Wikipedia
kncwiki
https://knc.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Shafi_kura
MediaWiki 1.47.0-wmf.1
first-letter
Nasha
Taanas
Mana
Faidatema
Mana faidatǝma yǝ
Wikipedia
Mana kǝla Wikipedia yǝn
Liwuram
Mana liwuram yǝ
MediaWiki
Mana MediaWiki yǝ
Jiri
Mana jiri yǝ
Banatǝ
Mana banatǝ yǝ
Nakka
Mana nakka yǝ
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Ayo Fayose
0
2684
28798
2026-05-11T18:33:14Z
Dausiya
1103
Created page with "Peter Ayodele Fayose (Kərəntə; 15 kəntawu Novemberye saa 1960lan katambo)[1] siyasama Nigeriaye shidoni gomna kəriye Ekitiye saa 2003lan səta 2006ro saadənan, kuru waltə saa 2014lan səta 2018ro saadənan.[2] Kǝnǝnga buroye Fayose də kəriye Oyo yen wura'ano na do maranta kura Olivet Baptist ye dəro kərawono.[3] Suro saa 1985 lan, shiga faraskəram Diploma kura lardəye (HND) ye suro ilmu kimiya alagəwabe/Applied Medical/Biology lan Polytechnic, Ibadan lan..."
28798
wikitext
text/x-wiki
Peter Ayodele Fayose (Kərəntə; 15 kəntawu Novemberye saa 1960lan katambo)[1] siyasama Nigeriaye shidoni gomna kəriye Ekitiye saa 2003lan səta 2006ro saadənan, kuru waltə saa 2014lan səta 2018ro saadənan.[2]
Kǝnǝnga buroye
Fayose də kəriye Oyo yen wura'ano na do maranta kura Olivet Baptist ye dəro kərawono.[3] Suro saa 1985 lan, shiga faraskəram Diploma kura lardəye (HND) ye suro ilmu kimiya alagəwabe/Applied Medical/Biology lan Polytechnic, Ibadan lan kərazəna kuru suro saa 1987 lan tamozəna.
Shidə Feyisetan'a nyazəna.[5] Shiye faraskəramma lətaribe zauro matəna faldə sədəna loktu kampainzə siyasabe saa 2001lan.[6]
Cida siyasabe
Fayose də gomna Ekiti ye kən indimi ro wallono yim kawu 29 kəntawu May ye saa 2003 lan, ngawo gomna kərmayero, Niyi Adebayo'a karno gomnayedən kənasartənayen.[7] Raksə kərmaizə tamozənyi dalil kərmainzə kəntagə Octoberye kawunzə 16 saa 2006 lan.[8]
Loktu karno gomnati kəriye Ekitiye saa 2014 yedən, Fayose də waltə kam PDP ye karzəna. Karnodən kənasartəna kuru hukuma karnoye lardəye kəlanzəye sha Gomna kəriye Ekitiye bəlinro warmajiwo, kərma kən indimiro gomnaro. Gomna kərmayero, Dr Kayode Fayemi kənasar kasatsəna kuru shima buro salakkin Mr Fayose'a karnodən kənasartənadəro karəngəzənawo. Fayose də kəntawu Octoberye kawunzə 16 saa 2014 lan fəlezana.[9] Fayose də shima kam Nigeriaye do kərmai indiro kənasartəna də.
Fayose ye fetero bayanzəna kəla nyiyanzə kura lardəye karno kura Nigeriaye saa 2019 ye lan.[10] Jamiwanzə, Peoples Democratic Party, PDP, shiro shawari cina kəla məradənzə kura lardəye jamiyyadəye suro saa 2019 yen. Fayose ye dare məradənzə kollono.[11]
Kurno zalǝmtǝbe zortǝ
Cidama hangal gənatəye askərraye, Captain Sagir Koli askərra Nigeriaye kən 32nd Artillery Brigade yedə, nəmgərzən dawari karnoye zamtəye gozəna yim kawu 20 kəntawu June ye saa 2014 lan sa shiro cidamanzə kərmaiye, Brigadier General Aliyu Momoh, samno do Spotless Hokiti, Ekitel lan tədinro gozanadən. Kəriye.[12][13][14]
Minti 37 ro gotənadə kam karnodəye "kənasartəma" Gomna Ayodele Fayose kəriye Ekitibedəye hadarzəna; Senator kəriye Osunbe; wakil majalis lardəye Abdul Kareem; Waziri Lamarra Askərrabe Alhaji Jelili Adesiyan; minista lamarra polisbe kureye kuru kəptən soja njiye Caleb Olubolade; Waziri kəriye kəriwube Senator Musiliu Obanikoro-a kuru PDP Anambra-a kuranza kuru kam kura kərmai kurabe Chris Uba-a, sandiye Brigadier General Momohro rishwa cina kəla banazə karno nəmzalumye kəriye Ekitiben diwo nankaro.[15][16]
Karno gomna kəriye Ekiti ye Fayose ye dəga fəlezəna dəro, Captain Sagir Koli dəga askərraye sha zazaksana kəla "kəla nəm kam kəltəyen kuru halnzə cidaye loktu karnoyedən."[17][18]
EFCC'a cidajin
Komishin kəla nəmzalum arziyibe-a kungənabe-aye accountwa Zenith Bankbe diyau Fayoseye faidatə kungəna zaləmzəna karno gomnati Ekitibe saa 2014lan suro shara no. FHC/CS?871/2016 su "Kərmai lardə Nigeriabe-a lamba akawun banki Zenithbe-a 1003126654, 9013074033, 1010170969 kuru 1013835889."
Hakim do ne Justice Mohammed Idris gultin dəye EFCC ro yim kawu 24 kəntawu June ye saa 2016 lan amariya cina kəla kungəna do ne suro account Zenith Bank yen dagəna dəga dabtəro. Akawunt indidə Gomna Ayo Fayose ye kuru kən yakkəmedə hotelnzə Spotless Hotel Ado Ekiti yedə. Account kən diyaumedə banama Fayosebe faldə shima cidazə, Abiodun Agbele, shidoni cidiya EFCCben karadə.
EFCC ye wono accounts də kungəna mbeji, gultəna alamanna N4.7 billion (US$20mn) yeyi ofis National Security Adviser yen ndaltədə, kuru kungəna də nguwuso Fayose ye gənazəna kəlanzəro faidatəro ngawo karnoyedən.[19][20][21] Ayo Fayose də minister kəriye Nigeriaye kəriwutəye, Musiliu Obanikoro ye sha kam fal do ne faidatə balimi do $2.1billion ye dəga səwandəna ro, shi do ne kungəna ndaltə-a nəm ndaltə-a do ne Boko Haram ye kəriwutəro faidatəna də.[22]
Fayose də tasha radioye kəlanzən mbejiro təmatəna, FM amndeye, kəla 104.1 MHz yen Ado Ekiti lan. Tasha dəga dunon loktu laaro suro saa 2019 yen səmowona, dalil cidi faidatəye nankaro, amma lamarra siyasabeye gulzana.[23][24]
Aisha Buhariro USAro Bəlawuronzəro Kambiyizəna
Yim kawu kəntawube 22 kəntawu Junebe saa 2016, Fayoseye wono Aisha Buhari, kamu kura lardə Nigeriabe Muhammadu Buharidə shima kam faldəwo (shidoni fero General Muhammadu Buharibe gulzənadə)[25] shiga shararam USbeye kəla $170,000 kəla Jeffer J. Halliburton[26][27][28] kuru shiye hukuma USbe shiga citaro katsəna kəla kwanzə'a zortəro terənaro kəla ziyara kura lardədəbe yakkə United Statesro sədənan.[29]
Son yaye,
13axwxsww27lpk3peao52v4yrwtdc6e
Azuka Okwuosa
0
2685
28799
2026-05-11T18:34:37Z
Dausiya
1103
Created page with "Azuka Okwuosa // C (3 November 1959 lan katambo), siyasama Nigeriaye kuru injiniya shidoni komishina cidawa-a lenəmare-a kəriye Anambraye saa 1999 səta 2001 ro saadənama. Kənənga-a ilmu-a buroye Okwuosa də Jos lan katambo, kəriye Plateau ye lan, Nigeria lan. Kəranzə All Saints Primary School lan badiwono, Irefi, Oraifite, Anambra State lan, nadən shaida mowonti koltəye buro salakbe FSLC suro saa 1973 lan səbandəna. 1977. Shiye waltə mowonti nzundu managem..."
28799
wikitext
text/x-wiki
Azuka Okwuosa // C (3 November 1959 lan katambo), siyasama Nigeriaye kuru injiniya shidoni komishina cidawa-a lenəmare-a kəriye Anambraye saa 1999 səta 2001 ro saadənama.
Kənənga-a ilmu-a buroye
Okwuosa də Jos lan katambo, kəriye Plateau ye lan, Nigeria lan. Kəranzə All Saints Primary School lan badiwono, Irefi, Oraifite, Anambra State lan, nadən shaida mowonti koltəye buro salakbe FSLC suro saa 1973 lan səbandəna. 1977. Shiye waltə mowonti nzundu management technology ye Enugu ye dəro lewono, na dəlan OND suro kisandiwa ngəla-a faidatə-ayen səwandəna suro saa 1981. Suro saa 1983 yen, HND suro kisandi kurtəyen/tallayen səwandəna. Shiye mowonti Biblebe Samuelbe, kəriye Lagosbedən diploma ilmu tauhidbe suro saa 1998lan tamozəna. Cida nəmzaye lardəbe mburo walzənadə warak hawarbe Tidebe, Port Harcourt, kəriye Riversbe, Nigerialan saa 1983lan səta 1984ro saadəna.
Cida
Okwuosa də cidama cidaram gomnatiye hawarwu Enugu ye lan wallono, ngawo OND nzəyen, saa 1981 lan səta 1982 ro saadənan. Loktu shimadən, kamfani Nimex Leads Limited, Enugu lan kokkono.
Cida siyasabe
Okwuosa də C. Odumegwu Ojukwu ye sha shawarizəna, shi do ne cidazəna ma, saa 1984 lan səta 1994 ro saadənan. Cidanzə siyasaye badiwono, kura majalis gomnati bəlaye Nnewi ye (kərma dəro, Ekwusigo-a Nnewi North-a nasha gomnati bəlaye) saa 1994 lan səta 1996 ro saadənan. Chinwoke Mbadinuju ye shiga komishina cidawa-a lenəmare-a yero wallono kuru shiye cidazəna har saa 2001. Saa 2002 lan səta 2010 ro saadənan, shidə shima secretary-general cidaram fuwutə anəm-gədiye. Suro saa 2007 lan, loktu karno kura Nigeriaye saa 2007 yedən, shiye kəlakəl majaliskuye kəlakəl majaliskuye Anambra Southye lan gaska sədin shi done sha faidatənyi də. Shiye shararam karnoye petition tribunal lan saa indiro kəlanzən kasatsana, kuru shararam appealye, Enugu State ro lezəna, nadən sharadə kənasartəna. Karnodə battitə kuru karno gana laa suro saa 2009yen tədəna, nadən sha faidatənyi. Shidə wakil jamiyya demokradiya jamabe saa 1999lan səta 2003ro sadənan, wakil kureye kəlakəl fuwutəwu sammabe-a majalis kəndobe Nigeriabe-aye. Kərma dəro shidə wakil majalis fuwutəwu samma kərmai dəye.
gs6ayfty9pzhrzmzmds7xvqt45vb9oi
Babajimi Adegoke Benson
0
2686
28800
2026-05-11T18:37:46Z
Dausiya
1103
Created page with "Babajimi Adegoke Benson[1] siyasama Nigeriaye kuru wakil majalis wakilla Nigeriaye kəriye Ikoroduye wakiljin suro kəriye Lagosyedən. Benson də sha buro salak lan majalis wakilla Nigeria ye ro karrada suro saa 2015 yen kəla wakiltəro kəriye Ikorodu ye suro kəriye Lagos ye lan. Shiga walta karno kǝn indimiro karrada suro saa 2019 kuru walta karno kǝn yakkǝmiro karrada loktu karno kura Nigeriabe saa 2023be suro Nigeriaben.[2] Kənənga buroye-a, ilmu-a cida-a Ba..."
28800
wikitext
text/x-wiki
Babajimi Adegoke Benson[1] siyasama Nigeriaye kuru wakil majalis wakilla Nigeriaye kəriye Ikoroduye wakiljin suro kəriye Lagosyedən. Benson də sha buro salak lan majalis wakilla Nigeria ye ro karrada suro saa 2015 yen kəla wakiltəro kəriye Ikorodu ye suro kəriye Lagos ye lan. Shiga walta karno kǝn indimiro karrada suro saa 2019 kuru walta karno kǝn yakkǝmiro karrada loktu karno kura Nigeriabe saa 2023be suro Nigeriaben.[2]
Kənənga buroye-a, ilmu-a cida-a
Babajimi Adegoke Benson də kəntagə Marchye kawunzə 30 saa 1972 lan katambo suro Ikorodu, kəriye Lagos yen. Jamiya Lagos State ye dəro kərawono na do ne LLB səwandəna suro saa 1994. Moranti ya sharaye Nigeria ye dəro lezə kuru Bachelor of Law (Honors) suro saa 1995 yen səwandəna.
Daren MBA kərazəna mowonti kasuwube Warwickbe suro UKben kuru shidə wakil karapka sharabe Nigeriabe-a kuru karapka sharabe dunyabe-a.[5]
Cidanzə 1989 lan badiwono ngawo faraskəramnzə cida nəmzalumye lardəye (NYSC) tamozənayen. Shiga cidama sharabero wallono suro fella sharabe kura United Nationsbe suro New Yorkben. Kuru shiye shawari sharaye fatoye Ecobank PLC lan saa 2001 lan səta 2003 ro saadənan kuru dare banama manajaye (sharaye) Lead Bank PLC lan saa 2003 lan səta 2004 ro saadənan.
Suro saa 2007 lan, shiye darekta kura gənyiro wallono Lekki Free Trade Zone lan, nasha shima dəlan sətana hatta shiga secretary kampanibe (Nzundu, shara-a kuru gomnati kampanibe) lardə Lagosbe fuwutə-a karewa-aye ro wallono.[6]
Cida siyasabe
Babajimi ye cidanzə siyasa karnoye də suro saa 2015 yen badiwono kəla faraskəram majalis fuwutəwu sammayen (APC).[7] Shiye komitiwa kadalan cidazəna, surodən kura komiti fatobe kəla banki-a kungənaye-a, kura komiti gana kəla nabtəram-a, banama kura komiti kəla shara-a, kuru wakil komitiwa cidawabe-a, nəm ada-a, fatowa-a, kor-a, tawadə-a, kuru Protocol fatobe Nigeriabe-a. Kərma dəro, shidə Chairman House Committee on Defense ye [9] kuru shiye bill kada-a motion-a kada suwudəna kəla nəm ngalwo-a nəm faida-a am nzəliwoye kəriwu nzəliwo bayen. Shiye banazəgə kungəna bana askərra Nigeriaye dəro, shi done raktə lardəye faitəye ngalwotəgəro dawartənama.[10][11][12]
Babajimi ye karzə kuru kamuwa'a siyasa'a kərmai gade'aro kəltəro bowono.[13] Namtə shiye wakil majalis wakillaye komiti doka waltəm kuruye loktu majalis kən 8th suro saa 2016 yen,[14] shiye karzə kuru banazəgəna kəla doka jinsiye loktu doka faltəyen. Shiye kakkadi kada banazəgəna, surodən Good Samaritan Bill-a, Dustur Federal Republic of Nigeriabe-a, 1999 (Faltə) Bill-a, Kakkadə nasha konnu lantarkiye yasabe-a (faltə) kakkadə-a, kuru alamawa lardəbe-a, alamawa Legacy Agency Billbe-a, gadeso-a. Kuruson, shiye motion kəla yim maləmma dunyabe kəleletə-a kəlele maləmma Nigeriabe-a badizəna,[17] kuru petition kawu majaliskuye kəla Accountant General Federationbedən cina kəla alwoshi-a pension-a cidawu doni cida Federal Civil Serviceben kolzana kate saa 2012-a 2080-ayen biyaro waazənadən.
Fuwutə kərye
Babajimi Adegoke Benson ye cidawa kada nashanzən sədəna. Suro cidawa anyiyen cida iCare Food Bank ye mbeji,[20] shi do ne am kura’a, kamuwa bazana’a, kuru am gade do ne zauro banazayin ma loktu wahala razəwu ye lan.[21] Kuruson, IKD 106.1FM kokkono, radio jamaye nashanzə Ikoroduyen.[22] kuru banazəgəna nəlewa nashanzən ngalwotəgəro banazəgəna Lətəri Ya-a Tada-aye 80-bed Imota lan. Awowa anyiye kənənga am karnonzəye'a lezəna kuru fuwutə jamaye'a banazəna .
g043cp5idtluyvzuuqu5jp8s8a9df30
Babajide Sanwo-Olu
0
2687
28801
2026-05-11T18:39:47Z
Dausiya
1103
Created page with "Babajide Olusola Sanwo-Olu CON (25 kəntawu Juneye saa 1965 lan katambo) siyasama Nigeriaye shidoni gomna kəriye Lagosye saa 2019 lan sətanadə. Sanwo-Olu də gomnaro wallono cidiya All Progressives Congress yen ngawo kənasar kura APC ye kəla gomna kərmayen, Akinwunmi Ambode yen kənasartənayen shi done banama siyasaye kəlanzən sədinba də.[7][8] Shidə jami'a Lagosbe-a, mowonti kasuwube Londonbe-a, mowonti kasuwube Lagosbe-a kuru mowonti gumnatibe John F. Kenn..."
28801
wikitext
text/x-wiki
Babajide Olusola Sanwo-Olu CON (25 kəntawu Juneye saa 1965 lan katambo) siyasama Nigeriaye shidoni gomna kəriye Lagosye saa 2019 lan sətanadə.
Sanwo-Olu də gomnaro wallono cidiya All Progressives Congress yen ngawo kənasar kura APC ye kəla gomna kərmayen, Akinwunmi Ambode yen kənasartənayen shi done banama siyasaye kəlanzən sədinba də.[7][8] Shidə jami'a Lagosbe-a, mowonti kasuwube Londonbe-a, mowonti kasuwube Lagosbe-a kuru mowonti gumnatibe John F. Kennedybe-a lan tamozəna.
Kawu nəm gomnatiye sədinro, shidə darekta kuru CEO cidaram kəriye Lagosbe (LSPDC) ye.[9][10][11]
Ilmu
Sanwo-Oludə ganaro moranti fəletəye gumnatiye Gbaja Surulere dəro kərawono kawu moranti Ijebu-Ife Grammarye dəro lejinro, kəriye Ogunyen kəranzə secondary tamotəro.[12] Shidə BSc suro Surveyben sətana kuru MBA Jamiya Lagosben sətana.[13] Shidə alumnus mowonti gumnatibe John F. Kennedybe-a, mowonti kasuwube Londonbe-a mowonti kasuwube Lagosbe-a.[14]
Shidə memba cidaram cidawu managementbe (CIPM) [15] kuru cidaram allamtə-a fuwutə-a Nigeriabe (NITAD) ye.[16]
Cida
Banking
Sanwo-Olu də shima kungəna gənatəma banki Lead Merchant ye kureye dən saa 1994 lan səta 1997 ro saadənan, ngawo adəyen United Bank for Africa ro lezə kəla kasuwu kungənaye lardə diyaye ro wallono. Daji First Inland Bank, Plc (kərmadə Bank Monument Cityye) ro lewono naptə banama manaja kuraye kuru kura fellaye. Dare lan kura karapka Baywatch ye-a kuru karapka daraja buroye-a ro wallono.[17]
Cida gumnatibe
Sanwo-Olu də cidanzə siyasaye saa 2003 lan badiwono, sa sha shawari kənjoma kəla lamar kampaniyen banama gomna kəriye Lagos ye Femi Pedro yero təkkənadən. Daren shiga komishina razəwube-a kasadə kungənaye-aro cado hatta saa 2007 ro saadənan, sa shiga komishina kasuwu-a sanyiyarambe-aro Gomna Bola Tinubuye sha walzənadən. Ngawo karno kura saa 2007 ye lan, Sanwo-Olu də sha komishina cidaram ye-a, allamtə-a, pension-a yero Gomna Babatunde Fashola ye sha wallono. Sanwo-Olu də sha darekta kura/CEO kampani fuwutə-a ləman-a kəriye Lagos ye dəro Gomna Akinwunmi Ambode ye saa 2016 lan sha cido.
Nasha’anzə kura’a nasha gomnatiye lan sədənaye də suronzan cida’a cidaram gomnatiye (BPE) ye də’a wutə.[19] Shiye kuru shima kura hukuma Lagos Security Trust Fund ye dəga koksə. Nizam LAGBUS ye-a kuru dawudi kaltəgə-a komand-a ye suro Alausa Ikeja ye də dareram lan cidiya amarizəyen kokkada.
Siyasa
Yim kawu kəntawube 16 kəntawu Septemberye saa 2018 lan, Sanwo-Oluye nyiyanzə gomna kəriye Lagosbero waltəye wono cidiya majalisku All Progressives Congress (APC) yen shiye sha gomna kərmayero Akinwunmi Ambodero gasayinro sədin.[19]
Warmatənzədə am siyasa kəriye Lagosbedəye kasatsana, surodən karapka siyasa fatobe nowatadə mbeji, bab Lagosbe All Progressives Congressbe-a, Gomnabe majalis shawaribe-a [20] kuru jamiwa majalis kəriye Lagosbe-a.[21] Adəye Obafemi Hamzat'a gərzəyin,[22] shi done kərmai dəro gaska diwo məradənzə fəlezəna də.[23]
Sanwo-Olu ye kərmai kura lardə Lagos ye lan kənasar səna suro majalis fuwutəye samma ye lan yim kawu kəntawu October ye kawunzə 2, saa 2018. Samno kampain APC ye do kəntawu January ye kawunzə 8 saa 2019 lan tədən də lan, Gomna Akinwunmi Ambode, kuru jamiyya siyasaye gade kadaye bananza kərmai Sanwolu ye dəro gozana. Kənasar kura kəla gawilmanzə kura Jimi Agbaje yen, Sanwo-Olu də sha gomna kəriye Lagos yero karrada karno gomna kəriye Lagos ye saa 2019 ye do kəntawu March ye kawunzə 9 saa 2019 lan tədəndən.[25] Shiga gomna kəriye Lagosbe kən 15me ro sədəna kəla Tafawa Balewa Square (TBS) kərye Lagosben yim Laraba kawunzə 29 kəntawu Maybe saa 2019-lan.
Shidə cidawa fuwutəbe gade-gade sədin, faldə shima diwalwa kura-kura gartə nasha kura-kura suro kəriyedəben. Suro saa 2020, Sanwo-Olu ye wono gunki Fela Kuti ye dəwo Akinwunmi Ambode ye garzəna dəga Allen Avenue suro Ikeja yen tutuluwu, kəndaram nadəye kəsketəro.[27] Shiye Oshodi-Abule-Egba BRT Lane dəga cida gade suro saa 2020 yen badiwono.
Shiga walta gomnaro karrada cidiya majalis fuwutəwu sammayen (APC) loktu karno gomna kəriye Lagosye saa 2023yedən kəntawu Marchye kawunzə 18lan tədənadən (PDP) shidoni kən indimiro walzənadə suro mana fitəna-a nəmkəlado-ayen[30] karno doni fitəna kaduwuwaye səsangənadə zorzəna.[31][32]
Waltəm karno Sanwo-Oluyedə Gbadebo Rhodes-Vivour jamiyya cidawuye (LP)-a Olajide Adediran jamiyya jamaye (PDP)-a indisoye gaska sadəna. Sandiye zorzana kəla banama Sanwo-Olube, Obafemi Hamzatdə karnodəro gasayinba dalildə, futu sandiye gulzanadən, shiye karnodəga kolzəna.
aof1evzkqnkaty5xh1a2fs7essjeogr