-iraq-tehran-sets-3-conditions-for-peace |access-date=25 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref>
[[File:Salalah Port Ablaze.jpg|thumb|រូបភាពផ្កាយរណបដែលបង្ហាញពីផ្សែងខ្មៅហុយឡើងចេញពី[[កំពង់ផែសាឡាឡោះ]]ក្នុងប្រទេសអូម៉ង់នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ក្រោយរងការវាយប្រហារពីអ៊ីរ៉ង់]]
នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ដើម្បីជួយដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចប្រេង សហរដ្ឋអាមេរិកបានដកបម្រាមរឹតបន្តឹងលើការទិញប្រេងពីរុស្ស៊ីជាបណ្ដោះអាសន្ន ប៉ុន្តែយ៉ាងណា តម្លៃប្រេងមិនបានផ្លាស់ប្ដូរអ្វីច្រើននោះទេ។<ref name="Cooper">{{cite news |last1=Cooper |first1=Helene |last2=Barnes |first2=Julian E. |last3=Ward |first3=Euan |last4=Torbati |first4=Yeganeh |last5=Reiss |first5=Johnatan |date=12 March 2026 |title=Iran War Live Updates: U.S. Refueling Plane Crashes in Iraq, Military Says |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/12/world/iran-war-news-trump-oil-israel |access-date=25 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> អ៊ីរ៉ង់បានបាញ់រលកមីស៊ីល និងដ្រូនជាថ្មីម្តងទៀតសម្ដៅលើប្រទេសនៃតំបន់ឈូងសមុទ្រ ដែលជាហេតុនាំឱ្យតម្លៃប្រេងកើនឡើងកាន់តែខ្ពស់។ ប្រទេសបារ៉ែនបានរាយការណ៍អំពីការវាយប្រហារលើទីតាំងស្តុកទុកប្រេងរបស់ខ្លួន។ អាជ្ញាធរគុយវ៉ែតវិញបានរាយការណ៍បញ្ជាក់ថា គ្រឿងឧបករណ៍ការពារមីស៊ីលនិងអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិរបស់ខ្លួនត្រូវរងការវាយប្រហារពីអ៊ីរ៉ង់ ខណៈសូរសំឡេងផ្ទុះគ្រាប់ត្រូវបានឮរំពងនៅជាយទីក្រុងឌូបៃ ហើយទីប្រជុំជនស្ទើរទាំងអស់ក្នុងប្រទេសហ្សកដានីបានបន្លឺស៊ីរ៉ែនព្រមានពីការវាយប្រហារដោយអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |date=13 March 2026 |title=Iran targets Gulf nations with missiles, drones as oil prices soar |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/12/iran-targets-gulf-nations-with-missiles-drones-as-oil-prices-soar |access-date=25 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref> ជាលើកទីបីនៅក្នុងសង្គ្រាម មីស៊ីលបាលីស្ទិកប៉ុន្មានគ្រាប់ទៀតបានហោះចូលក្នុងដែនអាកាសប្រទេសតួកគី មុនពេលត្រូវបានស្ទាក់ចាប់ដោយប្រព័ន្ធការពារ ដោយសំឡេងផ្ទុះពីវាអាចត្រូវបានស្ដាប់ឮបានដោយប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងនិងជុំវិញទីក្រុង[[អាដាណា]]។<ref>{{cite news |date=13 March 2026 |title=Nato shoots down Iranian missile as explosions heard at Turkish air base |url=https://www.independent.co.uk/bulletin/news/nato-incirlik-air-base-missile-iran-war-b2937948.html |access-date=25 May 2026 |work=The Independent }}</ref>
===សប្តាហ៍ទីបី (១៤–២០ មីនា)===
[[File:جزیره خارک- طبیعت و صنعت-10.jpg|thumb|[[កោះខាក]]នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ភ្លើងដែលបាញ់ចេញពីបំពង់នៅក្នុងរូបភាពនេះគឺជាលទ្ធផលនៃដំណើរការធម្មតានៃការចម្រាញ់ប្រេងប៉ុណ្ណោះ]]
គិតត្រឹមសប្តាហ៍ទីបី អ្នកជំនាញវិភាគមិនសូវជាបានរកឃើញពីភស្តុតាងអ្វីដែលបញ្ជាក់ពីការផ្តាច់ខ្លួន ឬការរត់ចោលជួរនៅក្នុងកងយោធាអ៊ីរ៉ង់នោះទេ{{refn|ដោយយោងតាមប្រភពជាច្រើនដូចជា៖ <ref>{{multiref2
|1 = {{cite news |last1=Graham-Harrison |first1=Emma |title=We attacked Iran with no clear plan for regime change, Israeli security sources say |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/12/israel-iran-us-attack-no-plan-for-regime-change-security-sources |work=The Guardian |date=12 March 2026 }}
|2= {{cite news |title=Iran war becomes contest of who can take most pain |url=https://dailypioneer.com/news/iran-war-becomes-contest-of-who-can-take-most-pain |work=The Pioneer |date=12 March 2026 |quote=So far, the Islamic Republic has been able to keep its leadership and military cohesive and in control}}
|3= {{cite web |title=Is the stability of the Iranian regime in danger? |url=https://www.inss.org.il/social_media/is-the-stability-of-the-iranian-regime-in-danger/ |website=Institute for National Security Studies |date=12 March 2026 |quote=However, it seems that at this stage, these strikes are not sufficient to undermine the internal cohesion among the security forces, their ability to function}}
|4= {{cite news |title=US intelligence says Iran government is not at risk of collapse, say sources |url=https://www.reuters.com/business/media-telecom/us-intelligence-says-iran-government-is-not-risk-collapse-say-sources-2026-03-11/ |work=Reuters |date=11 March 2026 |quote=The intelligence reporting underscores the cohesion of Iran's clerical leadership}}
|5= {{cite web |last1=Karlin |first1=Mara |title=Can Iran's regime survive the war? |url=https://www.brookings.edu/articles/can-irans-regime-survive-the-war/ |website=Brookings Institution |date=11 March 2026 }}
|6= {{cite news |title=A long road to the end: The death throes of Iran's regime could last for years |url=https://www.timesofisrael.com/a-long-road-to-the-end-the-death-throes-of-irans-regime-could-last-for-years/ |work=The Times of Israel |date=10 March 2026 |quote=for now, there have been no significant defections from the army or other security forces}}
}}</ref>}} ខណៈដែលការផ្តាច់ខ្លួនផ្នែកយោធានេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់ដើម្បីបង្កើតជាចលនាប្រឆាំងនឹងរបបឥស្លាមអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite |news |last=Jansen |first=Michael |title=Regime change in Iran unlikely without mass defections from military |url=https://www.irishtimes.com/world/middle-east/2026/02/28/regime-change-in-iran-unlikely-without-mass-defections-from-military/ |newspaper=The Irish Times |date=28 February 2026}}</ref> សហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំមួយមកលើ[[កោះខាក]] ដែលត្រូវជាមជ្ឈមណ្ឌលនាំចេញប្រេងដ៏សំខាន់មួយរបស់អ៊ីរ៉ង់ ដោយ ៩០ ភាគរយនៃប្រេងអ៊ីរ៉ង់គឺត្រូវនាំចេញតាមរយៈកោះមួយនេះ។ ទន្ទឹមគ្នានេះដែរ តម្លៃប្រេងបានកើនឡើងជាង ៤០ ភាគរយចាប់តាំងពីសង្គ្រាមបានចាប់ផ្ដើមមក។<ref>{{cite news |last1=Broadwater |first1=Luke |last2=Schmitt |first2=Eric |last3=Cooper |first3=Helene |last4=Pérez-Peña |first4=Richard |date=13 March 2026 |title=Iran War Live Updates: U.S. Military Attacks Kharg Island, Iran's Oil Export Hub, Trump Says |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/13/world/iran-war-trump-oil-israel |access-date=25 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref>
[[File:Missile interception fragments of an Iranian missile hit Haifa oil refineries in Haifa Bay, March, 19 2026.jpg|thumb|right|250px|មីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់មួយគ្រាប់បានធ្លាក់លើរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងហៃហ្វានៅឆកហៃហ្វា, ១៩ មីនា ២០២៦]]
នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ទាំងប្រទេសចិន និងបណ្ដាប្រទេសសមាជិកណាតូនៅអឺរ៉ុបដែលស្និទនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក បានរួមគ្នាបដិសេធការអំពាវនាវរបស់ត្រាំក្នុងការផ្តល់ជំនួយគាំទ្រផ្នែកយោធា ដើម្បីដាក់សម្ពាធបង្ខំអ៊ីរ៉ង់ឱ្យបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍វិញ។<ref>{{cite web |date=16 March 2026 |title=Trump demands NATO and China police the Strait of Hormuz. So far they aren't joining |work=NPR |url=https://www.npr.org/2026/03/16/nx-s1-5749109/trump-threatens-nato-strait-hormuz-iran-war |access-date=25 May 2026}}</ref> ជាលទ្ធផល ត្រាំបានស្តីបន្ទោសសម្ព័ន្ធមិត្តណាតូ ដោយហៅការសម្រេចចិត្តរបស់ពួកគេថាជា "កំហុសដ៏ល្ងង់ខ្លៅមួយ"។<ref>{{cite news |date=17 March 2026 |title=Trump says NATO's refusal to help on Iran is "very foolish mistake" |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/nato-countries-dont-want-get-involved-iran-operation-trump-says-2026-03-17/ |access-date=25 May 2026 |work=[[រ៉យទ័រ|Reuters]]}}</ref> នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ត្រាំបានសរសេរលើបណ្ដាញសង្គមថា លោកបានដកការសុំជំនួយពីណាតូវិញហើយ និងក៏ដូចជាសម្ព័ន្ធមិត្តមួយចំនួនក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកផងដែរដូចជា ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង និង[[អូស្ត្រាលី]]ជាដើម ដោយស្ថិតនៅក្រោមហេតុផលថាពួកគេបានបដិសេធមិនចូលរួមការវាយប្រហាររួមជាមួយអាមេរិកប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |date=17 March 2026 |title=NATO countries don't want to get involved in Iran operation, Trump says |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/nato-countries-dont-want-get-involved-iran-operation-trump-says-2026-03-17/ |access-date=25 May 2026 |work=Reuters}}</ref><ref>{{cite web |date=17 March 2026 |title=Donald J. Trump (@realDonaldTrump) |url=https://truthsocial.com/@realDonaldTrump/116245182325726375 |access-date=25 May 2026 |website=Truth Social }}</ref> នៅក្នុងលិខិតសរសេរដដែរនោះ ត្រាំបានបញ្ជាក់ទៀតថា សហរដ្ឋអាមេរិកគឺ "[មិនត្រូវការ] ជំនួយពីនរណា" នៅក្នុងសង្គ្រាមនេះឡើយ។<ref>{{cite news |date=17 March 2026 |title=Trump: 'We do not need the help of anyone' |url=https://news.sky.com/video/trump-we-do-not-need-the-help-of-anyone-13520909 |access-date=25 May 2026 |work=Sky News }}</ref>
នៅព្រឹកព្រលឹមថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អ៊ីរ៉ង់ប៉ុន្មានរូប រួមមានលោក[[អាលី ឡារីយ៉ានី]] និងប្រធានកងកម្លាំងបាស៊ីគ លោក[[ហ្កូឡាំរ៉េហ្សា សូលីម៉ានី]]ត្រូវបាត់បង់ជីវិតក្រោយរងការវាយប្រហារតាមអាកាសពីអ៊ីស្រាអែល។<ref name="sk">{{cite news |date=17 March 2026 |title=Iran confirms security chief Larijani, Basij commander Soleimani killed |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/17/israel-says-it-has-killed-ali-larijani-irans-top-security-official |access-date=26 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref> ជាការឆ្លើយតប អ៊ីរ៉ង់បានបាញ់មីស៊ីលជាច្រើនគ្រាប់ដែលបានផ្ដាច់ជីវិតប្រជាជនស៊ីវិលអ៊ីស្រាអែលចំនួនពីរនាក់នៅទីក្រុង[[រ៉ាម៉ាត់ហ្កាន់]]។<ref>{{cite news |date=18 March 2026 |title=Elderly couple killed in Iranian revenge strike on Israel |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2026/03/18/iran-war-latest-news-ali-larijani-death-tel-aviv-strikes/ |work=The Daily Telegraph}}</ref> ក្នុងថ្ងៃដដែរនេះផងដែរ អ៊ីស្រាអែលបានបើកការឈ្លានពានដីគោកចូលទៅក្នុង[[លីបង់ខាងត្បូង|ទឹកដីភាគខាងត្បូង]]នៃប្រទេសលីបង់។<ref>{{cite news |last1=Peled |first1=Anat |last2=Abdel-Baqui |first2=Omar |title=Israel Invades Lebanon, Opening New Front Against Iran |url=https://www.wsj.com/world/middle-east/israel-invades-lebanon-opening-new-front-against-iran-f5e29555 |access-date=26 May 2026 |work=Wall Street Journal |date=16 March 2026}}</ref>
នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា សង្គ្រាមនេះបានវិវត្តកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរបន្ទាប់ពីអ៊ីស្រាអែលបានវាយប្រហារលើតំបន់ឧស្ម័នធម្មជាតិផារស៍ខាងត្បូងនៅក្នុងឈូងសមុទ្រពែរ្ស និងព្រមទាំងរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងក្បែរៗនោះរបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដោយមានការសម្របសម្រួលពីសហរដ្ឋអាមេរិក។<ref name="oj">{{cite news |last1=Orr |first1=Robert |last2=Kelly |first2=Maxine |last3=Wells |first3=Peter |last4=Provan |first4=Sarah |last5=Cash |first5=Kieran |date=18 March 2026 |title=Middle East war live: Oil jumps after Iran says energy industry attacked |url=https://www.ft.com/content/6112e127-3ee2-4fce-acfc-f7644e5c6c30?syn-25a6b1a6=1 |work=Financial Times}}</ref> ជាប្រតិកម្ម អ៊ីរ៉ង់បានវាយរោងចក្រផលិតឧស្ម័នធម្មជាតិរាវដ៏ធំជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោកដែលមានទីតាំងនៅក្នុងប្រទេសកាតា។ ត្រាំបានអះអាងថា រូបលោកមិនបានដឹងអ្វីអំពីការវាយប្រហារនៅផារស៍ខាងត្បូងទេ ហើយលោកបានសន្យាថានឹងលែងមានការវាយប្រហារដោយអ៊ីស្រាអែលណាទៀតទៅលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់ឡើយ និងថែមទាំងបានគំរាមកំហែងអ៊ីរ៉ង់ឱ្យបញ្ឈប់ការវាយប្រហារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលរបស់កាតាទៀត។<ref name=blowup>{{cite news |last=Jones |first=Callum |date=19 March 2026 |title=Trump threatens to 'blow up' all of Iran's South Pars gasfield if Tehran strikes Qatar |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/19/iran-war-trump-south-pars-threat-if-tehran-strikes-qatar |access-date=26 May 2026 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref> នៅក្នុងថ្ងៃដដែរ អ៊ីស្រាអែលបានសម្លាប់រដ្ឋមន្ត្រីចារកម្មអ៊ីរ៉ង់ លោក[[អ៊ីស្មាអែល ខាធីប]] តាមរយៈការវាយប្រហារពីលើអាកាសទាំងយប់។<ref>{{cite web |date=18 March 2026 |title=Iran president confirms intelligence minister Khatib killed in strike |url=https://www.iranintl.com/en/202603187564 |access-date=26 May 2026 |website=Iran International }}</ref>
[[File:F-35 Lightning II fighter jet hit over Iran 2026.webm|thumb|right|250x250px|thumbtime=00:06||វីដេអូដែលបញ្ចេញដោយ[[ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានតាស្នីម]]នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលបង្ហាញពីការវាយប្រហារដោយសង្ស័យពីអ៊ីរ៉ង់លើយន្តហោះចម្បាំង F-៣៥ របស់អាមេរិក ដោយនេះបានចាត់ទុកជាករណីដំបូងនៃយន្តហោះចម្បាំងបំបាំងកាយដែលត្រូវរងការខូចខាតនៅក្នុងសមរភូមិប្រយុទ្ធ។]]
នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា យន្តហោះចម្បាំងប្រភេទ F-៣៥ របស់សហរដ្ឋអាមេរិកមួយគ្រឿងបានធ្វើការចុះចតជាបន្ទាន់ ក្រោយសង្ស័យថាត្រូវរងគ្រាប់ទង្គិចដែលបាញ់ដោយកងកម្លាំងអ៊ីរ៉ង់។<ref name="cnn19march">{{cite news |date=19 March 2026 |url=https://edition.cnn.com/2026/03/19/politics/f-35-damage-iran-war |title=US F-35 damaged by suspected Iranian fire makes emergency landing, sources say |work=CNN }}</ref> ដំណាលគ្នានេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការផ្លូវអាកាសប្រឆាំងនឹងនាវានិងដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់នៅឯច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបើកដំណើរការផ្លូវដឹកជញ្ជូនអន្តរជាតិឡើងវិញ។<ref>{{cite news |last1=Cloud |first1=David S. |last2=Seligman |first2=Lara |last3=Gordon |first3=Michael R. |date=20 March 2026 |title=U.S. War Planes and Helicopters Kick Off Battle to Reopen Hormuz |url=https://www.wsj.com/world/middle-east/u-s-war-planes-and-helicopters-kick-off-battle-to-reopen-hormuz-530cdb78 |access-date=26 May 2026 |work=The Wall Street Journal }}</ref>
===សប្តាហ៍ទីបួន (២១–២៧ មីនា)===
{{Further|យុទ្ធនាការច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឆ្នាំ២០២៦}}
នៅថ្ងៃទី២១ ខែមីនា សហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើការវាយប្រហារទៅលើ[[រោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរណាតានស៍]] ដោយប្រើគ្រាប់បែកបំបែកលេណដ្ឋាន។ ប្រទេសរុស្ស៊ីបានថ្កោលទោសការវាយប្រហារនេះដោយហៅវាថាជា "ការរំលោភបំពានច្បាប់អន្តរជាតិយ៉ាងច្បាស់ជាក់ស្ដែង" ខណៈដែល[[ទីភ្នាក់ងារថាមពលបរមាណូអន្តរជាតិ]]បានជំរុញឱ្យមានការអត់ធ្មត់ផ្នែកយោធា "ដើម្បីជៀសវាងហានិភ័យនៃគ្រោះថ្នាក់នុយក្លេអ៊ែរ"។<ref>{{cite news |date=21 March 2026 |title=Iran says US and Israel attacked Natanz nuclear facility |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/21/iran-says-us-and-israel-attacked-natanz-nuclear-facility |access-date=26 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref> ជាការឆ្លើយតប អ៊ីរ៉ង់បានវាយប្រហារទីក្រុង[[ឌីម៉ូណា]]នៃភាគខាងត្បូងអ៊ីស្រាអែល ដោយបង្ករបួសដល់មនុស្សយ៉ាងតិច ៧៨ នាក់។<ref>{{cite news |date=21 March 2026 |title=Iran war: Missiles injure 160 in towns near Israeli nuclear site |url=https://www.bbc.com/news/articles/c9qdvnv13qdo |access-date=26 May 2026 |work=BBC News }}</ref>
ដោយដកស្រង់សម្តីមន្ត្រីអាមេរិកដែលមិនបញ្ចេញឈ្មោះ សារព័ត៌មាន CNN និង ''The Wall Street Journal'' បានរាយការណ៍ថា អ៊ីរ៉ង់បានព្យាយាមវាយប្រហារមូលដ្ឋានយោធារួមសហរដ្ឋអាមេរិក–ចក្រភពអង់គ្លេស ពោលគឺមូលដ្ឋាន[[ឌីអេហ្គោ ហ្គាស៊ីយ៉ា]]នៅលើ[[ប្រជុំកោះឆាហ្គោស]]ក្នុង[[ដែនដីអង់គ្លេសនៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌា]] ប៉ុន្តែត្រូវបរាជ័យបន្ទាប់ពីមីស៊ីលមួយគ្រាប់បានបែកផ្ទុះក្នុងកំឡុងពេលហោះហើរ និងមួយទៀតត្រូវចាប់ស្ទាក់ដោយប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស SM-៣ ដែលមានប្រភពចេញពីនាវាចម្បាំងអាមេរិក។<ref>{{cite news |date=20 March 2026 |title=Iran targeted but did not hit Diego Garcia base with missiles, WSJ reports |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-targeted-did-not-hit-diego-garcia-base-with-missiles-wsj-reports-2026-03-21/ |access-date=26 May 2026 |work=Reuters}}</ref><ref>{{cite news |date=21 March 2026 |title=Iran fires 2 ballistic missiles towards US, UK military bases in Diego Garcia |url=https://timesofindia.indiatimes.com/defence/international/iran-fires-2-ballistic-missiles-towards-us-uk-military-bases-in-diego-garcia/articleshow/129711819.cms |access-date=26 May 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> អ៊ីរ៉ង់បានបដិសេធពីការបាញ់មីស៊ីលសម្ដៅទៅមូលដ្ឋានឌីអេហ្គោ ហ្គាស៊ីយ៉ា ខណៈគ្មានភស្តុតាងច្បាស់លាស់ណាមួយដែលបញ្ជាក់ថាមានមីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់បានហោះទៅជិតឌីអេហ្គោ ហ្គាស៊ីយ៉ា ឬមានការហោះស្ទាក់ចាប់មីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់នោះឡើយ។<ref>{{cite web |last1=Vine |first1=David |title=Did Iran Attack Diego Garcia? |url=https://fpif.org/did-iran-attack-diego-garcia/ |website=fpif.org |publisher=Foreign Policy in Focus |access-date=26 May 2026 |date=25 March 2026}}</ref> ក្រៅពីនេះ ក្រុមចលនា[[ហ៊ូទី]]នៃប្រទេស[[យេម៉ែន]]បានព្រមានថា ខ្លួននឹងចូលដៃនៅក្នុងសង្គ្រាមជួយគាំទ្រអ៊ីរ៉ង់ ប្រសិនបើមានការបន្តវាយប្រហារបន្ថែមទៅលើអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |last=Magdy |first=Samy |date=21 March 2026 |title=Houthi rebels say they will respond to any escalation against Iran |url=https://apnews.com/live/iran-war-israel-trump-03-21-2026#0000019d-1258-dbe1-abff-3bfb86300000 |access-date=26 May 2026 |work=Associated Press }}</ref>
[[File:Operation-Roaring-Lion-0065.jpg|thumb|កងទាហានអ៊ីស្រាអែលនៅក្បែរព្រំដែនប្រទេសលីបង់, ២១ មីនា ២០២៦]]
ត្រាំបានចេញឱសានវាទមួយដល់អ៊ីរ៉ង់ ដោយគំរាមថាអាមេរិកនឹងវាយប្រហាររោងចក្រថាមពលអ៊ីរ៉ង់ លុះត្រាតែសាមីខ្លួនព្រមបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ក្នុងរយៈពេល ៤៨ ម៉ោង។ អ៊ីរ៉ង់បានបដិសេដច្រានចោលឱសានវាទនោះ ដោយគំរាមវិញថា ខ្លួនឹងបិទច្រកហ័រមូហ្ស៍ "ទាំងស្រុង" និងបើកការវាយប្រហារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗនៅទូទាំងតំបន់ដូចជារោងចក្រផលិតថាមពលនិងរោងចក្របន្សាបទឹកប្រៃជាដើម។<ref>{{cite news |date=22 March 2026 |title=Iran threatens to 'completely' close Strait of Hormuz and hit power plants after Trump's ultimatum |url=https://apnews.com/article/iran-us-israel-trump-lebanon-march-22-2026-16cc60862529b873666ce4c1f6529d78 |access-date=26 May 2026 |work=Associated Press }}</ref> ចូល ២៤ ម៉ោងនៃឱសានវាទនោះ ត្រាំបានប្រកាសថារូបលោកបានពន្យារពេលវាយប្រហារទៅលើរោងចក្រថាមពលអ៊ីរ៉ង់ទៅដល់រយៈពេលប្រាំថ្ងៃ ហើយបាននិយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងតែចរចាជាមួយអ៊ីរ៉ង់ដើម្បីរកផ្លូវបញ្ចប់សង្គ្រាម។<ref>{{cite web |date=23 March 2026 |title=Iran war: Trump claims US has held talks with Iran |url=https://www.dw.com/en/iran-war-trump-claims-us-has-held-talks-with-iran/live-76478747 |access-date=26 May 2026 |website=dw.com }}</ref> អ៊ីរ៉ង់វិញបានបដិសេធពីអត្ថិភាពនៃកាចរចានោះ ដោយបានហៅត្រាំថាជាប្រធានាធិបតី "បោកប្រាស់"<ref>{{cite web |date=23 March 2026 |title=No talks are underway between Tehran and Washington, Iran says |url=https://www.iranintl.com/en/202603237530 |access-date=26 May 2026 |website=Iran International }}</ref> ហើយថែមទាំងបានបដិសេធមិនទទួលផែនការសន្តិភាព ១៥ ចំណុចរបស់អាមេរិកទៀតផង។ អ៊ីរ៉ង់បានអះអាងថាដើម្បីឱ្យការចរចាអាចប្រព្រឹត្តទៅបាន លុះត្រាតែមានការរាប់បញ្ចូល[[សង្គ្រាមលីបង់ឆ្នាំ២០២៦|ជម្លោះលីបង់]]ចូលជាលក្ខខណ្ឌមួយនៅក្នុងសំណើបទឈប់បាញ់។<ref>{{cite news |last1=Nakhoul |first1=Samia |last2=Bassam |first2=Laila |last3=Gebeily |first3=Maya |date=25 March 2026 |title=Iran wants Lebanon included in any ceasefire, sources say |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/iran-wants-lebanon-included-any-ceasefire-sources-say-2026-03-25/ |access-date=26 May 2026 |work=Reuters}}</ref>
នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា កងកម្លាំងអ៊ីស្រាអែលបានសម្លាប់លោក[[អាលីរ៉េហ្សា តាងស៊ីរី]] ដែលជាមេបញ្ជាការទ័ពជើងទឹកកំពូលម្នាក់របស់អ៊ីរ៉ង់ ដោយចោទថាលោកនេះហើយគឺជាអ្នកទទួលខុសត្រូវដោយចម្បងចំពោះការបិទខ្ទប់ច្រកសមុទ្រហ័រហូម្ស៍។<ref>{{cite news |date=26 March 2026 |title=Israel says it has killed Iran's navy chief overseeing Strait of Hormuz blockade |url=https://www.bbc.com/news/articles/cy81p99x07no |access-date=26 May 2026 |work=BBC News }}</ref> នៅថ្ងៃបន្ទាប់ គ្រាប់មីស៊ីលនិងដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់បានហោះទៅបំបុក[[មូលដ្ឋានទ័ពអាកាសក្សត្រស៊ុលតង់]]របស់អាមេរិក បង្កឱ្យទាហានអាមេរិកយ៉ាងតិច ១៥ នាក់រងរបួស និងនាំឱ្យមានការខូចខាតដល់យន្តហោះប្រភេទ[[បូអ៊ីង អ៊ី-៣ សិនទ្រី|អ៊ី-៣ សិនទ្រី]]មួយគ្រឿង។<ref name="apnews27march">{{cite news |date=27 March 2026 |title=Yemen's Houthis claim responsibility for missile attack on Israel, their first since war started |url=https://apnews.com/article/iran-us-israel-trump-lebanon-march-27-2026-195444c54cbb7545d0a77f8ffbc0e4c0 |access-date=26 March 2026 |work=Associated Press }}</ref> អ្នកវិភាគយោធា លោកសេឌ្រីក លៃតុនបានចាត់ទុកការវាយប្រហារនេះថាជា "ការវាយប្រហារដ៏ធ្ងន់ធ្ងរទៅដល់សមត្ថភាពស៊ើបការណ៍ឃ្លាំមើលតាមអាកាសរបស់ [សហរដ្ឋអាមេរិក]"។<ref>{{cite news |url=https://www.cnn.com/2026/03/30/middleeast/us-air-force-awacs-jet-destroyed-saudi-arabia-intl-hnk-ml |title=Destruction of vital US radar aircraft could hamper ability to spot Iran threats, analysts say |first1=Brad |last1=Lendon |first2=Isaac |last2=Yee |first3=Thomas |last3=Bordeaux |date=30 March 2026 |work=[[CNN]]}}</ref> ចំណែកឯអ៊ីរ៉ង់វិញគឺមិនបានបង្ហាញពីសញ្ញាដកថយការត្រួតត្រាលើច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍វិញនោះឡើយ។<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/27/world/iran-war-trump-oil-israel |title=Iran War Live Updates: Tehran Moves to Assert Its Control Over Strait of Hormuz |work=The New York Times |date=27 March 2026 |access-date=26 May 2026}}</ref>
===សប្តាហ៍ទីប្រាំ (២៨ មីនា – ៣ មេសា)===
ក្រុមហ៊ូទីបានចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ដោយបាញ់ស្រោបមីស៊ីលបាលីស្ទិកជាច្រើនគ្រាប់ចូលប្រទេសអ៊ីស្រាអែល។ ចលនាហ៊ូទីនេះបាននិយាយថាខ្លួនឹងបន្តបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិកសម្ដៅចូលទីតាំងយោធាសំខាន់ៗរបស់អ៊ីស្រាអែល ហើយនឹងមិនឈប់ឡើយលុះត្រាតែអរិភាពនៅគ្រប់ជួរប្រយុទ្ធបានបញ្ឈប់។ ជាប្រតិកម្ម [[ក្រុមប្រឹក្សាដឹកនាំប្រធានាធិបតី|រដ្ឋាភិបាលយេម៉ែន]] ដែលមានការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ បានថ្កោលទោស "សកម្មភាពរបស់អ៊ីរ៉ង់ដែលប៉ុនប៉ងអូសទាញយេម៉ែន" ឱ្យចូលក្នុងជម្លោះ "តាមរយៈសម្ព័ន្ធក្រុមភេរវកររបស់ខ្លួន"។<ref>{{cite news |last1=Dahir |first1=Abdi Latif |last2=Sampson |first2=Eve |date=28 March 2026 |title=Yemen's Houthis Fire at Israel and Vow Further Attacks |url=https://www.nytimes.com/2026/03/28/world/middleeast/yemen-houthis-attack-israel-war.html |access-date=26 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> នៅថ្ងៃដដែរ កងម៉ារីនអាមេរិកចំនួន ២,៥០០ នាក់មកពីអង្គភាពបេសកកម្មម៉ារីនទី៣១ បានធ្វើដំណើរចូលមកដល់មជ្ឈិមបូព៌ា ដោយពួកគេត្រូវបានបម្រុងទុកជាកម្លាំងចលករជួយជំរុញកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូស្ស៍ឡើងវិញ។<ref>{{cite news |date=28 March 2026 |title=Update from Helene Cooper |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/28/world/iran-war-trump-israel-oil/06cca092-ddd6-5d3a-a460-2e70367fefe2?smid=url-share |access-date=26 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref>
នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ការវាយប្រហារតាមអាកាសរួមសហរដ្ឋអាមេរិក–អ៊ីស្រាអែលបានបង្កការខូចខាតនិងបំផ្លិចបំផ្លាញទីលំនៅដ្ឋាននិងអគារស៊ីវិលជាច្រើន ដោយក្នុងនោះរួមមាន [[សាកលវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាអ៊ីរ៉ង់]]ផងដែរ។<ref>{{cite news |last1=Baskar |first1=Pranav |last2=Hakim |first2=Shirin |date=28 March 2026 |title=Airstrikes batter a university and residential zones in Tehran. |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/28/world/iran-war-trump-israel-oil |access-date=26 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> អ៊ីរ៉ង់បានឆ្លើយតបវិញដោយការគំរាមវាយប្រហារលើមហាវិទ្យាល័យអ៊ីស្រាអែល និងអាមេរិកនៅទូទាំងមជ្ឈិមបូព៌ា។<ref>{{cite news |date=29 March 2026 |title=Update from Sanam Mahoozi |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/29/world/iran-war-trump-israel-oil/9b3c6f7c-33ca-5d8e-aab0-912c41dc5b1c?smid=url-share |access-date=26 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ត្រាំបានថ្លែងពីបំណង "វាយយករ៉ែប្រេងនៅអ៊ីរ៉ង់" ដូចជា មជ្ឈមណ្ឌលនាំចេញប្រេងនៅ[[កោះខាក]] ដោយអះអាងថា វាគឺអាចដណ្ដើមបាន "យ៉ាងងាយស្រួល" ហើយបញ្ជាក់ទៀតថា អាមេរិកអាចបន្តកាន់កាប់វាមួយរយៈធំប្រសិនបើធ្វើមែន។<ref name="ft30march">{{cite news |date=30 March 2026 |title=Donald Trump says US could 'take the oil in Iran' |url=https://www.ft.com/content/3bd9fb6c-2985-4d24-b86b-23b7884031f5?syn-25a6b1a6=1 |access-date=26 May 2026 |work=Financial Times }}</ref>
នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ត្រាំបានសរសេរនៅលើបណ្ដាញសង្គមថា ប្រសិនបើគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងនិងការបើកច្រកហ័រមូហ្ស៍ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះទេ នុះអាមេរិកនឹងវាយបំផ្លាញរោងចក្រថាមពល អណ្តូងប្រេង កោះខាក និងអាចគ្រប់រោងចក្របន្សាបទឹកប្រៃរបស់អ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |last1=Bohner |first1=Athina |last2=Berry |first2=Alex |last3=Oelofse |first3=Louise |agency=AP, AFP, dpa, Reuters, EFE |date=30 March 2026 |title=Trump again threatens to 'obliterate' Iranian power plants, oil wells and Kharg Island |url=https://p.dw.com/p/5BNQw |work=Deutsche Welle |access-date=26 May 2026}}</ref> នៅក្នុងថ្ងៃដដែរ ប្រទេសតួកគីនិងសម្ព័ន្ធណាតូបានស្ទាក់ចាប់មីស៊ីលលើកទីបួន ដែលបានតម្រង់ចូលក្នុងទឹកដីប្រទេសតួកគី ខណៈអ៊ីរ៉ង់បានបដិសេធការបាញ់មីស៊ីលនោះដោយអះអាងថាមានការបន្លំអត្តសញ្ញាណ។<ref>{{cite |news |date=31 March 2026 |title=Reports of Iranian Missile Launch Toward Turkey Are Completely Baseless |url=https://wanaen.com/reports-of-iranian-missile-launch-toward-turkey-are-completely-baseless/ |access-date=26 May 2026 |work=WANA News Agency}}</ref> នៅថ្ងៃទី២ ខែមេសា សហរដ្ឋអាមេរិកបានបើកការវាយប្រហារចំនួនពីរលើកទៅលើ[[ស្ពានការ៉ាជ ប៊ី-១|ស្ពានប៊ី ១]] នៅរវាងទីក្រុងតេហេរ៉ង់ និងទីក្រុង[[ការ៉ាជ]] ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាស្ពានដ៏ខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា បង្កឱ្យមានមនុស្សស្លាប់ចំនួន ៨ នាក់ និងរបួស ៩៥ នាក់ ខណៈស្ពាននោះត្រូវបាក់រលំមួយផ្នែក។<ref>{{cite web |date=2 April 2026 |title=Trump announces destruction of Iran's tallest bridge |url=https://www.al-monitor.com/originals/2026/04/trump-announces-destruction-irans-tallest-bridge |access-date=27 May 2026 |agency=Agence France Presse |website=Al-Monito }}</ref> ជាបន្ទាប់ ត្រាំបានអួតអាងចំពោះសកម្មភាពវាយប្រហារនោះ ដែលអ្នកជំនាញបានវាយតម្លៃថាអាចជាប់ជា[[ឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម]]។<ref name="france24-2april">{{cite news |title=Trump gloats on possible war crimes in Iran, but punishment distant |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260402-trump-gloats-on-possible-war-crimes-in-iran-but-punishment-distant |work=France 24 |date=2 April 2026 }}</ref>
នៅថ្ងៃទី៣ ខែមេសា កងកម្លាំងអ៊ីរ៉ង់បានបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះចម្បាំង F-១៥E របស់អាមេរិកមួយគ្រឿង ដោយវាបានធ្លាក់ទៅក្នុង[[ខេត្តកុះហ្គីលូយេហ៍ និងបូយែរ-អះម៉ាដ]]នៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ខណៈអាមេរិកបានផ្ដើមបេសកកម្មស្វែងរក និងជួយសង្គ្រោះអ្នកបើកយន្តហោះចម្បាំងនោះ ដោយបានសង្គ្រោះពួកគេដោយជោគជ័យក្នុងរយៈពេល ៤៨ ម៉ោង។<ref name="ap-f515e-rescue">{{cite news |last=Kim |first=Seung Min |date=5 April 2026 |title=A mountain hideout and aircraft under fire: US carries out daring rescue of service member in Iran |url=https://apnews.com/article/iran-us-pilot-military-rescue-fde473d07fb59e871a71cd2ad2ffe4fe |access-date=27 May 2026 |work=Associated Press }}</ref> នៅថ្ងៃដដែរនោះ [[សាកលវិទ្យាល័យឆាហ៊ីដ បាហេស្ថី]]នៃទីក្រុងតេហេរ៉ង់ ត្រូវរងវាយប្រហារពីអាកាស ដែលនាំឱ្យចំនួនសាកលវិទ្យាល័យអ៊ីរ៉ង់ដែលរងការវាយប្រហារសរុបកើនដល់ជាង ៣០ នេះបើយោងតាមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |title=Iranian Minister of Science: U.S.-Israeli strikes targeted 30 Universities since start of war |url=https://hawarnews.com/en/iranian-minister-of-science-us-israeli-strikes-targeted-30-universities-since-start-of-war |work=Hawar News |date=4 April 2026 |access-date=27 May 2026}}</ref>
===សប្តាហ៍ទីប្រាំមួយ (៤–៧ មេសា)===
[[File:2026-04-07 Trump – A whole civilization will die tonight 2026-04-07 192815.png|thumb|សារសរសេរនៅលើបណ្ដាញសង្គម ''Truth Social'' របស់ត្រាំនៅថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ដែលបានគំរាមថា "អរិយធម៌ទាំងមូលនឹងត្រូវវិនាសបាត់នៅយប់នេះ ហើយនឹងគ្មានថ្ងៃអាចស្ដារត្រឡប់មកវិញបានទៀតឡើយ"។]]
នៅថ្ងៃទី៤ ខែមេសា មានករណីផ្ទុះជាច្រើនដងនៅអគារបម្រុងនៃ[[រោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរប៊ូឈែហរ៍]] ក៏ដូចជាតំបន់ប្រេងគីមីពិសេសម៉ះឆាហរ៍ក្នុងទីក្រុងម៉ះឆាហរ៍ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/04/world/iran-war-trump-news |title=U.S. Rescues Downed Air Force Officer Deep Inside Iran, Trump Says |first1=Greg |last1=Jaffe |first2=Eric |last2=Schmitt |first3=Helene |last3=Cooper |date=4 April 2026 |work=The New York Times}}</ref> ការវាយប្រហារតាមអាកាសនៅម៉ះឆាហរ៍ បានសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងតិចចំនួនប្រាំនាក់ និងបង្ករបួសបន្ថែមដល់មនុស្ស ១៧០ នាក់ផ្សេងទៀត។<ref>{{cite news |date=4 April 2026 |title=Update from Shirin Hakim |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/04/world/iran-war-trump-news/f8c31573-78bc-5053-a5a0-99ce0bf46017?smid=url-share |access-date=26 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> ឆ្លងចូលមកដល់ថ្ងៃទី៦ ខែមេសា កងកម្លាំងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាមបានប្រកាសថា ប្រធានអង្គការចារកម្មរបស់ខ្លួនគឺលោកឧត្តមសេនីយ៍[[ម៉ាហ៊ីដ ខាដេមី]]បានបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងការវាយប្រហារតាមអាកាសរួមដោយសហរដ្ឋអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល។<ref name="ii-khademi">{{cite web |date=6 April 2026 |title=IRGC intelligence chief killed in attack, Guards say |url=https://www.iranintl.com/en/202604065252 |access-date=27 May 2026 |website=Iran International}}</ref>
នៅថ្ងៃដដែរ មនុស្សយ៉ាងតិច ៣៤ នាក់ រួមទាំងកុមារ ៦ នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់នៅក្នុងការវាយប្រហារតាមអាកាសរួមដោយសហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលនៅទូទាំងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ រួមមានការវាយប្រហារលើ[[សាកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យាឆារីហ្វ]] និងតំបន់លំនៅដ្ឋានប្រជាជនស៊ីវិលជាច្រើនទៀតផង។ អនុប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ និងជាអ្នកនយោបាយកំណែទម្រង់និយម លោក[[ម៉ូហាម៉ាដ រ៉េហ្សា អារ៉េហ្វ]] និងត្រូវជាអតីតនិស្សិតនៃសាកលវិទ្យាល័យនោះ បានសម្ដៅលើការប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកបំបែកលេណដ្ឋានក្នុងការវាយប្រហារនោះថាជា "និមិត្តរូបនៃភាពឆ្កួតលីលា និងអវិជ្ជារបស់ត្រាំ"។<ref name="aljazeera6april">{{cite news |date=6 April 2026 |title=Iran's top university, oil facility bombed as US, Israel intensify attacks |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/6/irans-top-university-bombed-as-us-israel-intensify-attacks-34-killed |work=Al Jazeera English }}</ref>
[[File:Members of the Tehran Jewish community navigating the site where the Rafi'-Nia synagogue was destroyed.webm|thumb|right|200px|វីដេអូខ្លីបង្ហាញពីសមាជិកសហគមន៍ជ្វីហ្វនៃទីក្រុងតេហេរ៉ង់កំពុងដើរប្រមើលទីតាំងវិហារសាសនារ៉ាហ្វី នីយ៉ា ក្រោងត្រូវរងការបំផ្លិចបំផ្លាញ។]]
នៅថ្ងៃទី៧ ខែមេសា វិហារសាសនាយូដារ៉ាហ្វីនីយ៉ានៅកណ្តាលទីក្រុងតេហេរ៉ង់ បានរងការបំផ្លិចបំផ្លាញធ្ងន់ធ្ងរដោយការវាយប្រហារតាមអាកាស។ អ៊ីស្រាអែលបាននិយាយថា អគារសាសនានេះត្រូវបានបំផ្លាញដោយសារតែត្រូវប៉ះទង្គិចនឹងការវាយប្រហារដែលសម្ដៅលើទីតាំងផ្សេងក្បែរនោះប៉ុណ្ណោះ ហើយវាមិនដែលជាគោលដៅវាយប្រហារតាមអាកាសផ្ទាល់របស់ខ្លួនឡើយ។<ref>{{Cite news |last1=Ben Ari |first1=Lior |last2=Eichner |first2=Itamar |date=7 April 2026 |title=IDF confirms Tehran strike targeted Iranian commander, synagogue hit was 'collateral damage' |url=https://www.ynetnews.com/jewish-world/article/sjouxfz211g |access-date=28 May 2026 |work=Ynet }}</ref> សារសរសេររបស់ត្រាំនៅលើបណ្ដាញសង្គមដែលថា "អរិយធម៌ទាំងមូលនឹងវិនាសនៅយប់នេះ ហើយមិនអាចស្ដារត្រឡប់មកវិញទៀត" នោះបានបង្កការព្រួយបារម្ភជាអន្តរជាតិ ដោយមានគេសង្ស័យថាត្រាំប៉ងចង់ប្រើគ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរ។ អគ្គលេខាធិការនៃ[[អង្គការតម្លាភាពអន្តរជាតិ]]បានមានប្រសាសន៍ថា សាររបស់ត្រាំ "អាចជាការគំរាមប្រព្រឹត្តអំពើប្រល័យពូជសាសន៍"។<ref>{{cite news |date=7 April 2026 |title=Iran: President Trump's apocalyptic threats of large-scale civilian devastation demand urgent global action to prevent atrocity crimes |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/04/iran-president-trumps-apocalyptic-threats-of-large-scale-civilian-devastation-demand-urgent-global-action-to-prevent-atrocity-crimes/ |access-date=28 May 2026 |work=[[អង្គការតម្លាភាពអន្តរជាតិ|Amnesty International]] }}</ref> យ៉ាងណាមិញ សេតវិមានបានចេញបដិសេធអំពីលទ្ធភាពប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។<ref>{{cite news |date=7 April 2026 |title=Iran war latest: We'll destroy Iran — but we won't use nuclear weapons, US says |url=https://www.thetimes.com/world/middle-east/article/iran-war-latest-news-tehran-rejects-peace-deadline-trump-gz662zx0h |work=The Times |access-date=28 May 2026}}</ref>
===បទឈប់បាញ់ (៨ មេសា – បច្ចុប្បន្ន)===
{{Main|បទឈប់បាញ់សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|កិច្ចពិភាក្សាសន្ទនាទីក្រុងឥស្លាម៉ាបាដ}}
នៅថ្ងៃទី៧ ខែមេសា នាវេលាម៉ោង ៦:៣២ ល្ងាចនៅសហរដ្ឋអាមេរិក (ត្រូវនឹងថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ម៉ោង ១:៣២ ព្រឹកនៅអ៊ីស្រាអែល និងម៉ោង ២:០២ ព្រឹកនៅអ៊ីរ៉ង់) លោកប្រធានាធិបតីត្រាំបានប្រកាសនៅលើបណ្ដាញសង្គមរបស់លោកថា សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីរ៉ង់បានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងមួយដោយផ្អែកលើសំណើ ១០ ចំណុច ដោយមានការសម្របសម្រួលពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីប៉ាគីស្ថានគឺលោក[[ស្ហេបាហ៍ ស្ហារីហ្វ]] និងលោកសេនាប្រមុខ[[អាស៊ីម មូនារ]]។<ref>{{cite news |title=Live updates: Trump agrees to two-week ceasefire after threatening massive attacks |url=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-trump-deadline-hormuz-infrastructure-ceasefire-rcna267039 |work=NBC News |date=7 April 2026 |access-date=28 May 2026}}</ref> សហរដ្ឋអាមេរិក អ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់បានព្រមគ្នាលើបទឈប់បាញ់រយៈពេលពីរសប្តាហ៍ ដែលក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ អ៊ីរ៉ង់នឹងបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឡើងវិញ។<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=What we know about the US and Iran's ceasefire deal |url=https://www.bbc.com/news/articles/ce84z6y3ke4o |access-date=28 May 2026 |work=BBC News }}</ref>
បន្ទាប់ពីបទឈប់បាញ់ត្រូវបានប្រកាស រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងនៅលើ[[កោះឡាវ៉ាន]] និងរោងចក្រនាំចេញប្រេងឆៅនៅ[[កោះស៊ីរី]]របស់អ៊ីរ៉ង់ បានរងការវាយប្រហារ ដោយគ្មានភាគីណាមួយចេញមុខមកទទួលខុសត្រូវ។<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=Iranian Oil Refining Company confirms attack on Lavan refinery, Shana reports |url=https://www.reuters.com/business/energy/iranian-oil-refining-company-confirms-attack-lavan-refinery-shana-reports-2026-04-08/ |access-date=28 May 2026 |work=Reuters}}</ref> ជាការឆ្លើយតប អ៊ីរ៉ង់បានបន្តបាញ់មីស៊ីលនិងដ្រូនចូលទៅក្នុងបណ្ដារដ្ឋអារ៉ាប់នៅជុំវិញឈូងសមុទ្រ។<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=S Arabia, UAE, Kuwait, Qatar, Bahrain report attacks after Iran-US truce |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/8/uae-kuwait-bahrain-report-attacks-despite-iran-us-ceasefire |access-date=28 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref> ក្រោយមកទើបគេបានបង្ហាញថាការវាយប្រហារលើរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់នោះគឺបានធ្វើឡើងជាសម្ងាត់ដោយអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម។<ref name="WSJUAEStrikes">{{Cite news |last1=Holliday |first1=Shelby |last2=Said |first2=Summer |date=11 May 2026 |title=The U.A.E. Has Been Secretly Carrying Out Attacks on Iran |url=https://www.wsj.com/articles/the-u-a-e-has-been-secretly-carrying-out-attacks-on-iran-f1745a0d |access-date=28 May 2026 |work=Wall Street Journal |issn=0099-9660}}</ref> លក្ខខណ្ឌដាក់បញ្ចូលលីបង់ទៅក្នុងឈប់បាញ់ត្រូវជួបនឹងការខ្វែងគំនិតគ្នា<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=Netanyahu says US-Iran ceasefire 'does not include Lebanon' |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/8/netanyahu-says-us-iran-ceasefire-does-not-include-lebanon |access-date=28 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref> ខណៈអ៊ីស្រាអែលបានបើកការវាយប្រហារដ៏ធំមួយមិនធ្លាប់មានចាប់តាំងពីសង្គ្រាមបានកើតមកលើប្រទេសលីបង់ក្នុងគោលដៅកម្ទេចទីតាំងឈរជើងក្រុមហេស្បុលឡា។<ref>{{Cite web |title=Israel pounds Lebanon with heaviest airstrikes of the war as Hezbollah pauses attacks |date=8 April 2026 |access-date=28 May 2026 |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/hezbollah-pauses-attacks-under-us-iran-ceasefire-sources-close-group-say-2026-04-08/}}</ref> មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៣៥៧ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងមនុស្សប្រមាណជាង ១,២០០ នាក់ទៀតបានទទួលរងរបួសជាលទ្ធផល។<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=Israeli attacks across Lebanon kill at least 254 after Iran-US ceasefire |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/8/hundreds-of-casualties-across-lebanon-after-israel-says-it-hit-100-sites |access-date=28 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref>
[[File:8 April 2026 Isreali attacks on Beirut (2).jpg|thumb|right|ទិដ្ឋភាពអគារមួយកន្លែងនៅបៃរូត ប្រទេសលីបង់ ក្រោយត្រូវអ៊ីស្រាអែលវាយប្រហារ, ៨ មេសា ២០២៦]]
នៅថ្ងៃទី១១ ខែមេសា ត្រាំបាននិយាយថា កងកម្លាំងអាមេរិកបានចាប់ផ្តើម "បោសសម្អាត" ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍។ កាសែត ''Wall Street Journal'' បានរាយការណ៍ថា នាវាចម្បាំងពិឃាតជាច្រើនគ្រឿងរបស់អាមេរិកបានចូលទៅក្នុងច្រកសមុទ្រនេះជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីសង្គ្រាមបានផ្ទុះមក។<ref>{{Cite news |date=11 April 2026 |title=U.S. Warships Transit Hormuz as U.S.-Iran Meet Face-to-Face for Peace Talks |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-war-latest-news-israel-us-lebanon-2026?mod=lc_navigation |work=The Wall Street Journal }}</ref><ref>{{Cite web |last=Ravid |first=Barak |date=11 April 2026 |title=U.S. warships cross Strait of Hormuz for first time since Iran war began |url=https://www.axios.com/2026/04/11/us-iran-navy-strait-of-hormuz |website=Axios }}</ref> រីឯរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់វិញត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានគំរាមវាយប្រហារនាវាចម្បាំងទាំងនោះ ដោយចោទអាមេរិកថាកំពុងរំលោភបទឈប់បាញ់។<ref>{{Cite web |last=Ravid |first=Barak |date=11 April 2026 |title=U.S. warships cross Strait of Hormuz for first time since Iran war began |url=https://www.axios.com/2026/04/11/us-iran-navy-strait-of-hormuz |website=Axios }}</ref> នៅក្នុងថ្ងៃដដែរនោះ កិច្ចចរចារវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីរ៉ង់ ដែលជាកិច្ចពិភាក្សាកម្រិតខ្ពស់បំផុតរវាងប្រទេសទាំងពីរចាប់តាំងពី[[បដិវត្តន៍អ៊ីរ៉ង់|បដិវត្តន៍ឥស្លាមនៃឆ្នាំ១៩៧៩]] មក បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងនៅទីក្រុង[[ឥស្លាម៉ាបាដ]] ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ដែលមានរយៈពេល ២១ ម៉ោង ប៉ុន្តែគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងអ្វីត្រូវបានសម្រេចឡើយ។<ref>{{Cite news |date=12 April 2026 |title=No Deal: U.S.-Iran peace talks in Islamabad collapse |url=https://www.npr.org/2026/04/12/nx-s1-5782538/u-s-iran-peace-talks-islamabad-collapse |access-date=28 May 2026 |work=NPR News }}</ref>
====ការបិទផ្លូវទឹកអ៊ីរ៉ង់ដោយអាមេរិក====
ត្រាំបានប្រកាសថា កងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកនឹងចាប់ផ្តើមបិទផ្លូវហាមឃាត់ "នាវាទាំងអស់ដែលព្យាយាមចូល ឬចាកចេញពីច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍" ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា តទៅ។ យ៉ាងណា បញ្ជាការកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ជាក់ក្រោយថា ការបិទផ្លូវមួយនេះនឹងត្រូវអនុវត្តតែលើនាវាដែលធ្វើដំណើរទៅ ឬមកពីកំពង់ផែអ៊ីរ៉ង់ប៉ុណ្ណោះ។<ref>{{Cite news |date=12 April 2026 |title=Trump announces naval blockade of Iran after Islamabad talks yield no deal |url=https://www.washingtonpost.com/world/2026/04/12/iran-us-talks-ceasefire-vance/ |access-date=29 May 2026 |newspaper=The Washington Post |issn=0190-8286}}</ref> [[កងឆ្មាំជើងទឹកបដិវត្តន៍ឥស្លាម]]បានថ្លែងសេចក្ដីថា នាវាយោធាណាមួយដែលចូលមកជិតច្រកសមុទ្រនឹងត្រូវចាត់ទុកថាជាការរំលោភលើបទឈប់បាញ់ ហើយនឹងត្រូវប្រឈមនឹង "ការឆ្លើយតបដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ" ពីអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{Cite news |date=12 April 2026 |title=Update by Parin Behrooz |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/12/world/iran-war-trump-talks-pakistan/d43e91d7-9511-5fb7-b3de-26e6da723f33?smid=url-share |access-date=19 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref>
នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ប្រធានអគ្គសេនាធិការចម្រុះ លោកឧត្តមសេនីយ៍[[ដាន ខេន]]បានប្រកាសថា នាវាដឹកប្រេងចំនួន ១៣ គ្រឿង ដែលបានធ្វើដំណើរចូលនិងចេញពីកំពង់ផែអ៊ីរ៉ង់ ត្រូវបានកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកស្ទាក់ចាប់ ហើយនាវាទាំងអស់បានគោរពតាមបញ្ជារបស់នាវាអាមេរិកនិងបានប្ដូរគោលដៅរបស់គេ។<ref name="DOD-16042026">{{Cite web |title=Secretary of War Pete Hegseth and Chairman of the Joint Chiefs of Staff Gen. Dan Caine Hold a Press Briefing |date=16 April 2026 |access-date=29 May 2026 |work=U.S. Department of Defense |url=https://www.war.gov/News/Transcripts/Transcript/Article/4462029/secretary-of-war-pete-hegseth-and-chairman-of-the-joint-chiefs-of-staff-gen-dan/}}</ref> នៅថ្ងៃដដែរ លោកប្រធានាធិបតីត្រាំបានប្រកាសថា អ៊ីស្រាអែលនិងលីបង់បានយល់ព្រមលើ[[បទឈប់បាញ់លីបង់–អ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ២០២៦|បទឈប់បាញ់រយៈពេល ១០ថ្ងៃ]]។<ref name="aljazeera16april">{{Cite news |date=16 April 2026 |title=Trump says Israel and Lebanon agree to temporary ceasefire|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/16/trump-says-israel-and-lebanon-agree-to-temporary-ceasefire |access-date=29 May 2026 |work=Al Jazeera English}}</ref> ជាលទ្ធផលនៃបទឈប់បាញ់នៅលីបង់ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា បានប្រកាសអនុញ្ញាតឱ្យមានចរាចរណ៍នាវាពាណិជ្ជកម្មនៅច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឡើងវិញក្នុងកំឡុងបទឈប់បាញ់។<ref>{{Cite news |date=17 April 2026 |title=Iran's foreign minister says passage of vessels via Hormuz Strait is open during ceasefire |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/irans-foreign-minister-says-passage-vessels-via-hormuz-strait-is-open-during-2026-04-17/ |access-date=29 April 2026 |work=Reuters}}</ref> ទោះជាយ៉ាងណា ត្រាំបាននិយាយថា ការបិទផ្លូវនាវាដោយសហរដ្ឋអាមេរិកនឹងនៅតែបន្ត ខណអ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសឆ្លើយតបវិញថា ខ្លួននឹងរឹតបន្តឹងបិទច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍វិញ។<ref>{{cite news |url=https://www.usatoday.com/story/news/world/2026/04/17/iran-war-ceasefire-lebanon-trump-updates--live/89652291007/ |title=Strait of Hormuz won't reopen, Iranian leader tells Trump |first1=Michael |last1=Loria |first2=Christopher |last2=Cann |first3=Andrea |last3=Riquier |work=USA Today |date=17 April 2026 |access-date=29 May 2026}}</ref>
នៅថ្ងៃទី២១ ខែមេសា ពោលគឺប៉ុន្មានម៉ោងមុនពេលបទឈប់បាញ់ត្រូវផុតកំណត់ ត្រាំបានសម្រេចចិត្តបន្តពន្យាបទឈប់បាញ់ ដោយលើកឡើងថាលោកបានធ្វើដូច្នេះទៅតាមការស្នើសុំរបស់ប៉ាគីស្ថាន ដើម្បីទុកពេលវេលាឱ្យអ៊ីរ៉ង់រៀបចំបញ្ជូនសំណើរបស់ពួកគេ។<ref name="aljazeera21april">{{Cite news |date=21 April 2026 |title=Trump says the United States is extending its ceasefire with Iran at mediator Pakistan's request to allow more time for Tehran to put forward its proposal.|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/4/21/iran-war-live-tehran-shuns-talks-trump-says-us-blockade-to-remain |access-date=29 May 2026 |work=Al Jazeera English}}</ref> ឆ្លងចូលមកដល់ថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមនិងអូម៉ង់បាននិយាយថា ពួកគេបានស្ទាក់ចាប់មីស៊ីលបាលីស្ទិក មីស៊ីលល្បឿនមធ្យម និងដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |title=Strikes in U.A.E., Oman and at Sea Strain Iran Truce to the Breaking Point |url=https://www.nytimes.com/2026/05/04/world/middleeast/iran-trump-ships-hormuz-strait.html |work=The New York Times |access-date=29 May 2026 |date=5 May 2026}}</ref> នៅក្នុងថ្ងៃដដែរ អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមបាននិយាយទៀតថា អ៊ីរ៉ង់បានបាញ់បង្ហោះដ្រូនមកវាយប្រហាររោងចក្រកែច្នៃប្រេងមួយកន្លែងនៅទីក្រុង[[ហ្វូចៃរ៉ា]] ដោយបង្កជាអគ្គីភ័យឆាបឆេះ និងបណ្តាលឱ្យពលករឋឥណ្ឌាបីនាក់ទទួលរងរបួស។ នៅថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមបានចេញមកនិយាយទៀតថា ខ្លួនបានត្រូវរងការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលនិងដ្រូនបន្ថែមពីអ៊ីរ៉ង់ក្នុងរយៈពេលពីរថ្ងៃជាប់ៗគ្នា ខណៈអ៊ីរ៉ង់វិញបានបដិសេធដោយថាខ្លួនមិនបានវាយប្រហារទៅលើអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមនោះទេនៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃថ្មីៗកន្លងមក។<ref>{{cite web |title=UAE air defences engage missiles, drones; Tehran denies attacking UAE |url=https://www.internazionale.it/ultime-notizie-reuters/2026/05/05/uae-air-defences-engage-missiles-drones-tehran-denies-attacking-uae |agency=Reuters |website=Internazionale |access-date=29 May 2026 |date=5 May 2026}}</ref>
==សហេតុភាព==
{{Main|សហេតុភាពសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់}}
===អ៊ីរ៉ង់===
សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលបានកម្ចាត់មេបញ្ជាការនិងមេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់អស់ជាច្រើនរូបនៅថ្ងៃដំបូងនៃសង្គ្រាម តាមរយៈការបន្លំឱ្យអ៊ីរ៉ង់ជឿថាមិនការវាយប្រហារកើតឡើងភ្លាមៗពីសត្រូវរបស់គេ។ ដោយហេតុនេះ ក្រុមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អ៊ីរ៉ង់ជាច្រើនរូបបាននៅបន្តជួបប្រជុំជាមួយនឹងគ្នាដោយផ្ទាល់ ខណៈទីកន្លែងនៃកិច្ចប្រជុំទាំងនោះបានក្លាយជាគោលដៅវាយប្រហារក្ដៅៗរបស់អាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល។<ref name="Estrin-2026">{{Cite news |last=Estrin |first=Daniel |date=11 March 2026 |title=Old-school tricks and AI tech are weapons in the Iran war |url=https://www.npr.org/2026/03/10/nx-s1-5741726/israel-iran-war-cyber-ai |access-date=29 May 2026 |work=NPR }}</ref>
[[File:Ali Khamenei 2026.02.12 (cropped).jpg|thumb|upright|រូបលោកអាលី ហាមេនៃ ដែលបានថតនៅថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ពោលគឺ ១៦ ថ្ងៃមុនឃាតកម្មលើរូបលោក។]]
នៅថ្ងៃទ២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ លោក[[អាលី ហាមេនៃ]] ដែលជា[[មេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់|មេដឹកនាំកំពូលនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់]] ត្រូវបានអ៊ីស្រាអែល[[ឃាតកម្មនៃអាលី ហាមេនៃ|ធ្វើឃាតតាមរយៈការវាយប្រហារពីលើអាកាស]] ហើយដល់ថ្ងៃទី១ ខែមីនា ទើបប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសពីមរណភាពរបស់លោក។<ref>{{cite press release |url=https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62772 |title=(ជាភាសាពែរ្ស)اطلاعیه شهادت حضرت آیتالله العظمی سیدعلی حسینی خامنهای رهبر انقلاب اسلامی |work=[[ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិកំពូល|Supreme National Security Council]] |via=KHAMENEI.ir |date=1 March 2026 |access-date=29 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301023337/https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62772 |archive-date=1 March 2026 |url-status=live}}</ref> [[ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានហ្វារស៍]] ដែលគ្រប់គ្រងដោយកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាម បានប្រកាសបន្ថែមថា កូនស្រី កូនប្រុសប្រសារ ចៅ និងកូនស្រីប្រសាររបស់លោកហាមេនៃក៏បានបាត់បង់ជីវិតផងដែរ។<ref>{{cite news |last=Magdy |first=Sam |date=1 March 2026 |title=Khamenei family members killed in attacks, Fars news agency reports |url=https://apnews.com/live/live-updates-israel-iran-february-28-2026#0000019c-a724-d479-ad9e-f76cb5b90000 |access-date=29 May 2026 |work=Associated Press }}</ref> រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសកាន់ទុក្ខរយៈពេល ៤០ ថ្ងៃ។<ref>{{cite news |date=1 March 2026 |title=Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, state media says |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?post=asset%3Add3db3f8-29d3-4420-a511-9b544b2ea1b0#post |access-date=29 May 2026 |work=BBC News }}</ref>
====មន្ត្រី និងយោធា====
{{multiple image|
| image1 = Aziz Nasirzadeh (February 2026).jpg
| caption1 = រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ [[អាហ្ស៊ីស ណាសៀហ្សាដេហ៍]]
| image2 = محمد پاکپور1.jpg
| caption2 = បញ្ជាការ ឆ.ប.ឥ.អ. [[ម៉ូហាំម៉ាដ ប៉ាក់ពួរ]]
| image3 = Shamkhani.jpg
| caption3 = លេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាការពារជាតិ [[អាលី ស្យាមខានី]]
| image4 = The new head of the Basij Organization 29 (portrait crop).jpg
| caption4 = ប្រមុខការិយាល័យយោធានៃមេដឹកនាំកំពូល [[ម៉ូហាំម៉ាដ ស្យីរ៉ាហ្ស៊ី]]
| image5 = Iranian drone exercise in 2022 - Day 2 (50).jpg
| caption5 = ប្រធានអគ្គសេនាធិការកម្លាំងប្រដាប់ [[អាប់ដុលរ៉ាហ៊ីម មូសាវី]]
| direction = horizontal
| width = 60
| footer =
| width4 =
| total_width = 290
| perrow = 3 / 3 / 3
| image_gap = 3
| image6 = Ali Larijani, 2021-01-12 (cropped).jpg
| caption6 = លេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិកំពូល [[អាលី ឡារីយ៉ានី]]
| image7 = Gholamreza Soleimani 01 (1).jpg
| caption7 = ប្រធានកងកម្លាំងយោធាប្រតិព័ន្ធបាស៊ីគ [[ហ្កូឡាំរ៉េហ្សា សូលីម៉ានី]]
| image8 = Ashtiani-Khatib-Rahimi 2024 (cropped) 2.jpg
| caption8 = រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងចារកិច្ច [[អ៊ីស្មាអែល ខាធីប]]
| image9 = علیرضا تنگسیری1.jpg
| caption9 = មេបញ្ជាការឆ្មាំជើងទឹក ប.ឥ.អ. [[អាលីរ៉េហ្សា តាងស៊ីរី]]
}}
មរណភាពមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់អ៊ីរ៉ង់ដំបូងៗគេគឺរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអ៊ីរ៉ង់ លោក[[អាហ្ស៊ីស ណាសៀហ្សាដេហ៍]] និងរួមទាំងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់[[ក្រសួងចារកិច្ច (អ៊ីរ៉ង់)|ក្រសួងចារកិច្ច]]ចំនួនបួនរូបទៀត។<ref>{{cite web |title=Four senior intelligence ministry officials killed in airstrikes on Iran |url=https://www.iranintl.com/en/202602284598 |website=Iran International |date=28 February 2026 |publisher=Volant Media UK Ltd |access-date=31 May 2026}}</ref> មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បន្ថែមទៀតដូចជា លោក[[សាឡាហ៍ អាសាឌី]] ប្រធានចារកម្មនៃបញ្ជាការដ្ឋានសង្គ្រោះបន្ទាន់អ៊ីរ៉ង់ លោក[[ម៉ូហាំម៉ាដ ស្យីរ៉ាហ្ស៊ី]] ប្រធានការិយាល័យយោធារបស់មេដឹកនាំកំពូល<ref name="Iran International-2026a"/> លោក[[អាប់ដុលរ៉ាហ៊ីម មូសាវី]] ប្រធានអគ្គសេនាធិការយោធាអ៊ីរ៉ង់ និងរួមទាំងមន្ត្រីប្រមាណ ៤០ នាក់ទៀតសុទ្ធតែត្រូវបានបាត់បង់ជីវិតក្រោមការវាយប្រហារតាមអាកាស បើយោងតាមបណ្ដាប្រភពការសម្ងាត់និងយោធា។<ref>{{cite news |last=LaPorta |first=James |date=28 February 2026 |title=About 40 Iranian officials killed in strikes, sources say |url=https://www.cbsnews.com/live-updates/israel-us-attack-iran-trump-says-major-combat-operations/ |access-date=31 May 2026 |work=CBS News }}</ref>
នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា [[កងកម្លាំងការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល]]បានប៉ាន់ប្រមាណថា ទាហាននិងមេបញ្ជាការអ៊ីរ៉ង់ចន្លោះពី ៣,០០០ ទៅ ៤,០០០ នាក់ត្រូវបានសម្លាប់។<ref>{{cite web |date=13 March 2026 |title=Israeli military says 4,000–5,000 Iranian forces killed in strikes so far |url=https://www.iranintl.com/en/202603135117 |access-date=31 May 2026 |website=Iran International }}</ref> រំលងមកដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា អ៊ីស្រាអែលបានធ្វើឃាតលោក[[អាលី ឡារីយ៉ានី]] ដែលជាលេខាធិការ[[ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិកំពូល]]របស់អ៊ីរ៉ង់។<ref name="sk"/> មេបញ្ជាការនៃកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាម លោកនាយឧត្តមសេនីយ៍[[ម៉ូហាំម៉ាដ ប៉ាក់ពួរ]] និងលេខាធិការ[[ក្រុមប្រឹក្សាការពារជាតិអ៊ីរ៉ង់|ក្រុមប្រឹក្សាការពារជាតិ]] លោក[[អាលី ស្យាំខានី]]ត្រូវបានរាយការណ៍ថាបានបាត់បង់ជីវិតនៅចុងខែមីនានោះ។<ref>{{cite news |title='Decimated'? The Iranian leaders killed in Israeli-US war |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260320-decimated-the-iranian-leaders-killed-in-israeli-us-war |access-date=31 May 2026 |agency=Agence France-Presse |work=France 24 |date=20 March 2026}}</ref> នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ទូរទស្សន៍សារព័ត៌មាន ''Iran International'' បានរាយការណ៍ថា កងកម្លាំងសន្តិសុខអ៊ីរ៉ង់យ៉ាងហោចចំនួន ៤,៧០០ នាក់ត្រូវស្លាប់បាត់បង់ជីវិត។<ref>{{cite web |date=31 March 2026 |title=Over 4,700 security forces killed in US-Israeli strikes on Iran |url=https://www.iranintl.com/en/202603313227 |access-date=31 May 2026 |website=Iran International }}</ref>
នៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា ប្រធានចារកម្មនៃកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាមគឺលោកឧត្តមសេនីយ៍[[ម៉ាហ៊ីដ ខាដេមី]]ត្រូវបានធ្វើឃាតនៅក្នុងការវាយប្រហារតាមអាកាសរួមដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល។<ref name="ii-khademi" /> គិតត្រឹមថ្ងៃទី៧ ខែមេសា [[សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សនៅអ៊ីរ៉ង់]] (HRANA) ដែលជាអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលមានមូលដ្ឋាននៅសហរដ្ឋអាមេរិក បានរាយការណ៍ពីចំនួនស្លាប់ខាងភាគីអ៊ីរ៉ង់នៅក្នុងសង្គ្រាមថាមានចំនួន ៣,៦៣៦ នាក់ ដោយក្នុងនោះរួមមានជនស៊ីវិលចំនួន ១,៧០១ នាក់ បុគ្គលិកយោធាចំនួន ១,២២១ នាក់ និង ៧១៤ នាក់ទៀតនៅមិនទាន់កំណត់អត្តសញ្ញាណ ឬហេតុផលស្លាប់ច្បាស់លាស់។ យោងទៅតាមអង្គការដដែរនេះ "សាមីខ្លួនជឿថា ចំនួនអ្នកស្លាប់ និងរបួសខាងយោធាជាក់ស្ដែងគឺខ្ពស់ជាងតួលេខនៅក្នុងរបាយការណ៍របស់ខ្លួន" ដោយសារការបញ្ជាក់នៃចំនួនតួលេខក្នុងរបាយការណ៍នោះគឺអាស្រ័យទៅលើទិន្នន័យរបស់រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់។ ណាមួយ ចំនួនដែលរដ្ឋាភិបាលបានបញ្ចេញនោះភាគច្រើនគ្របដណ្ដប់តែលើបុគ្គលិកយោធាដែលបានពលីនៅក្នុងតំបន់ទីប្រជុំជនប៉ុណ្ណោះ។<ref name="HRANA">{{cite web |date=7 April 2026 |title=Day 39 of U.S. and Israeli Attacks on Iran: Extensive Damage to the Rail Network and Roads |url=https://www.en-hrana.org/day-39-of-u-s-and-israeli-attacks-on-iran-extensive-damage-to-the-rail-network-and-roads/ |access-date=31 May 2026 |website=HRANA }}</ref>
====ប្រជាជនស៊ីវិល====
[[File:Shajareh Tayyebeh school in Minab photos from Mehr (3).jpg|thumb|ក្រុមអ្នកជួយសង្គ្រោះ និងជនស៊ីវិលកំពុងជីកកកាយគំនរបាក់បែកនៃសាលាបឋមសិក្សាកុមារីនៅមីណាប ក្រោយត្រូវវាយប្រហារដោយសហរដ្ឋអាមេរិក]]
យោងតាមអ៊ីរ៉ង់ នៅថ្ងៃដំបូងនៃសង្គ្រាម សាលាបឋមសិក្សាកុមារីមួយកន្លែងក្នុងទីក្រុងមីណាប ត្រូវរង[[ការវាយប្រហារលើសាលារៀនមីណាប|ការវាយប្រហារ]]ដោយអាមេរិក។<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Over 50 killed in strike on girls' elementary school in Iran |url=https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2026/2/28/over-50-killed-in-strike-on-girls-elementary-school-in-iran |access-date=2 June 2026 |work=Al Jazeera English |archive-url=https://web.archive.org/web/20260228192239/https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2026/2/28/over-50-killed-in-strike-on-girls-elementary-school-in-iran |archive-date=28 February 2026}}</ref> សាលារៀនមួយនេះដែរមានទីតាំងនៅជិតបរិវេណយោធាអ៊ីរ៉ង់មួយកន្លែង ហើយក៏ធ្លាប់ជាផ្នែកមួយនៃបរិវេណយោធានោះផងដែរ។<ref name="Browne-2026">{{cite news |last1=Browne |first1=Malachy |last2=Livni |first2=Ephrat |last3=Mahoozi |first3=Sanam |date=1 March 2026 |title=Strike on Girls' School Kills at Least 175, Iranian State Media Says |url=https://www.nytimes.com/2025/03/01/world/middleeast/girls-school-strike-iran-video.html |access-date=2 June 2026 |work=The New York Times}}</ref><ref>{{cite news |last1=Angelovski |first1=Ivan |last2=Szeto |first2=Eric |last3=Bilhete |first3=Britnei |date=4 March 2026 |title=Who bombed a girls' school in Iran? A visual investigation |url=https://www.cbc.ca/news/world/iran-school-bombing-investigation-9.7114994 |access-date=2 June 2026 |work=CBC News }}</ref> ខណៈពេលដែលចំនួនអ្នកស្លាប់មិនត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយឯករាជ្យ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់បានរាយការណ៍ថា មនុស្សជាង ១៧៥ នាក់ ដែលភាគច្រើនជាកុមារ ត្រូវស្លាប់បាត់បង់ជីវិត ខណៈដែលមនុស្ស ៩៥ នាក់ផ្សេងទៀតបានទទួលរងរបួស។<ref>{{cite news |last1=Copp |first1=Tara |last2=Mekhennet |first2=Souad |author-link2=Souad Mekhennet |last3=Kelly |first3=Meg |last4=Horton |first4=Alex |last5=Geroge |first5=Susannah |date=11 March 2026 |title=Iranian school was on U.S. target list, may have been mistaken as military site |url=https://www.washingtonpost.com/national-security/2026/03/11/us-strike-iran-elementary-school-ai-target-list/ |access-date=2 June 2026 |newspaper=The Washington Post }}</ref> ការស៊ើបអង្កេតដោយយោធាអាមេរិកបានរកឃើញជាបឋមថា ការវាយប្រហារចំសាលារៀននេះគឺកើតឡើងចេញពីលំយោងលើទិន្នន័យចាស់ហួសសម័យ។<ref>{{cite news |date=8 March 2026 |title=United States was "likely" responsible for bombing of girls' school in Iran, per early U.S. assessment |url=https://www.cbsnews.com/news/us-iran-war-bombing-girls-school-assessment/ |access-date=2 June 2026 |work=CBS News }}</ref>
[[File:Damages caused by attacks on Tehran 22 Avash 25 esfand 1404.webp|thumb|ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលរងការខូចខាតនៅតេហេរ៉ង់ក្រោយរងការវាយប្រហារតាមអាកាសនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦]]
នៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា សមាគមអឌ្ឍចន្ទក្រហមអ៊ីរ៉ង់បាននិយាយថា ប្រជាជនស៊ីវិលជាង ៦០០ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref>{{cite news |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/2/iran-death-toll-reaches-555-as-us-israel-escalate-attacks |title=Iran death toll reaches 555 as US, Israel escalate attacks |date=2 March 2026 |work=Al Jazeera English}}</ref> ខណៈ HRANA បានរាយការណ៍ពីចំនួនស្លាប់ជនស៊ីវិលរហូតដល់ទៅ ១,០៩៧ នាក់។<ref>{{Cite news |url=https://www.en-hrana.org/the-fourth-day-of-the-u-s-israel-war-on-iran-strikes-continue-in-western-regions-of-the-country/ |title=The Fourth Day of the U.S.–Israel War on Iran: Strikes Continue in Western Regions of the Country |work=HRANA |date=4 March 2026}}</ref> នៅថ្ងៃទី៧ ខែមីនា អឌ្ឍចន្ទក្រហមបានរាយការណ៍បន្ថែមទៀតថា "អង្គភាព" ស៊ីវិលជាង ៦,៦៦៨ ទីតាំងត្រូវរងការវាយប្រហារពីសហរដ្ឋអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល ដោយក្នុងនោះរួមមានទីលំនៅដ្ឋានចំនួន ៥,៥៣៥ កន្លែង អង្គភាពពាណិជ្ជកម្មចំនួន ១,០៤១ កន្លែង មជ្ឈមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រចំនួន ១៤ ទីតាំង សាលារៀនចំនួន ៦៥ កន្លែង និងមជ្ឈមណ្ឌលជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយអឌ្ឍចន្ទក្រហមចំនួន ១៣ កន្លែង។<ref>{{cite news |date=7 March 2026 |title=US-Israeli strikes targeted at least 6,668 civilian units: Red Crescent |url=https://aje.news/ozn6u2?update=4374430 |work=Al Jazeera English}}</ref> គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា HRANA បានប៉ាន់ប្រមាណថាជនរងគ្រោះពីសង្គ្រាមយ៉ាងហោចណាស់ ១៥% មានអាយុស្ថិតនៅក្រោម ១៨ ឆ្នាំ។<ref>{{cite web |date=22 March 2026 |title=Day 23 of U.S. and Israeli Attacks on Iran: More Than 15% of the Total Fatalities Are Children |url=https://www.en-hrana.org/day-23-of-u-s-and-israeli-attacks-on-iran-more-than-15-of-the-total-fatalities-are-children/ |website=Human Rights Activists News Agency}}</ref> គិតមកត្រឹមថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់បានរាយការណ៍ថាសង្គ្រាមបានបង្កការខូចខាតដល់[[ប្រវត្តិសាស្ត្រអ៊ីរ៉ង់|ទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រ]]យ៉ាងតិច ១២០ កន្លែង។<ref>{{cite news |date=27 March 2026 |title=Iran Says US, Israeli Strikes Damage 120 Museums, Historic Buildings |url=https://english.aawsat.com/node/5255868 |access-date=2 June 2026 |work=Asharq Al-Awsat }}</ref>
===សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល===
ការវិភាគលើរូបភាពផ្កាយរណបដោយកាសែត ''The Washington Post'' បានបង្ហាញពីរចនាសម្ព័ន្ធ ឬឧបករណ៍យោធាជាតួលេខយ៉ាងហោចណាស់ ២២៨ នៅតាមមូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកនៅទូទាំងឈូងសមុទ្រពែរ្សដែលត្រូវបានរងការខូចខាត ដោយតួលេខនេះគឺច្រើនជាងអ្វីដែលរដ្ឋបាលត្រាំធ្លាប់បានអះអាង។<ref>{{cite news |last1=Hill |first1=Evan |last2=Ley |first2=Jarrett |last3=Horton |first3=Alex |last4=Copp |first4=Tara |last5=Lamothe |first5=Dan |author5-link=Dan Lamothe |title=Iran has hit far more U.S. military assets than reported, satellite images show |url=https://www.washingtonpost.com/investigations/2026/05/06/iran-us-bases-satellite-images/ |newspaper=The Washington Post |date=6 May 2026}}</ref>
នៅថ្ងៃទី១ ខែមីនា ទាហានអាមេរិកចំនួន ៦ នាក់បានបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងចំណោមអ្នករងរបួសជាង ៣០ នាក់ដោយការវាយប្រហារពីដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់នៅក្បែរជំរុំយោធា[[ជំរុំអារីហ្វយ៉ាន|អារីហ្វយ៉ាន]]ក្នុងកំពង់ផែស៊ូអាយបា ប្រទេស[[គុយវ៉ែត]]។<ref>{{cite news |last1=Kelly |first1=Meg |last2=Horton |first2=Alex |last3=Ley |first3=Jarrett |date=4 March 2026 |title=U.S. troops had little protection from drone strike that killed 6, imagery shows |url=https://www.msn.com/en-us/news/world/us-troops-had-little-protection-from-drone-strike-that-killed-six-imagery-shows/ar-AA1Xug33?apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1 |access-date=2 June 2026 |newspaper=The Washington Post |issn=0190-8286 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260325132717/https://www.msn.com/en-us/news/world/us-troops-had-little-protection-from-drone-strike-that-killed-six-imagery-shows/ar-AA1Xug33?apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1 |archive-date=25 March 2026 |url-status=live |via=MSN}}</ref> នៅថ្ងៃទី៤ ខែមីនា កងម៉ារីនសហរដ្ឋអាមេរិកម្នាក់ឋានៈពលបាលឯក បានស្លាប់នៅប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត ក្នុងឧប្បត្តិហេតុដែលមិនជាប់ទាក់ទងនឹងអរិភាពដែលកំពុងកើតមាននៅមជ្ឈិមបូព៌ា។<ref name="RC1">{{cite news |url=https://www.reutersconnect.com/item/a-dignified-transfer-of-the-remains-of-us-marine-corps-lance-corporal-kevin-melendez-in-dover/dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMjY6bmV3c21sX1JDMldYSkFaNVNORw?previouslyViewed=dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMjY6bmV3c21sX1JDMldYSkFBMUJJSA&position=2 |title=A dignified transfer of the remains of U.S. Marine Corps Lance Corporal Kevin Melendez, in Dover |work=Reuters Connect |date=4 March 2026}}</ref> នៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា បញ្ជាការកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិកបានរាយការណ៍ថា ទាហាននៃកងឆ្មាំជាតិម្នាក់បានបាត់បង់ជីវិតក្នុងកំឡុងពេលមានអាសន្នបញ្ហាសុខភាព។<ref>{{cite news |last=Mitchell |first=Ellen |date=9 March 2026 |title=US military reviewing National Guard member's death in Kuwait in health-related incident |url=https://thehill.com/policy/defense/5774793-nypd-officer-kuwait-incident |work=The Hill}}</ref> ទាហានអាមេរិកម្នាក់ទៀតនៃ[[កងពលតូចអវកាសទីមួយ]] ដែលបានរងរបួសនៅក្នុងការវាយប្រហារលើមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសក្សត្រស៊ុលតង់នៅប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតក្នុងថ្ងៃទី១ ខែមីនា បានស្លាប់ដោយសាររបួសនៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា។<ref>{{cite web |url=https://www.spacecom.mil/Newsroom/News/Article-Display/Article/4428548/statement-by-commander-of-united-states-space-command-on-loss-of-usasmdc-soldie/ |title=Statement by Commander of United States Space Command on Loss of USASMDC Soldier in Support of Operation Epic Fury |date=9 March 2026 |website=United States Space Command}}</ref> ទាហានអាកាសអាមេរិកចំនួនប្រាំមួយនាក់បានស្លាប់នៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា នៅពេលដែលយន្តហោះចាក់សាំងលើអាកាសប្រភេទ [[បូអ៊ីង ខេស៊ី-១៣៥ ស្ត្រាតូធែងខឺរ|ខេស៊ី-១៣៥]] របស់ពួកគេបានធ្លាក់នៅភាគខាងលិចប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់។ បញ្ជាការកណ្តាលបាននិយាយថា ការធ្លាក់យន្តហោះមួយគ្រឿងនេះគឺមិនមែនជាលទ្ធផលនៃសកម្មភាពវាយប្រហារអរិភាពណាទេ ប៉ុន្តែបានកើតឡើងក្នុងកំឡុងឧប្បត្តិហេតុដែលពាក់ព័ន្ធនឹងយន្តហោះអាមេរិកមួយគ្រឿងទៀត។ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា យោធាអាមេរិកបានប្រកាសជាសាធារណៈថា ទាហានអាមេរិកប្រមាណ ១៤០ នាក់បានទទួលរងរបួស។<ref name="AP1">{{cite news |url=https://apnews.com/article/us-iran-tanker-aircraft-crash-iraq-kc135-c337359a58be6280dc96fdbf1cb48a5b |title=All 6 crew members on a US refueling plane that crashed in Iraq are dead, US military says |first1=Konstantin |last1=Toropin |first2=Ben |last2=Finley |first3=Kim |last3=Tong-Hyung |work=Associated Press |date=13 March 2026 |access-date=2 June 2026}}</ref>
[[ម៉ាហ្កេន ដាវីដ អាដុំ]]បានរាយការណ៍ថា ការវាយប្រហារដំបូងៗរបស់អ៊ីរ៉ង់បានបណ្តាលឱ្យមនុស្ស ៨៩ នាក់រងរបួស ដោយក្នុងនោះមានមនុស្សបីនាក់បានរងរបួសដោយផ្ទាល់នឹងការវាយប្រហារនោះ រីឯប៉ុន្មាននាក់ទៀតបានរងរបួសដោយប្រយោល ហើយភាគច្រើនជាប្រជាជនស៊ីវិល។<ref>{{cite news |last=Fabian |first=Emanuel |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/medics-treat-89-people-during-iranian-strikes-most-lightly-hurt-running-for-shelter/ |title=Medics treat 89 people during Iranian strikes, most lightly hurt running for shelter |work=The Times of Israel |date=28 February 2026}}</ref> នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ការបាញ់មីស៊ីលចូលទីក្រុង[[តែលអាវីហ្វ]]ដោយអ៊ីរ៉ង់បានសម្លាប់ស្ត្រីម្នាក់ និងបង្ករបួសដល់មនុស្ស ២២ នាក់ផ្សេងទៀត ដោយក្នុងនោះមានម្នាក់បានរងរបួសធ្ងន់ធ្ងរ។<ref>{{cite news |url=https://www.ynetnews.com/article/bj3sy0gt11l |title=Woman killed, 22 injured in direct strike in Tel Aviv after siren sounded late |work=Ynet |date=28 February 2026}}</ref> នៅថ្ងៃទី១ ខែមីនា វិហារសាសនាមួយ និងអគារលំនៅដ្ឋានមួយក្នុងទីក្រុង[[ប៊ីតឆេម៉ែស]]ត្រូវបានមីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់ធ្លាក់ពីលើ ដោយបានផ្ដាច់ជីវិតប្រជាជនស៊ីវិល ៩ នាក់ និងបង្ករបួសដល់មនុស្ស ៤៩ នាក់ផ្សេងទៀត។<ref>{{cite news |last1=Levine |first1=Heidi |last2=Soroka |first2=Lior |last3=Chason |first3=Rachel |date=2 March 2026 |title=From the scene where nine people were killed in central Israel |url=https://www.washingtonpost.com/world/2026/03/01/trump-iran-israel-khamenei-strikes-live-updates/#link-CEXNRF6AGRFYLF2OSFT4GSVMEA |access-date=3 June 2026 |newspaper=The Washington Post}}</ref> នៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា កម្មករពីរនាក់ត្រូវបាត់បង់ជីវិតនៅទីក្រុង[[យ៉េហ៊ូដ]] នៅខាងក្រៅទីក្រុងតែលអាវីហ្វ បន្ទាប់ពីពួកគេបានប៉ះនឹងគ្រាប់តូចៗពីមីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់ដែលបំពាក់ដោយក្បាលគ្រាប់បែកចង្កោម។<ref>{{cite news |last=Fabian |first=Emanuel |url=https://www.timesofisrael.com/second-victim-dies-after-mondays-iranian-cluster-missile-strike-in-central-israel/ |title=Second victim dies after Monday's Iranian cluster missile strike in central Israel |work=The Times of Israel |date=10 March 2026 |access-date=3 June 2026}}</ref>
នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា គ្រាប់បែកចង្កោមមួយគ្រាប់ពីក្បាលមីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់មួយបានហោះមកបំបុកចូលអគារអាផាតមិនមួយកន្លែងនៅទីក្រុង[[រ៉ាម៉ាត់ហ្កាំន]] ដោយបានសម្លាប់មនុស្សពីរនាក់។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយពីកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាមបានសម្ដៅលើការវាយប្រហារនេះថាជា "ការសងសឹកឱ្យលោកអាលី ឡារីយ៉ានីនិងសហការីលោក" ដែលត្រូវបានសម្លាប់កាលពីមួយថ្ងៃមុនដោយអ៊ីស្រាអែល។<ref>{{Cite news |date=18 March 2026 |title=Iran launches 'revenge' missile attack on Israel after assassinations |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/18/iran-launches-revenge-missile-attack-on-israel-after-assassinations |access-date=3 June 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref> យោងតាមសារព័ត៌មាន CNN ការប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកចង្កោមគឺជាការរំលោភលើច្បាប់អន្តរជាតិ។ លោក N.R. Jenzen-Jones មកពី ''Armament Research Services'' បាននិយាយថា គ្រាប់ប្រភេទនេះកំពុងត្រូវបានប្រើប្រាស់ "ជាចម្បងដើម្បីបង្កភាពភ័យខ្លាចដល់ប្រជាជនស៊ីវិល"។<ref>{{cite news |first1=Jeremy |last1=Diamond |first2=Gianluca |last2=Mezzofiore |first3=Zeena |last3=Saifi |date=12 March 2026 |title=How Iran's use of cluster munitions is challenging Israel's air defenses |url=https://www.cnn.com/2026/03/12/middleeast/iran-cluster-munition-israel-defenses-intl-cmd |access-date=3 June 2026 |work=CNN }}</ref>
===ប្រទេសដទៃ===
នៅប្រទេស[[លីបង់]] មនុស្សជាង ២,០០០ នាក់ត្រូវបានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត និងជាង ៤,០០០ នាក់ទៀតបានរងរបួសក្រោមការវាយប្រហាររបស់អ៊ីស្រាអែល<ref name="AnadoluDeaths">{{Cite news |url=https://www.aa.com.tr/en/world/death-toll-from-israeli-attacks-on-lebanon-since-march-2-exceeds-2-000/3902329 |title=Death toll from Israeli attacks on Lebanon since March 2 exceeds 2,000 |first=Rania |last=Abushamala |date=11 April 2026 |work=Anadolu Agency }}</ref> ហើយអាជ្ញាធររដ្ឋលីបង់បានរាយការណ៍ថា មនុស្សជាងមួយលាននាក់ ដែលស្មើនឹង ១/៦ នៃចំនួនប្រជាជនសរុប បានបង្ខំផ្លាស់ទីលំនៅ។<ref>{{cite news |date=8 March 2026 |title=Live updates: Iran's president says nation 'will not bow' to pressure from US and Israel |url=https://apnews.com/live/iran-war-israel-trump-03-08-2026 |access-date=3 June 2026 |work=Associated Press }}</ref> នៅក្នុងសង្គ្រាម [[កងកម្លាំងបណ្តោះអាសន្នអង្គការសហប្រជាជាតិនៅលីបង់]]ចំនួន ៦ នាក់បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត{{refn|group=ស|name="UNIFIL killed"}} និង ១១ នាក់ទៀតបានរងរបួស។{{refn|group=ស|name="UNIFIL injured"}}<ref name="tayyar.org"/>
នៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់វិញ សមាជិកពីររូបនៃ[[កងកម្លាំងប្រជាកំណែន]] ដែលគាំទ្រដោយអ៊ីរ៉ង់ ត្រូវបាត់បង់ជីវិត និងបីនាក់ទៀតបានរងរបួស នៅក្នុងការវាយប្រហារពីសហរដ្ឋអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែលនៅថ្ងៃទី ២៨ ខែកុម្ភៈ ខណៈរបាយការណ៍ក្រោយៗបានអះអាងថាមានអ្នកស្លាប់ចំនួនបីនាក់។<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/2f9b79e6-a28e-5d7b-b67c-5b95621d953b |first=Erika |last=Solomon |work=The New York Times |title=U.S. Attacks Iran as Trump Calls for Overthrow of Government |date=28 February 2026}}</ref>
[[File:EAS warning sent to phones during the Iranian stikes.png|thumb|250x250px|សារជូនដំណឹងបន្ទាន់ដែលបានផ្ញើទៅកាន់ប្រជាជននៃអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ភ្លាមៗក្រោយអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិឌូបៃត្រូវរងការវាយប្រហារនៅវេលាម៉ោងប្រហែល ១២:៣០ ព្រឹក, ២៨ កុម្ភៈ]]
ក្រៅពីអ៊ីស្រាអែល អ៊ីរ៉ង់បានបើកការវាយប្រហារប្រឆាំងនឹងបណ្ដាប្រទេសអារ៉ាប់ជាច្រើនទៀតដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ការវាយប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់ទៅលើប្រទេសបារ៉ែនបានសម្លាប់មនុស្សបីនាក់<ref>{{cite news |first1=Abbas |last1=Al Lawati |first2=Laura |last2=Sharman |date=1 March 2026 |title=Passengers flee smoke-filled Dubai airport as Iran attacks major Gulf travel hubs |url=https://www.cnn.com/2026/02/28/middleeast/dubai-airport-uae-iran-attacks-intl-hnk |access-date=4 June 2026 |work=CNN }}</ref> ការវាយប្រហារសម្ដៅលើប្រទេសគុយវ៉ែតវិញបានសម្លាប់ទាហានបួននាក់និងប្រជាជនស៊ីវិលបួននាក់<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Drone Attack Causes Damage, Panic at Kuwait Airport |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-strikes-2026/card/drone-attack-causes-damage-panic-at-kuwait-airport-GjmmBnex7j6G69nMUfSR |access-date=4 June 2026 |work=The Wall Street Journal }}</ref> ការវាយប្រហារនៅអូម៉ង់បានសម្លាប់មនុស្សបីនាក់<ref>{{cite web |date=1 March 2026 |title=Oman port and tanker hit as US-Israeli attacks on Iran widen regional war |url=https://english.ahram.org.eg/NewsContent/2/8/563181/World/Region/Oman-port-and-tanker-hit-as-USIsraeli-attacks-on-I.aspx |access-date=4 June 2026 |website=Ahram Online}}</ref> ហើយនៅអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតមានពីរនាក់បានបាត់បង់ជីវិត។<ref>{{cite news |last=Dwivedi |first=Vinay |date=3 March 2026 |title=Iran war live updates: U.S. embassy in Riyadh hit by drones, Trump promises response 'soon' |url=https://www.cnbc.com/2026/03/03/us-iran-war-live-updates.html |access-date=4 June 2026 |work=CNBC }}</ref> ចំពោះអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមវិញ សាមីខ្លួនបានបាត់បង់ទាហានចំនួនពីរនាក់ និងប្រជាជនស៊ីវិលចំនួនប្រាំមួយនាក់។<ref>{{cite web |date=17 March 2026 |title=Day 18 of war: One dead as shrapnel falls in UAE; distance learning to continue for 2 weeks |url=https://www.khaleejtimes.com/uae/day-18-israel-us-iran-war-live-updates |access-date=4 June 2026 |website=Khaleej Times }}</ref> ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអារ៉ាប់រួមបានរងការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលនិងដ្រូនអ៊ីរ៉ង់ច្រើនធ្ងន់ធ្ងរជាងគេ បើប្រៀបទៅនឹងបណ្ដាប្រទេសអារ៉ាប់ផ្សេងៗនៅក្នុងតំបន់ នេះក៏ព្រោះតែអារ៉ាប់រួមមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធបំផុតជាមួយនឹងអ៊ីស្រាអែលក្នុងចំណោមរដ្ឋអារ៉ាប់ទាំងអស់។ អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមក៏ជាប្រទេសអារ៉ាប់តែមួយផងដែរ ដែលបានធ្វើការវាយប្រហារតបតលើអ៊ីរ៉ង់វិញជាសម្ងាត់ បន្ថែមពីលើយុទ្ធនាការអ៊ីស្រាអែល-អាមេរិក។<ref>{{cite news |last=Wintour |first=Patrick|date=17 May 2026 |title=UAE's secret attack on Iran risks drawing Gulf states into the war |url=https://www.theguardian.com/world/2026/may/12/uae-secret-attack-iran-risks-gulf-states-regional-conflict |access-date=4 June 2026 |work=The Guardian }}</ref>
គ្រាប់មីស៊ីលរបស់អ៊ីរ៉ង់ក៏បានហោះទៅនឹងប៉ះនឹងប្រទេស[[កាតា]] [[អាស៊ែបៃសង់]]<ref name=ynet260305/> និងទឹកដី[[អាក្រូទីរី និងដេកេលី]]របស់អង់គ្លេសក្នុងប្រទេស[[ស៊ីប]]ផងដែរ។<ref name=attoncyprus/>
===សហេតុភាពតាមសញ្ជាតិ===
{| class="wikitable col1left"
|+សហេតុភាពតាមសញ្ជាតិ
!ប្រទេស
!ចំនួនស្លាប់
!ចំនួនរបួស
|-
!សរុប
!៧,១៤៤–៩,៦៧៦+
!៤៦,៩៦៥
|-
|អ៊ីរ៉ង់
| data-sort-value="3636" |៣,៤៦៨–៦,០០០+<br />៣,៤៦៨ (អ៊ីរ៉ង់)<ref name="aje3468">{{Cite web |date=19 April 2026|title=Over 1,000 apartments in Tel Aviv left uninhabitable by Iranian strikes|url=https://aje.news/w7b54q?update=4503817|website=Al Jazeera English}}</ref><br />៣,៦៣៦ (HRANA)<ref name="HRANA"/><br />៦,០០០+ (អាមេរិក/អ៊ីស្រាអែល)<ref name="Bohbot150326"/>
|១៥,០០០-២៦,៥០០<br />២៦,៥០០ ([[ក្រសួងសុខាភិបាលអ៊ីរ៉ង់]])<ref name="aj260329">{{Cite web |date=29 March 2026|title=Iran's death toll reaches 2,076|url=https://aje.news/zgevw1?update=4444031|website=Al Jazeera English}}</ref><br />១៥,០០០ (អាមេរិក/អ៊ីស្រាអែល)<ref name="Bohbot150326" />
|-
|លីបង់
|៣,៤៣៣ ([[ក្រសួងសុខភាពសាធារណៈ (លីបង់)|ក្រសួងសុខភាពសាធារណៈលីបង់]])<ref name="Lebanon">{{Cite web |date=1 July 2026 |title=Lebanon death toll since March 2 reaches 3,433 |url=https://aje.news/xhk3kr?update=4617978 |website=Al Jazeera}}</ref><ref name="Lebanon21April">{{Cite news|date=21 April 2026|title=Lebanon Raises Israel-Hezbollah War Death Toll to 2,454|url=https://english.aawsat.com/arab-world/5265042-lebanon-raises-israel-hezbollah-war-death-toll-2454|work=Asharq Al-Awsat|access-date=4 June 2026}}</ref><br />១,០០០ ([[ហេស្បុលឡា]])<ref name="Hezbollah1">{{Cite news|last1=Astih|first1=Paula|date=17 April 2026|title=Hezbollah Tallies Its Dead from Israel War, Estimates Exceed 1,000|url=https://english.aawsat.com/arab-world/5263615-hezbollah-tallies-its-dead-israel-war-estimates-exceed-1000|work=Asharq Al-Awsa|access-date=4 June 2026}}</ref><br />១,៧០០ ([[កងកម្លាំងការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល]])<ref name="Hezbollah2">{{Cite news|last1=Horovitz|first1=Michael|last2=Levaton|first2=Stav|date=16 April 2026|title=Opposition, northern mayors decry imposed ceasefires as Lebanon truce declared|url=https://www.timesofisrael.com/opposition-northern-mayors-decry-imposed-ceasefires-as-lebanon-truce-declared/|work=The Times of Israel |issn=0040-7909|access-date=4 June 2026}}</ref>
|១០,៣៩៥ (ក្រសួងសុខាភិបាលលីបង់)<ref name="Lebanon21April" /><ref name="Hezbollah1" /><ref name="Hezbollah2" /><ref name="Lebanon" />
|-
|អ៊ីរ៉ាក់
|១១៩+<ref>{{Cite web |date=2026-04-09|title=US-Iran war: Thousands killed and billions spent as fragile ceasefire takes effect|url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/iran-israel-us-war-death-toll-b2953551.html|access-date=2026-04-24|website=The Independent}}</ref>
|៣៧០<ref name="pmfiraq">{{cite news|url=https://shafaq.com/en/Security/PMF-reports-80-killed-270-wounded-since-start-of-US-Iran-war|title=PMF reports 80 killed, 270 wounded since start of US-Iran war}}</ref>
|-
|អ៊ីស្រាអែល
|៥៧<ref name="Israeli military personnel 1">{{Cite news|date=19 April 2026|title=16 Israeli soldiers killed, 690 wounded since Feb. 28: Army|url=https://www.middleeastmonitor.com/20260419-16-israeli-soldiers-killed-690-wounded-since-feb-28-army/|work=Middle East Monitor|access-date=4 June 2026}}</ref><ref name="Fabian01">{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |last2=Agencies |date=2026-04-26 |title=IDF soldier killed in south Lebanon drone attack as Israel, Hezbollah trade fire and blame |url=https://www.timesofisrael.com/idf-soldier-killed-in-south-lebanon-drone-attack-as-israel-hezbollah-trade-blame/ |access-date=2026-06-04 |work=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref><ref name="Fabian02">{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=2026-04-28 |title=Israeli Defense Ministry contractor killed in Hezbollah drone attack in southern Lebanon |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-defense-ministry-contractor-killed-in-hezbollah-drone-attack-in-southern-lebanon/ |access-date=2026-06-04 |work=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref>
|៨,៩៧០<ref name="Israeli military personnel 2">{{Cite news|date=19 April 2026|title=Israel reports nearly 700 soldiers wounded in Lebanon operations|url=https://shafaq.com/en/Middle-East/Israel-reports-nearly-700-soldiers-wounded-in-Lebanon-operations|work=Shafaq News|access-date=4 June 2026}}</ref>
|-
|សហរដ្ឋអាមេរិក
|១៥<ref name="United States killed in combat">{{Cite news|last1=Berger|first1=Ava|title=These are the casualties and cost of the war in Iran 2 weeks into the conflict|url=https://www.npr.org/2026/03/14/nx-s1-5746623/iran-war-cost-deaths|access-date=6 June 2026|agency=NPR|date=14 March 2026}}</ref>
|៥៤៣<ref name="AP1">{{Cite news |url=https://apnews.com/article/us-iran-tanker-aircraft-crash-iraq-kc135-c337359a58be6280dc96fdbf1cb48a5b|title=All 6 crew members on a US refueling plane that crashed in Iraq are dead, US military says|first1=Konstantin|last1=Toropin|first2=Ben|last2=Finley|first3=Kim|last3=Tong-Hyung|work=Associated Press|date=13 March 2026|access-date=6 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260313075158/https://apnews.com/article/us-iran-tanker-aircraft-crash-iraq-kc135-c337359a58be6280dc96fdbf1cb48a5b|archive-date=13 March 2026}}</ref>
|-
|វ៉េសប៊ែង
|១៤<ref name="Palestine killed 2">{{Cite news|url=https://english.wafa.ps/Pages/Details/168435|title=Death toll from missile strike on Hebron town rises to four|work=Wafa}}</ref>
|1១៥<ref name="Palestine killed 2" />
|-
|អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម
|១៣<ref name="United Arab Emirates">{{Cite news |title=UAE intercepts 17 ballistic missiles, 35 drones after US-Iran ceasefire|url=https://www.khaleejtimes.com/uae/uae-intercepts-17-ballistic-missiles-35-drones-april-8|date=8 April 2026|access-date=4 June 2026|website=Khaleej Times }}</ref>
|២២៧<ref name="United Arab Emirates" />
|-
|គុយវ៉ែត
|១១<ref name="Kuwait 3">{{Cite web |title=Six injured after debris from Iranian attack falls in northern Kuwait|url=https://www.iranintl.com/en/202604062863|date=6 April 2026|access-date=4 June 2026|website=Iran International}}</ref>
|១៨២<ref name="Kuwait 3" />
|-
|ឥណ្ឌូណេស៊ី
|៦<ref name=":0">{{Cite news |title=Peacekeeper dies of wounds suffered in Lebanon last month, UNIFIL says |url=https://www.euronews.com/2026/04/24/indonesian-peacekeeper-dies-of-wounds-suffered-in-lebanon-last-month-unifil-says |archive-url=http://web.archive.org/web/20260425033809/https://www.euronews.com/2026/04/24/indonesian-peacekeeper-dies-of-wounds-suffered-in-lebanon-last-month-unifil-says |archive-date=2026-04-25 |access-date=2026-06-04 |work=euronews }}</ref>
|១<ref name=":0" />
|-
|បារ៉ែន
|៣<ref name="Sabah">{{Cite news |last=Sabah|first=Zaid|date=9 March 2026|title=Iran's president, military and police pledge allegiance to Mojtaba Khamenei|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/9/iran-war-live-mojtaba-khamenei-named-supreme-leader-israel-bombs-tehran|access-date=4 June 2026|work=Al Jazeera English }}</ref>
|៤២<ref name="Sabah" />
|-
|អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត
|៣<ref name="Saudi Arabia">{{Cite news |title=Saudi Arabia says operational activities halted at several energy sites|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/9/saudi-arabia-says-operational-activities-halted-at-several-energy-sites|date=9 April 2026|access-date=4 June 2026|work=Al Jazeera English}}</ref>
|២៩<ref name="Saudi Arabia" />
|-
|អូម៉ង់
|៣<ref name="Oman">{{Cite web |title=(ជាភាសាអារ៉ាប់) سقوط طائرتيْن مُسيرتين في ولاية صُحار |url=https://omannews.gov.om/topics/ar/3/show/464802/ona |date=13 March 2026 |website=Oman News Agency}}</ref>
|១៧<ref name="Oman" />
|-
|បារាំង
|៣<ref name="lot22april">{{Cite news |date=22 April 2026|title=Attack on UNIFIL in Ghandourieh: French peacekeeper succumbs to injuries|url=https://today.lorientlejour.com/article/1504524/attack-on-unifil-in-ghandourieh-french-peacekeeper-succumbs-to-injuries.html|work=L'Orient Today|access-date=4 June 2026}}</ref>
|៩<ref name="lot22april" />
|-
|ស៊ីរី
|២<ref name="syr">{{Cite web|url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/04/04/syria-says-israeli-tank-fire-kills-man-in-country-s-south|title=Syria says Israeli tank fire kills man in country's south|date=4 April 2026|website=Al Arabiya English}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=12 May 2026 |title=Syrian man killed, wife injured in Israeli attack on Lebanon’s Tyre |url=https://aje.news/p6a948?update=4565270 |website=Al Jazeera}}</ref>
|១<ref name=":1" />
|-
|ហ្វីលីពីន
|២<ref name="phil">{{Cite web |last=Cupin|first=Bea|date=7 April 2026|title=Filipina dies in missile strike on Israel|url=https://www.rappler.com/philippines/filipina-dies-missile-strike-haifa-israel/|access-date=4 June 2026|website=RAPPLER }}</ref>
|០<ref name="phil" />
|-
|ស៊ែប៊ី
|១<ref name=":2">{{Cite journal |date=2026-06-04 |title=Serbian UN peacekeeper killed in south Lebanon |url=https://www.rte.ie/news/middle-east/2026/0604/1576721-unifil-troops-shooting-lebanon/ }}</ref>
|០<ref name=":2" />
|-
|ហ្សកដានី
|០<ref name="aj260305">{{Cite news |title=US-Israel attacks on Iran: Death toll and injuries live tracker|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/1/us-israel-attacks-on-iran-death-toll-and-injuries-live-tracker|access-date=4 June 2026|work=Al Jazeera English}}</ref>
|២៩<ref name="aj260305" />
|-
|កាតា
|០<ref name="qat">{{Cite web|url=https://gulfnews.com/world/gulf/qatar/qatar-4-injured-including-child-after-debris-from-iranian-missile-falls-in-residential-area-1.500499559|title=Qatar: 4 injured, including child, after debris from Iranian missile falls in residential area|first=Huda|last=Ata|first2=Lekshmy|last2=Pavithran|first3=Jay|last3=Hilotin|date=8 April 2026|website=Gulf News: Latest UAE news, Dubai news, Business, travel news, Dubai Gold rate, prayer time, cinema}}</ref>
|២០<ref name="qat" />
|-
|អាស៊ែបៃសង់
|០<ref name="azer">{{Cite news |last=Sauer|first=Pjotr|date=5 March 2026|title=Azerbaijan accuses Iran of 'terrorist' drone attack on airport that injured four people|url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/05/azerbaijan-accuses-iran-drone-attack-airport-injured-people|access-date=4 June 2026|work=The Guardian|issn=0261-3077}}</ref>
|៤<ref name="azer" />
|-
|អេស្ប៉ាញ
|០<ref name=":3">{{Cite web |date=4 June 2026 |title=Spain denounces attacks in Lebanon after UN peacekeepers injured |url=https://aje.news/dud2nk?update=4626497 |website=Al Jazeera}}</ref>
|២<ref name=":3" />
|}
==ផលប៉ះពាល់==
===អ៊ីរ៉ង់===
{{multiple image|
| image1 = Masoud Pezeshkian 2025 (cropped).jpg
| image2 = Gholam Hossein Mohseni-Eje'i 2023 (Cropped).jpg
| image3 = Alireza Arafi 13990824 0146818 crop.jpg
| perrow = 3
| footer = សមាជិកទាំងបីនៃ[[ក្រុមប្រឹក្សាដឹកនាំបណ្ដោះអាសន្ន]] – លោកប្រធានាធិបតី[[ម៉ាស៊ូត ប៉េហ្សេស្សខ្ចន់]] លោកប្រធានតុលាការកំពូល[[ហ្កូឡាំហូសេន ម៉ូសេនីអេជេអ៊ី]] និងអាយ៉ាតុល្លា[[អាលីរ៉េហ្សា អារ៉ាហ្វី]]
| total_width = 350}}
មរណភាពរបស់អាលី ហាមេនៃបានបើកផ្លូវជំរុញឱ្យមានការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំកំពូលថ្មី។ យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញអ៊ីរ៉ង់ [[ក្រុមប្រឹក្សាដឹកនាំបណ្តោះអាសន្ន]] ដែលបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី១ ខែមីនា គឺត្រូវកាន់មុខងារដើរតួជាប្រមុខរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់រហូតដល់មេដឹកនាំកំពូលថ្មីត្រូវបានជ្រើសតាំង។<ref name="Reuters-2026"/> លោក[[មោជតាបា ហាមេនៃ]]ត្រូវបានជ្រើសតាំងនៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា ក្នុងនាមជាមេដឹកនាំកំពូលថ្មីជំនួសឱ្យឪពុករបស់លោក។<ref>{{cite news |last=Tondo |first=Lorenzo |date=8 March 2026 |title=Ali Khamenei's son Mojtaba chosen as Iran's new supreme leader |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/08/ali-khameneis-son-mojtaba-chosen-as-irans-new-supreme-leader |access-date=5 June 2026 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref> គិតត្រឹមថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា លោកហាមេនៃនៅកំពុងសម្ងំលាក់ខ្លួននៅឡើយ ខណៈមេដឹកនាំប្រទេសជាក់ស្តែងនៅគេមិនទាន់ប្រាកដប្រជានៅឡើយ។ បច្ចុប្បន្ន លោកនាយឧត្តមសេនីយ៍[[អះម៉ាដ វ៉ាហ៊ីឌី]] ដែលជាអគ្គមេបញ្ជាការនៃកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាមអ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាអ្នកកំពុងដឹកនាំប្រទេសដោយផ្ទាល់ ក៏ដូចជាអ្នកបញ្ជាប្រតិបត្តិការយោធាអ៊ីរ៉ង់ និងកំណត់គោលជំហរចរចារបស់អ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |title=U.S. Think Tank: Ahmad Vahidi, Key Figure Behind Iran's Hardline Stance in Negotiations |url=https://iranwire.com/en/news/152695-us-think-tank-ahmad-vahidi-key-figure-behind-irans-hardline-stance-in-negotiations/ |work=IranWire |date=21 May 2026 }}</ref><ref>{{cite news |title=Associated Press: This hard-line Iranian general is a major player in talks with US over war |url=https://understandingwar.org/newsroom/associated-press-this-hard-line-iranian-general-is-a-major-player-in-talks-with-us-over-war/ |work=Institute for the Study of War |date=21 May 2026}}</ref>
[[File:Tehran - The Fourth Day of War 4 Avash.webp|thumb|ផ្សែងហុយចេញពីតំបន់ស៊ីវិលនៅក្នុងរដ្ឋធានីតេហេរ៉ង់ក្រោយត្រូវមីស៊ីលអ៊ីស្រាអែលធ្លាក់ចំ, ៣ មីនា ២០២៦]]
ក្រោយការផ្ដោះប្ដូរបាញ់គ្រាប់មីស៊ីលទៅគ្នាទៅវិញទៅមក ទីក្រុង[[តេហេរ៉ង់]] រដ្ឋធានីរបស់អ៊ីរ៉ង់ បានក្លាយជាទីស្ងាត់ជ្រងំ ដោយមនុស្សជាច្រើនមិនហ៊ានចេញក្រៅទៅប្រកបរបររបស់ខ្លួន<ref>{{cite news |date=3 March 2026 |title=Bombardment unleashes terror in Tehran with no sign of protests |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/bombardment-unleashes-terror-tehran-with-no-sign-protests-2026-03-03 |work=Reuters}}</ref> ខណៈគ្រប់សាលារៀនត្រូវបិទទ្វារ រីឯស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលនិងធនាគារបានកាត់បន្ថយសកម្មភាពរបស់ពួកគេ។<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Streets empty and shops close as US strikes confirm Iranian fears |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260228-streets-empty-and-shops-close-as-us-strikes-confirm-iranian-fears |access-date=5 June 2026 |work=France 24 }}</ref> យោងទៅតាម ''NetBlocks'' បានឱ្យដឹងថា សកម្មភាពអ៊ីនធឺណិតនៅអ៊ីរ៉ង់បានធ្លាក់ចុះប្រមាណ ៤% បើប្រៀបធៀបទៅរាល់ដង ក្រោយពីត្រូវបានកាត់ផ្ដាច់ដោយរដ្ឋាភិបាល។<ref>{{cite web |url=https://mastodon.social/@netblocks/116147264437940657 |title=NetBlocks (@netblocks@mastodon.social) |date=28 February 2026 |website=Mastodon}}</ref>
នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ឃ្លីបវីដេអូបានបង្ហាញពី[[កងកម្លាំងប្រជាកំណែន]]អ៊ីរ៉ាក់ ត្រូវបានបញ្ជូនចូលប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite web |url=https://www.iranintl.com/en/202603299955 |title=Video: Iraq's Popular Mobilization Forces in Abadan |date=29 March 2026 |website=Iran International}}</ref> យោងតាមកាសែត ''The Wall Street Journal'' ត្រាំធ្លាប់បានបើកចំហចំពោះការផ្ដល់ជំនួយគាំទ្រដល់កងជីវពលប្រដាប់អាវុធ[[ជនជាតិឃឺដនៅអ៊ីរ៉ង់|ឃឺដនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់]] ដែលកំពុងមាន[[ជម្លោះឃឺដ–អ៊ីរ៉ង់|ជម្លោះជាមួយទីក្រុងតេហេរ៉ង់]]អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ ហើយក៏ជាសម្ព័ន្ធមិត្តមួយក្នុងតំបន់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកដែរ។<ref>{{cite news |date=3 March 2026 |title=CIA working to arm Kurdish forces to spark uprising in Iran, sources say |url=https://www.cnn.com/2026/03/03/politics/cia-arming-kurds-iran |access-date=5 June 2026 |work=CNN }}</ref> យ៉ាងណាមិញ លោកត្រាំក្រោយមកបាននិយាយវិញថា លោកគ្មានបំណងចង់បញ្ជូនជនជាតិឃឺដចូលប្រយុទ្ធក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ឡើយ។<ref>{{cite news |date=7 March 2026 |title=Trump rules out sending Kurds into Iran |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2026/03/07/iran-war-latest-news-tehran-israel-donald-trump-us-invasion/?msockid=27188584bb6c64923cfa9292ba0c6563 |work=The Daily Telegraph}}</ref>
===សេដ្ឋកិច្ច===
សង្គ្រាមនេះបានបង្កបង្កើតជាផលវិបាកជាច្រើនដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកដូចជានាំឱ្យតម្លៃប្រេងនិងឧស្ម័នកើនឡើង ប៉ះពាល់វិស័យអាកាសចរណ៍និងទេសចរណ៍ ក៏ដូចជាបានរង្គោះរង្គើទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុផងដែរ។<ref>{{cite news |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-conflict-poses-new-risk-us-economic-resilience-2026-03-02 |title=Iran conflict poses new risk to US economic resilience |work=Reuters |date=2 March 2026 |access-date=6 June 2026}}</ref>
[[File:2020- Price of oil.svg|thumb|តារាងបង្ហាញពីកំណើននៃតម្លៃប្រេងសកលបង្កឡើងដោយព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោកសំខាន់ៗដូចជា [[ជំងឺរាតត្បាតកូវីដ ១៩]] [[ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន|សង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែនក្នុងឆ្នាំ២០២២]] និងសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ក្នុងឆ្នាំ២០២៦<ref name=EIA_OilPriceData>{{cite web |title=Petroleum & Other Liquids / Data ▼ / Download series history |url=https://www.eia.gov/dnav/pet/pet_pri_spt_s1_w.htm |publisher=U.S. Energy Information Administration (EIA) |archive-url=https://web.archive.org/web/20260605153644/https://www.eia.gov/dnav/pet/pet_pri_spt_s1_w.htm |archive-date=5 June 2026 |url-status=live}}</ref>]]
តម្លៃប្រេង និងឧស្ម័នធម្មជាតិបានកើនឡើងភ្លាមៗក្រោយពីអ៊ីរ៉ង់បានគំរាមវាយប្រហារលើនាវាដឹកប្រេងនិងកប៉ាល់ដទៃទៀត ហើយនិងការវាយប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់ទៅលើរោងចក្រប្រេងនៅតាមបណ្ដាប្រទេសផលិតប្រេងក្នុងតំបន់។<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2026/mar/02/middle-east-crisis-oil-prices-inflation-us-iran-interest-rates-growth |title=Middle East crisis pushes up oil prices – and could drive inflation rises too |work=The Guardian |date=2 March 2026 |access-date=6 June 2026}}</ref> ២០% នៃការដឹកជញ្ជូនផលិតកម្មប្រេង និងឧស្ម័នសកលគឺជារឿយៗត្រូវឆ្លងកាត់តាម[[ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]]។<ref name="Buchanan-2026">{{cite news |last1=Buchanan |first1=Naomi |title=There's a major inflation risk lurking for the economy as the Iran war drags on, and it's not oil |url=https://www.businessinsider.com/food-inflation-oil-prices-fertilizer-farmers-iran-war-shipping-hormuz-2026-3 |work=Business Insider |date=11 March 2026}}</ref> ខណៈភ្លើងសង្គ្រាមនៅបន្តឆាបឆេះ តម្លៃប្រេងនិងឧស្ម័នបានធ្លាក់និងកើនទៅតាមស្ថានភាព ខណៈទីផ្សារបានព្យាយាមវាស់វែងតម្លៃទៅតាមលទ្ធភាពដែលជម្លោះអាចបញ្ចប់។ តម្លៃប្រេងនៅមុនសង្គ្រាមគឺស្ថិតនៅក្រោម ៧០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល<ref>{{Cite web |title=Brent Crude Oil Prices (1987-2026) |url=https://www.macrotrends.net/2480/brent-crude-oil-prices-10-year-daily-chart |access-date=6 June 2026 |website=Macrotrends}}</ref> តែបើគិតមកត្រឹមថ្ងៃទី៧ ខែមីនាវិញ តម្លៃវាបានហក់ឡើងរហូតដល់ ១៣៩ ដុល្លារឯណោះ<ref>{{Cite journal |last1=Zhang |first1=Qi |last2=Hu |first2=Yi |last3=Jiao |first3=Jianbin |last4=Wang |first4=Shouyang |date=2 January 2024 |title=The impact of Russia–Ukraine war on crude oil prices: an EMC framework |journal=Humanities and Social Sciences Communications |volume=11 |issue=1 |pages=8 |doi=10.1057/s41599-023-02526-9 |issn=2662-9992|doi-access=free }}</ref> រីឯតម្លៃឧស្ម័នក៏បានស្ទុះឡើងខ្ពស់ដូចគ្នា។<ref name="bloomberg4march">{{cite web |last1=Stapczynski |first1=Stephen |last2=Liao |first2=Ruth |last3=El Wardany |first3=Salma |date=4 March 2026 |title=Qatar's Hard-Won Reputation as Safest Gas Supplier Lost in Days |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-03-04/iran-war-dents-qatar-s-reputation-as-lng-s-safest-bet |website=Bloomberg News}}</ref> មកដល់ចុងខែមីនា កង្វះផលិតផលប្រេងឥន្ធនៈនៅតាមបណ្ដាប្រទេស[[អាស៊ីអាគ្នេយ៍]]បានកំពុងកើនឡើង ខណៈដែលស្តុកបម្រុងកំពុងធ្លាក់ចុះ។<ref name=bbc-20260324>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c1450zj6n48o |title=Everyday life in Asia is being upended by Iran war fuel crisis |last1=Ewe |first1=ByKoh |last2=Drury |first2=Flora |work=BBC News |date=24 March 2026 |access-date=6 June 2026}}</ref>
[[កម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក]]របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងក្រុមអ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ចផ្សេងៗបានព្រមានថា សង្គ្រាមនេះកំពុងជំរុញឱ្យតម្លៃស្បៀងអាហារសកលកើនឡើង ហើយអាចក្នុងរយៈពេលយូរ។<ref>{{cite web |title=WFP warns rising food and fuel prices risk pushing global hunger higher as humanitarian needs grow |url=https://www.wfp.org/news/wfp-warns-rising-food-and-fuel-prices-risk-pushing-global-hunger-higher-humanitarian-needs |website=[[កម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក|World Food Programme]] |date=8 March 2026}}</ref>
===អាកាសចរណ៍===
[[File:Grounded airliners at Manchester Airport Feb 2026.jpg|thumb|យន្តហោះនៃ[[កាតាអ៊ែរវ៉េ|ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍កាតា]] [[គុយវ៉ែតអ៊ែរវ៉េ|គុយវ៉ែត]] និង[[អេមីរ៉ាតស៍ (អាកាសចរណ៍)|អេមីរ៉ាត]]កំពុងជាប់គាំងក្នុង[[អាកាសយានដ្ឋានមែនឈេស្ទ័រ]], ២៨ កុម្ភៈ ២០២៦]]
ដែនអាកាសរបស់អ៊ីរ៉ង់បានហាមឃាត់រាល់ដំណើរហោះហើររបស់យន្តហោះស៊ីវិលក្នុងកំឡុងពេលជម្លោះ<ref>{{cite web |date=28 February 2026 |title=Iran's skies empty after strikes as regional states close airspace |url=https://www.iranintl.com/en/202602284853 |access-date=7 June 2026 |website=Iran International}}</ref> ខណៈដែលប្រទេសបារ៉ែន អ៊ីរ៉ាក់ អ៊ីស្រាអែល គុយវ៉ែត កាតា ស៊ីរី និងអារ៉ាប់រួមបានបិទដែនអាកាសរបស់ពួកគេរៀងៗខ្លួន។<ref>{{cite news |last=Yosef |first=Eugenia |date=28 February 2026 |title=Israel closes airspace after strikes on Iran |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5yjlf6000v3b6parlqyd31 |access-date=7 June 2026 |work=CNN }}</ref><ref>{{cite news |title=Iraq shuttering airspace after US, Israel strike Iran |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/iraq-shuttering-airspace-after-us-israel-strike-iran/ |first=Noam |last=Lehmann |date=28 February 2026 |work=The Times of Israel}}</ref>ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍មួយចំនួនវិញបានផ្អាកសេវាកម្មហោះហើរចូលតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាតែម្តង។<ref>{{cite news |first1=Frederico |last1=Maccioni |first2=Joanna |last2=Plucinska |title=Travel in chaos as airlines cancel flights after US, Israel strikes on Iran |url=https://www.reuters.com/world/europe/airlines-suspend-middle-east-flights-after-us-israel-strikes-iran-2026-02-28/ |work=Reuters |date=28 February 2026}}</ref>
ការរំខានដល់ប្រព័ន្ធវិស័យផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈសកល ដែលបណ្តាលមកពីការបិទច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍នោះ ក៏បាននាំឱ្យតម្លៃប្រេងសាំងយន្តហោះហក់ឡើងថ្លៃផងដែរ ខណៈតម្លៃសំបុត្រយន្តហោះវិញបានកើនទៅតាមគ្នាទាំងសម្រាប់ជើងហោះហើរក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បានប្រតិកម្មដោយតម្លើងថ្លៃសំបុត្រ និងកែសម្រួលកាលវិភាគហោះហើរមួយចំនួន ដើម្បីទប់ទល់នឹងថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈកើនឡើងខ្ពស់។<ref>{{Cite web |last=Iacurci |first=Greg |date=2 May 2026 |title=Airfare amid Iran war: Buy now or wait out the conflict? Experts weigh the risks |url=https://www.cnbc.com/2026/05/02/iran-war-airfare-travel-airlines-plane-tickets-when-to-buy.html |access-date=7 June 2026 |website=CNBC }}</ref><ref>{{Cite web |date=29 April 2026 |title=Iran war, jet fuel concerns cloud airlines' summer holiday plans |url=https://www.reuters.com/business/iran-war-jet-fuel-concerns-cloud-airlines-summer-holiday-plans-2026-04-29/ |website=Reuters}}</ref>
===ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍===
ចរាចរណ៍ដឹកជញ្ជូនតាមសមុទ្រឆ្លងកាត់[[ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]] ដែលជាចំណុចផ្លូវសមុទ្រដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មថាមពលពិភពលោក ត្រូវបានអ៊ីរ៉ង់ប្រើប្រាស់កម្លាំងបិទចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ មកម៉្លេះ ក្រោយពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបានបើកសង្គ្រាមផ្លូវអាកាសប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់ និងបានធ្វើឃាតមេដឹកនាំកំពូលរបស់ខ្លួនគឺលោក[[អាលី ហាមេនៃ]]។ ដើម្បីជាការសងសឹក អ៊ីរ៉ង់បានបើកការវាយប្រហារដោយមីស៊ីល និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (ដ្រូន) ទៅលើប្រទេសអ៊ីស្រាអែល មូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់ និងបណ្ដារដ្ឋដទៃក្នុងតំបន់ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក។ [[កងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាម|កងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីរ៉ង់]] បានប្រកាសចេញនូវសារព្រមានហាមឃាត់រាល់ដំណើរឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រខាងលើ ហើយខ្លួនមានសិទ្ធិឡើងពិនិត្យ ឬវាយប្រហារនាវាពាណិជ្ជកម្មណាមិនស្ដាប់បង្គាប់ ហើយខ្លួនបានដាក់ពង្រាយមីនក្រោមសមុទ្រនៅក្នុងបរិវេណនៃច្រកសមុទ្រនោះផងដែរ។ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា ដល់ថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ សហរដ្ឋអាមេរិកបានបិទច្រកនិងផ្លូវសមុទ្រចូលទៅអ៊ីរ៉ង់ក្នុងពេលដំណាលគ្នា។ នៅមុនពេលសង្គ្រាមអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែលប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់នេះផ្ទុះឡើង ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ត្រូវបានបើកចំហដោយសេរី ហើយប្រមាណ ២៥% នៃពាណិជ្ជកម្មប្រេងពិភពលោកតាមផ្លូវសមុទ្រនិង ២០% នៃឧស្ម័នធម្មជាតិរាវ ពិភពលោកបានឆ្លងកាត់ចេញចូលតាមច្រកមួយនេះឯង។
==ប្រតិកម្ម==
===ភាគីសង្គ្រាម===
===អ៊ីរ៉ង់===
ក្រសួងការបរទេសអ៊ីរ៉ង់បានសន្យាថានឹងមានការឆ្លើយតបទៅវិញ ខណៈដែលកងកម្លាំងអ៊ីរ៉ង់បានមមាញឹកវាយប្រហារមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកនៅទូទាំងតំបន់[[ឈូងសមុទ្រពែរ្ស]]។<ref>{{Cite web |date=28 February 2026|title=Iran targets US bases across Persian Gulf states, IRGC-aligned outlet says|url=https://www.iranintl.com/en/202602282948|archive-url=https://web.archive.org/web/20260304145112/https://www.iranintl.com/en/202602282948|archive-date=4 March 2026|access-date=8 June 2026|website=Iran International}}</ref>
==កំណត់សម្គាល់==
{{reflist|group=ស}}
==ឯកសារយោង==
{{reflist}}
==តំណភ្ជាប់ក្រៅ==
{{Sister project links|auto=yes|d=Q138503695|m=yes}}
'''''ជាភាសាអង់គ្លេស'''''
* {{cite news |date=28 February 2026 |title=What we know about the US-Israeli attack on Iran and Tehran's retaliation |url=https://www.cnn.com/2026/02/28/middleeast/israel-attack-iran-intl-hnk |access-date=28 February 2026 |work=CNN}}
* [https://www.rfi.fr/km/%E1%9E%96%E1%9E%B6%E1%9E%80%E1%9F%92%E1%9E%99%E1%9E%82%E1%9E%93%E1%9F%92%E1%9E%9B%E1%9E%B9%E1%9F%87/%E1%9E%9F%E1%9E%84%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9F%92%E1%9E%82%E1%9E%B6%E1%9E%98%E1%9E%A2%E1%9F%8A%E1%9E%B8%E1%9E%9A%E1%9F%89%E1%9E%84%E1%9F%8B/ អានព័ត៌មានអំពីសង្គ្រាមហ្កាហ្សានៅ RFI ខេមរភាសា]
* [https://www.c-span.org/liveEvent/?Iran U.S. and Israeli Strikes on Iran], [[C-SPAN]]
* [https://www.marinetraffic.com/en/ais/home/centerx:56.4/centery:26.5/zoom:9 Tracking of traffic in the Strait of Hormuz]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ីក្នុងឆ្នាំ២០២៦]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជម្លោះក្នុងឆ្នាំ២០២៦]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជម្លោះអ៊ីរ៉ង់–អ៊ីស្រាអែល]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទំនាក់ទំនងយោធាសហរដ្ឋអាមេរិក–អ៊ីរ៉ង់]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទំនាក់ទំនងយោធាសហរដ្ឋអាមេរិក–អ៊ីស្រាអែល]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វិបត្តិមជ្ឈិមបូព៌ា (២០២៣–បច្ចុប្បន្ន)]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាណត្តិប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំទីពីរ]]
nvfe75b1pcrflbaf69tvm3oht03vag3
336375
336371
2026-06-08T11:21:57Z
TheRandomGoober
27248
/* បទឈប់បាញ់ (៨ មេសា – បច្ចុប្បន្ន) */
336375
wikitext
text/x-wiki
{{Redirect|សង្គ្រាមសហរដ្ឋអាមេរិក–អ៊ីរ៉ង់|ជម្លោះក្នុងឆ្នាំ២០២៥|សង្គ្រាមដប់ពីរថ្ងៃ}}
{{ប្រអប់ព័ត៌មាន ជម្លោះយោធា
| conflict = សង្ក្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦
| partof = [[វិបត្តិមជ្ឈិមបូព៌ា (២០២៣–បច្ចុប្បន្ន)]]
| image = [[File:2026 Iran war collage.jpg|300px]]
| caption = '''មើលពីលើចុះក្រោមតាមត្រនិចនាឡិកា៖'''<br/>{{bulleted list |
| ក្រុមនាវាចម្បាំងនាមអេប្រាហាម លីនខឹននៅសមុទ្រអារ៉ាប់, ៦ កុម្ភៈ ២០២៦
| យន្តហោះចម្បាំង ''Super Hornet'' ហោះចេញពីនាវាដឹកយន្តហោះ ''[[យូអេសអេស អេប្រាហាម លីនខឹន (CVN-៧២)|អេប្រាហាម លីនខឹន]]'', ២៧ កុម្ភៈ ២០២៦
| យន្តហោះចម្បាំង F-១៦ របស់អ៊ីស្រាអែលមួយកង កំពុងហោះសម្ដៅទៅអ៊ីរ៉ង់, ៤ មីនា ២០២៦
| ហាយនភាពនៃកីឡដ្ឋានក្នុងសាលអាហ្សាឌីនៅរដ្ឋធានីតេហេរ៉ង់, ៥ មីនា ២០២៦
| សំណល់អគារបាក់បែងក្នុងក្រុង[[ឃើម៉ាន់ឆាហ៍]], ៣ មីនា ២០២៦
| ទិដ្ឋភាពសាលារៀនមួយនៅ[[មីណាប]]ក្រោយ[[ការវាយប្រហារផ្លូវអាកាសលើសាលារៀនមីណាប|រងគ្រាប់មីស៊ីល]], ២៨ កុម្ភៈ ២០២៦
| ផ្សែងក្រមៅហើរឡើងចូលបរិយាកាសនៅតេហេរ៉ង់, ៣ មីនា ២០២៦
| មីស៊ីលតូម៉ាហក (''Tomahawk'') ហោះចេញពីនាវាចម្បាំង ''[[យូអេសអេស ឌែលប៊ឺត ឌី. ប៊្លែក|ឌែលប៊ឺត ឌី. ប៊្លែក]]'', ២៨ កុម្ភៈ ២០២៦
}}
| date = ២៨ កុម្ភៈ ២០២៦ – បច្ចុប្បន្ន
| place = {{hlist
| [[អាស៊ីខាងលិច]]
| [[មហាសមុទ្រឥណ្ឌា]]
}}
| status = គាំងដំណើរ<ref>{{Cite news|url=https://www.straitstimes.com/world/middle-east/us-reviews-latest-iranian-proposal-to-end-war-stalemate|title=US reviews latest Iranian proposal to end war stalemate|date=April 28, 2026|agency=[[រ៉យទ័រ|Reuters]]|work=The Straits Times}}</ref>
<br>{{bulleted list|[[បទឈប់បាញ់សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|បទឈប់បាញ់បណ្ដោះអាសន្ន]]|[[វិបត្តិច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឆ្នាំ២០២៦|វិបត្តិច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]]|[[សង្គ្រាមលីបង់ឆ្នាំ២០២៦|ការវិវត្តនៃជម្លោះអ៊ីស្រាអែល–ហេស្បុលឡា]]|[[ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចពីសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សេដ្ឋកិច្ចសកលត្រូវរំខាន]]រួមទាំង[[វិបត្តឥន្ធនៈសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|វិបត្តិឥន្ធនៈ]]}}
| combatant1 = {{tree list}}
* {{flag|សហរដ្ឋអាមេរិក}}
* {{flag|អ៊ីស្រាអែល}}
{{tree list/end}}
|combatant1a = {{tree list}}
{{collapsible list|title=ភាគីដទៃ៖
|{{flag|កាតា}}
|{{flag|គុយវ៉ែត}}
|{{flag|តួកគី}}
|{{flag|បារ៉ែន}}
|{{flag|លីបង់}}
|{{flag|សហរាជាណាចក្រ}}
* {{flagicon image|Flag of the British Indian Ocean Territory 2026.svg}} [[ដែនដីអង់គ្លេសនៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌា]]
* {{flagicon|សហរាជាណាចក្រ}} [[អាក្រូទីរី និងដេកេលី]]
|{{flag|ស៊ីរី}}
|{{flag|ហ្សកដានី}}
|{{flag|អ៊ីរ៉ាក់}}
* {{flagicon image|Flag of Kurdistan.svg}} [[តំបន់ឃឺឌីស្ថាន]]
|{{flag|អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត}}
|{{flag|អាស៊ែបៃសង់}}
|{{flag|អូម៉ង់}}
|{{flag|អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម}}
}}
{{tree list/end}}
| combatant2 = {{tree list}}
* {{flag|អ៊ីរ៉ង់}}
* {{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).svg}} [[ហេស្បុលឡា]]
* {{flagicon image|Slogan of the Houthi Movement.svg}} [[ហ៊ូទី]]<ref>{{cite news |last1=Fabian |first1=Emanuel |title=Joining war, Yemen’s Houthis launch ballistic missile attack on southern Israel |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/joining-war-yemens-houthis-launch-ballistic-missile-attack-on-southern-israel/ |access-date=12 May 2026 |work=The Times of Israel |date=28 March 2026}}</ref>
* {{flagicon image|Flag of the Amal Movement.svg}} [[ចលនាអាម៉ាល់]]{{refn|ចលនាអាម៉ាល់បានដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្មនៅក្នុង[[សង្គ្រាមលីបង់]]រួមជាមួយក្រុមហេស្បុលឡា។<ref>{{Cite web |date=5 April 2026 |title=Involvement of the Amal Movement in the Fighting Against Israel Alongside Hezbollah |url=https://israel-alma.org/involvement-of-the-amal-movement-in-the-fighting-against-israel-alongside-hezbollah/ |access-date=12 May 2026 |website=Alma Research and Education Center}}</ref>|group=ស}}
* {{flagicon image|PMF infobox.png}} [[កងកម្លាំងប្រជាកំណែន]]<ref>{{cite web|title=US embassy in Baghdad attacked as US-Israel war on Iran escalates|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/7/us-embassy-in-baghdad-attacked-as-us-israel-war-on-iran-escalates|date=7 March 2026|access-date=12 May 2026|website=Al Jazeera English}}</ref>
* {{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[ចលនាតស៊ូឥស្លាមនៅអ៊ីរ៉ាក់]]
{{tree list/end}}
|combatant2a = {{tree list}}
{{collapsible list|title=ភាគីដទៃ៖
|{{flag|លីបង់}}
|{{flag|អ៊ីរ៉ាក់}}<ref>{{Cite web |last=Sancha |first=Natalia |date=2026-03-27 |title=Iraq mourns its dead after worst strike against its army since the start of the war: ‘Why did the Americans attack us?’ |url=https://english.elpais.com/international/2026-03-27/iraq-mourns-its-dead-after-worst-strike-against-its-army-since-the-start-of-the-war-why-did-the-americans-attack-us.html |access-date=2026-05-12 |website=EL PAÍS English }}</ref>
|{{flagicon image|Flag of the Muslim Brotherhood.svg}} [[ក្រុមឥស្លាម (លីបង់)|ក្រុមឥស្លាម]]<ref name=MuslimBrothers>{{cite news |url=https://www.jpost.com/middle-east/article-888730|title=Lebanon Islamic Group claims headquarters targeted by IDF strikes|work=The Jerusalem Post|author=Seth J. Frantzman|date=March 4, 2026|access-date=May 12, 2026}}</ref>
|{{flag|ហាម៉ាស់}}<ref>{{cite web|date=2026-03-05|title=Israel strikes Beirut, Hamas official reportedly killed|url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/03/05/israel-strikes-beirut-lebanon-state-media-says-hamas-official-killed|archive-url=https://web.archive.org/web/20260308031532/https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/03/05/israel-strikes-beirut-lebanon-state-media-says-hamas-official-killed|archive-date=2026-03-08|access-date=2026-05-12|website=Al Arabiya English}}</ref>
|{{flagicon image|InfoboxPIJ.svg}} [[ជីហាដឥស្លាមប៉ាឡេស្ទីន]]<ref>{{cite web|date=2 March 2026|title=Palestinian Islamic Jihad armed wing says Lebanon commander killed in Israeli strikes|url=https://today.lorientlejour.com/article/1496991/palestinian-islamic-jihad-armed-wing-says-lebanon-commander-killed-in-israeli-strikes.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20260411183622/https://today.lorientlejour.com/article/1496991/palestinian-islamic-jihad-armed-wing-says-lebanon-commander-killed-in-israeli-strikes.html|archive-date=11 April 2026|access-date=12 May 2026|website=L'Orient Today}}</ref>
}}
{{tree list/end}}
| commander1 = {{plainlist}}
* {{flagdeco|សហរដ្ឋ}} [[ដូណាល់ ត្រាំ]]
* {{flagdeco|សហរដ្ឋ}} [[ភីត ហេកសិត]]
* {{flagdeco|សហរដ្ឋ}} [[ដាន ខេន]]
* {{flagdeco|សហរដ្ឋ}} [[ប្រាដ ឃូពើរ (ឧត្តមនាវីឯក)|ប្រាដ ឃូពើរ]]
* {{flagdeco|អ៊ីស្រាអែល}} [[ប៊ីនយ៉ាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ]]
* {{flagdeco|អ៊ីស្រាអែល}} [[ អ៊ីស្រាអែល កាត់ហ្ស៍]]
* {{flagdeco|អ៊ីស្រាអែល}} [[អីយ៉ាល់ ហ្សាមៀរ]]
{{endplainlist}}
| commander2 = {{plainlist}}
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[អាលី ហាមេនៃ]]{{Assassinated|ឃាតកម្មនៃអាលី ហាមីនៃ}}
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[មោជតាបា ហាមេនៃ]]<ref>{{Cite news |last=Smith |first=Helena |date=2026-03-11 |title=Mojtaba Khamenei was hurt in strike that killed his father, Iran’s Cyprus ambassador confirms |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/11/mojtaba-khamenei-was-hurt-in-strike-that-killed-his-father-irans-cyprus-ambassador-confirms |access-date=2026-05-12 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref>
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[អាលី ឡារីយ៉ានី]]{{Assassinated|ឃាតកម្មនៃអាលី ឡារីយ៉ានី}}
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[ម៉ាស៊ូត ប៉េហ្សេស្សខ្ចន់]]
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[អាប់ដុលរ៉ាហ៊ីម មូសាវី]]{{KIA}}
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[អាហ្ស៊ីស ណាស៊ាហ្សាដេហ៍]]{{KIA}}
* {{flagdeco|អ៊ីរ៉ង់}} [[អាលីរ៉េហ្សា តាងស៊ីរី]]{{KIA}}
* {{flagicon image|Slogan of the Houthi Movement.svg}} [[អាប់ឌុលម៉ាលីគ អាល់ហ៊ូទី]]
* {{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).svg}} [[ណាអ៊ីម កាស្ស៊ែម]]
{{endplainlist}}
| casualties1 = {{indented plainlist}}
* '''ផ្អែកតាមអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល'''
** {{flagu|សហរដ្ឋអាមេរិក}}៖
*** ទាហាន ១៥ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត
*** បុគ្គលិកយោធា ៥៣៨ នាក់បានរងរបួស
*** ទីតាំង ១២+ កន្លែងបានរងការខូចខាត<ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/interactive/2026/03/11/world/middleeast/iran-us-military-bases-strikes-map.html|title=At Least 17 U.S. Sites Damaged in War With Iran, Analysis Shows|date=11 March 2026|access-date=12 May 2026|work=The New York Times}}</ref>
** {{flagu|អ៊ីស្រាអែល}}៖
*** ទាហាន ១៩ នាក់ និងអ្នកម៉ៅការ ១ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត
*** ប្រជាជនស៊ីវិល ២៨ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត
*** របួស ៨,៥៩៨ នាក់ (រួមមានបុគ្គលិកយោធា ៧៦៤ នាក់)
{{endplainlist}}
| casualties2 =
{{plainlist}}
* '''ផ្អែកតាមអ៊ីរ៉ង់'''
** {{flagu|អ៊ីរ៉ង់}}៖
** ៣,៤៦៨ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត
** ២៦,៥០០ នាក់បានទទួលរងរបួស
* '''ផ្អែកតាមប្រភពក្នុងស្រុក'''
** {{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).svg}} ហេស្បុលឡា៖
** យុទ្ធជន ១,០០០+ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref>{{cite news |last1=Astih |first1=Paula |title=Hezbollah Tallies Its Dead from Israel War, Estimates Exceed 1,000 |url=https://infoweb-newsbank-com.srv-proxy1.library.tamu.edu/apps/news/document-view?p=AWNB&docref=news/1A7909E3F07F63D8 |access-date=12 May 2026 |work=Al-Sharq al-Awsat |agency=NewsBank: Access World News Research Collection |date=17 April 2026}}</ref>
** {{flagicon image|Flag of the Amal Movement.svg}} ចលនាអាម៉ាល់៖
** វេជ្ជបណ្ឌិតសង្គ្រោះបន្ទាន់ ៦ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref>{{cite web |title=NNA: Two paramedics from the Islamic Risala Scout Association – Civil Defense and the Islamic Health Authority have been killed in an airstrike on Sawwana |url=https://www.mtv.com.lb/en/news/Local/1666035/nna--two-paramedics-from-the-islamic-risala-scout-association---civil-defense-and-the-islamic-health-authority-have-been-killed-in-an-airstrike-on-sawwana |website=MTV Lebanon |access-date=12 May 2026 |date=13 March 2026}}</ref><ref>{{cite web |title=(ជាភាសាអារ៉ាប់) The "Al-Risala Scouts" mourned their five martyred paramedics in the Zawtar raid. |url=https://www.nna-leb.gov.lb/ar/news/423125/%D9%83%D8%B4%D8%A7%D9%81%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A9-%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D8%B4%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%A1%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%B9%D9%81%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AE%D9%85%D8%B3%D8%A9-%D9%81%D9%8A-%D8%BA%D8%A7%D8%B1%D8%A9-%D8%B2%D9%88%D8%B7%D8%B1-2 |website=NNA |access-date=12 May 2026 |date=28 March 2026}}</ref>
** {{flagicon image|flag of Hamas.svg}} ហាម៉ាស់៖
** សមាជិក ៣ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref>{{Cite web|url=https://www.longwarjournal.org/archives/2026/03/israel-eliminates-3-hamas-members-operating-in-lebanon.php|title=Israel eliminates 3 Hamas members operating in Lebanon|first=Joe|last=Truzman|date=22 March 2026}}</ref>
** {{flagicon image|PMF infobox.png}} កងកម្លាំងប្រជាកំណែន៖
** យុទ្ធជន ៨០ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ២៧០ នាក់បានរងរបួស<ref>{{cite news|url=https://saba.ye/en/news3682770.htm|title=Popular Mobilization Forces in Iraq: 80 Martyrs & over 270 injured in Israeli–U.S. aggression}}</ref>
{{endplainlist}}
----
{{plainlist}}
* '''ផ្អែកតាម[[សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សនៅអ៊ីរ៉ង់]]៖'''<br>៣,៦៣៦ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត (រួមមាន បុគ្គលិកយោធា ១,២២១ នាក់, ប្រជាជនស៊ីវិល ១,៧០១ នាក់, និង ៧១៤ នាក់ទៀតមិនបញ្ជាក់)<ref>{{cite web|date=7 April 2026|title=Day 39 of U.S. and Israeli Attacks on Iran: Extensive Damage to the Rail Network and Roads|url=https://www.en-hrana.org/day-39-of-u-s-and-israeli-attacks-on-iran-extensive-damage-to-the-rail-network-and-roads/|archive-url=https://web.archive.org/web/20260409042630/https://www.en-hrana.org/day-39-of-u-s-and-israeli-attacks-on-iran-extensive-damage-to-the-rail-network-and-roads/|archive-date=9 April 2026|access-date=12 May 2026|website=HRANA (en-hrana.org)}}</ref>
{{endplainlist}}
----
{{indented plainlist}}
* '''ផ្អែកតាមអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល'''
** {{flagu|អ៊ីរ៉ង់}}៖
** បុគ្គលិកយោធា ៦,០០០+ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref name="Bohbot150326>{{cite news|last1=Bohbot|first1=Amir|title= Over 6,000 IRGC members killed, 15,000 wounded since the start of Operation Roaring Lion, IDF says|url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-889964|access-date=15 March 2026|publisher=The Jerusalem Post|date=15 March 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260315115157/https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-889964|archive-date=12 May 2026}}</ref>
** បុគ្គលិកយោធា ~១៥,០០០ នាក់បានរងរបួស<ref name="Bohbot150326"/>
** ឧបករណ៍បាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិក ១៩០+ គ្រឿងបានកម្ទេច<ref name=MakoBelieve>{{cite news|title=(ជាភាសាហេប្រឺ)בכיר צבאי: "האמריקנים לא האמינו שנצליח בעריפה; איראן סופרת מעל 10,000 נפגעים"|url=https://www.mako.co.il/news-military/2026_q1/Article-f92fae09426ec91027.htm?Partner=searchResults|access-date=2026-05-12}}</ref>
** នាវាចម្បាំង ១៥៥ គ្រឿងបានកម្ទេច ឬខូចខាត<ref>{{cite web|url=https://www.businessinsider.com/us-war-with-iran-by-numbers-energy-drinks-to-targets-2026-4|title=Epic Fury strikes on Iran were fueled by 2 million energy drinks, about a million gallons of coffee, and nicotine, top general says}}</ref>
** {{flagicon image|Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).svg}} ហេស្បុលឡា៖
** យុទ្ធជន ១,៩០០ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref>{{cite news|url=https://www.timesofisrael.com/idf-soldier-severely-wounded-as-hezbollah-drones-target-troops-in-southern-lebanon/|title=IDF soldier severely wounded as Hezbollah drones target troops in southern Lebanon}}</ref>
{{endplainlist}}
| casualties3 = <div style="text-align: centre;">
លីបង់៖ មនុស្ស ២,៧៥៩ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ៨,៥១២ នាក់បានរងរបួស<ref>{{Cite web|date=8 May 2026 |title=Death toll from Israeli attacks on Lebanon nears 2,760 — Health Ministry|url=https://tass.com/world/2128625|archive-url=https://web.archive.org/web/20260509020136/https://tass.com/world/2128625|archive-date=9 May 2026|website=Tass}}</ref><br>អ៊ីរ៉ាក់៖ ទាហាន ២៦ នាក់និងប្រជាជនស៊ីវិល ២៣ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងមនុស្ស ១៨០ នាក់បានរងរបួស
<br>ប៉ាឡេស្ទីន៖ មនុស្ស ១៤ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ១៥ នាក់បានរងរបួស<ref>{{Cite news |first1=Imad |last1=Isseid |first2=Melanie |last2=Lidman |date=8 March 2026 |url=https://apnews.com/article/israel-palestinians-west-bank-settlers-violence-900ad24fd46e0ca5ae0de07c0328c960 |title=3 Palestinians killed in West Bank clash, bringing toll from week of violence to 6 |work=Associated Press}}</ref><ref>{{Cite news |date=15 March 2026 |url=https://www.npr.org/2026/03/15/g-s1-113834/israeli-soldiers-fire-on-family-car-in-occupied-west-bank-killing-4 |title=Israeli soldiers fire on family car in occupied West Bank, killing 4 |work=NPR}}</ref><ref>{{Cite news |last=Lee |first=David D. |date=19 March 2026 |title=Four Palestinian women killed during Iranian missile attack in West Bank |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/19/three-palestinian-women-killed-during-iranian-missile-attack-in-west-bank |access-date=12 May 2026 |work=Al Jazeera English |archive-date=19 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260319152352/https://www.aljazeera.com/news/2026/3/19/three-palestinian-women-killed-during-iranian-missile-attack-in-west-bank |url-status=live}}</ref>
<br>អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម៖ ទាហាន ២ នាក់ និងប្រជាជនស៊ីវិល ១១ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត,{{refn|group=ស|<ref>{{cite news |title=Fatalities in the UAE |url=https://www.khaleejtimes.com/uae/day-18-israel-us-iran-war-live-updates#blogCarde8acf01e-a59b-4710-bc38-6378ec82b68c |access-date=12 May 2026 |work=Khaleej Times |date=17 March 2026}}</ref><ref>{{cite web|url=https://english.alarabiya.net/News/gulf/2026/03/24/uae-defense-ministry-says-civilian-contractor-killed-in-bahrain|title=UAE defense ministry says civilian contractor killed in Bahrain|date=March 24, 2026|website=Al Arabiya English}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.nytimes.com/2026/03/26/world/middleeast/iran-missile-strikes-abu-dhabi.html|title=Two Killed in Abu Dhabi as Gulf States Face Fresh Attacks|first=Ismaeel|last=Naar|location=Dubai, United Arab Emirates|date=March 26, 2026|website=NYTimes.com}}</ref>}} ២២៧ នាក់បានរងរបួស<ref>{{Cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/uae/uae-intercepts-17-ballistic-missiles-35-drones-april-8|archive-url=https://web.archive.org/web/20260409124738/https://www.khaleejtimes.com/uae/uae-intercepts-17-ballistic-missiles-35-drones-april-8|title=UAE intercepts 17 ballistic missiles, 35 drones after US-Iran ceasefire|archive-date=April 9, 2026|website=Khaleej Times}}</ref><ref>{{cite news|url=https://gulfnews.com/uae/three-injured-in-drone-attack-at-fujairah-oil-zone-1.500528878|title=Three injured in drone attack at Fujairah oil zone}}</ref>
<br>គុយវ៉ែត៖ ទាហាន ៤ នាក់ និងប្រជាជនស៊ីវិល ៦ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត, ទាហាន ៧៧ នាក់ និងប្រជាជនស៊ីវិល ៣២ នាក់បានរងរបួស
<br>[[កងកម្លាំងអង្គការសហប្រជាជាតិបណ្ដោះអាសន្ននៅលីបង់]]៖ ៦ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត{{refn|group=ស|រួមមានជនជាតិឥណ្ឌូណេស៊ីចំនួន ៤ នាក់ និងបារាំងចំនួន ២ នាក់<ref name="AP24042026">{{Cite news |last1=Ahmed |first1=Munir |last2=Gambrell |first2=Jon |last3=Keaten |first3=Jamey |date=24 April 2026 |title=Trump dispatches Witkoff and Kushner to Pakistan for new talks with Iran's foreign minister |url=https://apnews.com/article/us-iran-war-hormuz-israel-pakistan-ceasefire-april-24-2026-313e19ff213738620abe31c96eb38368 |work=Associated Press |access-date=12 May 2026 }}</ref>|name="UNIFIL killed"}} និង ១១ នាក់បានរងរបួស{{refn|រួមមានជនជាតិហ្កាណា ៤ នាក់,<ref name="BBC09032026">{{Cite news |last=Nunoo |first=Favour |date=9 March 2026 |title=Ghana calls on Commonwealth to condemn attack on its peacekeepers in Lebanon |url=https://www.bbc.com/news/articles/cwyg07vqdrdo |work=BBC |access-date=12 May 2026}}</ref> ឥណ្ឌូណេស៊ី ៤ នាក់,<ref name="AJ30032026">{{Cite news |date=30 March 2026 |title=Two more UN peacekeepers killed in explosion in southern Lebanon: UNIFIL |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/30/two-more-un-peacekeepers-killed-in-southern-lebanon-unifil |work=Al Jazeera English}}</ref><ref name="UNNews">{{Cite news |date=30 March 2026 |title=UN condemns killing of two more peacekeepers in Lebanon |url=https://news.un.org/en/story/2026/03/1167222 |work=UN News}}</ref><ref name="AP24042026" /> និងបារាំង ៣ នាក់។<ref name="AP-18042026">{{Cite news |last1=Mroue |first1=Bassem |last2=Petrequin |first2=Samuel |date=18 April 2026 |title=French soldier killed and 3 others wounded in an attack on peacekeepers in Lebanon, Macron says |url=https://apnews.com/article/lebanon-israel-france-peacekeepers-5856353ddea6c1654c38c8aadf803ed7 |work=Associated Press |access-date=12 May 2026}}</ref><ref name="f24-22april">{{Cite news |date=22 April 2026 |title=French soldier dies of wounds after attack on UN force in Lebanon |url=https://www.france24.com/en/french-soldier-dies-of-wounds-after-attack-on-un-force-in-lebanon |work=France 24 |access-date=12 May 2026}}</ref>|group=ស|name="UNIFIL injured"}}<ref name="tayyar.org">{{Cite news |date=14 March 2026 |title=(ជាភាសាអារ៉ាប់) UNIFIL: One of our soldiers was injured after our position near the town of Mays al-Jabal was targeted. |url= https://www.tayyar.org/news/Lebanon/711208/%D8%A7%D9%84%D9%8A%D9%88%D9%86%D9%8A%D9%81%D9%8A%D9%84-%D8%A5%D8%B5%D8%A7%D8%A8%D8%A9-%D8%A3%D8%AD%D8%AF-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%AF%D9%86%D8%A7-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%87%D8%AF%D8%A7%D9%81-%D9%85%D9%88%D9%82%D8%B9-%D9%84%D9%86%D8%A7-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D9%82%D8%B1%D8%A8-%D8%A8%D9%84%D8%AF%D8%A9-%D9%85%D9%8A%D8%B3-%D8%A7%D9%84%D8%AC%D8%A8%D9%84 |website=tayyar.org }}</ref>
<br>បារ៉ែន៖ ៣ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ៤២ នាក់បានរងរបួស{{refn|<ref name="Stepansky-2026">{{Cite web|first1=Joseph|last1=Stepansky|first2=Zaid|last2=Sabah|title=US, Israel attack Iran live: Trump vows to avenge 3 American soldiers|date=2 March 2026|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/2/us-israel-attack-iran-live|access-date=12 May 2026|website=Al Jazeera English}}</ref><ref>{{cite web|date=2026-03-09|title=At least 32 injured in Bahrain after drone attack - state media|url=https://www.bbc.com/news/live/cz0g2yg3579t?post=asset%3A58cf09e3-4413-41d4-ad38-c6d229cbe729#post|access-date=2026-05-12|website=BBC News}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://qna.org.qa/en/news/news-details?id=bahraini-ministry-of-interior-says-four-injured-from-falling-debris-of-intercepted-iranian-drone&date=4/04/2026|title=Bahraini Ministry of Interior Says Four Injured from Falling Debris of Intercepted Iranian Drone|date=April 4, 2026|website=Qatar news agency}}</ref>|group=ស}}
<br>អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត៖ ៣ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ២៣ នាក់បានរងរបួស{{refn|<ref>{{cite news|title=Two killed, 12 injured after projectile fell on residential location in Saudi Arabia|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/two-killed-12-injured-after-projectile-fell-residential-location-saudi-arabia-2026-03-08/|access-date=12 May 2026|publisher=Reuters|date=8 March 2026}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/9/saudi-arabia-says-operational-activities-halted-at-several-energy-sites|archive-url=https://web.archive.org/web/20260410010538/https://www.aljazeera.com/news/2026/4/9/saudi-arabia-says-operational-activities-halted-at-several-energy-sites|title=Saudi Arabia says operational activities halted at several energy sites|archive-date=10 April 2026}}</ref>|group=ស}}
<br>អូម៉ង់៖ ៣ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និង ១៧ នាក់បានរងរបួស<ref name=hindustan260302>{{Cite news|date=2 March 2026|title=3 Indians killed in Iranian attacks off Oman; 20 injured across West Asia|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/3-indians-killed-in-iranian-attacks-off-oman-20-injured-across-west-asia-101772473983914.html|access-date=12 May 2026|work=Hindustan Times}}</ref><ref name="aj260305">{{Cite news |title=US-Israel attacks on Iran: Death toll and injuries live tracker |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/1/us-israel-attacks-on-iran-death-toll-and-injuries-live-tracker |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301150802/https://www.aljazeera.com/news/2026/3/1/us-israel-attacks-on-iran-death-toll-and-injuries-live-tracker |archive-date=1 March 2026 |access-date=12 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref><ref name="Oman">{{Cite web |date=13 March 2026 |title=Two drones crash in Oman, killing two workers amid U.S.-Israeli-Iran conflict |url=https://sana.sy/en/international/2302291/ |website=Syrian Arab News Agency}}</ref>
<br>បារាំង៖ ទាហាន ១ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត{{refn|មិនរាប់បញ្ចូលទាហានបារាំងពីរនាក់នៃកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពបណ្តោះអាសន្ននៃអង្គការសហប្រជាជាតិនៅប្រទេសលីបង់ឡើយ។|group=ស|name="France"}} និង ៧ នាក់បានរងរបួស{{refn|group=ស|name="France"}}<ref name="trt13march">{{Cite news |date=13 March 2026 |title=Drone attack in Iraq's Erbil region kills 1, injures 7 French soldiers at military base |url=https://www.trtworld.com/article/b846f9d0d45d |work=TRT World |access-date=12 May 2026}}</ref>
<br>ស៊ីរី៖ ១ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref>{{cite news|url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/04/04/syria-says-israeli-tank-fire-kills-man-in-country-s-south|archive-url=https://web.archive.org/web/20260407080953/https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/04/04/syria-says-israeli-tank-fire-kills-man-in-country-s-south|title=Syria says Israeli tank fire kills man in country’s south|archive-date=7 April 2026}}</ref>
<br>កាតា៖ ២០ នាក់បានរងរបួស<ref name="The Peninsula Newspaper-2026">{{cite web|date=1 March 2026|title=Ministry of Interior announces 8 new injuries resulting from Iranian attack|url=https://thepeninsulaqatar.com/article/01/03/2026/ministry-of-interior-announces-8-new-injuries-resulting-from-iranian-attack|access-date=12 May 2026|website=The Peninsula Newspaper|agency=QNA}}</ref><ref>{{cite news|url=https://gulfnews.com/world/gulf/qatar/qatar-4-injured-including-child-after-debris-from-iranian-missile-falls-in-residential-area-1.500499559|archive-url=https://web.archive.org/web/20260407230957/https://gulfnews.com/world/gulf/qatar/qatar-4-injured-including-child-after-debris-from-iranian-missile-falls-in-residential-area-1.500499559|title=Qatar: 4 injured, including child, after debris from Iranian missile falls in residential area|archive-date=7 April 2026}}</ref>
<br>ហ្សកដានី៖ ១៩ នាក់បានរងរបួស<ref>{{cite news|title=Army says Iran fired 119 missiles, drones in one week directly targeting Jordan|url=http://en.royanews.tv/news/68214|access-date=12 May 2026|work=Roya TV|date=7 March 2026}}</ref>
<br>អាស៊ែបៃសង់៖ ៤ នាក់បានរងរបួស<ref name=ynet260305>{{cite news|title=Azerbaijan says Iran fired two drones at its territory, injuring two people|url=https://www.ynetnews.com/article/rjo00ualfbl|access-date=12 May
2026|publisher=Ynet|date=5 March 2026}}</ref>
}}
ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ [[សហរដ្ឋអាមេរិក]] និង[[អ៊ីស្រាអែល]]បានចូលដៃគ្នាប្រឡូកក្នុងសង្គ្រាមជាមួយប្រទេស[[អ៊ីរ៉ង់]] ក៏ដូចជាសម្ព័ន្ធមិត្តនៅក្នុងតំបន់របស់ខ្លួន។ ជម្លោះនេះបានចាប់ផ្ទុះឡើងនៅពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបើកការវាយប្រហារតាមអាកាសសម្ដៅលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដោយកំណត់គោលដៅលើទីតាំងយោធានិងរដ្ឋាភិបាល ហើយថែមទាំង[[បញ្ជីរាយនាមមន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់ដេលបានស្លាប់កំឡុងសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|ធ្វើឃាតមន្ត្រីអ៊ីរ៉ង់ជាច្រើននាក់]]ទៀតផង រួមមានមេដឹកនាំកំពូល[[អាលី ហាមេនៃ]]ជាដើម។ ការវាយប្រហារដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលនោះត្រូវបានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងស្របគ្នានឹងពេលដែលអ៊ីរ៉ង់ និងសហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងជាប់ចរចាទាក់ទងនឹង[[កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់|កម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់]]។ អ៊ីរ៉ង់បានប្រតិកម្មវិញដោយបាញ់ប្រហារមីស៊ីល និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (ដ្រូន) ទៅលើប្រទេសអ៊ីស្រាអែល មូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិក និងបណ្ដាប្រទេសអារ៉ាប់ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់[[អាស៊ីខាងលិច]]។ អ៊ីរ៉ង់ក៏ថែមទាំងបានប្រើកម្លាំង[[វិបត្តិច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឆ្នាំ២០២៦|បិទច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]]ផងដែរ ដែលបង្កជាការរំខានដល់ពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក។
បន្ទាប់ពី[[វិបត្តិមជ្ឈិមបូព៌ា (២០២៣–បច្ចុប្បន្ន)|វិបត្តិមជ្ឈិមបូព៌ា]]បានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់និងអ៊ីស្រាអែលបាន[[ជម្លោះអ៊ីរ៉ង់–អ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ២០២៤|បាញ់មីស៊ីលប្រហារគ្នាទៅវិញទៅមក]]នៅក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ហើយម្តងទៀតនៅក្នុង[[សង្គ្រាមដប់ពីរថ្ងៃ]]នៅខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយលើកទីពីរនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានចេញមុខវាយប្រហារលើទីតាំងនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់។ នៅក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០២៦ កងកម្លាំងសន្តិសុខអ៊ីរ៉ង់បាន[[ការសម្លាប់រង្គាលនៅអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|សម្លាប់ផ្ដាច់ជីវិតប្រជាជនស៊ីវិលខ្លួនរាប់ពាន់នាក់]]ក្នុងយុទ្ធនាការបង្ក្រាបលើ[[បាតុកម្មអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៥–២០២៦|ហ្វូងពួកបាតុករតវ៉ាប្រឆាំងដ៏ធំបំផុត]]ដែលមិនធ្លាប់មាននៅអ៊ីរ៉ង់ចាប់តាំងពី[[បដិវត្តន៍អ៊ីរ៉ង់|ឆ្នាំ១៩៧៩]] មកម៉្លេះ។ ជាលទ្ធផលនៃសកម្មភាពសម្លាប់បាតុករដោយកម្លាំងសន្តិសុខអ៊ីរ៉ង់នេះ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក[[ដូណាល់ ត្រាំ]]បានឆ្លើយតបដោយព្រមាននឹងប្រើកម្លាំងយោធា ហើយបន្ទាប់មក លោកក៏បានដាក់បញ្ជាឱ្យយោធាអាមេរិកចល័តប្រមូលកម្លាំងរបស់ខ្លួននៅក្នុងតំបន់ ដែលត្រូវជាការចល័តទ័ពដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងតំបន់នេះចាប់តាំងពី[[ការឈ្លានពានអ៊ីរ៉ាក់ឆ្នាំ២០០៣|ការឈ្លានពានប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់កាលឆ្នាំ២០០៣]] មក។<ref>{{cite news |date=26 February 2026 |title=US-Iran talks end with no deal but potential signs of progress |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/us-iran-nuclear-talks-resume-geneva-against-backdrop-military-threat-2026-02-26/ |access-date=12 May 2026 |work=Reuters}}</ref>
ការវាយប្រហារតាមអាកាសដោយអាមេរិក–អ៊ីស្រាអែលបានបង្កការខូចខាតដល់មូលដ្ឋានយោធា អគាររដ្ឋាភិបាល សាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ និងទីតំបន់បេតិកភណ្ឌជាច្រើនកន្លែង ហើយបានបណ្តាលឱ្យប្រជាជនស៊ីវិលស្លាប់ និងរបួសជាច្រើននាក់ផងដែរ។<ref>{{cite web |last1=Brown |first1=Paul |last2=Sardarizadeh |first2=Shayan |last3=Murphy |first3=Matt |title=Iranian schools, hospital and landmarks among civilian sites hit during US-Israeli strikes |url=https://www.bbc.com/news/articles/cpw004xqxnjo |access-date=12 May 2026 |website=BBC Verify |date=6 March 2026}}</ref> ជាប្រតិកម្ម អ៊ីរ៉ង់បានបាញ់មីស៊ីលផ្លោងរាប់រយគ្រាប់ និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (ដ្រូន) ជាច្រើនគ្រឿងចូលទៅក្នុងប្រទេសអ៊ីស្រាអែល មូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់ និងបណ្ដាប្រទេសអារ៉ាប់ជិតខាងរួមមាន ប្រទេស[[កាតា]] [[គុយវ៉ែត]] [[បារ៉ែន]] [[ហ្សកដានី]] [[អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត]] [[អូម៉ង់]] និង[[អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម]]។<ref>{{cite news |last1=Piper |first1=Imogen |last2=Kelly |first2=Meg |last3=Ley |first3=Jarrett |last4=Ducroquet |first4=Simon |date=28 February 2026 |title=See where U.S., Israeli strikes have hit Iran and where Iran has retaliated |url=https://www.washingtonpost.com/investigations/2026/02/28/where-us-attack-iran-images-video/ |access-date=12 May 2026 |newspaper=The Washington Post |issn=0190-8286 |url-access=subscription}}</ref> អ៊ីរ៉ង់ និងក្រុមបក្សពួកសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនក៏បានបើកការបាញ់ប្រហារលើ[[តំបន់ឃឺឌីស្ថាន]]ក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ផងដែរ។ ដ្រូន ឬគ្រាប់មីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានគេសង្កេតឃើញហោះសម្ដៅទៅក្នុងប្រទេស[[អាស៊ែបៃសង់]] [[តួកគី]] និងមូលដ្ឋានយោធាអាក្រូទីរីរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសនៅប្រទេសស៊ីបទៀតផង។<ref>{{cite news |date=5 March 2026 |title=Azerbaijan threatens to respond after Iranian drones hit airport and near school |url=https://www.timesofisrael.com/azerbaijan-threatens-to-respond-after-iranian-drones-hit-airport-and-near-school/ |work=The Times of Israel}}</ref><ref name=attoncyprus>{{cite news |date=2 March 2026 |title=Two drones intercepted heading for RAF base, Cyprus says |url=https://www.bbc.com/news/articles/cm2r0q310e3o |access-date=12 May 2026 |work=BBC News }}</ref> នៅដំណាលគ្នានេះ [[ជម្លោះហេស្បុលឡា–អ៊ីស្រាអែល (២០២៣–បច្ចុប្បន្ន)|ជម្លោះរវាងក្រុមហេស្បុលឡា និងអ៊ីស្រាអែល]]បានវិវត្តកើតទៅជា[[សង្គ្រាមលីបង់ឆ្នាំ២០២៦|សង្គ្រាមលីបង់]] ដោយបានសម្លាប់ផ្ដាច់ជីវិតប្រជាជនស៊ីវិល និងសមាជិកពួកសកម្មប្រយុទ្ធជាង ២,០០០ នាក់។<ref>{{cite news |date=2 March 2026 |title=Hezbollah claims responsibility for attack on Israel |url=https://aje.news/wwomw4?update=4353584 |access-date=12 May 2026 |work=Al Jazeera English}}</ref>
[[អាណត្តិប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំទីពីរ|រដ្ឋបាលត្រាំ]]បានផ្តល់សេចក្ដីពន្យល់ផ្សេងៗគ្នាជុំវិញមូលហេតុនៃការផ្តើមសង្គ្រាមនេះឡើង ដោយក្នុងនោះរួមមាន ដើម្បីទប់ស្កាត់ប្រតិកម្មរបស់អ៊ីរ៉ង់បន្ទាប់ពីអ៊ីស្រាអែលបានបើកការវាយប្រហាររំពឹងមុន កម្ទេចធនធានមីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់ រារាំងអ៊ីរ៉ង់កុំឱ្យកសាង[[អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ]] រឹបអូស[[ធនធានប្រេងបម្រុងអ៊ីរ៉ង់|ធនធានប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់]] ឬផ្លាស់ប្តូររបបដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់។ [[ទីភ្នាក់ងារថាមពលបរមាណូអន្តរជាតិ]]បានថ្លែងថា ខណៈដែលអ៊ីរ៉ង់បានបដិសេធមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការចុះត្រួតពិនិត្យទីតាំងនុយក្លេអ៊ែរដែលរងខូចខាតកាលពី[[សង្គ្រាមដប់ពីរថ្ងៃ|សង្គ្រាមក្នុងឆ្នាំ២០២៥]] នោះមែន ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នគឺគ្មានភស្តុតាងណាមួយដែលបានបញ្ជាក់ពីដំណើរការនៃកម្មវិធីអាវុធនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់ឡើយ។<ref>{{cite news |date=2 March 2026 |title=Iran Has No Structured Program to Build Nuclear Weapons, IAEA Says |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-israel-us-strikes-2026/card/iaea-chief-says-iran-has-no-structured-program-to-build-nuclear-weapons-currently-1IYdJPyg8uIZqlGS8Gni |access-date=12 May 2026 |work=The Wall Street Journal }}</ref> អគ្គលេខាធិការ[[អង្គការសហប្រជាជាតិ]] លោក[[អាន់តូនីអូ ហ្គូតេរ៉េស]] និងប្រទេសដែលមិនពាក់ព័ន្ធមួយចំនួន បានថ្កោលទោសសកម្មភាពវាយប្រហារដោយសហរដ្ឋអាមេរិក–អ៊ីស្រាអែល ខណៈ[[ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ]]វិញបានអនុម័ត[[សេចក្ដីសម្រេចក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិលេខ ២៨១៧|សេចក្តីសម្រេចមួយ]]ថ្កោលទោសការវាយប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់ទៅលើរដ្ឋឈូងសមុទ្រ។<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=How the world has reacted to US and Israeli strikes on Iran |url=https://www.bbc.com/news/articles/c5yj9kr31y7o |access-date=12 May 2026 |work=BBC News}}</ref> អ្នករិះគន់សង្គ្រាម រួមទាំងអ្នកជំនាញផ្នែកច្បាប់ និងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ បានសម្ដៅលើការវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកថាជាអំពើខុសច្បាប់ក្រោមច្បាប់សហរដ្ឋអាមេរិក ជាទង្វើ[[ចក្រពត្តិនិយម]]<ref>{{Cite web |last1=Martin|first1=Peter|last2=Martin|first2=Eric|date=1 March 2026|title=Trump's Iran Strikes Usher in an Era of Unrestrained American Power|url=https://www.bloomberg.com/news/features/2026-03-01/iran-attack-khamenei-killing-maduro-capture-begin-trump-imperialism-era|website=Bloomberg}}</ref> និងជាការរំលោភលើអធិបតេយ្យភាពរបស់អ៊ីរ៉ង់ក្រោមច្បាប់អន្តរជាតិ។<ref name="guardian2march">{{cite news |last=Siddique |first=Haroon |date=2 March 2026 |title=What is the legality of the US and Israeli attacks on Iran? |url=https://www.theguardian.com/law/2026/mar/02/legality-us-israel-attacks-iran-uk |access-date=12 May 2026 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref>
[[ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចពីសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចនៃសង្គ្រាម]]នេះរួមមាន ការរំខានដ៏ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតដល់ប្រព័ន្ធផ្គត់ផ្គង់នៅក្នុងទីផ្សារប្រេងសកល ក៏ដូចជាការរំខានដល់ឧស្សាហកម្មឧស្ម័នធម្មជាតិ ជីជីវជាតិ អាកាសចរណ៍ និងទេសចរណ៍ ព្រមទាំងបម្រែបម្រួលនៅក្នុងទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុផងដែរ។ ការដឹកជញ្ជូនប្រេងនិងឧស្ម័នត្រូវបានរំខានដោយការបិទ[[ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]]ដោយអ៊ីរ៉ង់ ហើយការវាយប្រហាររបស់អ៊ីស្រាអែលនិងអ៊ីរ៉ង់ទៅលើបណ្ដារោងចក្រថាមពលនៅក្នុងតំបន់។<ref name="uf">{{cite web |last=Nevitt |first=Mark |date=15 March 2026 |title=Legal and Operational Issues in the Strait of Hormuz: Transit Passage Under Fire |url=https://www.justsecurity.org/133996/legal-operational-strait-hormuz-transit-passage/ |access-date=13 May 2026 |website=Just Security }}</ref> នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ការចំណាយលើសង្គ្រាមរបស់យោធាអាមេរិកត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថាមានចំនួន ១៨ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក<ref name="guardianCost">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/world/ng-interactive/2026/mar/19/us-iran-war-cost |title=The war on Iran cost the US $12.7bn by day six. Here's how it's been spent – in charts |date=19 March 2026 |access-date=13 May 2026 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref> ហើយ[[មន្ទីរបញ្ចកោណ]]បានស្នើតម្រូវការ ២០០ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកបន្ថែមទៀត។<ref name="i598">{{cite news |title=White House seeks $200bn in military funding in wake of Iran war |work=BBC News |date=19 March 2026 |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c5y73gwk1qdo |access-date=12 May 2026}}</ref> គិតត្រឹមថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ការចំណាយលើប្រទេសអារ៉ាប់ត្រូវបានប៉ាន់ប្រមាណថាមានចំនួនជាង ១២០ ពាន់លានដុល្លារ។<ref name="arabCountriesCost">{{cite news |title=One month of war on Iran cost Arab countries up to $194bn: UNDP |work=Al Jazeera English |date=31 March 2026 |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/31/one-month-of-war-in-middle-east-cost-arab-states-up-to-194bn-undp |access-date=13 May 2026}}</ref> រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់បានវាយតម្លៃការខូចខាតសេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួនដោយមានតម្លៃយ៉ាងតិចស្មើ ៣០០ ពាន់លានដុល្លារ ហើយអាចបន្តឡើងរហូតដល់ ១ ទ្រីលានដុល្លារគិតត្រឹមថ្ងៃទី១១ ខែមេសា។<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2026/04/11/world/middleeast/iran-economy-war.html |title=Iran Tries to Grasp Economic Devastation of War, and Find a Way Past It |newspaper=The New York Times |date=11 April 2026}}</ref>
លោកត្រាំបានអះអាងថាខ្លួនបានទទួលជ័យជម្នះជាច្រើនលើកច្រើនសារ ហើយបានអះអាងបន្ថែមថា អ៊ីរ៉ង់គឺ "គ្មានសល់អ្វីនៅក្នុងជួរយោធាទៀតទេ"។<ref>{{cite news |title=Trump says "the war is very complete," and he's considering taking over Strait of Hormuz |url=https://www.cbsnews.com/news/trump-iran-cbs-news-the-war-is-very-complete-strait-hormuz/ |work=CBS News |date=9 March 2026}}</ref> អ៊ីរ៉ង់ សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល បានយល់ព្រមលើ[[បទឈប់បាញ់សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|បទឈប់បាញ់រយៈពេលពីរសប្តាហ៍]] ដែលបានសម្របសម្រួលដោយប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ហើយបានចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី៨ ខែមេសា<ref name="Pager-2026">{{Cite news |last= |date=7 April 2026 |title=U.S., Iran and Israel Agree to Cease-Fire |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/07/world/iran-war-trump-news/f1657559-8135-50c9-ad7f-63636e6a5106?smid=url-share |access-date=13 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> ខណៈ[[បទឈប់បាញ់លីបង់–អ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ២០២៦|បទឈប់បាញ់នៅលីបង់]]វិញបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា។ បទឈប់បាញ់នៃសង្គ្រាមនេះបានឈានចូលដល់ភាពតានតឹង នៅពេលដែលអ៊ីរ៉ង់បានបដិសេធមិនព្រមបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឡើងវិញ លុះត្រាតែអ៊ីស្រាអែលបញ្ឈប់ប្រតិបត្តិការវាយលុករបស់គេនៅក្នុងប្រទេសលីបង់។ បន្ទាប់ពី[[កិច្ចចរចាទីក្រុងឥស្លាម៉ាបាដ|កិច្ចចរចាក្រុងឥស្លាម៉ាបាដ]]បានបរាជ័យ លោកត្រាំបាននិយាយថា ខ្លួនលោកលែងខ្វល់ពីការចរចាអ្វីទៀតហើយ រួចលោកក៏បានប្រកាសបិទផ្លូវទឹកអ៊ីរ៉ង់ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ខែមេសាតទៅ<ref>{{cite news |title=Trump says US will blockade strait of Hormuz after Iran peace talks fail |url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/12/trump-says-us-will-blockade-strait-of-hormuz-as-iran-peace-talks-fail |access-date=13 May 2026 |work=The Guardian |date=12 April 2026}}</ref> ដែលជាហេតុនាំឱ្យមានការបិទផ្លូវទឹកពីរផ្នែក ដោយកម្លាំងជើងទឹកអាមេរិកបានកំពុងបិទផ្លូវទឹកអ៊ីរ៉ង់ ហើយអ៊ីរ៉ង់កំពុងបិទ[[ឈូងសមុទ្រពែរ្ស]]។ ទោះជាយ៉ាងណា ត្រាំបានបន្តពន្យារបទឈប់បាញ់ដោយគ្មានកំណត់រយៈពេល ប៉ុន្តែការបាញ់ប្រហារគ្នាតាមផ្លូវអាកាសនៅតែបន្តកើតឡើងដដែរ។
==ផ្ទៃរឿង==
{{Further|វិបត្តិមជ្ឈិមបូព៌ា (២០២៣–បច្ចុប្បន្ន)}}
===ទំនាក់ទំនងអ៊ីរ៉ង់ជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល===
{{Further|ទំនាក់ទំនងសហរដ្ឋអាមេរិក–អ៊ីរ៉ង់|ទំនាក់ទំនងអ៊ីរ៉ង់–អ៊ីស្រាអែល}}
ដោយសារតែគោលនយោបាយ[[ជាតូបនីយកម្មនៃឧស្សាហកម្មប្រេងអ៊ីរ៉ង់|ជាតូបនីយកម្មនៃឧស្សាហកម្មប្រេងកាត]]ក្រោមនាយករដ្ឋមន្ត្រីលោក[[ម៉ូហាម៉ាដ ម៉ូសាដឌេក]] ដូចនេះ សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអង់គ្លេសក៏បានផ្តួចផ្ដើមគាំទ្រ[[រដ្ឋប្រហារអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ១៩៥៣|រដ្ឋប្រហារ]]ទម្លាក់រូបលោកនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៥៣ ហើយអំណាចត្រូវបានបង្វែរទៅ[[ម៉ូហាម៉ាដ រ៉េហ្សា ប៉ាហ្លាវី]] ដែលត្រូវជាព្រះរាជាពែរ្សនាពេលនោះ។ ដោយឃើញព្រះមហាក្សត្ររបស់ខ្លួនអត់ឱនលំទោនបំពេញផលប្រយោជន៍ឱ្យលោកខាងលិចដូច្នេះ ក៏ដូចជាត្រូវរស់នៅក្រោមរបបផ្តាច់ការរបស់ព្រះអង្គទៀតនោះ មហាជនអ៊ីរ៉ង់ក៏បានរើបម្រះបះបោរបន្ទុះចេញជា[[បដិវត្តន៍អ៊ីរ៉ង់|បដិវត្តន៍នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩]] ដោយផ្ដួលរំលំរបបប៉ាហ្លាវី ហើយជំនួសមកវិញដោយរបប[[សាធារណរដ្ឋឥស្លាម]]។<ref>{{Cite web |last=Hourcade |first=Bernard |date=March 2026 |title=What prospects for a new Iran? |url=https://mondediplo.com/2026/03/04iran |access-date=13 May 2026 |website=Le Monde diplomatique }}</ref> ជាលទ្ធផល អ៊ីរ៉ង់បានកាត់ផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលចោល បង្កើតបានជា[[វិបត្តិចំណាប់ខ្មាំងអ៊ីរ៉ង់|វិបត្តិការទូត]]ដែលបានអូសបន្លាយពេលជាងមួយឆ្នាំ។<ref name="News1828">{{cite news |date=28 February 2026 |title=From 1953 Coup To 2026 Strikes: The Long Road To US-Iran War |url=https://www.news18.com/world/from-1953-coup-to-2026-strikes-the-long-road-to-us-iran-war-ws-l-9935056.html |access-date=13 May 2026 |work=News18}}</ref>
ក្នុងកំឡុង[[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់–អ៊ីរ៉ាក់]] សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសគាំទ្រអ៊ីរ៉ាក់ ហើយនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៨៨ នាវាចម្បាំងអាមេរិកមួយគ្រឿងត្រូវទទួលរងការខូចខាតដោយសារមីនក្រោមសមុទ្ររបស់អ៊ីរ៉ង់។ សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រតិកម្មវិញដោយធ្វើ[[ប្រតិបត្តិការផ្រេយីងមែនធីស|ការវាយប្រហារលើកងនាវា]]របស់អ៊ីរ៉ង់។ ប៉ុន្មានខែក្រោយមក សហរដ្ឋអាមេរិកបានបាញ់ទម្លាក់នូវ[[ជើងហោះហើរអាកាសចរណ៍អ៊ីរ៉ង់លេខ ៦៥៥|យន្តហោះស៊ីវិលអ៊ីរ៉ង់]]មួយគ្រឿងដោយអចេតនា។<ref name="MacFarquhar1926">{{cite news |last1=MacFarquhar |first1=Neil |title=A Timeline of the Tensions Between the Islamic Republic of Iran and the U.S. |url=https://www.nytimes.com/2026/03/15/world/middleeast/united-states-iran-history.html |access-date=13 May 2026 |work=The New York Times |date=15 March 2026}}</ref> ដើម្បីទប់ស្កាត់ការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលរបស់អ៊ីរ៉ាក់មកលើទីប្រជុំជនរបស់ខ្លួន អ៊ីរ៉ង់ក៏បានប្ដេជ្ញាចាប់ផ្តើមកម្មវិធីផលិតមីស៊ីលបាលីស្ទិក។<ref name="Al-MarashiCon">{{cite web |last=Al-Marashi |first=Ibrahim |date=2 March 2026 |title=Iran and the US have been at war for decades – and there's no end in sight |url=https://theconversation.com/iran-and-the-us-have-been-at-war-for-decades-and-theres-no-end-in-sight-277284 |access-date=13 May 2026 |website=The Conversation }}</ref>
ចាប់ផ្តើមនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់បានចាប់ផ្តើមប្រឡូកចូលក្នុងជម្លោះតំណាងនៅទូទាំងមជ្ឈិមបូព៌ា។ នៅក្នុងនោះ អ៊ីរ៉ង់បានគាំទ្រក្រុម[[ហេស្បុលឡា]]នៅប្រទេសលីបង់ប្រឆាំងនឹងអ៊ីស្រាអែលក្នុងកំឡុង និងក្រោយ[[សង្គ្រាមស៊ីវិលលីបង់]]។ ក្នុងកំឡុង[[សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ាក់]] អ៊ីរ៉ង់បានគាំទ្រក្រុមកងជីវពលដែលជាគូបដិបក្ខនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក។ ដោយគួបផ្សំជាមួយក្រុម[[ហ៊ូទី]]នៅយេម៉ែន និងក្រុមប្រដាប់អាវុធដទៃទៀតនៅស៊ីរីនិងប៉ាឡេស្ទីន អ៊ីរ៉ង់បានបង្កើតប្រព័ន្ធសម្ព័ន្ធមិត្តដែលប្តេជ្ញាប្រឆាំងនឹងឥទ្ធិពលរបស់អាមេរិក អ៊ីស្រាអែល អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត និងអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមនៅក្នុងតំបន់។
នៅក្នុងឆ្នាំ២០០២ ដំណើរពង្រីកកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរដោយសម្ងាត់របស់អ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានទម្លាយចេញជាសាធារណៈ។ ចូលមកដល់ឆ្នាំ២០០៦ [[ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ]]ទីបំផុតបានចេញប្រតិកម្មដោយប្រកាសអនុវត្ត[[ទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់|ទណ្ឌកម្មប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់]] ខណៈសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាស[[ទណ្ឌកម្មសហរដ្ឋអាមេរិកប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់|ទណ្ឌកម្មផ្ទាល់ខ្លួន]]ផងដែរប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់។ តាំងពីពេលនោះមក សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលបានខិតខំអនុវត្ត[[ប្រតិបត្តិការអូឡាំពិកហ្គេម|យុទ្ធនាការសង្គ្រាមកិច្ចសាយប័រ]]ក្នុងគោលដៅបង្អាកប្រតិបត្តិការរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់ ខណៈដែលអ៊ីស្រាអែលវិញបានធ្វើ[[ឃាតកម្មលើអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់|ឃាតក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនុយក្លេអ៊ែរ]]កំពូលៗរបស់អ៊ីរ៉ង់អស់ជាច្រើននាក់។<ref name="MacFarquhar1926"/><ref name="Le Monde Assassinations">{{cite web |last1=Imbert |last2=Golshiri |last3=Mas |first1=Louis |first2=Ghazal |first3=Liselotte |title=How Israel tracked down and assassinated scientists involved in Iran's nuclear program |url=https://www.lemonde.fr/en/international/article/2025/07/08/how-israel-tracked-down-and-assassinated-scientists-involved-in-iran-s-nuclear-program_6743166_4.html |website=lemonde.fr |publisher=Le Monde |access-date=19 May 2026}}</ref> ជម្លោះនេះបានវិវត្តទៅមួយដំណាក់កាលទៀតនៅក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០២០ នៅពេលដែលប្រធានាធិបតីត្រាំបានបញ្ជាឱ្យមានការធ្វើឃាតលើលោក[[កាស៊ឹម សូលីម៉ានី]] ដែលត្រូវជាមេបញ្ជាការនៃ[[កងកម្លាំងឃូដស៍]]។<ref name="News1828"/><ref name="Al-MarashiCon"/>
កំណើននៃភាពតានតឹងបានហក់ឡើងមួយកម្រិតទៀតបន្ទាប់ពី[[ការលុកលុយអ៊ីស្រាអែលដោយហាម៉ាស់ឆ្នាំ២០២៣|ការវាយលុកថ្ងៃទី៧ ខែតុលា]] មកលើប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ដែលនាំឱ្យផ្ទុះ[[សង្គ្រាមហ្កាហ្សា]]ឡើង។ អ៊ីស្រាអែលបានប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងបក្សពួកប្រដាប់អាវុធជាច្រើនក្រុមនៅទូទាំងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា ដែលមានអ៊ីរ៉ង់គាំទ្រនៅពីក្រោយ ដោយនៅក្នុងនោះរួមមាន [[ហាម៉ាស់]] [[ហេស្បុលឡា]] និង[[ហ៊ូទី]]។ នៅក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ អ៊ីស្រាអែលបានផ្ដើមប្រតិបត្តិការ[[សង្គ្រាមដប់ពីរថ្ងៃ]] ដោយបើកការវាយប្រហារលើមូលដ្ឋានយោធានិងនុយក្លេអ៊ែរក្នុងទឹកដីអ៊ីរ៉ង់ ដែលជំរុញឱ្យអ៊ីរ៉ង់វាយប្រហារតបតវិញ។ សហរដ្ឋអាមេរិកក៏បាន[[ការវាយប្រហាររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលើទីតាំងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់|វាយប្រហារលើមូលដ្ឋាននុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់]]ក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមដប់ពីរថ្ងៃដែរ មុនពេលវាត្រូវបានបញ្ចប់ដោយ[[បទឈប់បាញ់សង្គ្រាមដប់ពីរថ្ងៃ|បទឈប់បាញ់]]។<ref>{{cite web |title=Iran's Conflict With Israel and the United States |url=https://www.cfr.org/global-conflict-tracker/conflict/confrontation-between-united-states-and-iran |website=Council on Foreign Relations}}</ref>
===បញ្ហានុយក្លេអ៊ែរអ៊ីស្រាអែល===
អ៊ីស្រាអែលត្រូវបានគេជឿយ៉ាងទូលំទូលាយថាមានប្រដាប់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ដោយមានស្តុកក្បាលគ្រាប់នុយក្លេអ៊ែរចន្លោះពី ៩០ ទៅ ៤០០ គ្រាប់។{{refn|ចំនួនស្មាននៃទំហំស្តុកគ្រាប់អាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីស្រាអែលគឺមានប្រភពខុសៗគ្នា។ តួលេខនៅក្នុងអត្ថបទនេះគឺអាស្រ័យតាមប្រភពចំនួនស្មានដូចតទៅ៖ <ref>{{multiref2
|1 = {{cite journal |last1=Kristensen |first1=Hans M. |last2=Norris |first2=Robert S. |year=2014 |title=Israeli nuclear weapons, 2014 |url=http://bos.sagepub.com/content/70/6/97.full.pdf+html |journal=Bulletin of the Atomic Scientists |volume=70 |number=6 |pages=97–115 |doi=10.1177/0096340214555409 |bibcode=2014BuAtS..70f..97K |doi-access=free}}
|2= {{cite news |url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/colin-powell-leaked-emails-nuclear-weapons-israel-iran-obama-deal-a7311626.html |title=Colin Powell leaked emails: Israel has '200 nukes all pointed at Iran', former US secretary of state says |last=Revesz |first=Rachael |newspaper=The Independent |date=16 September 2016 |access-date=19 May 2026}}
|3= {{cite journal |last=Brower |first=Kenneth S |title=A Propensity for Conflict: Potential Scenarios and Outcomes of War in the Middle East |journal=Jane's Intelligence Review |type=special report |number=14 |date=February 1997 |pages=14–15}}
|4= {{cite book |title=Israel and the Bomb |place=New York |publisher=Columbia University Press |last=Cohen |first=Avner |year=1998 |isbn=978-0-231-10482-1 |url=https://archive.org/details/israelbomb00cohe |page=349}}
|5= {{cite web |first=Mohamed |last=ElBaradei |url=http://www.iaea.org/NewsCenter/Transcripts/2004/alahram27072004.html |title=Transcript of the Director General's Interview with Al-Ahram News |website=International Atomic Energy Agency |date=27 July 2004 |access-date=19 May 2026}}
|6= {{cite web |url=https://fas.org/initiative/status-world-nuclear-forces/ |title=Status of World Nuclear Forces |website=Federation Of American Scientists}}
}}</ref>}} ម្យ៉ាងទៀត អ៊ីស្រាអែលក៏ជាប្រទេសដែលមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរតែមួយគត់ផងដែរ ដែលមិនទទួលស្គាល់ថាខ្លួនមានកម្មសិទ្ធិអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។<ref name="Kristensen-2022">{{cite journal |last1=Kristensen |first1=Hans M. |last2=Korda |first2=Matt |date=2 January 2022 |title=Israeli nuclear weapons, 2021 |url=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00963402.2021.2014239 |journal=Bulletin of the Atomic Scientists |volume=78 |issue=1 |pages=38–50 |doi=10.1080/00963402.2021.2014239 |bibcode=2022BuAtS..78a..38K |issn=0096-3402 |url-access=subscription}}</ref> អ្នកប្រាជ្ញបញ្ញវន្តមួយចំនួនបានអះអាងថា អាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីស្រាអែលគឺជាហេតុផលដែលជំរុញឱ្យអ៊ីរ៉ង់អភិវឌ្ឍកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរផ្ទាល់របស់ខ្លួន ដោយបានបង្កឱ្យមានតុល្យភាពនៃការទប់ស្កាត់នុយក្លេអ៊ែរ ឬការប្រណាំងប្រជែងសព្វាវុធនុយក្លេអ៊ែរក្នុងតំបន់។<ref>{{cite web |date=July 2008 |title=An Israel-Iran Balance of Nuclear Deterrence: Seeds of Instability |url=https://www.inss.org.il/publication/israel-iran-balance-nuclear-deterrence-seeds-instability/ |access-date=19 May 2026 |website=INSS }}</ref> ដោយលើកហេតុផលពីហានិភ័យផ្នែកសន្តិសុខ អ៊ីស្រាអែលបានបដិសេធមិនទទួលយកការអំពាវនាវពីសហគមន៍អន្តរជាតិឱ្យខ្លួនចុះចូលរួមក្នុង[[សន្ធិសញ្ញាស្តីពីការមិនរីកសាយភាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ]] ឬចូលរួមក្នុងកិច្ចចរចាអំពី[[តំបន់គ្មានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅមជ្ឈិមបូព៌ា]]ឡើយ។<ref name="s316">{{cite news |date=29 May 2010 |title=Israel rejects call to join anti-nuclear treaty |url=https://www.reuters.com/article/world/israel-rejects-call-to-join-anti-nuclear-treaty-idUSTRE64S1ZN/ |access-date=19 May 2026 |work=Reuters}}</ref>
==ព្រឹត្តិការណ៍មុនសង្គ្រាម==
{{Main|ព្រឹត្តិការណ៍មុនសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦}}
[[File:President Donald J. Trump Welcomes Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu to the White House (cropped b).jpg|thumb|នាយករដ្ឋមន្ត្រីអ៊ីស្រាអែល លោក[[ប៊ីនយ៉ាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ]]បានបញ្ចុះបញ្ចូលត្រាំដោយជោគជ័យក្នុងការចូលអន្តរាគមន៍យោធាប្រឆាំងអ៊ីរ៉ង់។]]
==អរិភាព==
{{Main|ខ្សែកាលនៃសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦}}
===សប្តាហ៍ដំបូង (២៨ កុម្ភៈ – ៦ មីនា)===
[[File:President Donald J. Trump on the United States Military Major Combat Operations in Iran.webm|thumb|២៨ កុម្ភៈ៖ ត្រាំកំពុងថ្លែងដំណឹងទៅកាន់ប្រជាជាតិរបស់លោកអំពីដំណើរការវាយប្រហាររបស់អាមេរិក។]]
នៅម៉ោង ៣:៣៨ រសៀល ([[តំបន់ម៉ោងខាងកើត|ម៉ោងនៅអាមេរិក]] ឬត្រូវនឹងម៉ោង ១១:០៨ យប់នៅអ៊ីរ៉ង់) នៃថ្ងៃទី២៧ ខែកុម្ភៈ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក[[ដូណាល់ ត្រាំ]]បានចេញបញ្ជាឱ្យចាប់ផ្ដើមប្រតិបត្តិការអេផិកហ្យូរី (''Epic Fury'')។<ref name="FT01">{{cite news |title=Inside the plan to kill Ali Khamenei |url=https://www.ft.com/content/bf998c69-ab46-4fa3-aae4-8f18f7387836 |work=Financial Times |access-date=21 May 2026 |date=2 March 2026}}</ref> គ្រាប់មីស៊ីល ដ្រូនអាមេរិក និងយន្តហោះចម្បាំងអ៊ីស្រាអែលជាច្រើនគ្រឿង បានផ្តើមការវាយប្រហារមកលើប្រទេសអ៊ីរ៉ង់នៅថ្ងៃបន្ទាប់ នាវេលាម៉ោងប្រមាណ ៩:៤៥ ព្រឹក ម៉ោងនៅអ៊ីរ៉ង់ (ឬម៉ោង ១:១៥ រំលងអធ្រាត្រ ម៉ោងនៅអាមេរិក)។<ref>{{cite web |url=https://www.businessinsider.com/us-weapons-used-to-attack-iran-fend-off-retaliation-2026-2?IR=T |title=Here are the weapons America used to strike Iran — and shield against retaliation |work=Business Insider |first=Jake |last=Epstein |date=28 February 2026 |access-date=21 May 2026}}</ref> វេលាផ្ដើមការវាយប្រហារនេះបានកើតឡើងនៅដំណាលស្របនឹងពេលកំពុងតែមានកិច្ចចរចាជុំវិញកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |date=1 March 2026 |title=Iran's foreign minister says he's unsure why U.S. attacked during nuclear talks |url=https://www.nbcnews.com/world/iran/iran-attack-us-israel-regime-change-trump-netanyahu-araghchi-rcna261124 |access-date=21 May 2026 |work=NBC News }}</ref> ប្រតិបត្តិការនេះដែរត្រូវបានអ៊ីស្រាអែលប្រសិទ្ធនាមថា ប្រតិបត្តិការតោគ្រហឹម។{{refn|group=ស|[[ភាសាហេប្រឺ]]៖ מִבְצַע שְׁאָגַת הָאֲרִי}}<ref>{{cite news |last=Munitz |first=Shmuel |date=6 March 2026 |title=From ancient Israel to modern Iran: the enduring symbolism of the lion |url=https://www.ynetnews.com/culture/article/sk0ujovk11l |access-date=21 May 2026 |work=Ynet }}</ref> [[កងទ័ពអាកាសអ៊ីស្រាអែល]]បានថ្លែងថា កម្លាំងខ្លួនបានបើកវាយប្រហារលើគោលដៅយោធាចំនួន ៥០០ កន្លែងនៅភាគខាងលិច និងកណ្តាលប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដោយនេះត្រូវជាសមយុទ្ធប្រយុទ្ធដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្លួន<ref>{{cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=28 February 2026 |title=IDF says 200 jets involved in Air Force's largest-ever attack sortie |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-says-200-jets-involved-in-air-forces-largest-ever-attack-sortie/ |access-date=21 May 2026 |work=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref> ខណៈកងនាវាអ៊ីរ៉ង់ក៏ទទួលរងនូវការវាយប្រហារទាំងនេះផងដែរ។<ref>{{cite news |title=Satellite images show Iranian warship burning after US Israel strikes |date=28 February 2026 |url=https://www.businessinsider.com/satellite-images-show-iranian-warship-burning-after-us-israel-strikes-2026-2 |work=Business Insider |access-date=21 May 2026}}</ref> ក្រោយមក អ៊ីស្រាអែលបានបញ្ជាក់ថា ដំណើរវាយប្រហារដំបូងរបស់ខ្លួនបានប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកជាង ១,២០០ គ្រាប់នៅក្នុងរយៈពេល ២៤ ម៉ោង។<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Israel claims to have dropped over 1,200 bombs on Iran in one day |url=https://aje.news/p4rw7y?update=4349719 |work=Al Jazeera English |access-date=21 May 2026 }}</ref> មន្ត្រីអាមេរិកម្នាក់បាននិយាយថា ការវាយប្រហាររាប់សិបលើករបស់អាមេរិកត្រូវបានអនុវត្តដោយយន្តហោះចម្បាំងដែលចេញពីមូលដ្ឋានយោធានៅជុំវិញតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងពីនាវាដឹកយន្តហោះមួយ ឬច្រើនគ្រឿង។<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Eric Schmitt |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/5df7d9a6-2d1a-577e-9c63-d40948472442 |access-date=21 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref>
យោងតាមសារព័ត៌មាន Iran International ដែលដកស្រង់សម្តីរបស់[[ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាននិស្សិតអ៊ីរ៉ង់]] បុគ្គលិកដែលបម្រើការក្នុង[[កងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាម]]ប្រមាណរាប់ពាន់នាក់ រួមទាំងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មួយចំនួនផងដែរ<ref>{{cite web |date=28 February 2026 |title=Senior Revolutionary Guards commanders killed in US-Israel strikes – Reuters |url=https://www.iranintl.com/en/202602284254 |access-date=21 May 2026 |website=Iran International }}</ref> ត្រូវបានសម្លាប់ ឬត្រូវរងរបួស ខណៈដែលមូលដ្ឋានយោធាជាច្រើនកន្លែងបានរងការវាយប្រហារ។<ref name="Iran International-2026a">{{cite web |date=28 February 2026 |title=Live – Israel and US launch strikes on Iran as Tehran prepares retaliation |url=https://www.iranintl.com/en/liveblog/202602288143 |access-date=21 May 2026 |website=Iran International }}</ref> ទាំងត្រាំ និង[[ប៊ីនយ៉ាមីន ណេតាន់យ៉ាហ៊ូ]]បានព្រមានអំពីហានិភ័យដែលអាចកើតមានពីអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ហើយបានអំពាវនាវឱ្យប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់ចូលរួមជាធ្លុងដើម្បីផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលរបស់គេ។<ref name="CBS Major-Combat-Operations">{{cite news |date=28 February 2026 |title=Trump announces "major combat operations" in Iran. Watch the full video and read his statement. |url=https://www.cbsnews.com/news/trump-full-statement-on-us-iran-attack-major-combat-operations/ |work=CBS News |access-date=21 May 2026}}</ref>
បន្ថែមពីលើការវាយប្រហារដោយអាវុធ អ៊ីរ៉ង់ក៏ទទួលរងការវាយប្រហារតាមបណ្ដាញអ៊ីនធឺណិតផងដែរទៅលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងកម្មវិធីទូរស័ព្ទរបស់ខ្លួន រួមជាមួយនឹងសារដែលអំពាវនាវឱ្យប្រជាជនអ៊ីរ៉ង់ងើបឡើងរើបម្រះប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលខ្លួន។<ref name = "JPost hack">{{cite news |last=Gal |first=Itai |date=28 February 2026 |title=Israel plunges Iran into darkness with largest cyberattack in history during attack against Iran |url=https://www.jpost.com/israel-news/defense-news/article-888271 |access-date=21 May 2026 |work=The Jerusalem Post }}</ref> ការវាយប្រហារតាមអ៊ីនធឺណិតនោះថែមទាំងបានផ្ដាច់ចរន្តអគ្គិសនីនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ស្ទើរតែទាំងស្រុងទៀតផង ដោយវាបានអូសបន្លាយជាង ៦០ ម៉ោង បង្កជាការរំខានដល់ទំនាក់ទំនងរបស់រដ្ឋាភិបាល ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋ និងសេវាកម្មសាធារណៈផ្សេងៗ។<ref>{{cite news |date=2 March 2026 |title=The digital front: Iran's internet down for second day amid reports of U.S.-Israel cyberattacks |url=https://www.cnbc.com/2026/03/02/irans-internet-down-amid-reports-of-us-israel-cyberattacks.html |access-date=21 May 2026 |work=CNBC}}</ref><ref name = "JPost hack"/> ចាប់តាំងពីថ្ងៃផ្ទុះសង្គ្រាមនេះមក អាជ្ញាធរអ៊ីរ៉ង់បានរឹតបន្តឹងការចូលប្រើប្រាស់បណ្ដាញអ៊ីនធឺណិតរបស់ប្រជាជនខ្លួន ដោយអនុញ្ញាតការប្រើប្រាស់ចំពោះតែអ្នកដែលរដ្ឋាភិបាលទទួលស្គាល់ប៉ុណ្ណោះ។<ref name="bm">{{cite news |date=17 March 2026 |title=Iran's 'chosen users' get 'privileged access' despite internet blackout for masses |url=https://www.theregister.com/2026/03/17/iran_internet_blackout/ |work=The Register}}</ref>
[[File:US bases in the Middle East.svg|thumb|[[បញ្ជីរាយឋបនស្ថានយោធាអាមេរិក|មូលដ្ឋាននិងឋបនស្ថានយោធាអាមេរិក]]ធំៗនៅទូទាំងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា រួមមានមូលដ្ឋានដែលបើកការវាយប្រហារទៅលើអ៊ីរ៉ង់ផងដែរ]]
កងកម្លាំងអ៊ីរ៉ង់បានប្រតិកម្មវិញក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មានម៉ោងប៉ុណ្ណោះដោយការបាញ់គ្រាប់មីស៊ីល និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក។ អ៊ីរ៉ង់បានដាក់រហស្សនាមប្រតិបត្តិការយោធាវាយតបតរបស់ខ្លួនថា [[ប្រតិបត្តិការសច្ចសន្យាទីបួន]]។{{refn|group=ស|អ៊ីរ៉ង់ធ្លាប់បានប្រកាសនិងអនុវត្ត[[ប្រតិបត្តិការសច្ចសន្យាទីមួយ]] [[ប្រតិបត្តិការសច្ចសន្យាទីពីរ|ពីរ]] និង[[ប្រតិបត្តិការសច្ចសន្យាទីបួន|បី]]រួចទៅហើយ តែប្រតិបត្តិការទាំងបីគឺស្ថិតក្នុងទ្រង់ទ្រាយតូចប៉ុណ្ណោះ។}}{{refn|group=ស|[[ភាសាពែរ្ស]]៖ عملیات وعده صادق ۴}} ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់បានសម្ដៅលើសង្គ្រាមនេះថា "សង្គ្រាមរ៉ាម៉ាដាន" ក៏ព្រោះតែដំណើរវាយប្រហាររួមរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលបានកើតឡើងនៅកំឡុងខែរ៉ាម៉ាដាន។<ref>{{cite news |date=20 March 2026 |title=Iran to mark Eid Al-Fitr on Saturday: state TV |url=https://www.arabnews.com/node/2636982/middle-east |access-date=22 May 2026 |work=Arab News |agency=Agence France-Presse}}</ref>
គោលដៅវាយតបតរបស់អ៊ីរ៉ង់ជាចម្បងសម្ដៅលើប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ពិសេសចំពោះទីក្រុង[[តែលអាវីហ្វ]]និង[[ហៃហ្វា]]<ref name="BBC Tehran response">{{cite news |title=(ជាភាសាពែរ្ស)جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران؛ چرا واکنش تهران اینبار تنها چند ساعت طول کشید؟ |url=https://www.bbc.com/persian/articles/ce94dk4yy2eo |work=BBC News Persian |date=28 February 2026 |access-date=22 May 2026}}</ref> និងបណ្ដាប្រទេសមួយចំនួនទៀតនៅក្នុងតំបន់ជាប់ឈូងសមុទ្រពែរ្ស។ គោលដៅសំខាន់ៗដែលអ៊ីរ៉ង់បានវាយប្រហាររួមមាន រាជធានី[[ម៉ាណាណា]]របស់ប្រទេសបារ៉ែន<ref>{{cite news |last1=Yee |first1=Isaac |last2=Rebane |first2=Teele |date=28 February 2026 |title=Videos show smoke rising near US Navy facility in Bahrain |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm64k1hv00003b6rj8g5hm4u |access-date=22 May 2026 |work=CNN }}</ref> [[អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិគុយវ៉ែត]] រាជធានី[[អាប៊ូដាប៊ី]]របស់អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Explosions reported in Kuwait and UAE |url=https://news.am/eng/news/932924.html |access-date=22 May 2026 |work=Armenia News }}</ref> និងរាជធានី[[រីយ៉ាដ]]និង[[ខេត្តខាងកើត (អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត)|ខេត្តខាងកើត]]របស់អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតជាដើម។ល។<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Update from Ismaeel Naar |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/c23471fd-1ceb-5a75-93a8-a56a199d6b1f |access-date=22 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> មិនតែប៉ុណ្ណោះ អ៊ីរ៉ង់ក៏បានវាយប្រហារលើមូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកនៅទូទាំងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាផងដែរ។<ref>{{cite news |url=https://france24.com/en/middle-east/20260228-what-we-know-about-us-military-bases-mideast-gulf-targeted-iran-retaliatory-strikes |title=Iran targets US military bases in the Middle East with retaliatory strikes |date=28 February 2026 |work=France 24 |access-date=22 May 2026}}</ref>
នៅថ្ងៃទី១ ខែមីនា អ៊ីស្រាអែលបានបើកការវាយប្រហារជាថ្មីម្តងទៀតសម្ដៅលើអ៊ីរ៉ង់<ref name="Reuters-2026">{{cite news |date=1 March 2026 |title=More strikes aimed at Iran after Khamenei's death, Trump issues new warning |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/more-strikes-aimed-iran-after-us-israeli-assault-kills-supreme-leader-2026-03-01/ |work=Reuters}}</ref> ខណៈអ៊ីរ៉ង់បានបាញ់មីស៊ីលនិងដ្រូនតបតវិញទៅលើប្រទេសបារ៉ែន អ៊ីស្រាអែល ហ្សកដានី គុយវ៉ែត កាតា អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត និងអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម។<ref>{{cite news |last1=Gambrell |first1=Jon |last2=Lidman |first2=Melanie |last3=Boak |first3=Josh |first4=Eric |last4=Tucker |date=1 March 2026 |title=Iran fires missiles at Israel and Gulf states after US-Israeli strike kills Khamenei |url=https://apnews.com/article/iran-israel-us-03-01-2026-693bc30bbbc98660d81f4a13f65ca10f |access-date=22 May 2026 |work=Associated Press }}</ref> នៅថ្ងៃទី២ ខែមីនា ប្រទេសកាតាបានបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែកប្រភេទ [[ស៊ូខយស៊ូ-២៤|ស៊ូ-២៤]] របស់អ៊ីរ៉ង់ចំនួនពីរគ្រឿង ដែលនាំឱ្យកាតាក្លាយជាប្រទេសដំបូងដែលបានបាញ់យន្តហោះអ៊ីរ៉ង់ទម្លាក់ដោយជោគជ័យនៅក្នុងជម្លោះនេះ។<ref>{{cite news |last1=Salem |first1=Mostafa |last2=Kent |first2=Lauren |date=2 March 2026 |title=Qatar says it shot down two Iranian bomber aircraft |url=https://edition.cnn.com/world/live-news/iran-israel-us-attack-03-02-26-intl-hnk?post-id=cmm9dkjpf00003b6ps4g5qwvo |access-date=22 May 2026 |work=CNN }}</ref> នៅថ្ងៃដដែរ សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលបានវាយប្រហារលើ[[រោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរណាតានស៍]] ខណៈយន្តហោះចម្បាំង F-15E ចំនួនបីគ្រឿងរបស់អាមេរិកត្រូវបានបាញ់ទម្លាក់ដោយការភាន់ច្រឡំដោយគ្នាឯង។<ref name="Reals">{{cite news |last=Reals |first=Tucker |date=2 March 2026 |title=Live updates: U.S. military confirms 4 troops killed in Iran war; Kuwait downs 3 U.S. jets in 'friendly fire' |url=https://www.cbsnews.com/live-updates/iran-us-war-day-3-american-deaths-israel-gulf-allies-hit-missile-strikes/ |access-date=22 May 2026 |work=CBS News }}</ref> ដំណាលគ្នានោះ ក្រុម[[ហេស្បុលឡា]]បានចាប់ផ្តើមបាញ់រ៉ុក្កែត និងគ្រាប់មីស៊ីលទៅលើអ៊ីស្រាអែល ដោយអះអាងថាវាជា "សកម្មភាពការពារខ្លួន" បន្ទាប់ពីរង[[ជម្លោះហេស្បុលឡា–អ៊ីស្រាអែល (២០២៣–បច្ចុប្បន្ន)|ការវាយប្រហារ]]ពីអ៊ីស្រាអែលអស់រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំនៅលីបង់ថ្វីបើ[[កិច្ចព្រមពៀងបទឈប់បាញ់លីបង់–អ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ២០២៤|បទឈប់បាញ់កាលឆ្នាំ២០២៤]] កំពុងចូលជាធរមានក្ដី។<ref>{{cite news |date=2 March 2026 |title=Hezbollah claims attack on Israel was 'defensive act' after year of Israeli strikes |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/hezbollah-claims-attack-on-israel-was-defensive-act-after-year-of-israeli-strikes/ |access-date=22 May 2026 |agency=Agence France-Presse |work=The Times of Israel}}</ref>
[[File:Epic Fury Strike compilation (997855).webm|thumb|២ មីនា៖ ឃ្លីបវីដេអូខ្លីៗអំពីការវាយប្រហារដោយ[[បញ្ជាការកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិក]]]]
នៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល លោកអ៊ីស្រាអែល កាត់ហ្ស៍បានអនុញ្ញាតបើក[[សង្គ្រាមលីបង់ឆ្នាំ២០២៦|ការឈ្លានពានចូលក្នុងប្រទេសលីបង់]]។<ref>{{cite news |last=McShane |first=Asher |date=3 March 2026 |title=Israel launches ground invasion of Lebanon and Trump warns 'hardest hits were yet to come' |url=https://www.lbc.co.uk/article/israel-launches-ground-invasion-of-lebanon-and-trump-issues-new-warning-5HjdTm8_2/ |access-date=22 May 2026 |work=LBC }}</ref> ក្រៅពីនេះ មន្ត្រីអាមេរិកបានថ្លែងថា កងកម្លាំងរបស់ខ្លួនបានបំផ្លាញកងនាវារបស់អ៊ីរ៉ង់អស់ជាច្រើន ពិសេសនៅក្នុង[[ឈូងសមុទ្រអូម៉ង់]] ក៏ដូចជាមូលដ្ឋានជើងទឹកសំខាន់ៗផងដែរ។<ref>{{cite web |last=Ozberk |first=Tayfun |date=2 March 2026 |title=US Strikes Destroy Iran's Main Naval Assets |url=https://www.navalnews.com/naval-news/2026/03/us-strikes-destroy-irans-main-naval-assets/ |access-date=22 May 2026 |website=Naval News }}</ref>
ចូលមកថ្ងៃទី៤ ខែមីនា អាមេរិកបានប្រកាសថានឹងបន្ថែមការវាយប្រហារលើអ៊ីរ៉ង់កាន់តែខ្លាំងជាងមុន ហើយនៅក្នុងថ្ងៃដដែរនេះ អ៊ីស្រាអែលបានវាយចំទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់កងកម្លាំង[[បាស៊ីគ]] ខណៈលោក[[មោជតាបា ហាមេនៃ]]បានរួចផុតពីការវាយប្រហារតាមអាកាសរបស់អ៊ីស្រាអែល។<ref>{{cite news |last=Hafezi |first=Parisa |date=4 March 2026 |title=Mojtaba Khamenei, seen as possible next Supreme Leader, has survived attacks on Iran, sources say |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/mojtaba-khamenei-seen-possible-next-supreme-leader-has-survived-assault-iran-2026-03-04/ |access-date=22 May 2026 |work=Reuters}}</ref> មីស៊ីលបាលីស្ទិកមួយគ្រាប់ដែលបាញ់ចេញពីទឹកដីអ៊ីរ៉ង់ ត្រូវបានស្ទាក់ចាប់ដោយប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសរួមរបស់ណាតូ ខណៈវាបានហោះចូលក្នុងដែនអាកាសប្រទេសតួកគី ខណៈតួកគីបានព្រមានថាខ្លួនមានសិទ្ធិការពារអធិបតេយ្យភាពខ្លួន រីឯអង្គការណាតូវិញបានថ្លែងពីការប្តេជ្ញាចូលរួមការពារប្រទេសតួកគីដែលជាសមាជិក។<ref>{{cite web |date=5 March 2026 |title=Secretary General Mark Rutte condemns violation of Turkish airspace |url=https://www.nato.int/cps/en/natohq/news_2026_03_05.htm |website=NATO Official Website}}</ref>
[[File:Indian Ocean Iranian vessel (998184).webm|thumb|៤ មីនា៖ វីដេអូបង្ហាញពីការបាញ់ពន្លិចនាវាអ៊ីរ៉ង់ ''ដេណា'' ពីនាវាមុជទឹកអាមេរិក ''ឆារលត្ត'']]
នាវាចម្បាំងមួយគ្រឿងរបស់កងទ័ពជើងទឹកអ៊ីរ៉ង់ឈ្មោះ ''ដេណា'' ត្រូវបានបាញ់ពន្លិចនៅក្នុងមហាសមុទ្រឥណ្ឌាដោយនាវាមុជទឹកឈ្មោះឆារលត្តរបស់អាមេរិក ក្នុងចម្ងាយប្រមាណ ៧៤ គីឡូម៉ែត្រពីភាគខាងត្បូងទីក្រុង[[កាល្លេ]] ប្រទេសស្រីលង្កា បន្ទាប់ពីនាវាមួយនេះបានកំពុងវិលត្រឡប់ទៅប្រទេសអ៊ីរ៉ង់វិញក្រោយបានចូលរួមសមយុទ្ធកងនាវាអន្តរជាតិនៅទីក្រុង[[វិសាខបណម]]នៃប្រទេសឥណ្ឌា។<ref>{{cite web |last=Rana |first=Javaria |date=2 March 2026 |title=Sri Lanka responds to distress call from Iranian warship returning from Vizag Fleet Review |url=https://www.newindianexpress.com/nation/2026/Mar/04/sri-lanka-responds-to-distress-call-from-iranian-warship-returning-from-vizag-fleet-review |access-date=22 May 2026 |website=The New Indian Express }}</ref> យោងតាមកងទ័ពអ៊ីរ៉ង់ នាវិកអ៊ីរ៉ង់ចំនួន ១០៤ នាក់ត្រូវបានស្លាប់ និង ៣២ នាក់ទៀតបានរងរបួសនៅក្នុងហេតុការណ៍លិចនាវានេះ។<ref>{{cite news |last1=Magee |first1=Caolán |last2=Kelliher |first2=Fiona |date=8 March 2026 |title='Projectile' kills 2 in Saudi Arabia as Iran attacks on the Gulf continue |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/8/iran-live-israel-bombs-tehran-oil-depots-attacks-on-gulf-states-continue |access-date=22 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref>
===សប្តាហ៍ទីពីរ (៧–១៣ មីនា)===
[[File:P20260307DT-1619 The Dignified Transfer of Remains of Six U.S. Soldiers.jpg|thumb|249x249px|សាកសពទាហានអាមេរិកចំនួនប្រាំពីរនាក់កំពុងត្រូវបញ្ជូនទៅសហរដ្ឋអាមេរិកវិញ, ៧ មីនា ២០២៦]]
នៅថ្ងៃទី៧ ខែមីនា សហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ជូននាវាដឹកយន្តហោះទីបីរបស់ខ្លួនមកមជ្ឈិមបូព៌ា។<ref>{{cite web |date=7 March 2026 |first=Ilgar |last=Khudiyev |title=US said expected to deploy 3rd aircraft carrier to the Middle East |url=https://en.apa.az/america/us-said-expected-to-deploy-3rd-aircraft-carrier-to-the-middle-east-495510 |access-date=23 May 2026 |website=Azerbaijani Press Agency}}</ref> នៅថ្ងៃដដែរ ប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ លោកប៉េហ្សេស្សខ្ចន់បានប្រាប់អ្នកយកព័ត៌មានថា អ៊ីរ៉ង់នឹងឈប់វាយប្រហារប្រទេសជិតខាងចាប់ពីថ្ងៃនោះតទៅទៀត ប៉ុន្តែលុះត្រាតែការវាយប្រហារមកលើអ៊ីរ៉ង់លែងមានប្រភពចេញពីទឹកដីរបស់ប្រទេសជិតខាងទាំងនោះ។<ref>{{cite news |date=7 March 2026 |title=Iran to halt strikes on neighbours unless attacks from there: Pezeshkian |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/7/iran-to-halt-strikes-on-neighbours-unless-attacks-from-there-pezeshkian |access-date=23 May 2026 |work=Al Jazeera English}}</ref> យ៉ាងណាមិញ [[អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិឌូបៃ]]ក្រោយមកបានរងការវាយប្រហារដោយយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើករបស់អ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite web |date=7 March 2026 |title=Iranian drone attack suspends flights at Dubai International airport |url=https://www.euronews.com/2026/03/07/iranian-drone-attack-suspends-flights-at-dubai-international-airport |access-date=23 May 2026 |work=Euronews }}</ref>
នៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា កូនប្រុសទីពីររបស់លោកហាមេនៃគឺលោក[[មោជតាបា ហាមេនៃ|មោជតាបា]]ត្រូវបានតែងតាំងជាមេដឹកនាំកំពូលថ្មីនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |last=Treisman |first=Rachel |date=9 March 2026 |title=What to know about Mojtaba Khamenei, Iran's new supreme leader |url=https://www.npr.org/2026/03/09/nx-s1-5742375/mojtaba-khamenei-iran-supreme-leader |access-date=23 May 2026 |work=NPR }}</ref> ឃ្លាំងស្តុកប្រេងឥន្ធនៈនៅក្បែររដ្ឋធានីតេហេរ៉ង់ត្រូវរងការវាយប្រហារ ខណៈភ្លើងឆេះពីការវាយប្រហារនេះបានបង្កបង្កើតជាផ្សែងពពកខ្មៅក្រាស់គ្របដណ្ដប់ស្ទើរពេញទីក្រុងតេហេរ៉ង់ និងថែមទាំងបណ្ដាលឱ្យកើតមានភ្លៀងអាស៊ីតពុលខ្មៅធ្លាក់នៅតំបន់ជុំវិញនោះផងដែរ។<ref name="b673">{{cite magazine |last1=Schneid |first1=Rebecca |first2=Kay Armin |last2=Serjoie |last3=Jamalpour |first3=Fatemeh |title='The Air is Unbreathable': Tehran Shrouded in Toxic Cloud After Israel Strikes Fuel Depots |magazine=Time |date=8 March 2026 |url=https://time.com/7383099/iran-news-oil-strikes-tehran/ |access-date=23 May 2026 }}</ref> នៅក្នុងថ្ងៃដដែរ បញ្ជាការកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសពីមរណភាពរបស់សមាជិកយោធាអាមេរិកទីប្រាំពីរក្រោយត្រូវរងការវាយប្រហារពីអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |date=8 March 2026 |title=US troop dies from wounds sustained in Iran attack |url=https://aje.news/64yl8m?update=4379695 |access-date=23 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref>
យោងទៅតាម[[សមាគមអឌ្ឍចន្ទក្រហមអ៊ីរ៉ង់]] សាលារៀនសរុបចំនួន ៦៥ និងមណ្ឌលសុខភាពចំនួន ៣២ (ដូចជាមន្ទីរពេទ្យ និងឱសថស្ថាន) ត្រូវបានរងការវាយប្រហារចាប់តាំងពីសង្គ្រាមបានផ្ទុះឡើង ហើយទីតាំងស៊ីវិលជាង ១០,០០០ កន្លែងត្រូវរងការខូចខាត។<ref>{{cite news |date=8 March 2026 |title=More on civilian sites attacked in Iran: Red Crescent |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/8/iran-live-israel-bombs-tehran-oil-depots-attacks-on-gulf-states-continue?update=4379534 |work=Al Jazeera English |access-date=23 May 2026 }}</ref> នៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា អង្គការណាតូបានបញ្ជាក់ពីករណីស្ទាក់ចាប់មីស៊ីលបាលីស្ទិកទីពីរមកលើដែនអាកាសប្រទេសតួកគី<ref>{{cite news |date=9 March 2026 |title=NATO intercepts second Iranian ballistic missile fired toward Turkey |url=https://www.straitstimes.com/world/middle-east/turkey-says-second-iranian-ballistic-missile-shot-down-by-nato-defences-in-airspace |access-date=23 May 2026 |work=The Straits Times |issn=0585-3923}}</ref> ខណៈតួកគីបានបញ្ជូនយន្តហោះចម្បាំងប្រភេទ F-16 ចំនួនប្រាំមួយគ្រឿង និងប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាសទៅ[[ស៊ីបខាងជើង]]ក្នុងគោលបំណងការពារសន្តិសុខ។<ref>{{cite news |date=9 March 2026 |title=(ជាភាសាតួកគី) MSB: 6 Türk F-16'sı KKTC'ye konuşlandırıldı |url=https://www.trthaber.com/haber/gundem/msb-6-turk-f-16si-kktcye-konuslandirildi-937063.html |access-date=23 May 2026 |work=TRT Haber }}</ref>
[[File:Strait of Hormuz Transits.webp|thumb|{{center|ដំណើរដឹកជញ្ជូនឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍បានធ្លាក់ចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់ចាប់តាំងពីសង្គ្រាមចាប់ផ្ដើមមក។<ref>{{cite web |url=https://portwatch.imf.org/pages/cc317ba850e34c4dadbead6f7b336fb1 |title=Trade disruptions in the Strait of Hormuz due to attacks on commercial ships |website=PortWatch |publisher=[[មូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ]] |access-date=23 May 2026 |date=28 February 2026}}</ref>}}]]
ការគាំងប្រព័ន្ធផ្កាយរណបនាវាចរណ៍សកលដែលមិនមានប្រភពដើមច្បាស់លាស់បានបង្កជាការរំខានដល់នាវាចរណ៍នៅក្បែរច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ ហើយបង្កឱ្យកើតមានករណីគ្រោះថ្នាក់ជាច្រើនដល់នាវាដឹកប្រេងនៅក្នុងតំបន់។<ref>{{cite news |url=https://www.bbc.com/news/articles/c3ewwlx9e1xo |title=GPS jamming: The invisible battle in the Middle East |last=Baraniuk |first=Chris |work=BBC News |date=10 March 2026 }}</ref> នៅថ្ងៃទី១០ ខែមីនា មេបញ្ជាការជាន់ខ្ពស់ម្នាក់នៃកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាមបាននិយាយថា អ៊ីរ៉ង់កំពុងប្រើប្រាស់បាញ់តែគ្រាប់មីស៊ីលខ្លួនដែលមានទម្ងន់ចាប់ពី ១០០០ គីឡូក្រាមឡើងទៅប៉ុណ្ណោះ។<ref name="ndtv10march">{{cite news |url=https://www.ndtv.com/world-news/iran-israel-war-iran-1000kg-1-ton-missile-warheads-iran-fires-khorramshahr-kheibar-shekan-missiles-11193972 |title=With Missiles Carrying 1,000 kg Explosives, A New Tactical Phase For Iran |work=NDTV |date=10 March 2026 |access-date=25 May 2026 |last=Srinivasan |first=Chandrashekar}}</ref> ឧត្តមនាវីឯកអាមេរិក លោក[[ប្រាដ ឃូពើរ]]បានរាយការណ៍ថា អត្រាបាញ់គ្រាប់មីស៊ីលបាលីស្ទិករបស់អ៊ីរ៉ង់បានធ្លាក់ចុះប្រមាណ ៩០% បើប្រៀបនឹងថ្ងៃដំបូងៗនៃសង្គ្រាម ហើយអត្រាបាញ់បង្ហោះដ្រូនរបស់ពួកគេបានធ្លាក់ចុះ ៨៣%។<ref>{{cite web |date=9 March 2026 |title=Iranian missile attacks down 90% since 1st day of war: CENTCOM |url=https://abc11.com/live-updates/iran-live-updates-trump-says-major-combat-operations-have-begun/18660347/entry/18681719 |access-date=25 May 2026 |website=ABC11 Raleigh-Durham }}</ref> នៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា អង្គការ[[យូនីសេហ្វ]]បានរាយការណ៍ថា កុមារជាង ១,១០០ នាក់បានទទួលរងរបួស ឬត្រូវបាត់បង់ជីវិត (២០០ នាក់ត្រូវបានរាយការណ៍ថាបានបាត់បង់ជីវិតនៅអ៊ីរ៉ង់, ៩១ នាក់នៅលីបង់, ៤ នាក់នៅអ៊ីស្រាអែល និង ១ នាក់នៅគុយវ៉ែត) ខណៈកុមាររាប់រយពាន់នាក់ត្រូវបង្ខំផ្លាស់ប្ដូរទីលំនៅ រីឯរាប់លាននាក់ទៀតមិនអាចចូលរៀនបានដោយភ្លើងសង្គ្រាមកំពុងបានឆាបឆេះ។<ref>{{cite news |last1=Rowlands |first1=Lyndal |last2=Sabah |first2=Zaid |date=12 March 2026 |title=Iran sets three conditions for peace; oil tankers in Iraqi port attacked |url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/12/iran-war-live-oil-tankers-hit-in-iraq-tehran-sets-3-conditions-for-peace |access-date=25 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref>
[[File:Salalah Port Ablaze.jpg|thumb|រូបភាពផ្កាយរណបដែលបង្ហាញពីផ្សែងខ្មៅហុយឡើងចេញពី[[កំពង់ផែសាឡាឡោះ]]ក្នុងប្រទេសអូម៉ង់នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ក្រោយរងការវាយប្រហារពីអ៊ីរ៉ង់]]
នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា ដើម្បីជួយដោះស្រាយបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចប្រេង សហរដ្ឋអាមេរិកបានដកបម្រាមរឹតបន្តឹងលើការទិញប្រេងពីរុស្ស៊ីជាបណ្ដោះអាសន្ន ប៉ុន្តែយ៉ាងណា តម្លៃប្រេងមិនបានផ្លាស់ប្ដូរអ្វីច្រើននោះទេ។<ref name="Cooper">{{cite news |last1=Cooper |first1=Helene |last2=Barnes |first2=Julian E. |last3=Ward |first3=Euan |last4=Torbati |first4=Yeganeh |last5=Reiss |first5=Johnatan |date=12 March 2026 |title=Iran War Live Updates: U.S. Refueling Plane Crashes in Iraq, Military Says |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/12/world/iran-war-news-trump-oil-israel |access-date=25 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> អ៊ីរ៉ង់បានបាញ់រលកមីស៊ីល និងដ្រូនជាថ្មីម្តងទៀតសម្ដៅលើប្រទេសនៃតំបន់ឈូងសមុទ្រ ដែលជាហេតុនាំឱ្យតម្លៃប្រេងកើនឡើងកាន់តែខ្ពស់។ ប្រទេសបារ៉ែនបានរាយការណ៍អំពីការវាយប្រហារលើទីតាំងស្តុកទុកប្រេងរបស់ខ្លួន។ អាជ្ញាធរគុយវ៉ែតវិញបានរាយការណ៍បញ្ជាក់ថា គ្រឿងឧបករណ៍ការពារមីស៊ីលនិងអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិរបស់ខ្លួនត្រូវរងការវាយប្រហារពីអ៊ីរ៉ង់ ខណៈសូរសំឡេងផ្ទុះគ្រាប់ត្រូវបានឮរំពងនៅជាយទីក្រុងឌូបៃ ហើយទីប្រជុំជនស្ទើរទាំងអស់ក្នុងប្រទេសហ្សកដានីបានបន្លឺស៊ីរ៉ែនព្រមានពីការវាយប្រហារដោយអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |date=13 March 2026 |title=Iran targets Gulf nations with missiles, drones as oil prices soar |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/12/iran-targets-gulf-nations-with-missiles-drones-as-oil-prices-soar |access-date=25 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref> ជាលើកទីបីនៅក្នុងសង្គ្រាម មីស៊ីលបាលីស្ទិកប៉ុន្មានគ្រាប់ទៀតបានហោះចូលក្នុងដែនអាកាសប្រទេសតួកគី មុនពេលត្រូវបានស្ទាក់ចាប់ដោយប្រព័ន្ធការពារ ដោយសំឡេងផ្ទុះពីវាអាចត្រូវបានស្ដាប់ឮបានដោយប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងនិងជុំវិញទីក្រុង[[អាដាណា]]។<ref>{{cite news |date=13 March 2026 |title=Nato shoots down Iranian missile as explosions heard at Turkish air base |url=https://www.independent.co.uk/bulletin/news/nato-incirlik-air-base-missile-iran-war-b2937948.html |access-date=25 May 2026 |work=The Independent }}</ref>
===សប្តាហ៍ទីបី (១៤–២០ មីនា)===
[[File:جزیره خارک- طبیعت و صنعت-10.jpg|thumb|[[កោះខាក]]នៅក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ភ្លើងដែលបាញ់ចេញពីបំពង់នៅក្នុងរូបភាពនេះគឺជាលទ្ធផលនៃដំណើរការធម្មតានៃការចម្រាញ់ប្រេងប៉ុណ្ណោះ]]
គិតត្រឹមសប្តាហ៍ទីបី អ្នកជំនាញវិភាគមិនសូវជាបានរកឃើញពីភស្តុតាងអ្វីដែលបញ្ជាក់ពីការផ្តាច់ខ្លួន ឬការរត់ចោលជួរនៅក្នុងកងយោធាអ៊ីរ៉ង់នោះទេ{{refn|ដោយយោងតាមប្រភពជាច្រើនដូចជា៖ <ref>{{multiref2
|1 = {{cite news |last1=Graham-Harrison |first1=Emma |title=We attacked Iran with no clear plan for regime change, Israeli security sources say |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/12/israel-iran-us-attack-no-plan-for-regime-change-security-sources |work=The Guardian |date=12 March 2026 }}
|2= {{cite news |title=Iran war becomes contest of who can take most pain |url=https://dailypioneer.com/news/iran-war-becomes-contest-of-who-can-take-most-pain |work=The Pioneer |date=12 March 2026 |quote=So far, the Islamic Republic has been able to keep its leadership and military cohesive and in control}}
|3= {{cite web |title=Is the stability of the Iranian regime in danger? |url=https://www.inss.org.il/social_media/is-the-stability-of-the-iranian-regime-in-danger/ |website=Institute for National Security Studies |date=12 March 2026 |quote=However, it seems that at this stage, these strikes are not sufficient to undermine the internal cohesion among the security forces, their ability to function}}
|4= {{cite news |title=US intelligence says Iran government is not at risk of collapse, say sources |url=https://www.reuters.com/business/media-telecom/us-intelligence-says-iran-government-is-not-risk-collapse-say-sources-2026-03-11/ |work=Reuters |date=11 March 2026 |quote=The intelligence reporting underscores the cohesion of Iran's clerical leadership}}
|5= {{cite web |last1=Karlin |first1=Mara |title=Can Iran's regime survive the war? |url=https://www.brookings.edu/articles/can-irans-regime-survive-the-war/ |website=Brookings Institution |date=11 March 2026 }}
|6= {{cite news |title=A long road to the end: The death throes of Iran's regime could last for years |url=https://www.timesofisrael.com/a-long-road-to-the-end-the-death-throes-of-irans-regime-could-last-for-years/ |work=The Times of Israel |date=10 March 2026 |quote=for now, there have been no significant defections from the army or other security forces}}
}}</ref>}} ខណៈដែលការផ្តាច់ខ្លួនផ្នែកយោធានេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាលក្ខខណ្ឌចាំបាច់ដើម្បីបង្កើតជាចលនាប្រឆាំងនឹងរបបឥស្លាមអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite |news |last=Jansen |first=Michael |title=Regime change in Iran unlikely without mass defections from military |url=https://www.irishtimes.com/world/middle-east/2026/02/28/regime-change-in-iran-unlikely-without-mass-defections-from-military/ |newspaper=The Irish Times |date=28 February 2026}}</ref> សហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំមួយមកលើ[[កោះខាក]] ដែលត្រូវជាមជ្ឈមណ្ឌលនាំចេញប្រេងដ៏សំខាន់មួយរបស់អ៊ីរ៉ង់ ដោយ ៩០ ភាគរយនៃប្រេងអ៊ីរ៉ង់គឺត្រូវនាំចេញតាមរយៈកោះមួយនេះ។ ទន្ទឹមគ្នានេះដែរ តម្លៃប្រេងបានកើនឡើងជាង ៤០ ភាគរយចាប់តាំងពីសង្គ្រាមបានចាប់ផ្ដើមមក។<ref>{{cite news |last1=Broadwater |first1=Luke |last2=Schmitt |first2=Eric |last3=Cooper |first3=Helene |last4=Pérez-Peña |first4=Richard |date=13 March 2026 |title=Iran War Live Updates: U.S. Military Attacks Kharg Island, Iran's Oil Export Hub, Trump Says |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/13/world/iran-war-trump-oil-israel |access-date=25 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref>
[[File:Missile interception fragments of an Iranian missile hit Haifa oil refineries in Haifa Bay, March, 19 2026.jpg|thumb|right|250px|មីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់មួយគ្រាប់បានធ្លាក់លើរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងហៃហ្វានៅឆកហៃហ្វា, ១៩ មីនា ២០២៦]]
នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមីនា ទាំងប្រទេសចិន និងបណ្ដាប្រទេសសមាជិកណាតូនៅអឺរ៉ុបដែលស្និទនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក បានរួមគ្នាបដិសេធការអំពាវនាវរបស់ត្រាំក្នុងការផ្តល់ជំនួយគាំទ្រផ្នែកយោធា ដើម្បីដាក់សម្ពាធបង្ខំអ៊ីរ៉ង់ឱ្យបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍វិញ។<ref>{{cite web |date=16 March 2026 |title=Trump demands NATO and China police the Strait of Hormuz. So far they aren't joining |work=NPR |url=https://www.npr.org/2026/03/16/nx-s1-5749109/trump-threatens-nato-strait-hormuz-iran-war |access-date=25 May 2026}}</ref> ជាលទ្ធផល ត្រាំបានស្តីបន្ទោសសម្ព័ន្ធមិត្តណាតូ ដោយហៅការសម្រេចចិត្តរបស់ពួកគេថាជា "កំហុសដ៏ល្ងង់ខ្លៅមួយ"។<ref>{{cite news |date=17 March 2026 |title=Trump says NATO's refusal to help on Iran is "very foolish mistake" |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/nato-countries-dont-want-get-involved-iran-operation-trump-says-2026-03-17/ |access-date=25 May 2026 |work=[[រ៉យទ័រ|Reuters]]}}</ref> នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា ត្រាំបានសរសេរលើបណ្ដាញសង្គមថា លោកបានដកការសុំជំនួយពីណាតូវិញហើយ និងក៏ដូចជាសម្ព័ន្ធមិត្តមួយចំនួនក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិកផងដែរដូចជា ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង និង[[អូស្ត្រាលី]]ជាដើម ដោយស្ថិតនៅក្រោមហេតុផលថាពួកគេបានបដិសេធមិនចូលរួមការវាយប្រហាររួមជាមួយអាមេរិកប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |date=17 March 2026 |title=NATO countries don't want to get involved in Iran operation, Trump says |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/nato-countries-dont-want-get-involved-iran-operation-trump-says-2026-03-17/ |access-date=25 May 2026 |work=Reuters}}</ref><ref>{{cite web |date=17 March 2026 |title=Donald J. Trump (@realDonaldTrump) |url=https://truthsocial.com/@realDonaldTrump/116245182325726375 |access-date=25 May 2026 |website=Truth Social }}</ref> នៅក្នុងលិខិតសរសេរដដែរនោះ ត្រាំបានបញ្ជាក់ទៀតថា សហរដ្ឋអាមេរិកគឺ "[មិនត្រូវការ] ជំនួយពីនរណា" នៅក្នុងសង្គ្រាមនេះឡើយ។<ref>{{cite news |date=17 March 2026 |title=Trump: 'We do not need the help of anyone' |url=https://news.sky.com/video/trump-we-do-not-need-the-help-of-anyone-13520909 |access-date=25 May 2026 |work=Sky News }}</ref>
នៅព្រឹកព្រលឹមថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អ៊ីរ៉ង់ប៉ុន្មានរូប រួមមានលោក[[អាលី ឡារីយ៉ានី]] និងប្រធានកងកម្លាំងបាស៊ីគ លោក[[ហ្កូឡាំរ៉េហ្សា សូលីម៉ានី]]ត្រូវបាត់បង់ជីវិតក្រោយរងការវាយប្រហារតាមអាកាសពីអ៊ីស្រាអែល។<ref name="sk">{{cite news |date=17 March 2026 |title=Iran confirms security chief Larijani, Basij commander Soleimani killed |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/17/israel-says-it-has-killed-ali-larijani-irans-top-security-official |access-date=26 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref> ជាការឆ្លើយតប អ៊ីរ៉ង់បានបាញ់មីស៊ីលជាច្រើនគ្រាប់ដែលបានផ្ដាច់ជីវិតប្រជាជនស៊ីវិលអ៊ីស្រាអែលចំនួនពីរនាក់នៅទីក្រុង[[រ៉ាម៉ាត់ហ្កាន់]]។<ref>{{cite news |date=18 March 2026 |title=Elderly couple killed in Iranian revenge strike on Israel |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2026/03/18/iran-war-latest-news-ali-larijani-death-tel-aviv-strikes/ |work=The Daily Telegraph}}</ref> ក្នុងថ្ងៃដដែរនេះផងដែរ អ៊ីស្រាអែលបានបើកការឈ្លានពានដីគោកចូលទៅក្នុង[[លីបង់ខាងត្បូង|ទឹកដីភាគខាងត្បូង]]នៃប្រទេសលីបង់។<ref>{{cite news |last1=Peled |first1=Anat |last2=Abdel-Baqui |first2=Omar |title=Israel Invades Lebanon, Opening New Front Against Iran |url=https://www.wsj.com/world/middle-east/israel-invades-lebanon-opening-new-front-against-iran-f5e29555 |access-date=26 May 2026 |work=Wall Street Journal |date=16 March 2026}}</ref>
នៅថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា សង្គ្រាមនេះបានវិវត្តកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរបន្ទាប់ពីអ៊ីស្រាអែលបានវាយប្រហារលើតំបន់ឧស្ម័នធម្មជាតិផារស៍ខាងត្បូងនៅក្នុងឈូងសមុទ្រពែរ្ស និងព្រមទាំងរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងក្បែរៗនោះរបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដោយមានការសម្របសម្រួលពីសហរដ្ឋអាមេរិក។<ref name="oj">{{cite news |last1=Orr |first1=Robert |last2=Kelly |first2=Maxine |last3=Wells |first3=Peter |last4=Provan |first4=Sarah |last5=Cash |first5=Kieran |date=18 March 2026 |title=Middle East war live: Oil jumps after Iran says energy industry attacked |url=https://www.ft.com/content/6112e127-3ee2-4fce-acfc-f7644e5c6c30?syn-25a6b1a6=1 |work=Financial Times}}</ref> ជាប្រតិកម្ម អ៊ីរ៉ង់បានវាយរោងចក្រផលិតឧស្ម័នធម្មជាតិរាវដ៏ធំជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោកដែលមានទីតាំងនៅក្នុងប្រទេសកាតា។ ត្រាំបានអះអាងថា រូបលោកមិនបានដឹងអ្វីអំពីការវាយប្រហារនៅផារស៍ខាងត្បូងទេ ហើយលោកបានសន្យាថានឹងលែងមានការវាយប្រហារដោយអ៊ីស្រាអែលណាទៀតទៅលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់ឡើយ និងថែមទាំងបានគំរាមកំហែងអ៊ីរ៉ង់ឱ្យបញ្ឈប់ការវាយប្រហារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធថាមពលរបស់កាតាទៀត។<ref name=blowup>{{cite news |last=Jones |first=Callum |date=19 March 2026 |title=Trump threatens to 'blow up' all of Iran's South Pars gasfield if Tehran strikes Qatar |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/19/iran-war-trump-south-pars-threat-if-tehran-strikes-qatar |access-date=26 May 2026 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref> នៅក្នុងថ្ងៃដដែរ អ៊ីស្រាអែលបានសម្លាប់រដ្ឋមន្ត្រីចារកម្មអ៊ីរ៉ង់ លោក[[អ៊ីស្មាអែល ខាធីប]] តាមរយៈការវាយប្រហារពីលើអាកាសទាំងយប់។<ref>{{cite web |date=18 March 2026 |title=Iran president confirms intelligence minister Khatib killed in strike |url=https://www.iranintl.com/en/202603187564 |access-date=26 May 2026 |website=Iran International }}</ref>
[[File:F-35 Lightning II fighter jet hit over Iran 2026.webm|thumb|right|250x250px|thumbtime=00:06||វីដេអូដែលបញ្ចេញដោយ[[ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានតាស្នីម]]នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ដែលបង្ហាញពីការវាយប្រហារដោយសង្ស័យពីអ៊ីរ៉ង់លើយន្តហោះចម្បាំង F-៣៥ របស់អាមេរិក ដោយនេះបានចាត់ទុកជាករណីដំបូងនៃយន្តហោះចម្បាំងបំបាំងកាយដែលត្រូវរងការខូចខាតនៅក្នុងសមរភូមិប្រយុទ្ធ។]]
នៅថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា យន្តហោះចម្បាំងប្រភេទ F-៣៥ របស់សហរដ្ឋអាមេរិកមួយគ្រឿងបានធ្វើការចុះចតជាបន្ទាន់ ក្រោយសង្ស័យថាត្រូវរងគ្រាប់ទង្គិចដែលបាញ់ដោយកងកម្លាំងអ៊ីរ៉ង់។<ref name="cnn19march">{{cite news |date=19 March 2026 |url=https://edition.cnn.com/2026/03/19/politics/f-35-damage-iran-war |title=US F-35 damaged by suspected Iranian fire makes emergency landing, sources say |work=CNN }}</ref> ដំណាលគ្នានេះ សហរដ្ឋអាមេរិកបានចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការផ្លូវអាកាសប្រឆាំងនឹងនាវានិងដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់នៅឯច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបើកដំណើរការផ្លូវដឹកជញ្ជូនអន្តរជាតិឡើងវិញ។<ref>{{cite news |last1=Cloud |first1=David S. |last2=Seligman |first2=Lara |last3=Gordon |first3=Michael R. |date=20 March 2026 |title=U.S. War Planes and Helicopters Kick Off Battle to Reopen Hormuz |url=https://www.wsj.com/world/middle-east/u-s-war-planes-and-helicopters-kick-off-battle-to-reopen-hormuz-530cdb78 |access-date=26 May 2026 |work=The Wall Street Journal }}</ref>
===សប្តាហ៍ទីបួន (២១–២៧ មីនា)===
{{Further|យុទ្ធនាការច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឆ្នាំ២០២៦}}
នៅថ្ងៃទី២១ ខែមីនា សហរដ្ឋអាមេរិកបានធ្វើការវាយប្រហារទៅលើ[[រោងចក្រនុយក្លេអ៊ែរណាតានស៍]] ដោយប្រើគ្រាប់បែកបំបែកលេណដ្ឋាន។ ប្រទេសរុស្ស៊ីបានថ្កោលទោសការវាយប្រហារនេះដោយហៅវាថាជា "ការរំលោភបំពានច្បាប់អន្តរជាតិយ៉ាងច្បាស់ជាក់ស្ដែង" ខណៈដែល[[ទីភ្នាក់ងារថាមពលបរមាណូអន្តរជាតិ]]បានជំរុញឱ្យមានការអត់ធ្មត់ផ្នែកយោធា "ដើម្បីជៀសវាងហានិភ័យនៃគ្រោះថ្នាក់នុយក្លេអ៊ែរ"។<ref>{{cite news |date=21 March 2026 |title=Iran says US and Israel attacked Natanz nuclear facility |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/21/iran-says-us-and-israel-attacked-natanz-nuclear-facility |access-date=26 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref> ជាការឆ្លើយតប អ៊ីរ៉ង់បានវាយប្រហារទីក្រុង[[ឌីម៉ូណា]]នៃភាគខាងត្បូងអ៊ីស្រាអែល ដោយបង្ករបួសដល់មនុស្សយ៉ាងតិច ៧៨ នាក់។<ref>{{cite news |date=21 March 2026 |title=Iran war: Missiles injure 160 in towns near Israeli nuclear site |url=https://www.bbc.com/news/articles/c9qdvnv13qdo |access-date=26 May 2026 |work=BBC News }}</ref>
ដោយដកស្រង់សម្តីមន្ត្រីអាមេរិកដែលមិនបញ្ចេញឈ្មោះ សារព័ត៌មាន CNN និង ''The Wall Street Journal'' បានរាយការណ៍ថា អ៊ីរ៉ង់បានព្យាយាមវាយប្រហារមូលដ្ឋានយោធារួមសហរដ្ឋអាមេរិក–ចក្រភពអង់គ្លេស ពោលគឺមូលដ្ឋាន[[ឌីអេហ្គោ ហ្គាស៊ីយ៉ា]]នៅលើ[[ប្រជុំកោះឆាហ្គោស]]ក្នុង[[ដែនដីអង់គ្លេសនៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌា]] ប៉ុន្តែត្រូវបរាជ័យបន្ទាប់ពីមីស៊ីលមួយគ្រាប់បានបែកផ្ទុះក្នុងកំឡុងពេលហោះហើរ និងមួយទៀតត្រូវចាប់ស្ទាក់ដោយប្រព័ន្ធការពារដែនអាកាស SM-៣ ដែលមានប្រភពចេញពីនាវាចម្បាំងអាមេរិក។<ref>{{cite news |date=20 March 2026 |title=Iran targeted but did not hit Diego Garcia base with missiles, WSJ reports |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-targeted-did-not-hit-diego-garcia-base-with-missiles-wsj-reports-2026-03-21/ |access-date=26 May 2026 |work=Reuters}}</ref><ref>{{cite news |date=21 March 2026 |title=Iran fires 2 ballistic missiles towards US, UK military bases in Diego Garcia |url=https://timesofindia.indiatimes.com/defence/international/iran-fires-2-ballistic-missiles-towards-us-uk-military-bases-in-diego-garcia/articleshow/129711819.cms |access-date=26 May 2026 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> អ៊ីរ៉ង់បានបដិសេធពីការបាញ់មីស៊ីលសម្ដៅទៅមូលដ្ឋានឌីអេហ្គោ ហ្គាស៊ីយ៉ា ខណៈគ្មានភស្តុតាងច្បាស់លាស់ណាមួយដែលបញ្ជាក់ថាមានមីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់បានហោះទៅជិតឌីអេហ្គោ ហ្គាស៊ីយ៉ា ឬមានការហោះស្ទាក់ចាប់មីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់នោះឡើយ។<ref>{{cite web |last1=Vine |first1=David |title=Did Iran Attack Diego Garcia? |url=https://fpif.org/did-iran-attack-diego-garcia/ |website=fpif.org |publisher=Foreign Policy in Focus |access-date=26 May 2026 |date=25 March 2026}}</ref> ក្រៅពីនេះ ក្រុមចលនា[[ហ៊ូទី]]នៃប្រទេស[[យេម៉ែន]]បានព្រមានថា ខ្លួននឹងចូលដៃនៅក្នុងសង្គ្រាមជួយគាំទ្រអ៊ីរ៉ង់ ប្រសិនបើមានការបន្តវាយប្រហារបន្ថែមទៅលើអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |last=Magdy |first=Samy |date=21 March 2026 |title=Houthi rebels say they will respond to any escalation against Iran |url=https://apnews.com/live/iran-war-israel-trump-03-21-2026#0000019d-1258-dbe1-abff-3bfb86300000 |access-date=26 May 2026 |work=Associated Press }}</ref>
[[File:Operation-Roaring-Lion-0065.jpg|thumb|កងទាហានអ៊ីស្រាអែលនៅក្បែរព្រំដែនប្រទេសលីបង់, ២១ មីនា ២០២៦]]
ត្រាំបានចេញឱសានវាទមួយដល់អ៊ីរ៉ង់ ដោយគំរាមថាអាមេរិកនឹងវាយប្រហាររោងចក្រថាមពលអ៊ីរ៉ង់ លុះត្រាតែសាមីខ្លួនព្រមបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ក្នុងរយៈពេល ៤៨ ម៉ោង។ អ៊ីរ៉ង់បានបដិសេដច្រានចោលឱសានវាទនោះ ដោយគំរាមវិញថា ខ្លួនឹងបិទច្រកហ័រមូហ្ស៍ "ទាំងស្រុង" និងបើកការវាយប្រហារលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់ៗនៅទូទាំងតំបន់ដូចជារោងចក្រផលិតថាមពលនិងរោងចក្របន្សាបទឹកប្រៃជាដើម។<ref>{{cite news |date=22 March 2026 |title=Iran threatens to 'completely' close Strait of Hormuz and hit power plants after Trump's ultimatum |url=https://apnews.com/article/iran-us-israel-trump-lebanon-march-22-2026-16cc60862529b873666ce4c1f6529d78 |access-date=26 May 2026 |work=Associated Press }}</ref> ចូល ២៤ ម៉ោងនៃឱសានវាទនោះ ត្រាំបានប្រកាសថារូបលោកបានពន្យារពេលវាយប្រហារទៅលើរោងចក្រថាមពលអ៊ីរ៉ង់ទៅដល់រយៈពេលប្រាំថ្ងៃ ហើយបាននិយាយថា សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងតែចរចាជាមួយអ៊ីរ៉ង់ដើម្បីរកផ្លូវបញ្ចប់សង្គ្រាម។<ref>{{cite web |date=23 March 2026 |title=Iran war: Trump claims US has held talks with Iran |url=https://www.dw.com/en/iran-war-trump-claims-us-has-held-talks-with-iran/live-76478747 |access-date=26 May 2026 |website=dw.com }}</ref> អ៊ីរ៉ង់វិញបានបដិសេធពីអត្ថិភាពនៃកាចរចានោះ ដោយបានហៅត្រាំថាជាប្រធានាធិបតី "បោកប្រាស់"<ref>{{cite web |date=23 March 2026 |title=No talks are underway between Tehran and Washington, Iran says |url=https://www.iranintl.com/en/202603237530 |access-date=26 May 2026 |website=Iran International }}</ref> ហើយថែមទាំងបានបដិសេធមិនទទួលផែនការសន្តិភាព ១៥ ចំណុចរបស់អាមេរិកទៀតផង។ អ៊ីរ៉ង់បានអះអាងថាដើម្បីឱ្យការចរចាអាចប្រព្រឹត្តទៅបាន លុះត្រាតែមានការរាប់បញ្ចូល[[សង្គ្រាមលីបង់ឆ្នាំ២០២៦|ជម្លោះលីបង់]]ចូលជាលក្ខខណ្ឌមួយនៅក្នុងសំណើបទឈប់បាញ់។<ref>{{cite news |last1=Nakhoul |first1=Samia |last2=Bassam |first2=Laila |last3=Gebeily |first3=Maya |date=25 March 2026 |title=Iran wants Lebanon included in any ceasefire, sources say |url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/iran-wants-lebanon-included-any-ceasefire-sources-say-2026-03-25/ |access-date=26 May 2026 |work=Reuters}}</ref>
នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមីនា កងកម្លាំងអ៊ីស្រាអែលបានសម្លាប់លោក[[អាលីរ៉េហ្សា តាងស៊ីរី]] ដែលជាមេបញ្ជាការទ័ពជើងទឹកកំពូលម្នាក់របស់អ៊ីរ៉ង់ ដោយចោទថាលោកនេះហើយគឺជាអ្នកទទួលខុសត្រូវដោយចម្បងចំពោះការបិទខ្ទប់ច្រកសមុទ្រហ័រហូម្ស៍។<ref>{{cite news |date=26 March 2026 |title=Israel says it has killed Iran's navy chief overseeing Strait of Hormuz blockade |url=https://www.bbc.com/news/articles/cy81p99x07no |access-date=26 May 2026 |work=BBC News }}</ref> នៅថ្ងៃបន្ទាប់ គ្រាប់មីស៊ីលនិងដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់បានហោះទៅបំបុក[[មូលដ្ឋានទ័ពអាកាសក្សត្រស៊ុលតង់]]របស់អាមេរិក បង្កឱ្យទាហានអាមេរិកយ៉ាងតិច ១៥ នាក់រងរបួស និងនាំឱ្យមានការខូចខាតដល់យន្តហោះប្រភេទ[[បូអ៊ីង អ៊ី-៣ សិនទ្រី|អ៊ី-៣ សិនទ្រី]]មួយគ្រឿង។<ref name="apnews27march">{{cite news |date=27 March 2026 |title=Yemen's Houthis claim responsibility for missile attack on Israel, their first since war started |url=https://apnews.com/article/iran-us-israel-trump-lebanon-march-27-2026-195444c54cbb7545d0a77f8ffbc0e4c0 |access-date=26 March 2026 |work=Associated Press }}</ref> អ្នកវិភាគយោធា លោកសេឌ្រីក លៃតុនបានចាត់ទុកការវាយប្រហារនេះថាជា "ការវាយប្រហារដ៏ធ្ងន់ធ្ងរទៅដល់សមត្ថភាពស៊ើបការណ៍ឃ្លាំមើលតាមអាកាសរបស់ [សហរដ្ឋអាមេរិក]"។<ref>{{cite news |url=https://www.cnn.com/2026/03/30/middleeast/us-air-force-awacs-jet-destroyed-saudi-arabia-intl-hnk-ml |title=Destruction of vital US radar aircraft could hamper ability to spot Iran threats, analysts say |first1=Brad |last1=Lendon |first2=Isaac |last2=Yee |first3=Thomas |last3=Bordeaux |date=30 March 2026 |work=[[CNN]]}}</ref> ចំណែកឯអ៊ីរ៉ង់វិញគឺមិនបានបង្ហាញពីសញ្ញាដកថយការត្រួតត្រាលើច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍វិញនោះឡើយ។<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/27/world/iran-war-trump-oil-israel |title=Iran War Live Updates: Tehran Moves to Assert Its Control Over Strait of Hormuz |work=The New York Times |date=27 March 2026 |access-date=26 May 2026}}</ref>
===សប្តាហ៍ទីប្រាំ (២៨ មីនា – ៣ មេសា)===
ក្រុមហ៊ូទីបានចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ដោយបាញ់ស្រោបមីស៊ីលបាលីស្ទិកជាច្រើនគ្រាប់ចូលប្រទេសអ៊ីស្រាអែល។ ចលនាហ៊ូទីនេះបាននិយាយថាខ្លួនឹងបន្តបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទិកសម្ដៅចូលទីតាំងយោធាសំខាន់ៗរបស់អ៊ីស្រាអែល ហើយនឹងមិនឈប់ឡើយលុះត្រាតែអរិភាពនៅគ្រប់ជួរប្រយុទ្ធបានបញ្ឈប់។ ជាប្រតិកម្ម [[ក្រុមប្រឹក្សាដឹកនាំប្រធានាធិបតី|រដ្ឋាភិបាលយេម៉ែន]] ដែលមានការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ បានថ្កោលទោស "សកម្មភាពរបស់អ៊ីរ៉ង់ដែលប៉ុនប៉ងអូសទាញយេម៉ែន" ឱ្យចូលក្នុងជម្លោះ "តាមរយៈសម្ព័ន្ធក្រុមភេរវកររបស់ខ្លួន"។<ref>{{cite news |last1=Dahir |first1=Abdi Latif |last2=Sampson |first2=Eve |date=28 March 2026 |title=Yemen's Houthis Fire at Israel and Vow Further Attacks |url=https://www.nytimes.com/2026/03/28/world/middleeast/yemen-houthis-attack-israel-war.html |access-date=26 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> នៅថ្ងៃដដែរ កងម៉ារីនអាមេរិកចំនួន ២,៥០០ នាក់មកពីអង្គភាពបេសកកម្មម៉ារីនទី៣១ បានធ្វើដំណើរចូលមកដល់មជ្ឈិមបូព៌ា ដោយពួកគេត្រូវបានបម្រុងទុកជាកម្លាំងចលករជួយជំរុញកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូស្ស៍ឡើងវិញ។<ref>{{cite news |date=28 March 2026 |title=Update from Helene Cooper |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/28/world/iran-war-trump-israel-oil/06cca092-ddd6-5d3a-a460-2e70367fefe2?smid=url-share |access-date=26 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref>
នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមីនា ការវាយប្រហារតាមអាកាសរួមសហរដ្ឋអាមេរិក–អ៊ីស្រាអែលបានបង្កការខូចខាតនិងបំផ្លិចបំផ្លាញទីលំនៅដ្ឋាននិងអគារស៊ីវិលជាច្រើន ដោយក្នុងនោះរួមមាន [[សាកលវិទ្យាល័យវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យាអ៊ីរ៉ង់]]ផងដែរ។<ref>{{cite news |last1=Baskar |first1=Pranav |last2=Hakim |first2=Shirin |date=28 March 2026 |title=Airstrikes batter a university and residential zones in Tehran. |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/28/world/iran-war-trump-israel-oil |access-date=26 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> អ៊ីរ៉ង់បានឆ្លើយតបវិញដោយការគំរាមវាយប្រហារលើមហាវិទ្យាល័យអ៊ីស្រាអែល និងអាមេរិកនៅទូទាំងមជ្ឈិមបូព៌ា។<ref>{{cite news |date=29 March 2026 |title=Update from Sanam Mahoozi |url=https://www.nytimes.com/live/2026/03/29/world/iran-war-trump-israel-oil/9b3c6f7c-33ca-5d8e-aab0-912c41dc5b1c?smid=url-share |access-date=26 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ត្រាំបានថ្លែងពីបំណង "វាយយករ៉ែប្រេងនៅអ៊ីរ៉ង់" ដូចជា មជ្ឈមណ្ឌលនាំចេញប្រេងនៅ[[កោះខាក]] ដោយអះអាងថា វាគឺអាចដណ្ដើមបាន "យ៉ាងងាយស្រួល" ហើយបញ្ជាក់ទៀតថា អាមេរិកអាចបន្តកាន់កាប់វាមួយរយៈធំប្រសិនបើធ្វើមែន។<ref name="ft30march">{{cite news |date=30 March 2026 |title=Donald Trump says US could 'take the oil in Iran' |url=https://www.ft.com/content/3bd9fb6c-2985-4d24-b86b-23b7884031f5?syn-25a6b1a6=1 |access-date=26 May 2026 |work=Financial Times }}</ref>
នៅថ្ងៃទី៣០ ខែមេសា ត្រាំបានសរសេរនៅលើបណ្ដាញសង្គមថា ប្រសិនបើគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងនិងការបើកច្រកហ័រមូហ្ស៍ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះទេ នុះអាមេរិកនឹងវាយបំផ្លាញរោងចក្រថាមពល អណ្តូងប្រេង កោះខាក និងអាចគ្រប់រោងចក្របន្សាបទឹកប្រៃរបស់អ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |last1=Bohner |first1=Athina |last2=Berry |first2=Alex |last3=Oelofse |first3=Louise |agency=AP, AFP, dpa, Reuters, EFE |date=30 March 2026 |title=Trump again threatens to 'obliterate' Iranian power plants, oil wells and Kharg Island |url=https://p.dw.com/p/5BNQw |work=Deutsche Welle |access-date=26 May 2026}}</ref> នៅក្នុងថ្ងៃដដែរ ប្រទេសតួកគីនិងសម្ព័ន្ធណាតូបានស្ទាក់ចាប់មីស៊ីលលើកទីបួន ដែលបានតម្រង់ចូលក្នុងទឹកដីប្រទេសតួកគី ខណៈអ៊ីរ៉ង់បានបដិសេធការបាញ់មីស៊ីលនោះដោយអះអាងថាមានការបន្លំអត្តសញ្ញាណ។<ref>{{cite |news |date=31 March 2026 |title=Reports of Iranian Missile Launch Toward Turkey Are Completely Baseless |url=https://wanaen.com/reports-of-iranian-missile-launch-toward-turkey-are-completely-baseless/ |access-date=26 May 2026 |work=WANA News Agency}}</ref> នៅថ្ងៃទី២ ខែមេសា សហរដ្ឋអាមេរិកបានបើកការវាយប្រហារចំនួនពីរលើកទៅលើ[[ស្ពានការ៉ាជ ប៊ី-១|ស្ពានប៊ី ១]] នៅរវាងទីក្រុងតេហេរ៉ង់ និងទីក្រុង[[ការ៉ាជ]] ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាស្ពានដ៏ខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា បង្កឱ្យមានមនុស្សស្លាប់ចំនួន ៨ នាក់ និងរបួស ៩៥ នាក់ ខណៈស្ពាននោះត្រូវបាក់រលំមួយផ្នែក។<ref>{{cite web |date=2 April 2026 |title=Trump announces destruction of Iran's tallest bridge |url=https://www.al-monitor.com/originals/2026/04/trump-announces-destruction-irans-tallest-bridge |access-date=27 May 2026 |agency=Agence France Presse |website=Al-Monito }}</ref> ជាបន្ទាប់ ត្រាំបានអួតអាងចំពោះសកម្មភាពវាយប្រហារនោះ ដែលអ្នកជំនាញបានវាយតម្លៃថាអាចជាប់ជា[[ឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាម]]។<ref name="france24-2april">{{cite news |title=Trump gloats on possible war crimes in Iran, but punishment distant |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260402-trump-gloats-on-possible-war-crimes-in-iran-but-punishment-distant |work=France 24 |date=2 April 2026 }}</ref>
នៅថ្ងៃទី៣ ខែមេសា កងកម្លាំងអ៊ីរ៉ង់បានបាញ់ទម្លាក់យន្តហោះចម្បាំង F-១៥E របស់អាមេរិកមួយគ្រឿង ដោយវាបានធ្លាក់ទៅក្នុង[[ខេត្តកុះហ្គីលូយេហ៍ និងបូយែរ-អះម៉ាដ]]នៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ខណៈអាមេរិកបានផ្ដើមបេសកកម្មស្វែងរក និងជួយសង្គ្រោះអ្នកបើកយន្តហោះចម្បាំងនោះ ដោយបានសង្គ្រោះពួកគេដោយជោគជ័យក្នុងរយៈពេល ៤៨ ម៉ោង។<ref name="ap-f515e-rescue">{{cite news |last=Kim |first=Seung Min |date=5 April 2026 |title=A mountain hideout and aircraft under fire: US carries out daring rescue of service member in Iran |url=https://apnews.com/article/iran-us-pilot-military-rescue-fde473d07fb59e871a71cd2ad2ffe4fe |access-date=27 May 2026 |work=Associated Press }}</ref> នៅថ្ងៃដដែរនោះ [[សាកលវិទ្យាល័យឆាហ៊ីដ បាហេស្ថី]]នៃទីក្រុងតេហេរ៉ង់ ត្រូវរងវាយប្រហារពីអាកាស ដែលនាំឱ្យចំនួនសាកលវិទ្យាល័យអ៊ីរ៉ង់ដែលរងការវាយប្រហារសរុបកើនដល់ជាង ៣០ នេះបើយោងតាមរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងវិទ្យាសាស្ត្រអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |title=Iranian Minister of Science: U.S.-Israeli strikes targeted 30 Universities since start of war |url=https://hawarnews.com/en/iranian-minister-of-science-us-israeli-strikes-targeted-30-universities-since-start-of-war |work=Hawar News |date=4 April 2026 |access-date=27 May 2026}}</ref>
===សប្តាហ៍ទីប្រាំមួយ (៤–៧ មេសា)===
[[File:2026-04-07 Trump – A whole civilization will die tonight 2026-04-07 192815.png|thumb|សារសរសេរនៅលើបណ្ដាញសង្គម ''Truth Social'' របស់ត្រាំនៅថ្ងៃទី៧ ខែមេសា ដែលបានគំរាមថា "អរិយធម៌ទាំងមូលនឹងត្រូវវិនាសបាត់នៅយប់នេះ ហើយនឹងគ្មានថ្ងៃអាចស្ដារត្រឡប់មកវិញបានទៀតឡើយ"។]]
នៅថ្ងៃទី៤ ខែមេសា មានករណីផ្ទុះជាច្រើនដងនៅអគារបម្រុងនៃ[[រោងចក្រថាមពលនុយក្លេអ៊ែរប៊ូឈែហរ៍]] ក៏ដូចជាតំបន់ប្រេងគីមីពិសេសម៉ះឆាហរ៍ក្នុងទីក្រុងម៉ះឆាហរ៍ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/04/world/iran-war-trump-news |title=U.S. Rescues Downed Air Force Officer Deep Inside Iran, Trump Says |first1=Greg |last1=Jaffe |first2=Eric |last2=Schmitt |first3=Helene |last3=Cooper |date=4 April 2026 |work=The New York Times}}</ref> ការវាយប្រហារតាមអាកាសនៅម៉ះឆាហរ៍ បានសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងតិចចំនួនប្រាំនាក់ និងបង្ករបួសបន្ថែមដល់មនុស្ស ១៧០ នាក់ផ្សេងទៀត។<ref>{{cite news |date=4 April 2026 |title=Update from Shirin Hakim |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/04/world/iran-war-trump-news/f8c31573-78bc-5053-a5a0-99ce0bf46017?smid=url-share |access-date=26 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref> ឆ្លងចូលមកដល់ថ្ងៃទី៦ ខែមេសា កងកម្លាំងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាមបានប្រកាសថា ប្រធានអង្គការចារកម្មរបស់ខ្លួនគឺលោកឧត្តមសេនីយ៍[[ម៉ាហ៊ីដ ខាដេមី]]បានបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងការវាយប្រហារតាមអាកាសរួមដោយសហរដ្ឋអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល។<ref name="ii-khademi">{{cite web |date=6 April 2026 |title=IRGC intelligence chief killed in attack, Guards say |url=https://www.iranintl.com/en/202604065252 |access-date=27 May 2026 |website=Iran International}}</ref>
នៅថ្ងៃដដែរ មនុស្សយ៉ាងតិច ៣៤ នាក់ រួមទាំងកុមារ ៦ នាក់ ត្រូវបានសម្លាប់នៅក្នុងការវាយប្រហារតាមអាកាសរួមដោយសហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលនៅទូទាំងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ រួមមានការវាយប្រហារលើ[[សាកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យាឆារីហ្វ]] និងតំបន់លំនៅដ្ឋានប្រជាជនស៊ីវិលជាច្រើនទៀតផង។ អនុប្រធានាធិបតីអ៊ីរ៉ង់ និងជាអ្នកនយោបាយកំណែទម្រង់និយម លោក[[ម៉ូហាម៉ាដ រ៉េហ្សា អារ៉េហ្វ]] និងត្រូវជាអតីតនិស្សិតនៃសាកលវិទ្យាល័យនោះ បានសម្ដៅលើការប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកបំបែកលេណដ្ឋានក្នុងការវាយប្រហារនោះថាជា "និមិត្តរូបនៃភាពឆ្កួតលីលា និងអវិជ្ជារបស់ត្រាំ"។<ref name="aljazeera6april">{{cite news |date=6 April 2026 |title=Iran's top university, oil facility bombed as US, Israel intensify attacks |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/6/irans-top-university-bombed-as-us-israel-intensify-attacks-34-killed |work=Al Jazeera English }}</ref>
[[File:Members of the Tehran Jewish community navigating the site where the Rafi'-Nia synagogue was destroyed.webm|thumb|right|200px|វីដេអូខ្លីបង្ហាញពីសមាជិកសហគមន៍ជ្វីហ្វនៃទីក្រុងតេហេរ៉ង់កំពុងដើរប្រមើលទីតាំងវិហារសាសនារ៉ាហ្វី នីយ៉ា ក្រោងត្រូវរងការបំផ្លិចបំផ្លាញ។]]
នៅថ្ងៃទី៧ ខែមេសា វិហារសាសនាយូដារ៉ាហ្វីនីយ៉ានៅកណ្តាលទីក្រុងតេហេរ៉ង់ បានរងការបំផ្លិចបំផ្លាញធ្ងន់ធ្ងរដោយការវាយប្រហារតាមអាកាស។ អ៊ីស្រាអែលបាននិយាយថា អគារសាសនានេះត្រូវបានបំផ្លាញដោយសារតែត្រូវប៉ះទង្គិចនឹងការវាយប្រហារដែលសម្ដៅលើទីតាំងផ្សេងក្បែរនោះប៉ុណ្ណោះ ហើយវាមិនដែលជាគោលដៅវាយប្រហារតាមអាកាសផ្ទាល់របស់ខ្លួនឡើយ។<ref>{{Cite news |last1=Ben Ari |first1=Lior |last2=Eichner |first2=Itamar |date=7 April 2026 |title=IDF confirms Tehran strike targeted Iranian commander, synagogue hit was 'collateral damage' |url=https://www.ynetnews.com/jewish-world/article/sjouxfz211g |access-date=28 May 2026 |work=Ynet }}</ref> សារសរសេររបស់ត្រាំនៅលើបណ្ដាញសង្គមដែលថា "អរិយធម៌ទាំងមូលនឹងវិនាសនៅយប់នេះ ហើយមិនអាចស្ដារត្រឡប់មកវិញទៀត" នោះបានបង្កការព្រួយបារម្ភជាអន្តរជាតិ ដោយមានគេសង្ស័យថាត្រាំប៉ងចង់ប្រើគ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរ។ អគ្គលេខាធិការនៃ[[អង្គការតម្លាភាពអន្តរជាតិ]]បានមានប្រសាសន៍ថា សាររបស់ត្រាំ "អាចជាការគំរាមប្រព្រឹត្តអំពើប្រល័យពូជសាសន៍"។<ref>{{cite news |date=7 April 2026 |title=Iran: President Trump's apocalyptic threats of large-scale civilian devastation demand urgent global action to prevent atrocity crimes |url=https://www.amnesty.org/en/latest/news/2026/04/iran-president-trumps-apocalyptic-threats-of-large-scale-civilian-devastation-demand-urgent-global-action-to-prevent-atrocity-crimes/ |access-date=28 May 2026 |work=[[អង្គការតម្លាភាពអន្តរជាតិ|Amnesty International]] }}</ref> យ៉ាងណាមិញ សេតវិមានបានចេញបដិសេធអំពីលទ្ធភាពប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។<ref>{{cite news |date=7 April 2026 |title=Iran war latest: We'll destroy Iran — but we won't use nuclear weapons, US says |url=https://www.thetimes.com/world/middle-east/article/iran-war-latest-news-tehran-rejects-peace-deadline-trump-gz662zx0h |work=The Times |access-date=28 May 2026}}</ref>
===បទឈប់បាញ់ (៨ មេសា – បច្ចុប្បន្ន)===
{{Main|បទឈប់បាញ់សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦|កិច្ចពិភាក្សាសន្ទនាទីក្រុងឥស្លាម៉ាបាដ}}
នៅថ្ងៃទី៧ ខែមេសា នាវេលាម៉ោង ៦:៣២ ល្ងាចនៅសហរដ្ឋអាមេរិក (ត្រូវនឹងថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ម៉ោង ១:៣២ ព្រឹកនៅអ៊ីស្រាអែល និងម៉ោង ២:០២ ព្រឹកនៅអ៊ីរ៉ង់) លោកប្រធានាធិបតីត្រាំបានប្រកាសនៅលើបណ្ដាញសង្គមរបស់លោកថា សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីរ៉ង់បានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងមួយដោយផ្អែកលើសំណើ ១០ ចំណុច ដោយមានការសម្របសម្រួលពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីប៉ាគីស្ថានគឺលោក[[ស្ហេបាហ៍ ស្ហារីហ្វ]] និងលោកសេនាប្រមុខ[[អាស៊ីម មូនារ]]។<ref>{{cite news |title=Live updates: Trump agrees to two-week ceasefire after threatening massive attacks |url=https://www.nbcnews.com/world/iran/live-blog/live-updates-iran-war-trump-deadline-hormuz-infrastructure-ceasefire-rcna267039 |work=NBC News |date=7 April 2026 |access-date=28 May 2026}}</ref> សហរដ្ឋអាមេរិក អ៊ីស្រាអែល និងអ៊ីរ៉ង់បានព្រមគ្នាលើបទឈប់បាញ់រយៈពេលពីរសប្តាហ៍ ដែលក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ អ៊ីរ៉ង់នឹងបើកច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឡើងវិញ។<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=What we know about the US and Iran's ceasefire deal |url=https://www.bbc.com/news/articles/ce84z6y3ke4o |access-date=28 May 2026 |work=BBC News }}</ref>
បន្ទាប់ពីបទឈប់បាញ់ត្រូវបានប្រកាស រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងនៅលើ[[កោះឡាវ៉ាន]] និងរោងចក្រនាំចេញប្រេងឆៅនៅ[[កោះស៊ីរី]]របស់អ៊ីរ៉ង់ បានរងការវាយប្រហារ ដោយគ្មានភាគីណាមួយចេញមុខមកទទួលខុសត្រូវ។<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=Iranian Oil Refining Company confirms attack on Lavan refinery, Shana reports |url=https://www.reuters.com/business/energy/iranian-oil-refining-company-confirms-attack-lavan-refinery-shana-reports-2026-04-08/ |access-date=28 May 2026 |work=Reuters}}</ref> ជាការឆ្លើយតប អ៊ីរ៉ង់បានបន្តបាញ់មីស៊ីលនិងដ្រូនចូលទៅក្នុងបណ្ដារដ្ឋអារ៉ាប់នៅជុំវិញឈូងសមុទ្រ។<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=S Arabia, UAE, Kuwait, Qatar, Bahrain report attacks after Iran-US truce |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/8/uae-kuwait-bahrain-report-attacks-despite-iran-us-ceasefire |access-date=28 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref> ក្រោយមកទើបគេបានបង្ហាញថាការវាយប្រហារលើរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងរបស់អ៊ីរ៉ង់នោះគឺបានធ្វើឡើងជាសម្ងាត់ដោយអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម។<ref name="WSJUAEStrikes">{{Cite news |last1=Holliday |first1=Shelby |last2=Said |first2=Summer |date=11 May 2026 |title=The U.A.E. Has Been Secretly Carrying Out Attacks on Iran |url=https://www.wsj.com/articles/the-u-a-e-has-been-secretly-carrying-out-attacks-on-iran-f1745a0d |access-date=28 May 2026 |work=Wall Street Journal |issn=0099-9660}}</ref> លក្ខខណ្ឌដាក់បញ្ចូលលីបង់ទៅក្នុងឈប់បាញ់ត្រូវជួបនឹងការខ្វែងគំនិតគ្នា<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=Netanyahu says US-Iran ceasefire 'does not include Lebanon' |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/8/netanyahu-says-us-iran-ceasefire-does-not-include-lebanon |access-date=28 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref> ខណៈអ៊ីស្រាអែលបានបើកការវាយប្រហារដ៏ធំមួយមិនធ្លាប់មានចាប់តាំងពីសង្គ្រាមបានកើតមកលើប្រទេសលីបង់ក្នុងគោលដៅកម្ទេចទីតាំងឈរជើងក្រុមហេស្បុលឡា។<ref>{{Cite web |title=Israel pounds Lebanon with heaviest airstrikes of the war as Hezbollah pauses attacks |date=8 April 2026 |access-date=28 May 2026 |work=Reuters |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/hezbollah-pauses-attacks-under-us-iran-ceasefire-sources-close-group-say-2026-04-08/}}</ref> មនុស្សយ៉ាងហោចណាស់ ៣៥៧ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត និងមនុស្សប្រមាណជាង ១,២០០ នាក់ទៀតបានទទួលរងរបួសជាលទ្ធផល។<ref>{{Cite news |date=8 April 2026 |title=Israeli attacks across Lebanon kill at least 254 after Iran-US ceasefire |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/8/hundreds-of-casualties-across-lebanon-after-israel-says-it-hit-100-sites |access-date=28 May 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref>
[[File:8 April 2026 Isreali attacks on Beirut (2).jpg|thumb|right|ទិដ្ឋភាពអគារមួយកន្លែងនៅបៃរូត ប្រទេសលីបង់ ក្រោយត្រូវអ៊ីស្រាអែលវាយប្រហារ, ៨ មេសា ២០២៦]]
នៅថ្ងៃទី១១ ខែមេសា ត្រាំបាននិយាយថា កងកម្លាំងអាមេរិកបានចាប់ផ្តើម "បោសសម្អាត" ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍។ កាសែត ''Wall Street Journal'' បានរាយការណ៍ថា នាវាចម្បាំងពិឃាតជាច្រើនគ្រឿងរបស់អាមេរិកបានចូលទៅក្នុងច្រកសមុទ្រនេះជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីសង្គ្រាមបានផ្ទុះមក។<ref>{{Cite news |date=11 April 2026 |title=U.S. Warships Transit Hormuz as U.S.-Iran Meet Face-to-Face for Peace Talks |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-war-latest-news-israel-us-lebanon-2026?mod=lc_navigation |work=The Wall Street Journal }}</ref><ref>{{Cite web |last=Ravid |first=Barak |date=11 April 2026 |title=U.S. warships cross Strait of Hormuz for first time since Iran war began |url=https://www.axios.com/2026/04/11/us-iran-navy-strait-of-hormuz |website=Axios }}</ref> រីឯរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់វិញត្រូវបានគេរាយការណ៍ថាបានគំរាមវាយប្រហារនាវាចម្បាំងទាំងនោះ ដោយចោទអាមេរិកថាកំពុងរំលោភបទឈប់បាញ់។<ref>{{Cite web |last=Ravid |first=Barak |date=11 April 2026 |title=U.S. warships cross Strait of Hormuz for first time since Iran war began |url=https://www.axios.com/2026/04/11/us-iran-navy-strait-of-hormuz |website=Axios }}</ref> នៅក្នុងថ្ងៃដដែរនោះ កិច្ចចរចារវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីរ៉ង់ ដែលជាកិច្ចពិភាក្សាកម្រិតខ្ពស់បំផុតរវាងប្រទេសទាំងពីរចាប់តាំងពី[[បដិវត្តន៍អ៊ីរ៉ង់|បដិវត្តន៍ឥស្លាមនៃឆ្នាំ១៩៧៩]] មក បានប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងនៅទីក្រុង[[ឥស្លាម៉ាបាដ]] ប្រទេសប៉ាគីស្ថាន ដែលមានរយៈពេល ២១ ម៉ោង ប៉ុន្តែគ្មានកិច្ចព្រមព្រៀងអ្វីត្រូវបានសម្រេចឡើយ។<ref>{{Cite news |date=12 April 2026 |title=No Deal: U.S.-Iran peace talks in Islamabad collapse |url=https://www.npr.org/2026/04/12/nx-s1-5782538/u-s-iran-peace-talks-islamabad-collapse |access-date=28 May 2026 |work=NPR News }}</ref>
====ការបិទផ្លូវទឹកអ៊ីរ៉ង់ដោយអាមេរិក====
ត្រាំបានប្រកាសថា កងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកនឹងចាប់ផ្តើមបិទផ្លូវហាមឃាត់ "នាវាទាំងអស់ដែលព្យាយាមចូល ឬចាកចេញពីច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍" ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា តទៅ។ យ៉ាងណា បញ្ជាការកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ជាក់ក្រោយថា ការបិទផ្លូវមួយនេះនឹងត្រូវអនុវត្តតែលើនាវាដែលធ្វើដំណើរទៅ ឬមកពីកំពង់ផែអ៊ីរ៉ង់ប៉ុណ្ណោះ។<ref>{{Cite news |date=12 April 2026 |title=Trump announces naval blockade of Iran after Islamabad talks yield no deal |url=https://www.washingtonpost.com/world/2026/04/12/iran-us-talks-ceasefire-vance/ |access-date=29 May 2026 |newspaper=The Washington Post |issn=0190-8286}}</ref> [[កងឆ្មាំជើងទឹកបដិវត្តន៍ឥស្លាម]]បានថ្លែងសេចក្ដីថា នាវាយោធាណាមួយដែលចូលមកជិតច្រកសមុទ្រនឹងត្រូវចាត់ទុកថាជាការរំលោភលើបទឈប់បាញ់ ហើយនឹងត្រូវប្រឈមនឹង "ការឆ្លើយតបដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ" ពីអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{Cite news |date=12 April 2026 |title=Update by Parin Behrooz |url=https://www.nytimes.com/live/2026/04/12/world/iran-war-trump-talks-pakistan/d43e91d7-9511-5fb7-b3de-26e6da723f33?smid=url-share |access-date=19 May 2026 |work=The New York Times |issn=0362-4331}}</ref>
នៅថ្ងៃទី១៦ ខែមេសា ប្រធានអគ្គសេនាធិការចម្រុះ លោកឧត្តមសេនីយ៍[[ដាន ខេន]]បានប្រកាសថា នាវាដឹកប្រេងចំនួន ១៣ គ្រឿង ដែលបានធ្វើដំណើរចូលនិងចេញពីកំពង់ផែអ៊ីរ៉ង់ ត្រូវបានកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកស្ទាក់ចាប់ ហើយនាវាទាំងអស់បានគោរពតាមបញ្ជារបស់នាវាអាមេរិកនិងបានប្ដូរគោលដៅរបស់គេ។<ref name="DOD-16042026">{{Cite web |title=Secretary of War Pete Hegseth and Chairman of the Joint Chiefs of Staff Gen. Dan Caine Hold a Press Briefing |date=16 April 2026 |access-date=29 May 2026 |work=U.S. Department of Defense |url=https://www.war.gov/News/Transcripts/Transcript/Article/4462029/secretary-of-war-pete-hegseth-and-chairman-of-the-joint-chiefs-of-staff-gen-dan/}}</ref> នៅថ្ងៃដដែរ លោកប្រធានាធិបតីត្រាំបានប្រកាសថា អ៊ីស្រាអែលនិងលីបង់បានយល់ព្រមលើ[[បទឈប់បាញ់លីបង់–អ៊ីស្រាអែលឆ្នាំ២០២៦|បទឈប់បាញ់រយៈពេល ១០ថ្ងៃ]]។<ref name="aljazeera16april">{{Cite news |date=16 April 2026 |title=Trump says Israel and Lebanon agree to temporary ceasefire|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/16/trump-says-israel-and-lebanon-agree-to-temporary-ceasefire |access-date=29 May 2026 |work=Al Jazeera English}}</ref> ជាលទ្ធផលនៃបទឈប់បាញ់នៅលីបង់ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមេសា បានប្រកាសអនុញ្ញាតឱ្យមានចរាចរណ៍នាវាពាណិជ្ជកម្មនៅច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ឡើងវិញក្នុងកំឡុងបទឈប់បាញ់។<ref>{{Cite news |date=17 April 2026 |title=Iran's foreign minister says passage of vessels via Hormuz Strait is open during ceasefire |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/irans-foreign-minister-says-passage-vessels-via-hormuz-strait-is-open-during-2026-04-17/ |access-date=29 April 2026 |work=Reuters}}</ref> ទោះជាយ៉ាងណា ត្រាំបាននិយាយថា ការបិទផ្លូវនាវាដោយសហរដ្ឋអាមេរិកនឹងនៅតែបន្ត ខណអ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសឆ្លើយតបវិញថា ខ្លួននឹងរឹតបន្តឹងបិទច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍វិញ។<ref>{{cite news |url=https://www.usatoday.com/story/news/world/2026/04/17/iran-war-ceasefire-lebanon-trump-updates--live/89652291007/ |title=Strait of Hormuz won't reopen, Iranian leader tells Trump |first1=Michael |last1=Loria |first2=Christopher |last2=Cann |first3=Andrea |last3=Riquier |work=USA Today |date=17 April 2026 |access-date=29 May 2026}}</ref>
នៅថ្ងៃទី២១ ខែមេសា ពោលគឺប៉ុន្មានម៉ោងមុនពេលបទឈប់បាញ់ត្រូវផុតកំណត់ ត្រាំបានសម្រេចចិត្តបន្តពន្យាបទឈប់បាញ់ ដោយលើកឡើងថាលោកបានធ្វើដូច្នេះទៅតាមការស្នើសុំរបស់ប៉ាគីស្ថាន ដើម្បីទុកពេលវេលាឱ្យអ៊ីរ៉ង់រៀបចំបញ្ជូនសំណើរបស់ពួកគេ។<ref name="aljazeera21april">{{Cite news |date=21 April 2026 |title=Trump says the United States is extending its ceasefire with Iran at mediator Pakistan's request to allow more time for Tehran to put forward its proposal.|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/4/21/iran-war-live-tehran-shuns-talks-trump-says-us-blockade-to-remain |access-date=29 May 2026 |work=Al Jazeera English}}</ref> ឆ្លងចូលមកដល់ថ្ងៃទី៤ ខែឧសភា អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមនិងអូម៉ង់បាននិយាយថា ពួកគេបានស្ទាក់ចាប់មីស៊ីលបាលីស្ទិក មីស៊ីលល្បឿនមធ្យម និងដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |title=Strikes in U.A.E., Oman and at Sea Strain Iran Truce to the Breaking Point |url=https://www.nytimes.com/2026/05/04/world/middleeast/iran-trump-ships-hormuz-strait.html |work=The New York Times |access-date=29 May 2026 |date=5 May 2026}}</ref> នៅក្នុងថ្ងៃដដែរ អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមបាននិយាយទៀតថា អ៊ីរ៉ង់បានបាញ់បង្ហោះដ្រូនមកវាយប្រហាររោងចក្រកែច្នៃប្រេងមួយកន្លែងនៅទីក្រុង[[ហ្វូចៃរ៉ា]] ដោយបង្កជាអគ្គីភ័យឆាបឆេះ និងបណ្តាលឱ្យពលករឋឥណ្ឌាបីនាក់ទទួលរងរបួស។ នៅថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមបានចេញមកនិយាយបន្ថែមទៀតថា ខ្លួនបានត្រូវរងការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលនិងដ្រូនបន្ថែមពីអ៊ីរ៉ង់ក្នុងរយៈពេលពីរថ្ងៃជាប់ៗគ្នា ខណៈអ៊ីរ៉ង់វិញបានបដិសេធដោយថាខ្លួនមិនបានវាយប្រហារទៅលើអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមនោះទេនៅក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានថ្ងៃថ្មីៗកន្លងមក។<ref>{{cite web |title=UAE air defences engage missiles, drones; Tehran denies attacking UAE |url=https://www.internazionale.it/ultime-notizie-reuters/2026/05/05/uae-air-defences-engage-missiles-drones-tehran-denies-attacking-uae |agency=Reuters |website=Internazionale |access-date=29 May 2026 |date=5 May 2026}}</ref>
នៅថ្ងៃទី៨ ខែមិថុនា ជាប្រតិកម្មនឹងសកម្មភាពបន្តឈ្លានពានរបស់អ៊ីស្រាអែលនៅលីបង់ អ៊ីរ៉ង់បានបាញ់មីស៊ីលបាលីស្ទីកជាច្រើនគ្រាប់ចូលអ៊ីស្រាអែលដោយចាត់ទុកវាជាការព្រមាន ខណៈអ៊ីស្រាអែលបានឆ្លើយតបវិញភ្លាមៗដោយបាញ់ប្រហារតបវិញចូលទឹកដីអ៊ីរ៉ង់ ដោយការផ្ដោះប្ដូរបាញ់មីស៊ីលមួយនេះបានធ្វើឱ្យបទឈប់បាញ់កាន់តែស្ដួចស្តើងជាងមុន។<ref>{{Cite news |date=2026-06-08 |title=IDF says it struck military targets in western and central Iran following missile attacks |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/idf-says-it-struck-military-targets-in-western-and-central-iran-following-missile-attacks/ |access-date=2026-06-08 |work=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref>
==សហេតុភាព==
{{Main|សហេតុភាពសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់}}
===អ៊ីរ៉ង់===
សហរដ្ឋអាមេរិកនិងអ៊ីស្រាអែលបានកម្ចាត់មេបញ្ជាការនិងមេដឹកនាំអ៊ីរ៉ង់អស់ជាច្រើនរូបនៅថ្ងៃដំបូងនៃសង្គ្រាម តាមរយៈការបន្លំឱ្យអ៊ីរ៉ង់ជឿថាមិនការវាយប្រហារកើតឡើងភ្លាមៗពីសត្រូវរបស់គេ។ ដោយហេតុនេះ ក្រុមមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់អ៊ីរ៉ង់ជាច្រើនរូបបាននៅបន្តជួបប្រជុំជាមួយនឹងគ្នាដោយផ្ទាល់ ខណៈទីកន្លែងនៃកិច្ចប្រជុំទាំងនោះបានក្លាយជាគោលដៅវាយប្រហារក្ដៅៗរបស់អាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល។<ref name="Estrin-2026">{{Cite news |last=Estrin |first=Daniel |date=11 March 2026 |title=Old-school tricks and AI tech are weapons in the Iran war |url=https://www.npr.org/2026/03/10/nx-s1-5741726/israel-iran-war-cyber-ai |access-date=29 May 2026 |work=NPR }}</ref>
[[File:Ali Khamenei 2026.02.12 (cropped).jpg|thumb|upright|រូបលោកអាលី ហាមេនៃ ដែលបានថតនៅថ្ងៃទី១២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ពោលគឺ ១៦ ថ្ងៃមុនឃាតកម្មលើរូបលោក។]]
នៅថ្ងៃទ២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ លោក[[អាលី ហាមេនៃ]] ដែលជា[[មេដឹកនាំកំពូលអ៊ីរ៉ង់|មេដឹកនាំកំពូលនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់]] ត្រូវបានអ៊ីស្រាអែល[[ឃាតកម្មនៃអាលី ហាមេនៃ|ធ្វើឃាតតាមរយៈការវាយប្រហារពីលើអាកាស]] ហើយដល់ថ្ងៃទី១ ខែមីនា ទើបប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសពីមរណភាពរបស់លោក។<ref>{{cite press release |url=https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62772 |title=(ជាភាសាពែរ្ស)اطلاعیه شهادت حضرت آیتالله العظمی سیدعلی حسینی خامنهای رهبر انقلاب اسلامی |work=[[ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិកំពូល|Supreme National Security Council]] |via=KHAMENEI.ir |date=1 March 2026 |access-date=29 May 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260301023337/https://farsi.khamenei.ir/news-content?id=62772 |archive-date=1 March 2026 |url-status=live}}</ref> [[ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានហ្វារស៍]] ដែលគ្រប់គ្រងដោយកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាម បានប្រកាសបន្ថែមថា កូនស្រី កូនប្រុសប្រសារ ចៅ និងកូនស្រីប្រសាររបស់លោកហាមេនៃក៏បានបាត់បង់ជីវិតផងដែរ។<ref>{{cite news |last=Magdy |first=Sam |date=1 March 2026 |title=Khamenei family members killed in attacks, Fars news agency reports |url=https://apnews.com/live/live-updates-israel-iran-february-28-2026#0000019c-a724-d479-ad9e-f76cb5b90000 |access-date=29 May 2026 |work=Associated Press }}</ref> រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់បានប្រកាសកាន់ទុក្ខរយៈពេល ៤០ ថ្ងៃ។<ref>{{cite news |date=1 March 2026 |title=Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei is dead, state media says |url=https://www.bbc.co.uk/news/live/cn5ge95q6y7t?post=asset%3Add3db3f8-29d3-4420-a511-9b544b2ea1b0#post |access-date=29 May 2026 |work=BBC News }}</ref>
====មន្ត្រី និងយោធា====
{{multiple image|
| image1 = Aziz Nasirzadeh (February 2026).jpg
| caption1 = រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ [[អាហ្ស៊ីស ណាសៀហ្សាដេហ៍]]
| image2 = محمد پاکپور1.jpg
| caption2 = បញ្ជាការ ឆ.ប.ឥ.អ. [[ម៉ូហាំម៉ាដ ប៉ាក់ពួរ]]
| image3 = Shamkhani.jpg
| caption3 = លេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាការពារជាតិ [[អាលី ស្យាមខានី]]
| image4 = The new head of the Basij Organization 29 (portrait crop).jpg
| caption4 = ប្រមុខការិយាល័យយោធានៃមេដឹកនាំកំពូល [[ម៉ូហាំម៉ាដ ស្យីរ៉ាហ្ស៊ី]]
| image5 = Iranian drone exercise in 2022 - Day 2 (50).jpg
| caption5 = ប្រធានអគ្គសេនាធិការកម្លាំងប្រដាប់ [[អាប់ដុលរ៉ាហ៊ីម មូសាវី]]
| direction = horizontal
| width = 60
| footer =
| width4 =
| total_width = 290
| perrow = 3 / 3 / 3
| image_gap = 3
| image6 = Ali Larijani, 2021-01-12 (cropped).jpg
| caption6 = លេខាធិការក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិកំពូល [[អាលី ឡារីយ៉ានី]]
| image7 = Gholamreza Soleimani 01 (1).jpg
| caption7 = ប្រធានកងកម្លាំងយោធាប្រតិព័ន្ធបាស៊ីគ [[ហ្កូឡាំរ៉េហ្សា សូលីម៉ានី]]
| image8 = Ashtiani-Khatib-Rahimi 2024 (cropped) 2.jpg
| caption8 = រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងចារកិច្ច [[អ៊ីស្មាអែល ខាធីប]]
| image9 = علیرضا تنگسیری1.jpg
| caption9 = មេបញ្ជាការឆ្មាំជើងទឹក ប.ឥ.អ. [[អាលីរ៉េហ្សា តាងស៊ីរី]]
}}
មរណភាពមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់អ៊ីរ៉ង់ដំបូងៗគេគឺរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអ៊ីរ៉ង់ លោក[[អាហ្ស៊ីស ណាសៀហ្សាដេហ៍]] និងរួមទាំងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់[[ក្រសួងចារកិច្ច (អ៊ីរ៉ង់)|ក្រសួងចារកិច្ច]]ចំនួនបួនរូបទៀត។<ref>{{cite web |title=Four senior intelligence ministry officials killed in airstrikes on Iran |url=https://www.iranintl.com/en/202602284598 |website=Iran International |date=28 February 2026 |publisher=Volant Media UK Ltd |access-date=31 May 2026}}</ref> មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់បន្ថែមទៀតដូចជា លោក[[សាឡាហ៍ អាសាឌី]] ប្រធានចារកម្មនៃបញ្ជាការដ្ឋានសង្គ្រោះបន្ទាន់អ៊ីរ៉ង់ លោក[[ម៉ូហាំម៉ាដ ស្យីរ៉ាហ្ស៊ី]] ប្រធានការិយាល័យយោធារបស់មេដឹកនាំកំពូល<ref name="Iran International-2026a"/> លោក[[អាប់ដុលរ៉ាហ៊ីម មូសាវី]] ប្រធានអគ្គសេនាធិការយោធាអ៊ីរ៉ង់ និងរួមទាំងមន្ត្រីប្រមាណ ៤០ នាក់ទៀតសុទ្ធតែត្រូវបានបាត់បង់ជីវិតក្រោមការវាយប្រហារតាមអាកាស បើយោងតាមបណ្ដាប្រភពការសម្ងាត់និងយោធា។<ref>{{cite news |last=LaPorta |first=James |date=28 February 2026 |title=About 40 Iranian officials killed in strikes, sources say |url=https://www.cbsnews.com/live-updates/israel-us-attack-iran-trump-says-major-combat-operations/ |access-date=31 May 2026 |work=CBS News }}</ref>
នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា [[កងកម្លាំងការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល]]បានប៉ាន់ប្រមាណថា ទាហាននិងមេបញ្ជាការអ៊ីរ៉ង់ចន្លោះពី ៣,០០០ ទៅ ៤,០០០ នាក់ត្រូវបានសម្លាប់។<ref>{{cite web |date=13 March 2026 |title=Israeli military says 4,000–5,000 Iranian forces killed in strikes so far |url=https://www.iranintl.com/en/202603135117 |access-date=31 May 2026 |website=Iran International }}</ref> រំលងមកដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា អ៊ីស្រាអែលបានធ្វើឃាតលោក[[អាលី ឡារីយ៉ានី]] ដែលជាលេខាធិការ[[ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខជាតិកំពូល]]របស់អ៊ីរ៉ង់។<ref name="sk"/> មេបញ្ជាការនៃកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាម លោកនាយឧត្តមសេនីយ៍[[ម៉ូហាំម៉ាដ ប៉ាក់ពួរ]] និងលេខាធិការ[[ក្រុមប្រឹក្សាការពារជាតិអ៊ីរ៉ង់|ក្រុមប្រឹក្សាការពារជាតិ]] លោក[[អាលី ស្យាំខានី]]ត្រូវបានរាយការណ៍ថាបានបាត់បង់ជីវិតនៅចុងខែមីនានោះ។<ref>{{cite news |title='Decimated'? The Iranian leaders killed in Israeli-US war |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260320-decimated-the-iranian-leaders-killed-in-israeli-us-war |access-date=31 May 2026 |agency=Agence France-Presse |work=France 24 |date=20 March 2026}}</ref> នៅថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ទូរទស្សន៍សារព័ត៌មាន ''Iran International'' បានរាយការណ៍ថា កងកម្លាំងសន្តិសុខអ៊ីរ៉ង់យ៉ាងហោចចំនួន ៤,៧០០ នាក់ត្រូវស្លាប់បាត់បង់ជីវិត។<ref>{{cite web |date=31 March 2026 |title=Over 4,700 security forces killed in US-Israeli strikes on Iran |url=https://www.iranintl.com/en/202603313227 |access-date=31 May 2026 |website=Iran International }}</ref>
នៅថ្ងៃទី៦ ខែមេសា ប្រធានចារកម្មនៃកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាមគឺលោកឧត្តមសេនីយ៍[[ម៉ាហ៊ីដ ខាដេមី]]ត្រូវបានធ្វើឃាតនៅក្នុងការវាយប្រហារតាមអាកាសរួមដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល។<ref name="ii-khademi" /> គិតត្រឹមថ្ងៃទី៧ ខែមេសា [[សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សនៅអ៊ីរ៉ង់]] (HRANA) ដែលជាអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលមានមូលដ្ឋាននៅសហរដ្ឋអាមេរិក បានរាយការណ៍ពីចំនួនស្លាប់ខាងភាគីអ៊ីរ៉ង់នៅក្នុងសង្គ្រាមថាមានចំនួន ៣,៦៣៦ នាក់ ដោយក្នុងនោះរួមមានជនស៊ីវិលចំនួន ១,៧០១ នាក់ បុគ្គលិកយោធាចំនួន ១,២២១ នាក់ និង ៧១៤ នាក់ទៀតនៅមិនទាន់កំណត់អត្តសញ្ញាណ ឬហេតុផលស្លាប់ច្បាស់លាស់។ យោងទៅតាមអង្គការដដែរនេះ "សាមីខ្លួនជឿថា ចំនួនអ្នកស្លាប់ និងរបួសខាងយោធាជាក់ស្ដែងគឺខ្ពស់ជាងតួលេខនៅក្នុងរបាយការណ៍របស់ខ្លួន" ដោយសារការបញ្ជាក់នៃចំនួនតួលេខក្នុងរបាយការណ៍នោះគឺអាស្រ័យទៅលើទិន្នន័យរបស់រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ង់។ ណាមួយ ចំនួនដែលរដ្ឋាភិបាលបានបញ្ចេញនោះភាគច្រើនគ្របដណ្ដប់តែលើបុគ្គលិកយោធាដែលបានពលីនៅក្នុងតំបន់ទីប្រជុំជនប៉ុណ្ណោះ។<ref name="HRANA">{{cite web |date=7 April 2026 |title=Day 39 of U.S. and Israeli Attacks on Iran: Extensive Damage to the Rail Network and Roads |url=https://www.en-hrana.org/day-39-of-u-s-and-israeli-attacks-on-iran-extensive-damage-to-the-rail-network-and-roads/ |access-date=31 May 2026 |website=HRANA }}</ref>
====ប្រជាជនស៊ីវិល====
[[File:Shajareh Tayyebeh school in Minab photos from Mehr (3).jpg|thumb|ក្រុមអ្នកជួយសង្គ្រោះ និងជនស៊ីវិលកំពុងជីកកកាយគំនរបាក់បែកនៃសាលាបឋមសិក្សាកុមារីនៅមីណាប ក្រោយត្រូវវាយប្រហារដោយសហរដ្ឋអាមេរិក]]
យោងតាមអ៊ីរ៉ង់ នៅថ្ងៃដំបូងនៃសង្គ្រាម សាលាបឋមសិក្សាកុមារីមួយកន្លែងក្នុងទីក្រុងមីណាប ត្រូវរង[[ការវាយប្រហារលើសាលារៀនមីណាប|ការវាយប្រហារ]]ដោយអាមេរិក។<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Over 50 killed in strike on girls' elementary school in Iran |url=https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2026/2/28/over-50-killed-in-strike-on-girls-elementary-school-in-iran |access-date=2 June 2026 |work=Al Jazeera English |archive-url=https://web.archive.org/web/20260228192239/https://www.aljazeera.com/video/newsfeed/2026/2/28/over-50-killed-in-strike-on-girls-elementary-school-in-iran |archive-date=28 February 2026}}</ref> សាលារៀនមួយនេះដែរមានទីតាំងនៅជិតបរិវេណយោធាអ៊ីរ៉ង់មួយកន្លែង ហើយក៏ធ្លាប់ជាផ្នែកមួយនៃបរិវេណយោធានោះផងដែរ។<ref name="Browne-2026">{{cite news |last1=Browne |first1=Malachy |last2=Livni |first2=Ephrat |last3=Mahoozi |first3=Sanam |date=1 March 2026 |title=Strike on Girls' School Kills at Least 175, Iranian State Media Says |url=https://www.nytimes.com/2025/03/01/world/middleeast/girls-school-strike-iran-video.html |access-date=2 June 2026 |work=The New York Times}}</ref><ref>{{cite news |last1=Angelovski |first1=Ivan |last2=Szeto |first2=Eric |last3=Bilhete |first3=Britnei |date=4 March 2026 |title=Who bombed a girls' school in Iran? A visual investigation |url=https://www.cbc.ca/news/world/iran-school-bombing-investigation-9.7114994 |access-date=2 June 2026 |work=CBC News }}</ref> ខណៈពេលដែលចំនួនអ្នកស្លាប់មិនត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយឯករាជ្យ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់បានរាយការណ៍ថា មនុស្សជាង ១៧៥ នាក់ ដែលភាគច្រើនជាកុមារ ត្រូវស្លាប់បាត់បង់ជីវិត ខណៈដែលមនុស្ស ៩៥ នាក់ផ្សេងទៀតបានទទួលរងរបួស។<ref>{{cite news |last1=Copp |first1=Tara |last2=Mekhennet |first2=Souad |author-link2=Souad Mekhennet |last3=Kelly |first3=Meg |last4=Horton |first4=Alex |last5=Geroge |first5=Susannah |date=11 March 2026 |title=Iranian school was on U.S. target list, may have been mistaken as military site |url=https://www.washingtonpost.com/national-security/2026/03/11/us-strike-iran-elementary-school-ai-target-list/ |access-date=2 June 2026 |newspaper=The Washington Post }}</ref> ការស៊ើបអង្កេតដោយយោធាអាមេរិកបានរកឃើញជាបឋមថា ការវាយប្រហារចំសាលារៀននេះគឺកើតឡើងចេញពីលំយោងលើទិន្នន័យចាស់ហួសសម័យ។<ref>{{cite news |date=8 March 2026 |title=United States was "likely" responsible for bombing of girls' school in Iran, per early U.S. assessment |url=https://www.cbsnews.com/news/us-iran-war-bombing-girls-school-assessment/ |access-date=2 June 2026 |work=CBS News }}</ref>
[[File:Damages caused by attacks on Tehran 22 Avash 25 esfand 1404.webp|thumb|ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធដែលរងការខូចខាតនៅតេហេរ៉ង់ក្រោយរងការវាយប្រហារតាមអាកាសនៅថ្ងៃទី១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦]]
នៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា សមាគមអឌ្ឍចន្ទក្រហមអ៊ីរ៉ង់បាននិយាយថា ប្រជាជនស៊ីវិលជាង ៦០០ នាក់បានបាត់បង់ជីវិត<ref>{{cite news |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/2/iran-death-toll-reaches-555-as-us-israel-escalate-attacks |title=Iran death toll reaches 555 as US, Israel escalate attacks |date=2 March 2026 |work=Al Jazeera English}}</ref> ខណៈ HRANA បានរាយការណ៍ពីចំនួនស្លាប់ជនស៊ីវិលរហូតដល់ទៅ ១,០៩៧ នាក់។<ref>{{Cite news |url=https://www.en-hrana.org/the-fourth-day-of-the-u-s-israel-war-on-iran-strikes-continue-in-western-regions-of-the-country/ |title=The Fourth Day of the U.S.–Israel War on Iran: Strikes Continue in Western Regions of the Country |work=HRANA |date=4 March 2026}}</ref> នៅថ្ងៃទី៧ ខែមីនា អឌ្ឍចន្ទក្រហមបានរាយការណ៍បន្ថែមទៀតថា "អង្គភាព" ស៊ីវិលជាង ៦,៦៦៨ ទីតាំងត្រូវរងការវាយប្រហារពីសហរដ្ឋអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែល ដោយក្នុងនោះរួមមានទីលំនៅដ្ឋានចំនួន ៥,៥៣៥ កន្លែង អង្គភាពពាណិជ្ជកម្មចំនួន ១,០៤១ កន្លែង មជ្ឈមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រចំនួន ១៤ ទីតាំង សាលារៀនចំនួន ៦៥ កន្លែង និងមជ្ឈមណ្ឌលជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយអឌ្ឍចន្ទក្រហមចំនួន ១៣ កន្លែង។<ref>{{cite news |date=7 March 2026 |title=US-Israeli strikes targeted at least 6,668 civilian units: Red Crescent |url=https://aje.news/ozn6u2?update=4374430 |work=Al Jazeera English}}</ref> គិតត្រឹមថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា HRANA បានប៉ាន់ប្រមាណថាជនរងគ្រោះពីសង្គ្រាមយ៉ាងហោចណាស់ ១៥% មានអាយុស្ថិតនៅក្រោម ១៨ ឆ្នាំ។<ref>{{cite web |date=22 March 2026 |title=Day 23 of U.S. and Israeli Attacks on Iran: More Than 15% of the Total Fatalities Are Children |url=https://www.en-hrana.org/day-23-of-u-s-and-israeli-attacks-on-iran-more-than-15-of-the-total-fatalities-are-children/ |website=Human Rights Activists News Agency}}</ref> គិតមកត្រឹមថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់បានរាយការណ៍ថាសង្គ្រាមបានបង្កការខូចខាតដល់[[ប្រវត្តិសាស្ត្រអ៊ីរ៉ង់|ទីតាំងប្រវត្តិសាស្ត្រ]]យ៉ាងតិច ១២០ កន្លែង។<ref>{{cite news |date=27 March 2026 |title=Iran Says US, Israeli Strikes Damage 120 Museums, Historic Buildings |url=https://english.aawsat.com/node/5255868 |access-date=2 June 2026 |work=Asharq Al-Awsat }}</ref>
===សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែល===
ការវិភាគលើរូបភាពផ្កាយរណបដោយកាសែត ''The Washington Post'' បានបង្ហាញពីរចនាសម្ព័ន្ធ ឬឧបករណ៍យោធាជាតួលេខយ៉ាងហោចណាស់ ២២៨ នៅតាមមូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកនៅទូទាំងឈូងសមុទ្រពែរ្សដែលត្រូវបានរងការខូចខាត ដោយតួលេខនេះគឺច្រើនជាងអ្វីដែលរដ្ឋបាលត្រាំធ្លាប់បានអះអាង។<ref>{{cite news |last1=Hill |first1=Evan |last2=Ley |first2=Jarrett |last3=Horton |first3=Alex |last4=Copp |first4=Tara |last5=Lamothe |first5=Dan |author5-link=Dan Lamothe |title=Iran has hit far more U.S. military assets than reported, satellite images show |url=https://www.washingtonpost.com/investigations/2026/05/06/iran-us-bases-satellite-images/ |newspaper=The Washington Post |date=6 May 2026}}</ref>
នៅថ្ងៃទី១ ខែមីនា ទាហានអាមេរិកចំនួន ៦ នាក់បានបាត់បង់ជីវិតនៅក្នុងចំណោមអ្នករងរបួសជាង ៣០ នាក់ដោយការវាយប្រហារពីដ្រូនរបស់អ៊ីរ៉ង់នៅក្បែរជំរុំយោធា[[ជំរុំអារីហ្វយ៉ាន|អារីហ្វយ៉ាន]]ក្នុងកំពង់ផែស៊ូអាយបា ប្រទេស[[គុយវ៉ែត]]។<ref>{{cite news |last1=Kelly |first1=Meg |last2=Horton |first2=Alex |last3=Ley |first3=Jarrett |date=4 March 2026 |title=U.S. troops had little protection from drone strike that killed 6, imagery shows |url=https://www.msn.com/en-us/news/world/us-troops-had-little-protection-from-drone-strike-that-killed-six-imagery-shows/ar-AA1Xug33?apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1 |access-date=2 June 2026 |newspaper=The Washington Post |issn=0190-8286 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260325132717/https://www.msn.com/en-us/news/world/us-troops-had-little-protection-from-drone-strike-that-killed-six-imagery-shows/ar-AA1Xug33?apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1 |archive-date=25 March 2026 |url-status=live |via=MSN}}</ref> នៅថ្ងៃទី៤ ខែមីនា កងម៉ារីនសហរដ្ឋអាមេរិកម្នាក់ឋានៈពលបាលឯក បានស្លាប់នៅប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត ក្នុងឧប្បត្តិហេតុដែលមិនជាប់ទាក់ទងនឹងអរិភាពដែលកំពុងកើតមាននៅមជ្ឈិមបូព៌ា។<ref name="RC1">{{cite news |url=https://www.reutersconnect.com/item/a-dignified-transfer-of-the-remains-of-us-marine-corps-lance-corporal-kevin-melendez-in-dover/dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMjY6bmV3c21sX1JDMldYSkFaNVNORw?previouslyViewed=dGFnOnJldXRlcnMuY29tLDIwMjY6bmV3c21sX1JDMldYSkFBMUJJSA&position=2 |title=A dignified transfer of the remains of U.S. Marine Corps Lance Corporal Kevin Melendez, in Dover |work=Reuters Connect |date=4 March 2026}}</ref> នៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា បញ្ជាការកណ្តាលសហរដ្ឋអាមេរិកបានរាយការណ៍ថា ទាហាននៃកងឆ្មាំជាតិម្នាក់បានបាត់បង់ជីវិតក្នុងកំឡុងពេលមានអាសន្នបញ្ហាសុខភាព។<ref>{{cite news |last=Mitchell |first=Ellen |date=9 March 2026 |title=US military reviewing National Guard member's death in Kuwait in health-related incident |url=https://thehill.com/policy/defense/5774793-nypd-officer-kuwait-incident |work=The Hill}}</ref> ទាហានអាមេរិកម្នាក់ទៀតនៃ[[កងពលតូចអវកាសទីមួយ]] ដែលបានរងរបួសនៅក្នុងការវាយប្រហារលើមូលដ្ឋានទ័ពអាកាសក្សត្រស៊ុលតង់នៅប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតក្នុងថ្ងៃទី១ ខែមីនា បានស្លាប់ដោយសាររបួសនៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា។<ref>{{cite web |url=https://www.spacecom.mil/Newsroom/News/Article-Display/Article/4428548/statement-by-commander-of-united-states-space-command-on-loss-of-usasmdc-soldie/ |title=Statement by Commander of United States Space Command on Loss of USASMDC Soldier in Support of Operation Epic Fury |date=9 March 2026 |website=United States Space Command}}</ref> ទាហានអាកាសអាមេរិកចំនួនប្រាំមួយនាក់បានស្លាប់នៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា នៅពេលដែលយន្តហោះចាក់សាំងលើអាកាសប្រភេទ [[បូអ៊ីង ខេស៊ី-១៣៥ ស្ត្រាតូធែងខឺរ|ខេស៊ី-១៣៥]] របស់ពួកគេបានធ្លាក់នៅភាគខាងលិចប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់។ បញ្ជាការកណ្តាលបាននិយាយថា ការធ្លាក់យន្តហោះមួយគ្រឿងនេះគឺមិនមែនជាលទ្ធផលនៃសកម្មភាពវាយប្រហារអរិភាពណាទេ ប៉ុន្តែបានកើតឡើងក្នុងកំឡុងឧប្បត្តិហេតុដែលពាក់ព័ន្ធនឹងយន្តហោះអាមេរិកមួយគ្រឿងទៀត។ នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមីនា យោធាអាមេរិកបានប្រកាសជាសាធារណៈថា ទាហានអាមេរិកប្រមាណ ១៤០ នាក់បានទទួលរងរបួស។<ref name="AP1">{{cite news |url=https://apnews.com/article/us-iran-tanker-aircraft-crash-iraq-kc135-c337359a58be6280dc96fdbf1cb48a5b |title=All 6 crew members on a US refueling plane that crashed in Iraq are dead, US military says |first1=Konstantin |last1=Toropin |first2=Ben |last2=Finley |first3=Kim |last3=Tong-Hyung |work=Associated Press |date=13 March 2026 |access-date=2 June 2026}}</ref>
[[ម៉ាហ្កេន ដាវីដ អាដុំ]]បានរាយការណ៍ថា ការវាយប្រហារដំបូងៗរបស់អ៊ីរ៉ង់បានបណ្តាលឱ្យមនុស្ស ៨៩ នាក់រងរបួស ដោយក្នុងនោះមានមនុស្សបីនាក់បានរងរបួសដោយផ្ទាល់នឹងការវាយប្រហារនោះ រីឯប៉ុន្មាននាក់ទៀតបានរងរបួសដោយប្រយោល ហើយភាគច្រើនជាប្រជាជនស៊ីវិល។<ref>{{cite news |last=Fabian |first=Emanuel |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/medics-treat-89-people-during-iranian-strikes-most-lightly-hurt-running-for-shelter/ |title=Medics treat 89 people during Iranian strikes, most lightly hurt running for shelter |work=The Times of Israel |date=28 February 2026}}</ref> នៅថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ការបាញ់មីស៊ីលចូលទីក្រុង[[តែលអាវីហ្វ]]ដោយអ៊ីរ៉ង់បានសម្លាប់ស្ត្រីម្នាក់ និងបង្ករបួសដល់មនុស្ស ២២ នាក់ផ្សេងទៀត ដោយក្នុងនោះមានម្នាក់បានរងរបួសធ្ងន់ធ្ងរ។<ref>{{cite news |url=https://www.ynetnews.com/article/bj3sy0gt11l |title=Woman killed, 22 injured in direct strike in Tel Aviv after siren sounded late |work=Ynet |date=28 February 2026}}</ref> នៅថ្ងៃទី១ ខែមីនា វិហារសាសនាមួយ និងអគារលំនៅដ្ឋានមួយក្នុងទីក្រុង[[ប៊ីតឆេម៉ែស]]ត្រូវបានមីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់ធ្លាក់ពីលើ ដោយបានផ្ដាច់ជីវិតប្រជាជនស៊ីវិល ៩ នាក់ និងបង្ករបួសដល់មនុស្ស ៤៩ នាក់ផ្សេងទៀត។<ref>{{cite news |last1=Levine |first1=Heidi |last2=Soroka |first2=Lior |last3=Chason |first3=Rachel |date=2 March 2026 |title=From the scene where nine people were killed in central Israel |url=https://www.washingtonpost.com/world/2026/03/01/trump-iran-israel-khamenei-strikes-live-updates/#link-CEXNRF6AGRFYLF2OSFT4GSVMEA |access-date=3 June 2026 |newspaper=The Washington Post}}</ref> នៅថ្ងៃទី៩ ខែមីនា កម្មករពីរនាក់ត្រូវបាត់បង់ជីវិតនៅទីក្រុង[[យ៉េហ៊ូដ]] នៅខាងក្រៅទីក្រុងតែលអាវីហ្វ បន្ទាប់ពីពួកគេបានប៉ះនឹងគ្រាប់តូចៗពីមីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់ដែលបំពាក់ដោយក្បាលគ្រាប់បែកចង្កោម។<ref>{{cite news |last=Fabian |first=Emanuel |url=https://www.timesofisrael.com/second-victim-dies-after-mondays-iranian-cluster-missile-strike-in-central-israel/ |title=Second victim dies after Monday's Iranian cluster missile strike in central Israel |work=The Times of Israel |date=10 March 2026 |access-date=3 June 2026}}</ref>
នៅថ្ងៃទី១៧ ខែមីនា គ្រាប់បែកចង្កោមមួយគ្រាប់ពីក្បាលមីស៊ីលអ៊ីរ៉ង់មួយបានហោះមកបំបុកចូលអគារអាផាតមិនមួយកន្លែងនៅទីក្រុង[[រ៉ាម៉ាត់ហ្កាំន]] ដោយបានសម្លាប់មនុស្សពីរនាក់។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយពីកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាមបានសម្ដៅលើការវាយប្រហារនេះថាជា "ការសងសឹកឱ្យលោកអាលី ឡារីយ៉ានីនិងសហការីលោក" ដែលត្រូវបានសម្លាប់កាលពីមួយថ្ងៃមុនដោយអ៊ីស្រាអែល។<ref>{{Cite news |date=18 March 2026 |title=Iran launches 'revenge' missile attack on Israel after assassinations |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/18/iran-launches-revenge-missile-attack-on-israel-after-assassinations |access-date=3 June 2026 |work=Al Jazeera English }}</ref> យោងតាមសារព័ត៌មាន CNN ការប្រើប្រាស់គ្រាប់បែកចង្កោមគឺជាការរំលោភលើច្បាប់អន្តរជាតិ។ លោក N.R. Jenzen-Jones មកពី ''Armament Research Services'' បាននិយាយថា គ្រាប់ប្រភេទនេះកំពុងត្រូវបានប្រើប្រាស់ "ជាចម្បងដើម្បីបង្កភាពភ័យខ្លាចដល់ប្រជាជនស៊ីវិល"។<ref>{{cite news |first1=Jeremy |last1=Diamond |first2=Gianluca |last2=Mezzofiore |first3=Zeena |last3=Saifi |date=12 March 2026 |title=How Iran's use of cluster munitions is challenging Israel's air defenses |url=https://www.cnn.com/2026/03/12/middleeast/iran-cluster-munition-israel-defenses-intl-cmd |access-date=3 June 2026 |work=CNN }}</ref>
===ប្រទេសដទៃ===
នៅប្រទេស[[លីបង់]] មនុស្សជាង ២,០០០ នាក់ត្រូវបានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត និងជាង ៤,០០០ នាក់ទៀតបានរងរបួសក្រោមការវាយប្រហាររបស់អ៊ីស្រាអែល<ref name="AnadoluDeaths">{{Cite news |url=https://www.aa.com.tr/en/world/death-toll-from-israeli-attacks-on-lebanon-since-march-2-exceeds-2-000/3902329 |title=Death toll from Israeli attacks on Lebanon since March 2 exceeds 2,000 |first=Rania |last=Abushamala |date=11 April 2026 |work=Anadolu Agency }}</ref> ហើយអាជ្ញាធររដ្ឋលីបង់បានរាយការណ៍ថា មនុស្សជាងមួយលាននាក់ ដែលស្មើនឹង ១/៦ នៃចំនួនប្រជាជនសរុប បានបង្ខំផ្លាស់ទីលំនៅ។<ref>{{cite news |date=8 March 2026 |title=Live updates: Iran's president says nation 'will not bow' to pressure from US and Israel |url=https://apnews.com/live/iran-war-israel-trump-03-08-2026 |access-date=3 June 2026 |work=Associated Press }}</ref> នៅក្នុងសង្គ្រាម [[កងកម្លាំងបណ្តោះអាសន្នអង្គការសហប្រជាជាតិនៅលីបង់]]ចំនួន ៦ នាក់បានស្លាប់បាត់បង់ជីវិត{{refn|group=ស|name="UNIFIL killed"}} និង ១១ នាក់ទៀតបានរងរបួស។{{refn|group=ស|name="UNIFIL injured"}}<ref name="tayyar.org"/>
នៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់វិញ សមាជិកពីររូបនៃ[[កងកម្លាំងប្រជាកំណែន]] ដែលគាំទ្រដោយអ៊ីរ៉ង់ ត្រូវបាត់បង់ជីវិត និងបីនាក់ទៀតបានរងរបួស នៅក្នុងការវាយប្រហារពីសហរដ្ឋអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែលនៅថ្ងៃទី ២៨ ខែកុម្ភៈ ខណៈរបាយការណ៍ក្រោយៗបានអះអាងថាមានអ្នកស្លាប់ចំនួនបីនាក់។<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/live/2026/02/28/world/iran-strikes-trump/2f9b79e6-a28e-5d7b-b67c-5b95621d953b |first=Erika |last=Solomon |work=The New York Times |title=U.S. Attacks Iran as Trump Calls for Overthrow of Government |date=28 February 2026}}</ref>
[[File:EAS warning sent to phones during the Iranian stikes.png|thumb|250x250px|សារជូនដំណឹងបន្ទាន់ដែលបានផ្ញើទៅកាន់ប្រជាជននៃអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម ភ្លាមៗក្រោយអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិឌូបៃត្រូវរងការវាយប្រហារនៅវេលាម៉ោងប្រហែល ១២:៣០ ព្រឹក, ២៨ កុម្ភៈ]]
ក្រៅពីអ៊ីស្រាអែល អ៊ីរ៉ង់បានបើកការវាយប្រហារប្រឆាំងនឹងបណ្ដាប្រទេសអារ៉ាប់ជាច្រើនទៀតដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ការវាយប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់ទៅលើប្រទេសបារ៉ែនបានសម្លាប់មនុស្សបីនាក់<ref>{{cite news |first1=Abbas |last1=Al Lawati |first2=Laura |last2=Sharman |date=1 March 2026 |title=Passengers flee smoke-filled Dubai airport as Iran attacks major Gulf travel hubs |url=https://www.cnn.com/2026/02/28/middleeast/dubai-airport-uae-iran-attacks-intl-hnk |access-date=4 June 2026 |work=CNN }}</ref> ការវាយប្រហារសម្ដៅលើប្រទេសគុយវ៉ែតវិញបានសម្លាប់ទាហានបួននាក់និងប្រជាជនស៊ីវិលបួននាក់<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Drone Attack Causes Damage, Panic at Kuwait Airport |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-strikes-2026/card/drone-attack-causes-damage-panic-at-kuwait-airport-GjmmBnex7j6G69nMUfSR |access-date=4 June 2026 |work=The Wall Street Journal }}</ref> ការវាយប្រហារនៅអូម៉ង់បានសម្លាប់មនុស្សបីនាក់<ref>{{cite web |date=1 March 2026 |title=Oman port and tanker hit as US-Israeli attacks on Iran widen regional war |url=https://english.ahram.org.eg/NewsContent/2/8/563181/World/Region/Oman-port-and-tanker-hit-as-USIsraeli-attacks-on-I.aspx |access-date=4 June 2026 |website=Ahram Online}}</ref> ហើយនៅអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតមានពីរនាក់បានបាត់បង់ជីវិត។<ref>{{cite news |last=Dwivedi |first=Vinay |date=3 March 2026 |title=Iran war live updates: U.S. embassy in Riyadh hit by drones, Trump promises response 'soon' |url=https://www.cnbc.com/2026/03/03/us-iran-war-live-updates.html |access-date=4 June 2026 |work=CNBC }}</ref> ចំពោះអេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមវិញ សាមីខ្លួនបានបាត់បង់ទាហានចំនួនពីរនាក់ និងប្រជាជនស៊ីវិលចំនួនប្រាំមួយនាក់។<ref>{{cite web |date=17 March 2026 |title=Day 18 of war: One dead as shrapnel falls in UAE; distance learning to continue for 2 weeks |url=https://www.khaleejtimes.com/uae/day-18-israel-us-iran-war-live-updates |access-date=4 June 2026 |website=Khaleej Times }}</ref> ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធអារ៉ាប់រួមបានរងការវាយប្រហារដោយមីស៊ីលនិងដ្រូនអ៊ីរ៉ង់ច្រើនធ្ងន់ធ្ងរជាងគេ បើប្រៀបទៅនឹងបណ្ដាប្រទេសអារ៉ាប់ផ្សេងៗនៅក្នុងតំបន់ នេះក៏ព្រោះតែអារ៉ាប់រួមមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធបំផុតជាមួយនឹងអ៊ីស្រាអែលក្នុងចំណោមរដ្ឋអារ៉ាប់ទាំងអស់។ អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួមក៏ជាប្រទេសអារ៉ាប់តែមួយផងដែរ ដែលបានធ្វើការវាយប្រហារតបតលើអ៊ីរ៉ង់វិញជាសម្ងាត់ បន្ថែមពីលើយុទ្ធនាការអ៊ីស្រាអែល-អាមេរិក។<ref>{{cite news |last=Wintour |first=Patrick|date=17 May 2026 |title=UAE's secret attack on Iran risks drawing Gulf states into the war |url=https://www.theguardian.com/world/2026/may/12/uae-secret-attack-iran-risks-gulf-states-regional-conflict |access-date=4 June 2026 |work=The Guardian }}</ref>
គ្រាប់មីស៊ីលរបស់អ៊ីរ៉ង់ក៏បានហោះទៅនឹងប៉ះនឹងប្រទេស[[កាតា]] [[អាស៊ែបៃសង់]]<ref name=ynet260305/> និងទឹកដី[[អាក្រូទីរី និងដេកេលី]]របស់អង់គ្លេសក្នុងប្រទេស[[ស៊ីប]]ផងដែរ។<ref name=attoncyprus/>
===សហេតុភាពតាមសញ្ជាតិ===
{| class="wikitable col1left"
|+សហេតុភាពតាមសញ្ជាតិ
!ប្រទេស
!ចំនួនស្លាប់
!ចំនួនរបួស
|-
!សរុប
!៧,១៤៤–៩,៦៧៦+
!៤៦,៩៦៥
|-
|អ៊ីរ៉ង់
| data-sort-value="3636" |៣,៤៦៨–៦,០០០+<br />៣,៤៦៨ (អ៊ីរ៉ង់)<ref name="aje3468">{{Cite web |date=19 April 2026|title=Over 1,000 apartments in Tel Aviv left uninhabitable by Iranian strikes|url=https://aje.news/w7b54q?update=4503817|website=Al Jazeera English}}</ref><br />៣,៦៣៦ (HRANA)<ref name="HRANA"/><br />៦,០០០+ (អាមេរិក/អ៊ីស្រាអែល)<ref name="Bohbot150326"/>
|១៥,០០០-២៦,៥០០<br />២៦,៥០០ ([[ក្រសួងសុខាភិបាលអ៊ីរ៉ង់]])<ref name="aj260329">{{Cite web |date=29 March 2026|title=Iran's death toll reaches 2,076|url=https://aje.news/zgevw1?update=4444031|website=Al Jazeera English}}</ref><br />១៥,០០០ (អាមេរិក/អ៊ីស្រាអែល)<ref name="Bohbot150326" />
|-
|លីបង់
|៣,៤៣៣ ([[ក្រសួងសុខភាពសាធារណៈ (លីបង់)|ក្រសួងសុខភាពសាធារណៈលីបង់]])<ref name="Lebanon">{{Cite web |date=1 July 2026 |title=Lebanon death toll since March 2 reaches 3,433 |url=https://aje.news/xhk3kr?update=4617978 |website=Al Jazeera}}</ref><ref name="Lebanon21April">{{Cite news|date=21 April 2026|title=Lebanon Raises Israel-Hezbollah War Death Toll to 2,454|url=https://english.aawsat.com/arab-world/5265042-lebanon-raises-israel-hezbollah-war-death-toll-2454|work=Asharq Al-Awsat|access-date=4 June 2026}}</ref><br />១,០០០ ([[ហេស្បុលឡា]])<ref name="Hezbollah1">{{Cite news|last1=Astih|first1=Paula|date=17 April 2026|title=Hezbollah Tallies Its Dead from Israel War, Estimates Exceed 1,000|url=https://english.aawsat.com/arab-world/5263615-hezbollah-tallies-its-dead-israel-war-estimates-exceed-1000|work=Asharq Al-Awsa|access-date=4 June 2026}}</ref><br />១,៧០០ ([[កងកម្លាំងការពារជាតិអ៊ីស្រាអែល]])<ref name="Hezbollah2">{{Cite news|last1=Horovitz|first1=Michael|last2=Levaton|first2=Stav|date=16 April 2026|title=Opposition, northern mayors decry imposed ceasefires as Lebanon truce declared|url=https://www.timesofisrael.com/opposition-northern-mayors-decry-imposed-ceasefires-as-lebanon-truce-declared/|work=The Times of Israel |issn=0040-7909|access-date=4 June 2026}}</ref>
|១០,៣៩៥ (ក្រសួងសុខាភិបាលលីបង់)<ref name="Lebanon21April" /><ref name="Hezbollah1" /><ref name="Hezbollah2" /><ref name="Lebanon" />
|-
|អ៊ីរ៉ាក់
|១១៩+<ref>{{Cite web |date=2026-04-09|title=US-Iran war: Thousands killed and billions spent as fragile ceasefire takes effect|url=https://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/iran-israel-us-war-death-toll-b2953551.html|access-date=2026-04-24|website=The Independent}}</ref>
|៣៧០<ref name="pmfiraq">{{cite news|url=https://shafaq.com/en/Security/PMF-reports-80-killed-270-wounded-since-start-of-US-Iran-war|title=PMF reports 80 killed, 270 wounded since start of US-Iran war}}</ref>
|-
|អ៊ីស្រាអែល
|៥៧<ref name="Israeli military personnel 1">{{Cite news|date=19 April 2026|title=16 Israeli soldiers killed, 690 wounded since Feb. 28: Army|url=https://www.middleeastmonitor.com/20260419-16-israeli-soldiers-killed-690-wounded-since-feb-28-army/|work=Middle East Monitor|access-date=4 June 2026}}</ref><ref name="Fabian01">{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |last2=Agencies |date=2026-04-26 |title=IDF soldier killed in south Lebanon drone attack as Israel, Hezbollah trade fire and blame |url=https://www.timesofisrael.com/idf-soldier-killed-in-south-lebanon-drone-attack-as-israel-hezbollah-trade-blame/ |access-date=2026-06-04 |work=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref><ref name="Fabian02">{{Cite news |last=Fabian |first=Emanuel |date=2026-04-28 |title=Israeli Defense Ministry contractor killed in Hezbollah drone attack in southern Lebanon |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/israeli-defense-ministry-contractor-killed-in-hezbollah-drone-attack-in-southern-lebanon/ |access-date=2026-06-04 |work=The Times of Israel |issn=0040-7909}}</ref>
|៨,៩៧០<ref name="Israeli military personnel 2">{{Cite news|date=19 April 2026|title=Israel reports nearly 700 soldiers wounded in Lebanon operations|url=https://shafaq.com/en/Middle-East/Israel-reports-nearly-700-soldiers-wounded-in-Lebanon-operations|work=Shafaq News|access-date=4 June 2026}}</ref>
|-
|សហរដ្ឋអាមេរិក
|១៥<ref name="United States killed in combat">{{Cite news|last1=Berger|first1=Ava|title=These are the casualties and cost of the war in Iran 2 weeks into the conflict|url=https://www.npr.org/2026/03/14/nx-s1-5746623/iran-war-cost-deaths|access-date=6 June 2026|agency=NPR|date=14 March 2026}}</ref>
|៥៤៣<ref name="AP1">{{Cite news |url=https://apnews.com/article/us-iran-tanker-aircraft-crash-iraq-kc135-c337359a58be6280dc96fdbf1cb48a5b|title=All 6 crew members on a US refueling plane that crashed in Iraq are dead, US military says|first1=Konstantin|last1=Toropin|first2=Ben|last2=Finley|first3=Kim|last3=Tong-Hyung|work=Associated Press|date=13 March 2026|access-date=6 June 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260313075158/https://apnews.com/article/us-iran-tanker-aircraft-crash-iraq-kc135-c337359a58be6280dc96fdbf1cb48a5b|archive-date=13 March 2026}}</ref>
|-
|វ៉េសប៊ែង
|១៤<ref name="Palestine killed 2">{{Cite news|url=https://english.wafa.ps/Pages/Details/168435|title=Death toll from missile strike on Hebron town rises to four|work=Wafa}}</ref>
|1១៥<ref name="Palestine killed 2" />
|-
|អេមីរ៉ាតអារ៉ាប់រួម
|១៣<ref name="United Arab Emirates">{{Cite news |title=UAE intercepts 17 ballistic missiles, 35 drones after US-Iran ceasefire|url=https://www.khaleejtimes.com/uae/uae-intercepts-17-ballistic-missiles-35-drones-april-8|date=8 April 2026|access-date=4 June 2026|website=Khaleej Times }}</ref>
|២២៧<ref name="United Arab Emirates" />
|-
|គុយវ៉ែត
|១១<ref name="Kuwait 3">{{Cite web |title=Six injured after debris from Iranian attack falls in northern Kuwait|url=https://www.iranintl.com/en/202604062863|date=6 April 2026|access-date=4 June 2026|website=Iran International}}</ref>
|១៨២<ref name="Kuwait 3" />
|-
|ឥណ្ឌូណេស៊ី
|៦<ref name=":0">{{Cite news |title=Peacekeeper dies of wounds suffered in Lebanon last month, UNIFIL says |url=https://www.euronews.com/2026/04/24/indonesian-peacekeeper-dies-of-wounds-suffered-in-lebanon-last-month-unifil-says |archive-url=http://web.archive.org/web/20260425033809/https://www.euronews.com/2026/04/24/indonesian-peacekeeper-dies-of-wounds-suffered-in-lebanon-last-month-unifil-says |archive-date=2026-04-25 |access-date=2026-06-04 |work=euronews }}</ref>
|១<ref name=":0" />
|-
|បារ៉ែន
|៣<ref name="Sabah">{{Cite news |last=Sabah|first=Zaid|date=9 March 2026|title=Iran's president, military and police pledge allegiance to Mojtaba Khamenei|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/9/iran-war-live-mojtaba-khamenei-named-supreme-leader-israel-bombs-tehran|access-date=4 June 2026|work=Al Jazeera English }}</ref>
|៤២<ref name="Sabah" />
|-
|អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត
|៣<ref name="Saudi Arabia">{{Cite news |title=Saudi Arabia says operational activities halted at several energy sites|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/9/saudi-arabia-says-operational-activities-halted-at-several-energy-sites|date=9 April 2026|access-date=4 June 2026|work=Al Jazeera English}}</ref>
|២៩<ref name="Saudi Arabia" />
|-
|អូម៉ង់
|៣<ref name="Oman">{{Cite web |title=(ជាភាសាអារ៉ាប់) سقوط طائرتيْن مُسيرتين في ولاية صُحار |url=https://omannews.gov.om/topics/ar/3/show/464802/ona |date=13 March 2026 |website=Oman News Agency}}</ref>
|១៧<ref name="Oman" />
|-
|បារាំង
|៣<ref name="lot22april">{{Cite news |date=22 April 2026|title=Attack on UNIFIL in Ghandourieh: French peacekeeper succumbs to injuries|url=https://today.lorientlejour.com/article/1504524/attack-on-unifil-in-ghandourieh-french-peacekeeper-succumbs-to-injuries.html|work=L'Orient Today|access-date=4 June 2026}}</ref>
|៩<ref name="lot22april" />
|-
|ស៊ីរី
|២<ref name="syr">{{Cite web|url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/04/04/syria-says-israeli-tank-fire-kills-man-in-country-s-south|title=Syria says Israeli tank fire kills man in country's south|date=4 April 2026|website=Al Arabiya English}}</ref><ref name=":1">{{Cite web |date=12 May 2026 |title=Syrian man killed, wife injured in Israeli attack on Lebanon’s Tyre |url=https://aje.news/p6a948?update=4565270 |website=Al Jazeera}}</ref>
|១<ref name=":1" />
|-
|ហ្វីលីពីន
|២<ref name="phil">{{Cite web |last=Cupin|first=Bea|date=7 April 2026|title=Filipina dies in missile strike on Israel|url=https://www.rappler.com/philippines/filipina-dies-missile-strike-haifa-israel/|access-date=4 June 2026|website=RAPPLER }}</ref>
|០<ref name="phil" />
|-
|ស៊ែប៊ី
|១<ref name=":2">{{Cite journal |date=2026-06-04 |title=Serbian UN peacekeeper killed in south Lebanon |url=https://www.rte.ie/news/middle-east/2026/0604/1576721-unifil-troops-shooting-lebanon/ }}</ref>
|០<ref name=":2" />
|-
|ហ្សកដានី
|០<ref name="aj260305">{{Cite news |title=US-Israel attacks on Iran: Death toll and injuries live tracker|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/1/us-israel-attacks-on-iran-death-toll-and-injuries-live-tracker|access-date=4 June 2026|work=Al Jazeera English}}</ref>
|២៩<ref name="aj260305" />
|-
|កាតា
|០<ref name="qat">{{Cite web|url=https://gulfnews.com/world/gulf/qatar/qatar-4-injured-including-child-after-debris-from-iranian-missile-falls-in-residential-area-1.500499559|title=Qatar: 4 injured, including child, after debris from Iranian missile falls in residential area|first=Huda|last=Ata|first2=Lekshmy|last2=Pavithran|first3=Jay|last3=Hilotin|date=8 April 2026|website=Gulf News: Latest UAE news, Dubai news, Business, travel news, Dubai Gold rate, prayer time, cinema}}</ref>
|២០<ref name="qat" />
|-
|អាស៊ែបៃសង់
|០<ref name="azer">{{Cite news |last=Sauer|first=Pjotr|date=5 March 2026|title=Azerbaijan accuses Iran of 'terrorist' drone attack on airport that injured four people|url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/05/azerbaijan-accuses-iran-drone-attack-airport-injured-people|access-date=4 June 2026|work=The Guardian|issn=0261-3077}}</ref>
|៤<ref name="azer" />
|-
|អេស្ប៉ាញ
|០<ref name=":3">{{Cite web |date=4 June 2026 |title=Spain denounces attacks in Lebanon after UN peacekeepers injured |url=https://aje.news/dud2nk?update=4626497 |website=Al Jazeera}}</ref>
|២<ref name=":3" />
|}
==ផលប៉ះពាល់==
===អ៊ីរ៉ង់===
{{multiple image|
| image1 = Masoud Pezeshkian 2025 (cropped).jpg
| image2 = Gholam Hossein Mohseni-Eje'i 2023 (Cropped).jpg
| image3 = Alireza Arafi 13990824 0146818 crop.jpg
| perrow = 3
| footer = សមាជិកទាំងបីនៃ[[ក្រុមប្រឹក្សាដឹកនាំបណ្ដោះអាសន្ន]] – លោកប្រធានាធិបតី[[ម៉ាស៊ូត ប៉េហ្សេស្សខ្ចន់]] លោកប្រធានតុលាការកំពូល[[ហ្កូឡាំហូសេន ម៉ូសេនីអេជេអ៊ី]] និងអាយ៉ាតុល្លា[[អាលីរ៉េហ្សា អារ៉ាហ្វី]]
| total_width = 350}}
មរណភាពរបស់អាលី ហាមេនៃបានបើកផ្លូវជំរុញឱ្យមានការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសមេដឹកនាំកំពូលថ្មី។ យោងតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញអ៊ីរ៉ង់ [[ក្រុមប្រឹក្សាដឹកនាំបណ្តោះអាសន្ន]] ដែលបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី១ ខែមីនា គឺត្រូវកាន់មុខងារដើរតួជាប្រមុខរដ្ឋអ៊ីរ៉ង់រហូតដល់មេដឹកនាំកំពូលថ្មីត្រូវបានជ្រើសតាំង។<ref name="Reuters-2026"/> លោក[[មោជតាបា ហាមេនៃ]]ត្រូវបានជ្រើសតាំងនៅថ្ងៃទី៨ ខែមីនា ក្នុងនាមជាមេដឹកនាំកំពូលថ្មីជំនួសឱ្យឪពុករបស់លោក។<ref>{{cite news |last=Tondo |first=Lorenzo |date=8 March 2026 |title=Ali Khamenei's son Mojtaba chosen as Iran's new supreme leader |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/08/ali-khameneis-son-mojtaba-chosen-as-irans-new-supreme-leader |access-date=5 June 2026 |work=The Guardian |issn=0261-3077}}</ref> គិតត្រឹមថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា លោកហាមេនៃនៅកំពុងសម្ងំលាក់ខ្លួននៅឡើយ ខណៈមេដឹកនាំប្រទេសជាក់ស្តែងនៅគេមិនទាន់ប្រាកដប្រជានៅឡើយ។ បច្ចុប្បន្ន លោកនាយឧត្តមសេនីយ៍[[អះម៉ាដ វ៉ាហ៊ីឌី]] ដែលជាអគ្គមេបញ្ជាការនៃកងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាមអ៊ីរ៉ង់ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាអ្នកកំពុងដឹកនាំប្រទេសដោយផ្ទាល់ ក៏ដូចជាអ្នកបញ្ជាប្រតិបត្តិការយោធាអ៊ីរ៉ង់ និងកំណត់គោលជំហរចរចារបស់អ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite news |title=U.S. Think Tank: Ahmad Vahidi, Key Figure Behind Iran's Hardline Stance in Negotiations |url=https://iranwire.com/en/news/152695-us-think-tank-ahmad-vahidi-key-figure-behind-irans-hardline-stance-in-negotiations/ |work=IranWire |date=21 May 2026 }}</ref><ref>{{cite news |title=Associated Press: This hard-line Iranian general is a major player in talks with US over war |url=https://understandingwar.org/newsroom/associated-press-this-hard-line-iranian-general-is-a-major-player-in-talks-with-us-over-war/ |work=Institute for the Study of War |date=21 May 2026}}</ref>
[[File:Tehran - The Fourth Day of War 4 Avash.webp|thumb|ផ្សែងហុយចេញពីតំបន់ស៊ីវិលនៅក្នុងរដ្ឋធានីតេហេរ៉ង់ក្រោយត្រូវមីស៊ីលអ៊ីស្រាអែលធ្លាក់ចំ, ៣ មីនា ២០២៦]]
ក្រោយការផ្ដោះប្ដូរបាញ់គ្រាប់មីស៊ីលទៅគ្នាទៅវិញទៅមក ទីក្រុង[[តេហេរ៉ង់]] រដ្ឋធានីរបស់អ៊ីរ៉ង់ បានក្លាយជាទីស្ងាត់ជ្រងំ ដោយមនុស្សជាច្រើនមិនហ៊ានចេញក្រៅទៅប្រកបរបររបស់ខ្លួន<ref>{{cite news |date=3 March 2026 |title=Bombardment unleashes terror in Tehran with no sign of protests |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/bombardment-unleashes-terror-tehran-with-no-sign-protests-2026-03-03 |work=Reuters}}</ref> ខណៈគ្រប់សាលារៀនត្រូវបិទទ្វារ រីឯស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលនិងធនាគារបានកាត់បន្ថយសកម្មភាពរបស់ពួកគេ។<ref>{{cite news |date=28 February 2026 |title=Streets empty and shops close as US strikes confirm Iranian fears |url=https://www.france24.com/en/live-news/20260228-streets-empty-and-shops-close-as-us-strikes-confirm-iranian-fears |access-date=5 June 2026 |work=France 24 }}</ref> យោងទៅតាម ''NetBlocks'' បានឱ្យដឹងថា សកម្មភាពអ៊ីនធឺណិតនៅអ៊ីរ៉ង់បានធ្លាក់ចុះប្រមាណ ៤% បើប្រៀបធៀបទៅរាល់ដង ក្រោយពីត្រូវបានកាត់ផ្ដាច់ដោយរដ្ឋាភិបាល។<ref>{{cite web |url=https://mastodon.social/@netblocks/116147264437940657 |title=NetBlocks (@netblocks@mastodon.social) |date=28 February 2026 |website=Mastodon}}</ref>
នៅថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ឃ្លីបវីដេអូបានបង្ហាញពី[[កងកម្លាំងប្រជាកំណែន]]អ៊ីរ៉ាក់ ត្រូវបានបញ្ជូនចូលប្រទេសអ៊ីរ៉ង់។<ref>{{cite web |url=https://www.iranintl.com/en/202603299955 |title=Video: Iraq's Popular Mobilization Forces in Abadan |date=29 March 2026 |website=Iran International}}</ref> យោងតាមកាសែត ''The Wall Street Journal'' ត្រាំធ្លាប់បានបើកចំហចំពោះការផ្ដល់ជំនួយគាំទ្រដល់កងជីវពលប្រដាប់អាវុធ[[ជនជាតិឃឺដនៅអ៊ីរ៉ង់|ឃឺដនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់]] ដែលកំពុងមាន[[ជម្លោះឃឺដ–អ៊ីរ៉ង់|ជម្លោះជាមួយទីក្រុងតេហេរ៉ង់]]អស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ ហើយក៏ជាសម្ព័ន្ធមិត្តមួយក្នុងតំបន់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកដែរ។<ref>{{cite news |date=3 March 2026 |title=CIA working to arm Kurdish forces to spark uprising in Iran, sources say |url=https://www.cnn.com/2026/03/03/politics/cia-arming-kurds-iran |access-date=5 June 2026 |work=CNN }}</ref> យ៉ាងណាមិញ លោកត្រាំក្រោយមកបាននិយាយវិញថា លោកគ្មានបំណងចង់បញ្ជូនជនជាតិឃឺដចូលប្រយុទ្ធក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ឡើយ។<ref>{{cite news |date=7 March 2026 |title=Trump rules out sending Kurds into Iran |url=https://www.telegraph.co.uk/world-news/2026/03/07/iran-war-latest-news-tehran-israel-donald-trump-us-invasion/?msockid=27188584bb6c64923cfa9292ba0c6563 |work=The Daily Telegraph}}</ref>
===សេដ្ឋកិច្ច===
សង្គ្រាមនេះបានបង្កបង្កើតជាផលវិបាកជាច្រើនដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកដូចជានាំឱ្យតម្លៃប្រេងនិងឧស្ម័នកើនឡើង ប៉ះពាល់វិស័យអាកាសចរណ៍និងទេសចរណ៍ ក៏ដូចជាបានរង្គោះរង្គើទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុផងដែរ។<ref>{{cite news |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-conflict-poses-new-risk-us-economic-resilience-2026-03-02 |title=Iran conflict poses new risk to US economic resilience |work=Reuters |date=2 March 2026 |access-date=6 June 2026}}</ref>
[[File:2020- Price of oil.svg|thumb|តារាងបង្ហាញពីកំណើននៃតម្លៃប្រេងសកលបង្កឡើងដោយព្រឹត្តិការណ៍ពិភពលោកសំខាន់ៗដូចជា [[ជំងឺរាតត្បាតកូវីដ ១៩]] [[ការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន|សង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែនក្នុងឆ្នាំ២០២២]] និងសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ក្នុងឆ្នាំ២០២៦<ref name=EIA_OilPriceData>{{cite web |title=Petroleum & Other Liquids / Data ▼ / Download series history |url=https://www.eia.gov/dnav/pet/pet_pri_spt_s1_w.htm |publisher=U.S. Energy Information Administration (EIA) |archive-url=https://web.archive.org/web/20260605153644/https://www.eia.gov/dnav/pet/pet_pri_spt_s1_w.htm |archive-date=5 June 2026 |url-status=live}}</ref>]]
តម្លៃប្រេង និងឧស្ម័នធម្មជាតិបានកើនឡើងភ្លាមៗក្រោយពីអ៊ីរ៉ង់បានគំរាមវាយប្រហារលើនាវាដឹកប្រេងនិងកប៉ាល់ដទៃទៀត ហើយនិងការវាយប្រហាររបស់អ៊ីរ៉ង់ទៅលើរោងចក្រប្រេងនៅតាមបណ្ដាប្រទេសផលិតប្រេងក្នុងតំបន់។<ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/business/2026/mar/02/middle-east-crisis-oil-prices-inflation-us-iran-interest-rates-growth |title=Middle East crisis pushes up oil prices – and could drive inflation rises too |work=The Guardian |date=2 March 2026 |access-date=6 June 2026}}</ref> ២០% នៃការដឹកជញ្ជូនផលិតកម្មប្រេង និងឧស្ម័នសកលគឺជារឿយៗត្រូវឆ្លងកាត់តាម[[ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]]។<ref name="Buchanan-2026">{{cite news |last1=Buchanan |first1=Naomi |title=There's a major inflation risk lurking for the economy as the Iran war drags on, and it's not oil |url=https://www.businessinsider.com/food-inflation-oil-prices-fertilizer-farmers-iran-war-shipping-hormuz-2026-3 |work=Business Insider |date=11 March 2026}}</ref> ខណៈភ្លើងសង្គ្រាមនៅបន្តឆាបឆេះ តម្លៃប្រេងនិងឧស្ម័នបានធ្លាក់និងកើនទៅតាមស្ថានភាព ខណៈទីផ្សារបានព្យាយាមវាស់វែងតម្លៃទៅតាមលទ្ធភាពដែលជម្លោះអាចបញ្ចប់។ តម្លៃប្រេងនៅមុនសង្គ្រាមគឺស្ថិតនៅក្រោម ៧០ ដុល្លារក្នុងមួយបារ៉ែល<ref>{{Cite web |title=Brent Crude Oil Prices (1987-2026) |url=https://www.macrotrends.net/2480/brent-crude-oil-prices-10-year-daily-chart |access-date=6 June 2026 |website=Macrotrends}}</ref> តែបើគិតមកត្រឹមថ្ងៃទី៧ ខែមីនាវិញ តម្លៃវាបានហក់ឡើងរហូតដល់ ១៣៩ ដុល្លារឯណោះ<ref>{{Cite journal |last1=Zhang |first1=Qi |last2=Hu |first2=Yi |last3=Jiao |first3=Jianbin |last4=Wang |first4=Shouyang |date=2 January 2024 |title=The impact of Russia–Ukraine war on crude oil prices: an EMC framework |journal=Humanities and Social Sciences Communications |volume=11 |issue=1 |pages=8 |doi=10.1057/s41599-023-02526-9 |issn=2662-9992|doi-access=free }}</ref> រីឯតម្លៃឧស្ម័នក៏បានស្ទុះឡើងខ្ពស់ដូចគ្នា។<ref name="bloomberg4march">{{cite web |last1=Stapczynski |first1=Stephen |last2=Liao |first2=Ruth |last3=El Wardany |first3=Salma |date=4 March 2026 |title=Qatar's Hard-Won Reputation as Safest Gas Supplier Lost in Days |url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-03-04/iran-war-dents-qatar-s-reputation-as-lng-s-safest-bet |website=Bloomberg News}}</ref> មកដល់ចុងខែមីនា កង្វះផលិតផលប្រេងឥន្ធនៈនៅតាមបណ្ដាប្រទេស[[អាស៊ីអាគ្នេយ៍]]បានកំពុងកើនឡើង ខណៈដែលស្តុកបម្រុងកំពុងធ្លាក់ចុះ។<ref name=bbc-20260324>{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/articles/c1450zj6n48o |title=Everyday life in Asia is being upended by Iran war fuel crisis |last1=Ewe |first1=ByKoh |last2=Drury |first2=Flora |work=BBC News |date=24 March 2026 |access-date=6 June 2026}}</ref>
[[កម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក]]របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ និងក្រុមអ្នកវិភាគសេដ្ឋកិច្ចផ្សេងៗបានព្រមានថា សង្គ្រាមនេះកំពុងជំរុញឱ្យតម្លៃស្បៀងអាហារសកលកើនឡើង ហើយអាចក្នុងរយៈពេលយូរ។<ref>{{cite web |title=WFP warns rising food and fuel prices risk pushing global hunger higher as humanitarian needs grow |url=https://www.wfp.org/news/wfp-warns-rising-food-and-fuel-prices-risk-pushing-global-hunger-higher-humanitarian-needs |website=[[កម្មវិធីស្បៀងអាហារពិភពលោក|World Food Programme]] |date=8 March 2026}}</ref>
===អាកាសចរណ៍===
[[File:Grounded airliners at Manchester Airport Feb 2026.jpg|thumb|យន្តហោះនៃ[[កាតាអ៊ែរវ៉េ|ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍កាតា]] [[គុយវ៉ែតអ៊ែរវ៉េ|គុយវ៉ែត]] និង[[អេមីរ៉ាតស៍ (អាកាសចរណ៍)|អេមីរ៉ាត]]កំពុងជាប់គាំងក្នុង[[អាកាសយានដ្ឋានមែនឈេស្ទ័រ]], ២៨ កុម្ភៈ ២០២៦]]
ដែនអាកាសរបស់អ៊ីរ៉ង់បានហាមឃាត់រាល់ដំណើរហោះហើររបស់យន្តហោះស៊ីវិលក្នុងកំឡុងពេលជម្លោះ<ref>{{cite web |date=28 February 2026 |title=Iran's skies empty after strikes as regional states close airspace |url=https://www.iranintl.com/en/202602284853 |access-date=7 June 2026 |website=Iran International}}</ref> ខណៈដែលប្រទេសបារ៉ែន អ៊ីរ៉ាក់ អ៊ីស្រាអែល គុយវ៉ែត កាតា ស៊ីរី និងអារ៉ាប់រួមបានបិទដែនអាកាសរបស់ពួកគេរៀងៗខ្លួន។<ref>{{cite news |last=Yosef |first=Eugenia |date=28 February 2026 |title=Israel closes airspace after strikes on Iran |url=https://www.cnn.com/world/live-news/israel-iran-attack-02-28-26-hnk-intl?post-id=cmm5yjlf6000v3b6parlqyd31 |access-date=7 June 2026 |work=CNN }}</ref><ref>{{cite news |title=Iraq shuttering airspace after US, Israel strike Iran |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/iraq-shuttering-airspace-after-us-israel-strike-iran/ |first=Noam |last=Lehmann |date=28 February 2026 |work=The Times of Israel}}</ref>ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍មួយចំនួនវិញបានផ្អាកសេវាកម្មហោះហើរចូលតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាតែម្តង។<ref>{{cite news |first1=Frederico |last1=Maccioni |first2=Joanna |last2=Plucinska |title=Travel in chaos as airlines cancel flights after US, Israel strikes on Iran |url=https://www.reuters.com/world/europe/airlines-suspend-middle-east-flights-after-us-israel-strikes-iran-2026-02-28/ |work=Reuters |date=28 February 2026}}</ref>
ការរំខានដល់ប្រព័ន្ធវិស័យផ្គត់ផ្គង់ប្រេងឥន្ធនៈសកល ដែលបណ្តាលមកពីការបិទច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍នោះ ក៏បាននាំឱ្យតម្លៃប្រេងសាំងយន្តហោះហក់ឡើងថ្លៃផងដែរ ខណៈតម្លៃសំបុត្រយន្តហោះវិញបានកើនទៅតាមគ្នាទាំងសម្រាប់ជើងហោះហើរក្នុងស្រុក និងអន្តរជាតិ។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍បានប្រតិកម្មដោយតម្លើងថ្លៃសំបុត្រ និងកែសម្រួលកាលវិភាគហោះហើរមួយចំនួន ដើម្បីទប់ទល់នឹងថ្លៃប្រេងឥន្ធនៈកើនឡើងខ្ពស់។<ref>{{Cite web |last=Iacurci |first=Greg |date=2 May 2026 |title=Airfare amid Iran war: Buy now or wait out the conflict? Experts weigh the risks |url=https://www.cnbc.com/2026/05/02/iran-war-airfare-travel-airlines-plane-tickets-when-to-buy.html |access-date=7 June 2026 |website=CNBC }}</ref><ref>{{Cite web |date=29 April 2026 |title=Iran war, jet fuel concerns cloud airlines' summer holiday plans |url=https://www.reuters.com/business/iran-war-jet-fuel-concerns-cloud-airlines-summer-holiday-plans-2026-04-29/ |website=Reuters}}</ref>
===ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍===
ចរាចរណ៍ដឹកជញ្ជូនតាមសមុទ្រឆ្លងកាត់[[ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍]] ដែលជាចំណុចផ្លូវសមុទ្រដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មថាមពលពិភពលោក ត្រូវបានអ៊ីរ៉ង់ប្រើប្រាស់កម្លាំងបិទចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ មកម៉្លេះ ក្រោយពេលដែលសហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីស្រាអែលបានបើកសង្គ្រាមផ្លូវអាកាសប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់ និងបានធ្វើឃាតមេដឹកនាំកំពូលរបស់ខ្លួនគឺលោក[[អាលី ហាមេនៃ]]។ ដើម្បីជាការសងសឹក អ៊ីរ៉ង់បានបើកការវាយប្រហារដោយមីស៊ីល និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក (ដ្រូន) ទៅលើប្រទេសអ៊ីស្រាអែល មូលដ្ឋានយោធាអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់ និងបណ្ដារដ្ឋដទៃក្នុងតំបន់ដែលជាសម្ព័ន្ធមិត្តនឹងសហរដ្ឋអាមេរិក។ [[កងឆ្មាំបដិវត្តន៍ឥស្លាម|កងឆ្មាំបដិវត្តន៍អ៊ីរ៉ង់]] បានប្រកាសចេញនូវសារព្រមានហាមឃាត់រាល់ដំណើរឆ្លងកាត់ច្រកសមុទ្រខាងលើ ហើយខ្លួនមានសិទ្ធិឡើងពិនិត្យ ឬវាយប្រហារនាវាពាណិជ្ជកម្មណាមិនស្ដាប់បង្គាប់ ហើយខ្លួនបានដាក់ពង្រាយមីនក្រោមសមុទ្រនៅក្នុងបរិវេណនៃច្រកសមុទ្រនោះផងដែរ។ ចាប់ពីថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា ដល់ថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ សហរដ្ឋអាមេរិកបានបិទច្រកនិងផ្លូវសមុទ្រចូលទៅអ៊ីរ៉ង់ក្នុងពេលដំណាលគ្នា។ នៅមុនពេលសង្គ្រាមអាមេរិក-អ៊ីស្រាអែលប្រឆាំងនឹងអ៊ីរ៉ង់នេះផ្ទុះឡើង ច្រកសមុទ្រហ័រមូហ្ស៍ត្រូវបានបើកចំហដោយសេរី ហើយប្រមាណ ២៥% នៃពាណិជ្ជកម្មប្រេងពិភពលោកតាមផ្លូវសមុទ្រនិង ២០% នៃឧស្ម័នធម្មជាតិរាវ ពិភពលោកបានឆ្លងកាត់ចេញចូលតាមច្រកមួយនេះឯង។
==ប្រតិកម្ម==
===ភាគីសង្គ្រាម===
===អ៊ីរ៉ង់===
ក្រសួងការបរទេសអ៊ីរ៉ង់បានសន្យាថានឹងមានការឆ្លើយតបទៅវិញ ខណៈដែលកងកម្លាំងអ៊ីរ៉ង់បានមមាញឹកវាយប្រហារមូលដ្ឋានទ័ពអាមេរិកនៅទូទាំងតំបន់[[ឈូងសមុទ្រពែរ្ស]]។<ref>{{Cite web |date=28 February 2026|title=Iran targets US bases across Persian Gulf states, IRGC-aligned outlet says|url=https://www.iranintl.com/en/202602282948|archive-url=https://web.archive.org/web/20260304145112/https://www.iranintl.com/en/202602282948|archive-date=4 March 2026|access-date=8 June 2026|website=Iran International}}</ref>
==កំណត់សម្គាល់==
{{reflist|group=ស}}
==ឯកសារយោង==
{{reflist}}
==តំណភ្ជាប់ក្រៅ==
{{Sister project links|auto=yes|d=Q138503695|m=yes}}
'''''ជាភាសាអង់គ្លេស'''''
* {{cite news |date=28 February 2026 |title=What we know about the US-Israeli attack on Iran and Tehran's retaliation |url=https://www.cnn.com/2026/02/28/middleeast/israel-attack-iran-intl-hnk |access-date=28 February 2026 |work=CNN}}
* [https://www.rfi.fr/km/%E1%9E%96%E1%9E%B6%E1%9E%80%E1%9F%92%E1%9E%99%E1%9E%82%E1%9E%93%E1%9F%92%E1%9E%9B%E1%9E%B9%E1%9F%87/%E1%9E%9F%E1%9E%84%E1%9F%92%E1%9E%9A%E1%9F%92%E1%9E%82%E1%9E%B6%E1%9E%98%E1%9E%A2%E1%9F%8A%E1%9E%B8%E1%9E%9A%E1%9F%89%E1%9E%84%E1%9F%8B/ អានព័ត៌មានអំពីសង្គ្រាមហ្កាហ្សានៅ RFI ខេមរភាសា]
* [https://www.c-span.org/liveEvent/?Iran U.S. and Israeli Strikes on Iran], [[C-SPAN]]
* [https://www.marinetraffic.com/en/ais/home/centerx:56.4/centery:26.5/zoom:9 Tracking of traffic in the Strait of Hormuz]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សង្គ្រាមអ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ២០២៦]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ីក្នុងឆ្នាំ២០២៦]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជម្លោះក្នុងឆ្នាំ២០២៦]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជម្លោះអ៊ីរ៉ង់–អ៊ីស្រាអែល]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទំនាក់ទំនងយោធាសហរដ្ឋអាមេរិក–អ៊ីរ៉ង់]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទំនាក់ទំនងយោធាសហរដ្ឋអាមេរិក–អ៊ីស្រាអែល]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វិបត្តិមជ្ឈិមបូព៌ា (២០២៣–បច្ចុប្បន្ន)]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាណត្តិប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំទីពីរ]]
76zbufnq8d3x8yrc6t1yitsc481rl7u
ប្លេស ប៉ាស្កាល់
0
53799
336369
2026-06-07T16:43:46Z
Annika16888
50803
បង្កើតដោយការបកប្រែទំព័រ "[[:en:Special:Redirect/revision/1352911111|Blaise Pascal]]"
336369
wikitext
text/x-wiki
'''ប្លេស ប៉ាស្កាល់''' {{Efn|{{IPAc-en|p|æ|ˈ|s|k|æ|l}} {{Respell|pass|KAL}}, {{IPAc-en|alsoUK|-|ˈ|s|k|ɑː|l|,_|'|p|ae|s|k|@l|,_|-|s|k|æ|l}} {{Respell|-|KAHL|,_|PASS|kəl|,_-|kal}}, {{IPAc-en|US|p|ɑː|ˈ|s|k|ɑː|l}} {{Respell|pahs|KAHL}};<ref>{{cite book|last=Wells|first=John|author-link=John C. Wells|title=Longman Pronunciation Dictionary|publisher=Pearson Longman|edition=3rd|date=3 April 2008|isbn=978-1-4058-8118-0}}</ref><ref>[http://dictionary.reference.com/browse/pascal "Pascal"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150106120015/http://dictionary.reference.com/browse/Pascal |date=6 January 2015 }}. ''[[Random House Webster's Unabridged Dictionary]]''.</ref><ref>{{Cite encyclopedia |url=http://www.lexico.com/definition/Pascal,+Blaise |archive-url=https://web.archive.org/web/20211205064720/https://www.lexico.com/definition/pascal,_blaise |url-status=dead |archive-date=2021-12-05 |title=Pascal, Blaise |dictionary=[[Lexico]] UK English Dictionary |publisher=[[Oxford University Press]]}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/pascal|title=Pascal|work=[[Collins English Dictionary]]|publisher=[[HarperCollins]]|access-date=14 August 2019|archive-date=14 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190814214044/https://www.collinsdictionary.com/dictionary/english/pascal|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite Merriam-Webster|Pascal|access-date=14 August 2019}}</ref> {{IPA|fr|blɛz paskal|lang}}|name=pronounciation}} (19{{Spaces}}ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៦២៣-១៩{{Spaces}}សីហា ១៦៦២) គឺជាគណិតវិទូ រូបវិទូ ទស្សនវិទូ និងជាអ្នកនិពន្ធ[[ព្រះសហគមន៍កាតូលិក|កាតូលិក]] ជនជាតិបារាំង។
ប៉ាស្កាល់ គឺជាកុមារអច្ឆរិយៈម្នាក់ ដែលត្រូវបានអប់រំដោយឪពុកឈ្មោះ អេទៀន ប៉ាស្កាល់ ជាអ្នកយកពន្ធនៅទីក្រុងរូអង់ ។ ការងារគណិតវិទ្យាដំបូងរបស់គាត់គឺលើធរណីមាត្រប្រជោល គាត់បានសរសេរសន្ធិសញ្ញាសំខាន់មួយលើប្រធានបទនៃ មុខកាត់កោណ នៅអាយុ 16 ឆ្នាំ។ ក្រោយមកគាត់បានឆ្លើយឆ្លងជាមួយព្យែរ ដឺ ហ្វែរម៉ាត លើទ្រឹស្តីប្រូបាប ដែលមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចទំនើប និង[[វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម]] ។ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[វិគីភីឌា:ត្រូវការអំណះអំណាង|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2025)">ត្រូវការសម្រង់</span>]]'' ]</sup> នៅឆ្នាំ ១៦៤២ លោកបានចាប់ផ្តើមការងារត្រួសត្រាយផ្លូវលើម៉ាស៊ីនគិតលេខ (ហៅថា ម៉ាស៊ីនគិតលេខប៉ាស្កាល់ និងក្រោយមកប៉ាស្កាលីន) ធ្វើឲ្យលោកក្លាយជាអ្នកបង្កើតម៉ាស៊ីនគិតលេខមេកានិច ដំបូងគេម្នាក់។ <ref>{{Cite book|last=d'Ocagne|first=Maurice|url=https://cnum.cnam.fr/CGI/fpage.cgi?8KU54-2.5/248/150/369/363/369|title=Le calcul simplifié|publisher=Gauthier-Villars et fils|year=1893|page=245|language=fr|access-date=14 May 2010|archive-date=9 August 2018}}</ref>
ដូច[[រីណេ ដេកាត|លោករឺណេ ដេកាត]] រួមសម័យជាមួយគាត់ដែរ លោកប៉ាស្កាល់ ក៏ជាអ្នកត្រួសត្រាយផ្លូវក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រធម្មជាតិ និងអនុវត្តផងដែរ។ លោកប៉ាស្កាល់ បានសរសេរការពារ[[ការស្រាវជ្រាវបែបវិទ្យាសាស្ត្រ|ការស្រាវជ្រាវបែបវិទ្យាសាស្ត្រ]] និងបានបង្កើតលទ្ធផលចម្រូងចម្រាសជាច្រើន។ <sup class="noprint Inline-Template" style="margin-left:0.1em; white-space:nowrap;">[ ''<nowiki><span title="The text near this tag may need clarification or removal of jargon. (September 2025)">ត្រូវការការបំភ្លឺ</span></nowiki>'' ]</sup> លោកបានរួមចំណែកយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការសិក្សាអំពីសារធាតុរាវ ហើយបានបញ្ជាក់ពីគោលគំនិតនៃសម្ពាធ និង[[សុញ្ញកាស]] ដោយធ្វើឱ្យការងាររបស់អេវ៉ង់ជេលីស្តា តូរីឆេលី មានលក្ខណៈទូទៅ។ ឯកតា [[ប្រព័ន្ធខ្នាតអន្តរជាតិ|SI]] សម្រាប់សម្ពាធត្រូវដាក់ឈ្មោះតាម [[ប៉ាស្កាល់]] ។ ធ្វើតាមតូរីឆេលី និងហ្គាលីឡេអូ ហ្គាលីឡៃ ក្នុងឆ្នាំ ១៦៤៧ លោកបានបដិសេធអ្នកដូចជា[[អារីសស្ដូថូល|អារីស្តូត]] និងដេកាត ដែលបានទទូចថាធម្មជាតិស្អប់សុញ្ញកាស ។
លោកក៏ត្រូវបានគេសរសើរថាជាអ្នកបង្កើត[[យានដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ|មធ្យោបាយធ្វើដំណើរសាធារណៈ]]ទំនើបផងដែរ ដោយបានបង្កើត carrosses à cinq sols ជាសេវាដឹកជញ្ជូនសាធារណៈទំនើបដំបូងគេ មុនពេលលោកទទួលមរណភាពនៅឆ្នាំ ១៦៦២។ <ref>{{Cite web |last=Jarrett |date=2024-12-31 |title=One of the Greatest Inventions in the History of Human Transport |url=https://humantransit.org/2024/12/one-of-the-greatest-inventions-in-the-history-of-human-transport.html#commentsC |access-date=2025-01-02 |website=Human Transit |language=en-US}}</ref>
នៅឆ្នាំ១៦៤៦ លោកនិងប្អូនស្រីឈ្មោះ ហ្សាក់គ្លីន (Jacqueline) បានមានទំនាក់ទំនងជាមួយចលនាសាសនានៅក្នុង[[ព្រះសហគមន៍កាតូលិក|សាសនាកាតូលិក]] ដែលត្រូវបានអ្នករិះគន់ហៅថា ហ្សង់សេនីស។ <ref>{{Cite encyclopedia|url=http://www.newadvent.org/cathen/11511a.htm|title=Blaise Pascal|archivedate=10 March 2009}}</ref> បន្ទាប់ពីបទពិសោធន៍សាសនានៅចុងឆ្នាំ១៦៥៤ លោកបានចាប់ផ្តើមសរសេរស្នាដៃដែលមានឥទ្ធិពលលើទស្សនវិជ្ជា និងទេវវិទ្យា។ ស្នាដៃដ៏ល្បីល្បាញពីររបស់លោកមានប្រភពនៅសម័យកាលនេះ {{Lang|fr|[[Lettres provinciales]]}} និង ''Pensées'' ដែលជាសំណុំនៃជម្លោះរវាងអ្នកកាន់សាសនាហ្សង់សេនីស និង ជេស៊ូអ៊ីត ។ ក្រោយមកទៀតមានការភ្នាល់របស់ប៉ាស្កាល់ ដែលគេស្គាល់ក្នុងសៀវភៅដើមថា ''Discourse on the Machine'' <ref>{{Cite web |last=Grumball |first=Kevin Shaun |title=Thesis submitted to the University of Nottingham for the degree of Doctor of Philosophy |url=https://eprints.nottingham.ac.uk/14569/1/594871.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20200605221151/http://eprints.nottingham.ac.uk/14569/1/594871.pdf |archive-date=2020-06-05 |access-date=20 October 2022 |website=University of Nottingham}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Internet History Sourcebooks |url=https://sourcebooks.fordham.edu/mod/1660pascal-pensees.asp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221019123402/https://sourcebooks.fordham.edu/mod/1660pascal-pensees.asp |archive-date=19 October 2022 |access-date=2022-10-20 |website=sourcebooks.fordham.edu}}</ref> ដែលជាអំណះអំណាងប្រូបាបដ៏ស្មោះត្រង់ សម្រាប់មូលហេតុដែលមនុស្សម្នាក់គួរតែជឿលើព្រះ។ នៅឆ្នាំនោះ គាត់ក៏បានសរសេរសន្ធិសញ្ញាសំខាន់មួយស្តីពីត្រីកោណនព្វន្តផងដែរ។ ចន្លោះឆ្នាំ ១៦៥៨ និង ១៦៥៩ គាត់បានសរសេរអំពីស៊ីក្លូអ៊ីដ និងការប្រើប្រាស់របស់វាក្នុងការគណនាបរិមាណសារធាតុរឹង។ បន្ទាប់ពីមានជំងឺជាច្រើនឆ្នាំ ប៉ាស្កាល់បានស្លាប់នៅទីក្រុងប៉ារីសក្នុងអាយុ ៣៩ ឆ្នាំ។
== កុមារភាព និងការអប់រំ ==
[[ឯកសារ:Maison_de_Blaise_Pascal_(Clermont).png|ធ្វេង|រូបភាពតូច|206x206ភីកសែល|ស្រុកកំណើតរបស់ប៉ាស្កាល់]]
លោកប៉ាស្កាល់ កើតនៅឃ្លែរម៉ុង-ហ្វេរ៉ង់ ដែលស្ថិតនៅក្នុង តំបន់អូវែញ ប្រទេសបារាំង ជិតជួរភ្នំម៉ាស៊ីហ្វ សង់ត្រាល់ ។ គាត់បាត់បង់ម្តាយរបស់គាត់គឺអង់តូណែត បេហ្គុង (Antoinette Begon) កាលនៅអាយុបីឆ្នាំ។ {{Sfn|Devlin}} ឪពុករបស់គាត់គឺអេទៀន ប៉ាស្កាល់ ដែលជាអ្នកគណិតវិទូ គឺជាចៅក្រមក្នុងស្រុក និងជាសមាជិកនៃ "អភិជនរដ្ឋបាល"។ ប៉ាស្កាល់មានប្អូនស្រីពីរនាក់ គឺប្អូនស្រី ហ្សាក់គ្លីន និងបងស្រី ហ្ស៊ីលប៊ែត ។
=== បំលាស់ទីទៅប៉ារីស ===
នៅឆ្នាំ១៦៣១ ប្រាំឆ្នាំបន្ទាប់ពីមរណភាពរបស់ភរិយារបស់គាត់ <ref name="MCS">{{Cite web |last=O'Connor |first=J.J. |author-link=John J. O'Connor (mathematician) |last2=Robertson |first2=E.F. |author-link2=Edmund F. Robertson |date=August 2006 |title=Étienne Pascal |url=http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Pascal_Etienne.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100419181846/http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Pascal_Etienne.html |archive-date=19 April 2010 |access-date=5 February 2010 |publisher=[[University of St Andrews|University of St. Andrews, Scotland]]}}</ref> អេទៀន ប៉ាស្កាល់ បានផ្លាស់ទីទៅទីក្រុងប៉ារីសជាមួយកូនៗ។ មិនយូរប៉ុន្មាន ក្រុមគ្រួសារដែលទើបមកដល់បានជួល ល្វីស ដេលហ្វូល ជាអ្នកបម្រើ ដែលក្រោយមកបានក្លាយជាសមាជិកសំខាន់ម្នាក់នៃគ្រួសារ។ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[វិគីភីឌា:ត្រូវការអំណះអំណាង|<span title="This claim needs references to reliable sources. (September 2025)">ត្រូវការអំណះអំណាង</span>]]'' ]</sup> អេទៀន ដែលមិនដែលរៀបការម្តងទៀត ហើយបានសម្រេចចិត្តថា គាត់នឹងអប់រំកូនៗរបស់គាត់។
[[ឯកសារ:Leroux--scene_de_la_jeunesse_de_blaise_pascal--Cherbourg.jpg|រូបភាពតូច|262x262ភីកសែល|ទិដ្ឋភាពមួយពីយុវវ័យរបស់ប៉ាស្កាល់]]
យុវជនប៉ាស្កាល់ បានបង្ហាញកម្លាំងបញ្ញាដ៏ខ្លាំងពូកែ ជាមួយនឹងសមត្ថភាពដ៏ឈ្លាសវៃសម្រាប់មុខវិជ្ជាគណិតវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្ត្រ។ <ref>{{Cite web |date=2024-04-08 |title=Blaise Pascal {{!}} Biography, Facts, & Inventions {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/biography/Blaise-Pascal |access-date=2024-04-19 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> អេទៀនបានព្យាយាមរារាំងកូនប្រុសពីការរៀនគណិតវិទ្យា។ ប៉ុន្តែនៅអាយុ ១២ ឆ្នាំ ប៉ាស្កាល់បានរកឃើញឡើងវិញនូវសំណើធរណីមាត្រចំនួន ៣២ ដំបូងរបស់អឺគ្លីដ ហើយដូច្នេះត្រូវបានផ្តល់ច្បាប់ចម្លងនៃ<nowiki><i id="mwhQ">ធាតុ</i></nowiki> របស់អឺគ្លីដ។
==== ''អត្ថបទស្តីពីកោណ'' ====
អ្វីដែលលោកប៉ាស្កាល់ ចាប់អារម្មណ៍លើស្នាដៃរបស់ លោកដេសាក លើ ផ្នែករាងកោណ ។ ដោយធ្វើតាមការគិតរបស់លោកដេសាក លោកប៉ាស្កាល់ អាយុ ១៦ ឆ្នាំរូបនេះបានបង្កើតជាមធ្យោបាយនៃភស្តុតាងនូវសន្ធិសញ្ញាខ្លីមួយស្តីពីអ្វីដែលត្រូវបានគេហៅថា ''Mystic Hexagram'' គឺ ''Essai pour les coniques'' ( ''អត្ថបទស្តីពីរាងសាជី'' ) ហើយបានផ្ញើវា - ស្នាដៃគណិតវិទ្យាដំបូងរបស់គាត់ - ទៅកាន់លោកព្យែរ មែរសេន នៅទីក្រុងប៉ារីស។ វាត្រូវបានគេស្គាល់រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះថាជា ទ្រឹស្តីបទប៉ាស្កាល់ ។ វាចែងថាប្រសិនបើឆកោន ត្រូវបានចារឹកក្នុងរង្វង់ (ឬរាងសាជី) នោះចំណុចប្រសព្វទាំងបីនៃជ្រុងផ្ទុយគ្នាស្ថិតនៅលើបន្ទាត់មួយ (ហៅថាបន្ទាត់ប៉ាស្កាល់)។
ស្នាដៃរបស់ប៉ាស្កាល់ គឺលឿនពេក រហូតដល់[[រីណេ ដេកាត|រឺណេ ដេកាត]] ជឿជាក់ថាឪពុករបស់ប៉ាស្កាល់ គឺជាអ្នកសរសេរ។ នៅពេលមែរសែន បានធានាថាវាពិតជាផលិតផលរបស់កូនប្រុស មិនមែនរបស់ឪពុកទេ ដេកាតបានឆ្លើយតបថា "ខ្ញុំមិនចម្លែកទេដែលគាត់បានផ្តល់ការបង្ហាញពីកោណសមស្របជាងស្នាដៃរបស់មនុស្សបុរាណ" ដោយបន្ថែមថា "ប៉ុន្តែបញ្ហាផ្សេងទៀតទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះអាចនិយាយបានថា កម្រនឹងកើតឡើងចំពោះកុមារអាយុ ១៦ ឆ្នាំណាស់"។
=== ចំណាកចេញពីទីក្រុងប៉ារីស ===
នៅប្រទេសបារាំងនាពេលនោះ ការិយាល័យ និងមុខតំណែងអាចត្រូវបានទិញ និងលក់។ នៅឆ្នាំ ១៦៣១ លោកអេទៀន បានលក់តំណែងរបស់លោកជាប្រធានទីពីរនៃ ''Cour des Aides'' ក្នុងតម្លៃ ៦៥,៦៦៥ លីវ ។ <ref>Connor, James A., ''Pascal's wager: the man who played dice with God'' (HarperCollins, NY, 2006) {{ISBN|0-06-076691-3}} p. 42</ref> ប្រាក់នេះត្រូវបានវិនិយោគលើមូលបត្ររដ្ឋាភិបាល ដែលផ្តល់ប្រាក់ចំណូល បើទោះបីជាមិនមែនជាប្រាក់ចំណូលដ៏សមរម្យក៏ដោយ ក៏ពិតជាប្រាក់ចំណូលដ៏ស្រួលមួយ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យគ្រួសារប៉ាស្កាល់ ផ្លាស់ទៅរស់នៅទីក្រុងប៉ារីស ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ ១៦៣៨ លោកខាឌីណាល រីឆែលយឺ ដោយអស់សង្ឃឹមចំពោះប្រាក់ដើម្បីបន្តសង្គ្រាមសាមសិបឆ្នាំ ខកខានមិនបង់មូលបត្ររដ្ឋាភិបាល។ ភ្លាមៗនោះ ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់លោកអេទៀន ប៉ាស្កាល់ បានធ្លាក់ចុះពីជិត ៦៦,០០០ លីវ មកនៅតិចជាង ៧,៣០០ លីវ។ <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">[ ''[[វិគីភីឌា:ត្រូវការអំណះអំណាង|<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2023)">ត្រូវការឯកសារយោង</span>]]'' ]</sup>
ដូចអ្នកដទៃទៀតជាច្រើន អេទៀនត្រូវបានបង្ខំឱ្យភៀសខ្លួនចេញពីទីក្រុងប៉ារីស ដោយសារតែការប្រឆាំងចំពោះគោលនយោបាយសារពើពន្ធរបស់រីឆែលយឺ ដោយទុកកូនទាំងបីនាក់ ក្រោមការថែទាំរបស់អ្នកជិតខាង គឺម៉ាដាម សេនតូត ជានារីស្រស់ស្អាតម្នាក់ដែលមានប្រវត្តិដ៏ល្បីល្បាញ ហើយបានរក្សាហាងកែសម្ផស្សដ៏ភ្លឺថ្លាបំផុតមួយនៅទូទាំងប្រទេសបារាំង។ វាគឺជាពេលដែលហ្សាក់គ្លីន សម្តែងបានល្អក្នុងឈុតតន្ត្រីកុមារដែលមានរីឆែលយឺចូលរួមដែលអេទៀនត្រូវបានលើកលែងទោស។ យូរៗទៅ អេទៀនបានវិលត្រឡប់មកវិញជាមួយនឹងខាឌីណាល់ ហើយនៅឆ្នាំ ១៦៣៩ ត្រូវបានតែងតាំងជាស្នងការពន្ធដាររបស់ស្តេចនៅក្នុងទីក្រុង រូអង់ ជាទីក្រុងដែលកំណត់ត្រាពន្ធរបស់វា ដោយសារការបះបោរស្ថិតក្នុងភាពវឹកវរយ៉ាងខ្លាំង។
=== ប៉ាស្កាលីន ===
[[ឯកសារ:Pascaline-CnAM_823-1-IMG_1506-black.jpg|alt=|រូបភាពតូច|ប៉ាស្កាលីន ដើមដំបូងដាក់តាំងនៅ Musée des Arts et Métiers ទីក្រុងប៉ារីស]]
នៅឆ្នាំ ១៦៤២ ក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង ដើម្បីសម្រួលដល់ការគណនា និងការគណនាឡើងវិញដ៏ហត់នឿយរបស់ឪពុកអំពីពន្ធដែលត្រូវជំពាក់ និងបង់ (ជាការងារដែលយុវជនប៉ាស្កាល់ត្រូវបានជ្រើសរើសឱ្យធ្វើ) ប៉ាស្កាល់ ដែលមិនទាន់មានអាយុ ១៩ ឆ្នាំផង បានបង្កើតម៉ាស៊ីនគិតលេខមេកានិចដែលមានសមត្ថភាពបូក និងដក ឈ្មោះថា''ម៉ាស៊ីនគិតលេខប៉ាស្កាល់'' ឬ ''ប៉ាស្កាលីន'' ។ ក្នុងចំណោមម៉ាស៊ីនគិតលេខប៉ាស្កាលីនចំនួនប្រាំបីដែលនៅសេសសល់ បួនត្រូវបានរក្សាទុកដោយ Musée des Arts et Métiers នៅទីក្រុងប៉ារីស និងមួយទៀតដោយសារមន្ទីរ Zwinger ក្នុង ទីក្រុងដ្រេសដិន ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ ដែលដាក់តាំងបង្ហាញម៉ាស៊ីនគិតលេខមេកានិចដើមពីររបស់គាត់។ <ref>A complete list of known Pascalines and also a review of contemporary replicas can be found at [http://metastudies.net/pmwiki/pmwiki.php?n=Site.SurvivingPascalines Surviving Pascalines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211105180308/http://metastudies.net/pmwiki/pmwiki.php?n=Site.SurvivingPascalines|date=5 November 2021}} and [http://metastudies.net/pmwiki/pmwiki.php?n=Site.ReplicaPascalines Replica Pascalines] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211105181911/http://metastudies.net/pmwiki/pmwiki.php?n=Site.ReplicaPascalines|date=5 November 2021}} at http://things-that-count.net {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181215022135/http://things-that-count.net/|date=15 December 2018}}</ref>
ទោះបីជាម៉ាស៊ីនទាំងនេះ ជាអ្នកត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍវិធីគណនាមេកានិចរយៈពេល ៤០០ ឆ្នាំបន្ទាប់ និងក្នុងន័យមួយចំពោះវិស័យ វិស្វកម្មកុំព្យូទ័រ នៅពេលក្រោយក៏ដោយ ម៉ាស៊ីនគិតលេខមិនជោគជ័យផ្នែកពាណិជ្ជកម្មឡើយ។ ដោយសារតែវានៅតែស្មុគស្មាញក្នុងការប្រើប្រាស់ ប្រហែលដោយសារតែវាមានតម្លៃថ្លៃខ្លាំង ម៉ាស៊ីនប៉ាស្កាលីន បានក្លាយជាប្រដាប់ក្មេងលេង និងជានិមិត្តរូបឋានៈ សម្រាប់អ្នកមានទាំងនៅប្រទេសបារាំង និងកន្លែងផ្សេងទៀតនៅអឺរ៉ុប។ លោកក៏បានបង្ហាញម៉ាស៊ីនគិតលេខមេកានិចដំបូងគេដល់ ម្ចាស់ក្សត្រីយ៍គ្រីស្ទីណានៃប្រទេសស៊ុយអែត ក្នុងឆ្នាំ ១៦៣២។ <ref>{{Cite journal|last=Zirpolo|first=Lilian H.|date=2005|title=Christina of Sweden's Patronage of Bernini: The Mirror of Truth Revealed by Time|url=https://www.jstor.org/stable/3566533?searchText=christina%20sweden&searchUri=%2Faction%2FdoBasicSearch%3FQuery%3Dchristina%2Bsweden%26so%3Drel&ab_segments=0%2Fspellcheck_basic_search%2Fcontrol&refreqid=fastly-default%3A31c0955fd8d8615cd04a976542bfc78c|journal=Woman's Art Journal|volume=26|issue=1|pages=38–43|doi=10.2307/3566533|jstor=3566533|url-access=subscription}}</ref> ប៉ាស្កាល់បានបន្តកែលម្អនូវការរចនាមួយទសវត្សរ៍បន្ទាប់ ហើយលោកសំដៅទៅលើម៉ាស៊ីនប្រហែល ៥០ គ្រឿងដែលត្រូវបានសាងសង់ឡើងតាមការរចនារបស់ខ្លួន។ <ref>[https://fr.wikisource.org/wiki/La_Machine_d%E2%80%99arithm%C3%A9tique (fr) La Machine d'arithmétique, Blaise Pascal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515015452/http://fr.wikisource.org/wiki/La_Machine_d%E2%80%99arithm%C3%A9tique|date=15 May 2011}}, Wikisource</ref> លោកបានសាងសង់ម៉ាស៊ីនចំនួន ២០ គ្រឿងក្នុងរយៈពេល ១០ ឆ្នាំបន្ទាប់។ <ref>{{Cite book|title=Les machines arithmétiques de Blaise Pascal|year=1988|location=Clermont-Ferrand|page=12|language=fr}}</ref>
== គណិតវិទ្យា ==
=== ប្រូបាប ===
នៅឆ្នាំ ១៦៥៤ ដោយមានការជំរុញពីមិត្តភ័ក្តិគឺ សេវ៉ាលីយេ ដឺ មេរេ លោកប៉ាស្កាល់ បានឆ្លើយឆ្លងជាមួយលោកព្យែរ ហ្វែរម៉ាត លើប្រធានបទនៃល្បែងស៊ីសង ហើយពីការសហការនោះ បានបង្កើតនូវទ្រឹស្តីប្រូបាបនៃគណិតវិទ្យា ។ {{Sfn|Devlin}} បញ្ហាជាក់លាក់គឺថាអ្នកលេងពីរនាក់ដែលចង់បញ្ចប់ហ្គេមមុនកាលកំណត់ ហើយដោយសារកាលៈទេសៈបច្ចុប្បន្ននៃហ្គេម ចង់បែងចែកប្រាក់ភ្នាល់ដោយយុត្តិធម៌ ដោយផ្អែកលើឱកាសដែលម្នាក់ៗមានក្នុងការឈ្នះហ្គេមចាប់ពីចំណុចនោះ។ គំនិតនៃតម្លៃដែលរំពឹងទុក បានវិវត្តចេញពីការពិភាក្សានេះ។ លោកចន រ៉ូស (John Ross) សរសេរថា "ទ្រឹស្តីប្រូបាប និងការរកឃើញបន្តបន្ទាប់ បានផ្លាស់ប្តូររបៀបដែលយើងចាត់ទុកភាពមិនប្រាកដប្រជា ហានិភ័យ ការសម្រេចចិត្ត និងសមត្ថភាពរបស់បុគ្គល និងសង្គមក្នុងការជះឥទ្ធិពលដល់ដំណើរនៃព្រឹត្តិការណ៍នាពេលអនាគត"។ <ref>{{Cite journal|last=Ross|first=John F.|year=2004|title=Pascal's legacy|journal=EMBO Reports|volume=5|issue=Suppl 1|pages=S7–S10|doi=10.1038/sj.embor.7400229|pmc=1299210|pmid=15459727}}</ref> លោកប៉ាស្កាល់ នៅក្នុង''Pensées'' បានប្រើអំណះអំណាងប្រូបាប គឺការភ្នាល់របស់ប៉ាស្កាល់ ដើម្បីបង្ហាញអំពីភាពត្រឹមត្រូវនៃជំនឿលើព្រះ និងជីវិតប្រកបដោយភាពថ្លៃថ្នូរ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ លោកប៉ាស្កាល់ និងហ្វែរម៉ាត ថ្វីត្បិតតែបានធ្វើការងារដំបូងៗដ៏សំខាន់ក្នុងទ្រឹស្តីប្រូបាបក៏ដោយ ក៏មិនបានអភិវឌ្ឍវិស័យនេះទៅឆ្ងាយដែរ។ គ្រីស្ទៀអាន ហុយហ្គិន ដោយបានរៀនអំពីប្រធានបទនេះតាមរយៈការឆ្លើយឆ្លងរបស់ប៉ាស្កាល់ និងហ្វែរម៉ាត បានសរសេរសៀវភៅដំបូងលើប្រធានបទនេះ។ ឥស្សរជនក្រោយៗទៀតដែលបានបន្តការអភិវឌ្ឍទ្រឹស្តីរួមមានអាប្រាហាំ ដឺ ម៉ូវ្រ៍ និងព្យែរ-ស៊ីម៉ុន ឡាប្លាស ។ ការងារដែលធ្វើឡើងដោយហ្វែរម៉ាត និងប៉ាស្កាល់ លើការគណនាប្រូបាប បានដាក់មូលដ្ឋានគ្រឹះសំខាន់សម្រាប់បង្កើតការគណនារបស់ [[ហ្គុតហ្វ្រាយ វីលហេម ឡែបនី|ឡៃបនីស]] ។ <ref>{{Cite web |title=The Mathematical Leibniz |url=http://www.math.rutgers.edu/courses/436/Honors02/leibniz.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170203084344/http://www.math.rutgers.edu/courses/436/Honors02/leibniz.html |archive-date=3 February 2017 |access-date=16 August 2009 |publisher=Math.rutgers.edu}}</ref>
=== ''សន្ធិសញ្ញាស្តីពីត្រីកោណនព្វន្ត'' ===
[[ឯកសារ:PascalTriangleAnimated2.gif|រូបភាពតូច|ត្រីកោណប៉ាស្កាល់។ ចំនួននីមួយៗគឺជាផលបូកនៃចំនួនពីរលើវា។ ត្រីកោណនេះបង្ហាញលក្ខណៈសម្បត្តិគណិតវិទ្យាជាច្រើន បន្ថែមពីលើការបង្ហាញមេគុណទ្វេធា។]]
''សៀវភៅ Traité du triangle arithmétique'' របស់ប៉ាស្កាល់ ដែលសរសេរនៅឆ្នាំ ១៦៥៤ ប៉ុន្តែបានបោះពុម្ពផ្សាយបន្ទាប់ពីគាត់ស្លាប់នៅឆ្នាំ ១៦៦៥ បានពណ៌នាអំពីតារាងងាយស្រួលសម្រាប់មេគុណទ្វេធា ដែលគាត់ហៅថាត្រីកោណនព្វន្ត ប៉ុន្តែឥឡូវនេះត្រូវហៅថាត្រីកោណប៉ាស្កាល់ ។ <ref name=":1">{{Cite book|last=Katz|first=Victor|author-link=Victor J. Katz|title=A History of Mathematics: An Introduction|publisher=Addison-Wesley|year=2009|isbn=978-0-321-38700-4|pages=491|chapter=14.3: Elementary Probability}}</ref> <ref>{{Cite book|url=http://www.bookrags.com/research/pascals-triangle-wom/|title=Pascal's triangle {{!}} World of Mathematics Summary|archive-date=4 March 2016}}</ref> ត្រីកោណក៏អាចត្រូវបានតំណាង៖
{| class="wikitable"
! style="width:20px;" |
! style="width:20px;" |០
! style="width:20px;" | ១
! style="width:20px;" | ២
! style="width:20px;" | ៣
! style="width:20px;" | ៤
! style="width:20px;" | ៥
! style="width:20px;" | ៦
|-
| '''០'''
| ១
| ១
| ១
| ១
| ១
| ១
| ១
|-
| '''១'''
| ១
| ២
| ៣
| ៤
| ៥
| ៦
|
|-
| '''២'''
| ១
| ៣
| ៦
| ១០
| ១៥
|
|
|-
| '''៣'''
| ១
| ៤
| ១០
| ២០
|
|
|
|-
|'''៤'''
| ១
| ៥
| ១៥
|
|
|
|
|-
|'''៥'''
| ១
| ៦
|
|
|
|
|
|-
|'''៦'''
| ១
|
|
|
|
|
|
|}
គាត់បានកំណត់ចំនួននៅក្នុងត្រីកោណដោយការហៅឡើងវិញ ៖ ហៅចំនួននៅក្នុង (''m''+1) ជួរទី 1 និង ( ''n'' + 1)ជួរឈរទី ''t'' <sub>''mn''</sub> ។ បន្ទាប់មក ''t'' <sub>''mn''</sub> = ''t'' <sub>''m'' −1, ''n''</sub> + ''t'' <sub>''m'', ''n'' −1</sub>, សម្រាប់ ''m'' = ០, ១, ២, ... និង ''n'' = ០, ១, ២, ... លក្ខខណ្ឌព្រំដែនគឺ ''t'' <sub>''m'', −1</sub> = ០, ''t'' <sub>−1, ''n''</sub> = ០ សម្រាប់ ''m'' = ១, ២, ៣, ... និង ''n'' = ១, ២, ៣, ... ម៉ាស៊ីនភ្លើង ''t'' <sub>00</sub> = ១. ប៉ាស្កាល់ បានបញ្ចប់ជាមួយនឹងភស្តុតាងថា
: <math>t_{mn} = \frac{(m+n)(m+n-1)\cdots(m+1)}{n(n-1)\cdots 1}.</math>
នៅក្នុងសន្ធិសញ្ញាដដែល ប៉ាស្កាល់បានផ្ដល់សេចក្ដីថ្លែងការណ៍ច្បាស់លាស់អំពីគោលការណ៍នៃអាំងឌុចស្យុងគណិតវិទ្យា ។ <ref name=":1">{{Cite book|last=Katz|first=Victor|author-link=Victor J. Katz|title=A History of Mathematics: An Introduction|publisher=Addison-Wesley|year=2009|isbn=978-0-321-38700-4|pages=491|chapter=14.3: Elementary Probability}}</ref> នៅឆ្នាំ ១៦៥៤ គាត់បានបញ្ជាក់ពី <nowiki><i id="mwAZk">អត្តសញ្ញាណរបស់ប៉ាស្កាល់</i></nowiki> ដែលទាក់ទងនឹងផលបូកនៃស្វ័យគុណ ''p'' នៃចំនួនគត់វិជ្ជមាន ''n'' ដំបូងសម្រាប់ ''p'' = 0, 1, 2, ..., ''k'' ។ <ref>{{Cite journal|last=Kieren MacMillan, Jonathan Sondow|year=2011|title=Proofs of power sum and binomial coefficient congruences via Pascal's identity|journal=[[American Mathematical Monthly]]|volume=118|issue=6|pages=549–551|arxiv=1011.0076|doi=10.4169/amer.math.monthly.118.06.549}}</ref>
នៅឆ្នាំដដែលនោះ ប៉ាស្កាល់មានបទពិសោធន៍ខាងសាសនា ហើយភាគច្រើនបានបោះបង់ការងារផ្នែកគណិតវិទ្យា។
=== ស៊ីក្លូអ៊ីដ ===
[[ឯកសារ:Pascal_Pajou_Louvre_RF2981.jpg|alt=|រូបភាពតូច|ប៉ាស្កាល់ កំពុងសិក្សាអំពី ស៊ីក្លូអ៊ីដ ដោយអូហ្គូស្ទីន ប៉ាជូ ឆ្នាំ១៧៨៥ នៅសារមន្ទីរលូវ។]]
នៅឆ្នាំ១៦៥៨ ប៉ាស្កាល់ ខណៈពេលកំពុងមានអាការៈឈឺធ្មេញ បានចាប់ផ្តើមពិចារណាបញ្ហាជាច្រើនទាក់ទងនឹងស៊ីក្លូអ៊ីដ។ អាការៈឈឺធ្មេញរបស់គាត់បាត់ទៅវិញ ហើយគាត់បានយល់ថា រឿងនេះជាសញ្ញាពីឋានសួគ៌ដើម្បីបន្តការស្រាវជ្រាវ។ ប្រាំបីថ្ងៃក្រោយមក អត្ថបទរបស់គាត់បានបញ្ចប់ <ref name="Ball_1960">{{Cite book|date=2010-09-16|title=A Short Account of the History of Mathematics|url=https://www.gutenberg.org/files/31246/31246-pdf.pdf|location=New York, NY, USA|page=234|isbn=978-0486206301}}</ref> ហើយដើម្បីផ្សព្វផ្សាយលទ្ធផល បានស្នើឱ្យមានការប្រកួតប្រជែងមួយ។ <ref name="Ferroli_1935">{{Cite journal|last=Ferroli|first=D.|date=April 1935|title=A Note on Blaise Pascal (1623-1662). A Forerunner of Leibnitz and Newton in the Discovery of the Calculus|url=https://www.jstor.org/stable/24221628|journal=Current Science|volume=3|issue=10|pages=459–461|jstor=24221628|accessdate=2024-03-02}}</ref>
លោកប៉ាស្កាល់ បានស្នើសំណួរចំនួន ៣ ទាក់ទងនឹងចំណុចកណ្តាលនៃទំនាញផែនដី ផ្ទៃក្រឡា និងមាឌនៃស៊ីក្លូអ៊ីដ ដោយអ្នកឈ្នះនឹងទទួលបានរង្វាន់ជាប្រាក់អេស្ប៉ាញ 20 និង 40 ដូប្លូន។ លោកប៉ាស្កាល់, ហ្ស៊ីល ដឺ រូប៊ែរវ៉ាល់ និងព្យែរ ដឺ កាកាវី គឺជាគណៈកម្មាធិការ ហើយការដាក់ស្នើទាំងពីរ (ដោយ ចន វ៉ូលីស និងអង់ត្វាន ដឺ ឡាលូវែរ ) មិនត្រូវបានវិនិច្ឆ័យថាគ្រប់គ្រាន់ទេ។ <ref>{{Citation|last=Conner|first=James A.|title=Pascal's Wager: The Man Who Played Dice with God|pages=[https://archive.org/details/pascalswagermanw00conn/page/224 224]|isbn=9780060766917|edition=1st|year=2006|publisher=HarperCollins|url=https://archive.org/details/pascalswagermanw00conn/page/224}}</ref> ខណៈពេលដែលការប្រកួតប្រជែងកំពុងបន្ត លោកគ្រីស្តូហ្វឺ រេន បានផ្ញើសំណើមួយទៅលោកប៉ាស្កាល់ សម្រាប់ភស្តុតាងនៃការកែតម្រូវ ស៊ីក្លូអ៊ីដ។ លោករូប៊ែរវ៉ាល់ បានអះអាងភ្លាមៗថាគាត់បានដឹងអំពីភស្តុតាងនេះអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។ លោកវ៉ូលីស បានបោះពុម្ពផ្សាយភស្តុតាងរបស់រេន (ដោយផ្តល់កិត្តិយសដល់ រេន) នៅក្នុង ''Tractus Duo'' របស់វ៉ូលីស ដោយផ្តល់អាទិភាពដល់រេន សម្រាប់ភស្តុតាងដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយលើកដំបូង។
== រូបវិទ្យា ==
[[ឯកសារ:Pascal's_Barrel.png|រូបភាពតូច|រូបភាពនៃការពិសោធន៍ [[ច្បាប់ប៉ាស្កាល់|ធុងរបស់ប៉ាស្កាល់]] (គ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់)]]
លោកប៉ាស្កាល់ បានរួមចំណែកដល់វិស័យជាច្រើនក្នុងរូបវិទ្យា ជាពិសេសលើវិស័យមេកានិចសារធាតុរាវ និងសម្ពាធ។ ដើម្បីជាកិត្តិយសដល់ការចូលរួមចំណែកផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្ររបស់លោក ឈ្មោះប៉ាស្កាល់ ត្រូវបានផ្តល់ឱ្យ[[ប៉ាស្កាល់|អង្គភាព SI នៃសម្ពាធ]] និង[[ច្បាប់ប៉ាស្កាល់]] (គោលការណ៍សំខាន់មួយនៃអ៊ីដ្រូស្តាទិច)។ លោកបានណែនាំទម្រង់រ៉ូឡែតបុរាណ និងកង់រ៉ូឡែតក្នុងការស្វែងរកម៉ាស៊ីនចលនាអចិន្ត្រៃយ៍ របស់លោក។ កៅអីប្លេស ប៉ាស្កាល់ ត្រូវបានផ្តល់ជូនដល់អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រអន្តរជាតិឆ្នើមៗ ដើម្បីធ្វើការស្រាវជ្រាវនៅក្នុងតំបន់ [[អ៊ីលដឺហ្រ្វែន|Ile de France]] ។ <ref>{{Cite web |title=Chaires Blaise Pascal |url=http://www.chaires-blaise-pascal.org/uk/index.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090613064029/http://www.chaires-blaise-pascal.org/uk/index.html |archive-date=13 June 2009 |access-date=16 August 2009 |publisher=Chaires Blaise Pascal}}</ref>
=== ឌីណាមិចសារធាតុរាវ ===
ការងាររបស់គាត់នៅក្នុងវិស័យអ៊ីដ្រូឌីណាមិក និង[[អ៊ីដ្រូស្តាទិច]] ផ្តោតលើគោលការណ៍នៃសារធាតុរាវអ៊ីដ្រូលិច។ ការច្នៃប្រឌិតរបស់គាត់រួមមាន ម៉ាស៊ីនចុចអ៊ីដ្រូលិច (ដោយប្រើសម្ពាធអ៊ីដ្រូលិចដើម្បីគុណកម្លាំង) និង សុីរាំង ។ គាត់បានបង្ហាញថាសម្ពាធអ៊ីដ្រូស្តាទិចមិនអាស្រ័យលើទម្ងន់នៃសារធាតុរាវនោះទេ ប៉ុន្តែអាស្រ័យលើភាពខុសគ្នានៃកម្ពស់។ គាត់ត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ថាបានបង្ហាញគោលការណ៍នេះដោយភ្ជាប់បំពង់ស្តើងមួយទៅនឹងធុងដែលពេញដោយទឹក ហើយបំពេញបំពង់ដោយទឹករហូតដល់កម្រិតជាន់ទីបីនៃអគារ។ នេះបណ្តាលឱ្យធុងលេចធ្លាយ នៅក្នុងអ្វីដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាការពិសោធន៍[[ច្បាប់ប៉ាស្កាល់|ធុងប៉ាស្កាល់]] ។
=== សញ្ញុកាស ===
នៅឆ្នាំ ១៦៤៧ ប៉ាស្កាល់បានដឹងអំពីការពិសោធន៍របស់អេវ៉ង់ជេលីស្តា តូរីឆេលី ជាមួយបារ៉ូម៉ែត្រ ។ បន្ទាប់ពីធ្វើការពិសោធន៍ម្តងទៀត ដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការដាក់បំពង់មួយ ពោរពេញទៅដោយបារត បញ្ច្រាស់នៅក្នុងចានបារត ប៉ាស្កាល់បានសួរថា តើកម្លាំងអ្វីដែលរក្សាបារតខ្លះនៅក្នុងបំពង់ និងអ្វីដែលបំពេញចន្លោះខាងលើបារតនៅក្នុងបំពង់។ នៅពេលនោះ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រភាគច្រើន រួមទាំង[[រីណេ ដេកាត|ដេកាត]] ជឿលើផ្លេណូម (plenum) ពោលគឺរូបធាតុដែលមើលមិនឃើញបានបំពេញចន្លោះទាំងអស់ ជាជាង[[សុញ្ញកាស|សញ្ញុកាស]] (" ធម្មជាតិស្អប់សញ្ញុកាស )"។ នេះគឺផ្អែកលើគំនិតរបស់អារីស្តូតដែលថាអ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលមានចលនាគឺជាសារធាតុ ដែលត្រូវបានផ្លាស់ទីដោយសារធាតុមួយផ្សេងទៀត។ លើសពីនេះ ពន្លឺបានឆ្លងកាត់បំពង់កែវ ដែលបង្ហាញថាសារធាតុដូចជាអេធើរ ជាជាងសញ្ញុកាសបានបំពេញចន្លោះ។
បន្ទាប់ពីការពិសោធន៍បន្ថែមទៀតនៅក្នុងន័យនេះ នៅឆ្នាំ១៦៤៧ ប៉ាស្កាល់បានផលិត ''សៀវភៅ Experiences nouvelles touchant le vide'' ("ការពិសោធន៍ថ្មីជាមួយនឹងសុញ្ញកាស") ដែលរៀបរាប់លម្អិតអំពីច្បាប់ជាមូលដ្ឋានអំពីកម្រិតដែលវត្ថុរាវផ្សេងៗអាចត្រូវបានទ្រទ្រង់ដោយ សម្ពាធខ្យល់ ។ វាក៏បានផ្តល់ហេតុផលថាហេតុអ្វីបានជាវាពិតជាសុញ្ញកាសនៅពីលើជួរឈរនៃវត្ថុរាវនៅក្នុងបំពង់បារ៉ូម៉ែត្រ។ ការងារនេះត្រូវបានបន្តដោយសៀវភៅ ''Récit de la grande expérience de l'équilibre des liqueurs'' ("គណនីនៃការពិសោធន៍ដ៏អស្ចារ្យលើលំនឹងក្នុងវត្ថុរាវ") ដែលបានបោះពុម្ពផ្សាយនៅឆ្នាំ១៦៤៨។
==== ការពិសោធន៍សម្ពាធបរិយាកាសនឹងរយៈកម្ពស់លើកដំបូង ====
[[ឯកសារ:Puy_de_Dôme_near_Clermont-Ferrand_in_Auvergne_in_France.jpg|រូបភាពតូច|ពុយ ដឺ ដូម]]
[[ឯកសារ:Florin_Périer_measuring_the_mercury_level_in_a_Torricelli_barometer_near_the_top_of_the_Puy_de_Dôme.jpg|alt=Florin Périer measuring the mercury level in a Torricelli barometer near the top of the Puy de Dôme|រូបភាពតូច|[[Florin Périer|ហ្វ្លូរ៉ាំង ប៉េរីយេ]] នៅពុយ ដឺ ដូម]]
[[Torricellian vacuum|សញ្ញុកាសតូរីឆេលី]] បានរកឃើញថា សម្ពាធខ្យល់ស្មើនឹងទម្ងន់ 30 អ៊ីញនៃបារត។ ប្រសិនបើខ្យល់មានទម្ងន់កំណត់ បរិយាកាសរបស់ផែនដីត្រូវតែមានកម្ពស់អតិបរមា។ ប៉ាស្កាល់ បានវែកញែកថា ប្រសិនបើពិត សម្ពាធខ្យល់នៅលើភ្នំខ្ពស់ត្រូវតែតិចជាងនៅរយៈកម្ពស់ទាបជាង។ គាត់រស់នៅក្បែរភ្នំពុយ ដឺ ដូម ដែល {{Convert|4790|ft}} មានកម្ពស់ខ្ពស់ ប៉ុន្តែសុខភាពរបស់គាត់មិនសូវល្អ ដូច្នេះគាត់មិនអាចឡើងវាបាន។ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៦៤៨ បន្ទាប់ពីការជំរុញដោយរួសរាយរាក់ទាក់ ប៉ុន្តែទទូចអស់រយៈពេលជាច្រើនខែរបស់ប៉ាស្កាល់ លោក[[Florin Périer|ហ្វ្លូរ៉ាំង ប៉េរីយេ]] ស្វាមីរបស់បងស្រីរបស់ប៉ាស្កាល់ គឺហ្គីលបឺត ទីបំផុតអាចអនុវត្តបេសកកម្មស្វែងរកការពិតដ៏សំខាន់ចំពោះទ្រឹស្តីរបស់ប៉ាស្កាល់។ កំណត់ហេតុដែលសរសេរដោយប៉េរីយេ អានថា៖
ប៉ាស្កាល់បានចម្លងការពិសោធន៍នៅទីក្រុងប៉ារីសដោយយកបារ៉ូម៉ែត្រឡើងទៅលើកំពូលប៉មជួងនៅព្រះវិហារ Saint-Jacques-de-la-Boucherie ដែលមានកម្ពស់ប្រហែល 50 ម៉ែត្រ។ បារតបានទម្លាក់បន្ទាត់ពីរ។ គាត់បានរកឃើញជាមួយនឹងការពិសោធន៍ទាំងពីរថា ការឡើង 7 ហ្វាថមធ្វើឱ្យបារតធ្លាក់ចុះពាក់កណ្តាលបន្ទាត់។ {{Efn|1=1 ligne = 2.256 mm, and 1 toise = 1.949 m. Mercury density is 13.534 g/cm3. So by Pascal's numbers, the density of air is about 1.1 kg/m<sup>3</sup>.}} ចំណាំ៖ ប៉ាស្កាល់បានប្រើ <nowiki><i id="mwAhE">pouce</i></nowiki> និង <nowiki><i id="mwAhI">ligne</i></nowiki> សម្រាប់ "អ៊ីញ" និង "បន្ទាត់" និង ''toise'' សម្រាប់ "ហ្វាថម"។ <ref>{{Cite journal|last=Rougier|first=Louis|date=2010-10-01|title=– Chapitre XI – La Grande expérience de l'équilibre des liqueurs|journal=Philosophia Scientiæ. Travaux d'histoire et de philosophie des sciences|language=fr|volume=14-2|issue=14–2|pages=196–206|doi=10.4000/philosophiascientiae.189|issn=1281-2463|doi-access=free}}</ref>
នៅក្នុងការឆ្លើយតបទៅកាន់អេទៀន ណូអែល ដែលជឿលើផ្លេណូម លោកប៉ាស្កាល់ បានសរសេរ ដោយបន្ទរគំនិតសហសម័យអំពីវិទ្យាសាស្ត្រ និងភាពអាចក្លែងបន្លំបានថា “ដើម្បីបង្ហាញថាសម្មតិកម្មជាក់ស្តែង វាមិនគ្រប់គ្រាន់ទេដែលបាតុភូតទាំងអស់ធ្វើតាមវា; ផ្ទុយទៅវិញ ប្រសិនបើវានាំទៅរកអ្វីមួយដែលផ្ទុយពីបាតុភូតតែមួយ នោះគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបញ្ជាក់ពីភាពមិនពិតរបស់វា”
== ជីវិតពេញវ័យ៖ សាសនា អក្សរសិល្ប៍ និងទស្សនវិជ្ជា ==
=== ការប្តូរសាសនា ===
[[ឯកសារ:Blaise_pascal.jpg|រូបភាពតូច|ប៉ាស្កាល់]]
នៅរដូវរងាឆ្នាំ ១៦៤៦ ឪពុកនៅអាយុ ៥៨ ឆ្នាំបានបាក់ត្រគាកនៅពេលរអិលដួលនៅលើផ្លូវកកមួយក្នុងទីក្រុងរូអង់។ ដោយសារអាយុរបស់បុរសនោះ និងស្ថានភាពវេជ្ជសាស្ត្រនៅសតវត្សរ៍ទី ១៧ ការបាក់ត្រគាកជាស្ថានភាពធ្ងន់ធ្ងរខ្លាំង ប្រហែលអាចបណ្តាលឲ្យស្លាប់ទៀតផង។ ទីក្រុងរូអង់ គឺជាលំនៅរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតល្អបំផុតពីររូបនៅបារាំងគឺ ដេឡង់ដ៍ (Deslandes) និងដឺ ឡា ប៊ូតីយេរី (de la Bouteillerie)។ លោកប៉ាស្កាល់ "មិនអនុញ្ញាតឱ្យនរណា ក្រៅពីបុរសទាំងពីរមកជួបគាត់ទេ...វាជាជម្រើសដ៏ល្អ ព្រោះបុរសចំណាស់នេះបានរស់រានមានជីវិត ហើយអាចដើរបានម្តងទៀត..." <ref>Connor, James A., ''Pascal's wager: the man who played dice with God'' (HarperCollins, NY, 2006) {{ISBN|0-06-076691-3}} p. 70</ref> ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការព្យាបាល និងការស្តារនីតិសម្បទាចំណាយរយៈពេលបីខែ ក្នុងអំឡុងពេលនោះ ឡា ប៊ូតីយេរីនិងដេឡង់ដ៍ក្លាយជាអ្នកមកលេងជាប្រចាំ។
បុរសទាំងពីរនាក់គឺជាអ្នកដើរតាមលោក[[Jean Guillebert|ហ្សង់ គីលប៊ែរ]] ជាអ្នកគាំទ្រក្រុមបំបែកចេញពីកាតូលិក ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាហ្សង់សេនីស។ និកាយតូចមួយនេះកំពុងជ្រៀតចូលទៅក្នុងសហគមន៍កាតូលិកបារាំងដ៏គួរឱ្យភ្ញាក់ផ្អើលនៅពេលនោះ។ វាគាំទ្រលទ្ធិអូហ្គូស្ទីនីស យ៉ាងតឹងរ៉ឹង។ លោកប្លេស បាននិយាយជាមួយគ្រូពេទ្យជាញឹកញាប់ ហើយបន្ទាប់ពីការព្យាបាលដោយជោគជ័យ បានខ្ចីស្នាដៃដោយអ្នកនិពន្ធហ្សង់សេនីសពីពួកគេ។ នៅក្នុងអំឡុងពេលនេះ លោកប៉ាស្កាល់ បានជួបប្រទះនឹង "ការប្រែជំនឿលើកដំបូង" ហើយចាប់ផ្តើមសរសេរលើប្រធានបទទេវវិទ្យាក្នុងឆ្នាំបន្ទាប់។
ប៉ាស្កាល់បោះបង់ចោលការចូលរួមសាសនាដំបូងនេះ ហើយបានជួបប្រទះនឹងរយៈពេលពីរបីឆ្នាំនៃអ្វីដែលជីវប្រវត្តិវិទូខ្លះហៅថា "សម័យកាលលោកិយ" របស់គាត់ (១៦៤៨-៥៤)។ ឪពុករបស់គាត់បានទទួលមរណភាពនៅឆ្នាំ ១៦៥១ ហើយបានបន្សល់ទុកមរតកទៅឱ្យប៉ាស្កាល់ និងប្អូនស្រីរបស់គាត់ឈ្មោះ ហ្សាកឃ្វីលីន ដែលមានប៉ាស្កាល់ដើរតួជាអ្នកអភិរក្ស។ ហ្សាកឃ្វីលីនបានប្រកាសថា នាងនឹងក្លាយជាអ្នកសាកល្បងរស់ នៅក្នុងវត្តហ្សង់សេនីសនៃព័រត-រ៉ូយ៉ាល់ ក្នុងពេលឆាប់ៗនេះ។ ប៉ាស្កាល់មានការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្តនិងសោកសៅយ៉ាងខ្លាំង មិនមែនដោយសារជម្រើសរបស់នាងទេ ប៉ុន្តែដោយសារតែសុខភាពមិនល្អរ៉ាំរ៉ៃរបស់ខ្លួន គាត់ត្រូវការនាង ដូចដែលនាងត្រូវការគាត់ដែរ។
នៅចុងខែតុលា ឆ្នាំ១៦៥១ ការផ្អាកជម្លោះត្រូវបានសម្រេចរវាងបងប្អូន។ ជាថ្នូរនឹងប្រាក់ឧបត្ថម្ភប្រចាំឆ្នាំដ៏សមរម្យ ហ្សាកឃ្វីលីនបានចុះហត្ថលេខាលើចំណែកនៃមរតករបស់នាងប្រគល់ទៅឱ្យបងប្រុស។ មរតករបស់ហ្គីលបឺត ត្រូវបានផ្តល់មរតករួចហើយក្នុងទម្រង់ជាប្រាក់បណ្ណាការ។ នៅដើមខែមករា ហ្សាកឃ្វីលីនបានចាកចេញទៅព័រត-រ៉ូយ៉ាល់។ នៅថ្ងៃនោះ យោងតាម ព័ត៌មានពីហ្គីលបឺតអំពីបងប្រុសថា "គាត់បានចូលទៅកាន់បន្ទប់យ៉ាងសោកសៅដោយមិនបានឃើញហ្សាកឃ្វីលីន ដែលរង់ចាំនៅក្នុងបន្ទប់ទទួលភ្ញៀវ..." នៅដើមខែមិថុនា ឆ្នាំ១៦៥៣ បន្ទាប់ពីអ្វីដែលហាក់ដូចជាការជេរប្រមាថឥតឈប់ឈរពីហ្សាកឃ្វីលីន ប៉ាស្កាល់បានចុះហត្ថលេខាជាផ្លូវការលើមរតកទាំងមូលរបស់ប្អូនស្រីរបស់គាត់ទៅព័រត-រ៉ូយ៉ាល់ ដែលសម្រាប់គាត់ "ចាប់ផ្តើមមានក្លិនដូចជានិកាយមួយ"។ ដោយសារពីរភាគបីនៃទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ឪពុកគាត់ បានបាត់បង់ទៅហើយ ប៉ាស្កាល់អាយុ ២៩ ឆ្នាំឥឡូវនេះត្រូវធ្លាក់ក្នុងភាពក្រីក្រ។
អស់មួយរយៈ ប៉ាស្កាល់បានបន្តជីវិតជាបុរសនៅលីវ។ ក្នុងអំឡុងពេលទៅលេងប្អូនស្រីរបស់គាត់នៅព័រត-រ៉ូយ៉ាល់ ក្នុងឆ្នាំ ១៦៥៤ គាត់បានបង្ហាញការមើលងាយចំពោះកិច្ចការរបស់ពិភពលោក ប៉ុន្តែមិនបានទាក់ទាញទៅរកព្រះទេ។
==== ''កំណត់ហេតុអនុស្សាវរីយ៍'' ====
នៅថ្ងៃទី 23 ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៥៤ ចន្លោះម៉ោង 10:30 និង 12:30 យប់ ប៉ាស្កាល់មានបទពិសោធន៍សាសនាដ៏ខ្លាំងក្លាមួយ ហើយភ្លាមៗនោះបានសរសេរកំណត់ចំណាំខ្លីមួយទៅកាន់ខ្លួនឯង ដែលចាប់ផ្តើមថា៖ «ភ្លើង។ ព្រះរបស់អេប្រាហាំ ព្រះរបស់អ៊ីសាក ព្រះរបស់យ៉ាកុប មិនមែនជារបស់ទស្សនវិទូ និងអ្នកប្រាជ្ញទេ...» ហើយបានបញ្ចប់ដោយដកស្រង់ទំនុកតម្កើង 119:16 ថា៖ «ខ្ញុំនឹងមិនភ្លេចពាក្យរបស់ព្រះអង្គឡើយ។ អាមេន»។ គាត់ហាក់ដូចជាបានដេរឯកសារនេះយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្នទៅក្នុងអាវ ហើយតែងតែដាក់វានៅពេលគាត់ប្តូរសម្លៀកបំពាក់។ អ្នកបម្រើម្នាក់បានរកឃើញវាដោយចៃដន្យបន្ទាប់ពីគាត់ទទួលមរណភាព។ អត្ថបទនេះឥឡូវនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ''កំណត់ហេតុអនុស្សាវរីយ៍'' ។ រឿងរ៉ាវនៃគ្រោះរទេះសេះដែលនាំឱ្យមានបទពិសោធន៍ ពិពណ៌នានៅក្នុង ''កំណត់ហេតុអនុស្សាវរីយ៍'' ត្រូវបានអ្នកប្រាជ្ញមួយចំនួនជំទាស់។ ដោយសារជំនឿ និងការប្តេជ្ញាចិត្តខាងសាសនារបស់គាត់បានរស់ឡើងវិញ ប៉ាស្កាល់បានទៅទស្សនាវត្តចាស់មួយក្នុងចំណោមវត្តពីរនៅព័រត-រ៉ូយ៉ាល់ សម្រាប់ការដកថយរយៈពេលពីរសប្តាហ៍ក្នុងខែមករា ឆ្នាំ ១៦៥៥។ សម្រាប់រយៈពេលបួនឆ្នាំបន្ទាប់ គាត់បានធ្វើដំណើរជាប្រចាំរវាងព័រត-រ៉ូយ៉ាល់ និងប៉ារីស។ នៅចំណុចនេះឯង ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីការប្រែជំនឿរបស់គាត់ ដែលគាត់ចាប់ផ្តើមសរសេរស្នាដៃអក្សរសាស្ត្រសំខាន់ដំបូងលើសាសនាគឺ ''លិខិតខេត្ត'' ។
== អក្សរសាស្ត្រ ==
[[ឯកសារ:Blaise_pascal.jpg|រូបភាពតូច|ប៉ាស្កាល់]]
នៅក្នុងអក្សរសិល្ប៍ ប៉ាស្កាល់ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអ្នកនិពន្ធដ៏សំខាន់បំផុតម្នាក់ក្នុងសម័យបារាំងបុរាណ ហើយសព្វថ្ងៃនេះត្រូវបានគេអានថាជាបុគ្គលដ៏អស្ចារ្យម្នាក់នៃសំណេរភាសាបារាំង។សីម័រ អ៊ីតុន ហៅគាត់ថាជា "អ្នកប្រាជ្ញបារាំងដ៏អស្ចារ្យបំផុត"។ ភាពប៉ិនប្រសប់របស់គាត់បានជះឥទ្ធិពលដល់អ្នកជជែកវែកញែក នៅសម័យក្រោយ។
=== ''សំបុត្រខេត្ត'' ===
ដោយចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៦៥៧-៥៧ លោកប៉ាស្កាល់ បានបោះពុម្ពផ្សាយការវាយប្រហារដ៏គួរឱ្យចងចាំទៅលើការប្រើប្រាស់ហេតុផលវែកញែកដោះសារ ដែលជាវិធីសាស្ត្រប្រកបដោយ[[ចរិយាមារយាទ|សីលធម៌]] ដ៏ពេញនិយមមួយដែលប្រើដោយអ្នកប្រាជ្ញ[[ព្រះសហគមន៍កាតូលិក|កាតូលិក]] នៅដើមសម័យទំនើប (ជាពិសេសជេសូអ៊ីត និងជាពិសេសអង់តូនីញ៉ូ អែសកូបា )។ លោកប៉ាស្កាល់ បានថ្កោលទោសការដោះសារ ថាជាការប្រើប្រាស់ហេតុផលស្មុគស្មាញដើម្បីបង្ហាញអំពីភាពត្រឹមត្រូវនៃសីលធម៌និងអំពើបាប គ្រប់ប្រភេទ។ ស៊េរីដែលមាន 18 លិខិតត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយរវាងឆ្នាំ ១៦៥៦ និង ១៦៥៧ ក្រោមឈ្មោះក្លែងក្លាយ '''Louis de Montalte''' និងធ្វើឱ្យ[[ល្វីទី១៤]] ខឹងសម្បារ។ ព្រះមហាក្សត្របានបញ្ជាឱ្យកាត់សៀវភៅនេះ និងដុតចោល នៅឆ្នាំ ១៦៦០។ នៅឆ្នាំ ១៦៦១ នៅចំកណ្តាលភាពចម្រូងចម្រាស សាលាហ្សង់សេនីសនៅ ព័រត-រ៉ូយ៉ាល់ ត្រូវបានថ្កោលទោស និងបិទទ្វារ។ អ្នកដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសាលាត្រូវចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីព្រាងច្បាប់របស់សម្តេចប៉ាប ឆ្នាំ ១៦៥៦ ដោយថ្កោលទោសការបង្រៀនរបស់ហ្សង់សេនីស ថាជាសាសនាខុសឆ្គង។ លិខិតចុងក្រោយពីលោកប៉ាស្កាល់ ក្នុងឆ្នាំ ១៦៥៧ បានប្រឆាំងនឹង អេឡិចសានឌ័រទី ៧។ សូម្បីតែសម្តេចប៉ាបអេឡិចសានឌ័រ ខណៈពេលដែលប្រឆាំងនឹងពួកគេជាសាធារណៈ ក៏ត្រូវបានបញ្ចុះបញ្ចូលដោយអំណះអំណាងរបស់ប៉ាស្កាល់ដែរ។
ក្រៅពីឥទ្ធិពលសាសនារបស់ពួកគេ ''លិខិតខេត្ត'' មានប្រជាប្រិយភាពជាស្នាដៃអក្សរសាស្ត្រ។ ការប្រើប្រាស់កំប្លែង ការចំអក និងការតិះដៀលដ៏កាចសាហាវរបស់ប៉ាស្កាល់នៅក្នុងអំណះអំណាង បានធ្វើឱ្យលិខិតទាំងនោះទុំសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ជាសាធារណៈ និងមានឥទ្ធិពលលើសំណេររបស់អ្នកនិពន្ធបារាំងជំនាន់ក្រោយដូចជា [[វ៉ុលទែរ]] និងហ្សង់-ហ្សាក់ រូសូ ។
នៅក្នុង ''លិខិតខេត្ត'' លោកប៉ាស្កាល់ បានធ្វើការសុំទោស ចំពោះការសរសេរលិខិតវែងមួយ ព្រោះគាត់មិនមានពេលសរសេរលិខិតខ្លីជាងនេះទេ។ ដកស្រង់ចេញពីលិខិតទី XVI ដែលបានបកប្រែដោយលោកថូម៉ាស់ ខ្រី (Thomas M'Crie) ថា៖ «លោកឪពុកទាំងឡាយ លិខិតរបស់ខ្ញុំមិនតែងតែវែងពេក ឬតាមពីក្រោយគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធនោះទេ។ ការខ្វះខាតពេលវេលាត្រូវតែជាលេសរបស់ខ្ញុំចំពោះកំហុសទាំងពីរនេះ។ លិខិតនេះគឺជាលិខិតវែងណាស់ ដោយសារតែខ្ញុំគ្មានពេលធ្វើវាឱ្យខ្លី»។
លោកសាល ផេរល (Charles Perrault) បានសរសេរអំពី''សំបុត្រ''ទាំងនោះថា “អ្វីៗទាំងអស់មាននៅទីនោះ—ភាពបរិសុទ្ធនៃភាសា ភាពថ្លៃថ្នូរនៃការគិត ភាពរឹងមាំក្នុងការវែកញែក ភាពប៉ិនប្រសប់ក្នុងការនិយាយ និងពេញមួយ''កិច្ចព្រមព្រៀង'' ដែលមិនអាចរកឃើញនៅកន្លែងផ្សេងទៀត”។
=== ទស្សនវិជ្ជា ===
លោកអេមីល ហ្វាហ្គេត បានហៅលោកប៉ាស្កាល់ ថាជា "ទស្សនវិទូបារាំងដ៏អស្ចារ្យបំផុតម្នាក់"។ លោកប៉ាស្កាល់ គឺជាអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រដែលមាន ទស្សនៈពីរ និងជាអ្នកដើរតាម[[រីណេ ដេកាត|លោករឺណេ ដេកាត]] ។
==== ទស្សនវិជ្ជានៃសាសនា ====
[[ឯកសារ:Scène_représentant_Pascal_en_compagnie_de_Désargues_et_du_Père_Mersenne,_place_Royale,_en_1643.jpg|រូបភាពតូច|280x280ភីកសែល|ឈុតឆាកនៃដេសាក, មែរសេន, ប៉ាស្កាល់និងដេកាត]]
យ៉ាងណាក៏ដោយប៉ាស្កាល់ បានយកចិត្តទុកដាក់បំផុតចំពោះទស្សនវិជ្ជានៃសាសនា ដោយសរសេរថាទស្សនវិជ្ជារបស់ដេកាត គឺ "គ្មានប្រយោជន៍ និងមិនប្រាកដប្រជា"។ គាត់បានសរសេរបន្ថែមទៀតថា "ខ្ញុំមិនអាចអត់ទោសឱ្យដេកាតបានទេ។ នៅក្នុងទស្សនវិជ្ជាទាំងអស់របស់គាត់ គាត់មានឆន្ទៈក្នុងការបោះបង់ចោលព្រះជាម្ចាស់ ប៉ុន្តែគាត់មិនអាចជៀសវាងក្នុងការអនុញ្ញាតឱ្យទ្រង់ធ្វើឱ្យពិភពលោកមានចលនាទេ។ ក្រោយមកគាត់លែងត្រូវការព្រះទៀតហើយ"។ <ref>{{Cite book|title=Mathematics and the Divine A Historical Study|date=2004|publisher=Elsevier|editor1-last=Bergmans|editor1-first=Luc|page=402|editor2-last=Koetsier|editor2-first=T.}}</ref>
លោកប៉ាស្កាល់ បានប្រឆាំងនឹងទាំងលទ្ធិហេតុផល របស់លោក ដេកាត ដោយនិយាយថា "ហេតុផលមិនអាចសម្រេចអ្វីទាំងអស់នៅទីនេះ" <ref name=":3">{{Cite book|title=Fundamentals of Philosophy|date=2004|publisher=Taylor & Francis|editor1-last=Shand|editor1-first=John|page=391}}</ref> និងទ្រឹស្តីវិទ្យាសាស្ត្រដ៏សំខាន់ដែលប្រឆាំងបានគឺ លទ្ធិបទពិសោធន៍និយម ដែលពេញចិត្តនឹងលទ្ធិសច្ចភាព ។ ចំពោះលោកប៉ាស្កាល់ ធម្មជាតិរបស់ព្រះជាម្ចាស់ គឺដូចជាភស្តុតាងដែលមិនអាចបង្ហាញទ្រង់បាន។ មនុស្ស "ស្ថិតនៅក្នុងភាពងងឹត ហើយឃ្លាតឆ្ងាយពីព្រះ" ពីព្រោះ "ទ្រង់បានលាក់បាំងខ្លួនឯងពីចំណេះដឹងរបស់ពួកគេ"។ <ref name=":4">{{Cite book|title=A Companion to Phenomenology and Existentialism|date=2009|publisher=Wiley|page=140}}</ref> ទ្រឹស្ដីសាសនារបស់ប៉ាស្កាល់ បានចម្រើនចេញពីទស្សនៈរបស់គាត់ថា មនុស្សយោងទៅតាមលោកវ៉ូត "កើតមកក្នុងពិភពលោកដែលមានភាពមិនច្បាស់លាស់ ដែលធ្វើឲ្យយើងទៅជាប្រធានបទដែលមានភាពមិនច្បាស់លាស់ ដូច្នេះយើងងាយនឹងបដិសេធព្រះជាបន្តបន្ទាប់ និងបញ្ឆោតខ្លួនឯងអំពីអំពើបាបរបស់យើង"។ <ref name=":0">{{Cite book|url=https://global.oup.com/academic/product/blaise-pascal-on-duplicity-sin-and-the-fall-9780199656363?cc=gb&lang=en&|title=Blaise Pascal on Duplicity, Sin, and the Fall|date=4 July 2013|publisher=Oxford University Press|isbn=9780199656363|archive-date=9 August 2018}}</ref>
===== ផេនសេ =====
ស្នាដៃសាសនាដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតរបស់ប៉ាស្កាល់ ត្រូវបានគេហៅថា ''ផេនសេ'' ("គំនិត") ត្រូវបានគេចាត់ទុកយ៉ាងទូលំទូលាយថាជាស្នាដៃដ៏អស្ចារ្យ និងជាចំណុចសំខាន់មួយនៅក្នុងសំណេរភាសាបារាំង បន្ទាប់ពីមរណភាពរបស់គាត់។ នៅពេលធ្វើអត្ថាធិប្បាយលើផ្នែកជាក់លាក់មួយ (គំនិតទី 72) Sainte-Beuve បានសរសើរវាថាជាទំព័រដ៏ល្អបំផុតនៅក្នុង [[ភាសាបារាំង]] ។ <ref name="finest">Sainte-Beuve, [https://books.google.com/books?id=I0P0A8XK29QC&pg=PA167 ''Seventeenth Century''] {{ISBN|1-113-16675-4}} p. 174 (2009 reprint).</ref> វីលរ៍ ដូរុាំងបានសរសើរផេនសេ ថាជា "សៀវភៅដ៏ឧឡារិកបំផុតនៅក្នុងសំណេរភាសាបារាំង"។
សៀវភៅផេនសេ មិនត្រូវបានបញ្ចប់មុនពេលគាត់ទទួលអនិច្ឆកម្មឡើយ។ វាគឺជាការពិនិត្យ និងការការពារ[[គ្រិស្តសាសនា|ជំនឿគ្រិស្តសាសនា]] ប្រកបដោយចីរភាព និងស៊ីសង្វាក់គ្នា ជាមួយនឹងចំណងជើងដើមថា ''Apologie de la religion Chrétienne'' ("ការការពារសាសនាគ្រិស្ត")។ បន្ទាប់ពីការស្លាប់របស់គាត់ កំណែដំបូងនៃក្រដាសជាច្រើនត្រូវបានរកឃើញ ហើយលេចចេញជាសៀវភៅបោះពុម្ពនៅឆ្នាំ ១៦៦៩ ដែលមានចំណងជើងថា ''Pensées de M. Pascal sur la religion, et sur quelques autres sujets'' ("គំនិតរបស់ប៉ាស្កាល់លើសាសនា និងលើប្រធានបទផ្សេងទៀតមួយចំនួន") ហើយមិនយូរប៉ុន្មានក៏បានក្លាយជាសៀវភៅស្តង់ដារ។
យុទ្ធសាស្ត្រចម្បងមួយ {{'}} ''Apologie'' គឺការប្រើប្រាស់ទស្សនវិជ្ជាផ្ទុយគ្នានៃ លទ្ធិពីរ៉ូនី និង លទ្ធិស្តូអ៊ិច ដែលមានលក្ខណៈផ្ទាល់ខ្លួនដោយ ម៉ុងតែញ៉ ម្ខាង និងអេពិកតេតុស ម្ខាងទៀត ដើម្បីនាំអ្នកមិនជឿទៅរកភាពអស់សង្ឃឹម និងការភាន់ច្រឡំបែបនេះ រហូតដល់គាត់ឱបក្រសោបព្រះជាម្ចាស់។
==== ទស្សនវិជ្ជានៃគណិតវិទ្យា ====
[[ឯកសារ:Port-Royal-des-Champs_Vergers.JPG|រូបភាពតូច|180x180ភីកសែល|ចម្ការផ្លែឈើនៃព័រត-រ៉ូយ៉ាល់ ]]
ការចូលរួមចំណែកដ៏សំខាន់របស់ប៉ាស្កាល់ ចំពោះទស្សនវិជ្ជាគណិតវិទ្យា បានមកជាមួយ ''De l'Esprit géométrique'' ("ស្មារតីធរណីមាត្រ") ដែលដើមឡើយត្រូវបានសរសេរជាបុព្វកថានៃសៀវភៅសិក្សាធរណីមាត្រសម្រាប់ Petites écoles de Port-Royal ("សាលាតូចៗនៃព័រត-រ៉ូយ៉ាល់")។ ស្នាដៃនេះមិនត្រូវបានបោះពុម្ពផ្សាយរហូតដល់ជាងមួយសតវត្សបន្ទាប់ពីមរណភាពរបស់គាត់។ នៅទីនេះ ប៉ាស្កាល់បានពិនិត្យមើលបញ្ហានៃការស្វែងរកសច្ចភាព ដោយអះអាងថាឧត្តមគតិនៃវិធីសាស្ត្របែបនេះគឺត្រូវស្វែងរកសំណើទាំងអស់លើសច្ចភាពដែលបានបង្កើតឡើងរួចហើយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះ គាត់បានអះអាងថារឿងនេះមិនអាចទៅរួចទេ ពីព្រោះសច្ចភាពដែលបានបង្កើតឡើងបែបនេះនឹងតម្រូវឱ្យមានសច្ចភាពផ្សេងទៀតដើម្បីគាំទ្រពួកវា - ដូច្នេះគោលការណ៍ដំបូងមិនអាចសម្រេចបានទេ។ ដោយផ្អែកលើរឿងនេះ ប៉ាស្កាល់បានអះអាងថានីតិវិធីដែលប្រើក្នុងធរណីមាត្រគឺល្អឥតខ្ចោះតាមដែលអាចធ្វើទៅបាន ដោយមានគោលការណ៍មួយចំនួនត្រូវបានសន្មត់ និងសំណើផ្សេងទៀតត្រូវបានបង្កើតឡើងពីពួកគេ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ គ្មានវិធីដើម្បីដឹងថាតើគោលការណ៍ដែលបានសន្មត់ជាការពិតឬអត់នោះទេ។
ប៉ាស្កាល់ក៏បានប្រើ ''De l'Esprit géométrique'' ដើម្បីបង្កើតទ្រឹស្តីនៃ និយមន័យផងដែរ។ គាត់បានបែងចែករវាងនិយមន័យដែលជាស្លាកធម្មតាដែលកំណត់ដោយអ្នកនិពន្ធ និងនិយមន័យដែលមាននៅក្នុងភាសា និងយល់ដោយមនុស្សគ្រប់គ្នា ពីព្រោះវាកំណត់ដោយធម្មជាតិនូវឯកសារយោងរបស់ពួកគេ។ ប្រភេទទីពីរនឹងជាលក្ខណៈនៃទស្សនវិជ្ជានៃ លទ្ធិមូលដ្ឋាននិយម ។ ប៉ាស្កាល់បានអះអាងថា មានតែនិយមន័យនៃប្រភេទទីមួយប៉ុណ្ណោះដែលសំខាន់ចំពោះវិទ្យាសាស្ត្រ និងគណិតវិទ្យា ដោយអះអាងថាវិស័យទាំងនោះគួរតែទទួលយកទស្សនវិជ្ជានៃទម្រង់និយម ដូចដែលបានបង្កើតដោយដេកាត។
នៅក្នុង ''De l'Art de persuador'' ("សិល្បៈនៃការបញ្ចុះបញ្ចូល") លោកប៉ាស្កាល់ បានសិក្សាស៊ីជម្រៅទៅលើវិធីសាស្ត្រដែលផ្អែកលើស្វ័យសច្ចភាព របស់ធរណីមាត្រ ជាពិសេសសំណួរអំពីរបៀបដែលមនុស្សជឿជាក់លើស្វ័យសច្ចភាព ដែលការសន្និដ្ឋាននៅពេលក្រោយត្រូវបានផ្អែកលើ។ លោកប៉ាស្កាល់ បានយល់ស្របជាមួយ លោក<a href="./Michel_de_Montaigne" rel="mw:WikiLink" data-linkid="1208" data-cx="{&quot;adapted&quot;:false,&quot;sourceTitle&quot;:{&quot;title&quot;:&quot;Michel de Montaigne&quot;,&quot;thumbnail&quot;:{&quot;source&quot;:&quot;https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5a/Portrait_of_Michel_de_Montaigne%2C_circa_unknown.jpg/120px-Portrait_of_Michel_de_Montaigne%2C_circa_unknown.jpg&quot;,&quot;width&quot;:80,&quot;height&quot;:109},&quot;description&quot;:&quot;French author and philosopher (1533–1592)&quot;,&quot;pageprops&quot;:{&quot;wikibase_item&quot;:&quot;Q41568&quot;},&quot;pagelanguage&quot;:&quot;en&quot;},&quot;targetFrom&quot;:&quot;source&quot;}" class="cx-link" id="mwAsw" title="Michel de Montaigne">ម៉ុងតែញ៉</a> ថាការសម្រេចបាននូវភាពប្រាកដប្រជានៅក្នុងស្វ័យសច្ចភាព និងការសន្និដ្ឋានទាំងនេះតាមរយៈវិធីសាស្ត្ររបស់មនុស្សគឺមិនអាចទៅរួចទេ។ លោកបានអះអាងថាគោលការណ៍ទាំងនេះអាចយល់បានតែតាមរយៈវិចារណញាណប៉ុណ្ណោះ ហើយការពិតនេះបានគូសបញ្ជាក់ពីភាពចាំបាច់សម្រាប់ការចុះចូលចំពោះព្រះក្នុងការស្វែងរកសេចក្តីពិត។
== ស្នាដៃចុងក្រោយ និងមរណភាព ==
[[ឯកសារ:001Paskal.JPG|alt=|រូបភាពតូច|207x207ភីកសែល|របាំងមុខស្លាប់ របស់ Blaise Pascal]]
ធី.អេស. អេលីយ៉ូត បានពិពណ៌នាអំពីគាត់ក្នុងដំណាក់កាលនេះនៃជីវិត ថាជា "បុរសម្នាក់នៃពិភពលោកក្នុងចំណោមអ្នកបួស និងជាអ្នកបួសក្នុងចំណោមមនុស្សនៃពិភពលោក"។ របៀបរស់នៅបែបបួសរបស់ប៉ាស្កាល់បានមកពីជំនឿមួយដែលថាវាជារឿងធម្មជាតិ និងចាំបាច់សម្រាប់មនុស្សម្នាក់ក្នុងការរងទុក្ខ។ នៅឆ្នាំ ១៦៥៩ ប៉ាស្កាល់បានធ្លាក់ខ្លួនឈឺយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ក្នុងអំឡុងពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយរបស់គាត់ គាត់តែងតែព្យាយាមបដិសេធការបម្រើរបស់គ្រូពេទ្យ ដោយនិយាយថា "កុំអាណិតខ្ញុំអី ជំងឺគឺជាស្ថានភាពធម្មជាតិរបស់គ្រិស្តបរិស័ទ ពីព្រោះនៅក្នុងជំងឺនោះ ដូចដែលយើងគួរតែមានជានិច្ច កំពុងរងទុក្ខដោយអំពើអាក្រក់ ក្នុងការដកហូតទ្រព្យសម្បត្តិ និងសេចក្តីរីករាយទាំងអស់នៃអារម្មណ៍ មានសេរីភាពពីតណ្ហាទាំងអស់ដែលដំណើរការពេញមួយជីវិត ដោយគ្មានមហិច្ឆតា គ្មានភាពលោភលន់ ក្នុងការរំពឹងទុកឥតឈប់ឈរនៃសេចក្តីស្លាប់"។ <ref>{{Cite web |last=Périer |first=Gilberte |date=1845 |title=Lettres, opuscules et mémoires de madame Périer et de Jacqueline, sœurs de Pascal, et de Marguerite Périer, sa nièce |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k294479/f69.item.zoom# |website=BnF Galica |pages=41–42}}</ref> ដោយចង់ធ្វើត្រាប់តាមភាពក្រីក្រខាងវិញ្ញាណរបស់ព្រះយេស៊ូ នៅក្នុងស្មារតីខ្នះខ្នែង និងសប្បុរសធម៌របស់គាត់ ប៉ាស្កាល់បាននិយាយថា ប្រសិនបើព្រះអនុញ្ញាតឱ្យគាត់ជាសះស្បើយពីជំងឺ គាត់នឹងតាំងចិត្តថា "មិនប្រកបការងារ ឬមុខរបរផ្សេងទៀតពេញមួយជីវិត ក្រៅពីបម្រើជនក្រីក្រនោះទេ"។ <ref>{{Cite web |last=Périer |first=Gilberte |date=1845 |title=Lettres, opuscules et mémoires de madame Périer et de Jacqueline, sœurs de Pascal, et de Marguerite Périer, sa nièce |url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/bpt6k294479/f69.item.zoom# |website=BnF Galica |pages=44}}</ref>
ព្រះបាទល្វីសទី១៤ បានបង្ក្រាបចលនា Jansenist នៅ Port-Royal ក្នុងឆ្នាំ១៦៦១។ ជាការឆ្លើយតប ប៉ាស្កាល់បានសរសេរស្នាដៃចុងក្រោយមួយរបស់គាត់ គឺ ''Écrit sur la signature du formulare'' ("Writ on the Signature of the Form") ដោយលើកទឹកចិត្តហ្សង់សេនីស កុំឱ្យចុះចាញ់។ ក្រោយមកនៅឆ្នាំដដែលនោះ ប្អូនស្រីរបស់គាត់ឈ្មោះ ហ្សាកឃ្វីលីន បានទទួលមរណភាព ដែលបានបញ្ចុះបញ្ចូលប៉ាស្កាល់ឱ្យបញ្ឈប់ ការជជែកវែកញែក របស់គាត់លើហ្សង់សេនីស។
=== អ្នកបង្កើតប្រព័ន្ធគមនាគមន៍សាធារណៈ ===
[[ឯកសារ:Les_carrosses_à_cinq_sols_-_network_map.jpg|រូបភាពតូច|280x280ភីកសែល|ផែនទីផ្លូវនៃ''ការ៉ុស អា សាំង សូល'' នៅកណ្តាលទីក្រុងប៉ារីស]]
សមិទ្ធផលធំៗចុងក្រោយរបស់ប៉ាស្កាល់ ដែលជាការត្រលប់មកវិញនៃទេពកោសល្យផ្នែកមេកានិក គឺការដាក់ឱ្យដំណើរការសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនសាធារណៈតាមផ្លូវគោកដំបូងបង្អស់ ដែលមានឈ្មោះថា ''«ការ៉ុស អា សាំង សូល»'' (carrosses à cinq sols)។ វាគឺជាបណ្តាញទូរថភ្លើងអូសដោយសេះដែលមានកៅអីច្រើនសម្រាប់ដឹកអ្នកដំណើរតាមខ្សែរត់ថេរចំនួនប្រាំខ្សែកំណត់។ លើសពីនេះ ប៉ាស្កាល់ក៏បានកំណត់នូវគោលការណ៍ប្រតិបត្តិការ ដែលក្រោយមកត្រូវបានគេយកទៅប្រើប្រាស់សម្រាប់រៀបចំផែនការដឹកជញ្ជូនសាធារណៈផងដែរ ពោលគឺទូរថភ្លើងទាំងនោះមានខ្សែរត់ច្បាស់លាស់ មានតម្លៃសេវាថេរ (ប្រាំសូល ទើបវាមានឈ្មោះបែបនេះ) និងចេញដំណើរភ្លាមៗទោះបីជាមិនមានអ្នកដំណើរជិះក៏ដោយ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បណ្តាញខ្សែរត់ទាំងនេះមិនទទួលបានជោគជ័យផ្នែកពាណិជ្ជកម្មនោះទេ ហើយខ្សែរត់ចុងក្រោយត្រូវបានបិទនៅត្រឹមឆ្នាំ ១៦៧៥។ ទោះបីជាបែបនេះក្តី លោកនៅតែត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា «អ្នកបង្កើតប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនសាធារណៈ» ម្នាក់ផងដែរ។<blockquote></blockquote>
=== ជំងឺ និង សេចក្តីស្លាប់ ===
នៅឆ្នាំ១៦៦២ ជំងឺរបស់លោកប៉ាស្កាល់កាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងៗ ហើយស្ថានភាពផ្លូវចិត្តកាន់តែអាក្រក់ទៅៗ ចាប់តាំងពីប្អូនស្រីរបស់លោកបានស្លាប់។ ដោយដឹងថាសុខភាពរបស់លោកកំពុងចុះខ្សោយយ៉ាងឆាប់រហ័ស លោកបានរកផ្លាស់ទៅមន្ទីរពេទ្យសម្រាប់ជំងឺមិនអាចព្យាបាលបាន ប៉ុន្តែគ្រូពេទ្យបានប្រកាសថាលោកមិនស្ថិតស្ថេរពេកមិនអាចលើកបាន។ នៅទីក្រុងប៉ារីស នៅថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា ឆ្នាំ១៦៦២ លោកប៉ាស្កាល់បានប្រកាច់ ហើយបានទទួល ការចាក់ប្រេងក្រអូបយ៉ាងខ្លាំង ។ លោកបានទទួលមរណភាពនៅព្រឹកបន្ទាប់ ដោយពាក្យចុងក្រោយរបស់លោកគឺ "សូមព្រះជាម្ចាស់កុំបោះបង់ចោលខ្ញុំឡើយ" ហើយត្រូវបានបញ្ចុះនៅក្នុងទីបញ្ចុះសពសាំង-អេធៀន-ឌូ-ម៉ុង ។
ការធ្វើកោសល្យវិច័យ បានធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីការស្លាប់ បានបង្ហាញពីបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរជាមួយនឹងក្រពះ និងសរីរាង្គដទៃទៀតនៃផ្នែកពោះរួមជាមួយនឹង ការខូចខាតដល់ខួរក្បាលរបស់គាត់ ។ ទោះបីជាមានការធ្វើកោសល្យវិច័យក៏ដោយ មូលហេតុនៃសុខភាពទ្រុឌទ្រោមរបស់គាត់មិនដែលត្រូវបានកំណត់យ៉ាងច្បាស់លាស់នោះទេ ទោះបីជាការស្មានផ្តោតលើ ជំងឺរបេង ជំងឺមហារីកក្រពះ ឬការរួមបញ្ចូលគ្នានៃទាំងពីរក៏ដោយ។ ជាទូទៅ ការឈឺក្បាលដែលប៉ះពាល់ដល់ ប៉ាស្កាល់ត្រូវបានសន្មតថាជា របួស ខួរក្បាល។ <ref>{{Cite journal|last=Zanello|first=Marc|last2=Arnaud|first2=Eric|last3=Di Rocco|first3=Federico|date=2015-04-01|title=The mysteries of Blaise Pascal's sutures|url=https://doi.org/10.1007/s00381-015-2622-9|journal=Child's Nervous System|language=en|volume=31|issue=4|pages=503–506|doi=10.1007/s00381-015-2622-9|issn=1433-0350|pmid=25697145}}</ref>
== មរតក ==
[[ឯកសារ:Epitaph_Blaise_Pascal_Saint-Etienne.jpg|រូបភាពតូច|Pascal's epitaph in Saint-Étienne-du-Mont, where he was buried]]
សាកលវិទ្យាល័យមួយក្នុងចំណោមសាកលវិទ្យាល័យនានានៃ ទីក្រុងក្លែម៉ង់-ហ្វេរ៉ង់ ប្រទេសបារាំង {{Mdash}} Université Blaise Pascal {{Mdash}} ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមគាត់។ Établissement scolaire français Blaise-Pascal ក្នុង Lubumbashi សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមប៉ាស្កាល់។
ខ្សែភាពយន្តឆ្នាំ ១៩៦៩ របស់អេរិក រ៉ូមែរ ដែលមានចំណងជើងថា ''My Night at Maud's'' គឺផ្អែកលើស្នាដៃរបស់ប៉ាស្កាល់។ រ៉ូប៊ឺតូ រ៉ូសេលីនី បានដឹកនាំរឿងជីវប្រវត្តិ ''Blaise Pascal'' ដែលដំបូងឡើយបានចាក់ផ្សាយតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍អ៊ីតាលីក្នុងឆ្នាំ ១៩៧១។ ប៉ាស្កាល់ គឺជាប្រធានបទនៃខ្សែភាពយន្តឯកសារ BBC Two ឆ្នាំ ១៩៨៤ ដែលមានចំណងជើងថា ''Sea of Faith'' ដែលបង្ហាញដោយដន ឃ្យូភីត ។ សត្វកណ្ដៀរនៅក្នុងខ្សែភាពយន្តគំនូរជីវចល ''Tangled'' ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមប៉ាស្កាល់ ។
ភាសាសរសេរកម្មវិធី មួយត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមប៉ាស្កាល់។ នៅឆ្នាំ 2014 Nvidia បានប្រកាសពីមីក្រូស្ថាបត្យកម្មប៉ាស្កាល់ថ្មីរបស់ខ្លួន ដែលត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមប៉ាស្កាល់។ កាតក្រាហ្វិក ដំបូងដែលមានប៉ាស្កាល់ ត្រូវបានចេញផ្សាយនៅឆ្នាំ 2016។
ហ្គេម ''Nier: Automata'' ឆ្នាំ 2017 មានតួអង្គជាច្រើនដែលដាក់ឈ្មោះតាមទស្សនវិទូល្បីៗ។ មួយក្នុងចំណោមតួអង្គទាំងនេះគឺជាម៉ាស៊ីនដែលមានវិញ្ញាណឈ្មោះប៉ាស្កាល់ ដែលដើរតួជាតួអង្គរងដ៏សំខាន់។ ប៉ាស្កាល់បង្កើតភូមិមួយសម្រាប់ម៉ាស៊ីនរស់នៅដោយសន្តិភាពជាមួយមនុស្សយន្តដែលពួកវាកំពុងធ្វើសង្គ្រាមជាមួយ ហើយដើរតួជាតួអង្គឪពុកម្តាយសម្រាប់ម៉ាស៊ីនផ្សេងទៀតដែលកំពុងព្យាយាមសម្របខ្លួនទៅនឹងបុគ្គលិកលក្ខណៈដែលទើបរកឃើញថ្មី។
សត្វអូទ្រីសនៅក្នុងស៊េរី <nowiki><i id="mwA0w">Animal Crossing</i></nowiki> ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមប៉ាស្កាល់។ <ref>{{Cite web |date=8 November 2021 |title=Animal Crossing: New Horizons: Pascal - Spawn Times, Locations And Mermaid Clothing Rewards |url=https://www.nintendolife.com/news/2020/07/animal_crossing_new_horizons_pascal_-_spawn_times_locations_and_mermaid_clothing_rewards |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20201008080021/https://www.nintendolife.com/news/2020/07/animal_crossing_new_horizons_pascal_-_spawn_times_locations_and_mermaid_clothing_rewards |archive-date=8 October 2020 |access-date=4 October 2020}}</ref>
ភពតូច 4500 Pascal ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមកិត្តិយសរបស់គាត់។ <ref>{{Cite book|last1=Schmadel|first1=Lutz D.|title=Dictionary of Minor Planet Names Addendum to 6th Edition: 2012-2014|date=2015|publisher=Springer International Publishing|page=363|bibcode=2015dmpn.book.....S}}</ref>
[[សម្តេចប៉ាប ប៉ូល ទី៦|សម្តេចប៉ាបប៉ូលទី 6]] នៅក្នុង សព្វវចនាធិប្បាយ ''Populorum progressio'' ចេញផ្សាយក្នុងឆ្នាំ 1967 ដកស្រង់សំដីផេនសេរបស់ប៉ាស្កាល់:
នៅឆ្នាំ ២០២៣ [[សម្ដេចប៉ាបហ្វ្រង់ស័រ|សម្តេចប៉ាប ហ្វ្រង់ស៊ីស]] បានចេញលិខិតមួយច្បាប់ ដែលមានចំណងជើងថា ''Sublimitas et miseria hominis'' ដែលឧទ្ទិសដល់ប្លេស ប៉ាស្កាល់ ដើម្បីរំលឹកដល់ខួបទី 4 សតវត្សន៍នៃកំណើតរបស់គាត់។
ប៉ាស្កាល់បានជះឥទ្ធិពលដល់ទាំងអ្នកសង្គមវិទូជនជាតិបារាំង ព្យែរ ប៊ូឌីយ៉ូ ដែលបានដាក់ឈ្មោះ ''សមាធិប៉ាស្កាល់'' របស់គាត់ (1997) តាមឈ្មោះគាត់ <ref>{{Cite book|last1=Luke|first1=Allan|last2=Albright|first2=James|title=Pierre Bourdieu and Literacy Education|date=2010|publisher=Taylor & Francis|page=37}}</ref> និងទស្សនវិទូជនជាតិបារាំងល្វី អាល់ធូស៊ែ ។ <ref>{{Cite book|last1=Sotiris|first1=Panagiotis|title=A Philosophy for Communism: Rethinking Althusser|publisher=Brill|page=126}}</ref>
== ស្នាដៃ ==
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រូបវិទូបារាំង]]
[[ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទមានកាតអេក]]
1rvqibp5098lgco9388l1nzqfijqo15