ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.46.0-wmf.21 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 8 847 1371016 1347209 2026-04-01T02:48:32Z A826 72368 1371016 wikitext text/x-wiki {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: dashed 1px blue; text-align: center; background-color: #E0FFFF; font-size: 80%; color: black;" |- | '''''ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಇರತಕ್ಕದ್ದು.''''' <br /> '''ಯಂತ್ರಾನುವಾದದ ಮೂಲಕ ಲೇಖನ ಸೇರಿಸುವವರು ಲೇಖನವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದಿ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ.''' ---- ಕನ್ನಡ ಲಿಪ್ಯಂತರ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ [[ಸಹಾಯ:ಲಿಪ್ಯಂತರ]] ಪುಟ ನೋಡಿ. |} spvbi6xvnmkruzzmdgt242ggv4r4y45 1371020 1371016 2026-04-01T02:57:47Z A826 72368 1371020 wikitext text/x-wiki {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: dashed 2px blue; text-align: center; background-color: #E0FFFF; font-size: 85%; color: black; border-radius: 8px; padding: 5px; width: 90%; box-shadow: 1px 1px 5px rgba(0,0,0,0.05);" |- | '''''ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಇರತಕ್ಕದ್ದು.''''' <br /> '''ಯಂತ್ರಾನುವಾದದ ಮೂಲಕ ಲೇಖನ ಸೇರಿಸುವವರು ಲೇಖನವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದಿ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ.''' ---- ಕನ್ನಡ ಲಿಪ್ಯಂತರ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ [[ಸಹಾಯ:ಲಿಪ್ಯಂತರ]] ಪುಟ ನೋಡಿ. |} ikkncojaz388km6geb1pqw1wdxy8t4c 1371021 1371020 2026-04-01T02:58:28Z A826 72368 1371021 wikitext text/x-wiki {| style="margin-left: auto; margin-right: auto; border: dashed 2px blue; text-align: center; background-color: #E0FFFF; font-size: 85%; color: black; border-radius: 8px; padding: 5px; box-shadow: 1px 1px 5px rgba(0,0,0,0.05);" |- | '''''ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಇರತಕ್ಕದ್ದು.''''' <br /> '''ಯಂತ್ರಾನುವಾದದ ಮೂಲಕ ಲೇಖನ ಸೇರಿಸುವವರು ಲೇಖನವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದಿ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ.''' ---- ಕನ್ನಡ ಲಿಪ್ಯಂತರ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ [[ಸಹಾಯ:ಲಿಪ್ಯಂತರ]] ಪುಟ ನೋಡಿ. |} 1nt8dmirmkop140pm0l4ykuv5d8yse5 0 1911 1371007 1349955 2026-04-01T00:43:14Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371007 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:India Andhra Pradesh location map (until 2014).svg|thumb]] {{Infobox ಭಾಷೆ |name=ತೆಲುಗು |states=[[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]], [[ಭಾರತ]], [[ತೆಲಂಗಾಣ]] |speakers= ೭.೬ ಕೋಟಿ(ಮಾತೃಭಾಷೆ), ೮.೬೧ ಕೋಟಿ ಬೃಹತ್ ಮೊತ್ತ (ದ್ವಿತೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ) |rank=೧೩ |familycolor=ದ್ರಾವಿಡ |fam1=[[ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು]] |fam2= |fam3= |nation=[[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]], [[ಪುದುಚೇರಿ]], [[ಭಾರತ]],[[ತೆಲಂಗಾಣ]] |agency= ನಿಯಂತ್ರಣವಿಲ್ಲ |iso1=te|iso2=tel|iso3=tel }} <br /> {{Infobox language | name = Telugu | nativename = {{lang|te|{{Script|Telu|'''తెలుగు'''}}|}} | pronunciation = {{IPA|te|ˈt̪eluɡu|}} | states = [[Languages of India|India]] | region = *[[Andhra Pradesh]] *[[Telangana]] *[[Yanam]] | ethnicity = [[Telugus]] | speakers = [[first language|L1]]: {{sigfig|82.966790|2}} million | date = 2011 census | ref = <ref name="Ethnologue_tel">{{e26|tel}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.censusindia.gov.in/2011Census/Language_MTs.html |title=Statement 1: Abstract of speakers' strength of languages and mother tongues – 2011 |publisher=Office of the Registrar General & Census Commissioner, India |website=censusindia.gov.in |access-date=2018-07-07 |archive-date=16 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190716072837/http://censusindia.gov.in/2011Census/Language_MTs.html |url-status=live}}</ref> | speakers2 = [[L2 speakers|L2]]: {{sigfig|13.015000|2}} million (2011 census)<ref name="Ethnologue_tel"/> | speakers_label = Speakers | familycolor = Dravidian | fam2 = [[Dravidian languages#Classification|Southern]] | fam3 = [[Dravidian languages#Classification|Southern II]]{{sfnp|Zvelebil|1990|p=57}} | fam4 = | ancestor = [[Old Telugu]] | script = {{Unbulleted list|[[Telugu script]]|[[Telugu Braille]]}} | nation = *[[Official languages of India|India]] **[[Andhra Pradesh]] **[[Telangana]] **[[Puducherry (union territory)|Puducherry]] ([[Yanam district|Yanam]]) **[[West Bengal#Languages|West Bengal]] (additional)<ref>{{cite web|date=2020-12-24|title=West Bengal shows 'Mamata' to Telugus|url=https://www.thehansindia.com/andhra-pradesh/west-bengal-shows-mamata-to-telugus-663381|url-status=live|access-date=2020-12-31|website=[[The Hans India]]|language=en|archive-date=23 December 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201223184833/https://www.thehansindia.com/andhra-pradesh/west-bengal-shows-mamata-to-telugus-663381}}</ref> | minority = [[Languages of South Africa|South Africa]] (protected language)<ref name=SA>{{cite web|title=Constitution of the Republic of South Africa, 1996 – Chapter 1: Founding Provisions|url=http://www.gov.za/documents/constitution/chapter-1-founding-provisions|website=gov.za|access-date=6 December 2014|archive-date=28 October 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141028043044/http://www.gov.za/documents/constitution/chapter-1-founding-provisions|url-status=live}}</ref> | iso1 = te | iso2 = tel | iso3 = tel | lc1 = wbq | ld1 = [[Waddar language|Waddar]] (Vadari) | lingua = 49-DBA-aa | image = Telugu.svg | imagescale = | imagecaption = The word "Telugu" in the Telugu script | notice = IPA | glotto = telu1262 | glottoname = Telugu | glotto2 = oldt1249 | glottoname2 = Old Telugu | sign = [[Indian Signing System|Signed Telugu]] | dia1 = see [[Telugu dialects]] | linglist = tel | mapcaption = Geographical distribution of native Telugu speakers | fam1 = [[Dravidian languages|Dravidian]] | ancestor2 = Middle Telugu | ancestor3 = | map = Idioma telugu.png }} ==ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆ== [[File:Telugu speakers in India.png|thumb|ತೆಲುಗು ಭಾಷಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು: ತಿಳಿನೀಲಿ (ವಲಸಿಗರು), ಗಾಢನೀಲಿ (ಮೂಲಜನ)]] ದ್ರಾವಿಡಭಾಷಾವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ತೆಲುಗನ್ನು ಆಂಧ್ರಭಾಷೆಯೆಂದು ಕರೆಯುವುದು ಅಷ್ಟು ಸರಿಯಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಹೆಸರೂ ನಿಂತು ಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಇದಕ್ಕೇನು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಆಂಧ್ರ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯವೂ ತೆಲುಗು ದೇಶವೂ ಸಮಾನವ್ಯಾಪ್ತಿಯುಳ್ಳವಲ್ಲ. ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ಒಂದು ಭಾಗವಾದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಎಂದಿಗೂ ತೆಲುಗು ದೇಶದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಲಿಲ್ಲ. ತೆಲುಗು ದೇಶದ ಭಾಗಗಳಾದ [[ಕಳಿಂಗ]]ದ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳು ಆಂಧ್ರ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಎಂದೂ ಸೇರಿರಲಿಲ್ಲ. ತೆಲುಗು ದೇಶದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತ ಪದಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪದಗಳು ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ, ಇವು ಎಷ್ಟೇ ಇರಲಿ, ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಹರಡಲಿ, ಭಾಷಾ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗದು. ತೆಲುಗು ತೆಲಂಗಾಣದ (ತ್ರಿಲಿಂಗ) ಭಾಷೆ. ಅದು ಈಗಿನ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಷೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಸ್ಥೂಲ ಪರಿಚಯವನ್ನಿಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ==ಬೆಳವಣಿಗೆ== ರಾಜಮಹೇಂದ್ರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪೂರ್ವ [[ಚಾಲುಕ್ಯ]] ವಂಶದ ರಾಜರಾಜ ನರೇಂದ್ರನ (೧೦೩೩-೪೪) ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ [[ನನ್ನಯ]]ನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆ ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯಿತು ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲು ನಮಗೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಆಧಾರಗಳು ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಬೆಜವಾಡದಲ್ಲಿರುವ ([[ವಿಜಯವಾಡ]]) ಒಂದು ಕಂಬದಲ್ಲಿ ಕೊರೆದಿರುವ "ಯುದ್ಧಮಲ್ಲ ಶಾಸನಮು" ಎಂಬ [[ಶಾಸನ]] ಮತ್ತು ನನ್ನಯನಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಇತರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಪದ್ಯಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳ ಭಾಷೆ ನನ್ನಯ ಬಳಸಿರುವ ಭಾಷೆಯ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ. ತೆಲುಗು ಭಾಷೆ ಅಥವಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಯಾವಾಗ ಹುಟ್ಟಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದು ಕ್ರಿ.ಶ ೬೦೦ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಇದ್ದಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಆ ಕಾಲದ [[ಚೋಳ ವಂಶ|ಚೋಳ]] ಮಹಾರಾಜರ ತೆಲುಗು ಶಾಸನವೊಂದರಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು. ನನ್ನಯ್ಯನ ಕಾಲದಿಂದಾಚೆಗೆ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆ ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯಿತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿವೆ. [[ತಮಿಳು|ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ]] ದ್ರಾವಿಡಾಂಶ ಹೇರಳವಾಗಿ ನಿಂತುಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಕೃತದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಅದು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಈಡಾಗಲಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಇತರ ಮೂರು ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು [[ಪ್ರಾಕೃತ]] ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಹೇರಳವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ.[[ಮಲೆಯಾಳ ಭಾಷೆ|ಮಲೆಯಾಳ]] ತನ್ನ ದ್ರಾವಿಡಾಂಶದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ತೆಲುಗುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ತಮಿಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೀಪವಾಗಿದೆ. ತೆಲುಗಿಗೂ [[ಕನ್ನಡ]]ಕ್ಕೂ ಸಮಾನಾಂಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೂ ತೆಲುಗಿಗಿಂತಲೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ದ್ರಾವಿಡಾಂಶ ಹೆಚ್ಚು. ಈ ಬಾಂಧವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಈ ಭಾಷೆಗಳು ಬೆಳೆದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ವೈಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಕಾಲದ ಭಿನ್ನಭಿನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದಲೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ತರ್ಕಿಸಬಹುದು. ತೆಲುಗು ದೇಶ ದಖನ್ನಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಓಂಡ್ರ ದೇಶದವರು ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲೂ [[ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ]]ದ [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ]]ಯ ಜನರು ಉತ್ತರದಲ್ಲೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರರು ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡಿಗರು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲೂ ತಮಿಳರು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲೂ ಅದನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಸರಿಸುವಾಗ ಆರ್ಯಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲು ತೆಲುಗು ದೇಶವನ್ನು ಹಾಯ್ದೇ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಬೇಕು. ಆದುದರಿಂದ ತೆಲುಗುಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು [[ಆರ್ಯಭಾಷೆ]] ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದವು. ತೆಲುಗಿಗಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಲಾಭಾಂಶವೇನೆಂದರೆ ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ತೆಲುಗನ್ನು ಆಡುವ ಜನರೇ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ (ಸುಮಾರು ಮೂರು ಕೋಟಿ ಅರವತ್ತು ಲಕ್ಷ ಜನ) ಇದ್ದಾರೆ. ತನ್ನ ಮೃದು ಮಧುರ ಧ್ವನಿಗೆ ಅದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇದನ್ನು ಪೂರ್ವದ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ತೆಲುಗು ಭಾಷೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವಾಗ ನನ್ನಯನಿಗಿಂತ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಗಮನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಆವಶ್ಯಕ. ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಗಳ್(ಕಳ್) ಎಂಬ ಬಹುವಚನ ಪ್ರತ್ಯಯದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನನ್ನಯನಿಗೆ ಬಹು ಹಿಂದೆಯೇ - ಲು ಎಂಬುದು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅದು ಬಹುಕಾಲದಿಂದಲೂ ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು -ಮ್ರಾ (ನ್) ಕುಲು (ಮರಗಳು) ; ಕೊಲ (ನ್) ಕುಲು (ಕೊಳಗಳು); ಈಗಲು (ನೊಣಗಳು); ಏನುಗಲು (ಆನೆಗಳು) ಎಲುಕಲು (ಇಲಿಗಳು) ಇತ್ಯಾದಿ ಬಹುವಚನ ರೂಪಗಳು ನಿದರ್ಶನವಾಗಿ ಉಳಿದು ಬಂದಿವೆ. ಮುಂದೆ ಬಹುವಚನ ಪ್ರತ್ಯಯ ಲ (ಉ) ಎಂದು ತೆಲುಗರು ಕಂಡುಕೊಂಡಾಗ ಏಕವಚನ ರೂಪಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಲು ವನ್ನು ಕಳೆದಿಟ್ಟರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಈಗ, ಏನುಗ, ಏಲುಕ; ತಮಿಳಿನ ಈ ಯಾನೈ, ಮುಂತಾದುವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ==ವ್ಯಾಕರಣ== ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಇತರ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ತೆಲುಗು ಸಹ ಬಹುವಚನ ದ್ವಿಲಿಂಗ ಪ್ರತ್ಯಯ [ರ(ಉ)] ವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಉದಾರಣೆಗೆ, ವಾರು (ಅವರು), ವೀರು (ಇವರು), ಎವರು (ಯಾರು?), ಮೀರು (ನೀವು), ಆದರೆ ಸರ್ವತ್ರ ಹರಡಿರುವ ಲು ವಿನ ಪ್ರಭಾವ ಎಷ್ಟೆಂದರೆ, ಅದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬಹುವಚನದ ಭಾವ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ತಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಆದುದರಿಂದ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾರಲು, ವೀರಲು, ಮೀರಲು, ಮುಂತಾದವುಗಳು ಬೆಳೆದವು. ಇವು ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಚಿಲ್ರನ್ಸ್, ಮೆನ್ಸ್, ಡೇಟಾಸ್, ಎಂಬ ಹಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಲಿಂಗೀ ಬಹುವಚನ ಪ್ರತ್ಯಯದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಹ ಲು ಆಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಾಂಡ್ಲು; ವಾಳ್ಳು (ಅವರು); ಕೂತುಂಡ್ಳು, ಕೂತುಳ್ಳು, (ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು) ಇತ್ಯಾದಿ. ಅನೇಕಾಕ್ಷರ ರೂಪಗಳನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿದ ರೂಪಗಳು ನನ್ನಯನ ಕಾಲದಷ್ಟು ಮುಂಚಿನಿಂದಲೇ ತಲೆದೋರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪೂಜಿಂಚಿತೇ? ಎಂಬ ನನ್ನಯ್ಯನ ಪ್ರಯೋಗ ಪೂಜಿಂಚಿತಿವೇ? (ಪೂಜಿಸಿದೆಯಾ) ಎಂಬುದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದೆ. ಪೂಜಿಂಚಿತಿವೇನಿನ್ (ಪೂಜಿಸಿದ್ದೇ ಆದರೆ) ಎಂಬ ದೀರ್ಘರೂಪ ಕ್ರಮೇಣ ಪೂಜಿಂಚಿತಿವೇನಿ ಎಂದಾಗಿ, ಬಳಿಕ ವೇನ್-ವೇ; ತೇನ್-ತೇ ಮುಂತಾದ್ದಾಗಿ ಈಗಿನ ಪೂಜಿಸ್ತೇ ಎಂಬ ರೂಪಕ್ಕಿಳಿದಿದೆ. ಪೂಜಿಂಚಿತೇನ್ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನ ಶಬ್ದರೂಪಗಳಲ್ಲಿ `ವಿ ಎಂಬುದಿದ್ದು ಮಧ್ಯಮ ಪುರುಷದ ಏಕವಚನವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ತರುವಾಯದ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ವಿ ಅಳಿದುಹೋಗಿ ಆ ರೂಪ ಎಲ್ಲ ಜನಕ್ಕೂ ಏಕವಚನ ಬಹುವಚನಗಳೆರಡಲ್ಲೂ ಪ್ರಯುಕ್ತವಾಗತೊಡಗಿತು. ಹೀಗೆ ಮಟ್ಟ ಸಮ ಮಾಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಈ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಅಂಟಿವೇನಿನ್ ಎಂಬುದರಿಂದ ಅನ್‍ಟೆ (ನೀನು ಹೇಳಿದರೆ); ಐತಿವೇನಿನ್ ಎಂಬುದರಿಂದ ಐತೆ (ನೀನು ಹೀಗಾಗುವುದಾದರೆ) ಇತ್ಯಾದಿ. ಕವಿಗಳು ಈ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳನ್ನೂ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬರೆದ ವ್ಯಾಕರಣಗಳಲ್ಲೂ ಜನರಾಡುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ತೋರಿಬರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಬಹು ಹಿಂದಣ ಕವಿಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ತಾವಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಭಾಷೆಯನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಮುಂದೆ ಬಂದ ಕವಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕವಿಗಳ ಭಾಷೆಗೆ ತಮ್ಮ ಕಾಲದ ಆಡುಮಾತಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು; ವೈಯಾಕರಣರು ಭಾಷೆ ಒಂದೇ ಸಲಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದುಬಿಟ್ಟಿರುವಂತೆ ಭಾವಿಸಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕವಿಗಳ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿ ವ್ಯಾಕರಣ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಕವಿಗಳು ತಿಳಿದೋ ತಿಳಿಯದೆಯೋ ವ್ಯಾಕರಣ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನವಾದರೆ ಅಷ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂಬ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯ ನಿಷ್ಠ ಕವಿಗಳೂ ವೈಯಾಕರಣರೂ ಭಾಷಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಕವಿಗಳು ಹಳೆಯ ವ್ಯಾಕರಣಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತಿ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಆಡುಮಾತನ್ನೇ ಬಳಸಲು ಹಿಂಜರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಅವರ ಭಾವಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದುವಲ್ಲದೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಬ್ದಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಇಂಥ ಕವಿಗಳು ಬಹು ವಿರಳ. ಅವರು ಆಡುಮಾತುಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರದಿಂದಲೂ ಅಂಜಿಕೆಯಿಂದಲೂ ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಶಾಸನಗಳು, ಹಾಡುಗಳು, ಶತಕಗಳು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ತತ್ತ್ವಗಳು ಜನಕ್ಕೆ ತಿಳಿದು ಅವು ಅವರಲ್ಲಿ ಹರಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯುಳ್ಳ ಶೈವ ಕವಿಗಳ ದ್ವೀಪದ ಕಾವ್ಯಗಳು ಆಡುಮಾತುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ರೂಢಿಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. 1700-1850 ರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಗದ್ಯ ಪ್ರಕಾರ ಕಥೆ, ಪ್ರಬಂಧ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ, ಕಾಗದಗಳು ಮುಂತಾದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಲೇಖನಗಳಿಗೂ ಒದಗಿ ಬಂತು. ಈ ಗದ್ಯ ಲೇಖನಗಳ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರಚಲಿತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಅದು ತೆಲುಗು ಭಾಷಾ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಆ ಭಾಷೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಕಾವ್ಯಗಳ ಭಾಷೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಸಿ. ಪಿ. ಬ್ರೌನ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ. ತನ್ನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಬ್ದಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಆತ ಪದಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಪ್ರಚಲಿತ ಭಾಷೆಯನ್ನೇ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ. ಆದರೆ ಕಾವ್ಯಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನೀತಿ ಚಂದ್ರಿಕೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಾಲ ವ್ಯಾಕರಣ ಎಂಬ ವ್ಯಾಕರಣ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆದ ಪರವಸ್ತು ಚಿನ್ನಯ್ಯಸೂರಿ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ತಡೆಹಾಕಿದ. ಆತನ ನೀತಿ ಚಂದ್ರಿಕೆ ಕೃತಕವಾದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಆಡಂಬರದ ಪದಗಳು, ಅಲಂಕಾರ ನಿಬಿಡದ ಶೈಲಿ, ನಯವಾದ ಬಳಸು ಮಾತಿನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳ ಸಮಾಸ ಜಾಲಗಳು- ಇವು ಆ ಭಾಷೆಯ ಲಕ್ಷಣ. ಆತನ ವ್ಯಾಕರಣ ಅಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಅಸಂಗತವಾಗಿ ಇದ್ದರೂ ಕಾವ್ಯಗಳ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ರಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆತನ ಕೃತಿಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾದ ಗದ್ಯದ ಮುನ್ನಡೆ ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ಸುಮಾರು ಅರುವತ್ತು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಆತನ ಸಮಕಾಲೀನ ಮತ್ತು ತರುವಾಯ ಬಂದ ತೆಲುಗು ಗದ್ಯ ಲೇಖಕರು ಯಾರೂ ಆತನ ಕೃತಿಗಳ ಮಾದರಿಗೆ ಎದುರು ಮಾತನ್ನೆತ್ತದೆ ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಈತನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ಇವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹಳೆಯ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಮಾಸಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಪದಗಳನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸತೊಡಗಿದರು. ಚಿನ್ನಯ್ಯಸೂರಿಯ ನೀತಿಚಂದ್ರಿಕೆ ಅಥವಾ ಅಂಥ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಇತರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಶಾಲಾ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಛಾಸರನ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಛಾಸರನ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ, ಓದಲು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದರೆ, ತೆಲುಗು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಲಿ ತೆಲುಗು ಬರಹಗಾರರಿಗಾಗಲಿ ಯಾವ ಕೆಡುಕೂ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪಂಡಿತರೂ ವಿದ್ಯಾ ಇಲಾಖೆ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೂ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋದರು. ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಆಡುಮಾತನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದರು. ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಬರೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನೂ ದಲಿತರ ಉದ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವೀರೇಶಲಿಂಗಂ ಪಂತುಲು ಕೂಡ ಮೊದಲು ಚಿನ್ನಯ್ಯಸೂರಿ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ಮೇಲು ಪಂಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಇಂಥ ಮಾದರಿಯ ನಿರುಪಯೋಗಿತೆಯನ್ನು ಬೇಗನೆ ಅರಿತುಕೊಂಡು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದುಗನಿಗೂ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ತನ್ನ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸರಳ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಜೀವಂತ ಭಾಷೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಆತ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳದಿರಲಿಲ್ಲ; ತನ್ನ ಬರೆಹಗಳು ಸ್ಕೂಲು ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗಲ್ಲ ಎಂದುಕೊಂಡು ಆತ ತನ್ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಹಸನಗಳಲ್ಲೂ ಅದನ್ನು ಬಳಸಿದ. ಆದರೆ ಎರಡು ಅಂಶಗಳು ಆತನ ತಿಳಿವಳಿಕೆಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ; ಒಂದು-ಆಗ ಇದ್ದ ವ್ಯಾಕರಣಗಳು ಕಾವ್ಯದ ಭಾಷೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಪಯುಕ್ತವಾದುವು ಮತ್ತು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಮುಂದಿನ ಕವಿಗಳ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವನ್ನು ತಿದ್ದಬೇಕು ಎಂಬಂಶ. ಎರಡು-ಜೀವಂತ ಭಾಷೆಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಚಲಿಸುತ್ತಲೇ ಇವೆ, ಮುಂಬರಿಯುತ್ತಿವೆ, ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿವೆ, ಅವನ್ನು ವ್ಯಾಕರಣದಿಂದ ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಕರಣಗಳೆಲ್ಲ ಅವನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಮತ್ತೊಂದಂಶ. ತನ್ನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಆಧುನಿಕ ತೆಲುಗು ಚಳವಳಿ ಸಾಧುವೆಂಬುದನ್ನು ವೀರೇಶಲಿಂಗಂ ತುಂಬ ತಡವಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಂಡ. ಗಿಡುಗು ರಾಮಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಗುರುಜಾಡ ಅಪ್ಪಾರಾವ್ ಎಂಬವರಿಂದ 1910ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಈ ಚಳವಳಿ, ಚಿನ್ನಯ್ಯಸೂರಿ ತಡೆ ಹಾಕುವವರೆಗೂ ನಡೆದು ಬಂದಿದ್ದ ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲೇ ತೆಲುಗು ಗದ್ಯವನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕೆಂಬ ಪಂಥದವರೊಡನೆ ರಾಮಮೂರ್ತಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹೋರಾಡಬೇಕಾಯಿತು. 1920ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಆತ ಜಯಶಾಲಿಯಾದ. ಪತ್ರಿಕಾಕರ್ತರು ಕ್ರಮೇಣ ಜೀವಂತ ಭಾಷೆಯನ್ನೇ ತಮ್ಮ ಸಂಪಾದಕೀಯಗಳಿಗೂ ಇತರ ಲೇಖನಗಳಿಗೂ ಬಳಸತೊಡಗಿದರು. ಸಾವಿರಗಟ್ಟಲೆ ಗ್ರಂಥಗಳು ಜೀವಂತಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ 1930-60ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಪದ್ಯದ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ, ಆಧುನಿಕ ಕವಿಗಳು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಿರುಪಯುಕ್ತವಾದ ಹಳೆಯ ಶಬ್ದಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಪದಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನೂ ಅನುಸರಿಸುವ ಕವಿಗಳೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹಳೆಯ ವ್ಯಾಕರಣಗಳ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಬರೆಯಲೂ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಅವರು ದೋಷಗಳಿಗೆಡೆಗೊಡುವುದೂ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಯೇ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಜಾಗವಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ, ನನ್ನಯನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಭಾಷೆ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಭ್ಯಂತರಂ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಒಳಕೋಣೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ; ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಅರ್ಥದ ಬದಲಾವಣೆ ಹೇಗಾಯಿತೆಂದು ಈಗ ನೋಡೋಣ. ಯಾವನಾದರೊಬ್ಬ ಆಗಂತುಕ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಮಾತಾಡಲು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದಾಗ, ಮನೆಯ ಯಜಮಾನ ಆತನನ್ನು ಒಳಕೋಣೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಮಾತಾಡಲು ಬಂದಾಗ ಯಜಮಾನ ಒಳಕೋಣೆಗೆ ಹೋಗೋಣವೇ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಬಂದವನು, "ಏಕೆ, ಬೇಡ ಬೇಡ ಅದು ಅವಶ್ಯಕವಲ್ಲ ಈ ಮೊಗಸಾಲೆಯಲ್ಲೇ ಹೇಳಬೇಕಾದುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ." ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ಇದು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಹೇಳಲು ನನ್ನ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಯೇನೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬರ್ಥಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿತು. ಪ್ರಾಚೀನತಮ ಕವಿಗಳು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿರುವ ಕೆಲವು ತೆಲುಗು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಈಗಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಂಪು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಯಾವ ಬಗೆಯ ವಾಸನೆಗಾದರೂ ಪ್ರಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಮುಂದೆ ಅದಕ್ಕೆ 'ನಾತ' ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಬಂದಿದೆ. ಚೀರೆಲು ಎಂಬುದನ್ನು ಹದಿಮೂರನೆಯ ಶತಮಾನದ ತಿಕ್ಕನ ರುಮಾಲಿನ ಬಟ್ಟೆ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ್ದ. ಈಗದಕ್ಕೆ ಹೆಂಗಸರ ಸೀರೆ ಎಂಬರ್ಥ ಬಂದಿದೆ. ರೇಪು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಎಂಬರ್ಥವಿದ್ದು ಈಗ ನಾಳೆ ಎಂಬರ್ಥ ಬಂದಿದೆ. ನಡುವಣ ಸ್ವರಗಳನ್ನೋ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನೋ ಬಿಟ್ಟು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚಿಲುಕ>ಚಿಲ್ಕ [ಗಿಳಿ]; ಮೊಲಕ>ಮೊಲ್ಕ [ಚಿಗುರು]; ಕೊಲಂದಿ>ಕೊಲ (ಒ) ದಿ>ಕೊಲ್ಡ>ಕೊದ್ದಿ (ಕೆಲವು, ಸ್ವಲ್ಪ); ಚೇಸಿನದಿ>ಚೇಸಿಂದಿ (ಮಾಡಿದುದು); ಮೂಡ್-ಆಗು-ನಾಡು>ಮೂಡ್-ಅವು-ನಾಡು> ಮೂಡೋನಾಡು [ಮೂರನೆಯದಿನ]; ಇರುವಡಿ>ಇರುವೈ>ಇರವೈ [ಇಪ್ಪತ್ತು] ಅಂತಯುನು>ಅಂತಾನು>ಅಂತಾ(ಎಲ್ಲ); ಅಂತದನಿಕ [ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ]> ಅಂತದಾಕ>ಅಂದಾಕ; ವಲುವರು>ವಲುವದು>ವಲದು>ವಲ್‍ದು>ವದುಕ [ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಬೇಡ] ವಚ್ಚುಚು>ವಸ್ತು[ಬರುವುದು]. ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಕುತೂಹಲಜನಕವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಚೇಯು (ಮಾಡು); ಚೇಯು ಚುಂಡುಡುನು (ಮಾಡುತ್ತಾ ನಾನಿದ್ದೇನೆ) ಎಂಬುದನ್ನು ನನ್ನಯ್ಯ ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ. ತರುವಾಯ ಅದು ಚೇಯು-ಚ-ಉಂಡುನು ಎಂದಾಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಅದರ ಆಧುನಿಕ ರೂಪ ಚೇಸ್ತು ಉಂಡುನು ಎಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉಂಡುನು ಎಂಬುದು ಉಂದಟಾನು ಎಂದಾಗಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚೇಯು-ಚ್-ಉಂಡುದುರು ಮತ್ತು ಚೇಯುಚುಂದ್ರು (ಅವರು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ) ಎಂಬ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನತಮ ಕವಿಗಳು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವು ಈ ಚೇಸ್ತೂ ಉಂಟುರು ಎಂದು ತೀರದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಚೇಸ್ತುಂಡ್ರು ಎಂದು ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲೂ ಆಗಿದೆ. ಚೇಸಿತಿನಿ (ನಾನು ಮಾಡಿದೆ)>ಚೇಸ್ತಿನಿ>ಚೇಸ್ತಿ ಎಂಬುದು ಸೀಡೆಡ್ (ಬಿಟ್ಟು ಕೊಟ್ಟ) ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ ತೀರದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಚೇಸಿ-ನ-ವಾಡನು ಎಂಬುದು ಪುಲ್ಲಿಂಗದಲ್ಲೂ ಚೇಸಿ-ನ-ದಾನನು ಎಂಬುದು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗದಲ್ಲೂ ಪ್ರಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಆದುವಲ್ಲ. ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಹೇಳಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ರೂಪಗಳು ಮೊದಲನೆಯದರ ಪದಶಃ ಅರ್ಥ ಏನೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದವನು ನಾನು ಎಂದು. ಎರಡನೆಯದಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು ಮಾಡಿದವಳು ನಾನು ಎಂದು. ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ. ಚೇಸಿನವಾಡನು>ಚೇಸಿನಾಡನು>ಚೇಸಿನ್‍ಡ ಅಥವಾ ಚೇಸಿನಾನು>ಚೇಶಾನು; ಚೇಸಿನದಾನನು. ಚೇಸಿನದಾನ ಅಥವಾ ಚೇಸಿನಾನು>ಚೇಶಾನು. ಇವೆರಡು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಕೊನೆಯ ರೂಪಗಳು ಚೇಸಿನನು ಮತ್ತು ಚೇಶಾನು ಎಂದಾಗಿ ಲಿಂಗಸೂಚಕವಾದ ಯಾವ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದದೆ ಇವೆ. ಹೀಗೆಮಟ್ಟಸಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆಧುನಿಕರು ಸಮೀಚೀನವಾದ ವಿಕಾಸವೆಂದೂ ಶುದ್ಧಪದ ಪ್ರಿಯರು ಹಸೆಗೆಟ್ಟ ಬದಲಾವಣೆಯೆಂದೂ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾಚೀನತಮ ಲೇಖಕರು ತಪ್ಪದೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಅರ್ಧಾನುಸ್ವಾರ (0) ಮತ್ತು ಶಕಟರೇಫ (¾) ಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕರು ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಬರೆಹಗಾರರು ಅರಿತಿದ್ದ ಕಾಲವೊಂದಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಜನ ಅವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಜನರ ಮಾತಿನ ರೂಢಿ ತೆಲುಗು ದೇಶದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೋ ಇಷ್ಟೋ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತ ಬಂತು. ನಾಗರಿಕತೆಯಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಜನರಲ್ಲಿ ಮಾತಿನ ಉಚ್ಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಬೇಗನೆಯೂ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿಯೂ ಹರಡಿದುವು. ದೇಶದ ಕೊನೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದವು, ಏಕೆಂದರೆ ಭೌಗೋಳಿಕವಾದ ಅಡಚಣೆಗಳಿಂದ ಆ ಭಾಗದ ಜನರು ಭಾಷೆಯ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವಾಹದ ಸಂಸರ್ಗದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದರು. ನದಿಯಲ್ಲಿ ನೆರೆಯುಕ್ಕಿದಾಗ ನೀರು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಹಳ್ಳ ಕೊಳ್ಳಗಳಿಗೆ ಹರಿದು ಹಿಂಗಿ ಹೋಗುವವರೆಗೂ ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಂದು ನೆರೆ ಬಂದಾಗ ಅದರೊಡನೆ ಬೆರೆಯುವವರೆಗೂ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲೆ ತಂಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನದಿಯ ನೀರು ಮಾತ್ರ ಸತತವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಭಾಷೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ ಪೂರ್ವದ ಕವಿಗಳು ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವ ಹಲವು ಪದಗಳು ನಾಡಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದೆ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿವೆ. ಆದರೆ ಕೊನೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಜನ ಇನ್ನೂ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಕುರು (ಸ್ವಲ್ಪ; ಕೊಂಚ); ಕುರು ಮಾಪು ಪುಟ್ಟಂ (ಸ್ವಲ್ಪ ಕೊಳೆಯಾಗಿರುವ ಬಟ್ಟೆ) ಎಂಬುದನ್ನು ನನ್ನಯ್ಯನ ಪ್ರಯೋಗ; ಅದು ತೆಲುಗು ದೇಶದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಯಿತು; ಆದರೆ ದೇಶದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಕೊನೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜನ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ==ಶಬ್ದಕೋಶ== ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳಂತೆಯೇ ತೆಲುಗು ಸಹ ಸ್ವಂತವಾಗೂ ಪರಭಾಷೆಯಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆದೂ ಶಬ್ದಸಂಪತ್ತನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕೆಲವು ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಅರ್ಥದಿಂದ ಉದ್ಭವವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಅರ್ಥ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಾಟ (ಮಾತು) ಎಂಬುದನ್ನು ಮೂಲದ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಾಗಿಯೋ ಅಥವಾ ದೂರವಾಗಿಯೋ ಇರುವ ಅನೇಕ ಭಾವಗಳನ್ನು ಹೇಳಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಿ.ಪಿ. ಬ್ರೌನ್ ಈ ಪದಕ್ಕೆ ಮಾತು,(ಪದ) ಮಾತುಗೊಡುವದು, ಸುದ್ದಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ; ಮಾಟಾಡು, ಮಾಟಕಾರಿ (ವಾಚಾಳಿ), ಮಾಟಲಕು ಪಟ್ಟುಕೊಂಟೆ ವಿಡವದು (ಮಾತನಾಡಲು ಮೊದಲು ಮಾಡಿದರೆ ಮುಗಿಸಲೇ ಒಲ್ಲೆ), ಮಂಚಿ ಮಾಟ (ಒಳ್ಳೆಯದು), ನಾಕು ತುರುಕ ಮಾಟಲು ರಾವು (ನನಗೆ ತುರುಕು ಮಾತು ತಿಳಿಯದು), ವಾಡಿಕಿ ನಾಕು ಮಾಟಲು ಲೇವು (ನನಗೂ ಅವನಿಗೂ ಮಾತಿಲ್ಲ), ಅತನು ಮಾಟ ತಪ್ಪಲೇದು (ಆತ ಕೊಟ್ಟ ಭಾಷೆಯನ್ನು ತಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ), ನಾ ಮಾಟ ವೇರು, ನೀ ಮಾಟ ವೇರು (ನಾನೊಂದು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನೀನೊಂದು ಹೇಳುತೀಯ) ಆಯನ ಮಾಟಕು ಎದುರುಲೇದು (ಆತನ ಮಾತಿಗೆ ಎದುರಿಲ್ಲ), ವೊಕ ಮಾಟ ಯಿಚ್ಚಿಪದಿಮಾಟಲು ತೀಸುಕೊನ್ನಾಡು (ಒಂದು ಮಾತಿಗೆ ಹತ್ತು ಮಾತು ಪಡೆದ), ಆ ಮಾಟ ವಿಂಟೇ ಆಯನ ಯೇಮನುನು? (ಈ ಮಾತು ಕೇಳಿದರೆ ಆತ ಏನೆಂದಾನು?) ಕೆಲವು ಶಬ್ದಗುಚ್ಚಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಟ ಎಂಬುದನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸುವ ಅವಶ್ಯವಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆಮೆ ತಿರುಗವಸ್ತುವಲ್ಲದೆ ಮಾಟ ತೆಲಿಸಿ (ಅವಳು ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾಳೆಂದು ತಿಳಿದು); ಆ ಮಾಟೇಯೆರುಗನು (ಆ ವಿಷಯವೇ ತಿಳಿಯದು); ಇಪ್ಪಟ್ಲೋ ವಾನಿ ಮಾಟ ಸಾಗದು (ಈಗ ಅವನ ಮಾತು ನಡೆಯದು); ಯೆಂತ ಮಾಟ! (ಎಂಥ ಮಾತು!) ಮಾಟ ಎಂಬುದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೇಸೀ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿರುವ ಇಂಥ ಹಲವಾರು ಪದಗಳಿವೆ. ಶಬ್ದಾರ್ಥ ನಿರ್ವಚನ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಅವಕಾಶವಿದೆ. -ತನಂ (ಸಂಸ್ಕೃತದ ತ್ವಂ ಎಂಬುದರಿಂದ ಪ್ರಾಕೃತದ ಟಣಂ ಎಂಬುದರ ಮೂಲಕ) ಎಂಬ ಪದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹತ್ತು ಪಡಿ ಸಿರಿವಂತವಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಭಾವಾರ್ಥ ಸೂಚಕ ಪ್ರತ್ಯಯವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಂಚಿತನಂ (ಒಳ್ಳೆಯತನ), ಪೆಂಕೆತನಂ (ದುಷ್ಟತನ), ಪೆದ್ದತನಂ (ದೊಡ್ಡತನ), ಪೆತ್ತನಂ (ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿಕೆ), ಪಿರಿಕಿತನಂ (ಹೇಡಿತನ) ಮುಂತಾದುವು. -ಅರಿಕಮು ಎಂಬುದು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರತ್ಯಯ. ಇದನ್ನು ಯಾವ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೋ ಅದರ ಭಾವವನ್ನು ಇದು ದ್ಯೋತಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಲ್ಲರಿಕಮು (ಮಾವನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿರುವದು), ಪೇದರಿಕಮು (ಪಾಪರುತನ / (ಕಡು)ಬಡತನ), ಮೇನರಿಕಮು (ಹೆಂಗಸೊಬ್ಬಳ ಮಗನಿಗೂ ಆಕೆಯ ಅಣ್ಣನ ಮಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಬಾಂಧವ್ಯ (ಉದ್ದೇಶವೇನೆಂದರೆ ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದು) ಇತ್ಯಾದಿ. ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ತೆಲುಗು ನೂರಾರು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಮೊದಲು ಅದು ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ನೇರವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಾಕೃತದ ಮೂಲಕವೂ ಅನೇಕ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು; ಸಂಸ್ಕೃತದ ತದ್ಭವಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಂಸ್ಕೃತದ `ಮುಖ'ದಿಂದ ಮೊಗಮುಲು, ಮುಗ್ಧಾ ಎಂಬುದರಿಂದ ಮುದ್ದ-(ರಾಲು), ಯುವತಿಯಿಂದ ಉವಿದ; ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಅಗ್ಗಿ ಮುಂತಾದವು. ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯಯರಹಿತ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪುರುಷುಡು, ಪುಷ್ಪಂ, ಗುರುವು, ಸುರಲು, ಜನಿಸ್ತು (ಜನಿಸುವದು), ರಕ್ಷಿಸ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಅಪವಾದಗಳಿವೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮನಸಾ, ಕ್ರಮಶಃ ಅಥವಾ ಕ್ರಮೇಣ ಇತ್ಯಾದಿ. ಎರವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಪದಗಳನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷಾಂಶ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ರೂಲ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಅದರ ಬಹುವಚನ ಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನೀಕು ರೂಲ್ಸು ತೆಲುಸನಾ? (ನಿನಗೆ ರೂಲ್ಸು ಗೊತ್ತೇ?) ನೀವು ರೂಳ್ಳು ಗೀಯಗವಲಾ? (ನೀನು ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಎಳೆಯ ಬಲ್ಲೆಯಾ). ಮನ್ಸ ಮುಂತಾದ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ `ಸ್ ಎಂಬ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬಹುವಚನ ಪ್ರತ್ಯಯವಾಗಿ ತೆಲುಗ ನಾಕು ಸಮನು ವಚ್ಚಿಂದಿ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಬಹುವಚನದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವಾಗ ಸಮನ್‍ಲು ಎಂದು ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪರಕೀಯ ಶಬ್ದಗಳು ಜನಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಪರಿಚಿತವಾಗಿವೆಯೆಂದರೆ ಅವು ತೆಲುಗು ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದಾಗ ಅವರು ಅಚ್ಚರಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ರೈಲು ಬಂಡಿ, ಕಾನಿಸ್ತೇಬಲು, ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸು, ಕವರು, ಇಸ್ಕೂಲು, ಕಾಲೇಜಿ, ಇಸ್ಪೇಟು, ಕಳಾವರು, ಕೋರ್ಟು, ವೋಟು, ಟಿಕೆಟ್ಟು, ಲಾಯರು, ಅಸುಪತ್ರಿ -ಮುಂತಾದುವು. ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಒಗಟುಗಳೂ ಗಾದೆಗಳೂ ತುಂಬ ಇವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಂತರಪ್ರಾಸ, ಅಂತ್ಯಪ್ರಾಸ, ಛಂದೋಲಯಗಳು ಮುಂತಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇವೆ. ಪೋರಾನಿ ಚೋಟುಲಕುಪೋತೆ, ರಾರಾನಿ ನಿಂದಲು ರಾಕ ಮಾನವು (ಹೋಗಬಾರದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ನೀನು ನಿಂದೆಗೂ ಅವಮಾನಕ್ಕೂ ಪಾತ್ರನಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ); ಮಾಟಲು ಕೋಟಲು ದಾಟುತಾಯ್; ಕಾನಿ ಕಾಳ್ಳು ಗಡಪ ದಾಟಲೇವು (ಮಾತುಗಳು ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ದಾಟುತ್ತವೆ; ಕಾಲುಗಳು ಹೊಸಿಲನ್ನು ದಾಟವು- ಬರಿ ಬಾಯಿ ಮಾತಿನವನ್ನು ಕುರಿತು ಹೀಯಾಳಿಕೆ), ಒಕನಾಡು ವಿಂದು ಒಕನಾಡು ಮಂದು (ಒಂದು ದಿನ ಹಬ್ಬ, ಒಂದು ದಿನ ಮದ್ದು), ತಾನು ವಲಚಿಂದಿ ರಂಭ; ತಾನು ಮುನಿಗಿಂದಿ ಗಂಗ (ತಾನೊಲಿದವಳು ರಂಭೆ; ತಾನು ಮಿಂದುದು ಗಂಗೆ); ತಾಡುಲೇನಿ ಕಟ್ಟು; ಕೋಲಲೇನಿ ಪೆಟ್ಟು (ಹಗ್ಗವಿಲ್ಲದ ಕಟ್ಟು, ಬಾಣವಿಲ್ಲದ ಗುರಿ); ಶುಲ್ಕ ಪ್ರಿಯಾಲು, ಶೂನ್ಯ ಹಸ್ತಾಲು (ಶುಲ್ಕ ಹೊಗಳಿಕೆ, ಶೂನ್ಯ ಹಸ್ತ) ಇತ್ಯಾದಿ. ಒಗಟುಗಳೂ ಅಂತಃಪ್ರಾಸ, ಅಂತ್ಯಪ್ರಾಸ ಮತ್ತು ಛಂದಸ್ಸುಗಳಿಂದ ನಿಬದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತೆಲ್ಲನಿಮಡಿಲೋ ನಲ್ಲನಿವಿತ್ತುಲು; ಚೇತಿತೊಚಲ್ಲಿನಾಮ್, ನೋಟಿತೋ ಏರಿನಾಂ (ಬಿಳಿ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಬೀಜಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಕೈಯಿಂದ ಬಿತ್ತಿದೆವು, ಬಾಯಿಂದ ಎತ್ತಿದೆವು)- ಬಿಳಿಯ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ಶಾಯಿಯಿಂದ ಬರೆದು ಆಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಓದುವದನ್ನು ಕುರಿತ ಒಗಟೆಯಿದು. ದಾನಿ ಭೋಗಂ ರಾಜ ಭೋಗಂ, ದಾನಿ ಪಾಲು ಪೆಂಟಪಾಲು (ಅದರ ಭೋಗ ರಾಜಭೋಗ, ಅದರ ಪಾಲು ತಿಪ್ಪೆ)- ರಾಜನು ಊಟ ಮಾಡಿದ ಬಾಳೆ ಎಲೆಯ ವರ್ಣನೆ ಇದು. {{ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳ ವಂಶಾವಳಿ}} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [http://www.learningtelugu.org/ Hints and resources for learning Telugu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019152209/http://www.learningtelugu.org/ |date=2013-10-19 }} * [http://en2te.sourceforge.net/ English to Telugu online dictionary] * [http://www.telugudictionary.org/ 'Telugu to English' & 'English to Telugu' Dictionary] * [https://books.google.com/books?id=j28IAAAAQAAJ&printsec=frontcover&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false Dictionary of mixed Telugu By Charles Philip Brಂwn] * [http://www.engr.mun.ca/~adluri/telugu/language/script/script1a.html Origins ಂf Telugu Script] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130713124342/http://www.engr.mun.ca/~adluri/telugu/language/script/script1a.html |date=2013-07-13 }} * [http://andhrabharati.com/dictionary/index.php Online English - Telugu dictionary portal which includes many popular dictionaries ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131019082446/http://andhrabharati.com/dictionary/index.php |date=2013-10-19 }} * [http://greatertelugu.com Telugu literature online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170519010506/http://greatertelugu.com/ |date=2017-05-19 }} '''[[ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯ]]''' {{ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಆಂಧ್ರಭಾಷೆ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು]] 4sr9dr94x2bj93yho49ci8q98g152f8 0 2023 1371040 1345292 2026-04-01T06:09:24Z ~2026-20080-18 98897 /* ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ :- */ 1371040 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Google Inc. | logo = [[File:Google 2015 logo.svg|frameless|alt=Google Logo]] | type = ಸಾರ್ವಜನಿಕ | tradedamgmw6k5 _as = {{NASDAQ|GOOG}}<br>[[NASDAQ-100|NASDAQ-100 Component]]<br>[[S&P 500|S&P 500 Component]] | industry = [[Internet]]<br>Computer [[software]]<br>[[Telecoms equipment]] | foundation = [[Menlo Park, California]]<br>({{Start date|1998|09|4}})<!-- Do not change this to September 27: every year they celebrate at a different date, but the company was founded on September 4. Also, do not add that it is x years old as Google is, obviously, not a human and therefore the age is not very relevant. --><ref>{{cite web|title=Company|url=http://www.google.com/intl/en/about/corporate/company/|publisher=Google|accessdate=August 31, 2011|archive-date=ನವೆಂಬರ್ 17, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141117163856/http://www.google.com/intl/en/about/corporate/company/|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|last=Claburn|first=Thomas|title=Google Founded By Sergey Brin, Larry Page... And Hubert Chang?!?|url=http://www.informationweek.com/news/internet/google/210603678|publisher=InformationWeek|accessdate=August 31, 2011|archive-date=ಜನವರಿ 7, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190107054232/https://www.informationweek.com/404.asp|url-status=dead}}</ref> | founder = {{#property:p112}} | location_city = {{#property:p159}}, [[Mountain View, California]], U.S.<ref>{{cite web|url=http://www.google.com/about/jobs/locations/ |title=Locations - Google Jobs |publisher=Google.com |date= |accessdate=2013-09-27}}</ref> | location_country | area_served = Worldwide | key_people = [[ಎರಿಕ್ ಶ್ಮಿಟ್]]<br>([[Chairman|Executive Chairman]])<br>[[ಲ್ಯಾರಿ ಪೇಜ್]]<br>(Co-founder & [[CEO]])<br>[[ಸೆರ್ಗೆ ಬ್ರಿನ್]] (Co-founder) | products = ''See'' [[list of Google products]] | revenue = {{Increase}} US$ 50.18&nbsp;billion (2012)<ref name="Google-Inc-Jan-2013-10-K">{{cite web|url=http://edgar.secdatabase.com/1404/119312513028362/filing-main.htm |title=Google Inc, Form 10-K, Annual Report, Filing Date Jan 29, 2013 |publisher=secdatabase.com |accessdate =Mar 8, 2013}}</ref> | operating_income = {{Increase}} US$ 12.76&nbsp;billion (2012)<ref name="Google-Inc-Jan-2013-10-K"/> | net_income = {{Increase}} US$ 10.74&nbsp;billion (2012)<ref name="Google-Inc-Jan-2013-10-K"/> | assets = {{Increase}} US$ 93.80&nbsp;billion (2012)<ref name="Google-Inc-Jan-2013-10-K"/> | equity = {{Increase}} US$ 71.72&nbsp;billion (2012)<ref name="Google-Inc-Jan-2013-10-K"/> | num_employees = 46,421 <small>(Q3 2013)</small><ref name= 10K>{{cite web| url= http://investor.google.com/financial/tables.html |title=Google's Income Statement Information | publisher = Google}}</ref> | subsid = {{#property:p355}} | homepage = {{URL|https://www.google.com}} | intl = yes | footnotes =<ref name="form 10-k">{{cite web |url=http://www.sec.gov/Archives/edgar/data/1288776/000119312511032930/d10k.htm |title=Form 10-K |publisher=U.S. Securities and Exchange Commission |year=2010 |location=Washington, D.C. |at=Part II, Item 6 |accessdate=June 29, 2011}}</ref> }} '''ಗೂಗಲ್''' ಇಂಕ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಅಮೆರಿಕನ್ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಗಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹುಡುಕಾಟ, ಕ್ಲೌಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್, ತಂತ್ರಾಂಶ ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಜಾಹೀರಾತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇದರ ಲಾಭ ಬಹಳಷ್ಟು ಆಡ್ ವರ್ಡ್ಸ್ ನಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಅವರು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ಲ್ಯಾರಿ ಪೇಜ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಜೆ ಬ್ರಿನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅವರು ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನು 16 ರಷ್ಟು ಸ್ವಂತ. ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4, 1998 ರಂದು ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿ ಗೂಗಲ್ ಸಂಘಟಿತ. ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗಸ್ಟ್ 19, 2004 ರಂದು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೇ ತನ್ನ ಧ್ಯೇಯವು "ವಿಶ್ವದ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಘಟಿಸಲು ಮತ್ತು ಇದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಡಲು", ಮತ್ತು ಅದರ ಅನಧಿಕೃತ ಘೋಷಣೆ "ದುಷ್ಟ ಬೇಡಿ" ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು. 2006ರಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಮೌಂಟನ್‌ವ್ಯೂ‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ತೆರಳಿದರು. ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಸ್ವಾಧೀನಗಳು, ಮತ್ತು ಗೂಗಲ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಹುಡುಕಾಟ ಎಂಜಿನ್ ಮೀರಿ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಒಂದು ಸರಣಿ ಹಾಕಿತು. ಇದು ಇಮೇಲ್, ಒಂದು ಆಫೀಸ್ ಸೂಟ್, ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಟ್ವರ್ಕಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಆನ್ಲೈನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸಿಂಗ್, ಸಂಘಟಿಸುವ ಹಾಗೂ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಫೋಟೋಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಇನ್ಸ್ಟೆಂಟ್ ಮೆಸೇಜಿಂಗ್ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿವೆ. ಕಂಪನಿ ಆಂಡ್ರಾಯ್ಡ್ ಮೊಬೈಲ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಒಂದು Chromebook ಎಂದು ನೆಟ್ಬುಕ್ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಮಾದರಿ ಬ್ರೌಸರ್ ಕೇವಲ ಗೂಗಲ್ ಕ್ರೋಮ್ ಒಎಸ್ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಗೂಗಲ್ ಸಂಪರ್ಕ ಯಂತ್ರಾಂಶ ನೊಳಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಉನ್ನತ ನೆಕ್ಸಸ್ ಸಾಧನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ತಯಾರಕರೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರರು ಮತ್ತು ಮೇ 2012 ರಲ್ಲಿ ಮೊಟೊರೊಲಾ ಮೊಬಿಲಿಟಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಫೈಬರ್ ಆಪ್ಟಿಕ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಒಂದು ಗೂಗಲ್ ಫೈಬರ್ ಬ್ರಾಡ್ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸೇವೆ ಸುಲಭಗೊಳಿಸಲು ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ನಿಗಮದ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ದಶಮಾಂಶ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಿಲಿಯನ್ ಸರ್ವರ್ಗಳನ್ನು ಚಾಲನೆ ಮಾಡಲು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ದಿನ ಬಳಕೆದಾರ ರಚಿಸಿದ ದತ್ತಾಂಶದ ಬಿಲಿಯನ್ ಮೇಲೆ ಹುಡುಕಾಟ ವಿನಂತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಪೇಟಬೈಟ್ಗಳು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸಲು. ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂದರ್ಶಿತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಮಾಹಿತಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2012 ಅಲೆಕ್ಸಾ ಪಟ್ಟಿ google.com ರಲ್ಲಿ. ಟಾಪ್ ನೂರು ಇತರ ಭಾಷೆಗಳು ಆಕೃತಿ, ಹಲವಾರು ಗೂಗಲ್ ಸೈಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ನಂತಹ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಗರ್ ಹಲವಾರು ಇತರ ಗೂಗಲ್ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ತಾಣಗಳು ಹಾಗೆ. ಗೂಗಲ್ BrandZ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಇಕ್ವಿಟಿ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ, ಸೆನ್ಸಾರ್ಶಿಪ್, ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ಟೀಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ www.ಗೂಗಲ್.com ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವೀಣ್ ಪಟೇಲ್ ಎಂಬುವವರಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. == ಗೂಗಲ್ ಇತಿಹಾಸ == ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಫೋರ್ಡ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾದ ಲ್ಯಾರಿ ಪೇಜ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಜೆ ಬ್ರಿನ್ ಎಂಬ ಪಿ.ಹೆಚ್.ಡಿ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಫಲವಾಗಿದೆ. ಇವರ ಈ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್ 2002 ರ ಮಾರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹುಡುಕಾಟ ಎಂಜಿನ್ ಹುಡುಕಾಟ ಪದಗಳನ್ನು ಪುಟ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಎಷ್ಟು ಬಾರಿ ಎಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾನ, ಎರಡು ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಗ್ಗೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಈ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪೇಜ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದು; ಇದು ಪುಟಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಒಂದು ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆ ಪುಟಗಳು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು, ಮೂಲ ಸೈಟ್ ಮರಳಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಬಿನ್ ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ IDD ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆಗಳು ನಿಂದ "ರಾಂಕ್ ಡೆಕ್ಸ್" ಎಂಬ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹುಡುಕಾಟ ಎಂಜಿನ್ ಈಗಾಗಲೇ ಸೈಟ್ ಅಂಕ ಮತ್ತು ಪುಟ ಶ್ರೇಣೀಕೃತವಾಗಲು ಇದೇ ತಂತ್ರ ಅನ್ವೇಷಿಸುವ, 1996 ರಿಂದ, ಆಗಿತ್ತು. ಲಿ ಚೀನಾ ರಲ್ಲಿ ಬೈದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ ರಾಂಕ್ ಡೆಕ್ಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಂತರ ಪೇಟೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಸೈಟ್ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲು ಬ್ಯಾಕ್ಲಿಂಕ್ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದು ಏಕೆಂದರೆ ಪೇಜ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿನ್ ಮೂಲತಃ, ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್ "ಬ್ಯಾಕ್ರಬ್" ಅಡ್ಡಹೆಸರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅವರು "ಗೂಗಾಲ್" ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಪದದ ತಪ್ಪು ಹುಟ್ಟಿದೆ, ಗೂಗಲ್ಗೆ ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಮೂಲತಃ, ಗೂಗಲ್ ಡೊಮೇನ್ಗಳ google.stanford.edu ಮತ್ತು z.stanford.edu ಜೊತೆ, ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಫೋರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಗೂಗಲ್ ಡೊಮೇನ್ ಹೆಸರನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15, 1997 ರಂದು ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4, 1998 ರಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತವಾಯಿತು. ಇದು ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು ಒಂದು ಸ್ನೇಹಿತನ (ಸೂಸನ್ Wojcicki) ಮೆನ್ಲೋ ಪಾರ್ಕ್, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಗ್ಯಾರೇಜ್. ಕ್ರೆಗ್ ಸಿಲ್ವರ್ಸ್ಟೇನ್ ಸ್ಟಾನ್ಫೋರ್ಡ್ ಒಂದು ಸಹವರ್ತಿ ಪಿಎಚ್ಡಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಮೊದಲ ಉದ್ಯೋಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡನು.<ref>{{Cite journal|last=Brin|first=Sergey|author-link=Sergey Brin|last2=Page|first2=Lawrence|author-link2=Larry Page|year=1998|title=The anatomy of a large-scale hypertextual Web search engine|url=http://infolab.stanford.edu/pub/papers/google.pdf|journal=Computer Networks and ISDN Systems|volume=30|issue=1–7|pages=107–117|citeseerx=10.1.1.115.5930|doi=10.1016/S0169-7552(98)00110-X| issn = 0169-7552}}</ref><ref>{{cite journal |last=Barroso |first=L.A. |last2=Dean |first2=J. |last3=Holzle |first3=U. |date=April 29, 2003 |title=Web search for a planet: the google cluster architecture |journal=IEEE Micro |volume=23 |issue=2 |pages=22–28 |doi=10.1109/mm.2003.1196112 |quote=We believe that the best price/performance tradeoff for our applications comes from fashioning a reliable computing infrastructure from clusters of unreliable commodity PCs.|url=https://semanticscholar.org/paper/8db8e53c92af2f97974707119525aa089f6ed53a }}</ref> ಮೇ 2011 ರಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್ ಗೆ ಮಾಸಿಕ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಶಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಒಂದು ಶತಕೋಟಿ, ಮೇ 2010 ರಿಂದ 8.4 ಪ್ರತಿಶತ ಏರಿಕೆ (931 ಮಿಲಿಯನ್) ಮೀರಿಸಿತು. ಜನವರಿ 2013 ರಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್, 2012 ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯ $ 50 ಬಿಲಿಯನ್ ಗಳಿಸಿದ ಘೋಷಿಸಿತು. ಈ $ 38 ಬಿಲಿಯನ್ ತಮ್ಮ 2011 ಒಟ್ಟು ಅಗ್ರ ಕಂಪನಿಯು ಈ ಸಾಧನೆ ತಲುಪಿತು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ. === ''ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ :-'' === ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಫೋರ್ಡ್. === ''ಸ್ಥಾಪನೆ :-'' === ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೪, ೧೯೯೮ === ''ಸ್ಥಾಪಕರು :-'' === ಲಾರಿ ಪೇಜ್, ಸರ್ ಜೇ ಬ್ರಿನ್ ಈತ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಮಾಚ್೯ 26, 1973ರಂದು. ಈತ ಗಣಕಯಂತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ ಜಾಲ ಉದ್ಯಮಿ. ಇವರು ೧೯೯೮ರ ಸಪ್ಟೇಮರ್ ೪ರಂದು ಗೂಗಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು. === ''ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು :-'' === ೫೩೫೪೬(೨೦೧೨/೪) ==ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳು== ===ಶೋಧಕ ಯಂತ್ರ=== ಗೂಗಲ್ ಹುಡುಕಾಟ, ಅಂತರಜಾಲ ಹುಡುಕಾಟ ಯಂತ್ರ, ಕಂಪನಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 2009 ರಲ್ಲಿ ಕಾಮ್ಸ್ಕೋರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಪ್ರಕಾರ, ಗೂಗಲ್ 65.6% ನಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್ ಆಗಿದೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ಅವರು ಕೀವರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕರು ಬಳಕೆಯ ಮೂಲಕ ಆಸೆ ಮಾಹಿತಿ ಹುಡುಕಬಹುದು ಆದ್ದರಿಂದ ಗೂಗಲ್ ಸೂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ವೆಬ್ ಪುಟಗಳ ಶತಕೋಟಿ. ಅದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಇದು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾದನು. 2003 ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ತನ್ನ ಸೈಟ್ ವಿಷಯವನ್ನು Google ನ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ವಿಷಯವನ್ನು ತನ್ನ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಗೂಗಲ್ನ ಅನುಕ್ರಮಣಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ನೆವಾಡಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಕೋರ್ಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ವಿ ಗೂಗಲ್ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಕರ್ ವಿ ಗೂಗಲ್ ಗೂಗಲ್ ಪರವಾಗಿ ಆಳ್ವಿಕೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಕಟಣೆ 2600: ಹ್ಯಾಕರ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಲಿ ವೆಬ್ ದೈತ್ಯ ಹೊಸ ತ್ವರಿತ ಹುಡುಕಾಟ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಅನೂಶೋಧಿಸಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪದಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಗೂಗಲ್ ವಾಚ್ ಅವರು ಹೊಸ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಸೈಟ್ಗಳು ಭೇದಭಾವವನ್ನು ಎಂದು, ಗೂಗಲ್ ಪೇಜ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಕ್ರಮಾವಳಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸೈಟ್ ಗೂಗಲ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಏಜೆನ್ಸಿ (NSA) ಮತ್ತು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ (CIA) ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಇವೆ ಎಂದು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಟೀಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯು, ಮೂಲ ಹುಡುಕಾಟ ಎಂಜಿನ್ ಒಂದು ಇಮೇಜ್ ಹುಡುಕಾಟ ಎಂಜಿನ್, ಗೂಗಲ್ ನ್ಯೂಸ್ ಹುಡುಕು ಸೈಟ್, ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸೇರಿದಂತೆ, ಜೊತೆಗೆ ನಿಗದಿತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹರಡಿತು. 2006 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯ ಬಳಕೆದಾರರು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಇದು ಗೂಗಲ್ ವೀಡಿಯೊ, ಹುಡುಕು, ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು. ಗೂಗಲ್ ಸೇವೆಯ ಹುಡುಕಾಟ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಪರದೆಯಿಂದ 2009 ರಲ್ಲಿ, ಆದರೆ, ಗೂಗಲ್ ವೀಡಿಯೊ ಅಪ್ಲೋಡ್ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್, ಒಬ್ಬರ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಡತಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಬಳಸುವ ಎ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಹುಡುಕಾಟ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆದರೆ ಇದು 2011 ರಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಹುಡುಕಾಟ ಗೂಗಲ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಪೇಟೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಪೇಟೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಡ್ ಮಾರ್ಕ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಗೂಗಲ್ ಸ್ವಾಮ್ಯಗಳು, ರಚಿಸಲು ಟ್ರೇಡ್ಮಾರ್ಕ್ ಆಫೀಸ್ ತನ್ನ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಹುಡುಕು ಸೇವೆಗಳು ಗೂಗಲ್ ಆತಿಥೇಯರು ಒಂದು ಗೂಗಲ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು. ಕಂಪನಿ ಅವಕಾಶ ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕ ಹುಡುಕಾಟ ಎಂಜಿನ್ ಒಳಗೆ, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಸೀಮಿತ ಮುನ್ನೋಟಗಳು, ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಲೇಖಕರು ಗಿಲ್ಡ್, 8,000 ಅಮೇರಿಕಾದ ಲೇಖಕರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಎ ಗುಂಪು, ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು 2005 ರ ಗೂಗಲ್ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎ ಕ್ಲಾಸ್ ಆಕ್ಷನ್ ದಾವೆಯನ್ನು ಹೂಡಿತು. ಗೂಗಲ್ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಬಗ್ಗೆ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಕಾನೂನುಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅನ್ವಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅನುಸರಣೆ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದರು. ಗೂಗಲ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾದ, ಬ್ರಿಟನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಿಂದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ತನ್ನ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು 2009 ರಲ್ಲಿ ಎ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ.. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ದತ್ತಸಂಚಯದಿಂದ ಲಾ ಮಾರ್ಟಿನೇರ್ (ಎಡಿಶನ್ಸ್ ಡು ಸೆವಿಲ್) ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ಅದನ್ನು ಕೇಳುವ, 2009 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಆಳ್ವಿಕೆ. Amazon.com ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ, ಗೂಗಲ್ ಹೊಸ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾರುತ್ತದೆ. ಜುಲೈ 21, 2010 ರಂದು, ಹೊಸದಾಗಿ ಬಿಂಗ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, Google ನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದಾಗ ದೊಡ್ಡದು ಎಂದು ಚಿಕ್ಕಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಸರಣಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ತನ್ನ ಇಮೇಜ್ ಹುಡುಕಾಟ ಅಪ್ಡೇಟ್ಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೆಬ್ ಹುಡುಕಾಟ ಇನ್ನೂ ಜುಲೈ 23, 2010 ರಂದು, ಪುಟ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಬ್ಯಾಚ್ ಕಂಡುಬರುವ ಸಹ, ಕೆಲವು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪದಗಳನ್ನು ನಿಘಂಟು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ವೆಬ್ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಗೂಗಲ್ನ ಗಣನೆಯು ಬಹುಶಃ ಸ್ಪನ್ ವಿಷಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು N-ಗ್ರಾಂ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಅಧಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುವ, ಮಾರ್ಚ್ 2011 ರಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅಂತರಜಾಲತಾಣ]] [[ವರ್ಗ:ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಂತರಜಾಲ]] e1jkryiy56pcnymffi2bn9c9d6tz84f 0 5896 1370989 1348850 2026-03-31T20:04:27Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370989 wikitext text/x-wiki {{ಗೂರೆ ಹಣ್ಣು}} {{taxobox | name = Tomato | image = Tomatoes plain and sliced.jpg | image_caption = Cross-section and full view of a hothouse (greenhouse-grown) tomato | regnum = Plantae | unranked_divisio = [[Angiosperms]] | unranked_classis = Eudicots | unranked_ordo = [[Asterids]] | ordo = [[Solanales]] | familia = [[Solanaceae]]<ref name="renatovicario">{{cite web | url=http://renatovicario.com/pdf/tomato.pdf | title=Slow Food® Upstate | publisher=Renato Vicario | accessdate=1 January 2014 | archive-date=4 ಮಾರ್ಚ್ 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20160304073307/http://renatovicario.com/pdf/tomato.pdf | url-status=dead }}</ref> | genus = ''[[Solanum]]''<ref name="renatovicario" /> | species = '''''S. lycopersicum''''' | binomial = ''Solanum lycopersicum''<ref name="renatovicario" /><ref name="eol">{{cite web | url=http://eol.org/pages/392557/overview | title=Solanum lycopersicum- Tomato | publisher=Encyclopedia of Life | accessdate=1 January 2014}}</ref> | binomial_authority = [[Carl Linnaeus|L.]] | synonyms = ''Lycopersicon lycopersicum'' <small>(L.) H. Karst.</small><br/> ''Lycopersicon esculentum ''<small>Mill.</small><ref name="NHM">{{cite web | quote = Molecular phylogenetic analyses have established that the formerly segregate genera ''Lycopersicon'', ''Cyphomandra'', ''Normania'', and ''Triguera'' are nested within ''Solanum'', and all species of these four genera have been transferred to ''Solanum'' | url = http://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/solanaceaesource/solanum/phylogeny.jsp | publisher = Natural History Museum | title = Solanaceae Source: Phylogeny of the genus Solanum | access-date = 2015-03-22 | archive-date = 2012-06-04 | archive-url = https://archive.is/20120604170942/http://www.nhm.ac.uk/research-curation/research/projects/solanaceaesource/solanum/phylogeny.jsp | url-status = dead }}</ref> }} '''[[ಟೊಮೇಟೊ/ಗೂರೆ ಹಣ್ಣು]]''' (''ಸೊಲ್ಯಾನಮ್ ಲೈಕೋಪರ್ಸಿಕಮ್'') ಸೋಲನೇಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಗಿಡ. ಮೂಲ - ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ. ಇದು ಅಲ್ಪಾಯುಶಿ ಗಿಡ - ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ೧ - ೩ ಮೀ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಗಿಡ ತೆಳು ಕಾಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಉಳಿದ ಗಿಡಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರ ಎಲೆಗಳು ೧೦-೨೫ ಸೆ ಮೀ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಎಲೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ತೆಳು ಪದರಗಳಿದ್ದು, ೮ -೯ಸೆ ಮೀ ನಷ್ಟು ಅಗಲವುಳ್ಳ ೫ - ೯ ಎಲೆಗಳ ಗುಂಪಿನಂತೆ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಟೊಮೇಟೊ ಎಂಬ ಪದ [[Nahuatl language|Nahuatl]] ಭಾಷೆಯಿಂದ ಉಗಮಿಸಿದ ಪದ. == ಇತಿಹಾಸ == === ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ === [[ಚಿತ್ರ:Tomatoes in Veggie Garden.jpg|thumb|250px|ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಟೊಮೇಟೊ]] ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಎಫ್ ಸ್ಮಿತ್ ರವರ "ದಿ ಟೊಮೇಟೋ ಇನ್ ಅಮೇರಿಕ'' ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ ಟೊಮೇಟೋ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕದ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದದ್ದು. ಆದರೆ ಸ್ಮಿತ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ]]ದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಡುವ ಮುಂಚೆ ಟೋಮೇಟೋ ಕೃಷಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಯೂ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಕೂಡ ಬರೆದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇತರ ಸಂಶೋಧಕರು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಅಲ್ಲಗೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪೆರುವಿನಲ್ಲಿ ಈಗ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲಾಗುವ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾವೆ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೃಷಿ ಜ್ಞಾನ ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಬಂದ ಮೇಲೆ ನಶಿಸಿ ಹೋಯಿತಂತೆ. ಅದೇನಿದ್ದರೂ, ಟೊಮೇಟೊ ಹೇಗೋ [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ]]ಕ್ಕೆ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಂಗಡಗಳ ಜನ ಈ‌ ಹಣ್ಣನ್ನು ಅಡುಗೆಯಲ್ಲುಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ದಕ್ಷಿಣ [[ಮೆಕ್ಸಿಕೊ]]ದಲ್ಲಿ ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಟೊಮೆಟೊ (ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿ) ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟೊಮ್ಯಾಟೊ ಸಸ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಸ್ಯ ಸೊಲೊನಮ್ ಲೈಕೊಪೆರ್ಸಿಕ್ಯುಮ್ [2] ಎಂಬ ಖಾದ್ಯ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೆಂಪು, ಹಣ್ಣು / ಬೆರ್ರಿ. ಈ ಸಸ್ಯವು ನೈಟ್ಸೇಡ್ ಕುಟುಂಬದ ಸೋಲನೇಸಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. [1] ಈ ಜಾತಿಗಳು [[ಪಶ್ಚಿಮ]] [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ]]ದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ. [2] [3] ನಾವಾಟಲ್ (ಅಜ್ಟೆಕ್ ಭಾಷೆಯ) ಪದ ಟೊಮಾಟ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಪದ "ಟೊಮೆಟ್" ಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದ ಟೊಮೆಟೊ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. [3] [4] ಕೃಷಿಗೊಳಗಾದ ಆಹಾರವಾಗಿ ಇದರ ಬಳಕೆಯು ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಜೊತೆ ಹುಟ್ಟಿರಬಹುದು. [2] [5] ಅಮೆರಿಕದ [[ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್]] ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಜ್ಟೆಕ್ ಜನರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಟೊಮೆಟೊವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ನಂತರ ಯುರೋಪ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ, 16 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ತಂದಿತು. [2] ಅನೇಕ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು, ಸಾಸ್ಗಳು, ಸಲಾಡ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿ ಕಚ್ಚಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಟೊಮೇಟೊ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಟೊಮೆಟೊಗಳು ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನದ ಬೆರ್ರಿ-ರೀತಿಯ ಹಣ್ಣುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಪಾಕಶಾಲೆಯ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ರುಚಿಕರವಾದ ಊಟಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಘಟಕಾಂಶದ ಆಹಾರವಾಗಿ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [3] ವರ್ಷವಿಡೀ ಅದರ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹಸಿರುಮನೆಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಲವಾರು ವಿಧದ ಟೊಮೆಟೊಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಹವಾಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಸ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1-3 ಮೀಟರ್ (3-10 ಅಡಿ) ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ದುರ್ಬಲ ಕಾಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. [2] ಇದು ತನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ, ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 0.5-4 ಇಂಚುಗಳಷ್ಟು (1.3-10.2 ಸೆಂ.ಮೀ.) ಅಗಲ ಶ್ರೇಣಿಯೊಂದಿಗೆ ತಳಿಯ ಗಾತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಹಣ್ಣು ಗಾತ್ರವು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. [2] ಹೆಸರುಗಳು ಟೊಮ್ಯಾಟೋಸ್ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ "ಟೊಮೆಟೊ" ಎಂಬ ಪದವು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಟೊಮೆಟ್ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದು ನಾಹೋವಾರ್ಡ್ ವರ್ಡ್ ಟೊಮಾಟ್ಲ್ನಿಂದ [ಟೊಮೆಟ್] ಬರುತ್ತದೆ, ಇದರ ಅರ್ಥ "ಊತ ಹಣ್ಣು". [4] ಸ್ಥಳೀಯ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಟೊಮೆಟಿಲೋ ಟೊಮೆಟ್ (ನಹೌತ್ನಲ್ಲಿ: ಟೊಮಾತ್ಲ್ ಉಚ್ಚಾರಣೆ (ಸಹಾಯ · ಮಾಹಿತಿ), "ಕೊಬ್ಬು ನೀರು" ಅಥವಾ "ಕೊಬ್ಬು ವಿಷಯ" ಎಂದರ್ಥ). [6] ಅಜ್ಟೆಕ್ಗಳು ​​ಆಂಡಿಯನ್ ಫಲವನ್ನು ದೊಡ್ಡದಾದ, ಸಿಹಿಯಾದ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಎಂದು ಬೆಳೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ಹೊಸ ಜಾತಿಜಾತಿಗಳ (ಅಥವಾ ಜಟೊಮೆಟ್ಸ್) (ಉಚ್ಚಾರಣ)("ಹೊಕ್ಕುಳಿನಿಂದ ಕೊಬ್ಬು" ಅಥವಾ "ಹೊಕ್ಕುಳಿನೊಂದಿಗೆ ಕೊಬ್ಬಿನ ನೀರು" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ). ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಎಪಿಥೆಟ್ಲಿಕೋಪರ್ಸಿಕಮ್ ಅಕ್ಷರಶಃ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ 1753 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೆಸಿಸ್ ಪ್ಲಾಂಟಾರಮ್ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ "ವುಲ್ಫ್ಪೀಚ್" ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಇಲ್ಲಿ ತೋಳವು ಲಿಕೊ ಮತ್ತು ಪೀಚ್ನಿಂದ ಬಂದದ್ದು ಪರ್ಸಿಕಮ್. ಉಚ್ಚಾರಣೆ "ಟೊಮೆಟೋ" ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳು / tmeto / (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು / tometo / (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ). [7] ಇರಾ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಗೆರ್ಶ್ವಿನ್ ಅವರ 1937 ಹಾಡಿನ "ಲೆಟ್ಸ್ ಕಾಲ್ ದಿ ಹೋಲ್ ಥಿಂಗ್ ಆಫ್" ("ನೀವು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೀರಾ / pteto / ಮತ್ತು ನಾನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ / təmeɪtoʊ / ಮತ್ತು ನಾನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇನೆ / tmto /") ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ದ್ವಂದ್ವ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿವೆ. ಉಚ್ಚಾಟನೆಯ ವಿವಾದಗಳನ್ನು nitpicking ಒಂದು ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. [ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರ ಬೇಕಾಗಿದೆ] ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ, ಇದು ಸಹ ಅಮೆರಿಕನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗ್ರಾಮ್ಯ ಪದವಾಗಿದೆ: "/ tmeto tmto /" ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಎರಡು ಆಯ್ಕೆಗಳು "ಏನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ?" ಅಥವಾ "ಅದು ನನಗೆ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ". [ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರ ಬೇಕಾಗಿದೆ] ಹಣ್ಣು ವಿರುದ್ಧ ತರಕಾರಿ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಟೊಮ್ಯಾಟೊ ಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ತರಕಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕ ಪ್ರಕಾರ, ಟೊಮೆಟೊಗಳು ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿಯಾಗಿ (ರುಚಿ) ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಲಾದ ಹಣ್ಣುಗಳಾಗಿವೆ. [3] ಟೊಮ್ಯಾಟೋಸ್ ಸರಳ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲೆ ಸಸ್ಯೀಯವಾಗಿ, ಒಂದು ಟೊಮೆಟೊ ಒಂದು ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯವಾದ ಅದರ ಬೀಜಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂಡಾಶಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹಣ್ಣು, ಬೆರ್ರಿ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಟೊಮೆಟೊವನ್ನು "ಪಾಕಶಾಲೆಯ ತರಕಾರಿ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಪಾಕಶಾಲೆಯ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ; ಇದು ಸಿಹಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಗಿ ಸಲಾಡ್ ಅಥವಾ ಆಹಾರದ ಮುಖ್ಯ ಕೋರ್ಸ್ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದ್ವಂದ್ವಾರ್ಥತೆಯಿಂದ ಟೊಮ್ಯಾಟೋಸ್ ಏಕೈಕ ಆಹಾರ ಮೂಲವಲ್ಲ; ಬೆಳ್ಳಿಯ ಮೆಣಸುಗಳು, ಸೌತೆಕಾಯಿಗಳು, ಹಸಿರು ಬೀನ್ಸ್, ಬಿಳಿಬದನೆಗಳು, ಆವಕಾಡೊಗಳು, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ [[ಕುಂಬಳಕಾಯಿ]]ಗಳು (ಕುಂಬಳಕಾಯಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಚೀನೀಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಕುಂಬಳಕಾಯಿಗಳು ಮುಂತಾದವು) ಎಲ್ಲಾ ಸಸ್ಯೀಯ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಆದರೆ ತರಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 1887 ರಲ್ಲಿ, ಯು.ಎಸ್ ಸುಂಕದ ಕಾನೂನುಗಳು ತರಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದವು, ಆದರೆ ಹಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲ, ಟೊಮೆಟೊದ ಸ್ಥಿತಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೇ 10, 1893 ರಂದು ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ಟೊಮೆಟೊ ಒಂದು ತರಕಾರಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ, ಜನಪ್ರಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಣದಿಂದ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭೋಜನ ಮತ್ತು ಸಿಹಿಭಕ್ಷ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ (ನಿಕ್ಸ್ ವಿ. ಹೆಡೆನ್ (149 ಯುಎಸ್. 304)). ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಹಿಡುವಳಿ 1883 ರ ಸುಂಕದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸಸ್ಯವು ಟೊಮೆಟೊವನ್ನು ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪುನಃ ಜೋಡಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿಲ್ಲ. === ಸ್ಪೇಯ್ನ್ ನಲ್ಲಿ === ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕವನ್ನು ಸ್ಪೇಯ್ನಿನವರು ಆಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ, [[ಕೆರಿಬ್ಬಿಯನ್]]ನ ಅವರ ಕಾಲೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಟೊಮೇಟೊ ವಿತರಿಸಿದರು. [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್]] ದೇಶಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಇದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಏಶಿಯಾ ಖಂಡಕ್ಕೂ ಬಂದಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಪೇಯ್ನಿನವರು ಯೂರೋಪಿಗೂ ಟೊಮೇಟೊ ತಂದರು. ಅಲ್ಲಿನ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಅದು ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು, ೧೫೪೦ನೇ ಇಸವಿಯಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಬೇಸಾಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಪೇಯ್ನಿನಲ್ಲಿ ೧೬೦೦ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಗಲೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಟೊಮೇಟೋ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. == ಟೊಮೇಟೋ ದಾಖಲೆಗಳು == ಗೊರ್ಡೊನ್ ಗ್ರಹಾಮ್, [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]], ಒಕ್ಲೊಹೋಮ ([[೧೯೮೬]]) ಬೆಳೆದ 3.51&nbsp;kg ತೂಕವಿರುವ ಟೊಮೇಟೊ ಇದುವರೆಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಭಾರವಾಗಿರುವ ಟೊಮೇಟೊ. ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಟೊಮೆಟೊ ಗಿಡ 'ಸನ್ ಗೋಲ್ಡ್' ಅನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ನ್ಯೂಟ್ರಿಕಲ್ಚರ್ ಕಂಪನಿಯು [[೨೦೦೦]] ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದೆ. ಇದರ ಉದ್ದ ೧೯.೮ ಮೀ (೬೫ ಅಡಿ) ಯಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:1908-2-2-TOMATO1.jpg|thumb|right|ಇದರಿಂದ ಹೃದಯದ ತೊಂದರೆಗೆ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರೆತಯಾರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ]] == ಔಷಧೀಯ ಗುಣ == ಹೃದಯದ ರಕ್ತ ನಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಬ್ಬು ನಿವಾರಣೆಗೆ ಟೊಮೆಟೋ ಸಾರದ ಮಾತ್ರೆ ಉಪಯೋಗಕರ. ಟೊಮೆಟೋ ಉಪಯೋಗಗಳು <ref>{{Cite news|url=https://kannadanews.today/health-tips/health-and-beauty-benefits-of-tomato-juice/|title=ಟೊಮೆಟೊ ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು|website=kannadanews.today}}</ref> ಕೇವಲ ರುಚಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಲಾಭಗಳು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಇದನ್ನು ತರಕಾರಿಗೆ ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಅದರ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಟೊಮೆಟೊ ವಿಟಮಿನ್-ಎ, ವಿಟಮಿನ್-ಸಿ, ಫೈಬರ್, ಫೋಲೇಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂನಂತಹ ಅನೇಕ ಅಗತ್ಯ ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ. [[ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಟೊಮೇಟೊ]] == ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಟೊಮೇಟೋ == [[ಚಿತ್ರ:Kg-as-vegetable-prices-surge-in-delhi.jpg|thumb|ಕರ್ನಾಟಕದ ಟೊಮೇಟೋ]] ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ‘ಅರ್ಕಾರಕ್ಷಕ್‌’ ಟೊಮೆಟೊ ಬೆಳೆ ರೈತರ ಪಾಲಿಗೆ ವರದಾನವಾಗಿದೆ.ಅರ್ಕಾರಕ್ಷಕ್‌ ಟೊಮೆಟೊ ತಳಿಯು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ಹಾಗೂ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ರೋಗಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ತಳಿ ಇದು ಎಂದು ಈ ತಳಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ.ಎ.ಟಿ. ಸದಾಶಿವ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ಟೊಮೆಟೊ ಬೆಳೆಗೆ ಬರುವ ಸೊರುಗು ರೋಗ, ಎಲೆಮುರುಟು ರೋಗ ಹಾಗೂ ಎಲೆಚುಕ್ಕೆ ರೋಗಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ಶಕ್ತಿ ಅರ್ಕಾರಕ್ಷಕ್‌ ತಳಿಗಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. *ಈ ತಳಿಯಿಂದಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ 40 ರಿಂದ 50 ಸಾವಿರ ಟನ್‌ (?) ಇಳುವರಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಗಿಡವೊಂದಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ 10 ರಿಂದ 12 ಕೆ.ಜಿ ಫಸಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಎಂದರೆ ಒಂದು ಎಕರೆಗೆ ೧೬/16 ಸಾವಿರ ಟನ್ !!.ಗಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಆಕಾರ, ಹಣ್ಣಿನ ಬಣ್ಣ ಆಕರ್ಷಣೀಯವೂ ಆಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. ಫಸಲು ಕೊಯ್ದ ನಂತರ 15–20 ದಿನಗಳಷ್ಟು ಕಾಲ ಕೆಡದೇ ಉಳಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಬೇಸಾಯ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಕಡಿಮೆ ನೀರಿದ್ದರೂ ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಯಬಹುದು. :ಬೀಜವನ್ನು ತಂದು 25 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನರ್ಸರಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದ ನಂತರ ನಾಟಿ ಮಾಡಬೇಕು. ಭಾರತೀಯ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿರುವ ಔಷಧಿಯನ್ನು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಸಿಂಪರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.ಸಾಲಿನಿಂದ ಸಾಲಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಅಡಿಗಳ ಅಂತರವಿರಬೇಕು. ಗಿಡದಿಂದ ಗಿಡಕ್ಕೆ 2 ಅಡಿಗಳ ಅಂತರದಂತೆ ಒಂದು ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 6 ಸಾವಿರ ಗಿಡಗಳನ್ನು ನಾಟಿ ಮಾಡಬೇಕು (ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ.ಎ.ಟಿ. ಸದಾಶಿವ).ಟೊಮೆಟೊ ಬೆಳೆಯಲು ಹನಿ ನೀರಾವರಿಗೆ ವೆಚ್ಚ ಬರಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ಶೇ 90 ರಷ್ಟು ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡುವುದು.ಇತರ ಕೃಷಿ ವೆಚ್ಚ ಸೇರಿ ಆಧುನಿಕ ಕೃಷಿಗೆ ಎಕರೆಗೆ ₨ 4 ಲಕ್ಷ ಆಗಬಹುದು (2014).ಬೆಂಗಳೂರು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಟೊಮೆಟೊ ಬೀಜ ಅರ್ಧ ಬೆಲೆಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. 10 ಗ್ರಾಂಗೆ ₨ 300 ನಿಗದಿ ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ (2014).ಅರ್ಕಾರಕ್ಷಕ್‌’ ಟೊಮೆಟೊ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಹೆನ್ನಾಗರದ ಪ್ರಗತಿಪರ ರೈತ ಹಾಗೂ ಹಾಪ್‌ಕಾಮ್‌್ಸ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಂ.ಬಾಬು ಅವರ ಐದು ಎಕರೆ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗಿದ್ದು ಭರ್ಜರಿ ಬೆಳೆ ತೆಗೆದಿದ್ದಾರೆ(2014) *[ಚಿತ್ರ:Kg-as-vegetable-prices-surge-in-delhi.jpg ಕರ್ನಾಟಕದ ಟೊಮೇಟೋ] *[ಚಿತ್ರ:Image0140.jpg|thumb|right|ಕರ್ನಾಟಕದ ಟೊಮೇಟೊ] ==ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ== ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಟೊಮೆಟೊ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು 880 ಸಾವಿರ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ ಭೂ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗೆ 20.7 ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಸರಾಸರಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಿಂದ ಒಟ್ಟು 18,227 ಸಾವಿರ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಅಡುಗೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಹಲವಾರು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ, ಟೊಮೆಟೊಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಬೇಡಿಕೆ ಇದ್ದದ್ದೇ. ಹೀಗೆ ಬಹು ಬೇಡಿಕೆಯಿರುವ ಟೊಮೆಟೊಗೆ ಕಾಯಿ ಕೊರೆಯುವ ಹುಳುಗಳು ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು. ಈ ಕೀಟಗಳು ಸುಮಾರು ಶೇ 50ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆನಾಶಪಡಿಸಿ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ನಷ್ಟ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ==ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೀಟ ಬಾಧೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ== ===ಕೀಟಗಳ ಜೀವನ ಪರಿಚಯ=== # ತಂಬಾಕು ಎಲೆ ತಿನ್ನುವ ಹುಳು (ಸ್ಪೊಡಾಪ್ಟರ ಲಿಟೂರ) : ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದ ಚಿಕ್ಕ ಮರಿಹುಳುಗಳು (ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್ / ಲಾರ್ವ) ೩.೫ ರಿಂದ ೪ ಸೆಂಟಿ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಸುಮಾರು ೩ ರಿಂದ ೪ ಇಂಚು ಉದ್ದವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕಡು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ದೇಹ ಕಂದು ಮಚ್ಚೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹುಳು ಸುಮಾರು ೨೦ ರಿಂದ ೨೫ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕೋಶಾವಸ್ಥೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೋಶಾವಸ್ಥೆಯ ೬ ರಿಂದ ೮ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಪತಂಗವಾಗಿ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಹೊರಬಂದ ಪತಂಗಗಳು ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸುಮಾರು ೫೦೦ ರಿಂದ ೩ ಸಾವಿರಗಳಷ್ಟು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ಇಡುವ ಹೆಣ್ಣು ಪತಂಗ ಅವುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಬಾಲದ ತುದಿಯ ಕೂದಲುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಮುಚ್ಚಲಾದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಭಕ್ಷಕ ಕೀಟಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. # ಅಮೆರಿಕನ್ ಬೋಲ್ ವರ್ಮ್ (ಹೆಲಿಕೊವರ್ಪ ಅರ್ಮಿಜರ): ಇವು ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 500ರಷ್ಟು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತವೆ. ಚಿಕ್ಕ ಮುತ್ತಿನಾಕಾರದ (೦.೪ ಮಿ.ಮೀ. ನಿಂದ ೦.೬ ಮಿ.ಮೀ.) ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಗಿಡದ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೂಗಳ ಮೇಲೆ ಇಡುತ್ತವೆ. ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಚಿಕ್ಕ ಮರಿಹುಳು (ಕ್ಯಾಟರ್‌ಪಿಲ್ಲರ್ / ಲಾರ್ವ)ಗಳ ದೇಹ ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ೧.೫ ಮಿ.ಮೀ. ನಷ್ಟು ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ೬ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೫ ರಿಂದ ೧೭ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ೩೦ ರಿಂದ ೩೨ ಮಿ.ಮೀ. ಉದ್ದವಾಗುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಕ ಹುಳುವಿನ ದೇಹ ಕಡು ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ದೇಹದ ಮೇಲ್ಭಾಗವು ಕಂದು ಪಾರ್ಶ್ವ ಗೆರೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹುಳು ಸುಮಾರು ೨೦ ರಿಂದ ೨೫ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕೋಶಾವಸ್ಥೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೋಶಾವಸ್ಥೆಯ ೬ ರಿಂದ ೮ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಪತಂಗವಾಗಿ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಹೊರಬಂದ ಪತಂಗಗಳು ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ===ಹಾನಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು=== ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಚಿಕ್ಕ ಮರಿಹುಳುಗಳು ಎಲೆಯ ಹಸಿರು ಭಾಗವನ್ನು ಕೆರೆದು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ, ನಂತರ ಗಿಡದ ಮೊಗ್ಗು, ಹೂಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಕಾಯಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕಾಯಿಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡುತ್ತವೆ, ಕಾಯಿ ಕೊರೆದು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ, ಹಾಗೆ ತನ್ನ ದೇಹದ ಅರ್ಧ ಭಾಗದಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಕಾಯಿಯ ಒಳಗೆ ರಂಧ್ರ ಕೊರೆದು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ, ಹೊರಹಾಕಿದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಕಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೊಳೆತು ಕೆಟ್ಟ ವಾಸನೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಟೊಮೆಟೊ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೌಲ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಕೀಟಗಳು ಎಳೆಯ ಕಾಯಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಣ್ಣಾದ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತದ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೊರೆದು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಳುವರಿಯು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಶೇ ೨೦ ರಿಂದ ೩೫ ಬೆಳೆ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ನಷ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೀಟಗಳು ವರ್ಷದಾದ್ಯಂತ ಬೆಳೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ, ಚಿಂತಾಮಣಿ, ದೇವನಹಳ್ಳಿ, ಹೊಸಕೋಟೆ, ಮಾಲೂರು, ಬಂಗಾರಪೇಟೆ, ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್., ಕೋಲಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಈ ಕೀಟಗಳು ಕಾಣಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇಳುವರಿಯು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ===ಕೀಟಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ=== ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಆಳವಾಗಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ರೀತಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರುವ ಹುಳುಗಳು, ಕೋಶಾವಸ್ಥೆಯ ಕೀಟಗಳು ಸಹ ಮೇಲೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಕೀಟ ಭಕ್ಷಕಪಕ್ಷಿಗಳು ಹೆಕ್ಕಿ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲಿನ ಶಾಖದಿಂದಲೂ ಹುಳುಗಳು ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಗಿಡಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣುವ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಾಶಪಡಿಸುವುದು. ಈ ಕೀಟಗಳು ಎಲೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೂಗಳ ಹತ್ತಿರ ಇಡುವ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ನಾಶಪಡಿಸುವುದು. ಟೊಮೆಟೊ ಸುತ್ತ ಅಡೆ ಸಾಲು ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಹರಳು ಅಥವಾ ತಂಬಾಕು ಅಥವಾ ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳ ಅಥವಾ ಸೇವಂತಿಗೆ ಹೂ ಬೆಳೆದರೆ, ಈ ಕೀಟಗಳು ಹರಳು ಅಥವಾ ಸೇವಂತಿಗೆ ಹೂ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಟೊಮೆಟೊ ಬೆಳೆಗೆ ಹಾನಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾರಜನಕಯುಕ್ತ (ಯೂರಿಯಾ) ರಸಗೊಬ್ಬರದ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಸಾರಜನಕ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, ಗಿಡಗಳು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಕೀಟಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೋಹಕ ಅಥವಾ ಆಕರ್ಷಿತ ಬಲೆ (ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ) ಅಳವಡಿಸಿದರೆ ಪತಂಗಗಳು ಬಂದು ಈ ಬಲೆಯೊಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಟ್ರೈಕೋಗ್ರಾಮ ಎಂಬ ಪರಾವಲಂಬಿ ದುಂಬಿಗಳು ಟ್ರೈಕೋಕಾರ್ಡ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ, ಇವುಗಳನ್ನು ಎಕರೆಗೆ ೧.೫ ಸೀ.ಸೀ. ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಬಹುದು. ಟ್ರೈಕೋಗ್ರಾಮ ದುಂಬಿಯು, ಈ ಹುಳುಗಳ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಒಳಗೆ ತನ್ನ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಟ್ರೈಕೋಗ್ರಾಮ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಮರಿದುಂಬಿಹುಳುಗಳು ಈ ಹುಳುಗಳ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ತಿಂದು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಹುಳುಗಳ ಮೊಟ್ಟೆ ನಾಶವಾಗಿ ಈ ಕೀಟಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಪಾಲಿ ಹೈಡ್ರೋಸಿಸ್ ವೈರಸ್‌ ಅನ್ನು ಶೇ ೨ರಷ್ಟು ಹಾಕಬೇಕು. ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ. ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ ೧ ಮೀ.ಲೀ. ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬಹುದು.ಬೇವಿನ ಬೀಜಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿದ ದ್ರಾವಣ ಅಥವಾ ಬೇವಿನ ಎಣ್ಣೆ ೫-೧೦ ಮೀ.ಲೀ. ಅನ್ನು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬಹುದು. ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗದ ಹಾಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೀಟಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವಾಗಲೇ ಹತೋಟಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ. ಸ್ಪೀನೋಸಾಡ್ ಅಥವಾ ಫ್ಲೂಬೆಂಡಾಮೈಡ್ ಅಥವಾ ಇಂಡಾಕ್ಸಾಕಾರ್ಬ್ ೦.೫ ರಿಂದ ೦.೮ ಮಿ.ಲೀ. ಅಥವಾ ಕ್ವೀನಾಲ್ಫಾಸ್ ೧ ಮೀ.ಲೀ. ಅಥವಾ ಪಾಸಲೋನ್ ೧.೩ ಮೀ.ಲೀ. ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದನ್ನು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ನೀರಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬಹುದು ==ಮರ ಟೊಮೇಟೊ== *ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನೆ ವರ್ಡ್‌ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ ಗ್ರೀನ್‌ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ-: ೩೨ಸಾವಿರ ಟೊಮೆಟೊ ಕೊಟ್ಟ ಮರ![http://www.prajavani.net/article/32%E0%B2%B8%E0%B2%BE%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B0-%E0%B2%9F%E0%B3%8A%E0%B2%AE%E0%B3%86%E0%B2%9F%E0%B3%8A-%E0%B2%95%E0%B3%8A%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F-%E0%B2%AE%E0%B2%B0] ==ನೋಡಿ== *[[ಹಲಸು]] *[[ಬಾದಾಮಿ (ಪದಾರ್ಥ)]] *[[ಮಾವು]] *[[ಅನಾನಸ್]] == ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಹಾಗೂ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Commons|Solanum lycopersicum}} * [[ಬಿ ಜಿ ಎಲ್ ಸ್ವಾಮಿ]], '''ನಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ'''. *ಸಮೃದ್ಧ ಟೊಮೆಟೊಗಾಗಿ...26ಜುಲೈ2016 [http://www.prajavani.net/categories/%E0%B2%95%E0%B3%83%E0%B2%B7%E0%B2%BF {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160728235805/http://www.prajavani.net/categories/%E0%B2%95%E0%B3%83%E0%B2%B7%E0%B2%BF |date=2016-07-28 }}] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160728235805/http://www.prajavani.net/categories/%E0%B2%95%E0%B3%83%E0%B2%B7%E0%B2%BF |date=2016-07-28 }} *ಒಂದು ಎಕರೆಯಲಿ ನಾಲ್ಕೆಕರೆ ಟೊಮೆಟೊ:[http://www.prajavani.net/news/article/2016/09/13/437480.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160913172321/http://www.prajavani.net/news/article/2016/09/13/437480.html |date=2016-09-13 }}] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} * Smith, A. F. (1994). ''The Tomato in America''. University of Illinois Press. ISBN 0-252-07009-7. * Peralta, I. E. & Spooner, D. M. (2001). Granule-bound starch synthase (Gbssi) gene phylogeny of wild tomatoes (''Solanum'' L. section ''Lycopersicon'' [Mill.] Wettst. Subsection ''Lycopersicon''). ''American Journal of Botany'' 88 (10): 1888–1902 (available [http://www.amjbot.org/cgi/reprint/88/10/1888 online] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051230025448/http://www.amjbot.org/cgi/reprint/88/10/1888 |date=2005-12-30 }}). * [http://www.kdcomm.net/~tomato/ The On-line Tomato Vine (Keith Mueller)] * [http://lamar.colostate.edu/~samcox/Tomato.html Cox, S, "I say tomayto, you say tomahto", December 2000] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080528064806/http://lamar.colostate.edu/~samcox/Tomato.html |date=2008-05-28 }} * [http://www.tomato.org/ The California Tomato Commission] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110320094426/http://www.tomato.org/ |date=2011-03-20 }} * [http://www.twinleaf.org/articles/vegetables.html "Thomas Jefferson's favorite vegetables"] * [http://www.ncfap.org/reports/Europe/VirusResistantTomato.pdf Tomato Study including tomato history (pdf file)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080626183851/http://www.ncfap.org/reports/Europe/VirusResistantTomato.pdf |date=2008-06-26 }} * [http://doityourself.com/vegetables/tomatodisease.htm Tomato diseases at DoItYourself.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060407110418/http://doityourself.com/vegetables/tomatodisease.htm |date=2006-04-07 }} * [http://ipm.ncsu.edu/AG295/html/tomato_key.htm Tomato pests] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091219031814/http://ipm.ncsu.edu/AG295/html/tomato_key.htm |date=2009-12-19 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಣ್ಣುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತರಕಾರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತರಕಾರಿಯಂತಹ ಹಣ್ಣುಗಳು|ಟೊಮೇಟೊ]] [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] spklm5ctyzn943mlwax744rg4xbn7xy 0 7632 1371039 1351424 2026-04-01T05:48:56Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371039 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಟಿ.ಆರ್.ನರಸಿಂಹರಾಜು | image = Narasimharaju.jpg | birth_name = ತಿಪಟೂರು ರಾಮ ರಾಜು, ನರಸಿಂಹ ರಾಜು. | birth_place = [[ತಿಪಟೂರು]], [[ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ]]. | birth_date = {{birth date|df=yes|1923|07|24}} | death_date = {{death date and age|df=yes|1979|7|11|1923|7|24}} | death_place = [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಭಾರತ]] | caption = ನರಸಿಂಹರಾಜು | other names = ಹಾಸ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಹಸ್ಯ ರತ್ನ | occupation = ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ, [[ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ|ನಿರ್ಮಾಪಕ]] ಮತ್ತು [[ರಂಗಭೂಮಿ]] [[ಕಲಾವಿದ]]. |Laurels=ಹಾಸ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ | years_active = ೧೯೫೪–೧೯೭೯ | spouse = | children = * ನರಹರಿ ರಾಜು (ಮಗ)" * ಸುಧಾ ನರಸಿಂಹರಾಜು "(ಮಗಳು)" * ಧರ್ಮಾವತಿ ನರಸಿಂಹರಾಜು (ಮಗಳು).<ref>{{cite web |title= Indian movie stars died at 55 |url= http://patheticfacts.com/indian-actors-died-at-age-55.html |website= patheticfacts.com |access-date= 2024-02-18 |archive-date= 2018-04-23 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180423033623/http://patheticfacts.com/indian-actors-died-at-age-55.html |url-status= dead }}</ref> }} '''ಟಿ.ಆರ್.ನರಸಿಂಹರಾಜು''' (ಜುಲೈ ೨೪, ೧೯೨೩ - ಜುಲೈ ೧೧, ೧೯೭೯) [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ]] ಪ್ರಮುಖ [[ಹಾಸ್ಯಗಾರ|ಹಾಸ್ಯ ನಟ]] ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರು. ಅವರು <b>ಹಾಸ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ</b> ಎಂದೇ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. <ref>{{cite web |title= Indian movie stars died at 55 |url= http://patheticfacts.com/indian-actors-died-at-age-55.html |website= patheticfacts.com |access-date= 2024-02-18 |archive-date= 2018-04-23 |archive-url= https://web.archive.org/web/20180423033623/http://patheticfacts.com/indian-actors-died-at-age-55.html |url-status= dead }}</ref> ==ಜೀವನ== [[File:Narasimharaju (Kannada actor).jpg|thumb|ನರಸಿಂಹರಾಜು]] ನರಸಿಂಹರಾಜು ರವರು ಜುಲೈ ೨೪, ೧೯೨೬ರಂದು [[ತುಮಕೂರು]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ತಿಪಟೂರು|ತಿಪಟೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ರಾಮರಾಜು ಪೋಲೀಸ್‌ ಇಲಾಖೆಯ ನೌಕರರಾಗಿದ್ದರು, ತಾಯಿ ವೆಂಕಟಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮನವರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಬಂದರು ಹಾಗೂ ಅವರ ಜೀವನವೇ ಕಲೆಯ ಬದುಕಾಗಿತ್ತು. <ref>Lakshmana. ''Jana Maretha Nage Nata''. [[Prajavani]], Cinema Ranjane, page 3, 15 July 2011, p. 1.</ref> ===ಸುಧಾ ನರಸಿಂಹರಾಜು=== ನರಸಿಂಹರಾಜು ರವರ ಪುತ್ರಿಯಾದ [[:en:Sudha Narasimharaju|ಸುಧಾ ನರಸಿಂಹರಾಜು]] ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಕಿರುತೆರೆಯ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ===ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ=== ತಮ್ಮ ನಾಲ್ಕನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಿ.ಬಿ.ಮಲ್ಲಪ್ಪನವರ ಶ್ರೀಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರ ನಾಟಕ ಸಭಾದಲ್ಲಿ ಬಾಲಕಲಾವಿದನಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡ ನರಸಿಂಹರಾಜು ರವರಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬದುಕಿನ ಶಿಕ್ಷಣವೂ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಹಾಸ್ಯಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದಂತಹ ಮುಖ, ಶರೀರವನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ನರಸಿಂಹರಾಜು ರವರಿಗೆ ಹಾಸ್ಯಾಭಿನಯ ಸಹಜವಾಗಿತ್ತು. ರಂಗಮಂಟಪದ ಮೇಲೆ ಬಂದು ನಿಂತರೆ ಸಾಕು, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ನಗೆಹೊನಲು ಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>{{cite news | title =7 Facts About The Late Legend Hasya Chakravarthy Narasimharaju Who Would've Been 96 Today| url = https://www.zee5.com/zee5news/7-facts-about-the-late-legend-hasya-chakravarthy-narasimharaju-who-wouldve-been-96-today}}</ref> ನರಸಿಂಹರಾಜುರವರು ಹಾಸ್ಯಪಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪೌರಾಣಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ]], [[ರಾಮ]], [[ರಾವಣ]], [[ಭರತ]], ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಬಾರಿ [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ|ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ]] ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಗಲೇ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದಿದ್ದ ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಕನ ಪುತ್ರ ಕಾಶಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹರಾಜು ತುಂಬಾ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದರು. ನರಸಿಂಹರಾಜುರವರ ಕುರಿತು ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾತಿದೆ. "ಜನ ಮೆಚ್ಚಿರುವ ಯಾವುದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟ ನಟಿಯರಿರಲಿ, ಅವರು ನಟಿಸಿರುವ ನೂರಿನ್ನೂರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಪಾತ್ರಗಳು ಮಾತ್ರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಸೆಳೆದಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನರಸಿಂಹರಾಜುರವರಂತಹ ಕಲಾವಿದನಿಗೆ ಈ ಮಾತು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಪ್ರತೀ ಪಾತ್ರವೂ ಜನತೆಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು". ''ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರ ನಾಟಕ ಸಭಾ'', ''ಎಡತೊರೆಯ ಕಂಪೆನಿ'', ''ಹಿರಣ್ಣಯ್ಯನವರ ಮಿತ್ರಮಂಡಲಿ'', ''ಭಾರತ ಲಲಿತ ಕಲಾ ಸಂಘ'', [[ಬೇಲೂರು|ಬೇಲೂರಿನ]] ''ಗುಂಡಾ ಜೋಯಿಸರ ಕಂಪೆನಿ'', ಗುಬ್ಬಿಯ ''ಚೆನ್ನಬಸವೇಶ್ವರ ನಾಟಕ ಕಂಪೆನಿ''ಯ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಣ್ಣದ ಬದುಕಿನ ಆರಂಭದ ೨೭ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ನರಸಿಂಹರಾಜು ಕಳೆದಿದ್ದರು. <ref>{{cite news| last =Mattur| first =H| title =Memories of The Golden Era – An Interview with S.K Bhagavan| publisher =OurKarnataka.Com, Inc.| url =http://www.ourkarnataka.com/kannada/movie/interview/interview_bhagavan.htm| access-date =25 September 2007| archive-date =24 ಜುಲೈ 2003| archive-url =https://web.archive.org/web/20030724183823/http://www.ourkarnataka.com/kannada/movie/interview/interview_bhagavan.htm| url-status =dead}}</ref> [[ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್]] ರವರೊಂದಿಗೆ '''ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ''' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದ ನಂತರವೂ ಅವರು ರಂಗಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಲಿಲ್ಲ. ಬಾಲನಟನಾಗಿ ರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನರಸಿಂಹರಾಜು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ದೊಡ್ಡವರ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದರು. ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಭಿನಯದಿಂದ ಹಾಸ್ಯನಟರಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡರು. ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಅನುಭವ, ಅವರಿಗೆ ಸಿನಿಮಾ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ನಿಮಿತ್ತವಾದ ''ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪದಲ್ಲಿನ'' ಕಾಶಿಯ ಪಾತ್ರ ಅವರಿಗೆ ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿತ್ತು. `ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ` ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾಶಿಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತನ್ಮಯತೆ, ಬೆರಗು ಮೂಡಿಸುವಂತಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಾಸ್ಟರ್ ಹಿರಣ್ಣಯ್ಯ ಇಂದಿಗೂ ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. <ref>{{cite news| title =Awards in memory of Narasimharaju| work =Deccan Herald| date =9 June 2007| url =http://www.ourkarnataka.com/Articles/starofmysore/hsk/narasimharaju.htm| access-date =25 September 2007| archive-date =31 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007| archive-url =https://web.archive.org/web/20071031012503/http://www.ourkarnataka.com/Articles/starofmysore/hsk/narasimharaju.htm| url-status =dead}}</ref> ===ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ=== ನರಸಿಂಹರಾಜುರವರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಸುಧಾನರಸಿಂಹರಾಜುರವರು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸುವಾಗ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ವರನಟ ''ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್'' ಹೇಳಿದ ಈ ಮುಂದಿನ ಮಾತು "ಅಂದಿನ ದಿನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಮೊದಲು ನರಸಿಂಹರಾಜು ಅವರ ದಿನಗಳನ್ನು ಗುರುತುಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಉಳಿದ ನಮ್ಮಂತಹ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿದ್ದರು" ನರಸಿಂಹರಾಜುರವರು ಗಳಿಸಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ನರಸಿಂಹರಾಜುರವರ ಜೋಡಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅದ್ಭುತಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಈ ಜೋಡಿಗೆ ಬಾಲಕೃಷ್ಣರವರನ್ನು ಕೂಡಾ ಸೇರಿಸದರೆ, ಅದನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಇನ್ನೂಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. <ref>{{cite news | title =The Raja of comedy| url =https://www.thehindu.com/features/friday-review/the-raja-of-comedy/article7456846.ece}}</ref> ಅಂದಿನ ದಿನದಲ್ಲಿ [[ಬಾಲಕೃಷ್ಣ]] ಮತ್ತು ನರಸಿಂಹರಾಜು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ ಪೂರಕವಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣರವರದು ರೇಗುವ ಅಸಹನತೆಯ ಪಾತ್ರವೋ ಅಥವ ಕೆಲವೊಂದು ಭಾರೀ ಕೃತ್ರಿಮ ಪಾತ್ರವೋ ಆಗಿರಬಹುದಾದರೂ, ನರಸಿಂಹರಾಜುರವರ ಪಾತ್ರ ಮಾತ್ರ ಸರಳ ಸಜ್ಜನಿಕೆಯ ನೆರಳಲ್ಲೇ ಮೂಡುವ ಪೆದ್ದನದೋ, ಪೆಚ್ಚನದೋ, ತುಂಟನದೋ ಅಥವ ಮೂರ್ಖನ ಪಾತ್ರ. ನರಸಿಂಹರಾಜುರವರ ಮುಂಚೆ ಹಾಗೂ ಅವರ ನಂತರ ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ ಮೂಡಿದ ಹಲವಾರು ಕಲಾವಿದರು ಜನರಿಗೆ ಇಷ್ಟವೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ನರಸಿಂಹರಾಜುರಂತಹ ಆಳವಾದ ಆಪ್ತತೆ ಮೂಡಿಸಿದ ನಟರು [[ಚಾರ್ಲಿ ಚಾಪ್ಲಿನ್]] ಅಂತಹವರು ಮಾತ್ರ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೊಸಬಗೆಯ ಪ್ರಯೋಗ, ವೈವಿಧ್ಯಪೂರ್ಣ ಕಥೆಗಳು, ಯಶಸ್ವೀ ಚಿತ್ರಗಳು ಹೊರಬಂದದ್ದು ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ ಐದು, ಆರು ಮತ್ತು ಏಳನೆಯ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ. ಈ ಅವಧಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ. ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ರಾರಾಜಿಸಿದ ನರಸಿಂಹರಾಜು, ಅವರು ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ `ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ`ದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ೧೯೭೯ ರವರೆಗಿನ ೨೫ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ೨೫೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯನಟರಾಗಿ ಬೆಳಗಿದವರು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಾಸ್ಯ ನಟ ಚಾರ್ಲಿ ಚಾಪ್ಲಿನ್ ಅವರಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದ ನರಸಿಂಹರಾಜು ಅವರ ಪೀಚು [[ಶರೀರ]], ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಗೆಯ ಹಾವಭಾವಗಳ ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದಂತಿತ್ತು. ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಟೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಗ್ರಾಮೀಣರು ಉಬ್ಬು ಹಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಮಿತ್ರರನ್ನು `ನರಸಿಂಹರಾಜು` ಎಂದೇ ಕರೆಯುವಷ್ಟು ದಟ್ಟ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನರಸಿಂಹರಾಜು ಮೂಡಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಜನಪದ ನಾಯಕನೊಬ್ಬ ಬೀರಿದ ಪ್ರಭಾವದಂತೆ ಈಗ ತೋರುತ್ತದೆ. ‘ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ’ದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು ಅವರು ನಟಿಸಿರುವ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಹರಿಸಿರುವ ಹಾಸ್ಯವೆಂಬ ಚೈತನ್ಯದ ವೈವಿಧ್ಯ ನಿತ್ಯ ಸ್ಮರಣೀಯವಾದುದು. ===ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ಪಾತ್ರಗಳು=== [[ಸ್ಕೂಲ್ ಮಾಸ್ಟರ್ (೧೯೫೮ ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಸ್ಕೂಲ್ ಮಾಸ್ಟರ್]] ಚಿತ್ರದ ಭಾಮೆಯ ನೋಡಲು ತಾ ಬಂದ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ‘ಕಣ್ ಸನ್ನೆಯಲೇ ಕನ್ಯೆಯ ಮನ ಸೆಳೆದ’ ಎಂದು ತಾನು ನೋಡಲು ಬಂದ ಹುಡುಗಿ ಹಾಡಿದರೆ ‘ಆ ಚಿನ್ಮಯ ಮೂರುತಿ ಶ್ರೀಗೋವಿಂದ’ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಈ ಪೆಚ್ಚು ನರಸಿಂಹರಾಜು ಪಿಳಿ ಪಿಳಿ ಕಣ್ಸನ್ನೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಕೂಡಾ ಅಷ್ಟೇ ಮನಮೋಹಕವಾದದ್ದು. [[ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹರಾಜುರವರಂತೆ [[ತೆನಾಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ|ತೆನಾಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣನಾಗಿ]] ಮತ್ತ್ಯಾರೂ ಅಭಿನಯಿಸಿರಲಾರರು. ''ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಉದಯ್ ಕುಮಾರ್ ರವರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಿಡುಕು ಮತ್ತು ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ರವರ ಸರ್ವೋತ್ಕೃಷ್ಟ ನಟನೆಯ ನಡುವೆ ಕಪಿ ಚೇಷ್ಟೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ, ಆದರೆ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇ ಗೌರವಯುತವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುವ ನಕ್ಷತ್ರಿಕನಾದ ನರಸಿಂಹರಾಜು ಅಭಿನಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸಶಕ್ತ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿ ಇಡೀ ಚಿತ್ರವನ್ನೇ ತನ್ನ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾದದ್ದು ಕೂಡಾ. ‘ಅಂಡ ಪಿಂಡ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ’ ಎಂದು ಮೂರ್ಖನಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿ ‘ನಿನ್ನ ಪಿಂಡ’ ಎಂದು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರಿಂದ ಬೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಲಿ, ‘ಏನಿದೀ ಗ್ರಹಚಾರವೋ’ ಎಂದು ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಪ್ರಾಣ ತಿನ್ನುವುದಾಗಲೀ, ‘ಅಪ್ಪಾ ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ ಬಿಡಪ್ಪ’ ಎಂದು ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಕ್ಷಮಾಪಣೆ ಯಾಚಿಸುವ ಧೈನ್ಯತೆಯಾಗಲೀ, ಕಡೆಗೆ ಗುರು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರಿಗೇ “ಗುರುಗಳೇ ಒಂದು ಮಾತು ಮಾತ್ರ ನನ್ನ ಅನುಭಾವಕ್ಕೆ ಬಂತು, ಈ ಅಂಡ ಪಿಂಡ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಅವರವರ ಕರ್ಮ ಅವರದು” ಎಂದು ಹೇಳುವ ವೇದಾಂತವಾಗಲಿ ಅಮರವಾದದ್ದು. ==ನಿರ್ಮಾಪಕ== ನರಸಿಂಹರಾಜು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಹಾಸ್ಯಪಾತ್ರವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದರು. ನರಸಿಂಹರಾಜು ಅವರು ತಾವೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ '''[[ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಹುಚ್ಚುರಾಯ]]''' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ತಮ್ಮನ್ನೇ ತಾವು ವಿಜ್ರಂಭಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಹಲವಾರು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಲುವುಗಳ ಒಂದು ಸುಂದರ ಕಥೆ ಹೆಣೆದು ಅದರಲ್ಲಿ ತಾವೊಂದು ಉತ್ತಮ ಹೃದಯವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕುರುಹಾದ ಹಾಸ್ಯ ಲೇಪನದ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಮೂಡಿದ್ದು, ನರಸಿಂಹರಾಜು ತಮ್ಮನ್ನು ಎಂದೂ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ತೋರಿಕೊಳ್ಳದೆ ತಮ್ಮ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊರತಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಸಾರಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. “ನಗಬೇಕು ನಗಿಸಬೇಕು ಇದೇ ನನ್ನ ಧರ್ಮ, ನಗಲಾರೆ ಅಳುವೇ ಎಂದರೆ ಅದೇ ನಿನ್ನ ಕರ್ಮ” ಎಂಬುದು ನರಸಿಂಹ ರಾಜು ಅವರ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿತವಾದ ‘ನಕ್ಕರೆ ಅದೇ ಸ್ವರ್ಗ’ ಚಿತ್ರದ ಗೀತೆ. ಇದನ್ನು ಚಾಚೂ ತಪ್ಪದೆ ತಮ್ಮ ಬಾಳಿನ ತಿರುಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡವರು ನರಸಿಂಹರಾಜು. ==ವಿದಾಯ== ಕೆಲವು ವರ್ಷ ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ನರಸಿಂಹರಾಜು ಅವರು, ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಆರಂಭವಾದಾಗ ವಾಸ್ತವ್ಯವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬದಲಿಸಿದರು. ಇವರು ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ನರಸಿಂಹರಾಜು ಅವರು, ತಮ್ಮ ೫೬ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ೧೯೭೯ ರ, ಜುಲೈ ೨೦ ರಂದು ಎಂದಿನಂತೆ ರಾತ್ರಿ [[ಉಪಾಹಾರ]] ಸೇವಿಸಿ ಮಲಗಿದ್ದರು. ಮುಂಜಾನೆ ೪.೩೦ ರ ವೇಳೆಗೆ ತೀವ್ರ [[ಹೃದಯಾಘಾತ|ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ]] ನಿಧನರಾದರು. ===ನರಹಿಂಹರಾಜು ಅಭಿನಯದ ಚಿತ್ರಗಳು=== {| class="wikitable sortable" ! ಕ್ರ.ಸಂ. !! ವರ್ಷ !! ಶೀರ್ಷಿಕೆ !! ಪಾತ್ರ |- | ೧ || ೧೯೫೪ || [[ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ]] || ಕಾಶಿನಾಥ ಶಾಸ್ತ್ರಿ |- | ೨ || ೧೯೫೫ || ಸೊಡಾರಿ || |- | ೩ || ೧೯೫೬ || [[ಶಿವಭಕ್ತ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ]] || |- | ೪ || ೧೯೫೬ || [[ಹರಿಭಕ್ತ]] || |- | ೫ || ೧೯೫೬ || [[ರೇಣುಕಾ ಮಹಾತ್ಮೆ]] || |- | ೬ || ೧೯೫೭ || [[ಭಕ್ತ ಪ್ರಹ್ಲಾದ]] || |- | ೭ || ೧೯೫೭ || [[ಪ್ರಭುಲಿಂಗ ಲೀಲೆ]] || |- | ೮ || ೧೯೫೭ || [[ನಳ ದಮಯಂತಿ]] || |- | || ೧೯೫೮ || |[[ಸ್ಕೂಲ್ ಮಾಸ್ಟರ್ (೧೯೫೮ ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಸ್ಕೂಲ್ ಮಾಸ್ಟರ್]] || ಪುಟ್ಟಣ್ಣ |- | ೯ || ೧೯೫೮ || ಚೋರಿ ಚೋರಿ || ಅತಿಥಿ ಪ್ರದರ್ಶನ |- | ೧೦ || ೧೯೫೯ || [[ಜಗಜ್ಯೋತಿ ಬಸವೇಶ್ವರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಜಗಜ್ಯೋತಿ ಬಸವೇಶ್ವರ]] || |- | ೧೧ || ೧೯೫೯ || [[ಧರ್ಮ ವಿಜಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಧರ್ಮ ವಿಜಯ]] || |- | ೧೨ || ೧೯೫೯ || [[ಅಬ್ಬಾ ಆ ಹುಡುಗಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅಬ್ಬಾ ಆ ಹುಡುಗಿ]] || |- | ೧೩ || ೧೯೬೦ || [[ರಾಣಿ ಹೊನ್ನಮ್ಮ]] || |- | ೧೪ || ೧೯೬೦ || [[ದಶಾವತಾರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ದಶಾವತಾರ]] || |- | ೧೫ || ೧೯೬೦ || [[ಮಕ್ಕಳ ರಾಜ್ಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಮಕ್ಕಳ ರಾಜ್ಯ]] || |- | ೧೬ || ೧೯೬೦ || [[ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ]] || |- | ೧೭ || ೧೯೬೧ || [[ಕೈವಾರ ಮಹಾತ್ಮೆ]] || |- | ೧೮ || ೧೯೬೧ || [[ನಾಗಾರ್ಜುನ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ನಾಗಾರ್ಜುನ]] || |- | ೧೯ || ೧೯೬೧ || [[ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮ]] || |- | ೨೦ || ೧೯೬೧ || [[ವಿಜಯನಗರದ ವೀರಪುತ್ರ]] || |- | ೨೧ || ೧೯೬೨ || [[ವಿಧಿವಿಲಾಸ]] || |- | ೨೨ || ೧೯೬೨ || [[ಸ್ವರ್ಣಗೌರಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಸ್ವರ್ಣಗೌರಿ]] || |- | ೨೩ || ೧೯೬೨ || [[ಗಾಳಿಗೋಪುರ]] || |- | ೨೪ || ೧೯೬೨ || [[ಭೂದಾನ]] || |- | ೨೫ || ೧೯೬೨ || [[ರತ್ನಮಂಜರಿ|ರತ್ನಾ ಮಂಜರಿ]] || |- | ೨೬ || ೧೯೬೩ || [[ಸತಿಶಕ್ತಿ]] || |- | ೨೭ || ೧೯೬೩ || [[ನಂದಾದೀಪ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ನಂದಾ ದೀಪಾ]] || |- | ೨೮ || ೧೯೬೩ || [[ಜೇನುಗೂಡು]]|| ರಂಗಭೂಮಿ ನಟ |- | ೨೯ || ೧೯೬೩ || [[ವೀರಕೇಸರಿ]] || |- | ೩೦ || ೧೯೬೩ || [[ಸಾಕುಮಗಳು]] || |- | ೩೧ || ೧೯೬೩ || [[ಜೀವನ ತರಂಗ]] || |- | ೩೨ || ೧೯೬೩ || [[ವಾಲ್ಮೀಕಿ (೧೯೬೩)|ವಾಲ್ಮೀಕಿ]] || |- | ೩೩ || ೧೯೬೩ || [[ಮಲ್ಲಿ ಮದುವೆ]] || |- | ೩೪ || ೧೯೬೪|| [[ಚಂದ್ರಕುಮಾರ]] || |- | ೩೫ || ೧೯೬೪ || [[ಚಿನ್ನದ ಗೊಂಬೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಚಿನ್ನದ ಗೊಂಬೆ]] || |- | ೩೬ || ೧೯೬೪ || [[ಅಮರಶಿಲ್ಪಿ ಜಕಣಾಚಾರಿ]] || |- | ೩೭ || ೧೯೬೪ || [[ಶಿವರಾತ್ರಿ ಮಹಾತ್ಮೆ]] |- | ೩೮ || ೧೯೬೪ || [[ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ]] || |- | ೩೯ || ೧೯೬೪ || [[ನವಜೀವನ]] || ಪೋಷಕ ನಟ |- | ೪ || ೧೯೬೫ || [[ಚಂದ್ರಹಾಸ]] || |- | ೪೧ || ೧೯೬೫ || [[ವಾತ್ಸಲ್ಯ]] || |- | ೪೨ || ೧೯೬೫ || [[ಮಿಸ್ ಲೀಲಾವತಿ]] || |- | ೪೩ || ೧೯೬೫ || [[ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ]] || |- | ೪೪ || ೧೯೬೫ || [[ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ (೧೯೬೫ರ ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ]] || |- | ೪೫ || ೧೯೬೫ || [[ಅಮರಜೀವಿ]] |- | ೪೬ || ೧೯೬೫ || [[ಪಾತಾಳ ಮೋಹಿನಿ]] || |- | ೪೭ || ೧೯೬೫ || [[ಬಾಲರಾಜನ ಕಥೆ]] || |- | ೪೮ || ೧೯೬೬ || [[ಶ್ರೀ ಕನ್ನಿಕಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ಕಥೆ]] || |- | ೪೯ || ೧೯೬೬ || ನಾನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇನೆ |- | ೫೦ || ೧೯೬೬ || [[ತೂಗುದೀಪ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ತುಗು ದೀಪಾ]] || |- | ೫೧ || ೧೯೬೭ || [[ಮನಸ್ಸಿದ್ದರೆ ಮಾರ್ಗ]] || |- | ೫೨ || ೧೯೬೭ || [[ರಾಜಶೇಖರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ರಾಜಶೇಖರ್]] || |- | ೫೩ || ೧೯೬೭ || [[ಭಕ್ತ ಕನಕದಾಸ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಭಕ್ತ ಕನಕದಾಸ]] || |- | ೫೪ || ೧೯೬೭ || [[ಬಂಗಾರದ ಹೂವು]] || |- | ೫೫ || ೧೯೬೭ || [[ದೇವರ ಗೆದ್ದ ಮಾನವ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] || |- | ೫೬ || ೧೯೬೭ || [[ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಿಕೇಶಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಿಕೇಶಿ]] || |- | ೫೭ || ೧೯೬೭ || [[ಗಂಗೆ ಗೌರಿ]] || |- | ೫೮ || ೧೯೬೭ || [[ನಕ್ಕರೆ ಅದೇ ಸ್ವರ್ಗ]] || ಹೀರೋ |- | ೫೯ || ೧೯೬೭ || [[ಲಗ್ನಪತ್ರಿಕೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಲಗ್ನ ಪತ್ರಿಕೆ]] || |- | || ೧೯೬೭ || [[ಬ್ಲಾಕ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್]] || |- | ೬೦ || ೧೯೬೭ || [[ಪದವಿಧರ]] || |- | ೬೧ || ೧೯೬೭ || [[ಪ್ರೇಮಕ್ಕು ಪರ್ಮಿಟ್ಟೆ]] || |- | ೬೨ || ೧೯೬೮ || [[ಮನಸ್ಸಾಕ್ಷಿ]] || |- | ೬೩ || ೧೯೬೮ || [[ಸಿಂಹಸ್ವಪ್ನ]] || |- | ೬೪ || ೧೯೬೮ || [[ಜೇಡರ ಬಲೆ]] || |- | ೬೫ || ೧೯೬೮ || [[ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಸಿ.ಐ.ಡಿ. ೯೯೯]] || |- | ೬೬ || ೧೯೬೮ || ನಮ್ಮ ಊರು || |- | ೬೭ || ೧೯೬೮ || [[ಗಾಂಧಿನಗರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಗಾಂಧಿನಗರ]] || |- | ೬೮ || ೧೯೬೮ || [[ಬೆಂಗಳೂರು ಮೈಲ್]] || ಪೋಷಕ ನಟ |- | ೬೯ || ೧೯೬೮ || [[ರೌಡಿ ರಂಗಣ್ಣ]] || |- | ೭೦ || ೧೯೬೮ || ಅಮ್ಮ || |- | ೭೧ || ೧೯೬೯ || [[ಭಲೇ ಬಸವ]] || |- | ೭೨ || ೧೯೬೯ || [[ಆಪರೇಷನ್ ಜಾಕ್‍ಪಾಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಿ.ಐ.ಡಿ. ೯೯೯]] || ಬೆಂಬಲ |- | ೭೩ || ೧೯೬೯ || [[ಕಾಡಿನ ರಹಸ್ಯ]] || |- | ೭೪ || ೧೯೬೯ || [[ಎರಡು ಮುಖ]] || |- | ೭೫ || ೧೯೭೦ || [[ಮೊದಲ ರಾತ್ರಿ]] || |- | ೭೬ || ೧೯೭೦ || [[ಹಸಿರು ತೋರಣ]] || |- | ೭೭ || ೧೯೭೦ || [[ನಾಡಿನ ಭಾಗ್ಯ]] || |- | ೭೮ || ೧೯೭೦ || [[ಭೂಪತಿ ರಂಗ]] || |- | ೭೯ || ೧೯೭೦ || [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಸರಸ್ವತಿ]] || |- | ೮೦ || ೧೯೭೦ || [[ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ]] || [[ತೆನಾಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ]] |- | ೮೧ || ೧೯೭೦ || [[ರಂಗಮಹಲ್ ರಹಸ್ಯ]] || |- | ೮೨ || ೧೯೭೧ || [[ಕುಲಗೌರವ]] || ಗೋಪು |- | ೮೩ || ೧೯೭೧ || [[ಕಸ್ತೂರಿ ನಿವಾಸ]] || |- | ೮೪ || ೧೯೭೧ || [[ಅನುಗ್ರಹ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅನುಗ್ರಹ]] || |- | ೮೫ || ೧೯೭೧ || [[ಮಾಲತಿ ಮಾಧವ]] || |- | ೮೬ || ೧೯೭೧ || [[ನಮ್ಮ ಬದುಕು (೧೯೭೧)|ನಮ್ಮ ಬಡಕು]] || |- | ೮೭ || ೧೯೭೧ || [[ಜಾತಕರತ್ನ ಗುಂಡಾಜೋಯಿಸ]] || ನಾಯಕ |- | ೮೮ || ೧೯೭೧ || [[ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ]] || |- | ೮೯ || ೧೯೭೧ || [[ಶರಪಂಜರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಶರಪಂಜರ]] || |- | ೯೦ || ೧೯೭೨ || [[ಯಾವ ಜನ್ಮದ ಮೈತ್ರಿ]] || |- | ೯೧ || ೧೯೭೨ || [[ನಾರಿ ಮುನಿದರೆ ಮಾರಿ]] || |- | ೯೨ || ೧೯೭೨ || [[ಗಂಧದ ಗುಡಿ]] || ಶಿವಾಜಿ ಪಾತ್ರ |- | ೯೩ || ೧೯೭೩ || [[ದೇವರು ಕೊಟ್ಟ ತಂಗಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ದೇವರು ಕೊಟ್ಟ ತಂಗಿ]] || |- | ೯೪ || ೧೯೭೪ || [[ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಹುಚ್ಚುರಾಯ]] || ನಾಯಕ |- | ೯೬ || ೧೯೭೫ || [[ಒಂದೇ ರೂಪ ಎರಡು ಗುಣ]] || |- | ೯೭ || ೧೯೭೫ || [[ಆಶೀರ್ವಾದ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಆಶೀರ್ವಾದ]] || |- | ೯೮ || ೧೯೭೬ || [[ಅಪರಾಧಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಅಪರಾಧಿ]] || |- | ೯೯ || ೧೯೭೭ || [[ಲಕ್ಷ್ಮಿನಿವಾಸ]] || |- | ೧೦೦ || ೧೯೭೭ || [[ಕಿಟ್ಟು ಪುಟ್ಟು (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಕಿಟ್ಟು ಪುಟ್ಟು]] || ಅತಿಥಿ |- | ೧೦೧ || ೧೯೭೭ || ಎಲ್ಲಾ ಹಣಕಾಗಿ || |- | ೧೦೨ || ೧೯೭೮ || [[ಮಾತು ತಪ್ಪದ ಮಗ]] || |- | ೧೦೩ || ೧೯೭೮ || [[ವಸಂತ ಲಕ್ಷ್ಮಿ]] || |- | ೧೦೪ || ೧೯೭೮ || [[ಕಿಲಾಡಿ ಕಿಟ್ಟು]] || |- | ೧೦೫ || ೧೯೭೮ || ನಮ್ಮೂರು || |- | ೧೦೬ || ೧೯೭೮ || [[ಸ್ನೇಹ ಸೇಡು]] || |- | ೧೦೭ || ೧೯೭೯ || [[ಪ್ರೀತಿ ಮಾಡು ತಮಾಷೆ ನೋಡು]] || |- | ೧೦೮ || ೧೯೭೯ || [[ಅಸಾಧ್ಯ ಅಳಿಯ]] || |- | ೧೦೯ || ೧೯೮೦ || [[ಮಂಜಿನ ತೆರೆ]] || |- |} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{commons category}} *{{IMDb name|id=0621245|name=Narasimharaju}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಹಾಸ್ಯ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೨೩ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೭೯ ನಿಧನ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] fj00k6xsu4eqcc1nco6jkccsbkjn899 0 13871 1370998 1349251 2026-03-31T22:01:17Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 4 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370998 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country |native_name = <span style="line-height:1.33em;">''Kongeriget Danmark''</span> |conventional_long_name = <span style="line-height:1.33em;">Kingdom of Denmark</span> |common_name = Denmark |image_flag = Flag of Denmark.svg |image_coat = National coat of arms of Denmark.svg |national_motto = none<br />([[Royal mottos of Danish monarchs|Royal motto]]: ''Guds hjælp, Folkets kærlighed, Danmarks styrke''<br /><small>"The Help of God, the Love of the People, the Strength of Denmark"</small>) |image_map = EU-Denmark.svg |map_caption = {{map caption|location_color=dark green|region=[[Europe]]|region_color=dark grey|subregion=the [[European Union]]|subregion_color=light green|legend=EU-Denmark.svg}} |national_anthem = ''[[Der er et yndigt land]]''&nbsp;<small>(national)</small> |royal_anthem = ''[[Kong Kristian stod ved højen mast|Kong Christian stod ved højen mast]]''&nbsp;<small>(royal and national)</small> |official_languages = [[Danish language|Danish]]<sup>1</sup> |ethnic_groups = 90.5% [[Danish people|Danish]], 9.5% other groups ([[Germans]], [[Swedes]], [[Norwegians]], [[Bosnians]], [[Turkish people|Turks]], [[Arab]]s, [[Pakistani]]s, [[Dutch people|Dutch]], [[Kurds]])<ref name="DSTimm">{{cite web|url=http://www.dst.dk/HomeUK/Statistics/focus_on/focus_on_show.aspx?sci=565 |title=Statistics Denmark - Immigrants and their descendants and foreign nationals |publisher=Dst.dk |date=2009-08-12 |accessdate=2009-08-20}}</ref> |demonym = [[Danish people|Danish]] or Dane/Danes |capital = [[Copenhagen]] |latd=55 |latm=43 |latNS=N |longd=12 |longm=34 |longEW=E |largest_city = capital |government_type = [[Parliamentary system|Parliamentary democracy]] and [[Constitutional monarchy]] |leader_title1 = [[List of Danish monarchs|Monarch]] |leader_title2 = [[Prime Minister of Denmark|Prime Minister]] |leader_title3 = [[Folketing#List of Speakers of the Folketing|Folketing Speaker]] |leader_name1 = [[Frederik X]] |leader_name2 = [[Lars Løkke Rasmussen]] |leader_name3 = [[Pia Kjaersgaard]] |leader_title5 = [[Danish parliamentary election, 2007|Current coalition]] |leader_name5 = [[Cabinet of Lars Løkke Rasmussen|VK Coalition]] |accessionEUdate = 1 January 1973 (7th) |area_km2 = 43,098.31 |area_sq_mi = 16,640 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |area_rank = 134th² |area_magnitude = 1 E10 |percent_water = 1.6² |population_estimate = 5,532,531 |population_estimate_year = 1 October 2009 |population_estimate_rank = 108th |population_density_km2 = 127.9 |population_density_sq_mi = 331.2 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = 78th² |GDP_PPP_year = 2008 |GDP_PPP = $204.269 billion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2009/02/weodata/weorept.aspx?sy=2006&ey=2009&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=128&s=NGDPD%2CNGDPDPC%2CPPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=49&pr.y=19 |title=Denmark|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2009-10-01}}</ref> |GDP_PPP_rank = 49th |GDP_PPP_per_capita = $37,304<ref name=imf2/> |GDP_PPP_per_capita_rank = 16th |GDP_nominal = $340.029 billion<ref name=imf2/> |GDP_nominal_rank = 27th |GDP_nominal_year = 2008 |GDP_nominal_per_capita = $62,097<ref name=imf2/> |GDP_nominal_per_capita_rank = 5th |Gini = 24.7 |Gini_year = 2009 |Gini_Relations = Canadians of Europe |Gini_rank = 1st |Gini_category = <span style="color:#090;">low</span> |HDI_year = 2007 |HDI = {{increase}} 0.955<ref>[http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2009_EN_Complete.pdf Human Development Report 2009]. The United Nations. Retrieved 5 October 2009.</ref> |HDI_rank = 16th |HDI_category = <span style="color:#090;">very&nbsp;high</span> |sovereignty_type = Consolidation |sovereignty_note = 8th century |currency = [[Danish krone]] |currency_code = DKK |time_zone = [[Central European Time|CET]]² |utc_offset = +1 |time_zone_DST = [[Central European Summer Time|CEST]]² |utc_offset_DST = +2 |drives_on = right |cctld = [[.dk]]<sup>2,3</sup> |calling_code = [[Telephone numbers in Denmark|45]]<sup>4</sup> |footnotes = <sup>1</sup> Co-official with [[Greenlandic language|Greenlandic]] in [[Greenland]], and [[Faroese language|Faroese]] in the [[Faroe Islands]]. [[ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ]] is recognised as a protected minority language in the South Jutland (Sønderjylland) area of Denmark. Danish is recognised as a protected minority language in the [[Schleswig-Holstein]] region of [[ಜರ್ಮನಿ]].<br />² For Denmark excluding the Faroe Islands and [[Greenland]].<br />³ The TLD [[.eu]] is shared with other [[European Union]] countries.<br /><sup>4</sup> The [[Faroe Islands]] use +298 and [[Greenland]] uses +299. }} ''' ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌''' ({{pron-en|ˈdɛnmɑrk|en-us-Denmark.ogg}}; {{lang-da|Danmark}}, {{IPA-da|ˈd̥ænmɑɡ̊|pron}},{{IPA-da|ˈd̥anmɑːɡ̊|}}, ಪ್ರಾಚೀನ:[[)ಉತ್ತರ ಯುರೋಪಿನ]] [[ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯ]]ನ್ ದೇಶ ಮತ್ತು [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಅಧಿಪತ್ಯದ]] ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇಶವು [[ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷಿಣದ ತುದಿಗೆ, [[ಸ್ವೀಡೆನ್‌]]ನ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ, [[ನಾರ್ವೇ]]ಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಗಡಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಇದೆ. [[ಬಾಲ್ಟಿಕ್]] ಮತ್ತು [[ನಾರ್ಥ್‌ಸೀ]] ಎರಡಕ್ಕೂ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಗಡಿಯು ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ. ದೊಡ್ದ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪಗಳಾದ [[ಜುಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] (ಜ್ಯುಲ್ಯಾಂಡ್) ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಈ ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್]] (Sjælland),[[ಫ್ಯುನೆನ್]] (Fyn), [[ವೆಂಡ್‌ಸಿಸ್ಸೆಲ್-ಥೈ]], [[ಲೋಲ್ಯಾಂಡ್]],[[ಫಾಲ್ಸ್ಟರ್]] ಮತ್ತು [[ಬಾರ್ನ್‌ಹೋಮ್]] ಮುಂತಾದ ನೂರಾರು ಚಿಕ್ಕ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಡ್ಯಾನಿಶ್ [[ಆರ್ಚಿಪೆಲಾಗೋ]] ಎಂದು ಕೂಡ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗವು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಸ್ಟ್ರೇಟ್ಸ್]] ಎಂಬ ಮೂರು ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಹಾದುಹೋಗುವುದರಿಂದ ಅದರ ಮೇಲೆ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ನಿಯಂತ್ರಣವಿದೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಒಂದು [[ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ]] [[ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ]] ಸರ್ಕಾರವುಳ್ಳ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ ಒಂದು ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು 98 [[ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳು]] ಇರುವ [[ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಯುರೋಜೋನ್‌]]ಗೆ ಸೇರದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ 1973ದಿಂದೀಚೆಗೆ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯುನಿಯನ್‌]]ನ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, [[NATO]] ಮತ್ತು [[OECD]]ಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ [[ಮಿಶ್ರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯ [[ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ಹಾಗೂ ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ [[ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ]]<ref name="Esping-Andersen">ಎಸ್ಪಿಂಗ್-ಆಂಡರ್ಸನ್, G. (1990). ''ದಿ ಥ್ರೀ ವರ್ಳ್ಡ್ಸ್ ಆಫ್ ವೆಲ್ಫೇರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲಿಸಂ''. ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್, ಎನ್‌ಜೆ: ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್.</ref> ವಾಗಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದ [[ವರಮಾನ ಸಮಾನತೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಯು.ಎಸ್‌ನ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಪತ್ರಿಕೆ [[ಫೋರ್ಬ್ಸ್]]ನ ಪ್ರಕಾರ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾದಂತಹ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಹವಾಮಾನವು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೆ.<ref name="busclimate">{{cite web|url=http://www.copcap.com/composite-665.htm|title=Forbes: Denmark has the best business climate in the world|work=Copenhagen Capacity|publisher=www.copcap.com|accessdate=2009-08-03|archive-date=2009-10-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20091026163448/http://www.copcap.com/composite-665.htm|url-status=dead}}</ref> 2006 ರಿಂದ 2008ರವರೆಗೂ ನಡೆದ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ<ref>{{cite web|url=http://abcnews.go.com/2020/story?id=4086092&page=1 |title=ABC News: Great Danes: The Geography of Happiness |publisher=Abcnews.go.com |date= |accessdate=2009-05-05}}</ref> ಪ್ರಕಾರ, ಆರೋಗ್ಯ, ಕ್ಷೇಮಾಭ್ಯುದಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ "ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಳ" 2009ರ [[ಗ್ಲೋಬಲ್ ಪೀಸ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್]] ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಶಾಂತಿಯುತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ [[ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್]]<ref>[http://www.visionofhumanity.org/gpi/results/rankings/2008/ Global Peace Index Rankings 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091125083447/http://www.visionofhumanity.org/gpi/results/rankings/2008/ |date=2009-11-25 }}. ವಿಶನ್ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮಾನಿಟಿ.</ref> ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. 2008ರ [[ಕರಪ್ಶನ್ ಪರ್ಸಿರಿಪ್ಶನ್ಸ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್]],<ref>{{cite web |url=http://www.transparency.org/news_room/in_focus/2008/cpi2008 |title=Transparency International, 2008 Corruption Perceptions Index |publisher=Transparency.org |date= |accessdate=2009-08-20 |archive-date=2009-11-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091123224841/http://www.transparency.org/news_room/in_focus/2008/cpi2008 |url-status=dead }}</ref> ಪ್ರಕಾರ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಭ್ರಷ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರ ಎನ್ನುವ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಡೆನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್ ಜೊತೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [[ರಾಷ್ಟ್ರ ಭಾಷೆ]] [[ಡ್ಯಾನಿಶ್]], [[ಸ್ವೀಡಿಶ್]] ಮತ್ತು [[ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್]] ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಸಮೀಪವಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಕಾರಣ ಅವು ಬಲವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಬಂಧನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ 82.0%ಯಷ್ಟು ಒಕ್ಕಲು ಜನ ಮತ್ತು 90.3% ನಷ್ಟು ಜನಾಂಗೀಯ [[ಡೇನ್ಸ್]] ಜನರು [[ಲುಥೆರನ್]] ಸ್ಟೇಟ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಸದಸ್ಯರು. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 9%ರಷ್ಟು ಜನರು ವಿದೇಶಿ ಪೌರತ್ವ ಹೊಂದಿರುವವರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರು [[ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ದೇಶಗಳಿಗೆ]] ಸೇರಿದವರು. == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ == ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಶಬ್ದದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡೇನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಜೊತೆಗಿನ ನಂಟು ಮತ್ತು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಒಂದು ಅಧಿಪತ್ಯವಾಗಿ ಏಕೀಕರಣವಾದ ವಿಷಯ - ಎಲ್ಲವೂ ಚರ್ಚಾಸ್ಪದವಾದದ್ದು.<ref>''ಇಂಡ್ವಾಂಡ್ರೇರ್ನ್ i ಡಾನ್ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟೋರೀ'', ಬೆಂಟ್ ಆಸ್ಟೇರ್‌ಗಾರ್ಡ್, ಸಿಡ್ಡಾನ್ಸಕ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟೆಟ್ಸ್‌ಫಾರ್‌ಲ್ಯಾಗ್ 2007, ISBN 978-87-7674-204-1, pp. 19-24</ref><ref>ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ನೈರಪ್, ಮಿಡ್ಲಾಳ್ಡರ್‌ಸ್ಟಡೀಯರ್ [http://www.nyrups.dk/Historie/MiddelalderIndex.htm Bog IX. Kong Gorms Saga] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100109141345/http://www.nyrups.dk/Historie/MiddelalderIndex.htm |date=2010-01-09 }}</ref> ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ’ಡಾನ್’ ಶಬ್ದವು [[ಡಾನಿ]] ಎನ್ನುವುದರ ಉಲ್ಲೇಖವೋ ಅಥವಾ [[ಡಾನ್]] ಎನ್ನುವ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರೋ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಅರ್ಥವಾದ ಕೊನೆಯ ಗುರುತು ಹೌದೇ ಎಂಬುದವರ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚರ್ಚೆ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್‌ನ ಯುರೋಪ್‌ನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರೋಮನ್ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ([[ಟಾಲೆಮಿ]], [[ಜೊರ್ದಾನಿಸ್]], ಮತ್ತು [[ಗ್ರಿಗೋರಿ ಆಫ್ ಟೂರ್ಸ್]]) ಡಾನಿ ಜನಾಂಗಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಮತ್ತು [[ಆಡಂ ಆಫ್ ಬ್ರೆಮೆನ್]], [[ಬೇವುಲ್ಫ್]], [[ವಿಡ್‌ಸಿಥ್]] ಮತ್ತು [[ಪೋಯೆಟಿಕ್ ಎಡ್ಡಾ]]ದಂತಹ [[ಮಧ್ಯಯುಗದ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ದಲ್ಲಿನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು, ಇವೆಲ್ಲವೂ, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಡಾನ್ ಶಬ್ದದ ಬಗ್ಗೆಗಿರುವ ಹಲವು ಚರ್ಚೆಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಜಟಿಲಗೊಳಿಸಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಕೈಪಿಡಿಗಳು, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಶಬ್ದ ಡೆನ್ ಅನ್ನು [[ಜರ್ಮನ್]]ನ ''ಟೆನ್'' "ಒಕ್ಕಲು ನೆಲ", [[ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ]] ''ಡೆನ್ '' "ಗುಹೆ" ಮತ್ತು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]]ದ ''ಧನುಸ್ '' "ಮರು ಭೂಮಿ" ಎಂಬುದರಿಂದ ಬಂದಿರುವುದಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ<ref>[[ಜೆ. ಡೆ ವ್ರೈಸ್]], ''ಆಲ್ಟ್ನಾರ್ಡಿಶ್ಕಿಸ್ ಎಟೈಮೊಲೊಜಿಶ್ಕಿಸ್ ವೊರ್ಟರ್‌ಬಚ್'', 1962, 73; [[ಎನ್.ಎ.ನೀಲ್ಸೆನ್]], ''ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಎಟೈಮೊಲೊಜಿಸ್ಕ್ ಆರ್ಡ್‌ಬಾಗ್'', 1989, 85-96.</ref>. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಎರಡನೆಯ ಶಬ್ದ ''-ಮಾರ್ಕ್ '' ಗೆ ವುಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಥವಾ ಬಾರ್ಡರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿರಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ (ನೋಡಿ [[ಮಾರ್ಚಸ್]]), ಇದು ದಕ್ಷಿಣ [[ಶ್ಲೆಸ್‌ವಿಗ್‌]]<ref>ನವ್ನೇಫಾರ್ಸ್‌ಕ್ನಿಂಗ್, ಕೋಬೆನ್ ಹಾವ್ನಸ್ ಯುನಿವಸಿಟೆಟ್t [http://navneforskning.ku.dk/stednavne.doc/betydninger.doc ಉಡ್ವಾಲ್ಗಟೆ ಸ್ಟೇಡ್‌ನವ್ನೇಸ್ ಬೆಟೈಡ್ನಿಂಗ್].</ref> ನ ಕಾಡಿನ ಗಡಿಯ ಸಂಭವನೀಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿರಲೂಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ [[ಫಿನ್‍ಮಾರ್ಕ್]], [[ಟೆಲಿಮಾರ್ಕ್]]ಅಥವಾ [[ಡಿತ್‌ಮಾರ್ಶೆನ್]]<ref>ಆಸೆರ್ನೆಸ್ ಎಇಟ್ [http://verasir.dk/show.php?file=chap5-10.html ಡೇನರ್, ಡಾನಿರ್, ವಾಂಡ್‌ಫೋಕೆಟ್]</ref> ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಮ್ಯವಿರುವ ಪದವಾಗಿರಲೂಬಹುದು. === ಪೌರಾಣಿಕ ವಿವರಣೆಗಳು === ''[[ಕ್ರಾನಿಕನ್ ಲೆಥರೀನ್ಸ್]]'' (12ನೇ ಶತಮಾನ), [[ಸ್ವೆಂಡ್ ಆಗೆಸೇನ್]] (12ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ),[[ಸ್ಯಾಕ್ಸೋ ಗ್ರಾಮಾಟಿಕಸ್]] (13ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭ) ಮತ್ತು [[ಬಲ್ಲಾಡ್ ಆಫ್ ಎರ್ರಿಕ್]] (15ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗ) ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ’ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್’ ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಭೂಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಹಲವು ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಇತಿಹಾಸದ ಕಾಲಾವಧಿಗಳ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಾರ್ಷಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವಿವರಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮ್ಯ ಹೊಂದುವ ಹಲವಾರು ಕಥೆಗಳ ಅವತರಣಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳು ಅಥವಾ ವಿವಿಧ ಉಚ್ಛಾರಣೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಇವೆ. ''ಕ್ರಾನಿಕನ್ ಲೆಥ್ರೀನ್ಸ್'' ನಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ [[ರೋಮನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ]] [[ಅಗಸ್ಟಸ್]], ಡೇವಿಡ್<ref>'ಡೇವಿಡ್' ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವುದು [[ಪ್ರಾಚೀನ ಇಸ್ರೇಲಿನವರ ರಾಜ]] [[ಡೇವಿಡ್]] ಎಂದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ: ಸಹಜವಾಗಿ ಇದು ಕಾಲವಿರೋಧದ ಸಂಗತಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇಶ ಅಥವಾ ರಾಜವಂಶವನ್ನು ಆದಷ್ಟು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸೆಳೆಯುವುದಾಗಿದೆ.</ref> ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆಯೆದ್ದಾಗ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ [[ಉಪ್ಸಾಲಾ]]ದ [[ರಾಜ ವೈಪ್ಪರ್]] ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಏಳು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ [[ಜುಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಫ್ಯುನೆನ್]], [[ಜಿಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಮಾನ್]], [[ಫಾಲ್‌ಸ್ಟರ್]]‌, [[ಲೊಲ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಕೇನ್]]. ರಾಜನಿಗೆ ನೋರಿ, ಓಸ್ಟೆನ್ ಮತ್ತು [[ಡ್ಯಾನ್]] ಎಂಬ ಮೂರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಜಂಟಿಯಾಗಿ ವೈಡ್‌ಸ್ಲೆವ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಜಿಲ್ಯಾಂಡ್, ಮಾನ್, ಫಾಲ್ಸ್‌ಟರ್ ಮತ್ತು ಲೊಲ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಡಾನ್ ಅನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. [[ಜೂಟ್ಸ್]]ರು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಗಸ್ಟಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಸೆಣಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಡ್ಯಾನ್ ಅನ್ನು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಜಯ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಡ್ಯಾನ್‌ನನ್ನು ಜುಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಫ್ಯುನೆನ್, ವೈಡ್‌ಸ್ಲೆವ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕೇನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಒಂದು ಸಮಿತಿಯು ತಮ್ಮ ರಾಜನ ಹೆಸರು ಡ್ಯಾನ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಲ್ಲವನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ''ಡ್ಯಾನ್ಮಾರ್ಕ್'' (ಡೇನಿಯಾ) (ಇಂಗ್ಲೀಷ್ : ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. [[ಸ್ಯಾಕ್ಸೋ]] ನಿರೂಪಣೆ ಪ್ರಕಾರ, ದಂತ ಕಥೆಯಾದ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ರಾಜ ಹಂಬ್ಲಿಯ ಮಗನಾಗಿದ್ದ [[ಡ್ಯಾನ್]]ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಜನರಿಗೆ ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಮತ್ತು ಆತ ಎಲ್ಲೂ "ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್" ಪದದ ಮೂಲವು ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಡ್ಯಾನ್‌ನ ತಮ್ಮ [[ಏಂಜಲ್]]ನ ಹೆಸರಿನಿಂದ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌]] ಎಂಬ ಹೆಸರು ಉದ್ಭವಿಸಿತು ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. === ಮೊತ್ತಮೊದಲ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Jelling gr kl Stein.JPG|thumb|right|ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ "ಬರ್ಥ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್"ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಜೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್ಸ್, ಉತ್ತರದಿಂದ "ಗಾರ್ಮ್ಸ್ ಮೌಂಡ್"ನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡಂತೆ.]] ಸುಮಾರು 871-899ರಲ್ಲಿ ರಾಜ [[ಆಲ್‌ಫ್ರೆಡ್ ದ ಗ್ರೇಟ್]] ವೆಸ್ಸೆಕ್ಸ್‌ನ ರಾಜನಾಗಿದ್ದಾಗ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ ಪಾಲೋಸ್ ಓರೋಸಿಯಸ್‌ನ ''ಸೆವೆನ್ ಬುಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಅಗೇನ್‌ಸ್ಟ್ ದಿ ಪೇಗನ್ಸ್'' ("Historiarum adversum Paganos Libri Septem") ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದ ಹಳೆಯ ಇಂಗ್ಲೀಶ್‌ನ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಭಾಷಾಂತರದಲ್ಲಿ ’ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್’ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ [[Ohthere of Hålogaland]] ನಾರ್ಡಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪಯಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ’ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ [''ಡೆನಾಮಿಯಾರ್ಕ್'' ] ಅವನ [[ಬಂದರಿ]]ನ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಇತ್ತು. ಆನಂತರ ಎರಡು ದಿನಗಳವರೆಗೂ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ಗೆ ಸೇರುವ ದ್ವೀಪಗಳು ಅವನ [ಬಂದರಿನ ಭಾಗದ] ಕಡೆಗೇ ಇತ್ತು.’ ಎಂದು ಓದಬಹುದು.<ref>ಥಾರ್ಪ್, ಬಿ., ''ದಿ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಟೆಡ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಜರ್ಮನ್ ಆಫ್ Dr. ಆರ್. ಪೌಲಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್‌ನ ''ಓರೋಸಿಸ್'' '' ವರಸೆಯ ಆಂಗ್ಲೋ-ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಅನ್ನು ತಗುಲಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ, Bell, 1900, p. 253.</ref> ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ "ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್" ಶಬ್ದದ ಬಳಕೆ ಮೊದಲು ಎರಡು [[ಜೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್ಸ್]] ಎನ್ನುವುದರ ಮೇಲೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಜನ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಜೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್ಸ್ ಎನ್ನುವುದು [[ರೂನ್ ಸ್ಟೋನ್ಸ್]] ಆಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವುದು [[ಗಾರ್ಮ್ ದ ಓಲ್ಡ್]] (c. 955) ಮತ್ತು [[ಹಾರಾಲ್ಡ್ ಬ್ಲೂಟೂಥ್]](c. 965). ಎರಡರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲನ್ನು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಕಲ್ಲುಗಳು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಶಬ್ದವನನ್ನು ಬಳಸಿದರೂ ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ "tanmaurk"{{IPA-da|danmɒrk}} ಎಂದು [[ಆರೋಪಿಸುವಂತಹ]] ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡದರೊಂದಿಗೆ [[ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲ್ಲೇ ಜೊತೆಗೆ]] ಬಂದಂತೆ ಇರುವ ಚಿಕ್ಕ ಕಲ್ಲು<ref>ದಿ [[ಡೇಟೀವ್]] ರೂಪದ ''ಟನ್ಮಾರ್ಕು'' (ಉಚ್ಛರಿಸಲಾಗಿರುವುದು{{IPA|[danmarkʊ]}}) [[ಸ್ಕೀವಮ್ ಸ್ಟೋನ್]]ನ ಸಮಕಾಲೀನವಾಗಿದೆ. </ref> ಗಳ ಮೇಲೆ "tanmarkar" ಎಂದು ({{IPA|[danmarkaɽ]}} ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಿದಂತೆ) ಕಾಣುತ್ತದೆ. ‌ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಒಕ್ಕಲು ಜನರನ್ನು "ಟ್ಯಾನಿ"{{IPA|[danɪ]}} ಅಥವಾ "ಡೇನ್ಸ್" ಎಂದು ಆರೋಪಿಸುವ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. 1040 ರಿಂದ 1115ರೊಳಗೆ ಬರೆದಂತಹುದು ಎನ್ನಲಾಗುವ ಆದರೆ ಬೆರಳಚ್ಚು ಪ್ರತಿಯಂತೆ ಇದು 1140–1170ರ ಅವಧಿಯ [[ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ರೊಲ್ಯಾಂಡ್]] ಎನ್ನುವ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ದಂತಕಥೆಯಾಗಿರುವ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ವೀರ [[ಹೋಲ್ಗರ್ ಡಾನ್ಸ್ಕೆ]] ಮೊದಲ ಸಾರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇವನನ್ನು ಅನೇಕ ಬಾರಿ "Holger of Denmark" (Ogier de Denemarche) ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{main|History of Denmark}} [[ಚಿತ್ರ:Johan Thomas Lundbye 001.jpg|thumb|Hankehøj, ಜೊಹಾನ್ ಲುಂಡ್‌ಬೈನಿಂದ. ಒಂದು ಡೇನಿಶ್ ಡೌನ್. ಈ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಗ್ಲೇಶಿಯಲ್ ಗುಣವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪುರಾತನ ನಾಯಕನ ಸಮಾಧಿಯ ದಿಣ್ಣೆ.]] === ಪ್ರಾಚೀನತೆ === ಡೆನ್ಮಾರ್ಕಿನ ಆರಂಭಿಕ ಪುರಾತತ್ವ ಶೋಧನೆಗಳು [[Eem interglacial period]]<ref>ಮೈಖೇಲ್‌ಸೆನ್ (2002), p. 19.</ref> 130,000–110,000 [[BC]]ಗೂ ಹಿಂದಿನಷ್ಟು ಕಾಲದವರೆಗೂ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. 12,500 BCನಿಂದಲ್ಲೂ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲುತನವಿತ್ತು ಎನ್ನಬಹುದು ಆದರೆ [[ವ್ಯವಸಾಯ]] ಮಾಡಿರುವ ಸಾಕ್ಷಿಯು 3,900 BC.<ref name="foreign ministry">{{cite web| last =Nielsen| first =Poul Otto|month=May | year=2003| url = http://www.um.dk/Publikationer/UM/English/Denmark/kap6/6-1.asp| title =Denmark: History, Prehistory| publisher =Royal Danish Ministry of Foreign Affairs| accessdate =2006-05-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20040905201110/http://www.um.dk/Publikationer/UM/English/Denmark/kap6/6-1.asp|archivedate=2004-09-05}}</ref> ನಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ [[ನಾರ್ಡಿಕ್ ಬ್ರಾಂಜ್ ಏಜ್]] (1,800–600 BC) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದು [[ಸಮಾಧಿಯ ದಿಣ್ಣೆ]] ಗಳಿಂದ, ಇವು ಶೋಧಕಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟವು ಅದರಲ್ಲಿ [[ಲರ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಸೂರ್ಯರಥ]]ವೂ ಸೇರುತ್ತದೆ. [[ಪ್ರೀ-ರೋಮನ್ ಐರನ್ ಏಜ್]] (500 BC – [[AD]] 1) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಜನಾಂಗ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದರು,ಆದಾಗ್ಯೂ<ref name="foreign ministry"/> ಮೊದಲ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಜನಾಂಗ ಬಂದಿದ್ದು ಪ್ರೀ-ರೋಮನ್ ಮತ್ತು [[ಜರ್ಮನಿಕ್ ಐರನ್ ಏಜ್]]<ref>ಬಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ಪೌಸೆನ್ (ed.) (2002), p. 20.</ref> ನಡುವಣ [[ರೋಮನ್ ಐರನ್ ಏಜ್]] ([[AD]] 1–400) ಕಾಲದಲ್ಲಿ. [[ರೋಮನ್ ಪ್ರಾಂತಗಳು]] ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಮೂಲ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದೊಡನೆ ಸಂಬಂದ್ಧವಿರಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ [[ವ್ಯಾಪಾರದ ಮಾರ್ಗ]]ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು [[ರೋಮನ್ ನಾಣ್ಯಗಳು]] ಡೆನ್ಮಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಮೇಲೆ ಬಲವಾದ ಕೆಲ್ಟಿಕ್ (ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ಪೂರ್ವಿಕ ಭಾಷೆ) ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವವು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಯಿತು, ವಿಷೇಶವಾಗಿ [[ನೈರುತ್ಯ ಯುರೋಪಿನದು]]. [[Gundestrup cauldron]]ನ ಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿದ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. [[ಚಿತ್ರ:Solvogn.jpg|thumb|left| ಟ್ರಂಡ್‍ಹೋಮ್ ಸೂರ್ಯರಥದ ಗಿಲ್ಡೆಡ್ ಭಾಗ]] ಚರಿತ್ರೆಗಾರರು ನಂಬುವಂತೆ ಡೇನ್ಸನ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಗಳು ಅಂದರೆ ಪೂರ್ವದ [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ದ್ವೀಪ]]ದವರು, [[ಜಿಲ್ಯಾಂಡಿ]]ನವರು ಮತ್ತು [[ಸ್ಕೇನ್‌]]ನವರು ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಜರ್ಮೇನಿಕ್‌]]ನ ಆರಂಭದ ಭಾಷಿಕರು ಬರುವ ಮೊದಲೇ [[ಜುಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು ಇತರ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ [[ಜೂಟ್‌ಗಳು]] ನೆಲೆಗೊಂಡು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. [[ಬ್ರೈಥಾನಿಕ್]] ರಾಜ [[ವರ್ಟಿಜರ್ನ್]] ಆನಂತರ ಅವರನ್ನು [[ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌]]ಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಅವರಿಗೆ [[ಕೆಂಟ್‌]]ನ ಆಗ್ನೇಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು, ಐಲೆ ಆಫ್ ವೈಟ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರು ಎಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದರೋ ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದನು. [[ಆಂಗಲ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ಸ್]] ಸೇರಿ ರೂಪಗೊಂಡ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ [[ಆಂಗ್ಲೋಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ಸ್‌ರು]] ಈ ಜನಾಂಗವನ್ನು [[ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ]] ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಲೀನ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆ]]ಯಾಗಿ [[ಜುಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]]ನ ಇನ್ನುಳಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ [[ಡೇನ್ಸ್]] ಜೊತೆಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋದರು ಮತ್ತು ಜೂಟ್ಸ್ ಜನಾಂಗ ಈ ವಲಸೆಗಳಿಂದ ನಿಶ್ಯಕ್ತರಾದರು. ಡ್ಯಾನಿಶ್ ದೇಶದ ನಿಖರವಾದ ಮೂಲ ಜನಾಂಗ ಕಾಲದ ಮಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದು ಹೋದರು. 551 ಚಾರಿತ್ರಿಕಾರರಾದ [[ಜೋರ್ಡೇನ್ಸ್]] ಅವರ "[[ದಿ ಆರಿಜಿನ್ ಆಂಡ್ ಡೀಡ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಗೋಥ್ಸ್"]]ನ ''ಡ್ಯಾನಿ'' ಬಗೆಗಿನ ಸಣ್ಣ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು<ref>{{cite web| last = | first = | author = Jordanes| coauthors = translated by Charles C. Mierow| date = 1997-04-22| url = http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/jordgeti.html#III| title = The Origin and Deeds of the Goths, chapter III| publisher = | accessdate = 2006-05-01| archive-date = 2006-04-24| archive-url = https://web.archive.org/web/20060424044148/http://www.acs.ucalgary.ca/~vandersp/Courses/texts/jordgeti.html#III| url-status = dead}}</ref> ಕೆಲವರು ನಂಬುವಂತೆ, ಈಗಿನ ಆಧುನಿಕ [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಜನರು]], ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ''[[ಡೇನ್ಸ್]]'' <ref>ಬಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ಪೌಸೆನ್(ed.) (2002), p. 19.</ref> [[ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪಿನ]] ಸಂತತಿಯೇ ಇರಬೇಕು. [[ಡೇನ್‌ವಿರ್ಕೆ]] ಕಾವಲು ಕಟ್ಟಡಗಳು 3ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದಾಚೆ<ref name="danevirke">ಮೈಖೇಲ್‌ಸೆನ್(2002), pp. 122–23.</ref> ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಂಥವು ಮತ್ತು ಒಂದೇ ನೇರವಾದ ಗಾತ್ರದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಶ್ರಮವು 737 ಸಹಜ ಧರ್ಮದಂತೆ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ರಾಜನ<ref name="danevirke"/> ಉದಯವಾಯಿತು. [[ಹೊಸ ರನಿಕ್ ಅಕ್ಷರ]]ಗಳು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು ಮತ್ತು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ ಪಟ್ಟಣ [[ರೈಬ್]] AD 700ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. === ವೈಕಿಂಗ್ ಯುಗ === {{main|Viking Age}} [[ಚಿತ್ರ:Ladbyskibet.jpg|thumb|right|ಲದ್‌ಬಯ್ ನೌಕೆ, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಾಲ ನೌಕಾ ಸಮಾಧಿ.]] 8ರಿಂದ–11ರ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಜನಾಂಗವನ್ನು [[ವೈಕಿಂಗ್]]ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಜನರಲ್ಲೊಬ್ಬರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 9ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವೈಕಿಂಗ್ ಶೋಧಕರು, [[ಫ್ಯಾರೋ ದ್ವೀಪಗಳ]] ಕಡೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಮೊದಲು [[ಐಸ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]]ಅನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಯೂರಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ [[ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ವಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] (ಬಹುಶ:[[ನ್ಯೂ‌ಫೌಂಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]])ಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಹಡಗುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ತಮ್ಮ ನಿಪುಣತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇವರು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಐಲ್ಸ್]] ಅನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಜಯಿಸಿದರು. ಇವರು ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಮೇಲುಗೈ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು [[ಯುರೋಪಿ]]ನ ನದಿಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ಉತ್ತರದ ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‍ನಿಂದ ರಷಿಯನ್ ನದಿಗಳ ಮೂಲಕ ದಕ್ಷಿಣದ [[ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್]] ‍ವರೆಗೂ ಇವರ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮಾರ್ಗಗಳಿದ್ದವು. ಬ್ರಿಟನ್, ಐರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ವೈಕಿಂಗ್‌ಗಳು ತುಂಬಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದಿದ್ದರು, [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿ]]ನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ದಂಡೆತ್ತಿ, ಆಕ್ರಮಿಸಿ, ಜಯಿಸಿದ್ದರು.(ಇವರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ [[ಡೇನ್‍ಲಾ]], [[ಐರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ನಾರ್ಮಂಡಿ]]ಯ ಜಾಗಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ). 8ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಚಾರ್ಲ್‌ಮ್ಯಾಗ್ನೆ]] ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಡೇನ್ಸ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣದ ಗಡಿಯವರೆಗೂ ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಕಿಶ್ ಮೂಲಗಳವರೆಗೂ (ಉದಾ:[[ನಾಟ್ಕರ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಗಾಲ್]]) ವಿಸ್ತರಣೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಡೇನರ ಆರಂಭಿಕ ಚರಿತ್ರೆಯ ಪುರಾವೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ [[ಗುಡ್‍ಫ್ರೆಡ್]] ಇವತ್ತಿನ [[ಹಾಲ್‌ಸ್ಟೀನ್]]ನಲ್ಲಿ 804ರಲ್ಲಿ ನೌಕಾ ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂಕ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯಿತು; 808ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ರಾಜ [[ಗುಡ್‌ಫ್ರೆಡ್]] [[ಓಬೋಟ್ರೈಟ್‌]]ನ [[ವೆಂಡಿಕ್]] ಜನರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ [[ರೇರಿಕ್]]ನಗರವನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು [[ಹೀಡ್‌ಬೈ]]ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು ಅಥವಾ ಅಪಹರಿಸಿ ಒಯ್ಯಲಾಯಿತು; 809ರಲ್ಲಿ ರಾಜ ಗಾಡ್‍ಫ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್‌ಮ್ಯಾಗ್ನೆಯ ಗುಪ್ತಚರದಳದೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಮಾತುಕತೆ ವಿಫಲಗೊಂಡಿತು, 810ರಲ್ಲಿ ರಾಜ ಗಾಡ್‍ಫ್ರೆಡ್ 200 ಹಡಗುಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಫ್ರಿಶಿಯನ್]]ರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. [[ಹೀಡ್‌ಬೈ]] ಬಳಿಯ [[ಡೇನ್‌ವರ್ಕ್]]ನಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದ ಪುರಾತನ ಭಾಗಗಳು ಕೊನೆ ಪಕ್ಷ 755ರ ಬೇಸಿಗೆಯಷ್ಟು ಹಳೆಯದೆನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 10ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯವು ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಯಿತು. ಈ ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಸೈನ್ಯದಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲೊಬ್ಬ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಆಡಳಿತಗಾರನಿದ್ದ ಎಂಬ ಸೂಚನೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅವರು ಫ್ರಾಂಕಿಶ್ ಮೂಲದ ರಾಜರೇ ಆಗಿರಬಹುದೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. 815 ADನಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ [[ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ದಿ ಪಯಸ್]] ಬಹುಶ: ಸಿಂಹಾಸನಾಕಾಂಕ್ಷಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ [[ಜುಟ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು, ಆ ಆಕಾಂಕ್ಷಿ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ [[ಹರಾಲ್ಡ್ ಕ್ಲಾಕ್]]ಆಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಗಾಡ್‍ಫ್ರೆಡ್‍ನ ಪುತ್ರರು ಈ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ವಿಫಲಗೊಳಿಸಿದರು. ಇವರು ಈ ಮೊದಲು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಗಾಡ್‌ಫ್ರೆಡ್‌ನ ಮಕ್ಕಳೇ ಇರಬೇಕು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಸಂತ ಅನ್ಸ್‌ಗಾರ್]] [[ಹೀಡ್‌ಬೈ]]ಗೆ ಪಯಣಿಸಿ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನೈಸೇಷನ್ ಆಫ್ ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯಾ]] ವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. [[ಚಿತ್ರ:Dannevirke.english.png|thumb|left|250px|ಡೇನ್‌ವರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಹೇರ್‌ವಜೆನ್ ಅನ್ನು ತೋರಿಸುವ ನಕ್ಷೆ]] 965 ADನಲ್ಲಿ [[ಹಾರಾಲ್ಡ್ ಬ್ಲಾಟಾಂಡ್‌]]ನು ಡೇನ್ಸ್ ಜನರನೆಲ್ಲಾ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅವರನೆಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನೀಕೃತಗೊಳಿಸಿದನು, ಈ ಕಥೆಯನ್ನು [[ಜೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್ಸ್]] ಮೇಲೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾರಾಲ್ಡ್‌ನ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಆಧಿಪತ್ಯ ನಿಖರವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ವಿಷಯ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದು ಡ್ಯಾನ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಗಡಿ ರೇಖೆಯಿಂದ- [[ಹೀಡ್‌ಬೈ]]ನ ವೈಕಿಂಗ್ ಪಟ್ಟಣ, ಜುಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿ, ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಐಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗ [[ಸ್ಕೇನಿಯಾ]]ಅಂದರೆ ಇವತ್ತಿನ ಸ್ವೀಡನ್, ಪ್ರಾಯಶ:[[ಹಾಲ್ಲಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಬ್ಲೆಕಿಂಜ್]] ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆದು, ಹಾರಾಲ್ಡ್ ನಾರ್ವೆಯನ್ನೂ "ಗೆದ್ದಿರುವುದಾಗಿ" ಜೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್ಸ್ ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಡೇನರ [[ಸೇಂಟ್ ಬ್ರೈಸಸ್ ಡೇ ಮಾರಣಹೋಮ]]ಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರವಾಗಿ ಹಾರಾಲ್ಡನ ಮಗ [[ಸ್ವೇಯ್ನ್ ಫೋರ್ಕ್ ಬೀಯರ್ಡ್]] ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧದ ಸರಣಿಯನ್ನೇ ಆರಂಭಿಸಿದನು, ಮತ್ತು 11ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ್ದು ಸ್ವೇಯ್ನಿನ ಮಗ [[ಕಾನ್ಯೂಟ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್]].<ref>[67] ^ ಸಿಬ್ಬಂದಿ. [http://www.britannica.com/eb/topic-516876/Saint-Brices-Day-massacre ಸೇಂಟ್ ಬ್ರೈಸಸ್ ಡೇ ಮಸಾಕ್ರ್], [[ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ]]. 6 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಕಾನ್ಯೂಟ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್‌ನ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗಳು ಇಬ್ಭಾಗವಾ‍ದವು. ಸ್ವೇಯ್ನ್ ಎಸ್ಟ್ರಿಡ್‌ಸೆನ್‌ನ ಮಗ [[ಕನೂಟ್ IV]] ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮೇಲೆ 1085ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಆತನು [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಗದ್ದುಗೆ]]ಯನ್ನು ವಯಸ್ಸಾದ ವಿಲ್ಲಿಯಂ Iಎಂಬುವನಿಂದ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತೊಂದು ದಾಳಿಯನ್ನು ಯೋಜಿಸಿದನು. 1086ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ 1000 ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಹಡಗುಗಳುಳ್ಳ ನೌಕಾಬಲವನ್ನು, 60 ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ [[ಉದ್ದ ದೋಣಿ]]ಗಳನ್ನು ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್‌ನ ಡ್ಯೂಕ್ ರಾಬರ್ಟ್ ತರುವ 600 ಹಡಗುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರುವುದಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಕಾನ್ಯೂಟ್, ಡ್ಯಾನಿಶ್ ರೈತರ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತರ ಮೇಲೆ ದಶಾಂಶ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಹೊಸ [[ಹೆಡ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್]] (ಡ್ಯಾನಿಶ್:nefgjald) ಅನ್ನು ಹಾಕಿ ಆ ಹಣದಿಂದ ಚರ್ಚ್‌ಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಮತಪ್ರಚಾರಕರ ನಿವಾಸಗಳ ಮೇಲೆ ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಜನ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಬಂಡಾಯವೊಂದನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡನು. ನೌಕಾ ಪಡೆ ಸೇರಿದ್ದ ಸ್ಟ್ರೂಯೆರ್ ಬಳಿ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾನ್ಯೂಟ್ ವಾರಗಳನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ, ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಬರೇ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್‌ಗಳು ಇನ್ನೂ ಇರುವುದನ್ನು ಕಂಡ. ಕಾನ್ಯೂಟ್ ನಾರ್ವೇಜಿಯನರನ್ನು ಕಂಡು ಅವರ ತಾಳ್ಮೆಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ. ಆನಂತರ ಸಭೆಯಿಂದ ಸಭೆಗೆ (ಡ್ಯಾನಿಶ್:ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ಟಿಂ ಗ್) ಹೋಗಿ ತೆರಿಗೆ ಪಾವತಿ ಮಾಡದ ನಾವಿಕ,ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಅಥವಾ ಸೈನಿಕ ಯಾರೇ ಆದರೂ ಅವರನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ, ಈ ತೆರಿಗೆ ಹಣ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೈತರ ಪಾಲಿನ ಇಡೀ ವರ್ಷದ ಫಸಲಿನ ಹಣಕ್ಕೆ ಸಮವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಬಂಡಾಯಕೋರರು ಹೆಚ್ಚಾದ ಸೈನ್ಯವು ಬೆಂಬತ್ತಿದಾಗ ಕಾನ್ಯೂಟ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೌಸ್‍ಕಾರ್ಲ್ಸ್ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪಲಾಯನಗೈದರು. ಕಾನ್ಯೂಟ್ ಫ್ಯೂನೆನ್ ಬಳಿಯಿರುವ ಓಡೆನ್ಸ್ ಪಟ್ಟಣದ ಆಚೆಯ ರಾಜಮನೆತನದ ಸ್ವತ್ತಿಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದನು. ಇದನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ನಂತರ ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಕೈಕಾಳಗವಾಗಿ ರಕ್ತಪಾತ ಹರಿದು ಬೆನಿಡಿಕ್ಟ್‌ನನ್ನು ಇರಿಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕಾನ್ಯೂಟ್‌ನನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಜಜ್ಜಿ, ಮುಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಈಟಿಯಿಂದ ಇರಿಯಲಾಯಿತು. 10 ಜುಲೈ 1086ರಂದು ಕಾನ್ಯೂಟ್ ಮರಣ ಹೊಂದಿದನು. ಬೆನಿಡಿಕ್ಟೀನ್ಸ್‌ರು ಅಲ್ಲೇ ಅವನನ್ನು ಹೂಳಿದರು. ರಾಣಿ ಎಡೀಲ್ ಕಾನ್ಯೂಟ್‌ನ ದೇಹವನ್ನು ಫ್ಲಾಂಡರ್ಸ್‌ಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಬಂದಾಗ ಅವನು ಸತ್ತ ಆ ಚರ್ಚಿನ ಸ್ಥಳದ ಸುತ್ತ ಅದ್ಭುತವಾದ ಬೆಳಕು ಮೂಡಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿ, ಕಾನ್ಯೂಟನ ದೇಹ ಅಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕೆಂದು ಸಂಕೇತಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ಸಂತ ಕಾನ್ಯೂಟನ ಮರಣದಿಂದಾಗಿ ಮಹಾನ್ ವೈಕಿಂಗ್ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯವಾಯಿತು. ಇದರ ನಂತರ ಇನ್ನೆಂದೂ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ನರ ಬೃಹತ್ ನೌಕಾಬಲಗಳು ಪ್ರತಿವರ್ಷದಂತೆ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಯುರೋಪಿನ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಸೂರೆಮಾಡಲೆಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. === ಮಧ್ಯಯುಗದ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ === ವೈಕಿಂಗ್ ಯುಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು 13ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಅಧಿಪತ್ಯವು- [[ಜುಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಐಡರ್ ನದಿ]]ಯ ಉತ್ತರದ ಭಾಗ ಮತ್ತು [[ಜಿಲ್ಯಾಂಡ್]],[[ಫ್ಯೂನೆನ್]],[[ಬಾರ್ನ್‌ಹೋಮ್]], [[ಸ್ಕೇಯ್ನ್]],[[ಹಾಲ್ಲ್ಯಾಂಡ್]]ಮತ್ತು [[ಬ್ಲೆಕಿಂಜ್]]ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. 1200ರ ಅಂತ್ಯದಿಂದ [[ಐಡರ್ ನದಿ]] ಮತ್ತು [[ಕೊಂಗಿಯ]]ನ್ ನದಿಗಳ ನಡುವಣ ಭೂ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು [[ಡ್ಯೂಶೀಸ್]] ಆಫ್ [[ಶ್ಲೆಸ್‌ವಿಗ್]]ಮತ್ತು [[ಹಾಲ್‌ಸ್ಟೀನ್]] ಎಂದು ಎರಡು ಪಾಳೆಯಪಟ್ಟಿನ ಆಡಳಿತಗಳಾಗಿ ಇಬ್ಭಾಗ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 11ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಬರೀ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನೊಳಗೊಂಡ(ಡ್ಯಾನಿಶ್ : ಜಾರ್ಲ್ಸ್), ನಿಶ್ಯಕ್ತವಾದ, ಅರೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ರಾಜವಂಶದ ತೇಪೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಯುರೋಪಿಯನ್ [[ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ]] ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಉಚ್ಛವರ್ಗದ ಜನರ ಮೂಲಕ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುವ ರಾಜನನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು. ಈ ಅವಧಿಯು ಆಂತರಿಕ ಕಲಹಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ನಿಶ್ಯಕ್ತ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಿತು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಕಾಲದವರೆಗೂ ಜರ್ಮನ್ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ, ಬೃಹತ್ತಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು (ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಚರ್ಚುಗಳು), ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ ಆಳವಾಗಿ ಬೇರೂರಿತು, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಮೊನಾಸ್ಟಿಕ್ ಆರ್ಡರ್ಸ್(ಕ್ರೈಸ್ತ್ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಕಟ್ಟಳೆ)]] ಕಂಡುಬಂತು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳ ದಾಖಲೆಯಾದ ''[[ಜೆಸ್ಟಾ ಡ್ಯಾನೊರಮ್]]'' (ಡೀಡ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಡೇನ್ಸ್) ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ದೊರೆ [[ವಾಲ್ಡೆಮರ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್]] ಮತ್ತು ಅವನ ಸಾಕು ತಮ್ಮ [[ಲುಂಡ್‌]]ನ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಶಪ್ ಆಗಿದ್ದ [[ಅಬ್ಸಾಲೋನ್]] [[ಹ್‌ವೈಡ್]] ತಮ್ಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈಶಾನ್ಯ ಜರ್ಮನಿಯ [[ವೆಂಡ್]] ಜನಾಂಗದ ಜೊತೆ ಮತ್ತು [[ಜರ್ಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಜೊತೆ ಯಶಸ್ವೀ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಜರ್ಮನಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಿದರು. [[ಚಿತ್ರ:Roskilde Margrethe1 grave.jpg|thumb|ರಾಸ್ಕಿಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗ್‌ರಿಥ್ Iಳ ಸಮಾಧಿ]] [[ವಾಲ್ಡೆಮರ್ II]] ಪದವಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಪ್ರಗತಿಯ ತುತ್ತತುದಿಯನ್ನು ತಲುಪಿತು, ಡ್ಯಾನಿಶ್ "ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರರಾಜ್ಯ"ದ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ ಇದರ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ 1221ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಪೂರ್ವದ [[ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ]]ದಿಂದ ಹಿಡಿದು [[ನಾರ್ವೆ]]ಯ ಉತ್ತರದವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ "ಪ್ರಾದೇಶಿಕ" ಕಾನೂನು ಕಟ್ಟಳೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು; ಗಮನೀಯವಾಗಿ 1241ರ [[ಕೋಡ್ ಆಫ್ ಜುಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]], ಇದು ಅನೇಕ ಆಧುನಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಾದ [[ಆಸ್ತಿಯ ಹಕ್ಕು]]; "ರಾಜನಾದವನು ಕಾನೂನಿಲ್ಲದೆ ಅಥವಾ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ; "ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನರು" ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 1241ರಲ್ಲಿ [[ವಾಲ್ಡೆಮರ್ II]] ನ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಮತ್ತು 1340ರಲ್ಲಿ [[ವಾಲ್ಡೆಮರ್ IV]]ನ ಸಿಂಹಾಸನಾರೋಹಣದಿಂದ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯವು ಆಂತರಿಕ ಗಲಭೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು [[ಹ್ಯಾನ್ಸಿಯಾಟಿಕ್ ಲೀಗ್‌]]ನ ಉದಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಕುಸಿಯತೊಡಗಿತು. [[ವಾಲ್ಡೆಮರ್ II]]ನ ಮಕ್ಕಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕಿನಿಂದ ಜುಟ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ಡಚೀಸ್/ಕೌಂಟೀಸ್‌ನ ಅರೆ ಸ್ವಾತಂತ್ಯ ಸಾಮಂತ ಪ್ರದೇಶವಾಯಿತು. [[ವಾಲ್ಡೆಮರ್ IV]] ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗಳು [[ಮಾರ್ಗ್ರೆಥ್ I]]ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರವೇ ಪುನಶ್ಚೇತನಗೊಂಡಿತು. [[ಫಾಲ್ಕೋಪಿಂಗ್‌ನ ಯುದ್ಧ]]ದ ನಂತರ ಮಾರ್ಗ್ರೆಥ್ I ತನ್ನ ತಂಗಿಯ ಮಗನಾದ [[ಎರ್ರಿಕ್‌ ಆಫ್ ಪೊಮೆರಾನಿಯಾ]]ಗೆ ಕಲ್ಮಾರ್‌ ಯುನಿಯನ್ ವಿಶೇಷಾಧಿಕಾರದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ([[ಕಲ್ಮಾರ್ ಯುನಿಯನ್]]), ಟ್ರಿನಿಟಿ ಭಾನುವಾರ 1397ರಂದು ಸಹಿಮಾಡಿದ ನಂತರ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ನಾರ್ವೇ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡೆನ್‌ನ ರಾಜನಾಗಿ ಕಿರೀಟಧಾರಣೆ ಮಾಡಿದಳು. ಮುಂದಿನ 125ವರ್ಷಗಳ [[ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಚರಿತ್ರೆ]]ಯು ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಚಾರದಲ್ಲೇ, ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಒಡೆಯುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೆ ಆಧೀನಕ್ಕೊಳಪಡುವ ಬಗ್ಗೆಯೆ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಜೂನ್ 17, 1523ರಂದು [[ಸ್ವೀಡಿಶ್ ರಾಜ]] [[ಗುಸ್ತಾವ್ ವಾಸಾ]] ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಂ ಅನ್ನು ಆಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬಗೆ ಹರಿದಂತಾಯಿತು. 1814ರ [[ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಫ್ ವಿಯೆನ್ನಾ]]ದವರೆಗೂ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. 1520ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯಾಗೆ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ರಿಫಾರ್ಮೆಶನ್ ಬಂದಿತು. [[ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಟಾಸೆನ್]] ಎನ್ನುವ ಸಂತ ಜಾನ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲರ್ಸ್ ಕ್ರಮದ ಸನ್ಯಾಸಿ 1525ರಂದು ಈಸ್ಟರ್ ಭಾನುವಾರದಂದು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಲುಥರ್ಸ್ ಮಾದರಿಯ ಸುಧಾರಣೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಬಹು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಘೋಶಿಸಿದ. ಅವನ ಈ ಧರ್ಮೋಪದೇಶವು ಒಂದು ದಶಕ ಕಾಲದ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು ಇದರಿಂದ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಟೌಸನ್‌ನನ್ನು ಜುಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ವೈಬೋರ್ಗ್ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ತಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆತನನ್ನು ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್‌ನಿಂದ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಇಡಲಾಯಿತು. ಬೀಗ ಜಡಿದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಟ್ಟರೂ ಟಾಸೆನ್ ಕಿಟಕಿಯೊಳಗಿಂದಲೇ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಡೇನರು ಮೊದಮೊದಲು ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಟೌಸನ್‌ನ ವಿಚಿತ್ರವಾದ, ಹೊಸ ಚಿಂತನೆಯ ಧರ್ಮೋಪದೇಶವನ್ನು ಆಲಿಸಲು ಬಂದರು. ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಟಾಸೆನ್‌ನನ್ನು ಅವನ ನಿಷ್ಠ ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕನ್ ಅಬೀ ಚರ್ಚಿನ ಬೀಗ ಮುರಿದು ವೈಬೋರ್ಗರ್‌ಗಳು ದೈವವಾಣಿಯನ್ನು ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ಕೇಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಎಷ್ಟು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಲುಥರ್‌ನ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಜನ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರೆಂದರೆ ವಿಬಾರ್ಗ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಿಷಪ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಚರ್ಚಿನ ಜನರಿಗೆ ಅದನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಲುಥರ್‌ನ ಧರ್ಮೋಪದೇಶದ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಅನೇಕ ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ದಿವ್ಯಾರಾಧನೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು ಆನಂತರ ಟೌಸನ್ಸ್ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಲುಥರ್‌ನ ಬೋಧನೆಯು ಜುಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಹರಡಲಾಯಿತು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯೊಳಗೇ ಟಾಸೆನ್ ರಾಜ [[ಫ್ರೆಡ್‌ರಿಕ್‌ I]]ನ ಖಾಸಗಿ ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿ ಬಿಟ್ಟ. ರಾಜ ಫ್ರೆಡ್‌ರಿಕ್‌ ಹಳತು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಸಮತೋಲನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆದರೆ ಈ ಸಮತೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅವನಲ್ಲದೆ ಮತ್ಯಾರೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. 1531ರಲ್ಲಿ [[ಅವರ್ ಲೇಡಿ]] ಚರ್ಚಿಗೆ ಜನಸಮೂಹವೊಂದು ದಾಳಿಯಿಟ್ಟು ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು, ದೈವವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಿತು. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮರ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನೂ ಒಡೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. ಬಹಳಷ್ಟು ಕಡೆ ಬದಲಾವಣೆ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದರೂ ಈ ರೀತಿಯ ಘಟನೆಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ದೇಶದುದ್ದಕ್ಕೂ ಘಟಿಸಿದ್ದವು. ಚರ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತು ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಇದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಂತೆ ಗ್ರಹಿಸಿದರು ಆದರೆ ಅವರ ಹೊಸ ಪ್ರಭಾವ ಬಹು ಕಾಲ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಫ್ರೆಡ್‌ರಿಕ್ Iನ ಸಾವಿನಿಂದ ಇಬ್ಬರು ವಾರಸುದಾರರು ಗದ್ದುಗೆಗೆ ಏರಲು ಹೊಡೆದಾಡಿದರು, ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಲುಬೆಕ್‌ನ ಬೆಂಬಲವಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಕ್ಯಥೋಲಿಕ್ ಉಚ್ಛವರ್ಗದವರಿಂದ ಬೆಂಬಲವಿತ್ತು, ಇದು [[ಕೌಂಟ್ಸ್ ಫ್ಯೂಡ್]] (ಡೇನಿಶ್ : ಗ್ರೆವೆನ್ಸ್ ಫೆಜ್ಡೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆಲ್ಬೋರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಸ್ಕಿಪ್ಪರ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌]]ನ ರೈತ ಸೇನೆಯ ಕಗ್ಗೊಲೆಯ ನಂತರ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು ಜೊತೆಗೆ ಲುಥೆರನ್-ಪರ ಪಕ್ಷವು ದೃಢವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. [[1536ರಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಲುಥೆರನ್ ಆಯಿತು]]. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕಿನ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಬಿಷಪ್‌ಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಯಿತು. ಅಬೀಗಳು, ನನರಿಗಳು, ಮೊನಾಸ್ಟರಿಗಳು ಮತ್ತಿತ್ತರ ಚರ್ಚಿನ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಕುಲೀನರು ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿತು. ಕ್ರೈಸ್ತ ಪುರೋಹಿತವರ್ಗದವರು, ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರು ತಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೆದಕುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಮತ್ತು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತೇವೆಂದು ಒಪ್ಪುವ ಬಿಷಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಚರ್ಚಿನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಎಸ್ಟೇಟ್‍ಗಳನ್ನಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಕ್ಯಥೋಲಿಕ್ ಪ್ರಭಾವವು ಮೂಲ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಆರಂಭಗೊಂಡ [[ವೈಬೋರ್ಗ್]] ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರದ ಜುಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ‌, ಬದಲಾವಣೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿ ಒಳಹೊಕ್ಕಿತ್ತೋ ಅಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಉಳಿಯಿತು.<ref>[[ಕ್ಯಥೋಲಿಕ್ ಎನ್ ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ]], 1913, ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ {{cquote|Though the Danish Reformation began at Viborg, certain Catholic usages were kept up in its cathedral longer than anywhere else in Denmark. The shrines of St. Kjeld and St. Willehad were removed to the choir of the cathedral in 1538, but Lutheran ministers continued to recite daily the Office of the Dead for the soul of King Eric Glipping (d 1286) from 1560 to 1630. The protestant Bishop Hans Wandal shortened and protestantised the service and entrusted its performance to the senior curate of the cathedral and twelve of the school boys. These all benefited by the endowment, and continued the service until 1684. Of the twelfth-century cathedral nothing remains but the crypt. The upper church built in 1876 contains splendid frescoes by Joachim Skovgaard begun in 1895 and a seven-branched candlestick from 1494. The abbey church of Grinderslev, the church of St Botolph, at Aalborg, and numerous village churches are memorials of the catholic past. At Karup there was a pilgrimage to Our Lady's Well. The chapter of the cathedral of St Mary and St Kjeld was secularised in 1440, after which it consisted of a dean, an archdeacon, a precentor, and twelve secular canons. There were also at Viborg the Benedictine nunnery of St Botolph, a Franciscan friary from 1235, and a Dominican friary from 1246, as well as the hospitals of St Michael and of the Holy Ghost. At Aalborg there were a Benedictine nunnery and a Franciscan friary. The Cistercian Abbey of Vidskild (Vitae Scola) founded in 1158, the Augustinian abbey at Grinderslev founded before 1176, and the Augustinian nunnery of Asmild were all situated in the diocese, as were also the Benedictine (?) nunnery of Sibber, and the hospitals at Tesdrup and Karup. In 1523, there were 236 churches in the Diocese of Viborg. Now (1912) the Camillians have a church and hospital at Aalborg, while Viborg is one of their out-stations.}}</ref> === ಆಧುನಿಕ ಚರಿತ್ರೆ === 1611–13ರ [[ಕಲ್ಮಾರ್ ಸಮರ]]ದಲ್ಲಿ ರಾಜ [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ IV]] ಸ್ವೀಡೆನ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ, ಆದರೆ ಸ್ವೀಡೆನ್ ಅನ್ನು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ತರುವ ಅವನ ಉದ್ದೇಶ ಈಡೇರದಂತಾಯಿತು. ಯುದ್ಧದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸ್ವೀಡೆನ್‌ [[ಯುದ್ಧದ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ]]ವಾಗಿ 1 ದಶಲಕ್ಷ [[ಬೆಳ್ಳಿ]]ಯ [[ರಿಕ್ಸ್‌ಡೇಲರ್]]ಗಳನ್ನು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ಗೆ ಕೊಡಬೇಕಾಯಿತು, ಈ ಹಣವನ್ನು ''[[ಆಲ್ವಸ್ಬಾರ್ಗ್ ರಾನ್ಸಮ್]]'' <ref>{{cite web|url=http://www.smb.nu/svenskakrig/1611.asp|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071011111014/http://smb.nu/svenskakrig/1611.asp|archivedate=2007-10-11 |title=Kalmarkriget 1611-1613 |accessdate=2007-05-04 |publisher=[[Svenskt Militärhistoriskt Bibliotek]]}} {{sv icon}}</ref> ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಈ ಹಣವನ್ನು ಅನೇಕ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದನು. ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ [[ಗ್ಲುಕ್‌ಸ್ಟಾಟ್]]([[ಹ್ಯಾಮ್‌ಬರ್ಗ್‌]])ನ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು),[[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಯಾ]](ಮೂಲ [[ಒಸ್ಲೋ]] ನಗರವು ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಹುತಿಯಾದಾಗ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು), [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನ್‌ಶಾನ್]], [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನ್‌ಸ್ತಾದ್]], ಮತ್ತು [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನ್‌ಸ್ಯಾಂಡ್]]ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್-[[ಬೊರ್ಸೆನ್]], [[ರುಂಡೇಟಾರ್ನ್]], [[ನೈಬೊಡರ್]], [[ರಾಸೆನ್‌ಬರ್ಗ್]], ಒಂದು [[ಬೆಳ್ಳಿಯ ಗಣಿ]] ಮತ್ತು ಒಂದು [[ತಾಮ್ರದ ಗಿರಣಿ]] ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದನು. [[ಡಚ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ]]ಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಆತನೂ ಅಂತಹುದೇ [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಕಂಪನಿ]]ಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ವನ್ನು ತಮ್ಮ ವಸಾಹತನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹಕ್ಕುಸಾಧಿಸಲು ಹೊರಟರು, ಆದರೆ ಆ ಕಂಪನಿ [[ಭಾರತ]]ದ [[ಕೋರಮಂಡಲ ಕರಾವಳಿ]]ಯ [[ಟ್ರಾಂಕ್ವಿ‌ಬಾರ್]] ಅನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. [[ಮುವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಯುದ್ಧ]] ದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ [[ಲುಥೆರನ್]] [[ಜರ್ಮನಿಯ ರಾಜ್ಯಗಳ]]ನಾಯಕನಾಗಬೇಕೆಂದು ಹೊರಟನಾದರೂ [[ಲುಟ್ಟರ್ ಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ ಸೋತುಹೋದನು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ [[ಆಲ್‌ಬ್ರೆಖ್ಟ್ ವಾನ್ ವ್ಯಾಲೆನ್‌ಸ್ಟೀನ್]]ನ ನೇತೃತ್ವದ ಕ್ಯಥೋಲಿಕ್ ಸೈನ್ಯ ಜುಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಲೂಟಿಮಾಡಿತು. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡದೆ ನಿಭಾಯಿಸಿತು ಆದರೆ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ [[ಗುಸ್ತಾವಸ್ ಆಡೋಲ್ಫಸ್]]ನ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯು ಸ್ವೀಡೆನ್‌ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಬಲವು ವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಪ್ರಭಾವದ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು. 1643ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಸೈನ್ಯವು [[ಜುಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ]]ವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು 1644ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಕೇನ್]]ನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿತು. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ 1645ರಲ್ಲಿ [[ಟ್ರೀಟಿ ಆಫ್ ಬ್ರಾಂಸ್‌ಬೆರೋ]] ಎಂಬ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಲ್ಲ್ಯಾಂಡ್, [[ಗಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಎಸ್ಟೋನಿಯಾ]]ದ ಕೊನೆ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ನಾರ್ವೇಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಂತಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿತು. 1657ರಲ್ಲಿ ರಾಜ [[ಫ್ರೆಡ್‌ರಿಕ್ III]] ಸ್ವೀಡನ್ ಮೇಲೆ [[ಯುದ್ಧ ಘೋಷಣೆ]] ಮಾಡಿ [[ಬ್ರೆಮೆನ್-ವೆರ್ಡನ್‌]]ನ ಮೇಲೆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದನು. ಇದು ಪ್ರಚಂಡ ಡ್ಯಾನಿಶ್‌‌ ಸೋಲಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ರಾಜ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ X ಗುಸ್ತಾವ್ ಆಫ್ ಸ್ವೀಡೆನ್]] [[ಜುಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಫನೆನ್]] ಎರಡನ್ನೂ ಮಣಿಸಿ [[ಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌]]ನ ಬಹು ಭಾಗವನ್ನು ಕೂಡ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡನು, ಅನಂತರ ಫೆಬ್ರವರಿ 1658ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಧಾನ [[ಪೀಸ್ ಆಫ್ ರಾಸ್ಕಿಲ್ಡೆ]] ನ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ ಸ್ವೀಡೆನ್‌ಗೆ [[ಸ್ಕೆಯ್ನ್]], [[ಬ್ಲೆಕಿಂಗ್‌]], [[ಟ್ರಾಂಡಿಲ್ಯಾಗ್]] ಮತ್ತು [[ಬಾರ್ನ್‌ಹೋಮ್‌]]ನ ದ್ವೀಪದ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ತಿ ನಾಶ ಮಾಡಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಎಂದು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ X ಗುಸ್ತಾವ್ ವಿಷಾದಿಸಿದ ಮತ್ತು 1658ರಲ್ಲಿ [[ಕೊಪೆನ್‌ಹೇಗನ್]] ಮೇಲೆ ಎರಡು ವರ್ಷದಷ್ಟು ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯ ಮುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಕಿದರೂ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲನಾದ. ತದನಂತರದ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಟ್ರಾಂಡೆಲ್ಯಾಗ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ನ್‌ಹೋಮ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. [[ಚಿತ್ರ:Grundlovgivende rigsforsamling - Constantin Hansen.jpg|thumb|left|Den Grundlovsgivende Rigsforsamling (ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ. ಈ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯು ಡೇನಿಶ್ ಕಾನೂನನ್ನು ರಚಿಸಿತು), 1860–1864ರ ಕಾನ್‍ಸ್ಟಾಂಟಿನ್ ಹ್ಯಾನ್‌ಸೆನ್‌ನ ಕಲಾಕೃತಿ]] ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಸ್ಕೇಯ್ನ್ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು 1675–79ರಲ್ಲಿ [[ಸ್ಕ್ಯಾನಿಯನ್ ಯುದ್ಧ]] ಮಾಡಿತು ಆದರೆ ಅದು ಸೋಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಆನಂತರ 1700ರಿಂದ 21ರವರೆಗೂ ನಡೆದ [[ಗ್ರೇಟ್ ನಾರ್ಥರ್ನ್ ವಾರ್]] ನಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, 1721 ಮತ್ತು 1773ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ [[ಹಾಲ್‌ಸ್ಟೀನ್-ಗೋಟೋರ್ಪ್]] ಮನೆತನಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ [[ಶ್ಲೆಸ್‌ವಿಗ್]]ಮತ್ತು [[ಹಾಲ್‌ಸ್ಟೀನ್]]ನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ಮರಳಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಚನ್ನಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು. ತನ್ನ ಸಮಕಾಲೀನ ನಡೆದ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರ ಪರವಾಗಿಯೂ ಇರದೆ ತಟಸ್ಥ ಧೋರಣೆ ತಳೆದು ಎರಡೂ ಕಡೆ ವ್ಯವಹಾರ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು. [[ನೆಪೊಲೀಯಾನಿಕ್ ಯುದ್ಧಗಳು]] ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ತಟಸ್ಠ ನಿಯಮವನ್ನು ಬೆಂಬತ್ತಿ, [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ]] ಇಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಲಾಭಪೂರ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು, ನಂತರ [[ರಷಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]], ಸ್ವೀಡನ್ ಮತ್ತು [[ಕಿಂಗ್ಡಂ ಆಫ್ ಪ್ರಷಿಯಾ]]ಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ [[ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಡ್ ನ್ಯೂಟ್ರಾಲಿಟಿ]]ಯನ್ನು ಸೇರಿತು. [[ಬ್ರಿಟಿಷ್]] ಜನರು ಇದನ್ನು ಸೇಡಿನ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್‌ನ ಮೇಲೆ ಮೇಲೆ [[1801]] ಮತ್ತು [[1807]] ರಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು, ಹಾಗೂ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಂತೂ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ರಾಜಧಾನಿಯ ಬಹು ಭಾಗವನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಿ [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ನೌಕಾಬಲ]]ಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಯಿತು. ಈ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ''ಫ್ಲಾರಿಸ್ಸಂಟ್ ಯುಗ'' ದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೊನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಇವುಗಳು ಡ್ಯಾನೋ-ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ಗನ್‌ಬೋಟ್ ಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ ಪರ್ಯವಸಾನಗೊಂಡಿತು. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೇಯ ನಡುವಣ ಜಲಮಾರ್ಗದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಒಕ್ಕೂಟದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಯಿತು, ಹಾಗೂ 1813ರಲ್ಲಿ [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್-ನಾರ್ವೆ]] [[ದಿವಾಳಿ]]ಯಾಯಿತು. ನೆಪೋಲಿಯನ್ ನಂತರದ [[ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಆಫ್ ವೀಯೆನ್ನಾ]]ವು ಡ್ಯಾನೊ-ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು ಮತ್ತು 1814ರಲ್ಲಿ [[ಟ್ರೀಟಿ ಆಫ್ ಕೀಯಲ್]]ನಲ್ಲಿ ಇದು ಖಾತ್ರಿಯಾಯಿತು. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್-ನಾರ್ವೇ 1809ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಪುನ: ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಒಂದು ಅಲ್ಪ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ತಳೆದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು [[ಫ್ರೆಡ್‌ರಿಕ್ VI ಆಫ್ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್]]ನನ್ನು ಪದಚ್ಯುತ [[ಗುಸ್ತಾವ್ IV ಆಡೊಲ್ಫ್]]ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಸ್ವೀಡೆನ್‌ನ [[ಎಸ್ಟೇಟ್]]ಗಳು ನಿರಾಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಗ್ನಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ XIII]] ಅನ್ನು ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದರು. ನಾರ್ವೆಯು ಸ್ವೀಡನ್ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಸೇರಿತು ಮತ್ತು ಇದು 1905ರವರೆಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, [[ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಫ್ಯಾರೋ ದ್ವೀಪಗಳು]]ಮತ್ತು [[ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌]]ಗಳ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಾರ್ಡಿಕ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲದೆ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್[[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಇಂಡಿಯಾ]], [[ಇಂಡಿಯಾ]]ದ [[ಟ್ರಾಂಕ್ವೀಬಾರ್]] ಅನ್ನು 1620 ರಿಂದ 1869ರವರೆಗೂ, [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಕೋಸ್ಟ್]]([[ಘಾನಾ]])ವನ್ನು 1658ರಿಂದ 1850ವರೆಗೂ ಮತ್ತು [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್]](ದಿ [[U.S. ವರ್ಜಿನ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]]) ಅನ್ನು 1671ರಿಂದ 1917ರವರೆಗೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿತು. 1830ರಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನಿಶ್‌ನ ಪುರೋಗಾಮಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಆವೇಗ ದೊರಕಿತು. ಯುರೋಪಿನ [[1848ನ ಕ್ರಾಂತಿ]]ಗಳ ತರುವಾಯ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಜೂನ್ 5, 1849ರಂದು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ [[ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ]]ವುಳ್ಳ ದೇಶವಾಯಿತು. 1864ರಲ್ಲಿ [[ಶ್ಲೆಸ್‌ವಿಗ್‌ನ ಎರಡನೆಯ ಯುದ್ಧ]](ಡ್ಯಾನಿಶ್: ''ಸ್ಲೆಸ್‌ವಿಗ್'' )ದ ನಂತರ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, [[ಶೆಸ್‌ವಿಗ್ ಮತ್ತು ಹಾಲ್‌ಸ್ಟೀನ್]] ಅನ್ನು [[ಪ್ರಷಿಯಾ]]ಕ್ಕೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಸಸಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಸೋಲಿನಿಂದ ಡ್ಯಾನಿಶ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಗಾಯದ ಗುರುತುಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡವು. ಈ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ನಂತರ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಟಸ್ಥ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿತು, ಹಾಗೂ [[ಮೊದಲನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲೂ ಅದನ್ನೇ ಮುಂದುವರೆಸಿತು. === 20 ಮತ್ತು 21ನೇ ಶತಮಾನಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Signing of the Maastricht Treaty.jpg|thumb|upright| ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್‌ನ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು 1993ರಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಟ್‌ರಿಶ್ಟ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದೆ.]] [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ಸೋಲಿನ ತರುವಾಯ [[ವರ್ಸೇಲ್ಸ್ ಶಕ್ತಿ]]ಗಳು ಆಗಿನ-ಜರ್ಮನ್ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದ್ದ ಶ್ಲೆಸ್‌ವಿಗ್-ಹಾಲ್‌ಸ್ಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವುದಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು. ಜರ್ಮನ್‌ನ [[ಏಕೀಕರಣವಾದ]]ದ ಬಗ್ಗೆ ಆತಂಕ ಪಟ್ಟ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮರಳಿ ಕೊಡುವುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಶ್ಲೆಸ್‌ವಿಗ್‌ನ ಮರಳಿಸುವಿಕೆಯ ಬಗೆಗೆ ಒಂದು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಎರಡು ಶ್ಲೆಸ್‌ವಿಗ್ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು 10 ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು 14 ಮಾರ್ಚ್‌ರಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. 10 ಜುಲೈ 1920ರಂದು ಒಕ್ಕೂಟದ ಪುನರ್ ಸೇರ್ಪಡೆಯ ದಾಖಲೆಗೆ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮತ್ತು ರಾಜನ ಸಹಿಯ (6 July) ನಂತರ ರಾಜ[[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ X]] ಹಳೆಯ ಗಡಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಬಿಳಿ ಕುದುರೆ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತ ನಡೆದನು ಮತ್ತು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ [[ಉತ್ತರ ಶ್ಲೆಸ್‌ವಿಗ್]](ಸಾಂಡರ್‌ಜಿಲ್ಯಾಂಡ್) ಅನ್ನು ಪುನ: ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮುಖಾಂತರ 163,600 ಒಕ್ಕಲು ಜನರನ್ನು ಮತ್ತು 3,984&nbsp;km² ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪ್ರತಿವರ್ಷ 15 ಜೂನ್‌ನಂದು ವಾಲ್ಡೆಮಾರ್ಸ್‌ಡಾಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಮಿಲನ ದಿನಾಚರಣೆ(ಗೆನ್‌ಫಾರೆನಿಂಗ್ಸ್‌ಡ್ಯಾಗ್)ಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಆಪರೇಷನ್ ವೆಸರುಬಂಗ್]] ಎಂಬ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ 9 ಏಪ್ರಿಲ್ 1940ರಂದು [[ಜರ್ಮನಿ]] ಮಾಡಿದ [[ದಾಳಿ]]ಗೆ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಕೇವಲ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರತಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು, ಆನಂತರ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಸರ್ಕಾರ ಶರಣಾಯಿತು. ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ನಡುವೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ 1943ರವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು, ಆನಂತರ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಸರ್ಕಾರ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ [[ಅದರ ನೌಕಾ ಪಡೆ]] ತನ್ನ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿ ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿತು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಡ್ಯಾನಿಶ್‌ನ ಯಹೂದಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಬಗ್ಗೆ ತೀರಾ ಸಹಾಯಕ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ತಾಳಿತು, ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಸೈನ್ಯವು [[ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ]]ಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಸ್ವೀಡೆನ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಜರ್ಮನರು ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಯಹೂದಿ ಜನರನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಜರ್ಮನಿಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಅನೇಕ "ಒಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ"ಗಳು ಅಥವಾ ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ನೇತೃತ್ವವಹಿಸಿತು. 1948ನಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡ [[ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. [[ಫ್ಯಾರೋ ದ್ವೀಪಗಳು]] ಕೂಡ [[ಹೋಮ್ ರೂಲ್]] ಅಂದರೆ ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಪಡೆದುಕೊಂಡವು. ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[NATO]]ಗಳ ಸ್ಥಾಪಿತ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನ್ನಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು 1973ರಲ್ಲಿ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ]]ದ ನಂತರ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಐರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜೊತೆಗೂಡಿ [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ]](ಈಗ [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯುನಿಯನ್]])ಗೆ ಸೇರಿತು. 1993ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡೆದು [[ಮಾಸ್ಟ್ರಿಷ್ಟ್ ಒಪ್ಪಂದ]]ವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಕ್ರಮೇಣ [[ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್ ಒಪ್ಪಂದ]]ದ ಮೂಲಕ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ರಿಯಾಯಿತಿಗಳು ಲಭ್ಯವಾದುವು. 1979ರಲ್ಲಿ [[ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು 2009ರಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ [[ಸ್ವಯಂ ನಿರ್ಣಯ]]ವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ನಿಯಮಗಳಿಂದಾಗಿ [[ಗ್ರೀನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್]] 1986ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಪ್ಯಾರೋ ದ್ವೀಪಗಳು]] 1973ರಲ್ಲಿ [[ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯುನಿಯನ್]]ನ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದವು ಹಾಗೂ ಈಗ ಅವೆರಡೂ ಅದರ ಸದಸ್ಯರಾಗಿಲ್ಲ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಒಂದು ಸಾಧಾರಣ ದೇಶವಾದರೂ ಅದು ದೊಡ್ಡ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ UN ಮತ್ತು NATO ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ [[ಸೈಪ್ರಸ್]] ಮತ್ತು [[ಬೋಸ್ನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ [[ಕೊರಿಯಾ]], [[ಕ್ರೊವೇಶಿಯಾ]], [[ಕೊಸೊವೊ]], [[ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ]], [[ಇರಾಕ್]], [[ಆಫ್ಗಾನಿಸ್ಥಾನ್]], ಮತ್ತು [[ಸೋಮಾಲಿಯಾ]]ಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಿದೆ. == ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ == {{main|Geography of Denmark}} [[ಚಿತ್ರ:Da-map.png|right|thumb|ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌‍ನ ನಕ್ಷೆ]] ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ತನ್ನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಕಡೆಗೆ 68 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಜರ್ಮನಿಯ ಗಡಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಮತ್ತುಳಿದ ಭಾಗವು ಸುಮಾರು 7,314 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿ‍ದೆ. ಅದು 43,094 ಚದರ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ಸ್‌ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ. 2000ದಿಂದೀಚೆಗೆ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಸ್ವೀಡೆನ್‌‌ಗೂ ಮಧ್ಯೆ [[ಒರೆಸಂಡ್ ಸೇತುವೆ]]ಯಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಉತ್ತರದ ತುತ್ತತುದಿಯ ಬಿಂದುವು 57° 45' 7"ನ ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿ ಇರುವ [[ಸ್ಕೇಗನ್ಸ್]]ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ(ಸ್ಕಾನ ಉತ್ತರದ ಬೀಚ್). ದಕ್ಷಿಣದ ತುದಿಯನ್ನು [[ಗೆಡ್ಸರ್]]ತುದಿಯೆನ್ನುತ್ತಾರೆ ([[ಫಾಲ್ಸ್‌ಟರ್‌]]ನ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿ), 8° 4' 22"ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮದ ತುತ್ತ ತುದಿ [[ಬ್ಲಾವಾಂಡ್‌ಶಕ್]] ಮತ್ತು 15° 11' 55" ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿರುವ ಪೂರ್ವ ತೀರದ ತುದಿಯನ್ನು [[ಆಸ್ಟೇರ್ಸ್ಕರ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು [[ಬಾರ್ನ್‌ಹೋಮ್‌]]ನಿಂದ 18 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕಿರುವ ಇರುವ [[ಎರ್ಥೋಲ್ಮೀನ್]] ದ್ವೀಪಸಮೂಹದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಪೂರ್ವಕ್ಕೂ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೂ{{convert|452|km|mi|0}} ಅಂತರವಿದ್ದು ಉತ್ತರಕ್ಕೂ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೂ {{convert|368|km|mi|0}} ಅಂತರವಿದೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಜುಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ''ಜಿಲ್ಲ್ಯಾಂಡ್'' ನ [[ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪ]]ಗಳು ಮತ್ತು 443 ಹೆಸರುಳ್ಳ ದ್ವೀಪಗಳು (ಒಟ್ಟು 1419 ದ್ವೀಪಗಳು 100 m²ಗೂ ಮೇಲಿರುವುದು (2005)).<ref>{{cite web |url=http://www2.kms.dk/C1256AED004EA666/(AllDocsByDocId)/1D7EE8822587E667C1256AEF0030ABF6?open&page=strste&omr=KORT_DK_I_TAL |title=Landet i tal&nbsp; — Største øer |accessdate=2007-07-14 |date=2003-09-23 |publisher=[[National Survey and Cadastre of Denmark]] }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇದರಲ್ಲಿ 72ರಲ್ಲಿ ಜನವಸತಿಗಳಿವೆ(2008),<ref>ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್‌ಬಾಂಕೆನ್.dk/bef4</ref> ಅದರಲ್ಲಿ ಅತೀ ದೊಡ್ದದು [[ಜಿಲ್ಯಾಂಡ್]](''ಸ್‌ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್'' ) ಮತ್ತು [[ಫ್ಯೂನೆನ್]](''ಫಿನ್'' ). ಇನ್ನುಳಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ದೇಶದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ]]ದಲ್ಲಿ [[ಬಾರ್ನ್‌ಹೋಮ್]] ದ್ವೀಪವಿದೆ. ಅನೇಕ ದೊಡ್ದ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಸೇತುವೆಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ : ಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು [[ಸ್ವೀಡನ್]] ಅನ್ನು [[ಓರೆಸಂಡ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್]], ಫ್ಯುನೆನ್ ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ನಡುವೆ [[ಗ್ರೇಟ್ ಬೆಲ್ಟ್ ಸೇತುವೆ]], ಜುಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯೂನೆನ್ ನಡುವೆ [[ಲಿಟ್ಟಲ್ ಬೆಲ್ಟ್ ಸೇತುವೆ]]ಗಳು ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಿವೆ. [[ಫೆರ್ರೀಸ್]] ಅಥವಾ [[ಸಣ್ಣ ವಿಮಾನ]]ಗಳು ಚಿಕ್ಕ-ಪುಟ್ಟ ದ್ವೀಪಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ಕೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾದ ಪಟ್ಟಣಗಳೆಂದರೆ [[ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್]](ಜಿಲ್ಯಾಂಡ್), [[ಆರ್ಹಸ್]], [[ಆಲ್ಬೊರ್ಗ್]] ಮತ್ತು [[ಎಸ್ಬ್‌ಜರ್ಗ್]] (ಜುಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ), ಮತ್ತು [[ಓಡೆನ್]] (ಫ್ಯೂನೆನ್‌ನಲ್ಲಿ). [[ಚಿತ್ರ:karleboL.jpg|thumb|left| ಉತ್ತರ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಕಾರ್ಲೆಬೋನ ನಾಜೂಕಾಗಿ ಹರಡಿರುವ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಂಡ್‌ಮಿಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಮನೆಗಳು.]] ಈ ದೇಶ ಎತ್ತರಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ಮಿಕ್ಕಂತೆ ಸಮತಟ್ಟಾಗಿದೆ; [[ಸಮುದ್ರದ ಮಟ್ಟ]]ಕ್ಕಿಂತ {{convert|31|m|ft|0}} [[ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ]]ವಿದೆ ಮತ್ತು ತುತ್ತ ತುದಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಿಂದುವು [[ಮೊಲ್ಲೆಹೋಜ್]] ಆಗಿದೆ{{convert|170.86|m|ft|2}}. ಅದೇ ಪ್ರದೇಶದ ಆರ್ಹಸ್‌ನ ನೈಖುತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಬೇರೆ ಬೆಟ್ಟಗಳೆಂದರೆ [[ವೈಡಿಂಗ್ ಸ್ಕೋವ್ಹೋಜ್ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎಜರ್ ಬವ್ನೇಹೊಜ್ನಲ್ಲಿ.|ವೈಡಿಂಗ್ ಸ್ಕೋವ್ಹೋಜ್ {{convert|170.77|m|ft|2}}ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಎಜರ್ ಬವ್ನೇಹೊಜ್]]{{convert|170.35|m|ft|2}}ನಲ್ಲಿ.<ref>{{cite journal|title=Danmarks nye top|journal=Aktuel Naturvidenskab | date= | first=Jørgen | last=Dahlgaard | coauthors=|volume=2005|issue=1|page=2|id= |url = http://www.aktuelnat.au.dk/pdf05_1/an1top.pdf |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080307040437/http://www.aktuelnat.au.dk/pdf05_1/an1top.pdf |archivedate = 2008-03-07|format=PDF|accessdate=2007-02-03}}</ref>]] ಒಳಪ್ರದೇಶದ ನೀರಿನ ಭಾಗಗಳೆಂದರೆ:(ಪೂರ್ವದ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್) {{convert|210|km2|sqmi|0|abbr=on}}; (ಪಶ್ಚಿಮದ D.) {{convert|490|km2|sqmi|0|abbr=on}}. [[ಚಿತ್ರ:Yding skovhøj burial mound.JPG|thumb|upright| ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಜಾಗಗಳಲ್ಲೊಂದು, ಅರಣ್ಯದ ಸಮಾಧಿಪ್ರದೇಶವಾದ Yding Skovhøj]] ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದೆ ಮತ್ತು 443 ಹೆಸರುಳ್ಳ ದ್ವೀಪಗಳು ಒಂದು ಉದ್ದನೆಯ ಕರಾವಳಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ,{{convert|7314|km|mi|0|abbr=on}}.<ref name="Nature&Environment">{{cite web|url=http://denmark.dk/portal/page?_pageid=374,520337&_dad=portal&_schema=PORTAL|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070403235436/http://denmark.dk/portal/page?_pageid=374,520337&_dad=portal&_schema=PORTAL|archivedate=2007-04-03 |title=Nature & Environment |accessdate=2007-02-03 |work=Denmark.dk }}</ref> ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಂಥದ್ದೇ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ವೃತ್ತವನ್ನು ರಚಿಸಿದರೆ ಅದರ ಸುತ್ತಳತೆಯು {{convert|742|km|mi|0|abbr=on}} ಮಾತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭೂಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯ ಅನ್ಯೋನತೆ ಹೇಗಿದೆಯೆಂದರೆ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಯಾವುದೇ ಭೂ‍ಪ್ರದೇಶವೂ ತೀರದಿಂದ {{convert|52|km|mi|0|abbr=on}}ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರವಿಲ್ಲ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಅಳತೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟೇ ಎಂದು ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗದ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಕಡಲ ಕೊರೆತದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಭೌತದ್ರವ್ಯವು ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಡುವುದು ಮತ್ತು ಈ ಕೊರೆತವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮಾನವ [[ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೀಕ್ಲೇಮೇಷನ್]] ನಂಥ ಯೋಜನೆಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು. ಜುಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ನೈಋತ್ಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಅಂದಾಜು{{convert|1|and|2|m|ft|2|abbr=on}} ಆಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ರೇಖೆಯು {{convert|10|km|mi|1|abbr=on}} ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಕ್ಕೂ ಮುಂದಕ್ಕೂ ಓಡಾಡುತ್ತದೆ.<ref>ನ್ಯಾಷನಲ್ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿನ್, (1990)</ref>. [[ಸಸ್ಯಭೌಗೋಳಿಕ]]ವಾಗಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌(ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ದಿ ಫರೋಯಿ ದ್ವೀಪಗಳು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) [[ಬೋರೀಯಲ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ]]ಗೆ ಸೇರಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್, ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಹಾಗೂ [[ಸರ್ಕಂಬೋರೀಯಲ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರ]]ದ [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಯುರೋಪ್‌]]ನ ಮಂಡಲಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ. [[WWF]]ನ ಪ್ರಕಾರ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಎರಡು [[ಜೀವಕ್ಷೇತ್ರ]]ಗಳಾಗಿ ಪುನರ್ ವಿಭಜಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ: ಅವು [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಿಶ್ರಿತ ಕಾಡುಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಮಿಶ್ರಿತ ಕಾಡುಗಳು]]. ಫ್ಯಾರೋ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು [[ಫ್ಯಾರೋ ದ್ವೀಪಗಳ ಬೋರಿಯಲ್ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು]] ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ, ಹಾಗೂ [[ಕಲಾಲ್ಲಿಟ್ ನುನ್ನಾಟ್ ಹೈ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ತಂಡ್ರಾ]] ಮತ್ತು [[ಕಲಾಲ್ಲಿಟ್ ನುನ್ನಾಟ್ ಲೋ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ತಂಡ್ರಾ]] ಎಂಬ ಜೀವಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಶ್ರಯ ಕೊಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:A Danish Perspective.jpg|left|thumb|ಅಂತರಿಕ್ಷದಿಂದ ಕಂಡಂತೆ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್]] ಹವಾಮಾನವು [[ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ತೀರಾ ಚಳಿಯಿರುವುದಿಲ್ಲ, 0.0&nbsp;°C ನಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ ತಾಪವು ಜನವರಿ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು 15.7&nbsp;°C<ref name="Denmark climate">{{cite web | url=http://www.dmi.dk/dmi/index/danmark/oversigter/klimanormaler.htm | title=Climate Normals for Denmark | accessdate=2008-10-28 | work=[[Danish Meteorological Institute]] | archive-date=2007-04-04 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070404170542/http://www.dmi.dk/dmi/index/danmark/oversigter/klimanormaler.htm | url-status=dead }} ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು, ಲೇಬಲ್ಡ್ ಇನ್ ಡ್ಯಾನಿಶ್: ಫರ್ಸ್ಟ್ ಪ್ಲಾಟ್ ಇಸ್ ದಿ ವ್ಹೋಲ್ ಕಂಟ್ರ‍ಿ; ನೆಡ್‌ಬೋರ್=ಪ್ರೆಸಿಪಿಟೇಷನ್, ನೆಡ್‌ಬೋರ್ಡೇಜ್=ಪ್ರೆಸಿಪಿಟೇಷನ್ ಡೇಸ್ (>1 mm), (ಡ್ಯಾಗ್/ಮಿಡಲ್/ನ್ಯಾಟ್)ಟೆಂಪ್.=(ಡೇ ಟೈಮ್/ಸರಾಸರಿ/ನೈಟ್‌ಟೈಮ್) ಟೆಂಪರೇಚರ್, ಸೋಲ್ಕಿನ್ಸ್‌ಟೈಮರ್=ಹೌರ್ಸ್ ಆಫ್ ಸನ್‌ಶೈನ್.</ref> ನ ಸರಾಸರಿ ಇದ್ದು ಬೇಸಿಗೆಗಳು ತಣ್ಣಗಿರುತ್ತವೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ 121 ದಿನಗಳು ಆವಿ ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಇಳಿಯುವುದು ಇರುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು 712&nbsp;mm ನಷ್ಟು ಆಗುತ್ತದೆ : ಶರತ್ಕಾಲವು ಒದ್ದೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಸಂತಕಾಲವು ಒಣಗಿರುತ್ತದೆ.<ref name="Denmark climate"/> [[ಚಿತ್ರ:Skagen aka the skaw northmost point of denmark 6th may 2006.jpg|thumb|ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದ ಬಿಂದು, ಸ್ಕೇಗೆನ್ ಬಳಿಯ ಗ್ರೆನೆನ್]] ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ ಉತ್ತರದ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ [[ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು]] ಹಗಲಿನ ಹೊತ್ತು ಬಹುವಾಗಿ ಏರುಪೇರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ಹೊತ್ತು ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ ಅಂದರೆ ಸೂರ್ಯನು 9:00 a.m. ಗೆ ಉದಯವಾಗಿ 4:30 p.m ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಸ್ತಮಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಬಹು ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದು ಬೆಳಿಗೆ 4:00 a.m.ಗೆ ಉದಯವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ತಡವಾಗಿ 10 p.m.ಗೆ ಮುಳುಗುತ್ತಾನೆ.<ref name="sunrise sunset">{{cite web| last=| first =| authorlink =|coauthors =| year =| url =http://www.gaisma.com/en/location/kobenhavn.html| title =Copenhagen, Denmark&nbsp; — Sunrise, sunset, dawn and dusk times for the whole year| work =Gaisma| pages =| publisher =| dateformat =mdy | accessdate =May 2, 2006}}</ref> ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಅತೀ ದೀರ್ಘದ ಹಗಲಿನ ದಿನಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬದಂತೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುವುದು. [[ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಹಗಲು]] ಸುಮಾರು [[ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌]]ನೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ (ಡ್ಯಾನಿಶ್:''ಜೂಲ್'' ) ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ದಿನ, ಅಂದರೆ 24 ಡಿಸೆಂಬರ್ [[ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಈವ್]]ನಂದು ಆಚರಿಸ್ಪಡುತ್ತದೆ. ''ಜೋಲ್'' ಎನ್ನುವ ಬಹುವಚನ ಪದವು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ವರ್ಗದ ನಾರ್ವೇ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತಪೂರ್ವ ಸಮಾಜವು ನಾನಾ ವಿಧದ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಕಾಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>ಸ್ಟೋರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ಕೆ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿ(2004), CD-ROM ಎಡಿಷನ್,ಎಂಟ್ರಿ ''ಜುಲೈ''.</ref> ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿಯು ಪರಿಚಯಿಸಿತು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಈ ನಾರ್ಸ್ ಪದದ ಬಳಕೆಯೂ ಬದಲಾಗಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸತೊಡಗಿತು. ಕ್ಯಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚಿನವರು ಈ ಹೆಸರನ್ನು ''ಕ್ರಿಸ್ಟ್‌ಮೆಸ್ಸೆ'' ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಅತೀ ದೀರ್ಘ ಹಗಲನ್ನು [[ಮಿಡ್‌ಸಮರ್ ಡೇ]] ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ''ಸಂಕ್ತಾನ್‌ಸಾಫ್ಟೆನ್{/1({1}ಸಂತ ಜಾನ್‌ರ ಸಂಜೆ) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಸ್ಟೋರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ಕೆ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿ (2004), ಸಿಡಿ-ರಾಮ್ ಎಡಿಷನ್, ಪ್ರವೇಶ್ ''ಸಂಕ್ತಾನ್‌ಸಾಫ್ಟನ್''</ref>'' ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮಕ್ಕೂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಮಿಡ್‌ಸಮರ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದುದುಂಟು.<ref>ಸ್ಟೋರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ಕೆ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿ (2004), ಸಿಡಿ-ರಾಮ್ ಎಡಿಷನ್, ಪ್ರವೇಶ್ ''ಮಾಜ್ಸ್‌ಕಿಕ್ಕೆ''.</ref> == '''ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು''' == ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಅನೇಕ [[ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು]] ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ : * ವಾಹನಗಳ ಮತ್ತು [[ಪವರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್]]ಗಳ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ [[ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ]] * ನಾರ್ಥ್ ಸೀಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಫರಸ್ ಮಾಲಿನ್ಯ * ಕೀಟನಾಶಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವರ್ಜಿತಗಳಿಂದ ಕುಡಿವ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರು ಕಲುಷಿತಗೊಳ್ಳುವುದು ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಸರ್ಕಾರ [[ಪರಿಸರ ಸವೆತ]] ಮತ್ತು [[ಜಾಗತಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶ]]ಗಳನ್ನು ಉಪಶಮನಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ [[ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟೀಯ ಒಪ್ಪಂದ]]ಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದೆ. (ನೋಡಿ [[ಪರಿಸರ]]) == ಪರಿಸರ == ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಹಸಿರು ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ 10ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web |last=Kahn |first=Matthew E. |url=http://www.rd.com/your-america-inspiring-people-and-stories/best-places-to-live-green/article45734.html |title=Living Green: Full Country and City Rankings: Countries Overall &#124; Your America &#124; Reader's Digest |publisher=Rd.com |date= |accessdate=2009-05-05 |archive-date=2009-05-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090521183241/http://www.rd.com/your-america-inspiring-people-and-stories/best-places-to-live-green/article45734.html |url-status=dead }}</ref> [[ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ]]ಯ ಬಗ್ಗೆ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ ಪ್ರಗತಿಪರ ನಿಲುವನ್ನು ತಳೆದಿದೆ; 1971ರಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಸರ್ಕಾರ ಪರಿಸರ ಖಾತೆಗೇ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಂತ್ರಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು ಮತ್ತು 1973ರಲ್ಲಿ [[ಪರಿಸರ ನಿಯಮ]]ಗಳನ್ನ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ದೇಶವೆನಿಸಿತು. ಪರಿಸರ ಹಾಳುಗೆಡುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ಉಪಶಮನಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿರುತ್ತದೆ: ಅಂಟಾರ್ಟಿಕ್ ಒಪ್ಪಂದ; [[ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ-ಕ್ಯೋಟೋ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್]]; [[ಎನ್‌ಡೇಂಜರ್ಡ್ ಸ್ಪೆಸೀಸ್ ಆಕ್ಟ್]] <ref name="factbook">{{cite web| last =| first =| authorlink =| coauthors =| date =2008-01-23| url =https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/da.html| title =Denmark| work =The World Factbook| pages =| publisher =CIA| accessdate =2007-02-03| archive-date =2015-09-18| archive-url =https://web.archive.org/web/20150918223138/https://www.cia.gov/library/publications//the-world-factbook/geos/da.html| url-status =dead}}</ref> ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳು CO<sub>2</sub> ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿ [[ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್]] ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ [[ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ]] ನಗರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.grist.org/article/cities3/|title=15 green cities|publisher=grist|accessdate=2009-01-05}}</ref> ಒಂದು ನಗರದ ಯಶಸ್ಸು, ಬಲವಾದ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ನಿಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಗಟ್ಟಿ ಧ್ವನಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯಮಗಳ ಮಿಳಿತದ ಮೂಲಕ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನಬಹುದು, 2006ರಲ್ಲಿ ಕೊಪೆನ್‌ಹಾಗೆನ್ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಯು ''ಯುರೋಪಿಯನ್ ಎನ್‌ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಅವಾರ್ಡ್'' ಪಡೆಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.dhigroup.com/News/NewsArchive/2006/CopenhagenReceivesEuropeanEnvironmentalAward.aspx|title=Copenhagen Receives European Environmental Award|publisher=grist|accessdate=2009-01-05|archive-date=2010-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20100207001113/http://www.dhigroup.com/News/NewsArchive/2006/CopenhagenReceivesEuropeanEnvironmentalAward.aspx|url-status=dead}}</ref> ಸಮಗ್ರ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಗಾಗಿ [[ಎನ್‌ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟಲ್ ಯೋಜನೆ]]ಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ನಗರಗಳಾದ [[ಲೋಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಬಾರ್ನ್‌ಹೋಮ್]] ಗಳು ಕೂಡ ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮುಂದಾಳುಗಳಾಗಿವೆ. ವಿಶ್ವದ ಹತ್ತು ದೊಡ್ಡಮಟ್ಟದ [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸೋಲಾರ್ ಹೀಟಿಂಗ್]] ಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್(CSHP)ಗಳಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ವೊಂದೇ ಐದು ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ವಾಸ್ತವಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಅತೀ ದೊಡ್ದ CSHPಯು ಮಾರ್ಸ್ಟ್‌ಲ್ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಸಮುದಾಯ ವಾಸಿಸುವ [[ಏರೋ]] ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ [[ಬ್ರೈಟ್ ಗ್ರೀನ್]] [[ಪರಿಸರ ಚಳುವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್ ನಗರವೇ ಮುಂಚೋಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದುದು. ಕ್ಲೀನ್‌ಟೆಕ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ [[ಕ್ಲೀನ್‌ಟೆಕ್]] ಗುಚ್ಛದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದಾದದ್ದು ಕೊಪೆನ್‌ಹಾಗೆನ್ ಎಂದು [[ಕ್ಲೀನ್ ಎಡ್ಜ್]]ನಲ್ಲಿ 2008ರಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 700 ಕ್ಲೀನ್‌ಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಈ ನಗರವೇ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 46 ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಗುಚ್ಛವು 60,000ಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾದ ನೌಕರರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು, ವ್ಯವಹಾರ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸೇರಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ರಾಜಧಾನಿಯ ಅತೀ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕ್ಲೀನ್‌ಟೆಕ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ, [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್]], [[ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಸ್ಕೂಲ್]],<ref>{{cite web | title = The win-win ways of Cleantech business | publisher = CBS Observer | date = March 26, 2009 | url = http://cbsobserver.dk/win-win-ways-cleantech-business | accessdate = 2009-07-24 | archive-date = 2012-10-22 | archive-url = https://web.archive.org/web/20121022230747/http://cbsobserver.dk/win-win-ways-cleantech-business | url-status = dead }}</ref> [[ರೈಸೋ DTU ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ ಫಾರ್ ಸಸ್ಟೈನಬಲ್ ಎನರ್ಜಿ]], ಮತ್ತು ಈಗ ರೈಸೋ ಭಾಗವಾಗಿರುವ [[ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್]]. ಮುಂದುವರೆದು, ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದವರು [[2009 ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಕ್ಲೈಮೆಟ್ ಚೇಂಜ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್]] ಎಂಬ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು[[Climate Change: Global Risks, Challenges and Decisions]] ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ [[ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ]]ಯನ್ನು ಉಪಶಮನಗೊಳಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅಗತ್ಯ ಈಗ ಇದೆ ಎಂದು ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ [[ವಿಜ್ಞಾನಿ ಸಮೂಹ]]ವು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿತು. IPCCಯ ಚೇರ್ಮನ್ [[ರಾಜೇಂದ್ರ ಕೆ. ಪಚೌರಿ]], [[ಸ್ಟರ್ನ್ ರೆಪೋರ್ಟ್]]ನ ಲೇಖಕ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ [[ನಿಕೋಲಸ್ ಸ್ಟರ್ನ್]], ಮತ್ತು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ [[ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಕಾಮೆನ್]] ಮುಂತಾದ ಪ್ರಖ್ಯಾತರೆಲ್ಲರೂ, ಕ್ಲೀನ್‌ಟೆಕ್ ಅನ್ನು ಬಂಡವಾಳ ಮಾಡಿಕೊಂಡು [[ಕಾರ್ಬನ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು]] ಸ್ಥಿರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು [[ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ]] ಸಾಧಿಸಿದ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದು ಮಹತ್ವ ಕೊಟ್ಟು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. === ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ GDP/ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ === 1990ದಿಂದೀಚೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯು ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ, ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಏರಿಳಿತಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಪ್ರತಿ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆಗೊಂಡಿದ್ದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಮೌಲ್ಯ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www02.wolframalpha.com/input/?i=denmark+green+house+gas+emission+per+denmark+gdp |title=Denmark - Wolfram Alpha |publisher=2.wolframalpha.com |date= |accessdate=2009-08-20 }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಜರ್ಮನಿ<ref>{{cite web |url=http://www02.wolframalpha.com/input/?i=Germany+green+house+gas+emission+per+Germany+gdp |title=Germany - Wolfram Alpha |publisher=2.wolframalpha.com |date= |accessdate=2009-08-20 }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಯಂಥ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದರೂ, ಆದರೆ ಇತರ ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ದೇಶಗಳಾದ ನಾರ್ವೆ<ref>{{cite web |url=http://www03.wolframalpha.com/input/?i=norway+green+house+gas+emission+per+norway+GDP |title=Norway - Wolfram Alpha |publisher=3.wolframalpha.com |date= |accessdate=2009-08-20 }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್‌<ref>{{cite web |url=http://www03.wolframalpha.com/input/?i=Sweden+green+house+gas+emission+per+Sweden+GDP |title=Sweden - Wolfram Alpha |publisher=3.wolframalpha.com |date= |accessdate=2009-07-08 }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಗಿಂತ ಅದು ಹಿಂದುಳಿದಿದೆ. == ಸರಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ == [[ಚಿತ್ರ:Dronning_Margerethe_5_sep_2004.jpg|thumb|upright|ರಾಣಿ ಮಾರ್ಗ್‌ರೀಥ್ II]] {{main|Politics of Denmark}} ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ [[ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ]]. [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಸಂವಿಧಾನ]]ದಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿರುವಂತೆ ರಾಜ ಸಾರ್ವಭೌಮ. ಅವನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಯಾರ ಅನುತಿಯೂ ಅವನು ಪಡೆಯಬೇಕಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯಾರಿಗೂ ಅವನು ಉತ್ತರಿಸಬೇಕಿಲ್ಲ, ಅವನು ಪರಮ ಪವಿತ್ರ. ರಾಜ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ವಜಾ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಪಕ್ಷಗಳ ಮುಖಂಡರೊಡನೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಕಾರದ ಎಲ್ಲಾ ಮಸೂದೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ತೀರ್ಮಾನಗಳು [[ರಾಯಲ್ ಅಸೆಂಟ್]] ಮೂಲಕ ಊರ್ಜಿತಗೊಳಸುವ ಮುನ್ನ ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜನ ನೇತೃತ್ವದ [[ಖಾಸಗಿ ಮಂಡಳಿ]]''[[ಸ್ಟಾಟ್ಸ್ರಾಡೆಟ್]]'' ನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಖಾಸಗಿ ಮಂಡಳಿಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಧ್ಯುಕ್ತಕ್ರಮ ಅಥವಾ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳು ಗೌಪ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜನಿಗೆ [[ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರ]]ವನ್ನು ''ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ'' ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಆ ಅಧಿಕಾರ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ [[ಆಚರಣೆಗಳಿಗೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದು]]. ಈ ಸಾರ್ವಭೌತ್ವವು ರಾಜಕೀಯೇತರವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಮತ್ತು ಸರಕಾರದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಾರದೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಜವಂಶದವರು ಯಾವುದೇ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿದ್ದರೂ ಸಹ ಮತ ಚಲಾಯಿಸುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ. [[ಚಿತ್ರ:Denmark Dependencies.PNG|thumb|left|ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಅವಲಂಬಿಗಳು]] ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರವು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ([[ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ]])ನ ಬಳಿಯಿದ್ದರೂ, ಶಾಸನಾಧಿಕಾರವು ಕಾರ್ಯಾಂಗ(ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ) ಮತ್ತು ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌ನೊಡನೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯಾಂಗಾಧಿಕಾರವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಬಳಿಯಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜನ ಪರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವುದು [[ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ]] ಮತ್ತು ಇತರ ಇಲಾಖಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ [[ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಂತ್ರಿ]]ಗಳು. ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ [[ಸರಕಾರ]]ವಾಗುತ್ತದೆ ಈ ಮಂತ್ರಿಗಳು,[[ಫೋಕೆಟ್ಟಿಂಗ್‌]]ಎಟ್ (ದಿ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್) ಮತ್ತು [[ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ಬಾಡಿ]]ಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರರು, ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ಇವರನ್ನು ಅತ್ಯುನ್ನತರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಅಂದರೆ ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಇವರು ಶಾಸನ ರಚಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇವರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿದ್ದವರ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಮಿತಿಯಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ). ''[[ಫೋಕೆಟ್ಟಿಂಗ್]]'' ಎನ್ನುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಸಕಾಂಗ. [[ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ]] ತತ್ವದ ಪ್ರಕಾರ ಶಾಸಕರಿಗೆ ಅಂತಿಮ ಅಧಿಕಾರಗಳಿವೆ, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಪ್ರವೇಶವಾದ ಮೇಲೆ [[ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ]]ದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಇದೇ ತತ್ವವು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಬಹುಮತದ ಅನುಪಾತದಂತೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ 175 ಸದಸ್ಯರು ಇರುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು [[ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ಯಾರೋ ದ್ವೀಪ]]ಗಳಿಂದ ತಲಾ ಇಬ್ಬರಿರುತ್ತಾರೆ. ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯಬೇಕು ಆದರೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಅವಧಿ ಮುಗಿವ ಮುನ್ನವೇ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಿ ಎಂದು ಕೇಳಲು ಅಧಿಕಾರ ಇರುತ್ತದೆ. [[ಅವಿಶ್ವಾಸ ಮತನಿರ್ಣಯ]]ದ ಮೂಲಕ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌ ಒಂದು ಮಂತ್ರಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ಇಡೀ ಸರಕಾರದಿಂದ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಡಿಸಬಹುದು. [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೈತ್ರಿಗಳು ಇರುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧನಂತರ ಬಂದ ಎಲ್ಲಾ ಡ್ಯಾನಿಶ್‌ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಲ್ಪ ಬಹುಮತ ಹೊಂದಿದ್ದು ಸರ್ಕಾರೇತರ ಪಕ್ಷಗಳ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಿರುವುದಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.berlingske.dk/article/20070617/dineord/106171178/|title=Radikale ved historisk skillevej|publisher=[[Berlingske Tidende]]|date=2007-06-17|accessdate=2007-08-17}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Lars Løkke Rasmussen foran Amalienborg 7 april 2009.JPG|thumb|upright|ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ: ಲಾರ್ಸ್ ಲೊಕ್ಕ್ ರಾಸ್ಮಸ್ಸೆನ್]] [[ಸೆಂಟರ್-ರೈಟ್]] ಲಿಬರಲ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ [[ವೆನ್‌ಸ್ಟ್ರೇ]] ಪಕ್ಷದ [[ಆಂಡರ್ಸ್ ಫೋಗ್ ರಾಸ್‌ಮುಸ್ಸೆನ್]] ನವೆಂಬರ್ 2001ರಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ 2009ರವರೆಗೂ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಸರ್ಕಾರ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರವಾಗಿದ್ದು ವೆನ್‌ಸ್ತ್ರೇ ಮತ್ತು [[ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಪಾರ್ಟಿ]] ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಪಾರ್ಟಿ]] (ಡ್ಯಾನ್ಸ್ಕ್ ಫೋಲ್ಕೆಪಾರ್ಟಿ) ಇಂದ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಬೆಂಬಲವಿತ್ತು. ಈ ಮೂರೂ ಪಕ್ಷಗಳು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ [[2001ರ ಚುನಾವಣೆಗಳ]]ಲ್ಲಿ ಬಹುಮತ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡವು ಮತ್ತು [[2005ರ ಚುನಾವಣೆ]]ಯಲ್ಲೂ ಅದನ್ನೇ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡವು. 13ನೇ ನವೆಂಬರ್‌ನಂದು ಪೂರ್ವಭಾವೀ [[ಚುನಾವಣೆ]] ನಡೆಸಲಾಗುವುದೆಂದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2007ರಂದು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಘೋಶಿಸಿದರು. ತರುವಾಯ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಪಾರ್ಟಿ ಬಲಿಷ್ಟವಾಯಿತು,ಆಂಡರ್ಸ್ ಫೋಗ್ ರಾಸ್‌ಮುಸ್ಸೆನ್‌ರ ವೆನ್‌ಸ್ಟ್ರೇ ಪಕ್ಷವು 6 ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಸೋತಿತು ಮತ್ತು ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷವು ಚುನಾವಣೆಯ ಮೊದಲು ಎಷ್ಟು ಸೀಟಿತ್ತೋ ಅಷ್ಟನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಫಲಿತಾಂಶದಿಂದ ಆಂಡರ್ಸ್ ಫೋಗ್ ರಾಸ್‌ಮುಸ್ಸೆನ್‌ರು ಮೂರನೇ ಅವಧಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 2008 ಮುಗಿಯುತ್ತಿದಂತೆಯೇ ಆಂಡರ್ಸ್ ಫೋಗ್ ರಾಸ್‌ಮುಸ್ಸೆನ್‌ರು [[NATO]]ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಬೇಕೆಂದು ಆಶಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಗಾಳಿ ಸುದ್ದಿ ಹರಡಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 4, 2009ರಂದು NATO ಸಮಾವೇಶ [[ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ಬರ್ಗ್]]ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಈ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ NATOದೊಳಗಡೆಯಿಂದಲೇ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಟರ್ಕಿ]]ಯಿಂದ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಜಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆಂಡರ್ಸ್ ಫೋಗ್ ರಾಸ್‌ಮುಸ್ಸೆನ್‌ [[ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಜನರಲ್ ಆಫ್ NATO]]ಆಗಿ ನೇಮಕವಾದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 5, 2009ರಂದು ಆಂಡರ್ಸ್ ಫೋಗ್ ರಾಸ್‌ಮುಸ್ಸೆನ್‌ ರಾಜೀನಾಮೆಯಿಂದಾಗಿ [[ಆರ್ಥಿಕ ಸಚಿವ]]ರಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ವೆನ್‌ಸ್ಟ್ರೇಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ [[ಲಾರ್ಸ್ ಲೊಕ್ಕೆ ರಾಸ್ ಮುಸ್ಸೆನ್]] ನೂತನ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದರು. === ನಾಗರೀಕ ಹಕ್ಕುಗಳು === [[ಬೇರೆ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರ]]ಗಳಂತೆ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಸಹಾ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದ ಹೋಸ್ಟ್‌ನೇಮ್‌ಗಳ [[ಕಪ್ಪುಪಟ್ಟಿ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಇದನ್ನು ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಪ್ರೊವೈಡರ್ಸ್‌ನವರು [[DNS]] ಮನವಿಗಳನ್ನು [[ಸೆನ್ಸಾರ್]]ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕೆಲವು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸಿದಾಗ ಆ ಸೈಟ್‌ಗಳು ಡ್ಯಾನಿಶ್ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಂದೇಶವಾಗುತ್ತದೆ. <ref>ಡಾನ್ಮಾರ್ಕ್ ಬಿಸ್ಕೈಲೈಡ್ಸ್ ಫಾರ್ ಸೆನ್ಸರ್ ಪಾ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ಟೇಟ್, 180 ಗ್ರೇಡರ್, 31ನೇ ಮೇ, 2009 [http://www.180grader.dk/nyheder/Danmark_beskyldes_for_censur_p_internettet.php ]{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.berlingske.dk/article/20090530/danmark/705300089/ |title=Danmark anklages for censur, Berlingske, may 30, 2009 |publisher=Berlingske.dk |date=2009-07-08 |accessdate=2009-08-20}}</ref> == ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳು == {{main|Regions of Denmark|Municipalities of Denmark}} :''2006ರವರೆಗೂ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳಿಗಾಗಿ, ನೋಡಿ [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]]. '' ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಐದು [[ಪ್ರದೇಶ]]ಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ,({{lang-da|regioner}}ಬಿಡಿ: ''ಪ್ರದೇಶ'' ) ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು 98 [[ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳು]]. 2007ರ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಪ್ರಕಾರ 1ನೇ ಜನವರಿ 2007ರಂದು ದೇಶದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹದಿಮೂರು [[ಕೌಂಟೀಸ್]](''[[ಆಮ್ಟೆರ್]]'' )ಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ-ಪುಟ್ಟ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳನ್ನು(''[[ಕೌಮುನರ್]]'' ) ದೊಡ್ಡವುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು ಹೀಗಾಗಿ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 270ರಿಂದ 98ಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು. ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅತೀ ಮುಖ್ಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎಂದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು. ಕೌಂಟೀಸ್‌ನಂತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಹಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ 8% (''ಸಂಢೇಡ್ಸ್‌ಬಿಡ್ರಾಗ್'' ) ಭರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಯ ನಿಧಿ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ 2005ರ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡ 41 ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿರುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ಹೊಸ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳು ಕನಿಷ್ಠ 20,000 ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಈ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಹೊರತು ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಎರ್ಥೋಲ್‌ಮೀನ್]] [[ಆರ್ಚಿಪೆಲಾಗೋ]]ನ (96 ನಿವಾಸಿಗಳು (2008)) ಇತ್ತ ಕಡೆ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಯವರೂ ಅಲ್ಲ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೂ ಸೇರಿದವರಲ್ಲ ಆದರೆ ಅವರು [[ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ|ರಕ್ಷಣಾ<ref>{{cite news | first=Jonas | last=Michael Kjær | title=Christiansø betaler ikke sundhedsbidrag | date=2006-11-15 | url=http://www.dr.dk/Regioner/Bornholm/Nyheder/Christiansoe/2006/11/15160130.htm | work=dr.dk | accessdate=2007-08-12 | archive-date=2007-10-11 | archive-url=https://web.archive.org/web/20071011075640/http://dr.dk/Regioner/Bornholm/Nyheder/Christiansoe/2006/11/15160130.htm | url-status=dead }}{{da icon}}</ref> ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ]] ಸೇರಿದವರು. [[ರಿಗ್ಸ್‌ಫಾಲ್ಲೆಸ್ಕಾಬೆಟ್]]ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವ [[ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ಯಾರೋ ದ್ವೀಪಗಳು]] ಸಹಾ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಆಧಿಪತ್ಯದ ಭಾಗಗಳೇ, ಆದರೆ ಅವಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ [[ಸ್ವಯಂ ನಿರ್ವಹಾಣೆ]] ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. {| class="wikitable sortable" |- style="background:#ececec" ! ದೇಶ ! ಜನಸಂಖ್ಯೆ ! ಪ್ರದೇಶ<br />(km²) ! ಸಾಂದ್ರತೆ<br />(pop per km²) |- | [42] ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ | align="right"| 5,519,441 | align="right"| 43,094 | align="right"| 128 |- | {{flagicon|Faroe Islands}} [[ಫ್ಯಾರೋ ದ್ವೀಪಗಳು]] | align="right"| 48,797 | align="right"| 1,399 | align="right"| 35 |- | {{flagicon|Greenland}} [[ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] | align="right"| 57,564 | align="right"| 2,175,600 | align="right"| 0.026 |- | {{flagicon|Denmark}} [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಆಧಿಪತ್ಯ]] | align="right"| 5,625,802 | align="right"| 2,220,093 | align="right"| 2.5 |} == ಆರ್ಥಿಕತೆ == {{main|Economy of Denmark}} ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ [[ಮಿಶ್ರ ಆರ್ಥಿಕತೆ]]ಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ [[ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] ಆಗಿದ್ದು ಅದು ಯುರೋಪಿಯನ [[ಬದುಕಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ]]<ref>[http://hdr.undp.org/en/media/hdr_20072008_en_complete.pdf ] ಹ್ಯೂಮನ್ ಡೆವಲೋಪ್‌ಮೆಂಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ 2007/2008</ref><ref>[http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_Human_Development_Index ] ಹ್ಯೂಮನ್ ಡೆವಲೊಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ನಿಂದ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ</ref> ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಧಿಕ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರವಿರುತ್ತದೆ. [[GDP (PPP) ಪ್ರತಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಾ]] ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ 16ನೇ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ [[ನಾಮಿನಲ್ GDP ಪ್ರತಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಾ]] ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ 5ನೇಯ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. [[ವರ್ಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ರೂಪ್]] ಪ್ರಕಾರ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲೇ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಅತ್ಯಂತ ಫ್ಲೆಕ್ಸಿಬಲ್ [[ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತದೆ; ಈ ನಿಯಮವನ್ನು [[ಫ್ಲೆಕ್ಸಿಕ್ಯೂರಿಟಿ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎರವಲು ಪಡೆಯುವುದು, ಹುಡುಕಾಡಿ ಕೆಲಸ ಪಡೆಯುವುದು ಸುಲಭ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ 2.9 ದಶ ಲಕ್ಷ [[ಕಾರ್ಮಿಕರ ದಳ]]ವಿದೆ. ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ<ref>[http://www.uis.unesco.org/template/pdf/ged/2009/GED_2009_EN.pdf UNESCO 2009 ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎಡ್ಯೂಕೇಶನ್ ಡೈಜೆಸ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091211181542/http://www.uis.unesco.org/template/pdf/ged/2009/GED_2009_EN.pdf |date=2009-12-11 }},30.3% ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜೊತೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. p2 ಮೇಲೆ ಗ್ರಾಫ್, p194 ಮೇಲೆ ಟೇಬಲ್.</ref> ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವೀ]]ಧರರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. [[ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ GDPಯು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಕಾರ್ಯ]]ದಲ್ಲೂ 2007ರಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಹತ್ತನೇಯ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. UN ಪ್ರಕಾರ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ [[ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅಸಮ್ಮತ ಆದಾಯದ ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿರುತ್ತದೆ]]ಮತ್ತು IMF ಹೇಳುವಂತೆ [[ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನ]]ವಿರುವ ದೇಶವಾಗಿದೆ. 2009 ಜೂನ್ ವರೆಗೂ ನಿರುದ್ಯೋಗವು ಶೇಕಡಾ 6.3ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ, 2.6 [[ಶೇಕಡವಾರು ಪಾಯಿಂಟುಗಳು]] ಸರಾಸರಿ EUನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಖಡ 8.9ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.<ref>[http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm/table.do?tab=table&language=en&pcode=teilm020&tableSelection=1&plugin=1 ಹಾರ್ಮೊನೈಸ್ಡ್ ಅನ್‌ಎಮ್‌ಪ್ಲಾಯ್‌ಮೆಂಟ್ ರೇಟ್ ಬೈ ಜೆಂಡರ್ ಟೋಟಲ್ಸ್] ಯೂರೋಸ್ಟಾಟ್</ref> [[ವಿಶ್ವ ಎಕಾನಮಿಕ್ ಫೋರಮ್]] 2008 ವರದಿ, IMD, ಮತ್ತು [[ದಿ ಎಕನಾಮಿಸ್ಟ್]]<ref>{{cite web |url=http://www.investindk.com/visArtikel.asp?artikelID=14338 |title=In the Media |publisher=Investindk.com |date= |accessdate=2009-05-05 |archive-date=2009-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090330072553/http://www.investindk.com/visArtikel.asp?artikelID=14338 |url-status=dead }}</ref> ಪ್ರಕಾರ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. OECD ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ EU-15ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಕ್ತ [[ಆರ್ಥಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು 1990ರ ಉದಾರೀಕರಣದಿಂದಾಗಿ ಮುಕ್ತ [[ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]] ಇರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಕೂಡ ಒಂದು. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ 25%ರಷ್ಟು [[ಕಂಪನಿ ತೆರಿಗೆ]] ದರವಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಶಭ್ರಷ್ಟರಿಗೆ<ref>[http://www.investindk.com/visArtikel.asp?artikelID=9015 ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಎನ್‌ವೈರಾನ್‌ಮೆಂಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100403023805/http://www.investindk.com/visArtikel.asp?artikelID=9015 |date=2010-04-03 }}, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹೂಡಿ</ref> ವಿಶೇಷ ಸಮಯ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ಡ್ಯಾನಿಶ್ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ (25% VAT ಎಕ್ಸೈಸ್ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ) ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ]] ಹೊಂದಿದೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕರೆನ್ಸಿ ಕ್ರೋನ್ (ಬಹುವಚನವಾಗಿ:ಕ್ರೋನರ್),[[ವಸ್ತುತ:]] [[ERM]]<ref name="denmarkandtheeuro">{{cite web |url=http://www.nationalbanken.dk/DNUK/Euro.nsf/side/Denmark_and_the_euro!OpenDocument |title=Denmark and the euro |accessdate=2007-02-03 |date=2006-11-17 |publisher=[[Danmarks Nationalbank]] |archive-date=2006-11-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061116210231/http://nationalbanken.dk/DNUK/Euro.nsf/side/Denmark_and_the_euro!OpenDocument |url-status=dead }}</ref> ಮೂಲಕ [[Euro]] ಗೆ ತಳುಕು ಹಾಕಿರುತ್ತದೆ. ವಿನಿಮಯದ ದರವನ್ನು [[ಸ್ಥಿರೀಕರಣ]] ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಲಾಗುವ ಅಂದಾಜು ದರ ಪ್ರತಿ ಯುರೋಗೆ 7.45 ಕ್ರೋನರ್ ಆಗಿದೆ. ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ರೋನ್, ಅಮೇರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ಸ್‌ಗೆ [[USD]] 0.20 ಪ್ರತಿ ಕ್ರೋನ್(ಸುಮಾರು 4.97 ಕ್ರೋನರ್ ಪ್ರತಿ ಡಾಲರ್‌ಗೆ)ನ ದರದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ([[ವಿನಿಮಯದ ದರ]]ಗಳು ನವೆಂಬರ್ 2009ಕ್ಕೆ ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ) [[ಎಕನಾಮಿಕ್ ಆಂಡ್ ಮಾನಿಟರಿ ಯೂನಿಯನ್ ಆಫ್ ದಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್]] (EMU)ನ ಮೂರನೆ ಹಂತ(ದಿ ಕಾಮನ್ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಕರೆನ್ಸಿ-ದಿ ಯೂರೋ)ದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಸರ್ಕಾರವು ಅವಶ್ಯಕ ಆರ್ಥಿಕ [[ಕನ್ವರ್ಜನ್ಸ್ ಕ್ರೈಟೀರಿಯಾ]]ವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು ಆದರೆ [[ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2000ರ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ]]ದಲ್ಲಿ ದಿ ಮಾನಿಟರಿ ಯೂನಿಯನ್ ಅನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ನವೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಫಾಗ್ ರಾಸ್‌‌ಮು‌ಸ್ಸೆ‌ನ್ ಸರ್ಕಾರ ಪುನರಾಯ್ಕೆಯಾದಾಗ ಯುರೋ 2008 ಅಥವಾ 2009ರ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite news | title= Denmark to have second referendum on euro | date=2007-11-22 | url=http://euobserver.com/9/25202| accessdate = 2007-11-22}}</ref> ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ತನ್ನ [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿ]], ತೋಟಗಾರಿಕೆ, [[ಆಹಾರ ಉದ್ಯಮ]]([[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಕ್ರೌನ್]]), ಡೈರಿ ಉತ್ಪಾದನೆ([[ಆರ್ಲಾ ಫುಡ್ಸ್]]), ಸಗಟು ಮಾರಾಟ([[ಬ್ರುಗ್ಸೆನ್{/0)}, ವಿಂಡ್ ಟರ್ಬೈನ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ಸ್|ಬ್ರುಗ್ಸೆನ್{/0)}, [[ವಿಂಡ್ ಟರ್ಬೈನ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ಸ್]]]] ಮತ್ತು ಕೋ-ಹೌಸಿಂಗ್ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಇವುಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ [[ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ]]ಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಬೆಂಬಲವಿದೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಜನಮತಾಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ 76% ರಷ್ಟು ಜನ ಸ್ಪಂದಿಸಿ ಜಾಗತೀಕರಣ ಒಳ್ಳೆಯದು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟರು.<ref>[http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1684528,00.html ವೈ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಲವ್ಸ್ ಗ್ಲೋಬಲೈಸೇಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130824161708/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,1684528,00.html |date=2013-08-24 }}, ಟೈಮ್ ಮ್ಯಾಗಝೈನ್</ref> ಇದರ 70%ರಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರದ ಹರಿವು ಇರುವುದು ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ. [[ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಾದ ರಫ್ತು]]ವಿನಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ 9ನೇಯದು. ಮುಖ್ಯವಾದ ರಫ್ತು : ಯಂತ್ರಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಹಾಗೂ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ<ref>{{cite web|author=Danish Exporters |url=http://www.danishexporters.dk/scripts/danishexporters/export.asp |title=Danish Export-Import - Denmark’s International Trade and Main Export Markets |publisher=Danish Exporters |date=2008 |accessdate=2009-10-29}}</ref>. ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ನಿವ್ವಳ ರಫ್ತುದಾರ ದೇಶ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, GNP [[ವಿದೇಶೀ ಸಾಲ]]39% ಅಥವಾ 300 ಬಿಲ್ಲಿಯನ್ DKK<ref>{{cite web|url=http://www.dSt.dk/aarbogstabel/407|title=Statens Gæld og Låntagning |publisher=Statistics Denmark}}</ref> ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳು ಅದರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಅಂದರೆ ತೆರಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಹಣ ಬಾಕಿ ಇತ್ತು. 105,000&nbsp;km² (40,000+ sq mi)ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಸಮುದ್ರದ ಭೂಪ್ರದೇಶವೂ ಮುಖ್ಯವೇ. [[ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್]]ಮತ್ತು [[ಹೆರಿಟೇಜ್ ಫೌಂಡೇಶನ್]]ನವರು ತಯಾರಿಸಿದ ಇಂಡೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ [[ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಕಾನಮಿಕ್ ಫ್ರೀಡಂ]] 2008ರಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಮುಕ್ತ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಅನುಸರಿಸುವ 162 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 11ನೇಯದು ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸೂಚ್ಯಂಕವು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ಯದ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಅಡೆತಡೆಗಳುಳ್ಳ ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಗಡೆ ಇರುವಂತಾಗಿದೆ, ಕಡಿಮೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ನಿರ್ಬಂಧವಿದರುವ ಬಡ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ [[ಸೋಶಿಯಲಿಸ್ಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು]] ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಡೆ ಕಾಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|last=Miller |first=John |url=http://www.dollarsandsense.org/archives/2005/0305miller.html |title=John Miller, at Dollars & Sense |publisher=Dollarsandsense.org |date=2005-01-04 |accessdate=2009-08-20}}</ref> [[GDP ಪ್ರತಿ ಕ್ಯಾಪಿಟಾ]]<ref>{{cite web|url=http://www.leftbusinessobserver.com/FreedomIndex.html |title=Comparisons of Index of Economic Freedom with GDP/capita |publisher=Leftbusinessobserver.com |date=2005-03-26 |accessdate=2009-08-20}}</ref> ದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಕೇವಲ 10%ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ [[ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಸಹಸಂಬಂಧ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಇಂಡೆಕ್ಸ್, ಉದ್ಯಮವನ್ನು<ref>{{cite web|last=Miller |first=John |url=http://www.dollarsandsense.org/archives/2005/0305miller.html |title=John Miller at Dollars & Sense |publisher=Dollarsandsense.org |date=2005-01-04 |accessdate=2009-08-20}}</ref> ಪೋಷಿಸಿ ಪಾಲಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿನ ಜಪಾನೀಯರ [[ಜೈಬಟ್ಸು]]ವಿನಂತೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿ [[ಜಪಾನೀಸ್ ಆರ್ಥಿಕ ಚಮತ್ಕಾರ]]ಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. [[ಸ್ಟಾಟ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್]] ಎನ್ನುವುದು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅಥಾರಿಟಿ ಆಫ್ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌ನವರು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ನಿಭಾಯಿಸುವ ದತ್ತಾಂಶಸಮೂಹಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಹೆಸರು. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ 1985ರಿಂದ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಂಚುವ ಕ್ರಿಯೆಯು ಪ್ರಸರಣ ನೀತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಈ ಸೇವೆಯಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಪ್ರಸರಣಗೊಳಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲೇ ಮುಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 2 ದಶಲಕ್ಷ ಹಿಟ್ಸ್ ಇರುತ್ತದೆ (2006). === ಶಕ್ತಿ === [[ಚಿತ್ರ:DanishWindTurbines.jpg|thumb|right|400px|ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್ ಬಳಿಯ ಆಫ್‌ಶೋರ್ ವಿಂಡ್ ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳು]] {{see also|Nordic energy market|Wind power in Denmark}} ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ನಾರ್ಥ್ ಸೀ ನಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ಒಟ್ಟು [[ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ]]<ref>{{cite web |url=http://tonto.eia.doe.gov/country/country_energy_data.cfm?fips=DA |title=EIA - International Energy Data and Analysis for Denmark |publisher=Tonto.eia.doe.gov |date=2009-05-15 |accessdate=2009-05-29 |archive-date=2010-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100304094837/http://tonto.eia.doe.gov/country/country_energy_data.cfm?fips=DA |url-status=dead }}</ref> ದ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ 32 ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಕಲ್ಲಿದ್ದಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಜೊತೆಗೆ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ದಾಖಲೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪವಮಾನ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಕೂಡ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. [[ಪವಮಾನ ವಿದ್ಯುತ್]] ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವವರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಯಾವ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೋ ಅಂತಹವರಿಗೆ [[ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ]]ಯನ್ನು ಕೂಡ ಸರ್ಕಾರ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಟರ್ಬೈನ್ ಅನ್ನು ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಬದಲಾಗಿ ಎಷ್ಟೋ ಕುಟುಂಬಗಳು [[ವಿಂಡ್ ಟರ್ಬೈನ್]] ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಸಮುದಾಯ ವಿಂಡ್ ಟರ್ಬೈನ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿರುತ್ತಾರೆ. 2004ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 150,000 ಡೇನ್ ಜನಾಂಗದವರು ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಅಥವಾ ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವತ: ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 5,500 ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದವು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದವರು ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ 75%ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ವಿಂಡ್ ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳು ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ 16-19% ರಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.(2004-2006ರ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು).<ref name="ens.dk">http://www.ens.dk ನಿಂದ</ref> ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ಗೂ ಇತರ ಯುರೋಪಿಯನ್ ದೇಶಗಳಿಗೂ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್ ಲೈನ್‌ಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಎನರ್ಜಿ ತೆರಿಗೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಮನೆ-ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೆಲೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ<ref>[http://www.eia.doe.gov/emeu/international/elecprih.html ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ ಪ್ರೈಸಸ್ ಫಾರ್ ಹೌಸ್ ಹೋಳ್ಡ್ಸ್] ಎನರ್ಜಿ ಇನ್‌ಫಾರ್‌ಮೇಷನ್ ಆಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್</ref>, ಅದೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಗಳು EUನ ಸರಾಸರಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಪಾವತಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="ens.dk"/> === ಸಾರಿಗೆ === {{main|Transport in Denmark}} [[ಚಿತ್ರ:Oeresund Bridge.jpg|thumb|left|300px|ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಿಂದ ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಓರೆಸಂಡ್ ಸೇತುವೆ. ಬಲಭಾಗಕ್ಕಿರುವುದು ಕೃತಕ ದ್ವೀಪವಾದ ಪೆಬೆರ್‌ಹೋಮ್, ಮತ್ತು ಎಡಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಾಲ್ಟ್‌ಹೋಮ್. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಎತ್ತರದಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ]] ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವಾದ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹೂಡಿ ಅನೇಕ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು [[ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್]] ಮತ್ತು [[ಮಾಲ್ಮೋ]], [[ಸ್ವೀಡನ್]] ನಡುವೆ([[ಓರೆಸಂಡ್ ಸೇತುವೆ]]) ಮತ್ತು [[ಜಿಲ್ಯಾಂಡ್]] ಹಾಗು [[ಫ್ಯೂನೆನ್]]([[ಗ್ರೇಟ್ ಬೆಲ್ಟ್ ಫಿಕ್ಸಡ್ ಲಿಂಕ್]]) ನಡುವೆ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್ ಮಾಲ್ಮೋ ಬಂದರು]] ಎರಡು ನಗರಗಳ ಮಧ್ಯ, ಎರಡೂ ದೇಶದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲೆಂದು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸೇವೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಡ್ಯಾನ್ಸ್ಕೇ ಸ್ಟಾಟ್ಸ್‌ಬಾನರ್]] (ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಸ್ಟೇಟ್ ರೈಲ್ವೇಸ್) [[ರೈಲ್ವೇ]] ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಇದ್ದರೆ ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕೆಗೆ [[DB ಶೆಂಕರ್ ರೈಲ್]] ಇರುತ್ತದೆ. [[ರೈಲ್ವೇ ಹಳಿಗಳನ್ನು]] [[ಬೇನ್‌ಡ್ಯಾನ್ಮಾರ್ಕ್]] ನ್ದಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್ ಸಣ್ಣ [[ಮೆಟ್ರೋ]]ವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಗ್ರೇಟರ್ ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್ ಕ್ಷೇತ್ರವು ವಿಸ್ತೃತ [[ಎಲೆಕ್ಟೀಫೈಡ್ ಸಬ್ ಅರ್ಬನ್ ರೈಲ್ವೇ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್]] ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏರ‍್‌ಲೈನ್]] (ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡೆನ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ) [[ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಸಿಸ್ಟಂ]] (SAS) ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು [[ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್]] ದೇಶದ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಆಗಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯಾದ ದೊಡ್ಡ ಕೇಂದ್ರವೂ ಹೌದು. [[ಫ್ಯಾರೋ ದ್ವೀಪಗಳು]] ಇವುಗಳಿಗಿರುವ ಸಂಪರ್ಕ ಫೆರ್ರಿ ಲಿಂಕ್ ಅನ್ನು [[ಸ್ಮಿರಿಲ್ಲ್ ಲೈನ್]] ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫೆರ್ರಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[DFDS]] (ನಾರ್ವೇ ಮತ್ತು UKಗೆ) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ಸ್ಕ್ಯಾಂಡ್‌ಲೈನ್ಸ್]](ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡೆನ್‌ಗೆ), [[ಸ್ಟೆನಾ ಲೈನ್]](ನಾರ್ವೇ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡೆನ್‌ಗೆ), ಕಲರ್ ಲೈನ್(ನಾರ್ವೇಗೆ) ಮತ್ತು ಫ್ಜ್ಜೋರ್ಡ್ ಲೈನ್(ನಾರ್ವೇಗೆ). ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳನ್ನು [[ಸಾಗಾಣಿಕೆಯ ಸಾಧನವಾಗಿ]] ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಹೊಸ ಕಾರುಗಳ ಬೆಲೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು, ಕಾರಣ, ಇಲ್ಲಿನ ದುಬಾರಿ ನೊಂದಣಿ ತೆರಿಗೆ(ಅಂದಾಜು. 180%) ಮತ್ತು VAT (25%) ಹಾಗೂ ಇಲ್ಲಿ ವರಮಾನ ತೆರಿಗೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಆದುದರಿಂದ ಹೊಸ ಕಾರುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ದುಬಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ದುರಾದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಇದು ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮವೇ ಸರಿ, ಆದರೆ ಈ ದುಬಾರಿ ತೆರಿಗೆಯ ಕಾರಣ ಕಾರನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವವರನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸಲೆಂದೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಹಳೆಯ ಕಾರುಗಳ ಸಣ್ಣ ಸಾಲು ಸರಿಯೋ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಆಧುನಿಕ ಕಾರುಗಳ ದೊಡ್ಡ ಸಾಲು ಸರಿಯೋ ಚರ್ಚಾಸ್ಪದ ವಿಷಯ! ಏನೇ ಆದರೂ ಕಾರುಗಳ ಸಾಲು ಕಳೆದ 30 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 45% ರಷ್ಟು ಏರಿದೆ. ಬಹುಶ: ಅಧಿಕ ತೆರಿಗೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಕಾರುಗಳ ಸಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆಯೇನೋ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಸರ್ಕಾರ 2007ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮೈಲೇಜ್ ಬರುವ ಕಾರುಗಳ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿತು. ಆದರೆ ಇದು ಅಷ್ಟೇನೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿಲ್ಲ. 2008ರಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿಲ್ಲದ ಹಳೆಯ(10 ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹಳೆಯದಾದ) ಕಾರುಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾರುಗಳು ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ಆಮದಾಗುತಿತ್ತು, ಕಾರಣ, ತೆರಿಗೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿ ಅದರ ಬೆಲೆಯು ಡೇನ್ ಜನರಿಗೆ ಎಟುಕುವಷ್ಟು ಇರುತಿತ್ತು. ಸಮಗ್ರತೆ, ಏರಿಳಿತ ಮತ್ತು ಹೀಗೇ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗದ ಶಕ್ತಿಮೂಲಗಳಾದ ಗ್ರಿಡ್‌ನ [[ಪವಮಾನ ಶಕ್ತಿ]] ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಬಲಿಷ್ಠ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಒಂದು ಜ್ಞಾನವನ್ನೇ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಸಾರಿಗೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಗುರಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಟೆಲಿಜೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಟರಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ([[V2G) ಮತ್ತು ಪ್ಲಗ್-ಇನ್ ವಾಹನಗಳಳ ಮೇಲೆ ದೃಷ್ಟಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದು.|V2G) ಮತ್ತು [[ಪ್ಲಗ್-ಇನ್ ವಾಹನಗಳ]]ಳ ಮೇಲೆ ದೃಷ್ಟಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದು.<ref>{{cite web|url=http://www.energymap.dk/Technology-Areas/Intelligent-Energy/Plug-in-and-Electrical-Vehicles |title=Plug-in and Electrical Vehicles |publisher=EnergyMap.dk |date= |accessdate=2009-10-10}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.energymap.dk/Profiles/Department-of-Energy-Technology-Aalborg-University/Projects/The-Future-High-Efficiency-Electric-Car--Integrate |title=The Future High-Efficiency Electric Car, Integrated into the Electricity Supply Network |publisher=EnergyMap.dk |date= |accessdate=2009-10-10}}</ref>]] === ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಯಮಗಳು === {{seealso|Nordic model|Flexicurity}} 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುಪಾಡಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಿದಾಗಿನಿಂದ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಯುರೋಪಿಯನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಯಿತು. ವರ್ಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಷ್ಟೇ ಇದೆ. ಸುಮಾರು 80% ರಷ್ಟು ನೌಕರರು ಯೂನಿಯನ್‌ಗೆ ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ದೇಣಿಗೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಶೇಕಡಾವಾರು ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ನಿಯಮಗಳು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಒಡೆಯರ ನಡುವೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದ ನಂತರ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಂತಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಸರ್ಕಾರ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸುವುದು ನೌಕರರ ಮುಷ್ಕರ ತುಂಬಾ ದಿನಗಳವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾದಾಗ ಮಾತ್ರ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳು]] ಏನೇ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿರಲಿ ಈಗೀಗ ಜನ ಜಂಟಿಯಾಗದೆ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನೌಕರಿ ಮಾಡುತ್ತ ಇದ್ದಾರೆ, ಹತ್ತರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ನಿರುದ್ಯೋಗ ಭತ್ಯೆಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ನಿರುದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಭತ್ಯೆಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ನೌಕರ ತನ್ನ [[ಸಂಬಳ ಮಟ್ಟ]]ದ 47%ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ನಿರುದ್ಯೋಗ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದು (ಆಗಸ್ಟ್ 2008ರಂತೆ 50,000ಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಜನರು) ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳು ನಿರುದ್ಯೋಗ ಭತ್ಯೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ನಿರುದ್ಯೋಗ ನಿಧಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡುವ ಏಕೈಕ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದಾಗ [[ಶೀಘ್ರ ನಿವೃತ್ತಿ]] ವೇತನ (''ಎಫ್ಟರ್‌ಲಾನ್'' )ಅನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ, ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ಅದು 60 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾದ ಮೇಲೆಯೇ ಬರುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೀಸಲು ಹಣವನ್ನು ನಿರುದ್ಯೋಗ ನಿಧಿಗೆ ಪಾವತಿಸಿರಬೇಕು.<ref>{{cite web |url=http://www.ugebreveta4.dk/2008/200826/Baggrundoganalyse/LoenmodtagereKlarTilNyeDagpengeregler.aspx |title=LO's ugebrev/2008 |publisher=Ugebreveta4.dk |date= |accessdate=2009-08-20 |archive-date=2008-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080918070251/http://www.ugebreveta4.dk/2008/200826/Baggrundoganalyse/LoenmodtagereKlarTilNyeDagpengeregler.aspx |url-status=dead }}</ref> [[ನಿರುದ್ಯೋಗ ಲೆಕ್ಕವು]] ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007ಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟು 74,90 ಜನಕ್ಕೆ 2.7% ಇರುತ್ತದೆ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ 112,800 ಜನರಿದ್ದು 2,400 ಜನ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2003ರಿಂದೀಚೆಗೆ 60% ಕಡಿಮೆ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.dst.dk/pukora/epub/Nyt/2008/NR031.pdf|title=Ledigheden faldt til 2,7 pct. |publisher=Statistics Denmark|format=PDF|accessdate=2009-07-24}}</ref> [[ಯುರೋಸ್ಟಾಟ್]]ನ ಪ್ರಕಾರ ಆಗಸ್ಟ್ 2008ಕ್ಕೆ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಸಂಖ್ಯೆ 2.9% ಇದ್ದಿತು. ಏನೇ ಆಗಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದರೆ 38% ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ(800,000 ಜನರು)<ref>[http://www.dst.dk/Statistik/seneste/Arbejdsmarked/ATP.aspx ] Beskæftigelsesindikator på grundlag af ATP-indbetalinger. ಜೂನ್ 2008ರ ಪ್ರಕಾರ ನಿರುದ್ಯೋಗವು 1.6%.ರಷ್ಟು ಇಳಿಮುಖ ಕಂಡಿತು. ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ಸತತವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2003ರಿಂದ 170,700ಜನರು ನಿರುದ್ಯೋಗ ಹೊಂದಿದಾಗಲಿಂದಲೂ ಇಳಿಮುಖ ಕಾಣುತ್ತಲೇ ಇದೆ</ref> ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾನದಂಡವೆಂದರೆ ಅದು [[ಉದ್ಯೋಗದ ಸಂಖ್ಯೆ]], 15 ರಿಂದ 64 ವಯಸ್ಸಿನ ([[ಉದ್ಯೋಗಾರ್ಹ ವಯಸ್ಸಿನ]])ಜನರಿಗೆ, 15 ರಿಂದ 64 ವಯಸ್ಸಿನವರ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ ಎಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ನೌಕರಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಎಂಬುದು. ಯುರೋಸ್ಟಾಟ್ ಪ್ರಕಾರ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಉದ್ಯೋಗ ಸಂಖ್ಯೆ 2007ರಲ್ಲಿ 77.1% ಇರುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟಗಳಲ್ಲಿ [[ಸ್ವಿಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] 78.% ಮತ್ತು [[ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] 85.1% ಮಾತ್ರವೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯೋಗ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2008ರ ಮೂರನೇ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 100,000 ಜನರಿಗೆ ನಿರುದ್ಯೋಗವುಂಟಾಯಿತು ಎಂದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ [[ಡ್ಯಾನ್‌ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್]] ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ಇವರಲ್ಲಿ 62% ಜನರಿಗೆ ಎರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲೇ ಬೇರೊಂದು ಉದ್ಯೋಗ ದೊರಕಿಸಿಕೊಂಡರು, ಆದರೆ 6%ರಷ್ಟು ಜನರು ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗೇ ಇದ್ದರು. 2015ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 65,000 ಜನರು ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಉದ್ಯೋಗಾರ್ಹ ವಯಸ್ಸಿನ]] ಗುಂಪಿನವರ ಸಂಖ್ಯೆ, ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಕಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪಿಂಚಿಣಿದಾರರು ಇತ್ಯಾದಿ ಜನರು 10,000 ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ 2,860,000 ಸಂಖ್ಯೆವರೆಗೂ ಏರಬಹುದೆಂದು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಗಳೂ ಕೂಡ 70,000 ದಿಂದ 2,790,000;<ref>{{cite book |last=Madsen |first=Bjarne |authorlink= |coauthors=Svend Lundtorp |title=Arbejdsmarkedet på Sjælland og øerne i 2015 |page=10 |year=2006 |publisher=Akf forlaget |url=http://www.akf.dk/udgivelser/2006/pdf/arbejdsmarkedet_sjaelland_oeer.pdf/ |accessdate=2007-02-03 |isbn=87-7509-801-6 |archive-date=2007-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927132117/http://www.akf.dk/udgivelser/2006/pdf/arbejdsmarkedet_sjaelland_oeer.pdf/ |url-status=dead }}</ref> ರವರೆಗೂ([[ಅರೆಕಾಲಿಕ]] ಉದ್ಯೋಗವೂ ಸೇರಿ)<ref>Statistikbanken.dk, tables AB513+ BESK11+12+13.</ref> ಏರಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ನೌಕರರ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ನುರಿತ ನೌಕರರೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ವೃತ್ತಿಗಳಾದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ನರ್ಸುಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರು ಕಡಿಮೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ [[ಕೆಲಸದ ಅವಧಿ]] ಹೆಚ್ಚಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ 1987–1993ರ [[ಆರ್ಥಿಕ ಅವನತಿ]]ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ.<ref name="BusinessDK">{{cite news | first=Jens | last=Nüchel | coauthors= Lars Erik Skovgaard | title=Danskere arbejder mere og mere | date=2006-12-13 | publisher=[[Berlingske Tidende]] | url =http://www.business.dk/karriere/artikel:aid=2014652 | archiveurl =https://web.archive.org/web/20071011104002/http://www.business.dk/karriere/artikel:aid=2014652 | archivedate =2007-10-11 | work =Business.dk | pages = | accessdate = 2007-02-03 | language = }}</ref> ಎಲ್ಲಾ ಸೇವಾ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲೂ ಕೆಲಸಗಾರರ ಕೊರತೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.[[ಅಂಚೆ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ಬಸ್ ಡ್ರೈವರ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರು.<ref name="autogenerated1">{{cite news | first=Annette | last=Bonde | title= Virksomheder foretrækker tysk arbejdskraft | date=2007-09-24 | publisher=[[Berlingske Tidende]] | url =http://www.business.dk/article/20070923/karriere/109231065/ | work=Business.dk | pages = | accessdate = 2007-09-23 | language = }}</ref> 2007ರ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ 250,000 ಜನ ವಿದೇಶಿಯರು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿದ್ದರು, ಅವರಲ್ಲಿ 23,000 ಜನರು ಇನ್ನೂ ಜರ್ಮನಿ ಅಥವಾ ಸ್ವೀಡೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://politiken.dk/erhverv/article441694.ece |title=Udlændinge passer hvert 10. job |language={{da icon}} |publisher=Politiken.dk |date=2009-06-19 |accessdate=2009-08-20 |archive-date=2008-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080104213849/http://politiken.dk/erhverv/article441694.ece |url-status=dead }}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 ರಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ 2008ರವರೆಗೂ ಸುಮಾರು 14,000 ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಮಾದರಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ 39,000 ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು {0ಆರ್ಥಿಕ ಚಕ್ರ{/0}<ref>[http://www.business.dk/article/20080811/brancher/80811082/ Arbejdsmarkedets most wanted (11. ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080823143019/http://www.business.dk/article/20080811/brancher/80811082/ |date=2008-08-23 }}[http://www.business.dk/article/20080811/brancher/80811082/ ಆಗಸ್ಟ್ 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080823143019/http://www.business.dk/article/20080811/brancher/80811082/ |date=2008-08-23 }}</ref> ವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯೇ. ನಿರುದ್ಯೋಗ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಪೂರ್ವದ ನೌಕರಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ(ಗರಿಷ್ಠ ಫಾಯಿದೆ ವೇತನದ 90% ರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ) ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ನಿರುದ್ಯೋಗ ನಿಧಿ]]ಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೀಗೇ ಇರಲೇಬೇಕೆಂದೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿ ಮಾಡಿದ್ದ ಹಣದ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಮೊಬಲಗಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗಿನ ಹಣ ಕೊಡುವುದು [[ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ]], ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ತೆರಿಗೆಯಿಂದ ಈ ಹಣ ಒದಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಪ ಮೊತ್ತ ಮಾತ್ರ ಉದ್ದೇಶಿತ ಕಾಣಿಕೆಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬರ ಮನೆ ಮಾರಾಟದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಂತಹ ಲಾಭಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆಯಿರುವುದಿಲ್ಲ ([[ಮನೆಯ ಷೇರ್]] ''ಇರದ'' ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ,ಡಾ:''ಫ್ರೈವರ್ಡಿ'' )), ಮನೆಯ ಮೇಲೆ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿ ಬಂದಂತಹ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆ ಶೇಖಡ 0 ಆಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.dors.dk/sw5855.asp |title=Danish Economic Council Spring Report 2008 English Summary,p. 11 |publisher=Dors.dk |date= |accessdate=2009-08-20 |archive-date=2014-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141021175345/http://www.dors.dk/sw5855.asp |url-status=dead }}</ref> ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಕ್ಷೇಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿಯ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಂದರೆ ಬ್ರಾಡ್‌ಬೇಸ್ಡ್ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ(25% VAT, ಮಧ್ಯ ಮಾರಾಟ,ಡ್ಯೂಟಿ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ) ಹಾಗೂ [[ಪ್ರಗತಿಪರ ವರಮಾನ ತೆರಿಗೆ]] ಎರಡೂ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಇರುತ್ತದೆ, ಇದರ್ಥ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದಂತೆಲ್ಲಾ, ಹೆಚ್ಚು ವರಮಾನ ತೆರಿಗೆಯ ಶೇಕಡವಾರು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (ಕನಿಷ್ಠ ತೆರಿಗೆ ದರ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ 42% ರಿಂದ 60%ರವರೆಗೂ ಏರುತ್ತದೆ. [[ಎರ್ಥಾಲ್ಮೀನ್]] ನಿವಾಸಿಗಳು 8% ಆರೋಗ್ಯ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ಮಿಕ್ಕಂತೆ ಸರ್ವತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ,).<ref>{{Cite web |url=http://www.skat.dk/SKAT.aspx?oId=133800 |title=Skattesatser; bundgrænser, procenter og fradrag |access-date=2010-02-04 |archive-date=2011-04-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110428204813/http://www.skat.dk/SKAT.aspx?oId=133800 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.skm.dk/tal_statistik/kommuneskatter/procenter/?year=2009 |title=Kommuneskatter 2007, 2008 og 2009 |access-date=2010-02-04 |archive-date=2008-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081020073953/http://www.skm.dk/tal_statistik/kommuneskatter/procenter/?year=2009 |url-status=dead }}</ref> ಇತರ ತೆರಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳ ನೊಂದಣಿ ತೆರಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಇದು VATಗೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ 180% ರಷ್ಟು ಆಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ (ಜುಲೈ, 2007ರಲ್ಲಿ) ಇಂಧನ [[ಸಮರ್ಥ ಕಾರು]]ಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೂ ಸರಾಸರಿ ತೆರಿಗೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಅಷ್ಟೇ ಬರುವುದನ್ನು ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.skm.dk/foreign/english/taxindenmark2007/5344/#104|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927035651/http://www.skm.dk/foreign/english/taxindenmark2007/5344/#104|archivedate=2007-09-27 |title=Registration tax for cars |date=2008-03-24 |publisher=Skatteministeriet}}</ref> == ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರ == {{main|Demographics of Denmark|Languages of Denmark}} 2009ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಅವರ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ 5.4 ದಶಲಕ್ಷದ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 90.5%ರಷ್ಟು ಜನರು [[ಡ್ಯಾನಿಶ್]] ಮೂಲದವರು.<ref name="DSTimm"/> ಇನ್ನುಳಿದ 9.5%ರಲ್ಲಿ ನೆರೆಹೊರೆಯ ದೇಶಗಳಾದ [[ಬೋಸ್ನಿಯಾ]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷಿಯಾ]]ದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದವರು ಅಥವಾ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದಾರೆ, 1983ರಲ್ಲಿ "ಅಲೀಯನ್ ಲಾ" (''ಉಡ್ಲಾಂಡಿಂಗೆಲೋವೆನ್'' ) ಜಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದುದೇ ಈ ವಲಸೆಗೆ ಕಾರಣ, ಈ ನಿಯಮದಡಿ ಈಗಾಗಲೇ ವಲಸೆ ಬಂದವರ ಕುಟುಂಬವೂ ಸಹ ವಲಸೆ ಬರಬಹುದಾಗಿದೆ. [[ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ಯಾರೋಯೀಸ್]]ಗಳಿಂದ ಬಂದ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳಾದ [[ಇನ್ಯೂಇಟ್]]ಗಳು ಕೂಡ ವಲಸೆ ಬಂದವರ ನಡುವೆ ಇದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಗುಂಪಾಗಿ ವಲಸೆ ಬರುವವರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ವಿರೋಧಿ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನಾದ್ಯಂತ [[ವಲಸೆ ನಿಯಮಗಳು]] ಕಠಿಣವಾಗಿವೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=6505809|title=Danes' Anti-Immigrant Backlash Marks Radical Shift|pages=|publisher=|accessdate=2007-01-28}}</ref><ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/1679235.stm|title=Denmark gets tough on immigrants | work=BBC News | date=2001-11-27 | accessdate=2010-01-02}}</ref> ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಹೊಸ ವಲಸೆ ನಿಯಮ 2001ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ [[EU]]/[[EEA]]ಯಿಂದ ಬರುವ ಜನರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ವಾಸ ಮಾಡಲು ಕೊಡುವ ಪರವಾನಗಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಬೆಳೆಯುತ್ತಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಏನೇ ಆದರೂ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರುವ ವಲಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ 2001 ರಿಂದ 2006 ರವರೆಗೆ 70% ಅಂದರೆ 4,198 ನಷ್ಟು ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಆಶ್ರಯ ಕೋರಿ ಬರುವವರಿಗೆ ಕೊಡಮಾಡುವ ಪರವಾನಗಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಯು 1,095ಕ್ಕೆ 82.5%ರಷ್ಟು ಇಳಿದಿದೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ [[ಆಶ್ರಯ ಕೋರುವವರ]] ಸಂಖ್ಯೆಯೂ 1,960<ref>{{cite web |url=http://www.nyidanmark.dk/NR/rdonlyres/01D113D6-EA0D-4DB6-B2F9-DA47A6706EFF/0/tal_og_fakta_2006.pdf |title=Tal og fakta på udlændingeområdet |format=PDF |date= |accessdate=2009-08-20 |archive-date=2013-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131127030942/http://www.nyidanmark.dk/NR/rdonlyres/01D113D6-EA0D-4DB6-B2F9-DA47A6706EFF/0/tal_og_fakta_2006.pdf |url-status=dead }}</ref> ಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ 84%ನಷ್ಟು ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ (2008 ಜನವರಿ 1ರಂತೆ) 5,475,791, ಇದರಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆ 129.16 ಪ್ರತಿ ಕಿ.ಮೀ <sup>2</sup>ಗೆ ಒಕ್ಕಲು ಅಥವಾ ನಿವಾಸಿಗಳು(334.53 inh/sq mi).<ref>{{da icon}}[http://www.dst.dk/nytudg/11083 Nyt fra Danmarks Statistik]</ref> ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಂತೆ ಇಲ್ಲೂ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿಲ್ಲ. [[ಗ್ರೇಟ್ ಬೆಲ್ಟ್]]ನ ಪೂರ್ವದ ಭೂ ಪ್ರದೇಶ 9,622 km² (3,715 sq mi)ಇದ್ದು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಭೂ ಪ್ರದೇಶದ 22.7% ಆಗುತ್ತದೆ, 2008 ಜನವರಿ 1ಕ್ಕೆ ಅದು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 45% (2,465,348) ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸಾಂದ್ರತೆ ಪ್ರತಿ ಕಿಮೀ²ಗೆ (663.6 ಪ್ರತಿ sq mi) 256.2 ನಿವಾಸಿಗಳು. ದೇಶದ ಪೂರ್ವಕ್ಕಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ (32,772 km²/12,653 sq mi) ಸರಾಸರಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯು 91.86/km² (237.91 per sq mi) (3,010,443 ಜನರು) (2008). [[ಮಧ್ಯದ]] ವಯಸ್ಸು 39.8 ವರ್ಷಗಳು ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಮಹಿಳೆಗೆ 0.98 ಪುರುಷರು ಇದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 98.2% ಜನರು ವಿದ್ಯಾವಂತರು (15 ವಯಸ್ಸಿನ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರು). ಶಿಶು [[ಜನನದ ಪ್ರಮಾಣ]] ಪ್ರತಿ ಮಹಿಳೆ(2006 est.)ಗೆ 1.74 ಆಗಿರುತ್ತದೆ,ಕಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಪಿಂಚಿಣಿದಾರರ ಅನುಪಾತಕ್ಕೆ ಬಿಂಬಿಸಿದಾಗ ಇದು ಕಡಿಮೆಯೇ. ಕಡಿಮೆ ಜನನದ ಪ್ರಮಾಣವಿದ್ದರೂ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ 0.33%ರಂತೆ ಏರುತ್ತಲೇ ಇದೆ.<ref name="factbook" /> ಇಲ್ಲಿ [[ಡ್ಯಾನಿಶ್]] [[ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ]]ಯಾಗಿದ್ದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇದನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುವ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಗಳೆಂದರೆ [[ಇಂಗ್ಲೀಷ್]] ಮತ್ತು [[ಜರ್ಮನ್]]. 2006ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಮುದಾಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ<ref>{{cite web | url = http://factfinder.census.gov/servlet/ADPTable?_bm=y&-geo_id=01000US&-ds_name=ACS_2006_EST_G00_&-_lang=en&-_caller=geoselect&-format= | title = U.S. Census | publisher = U.S. Census Bureau }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> 1,516,126 ಅಮೇರಿಕನ್ನರು ತಾವು [[ಡ್ಯಾನಿಶ್]] ಮೂಲದವರು ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. 2006ರ ಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ 200,035 ಜನ ಕೆನಡಿಯನ್ನರು ತಾವು [[ಡ್ಯಾನಿಶ್]] ಹಿನ್ನೆಲೆಯವರು ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://www12.statcan.ca/english/census06/data/highlights/ethnic/pages/Page.cfm?Lang=E&Geo=PR&Code=01&Data=Count&Table=2&StartRec=1&Sort=3&Display=All&CSDFilter=5000 |title=Ethnocultural Portrait of Canada Highlight Tables, 2006 Census |publisher=2.statcan.ca |date=2008-04-02 |accessdate=2009-08-20 |archive-date=2013-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130723224016/http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2006/index-eng.cfm |url-status=dead }}</ref> === ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳು === {{Largest cities of Denmark}} == ಧರ್ಮ == {{main|Religion in Denmark}} [[ಚಿತ್ರ:Jelling-Kirche suedlicher Huegel.jpg|thumb|right|300px|ಜೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಚರ್ಚ್‌ಯಾರ್ಡ್‌ನ 900ರ ಸಮಾಧಿಯ ದಿಣ್ಣೆಗಳು]] 2009 ಜನವರಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 81.5%<ref>{{da icon}} [http://www.km.dk/folkekirken/statistik-og-oekonomi/kirkestatistik.html ಮೆಂಬರ್‌ಶಿಪ್ ಲುಥೆರನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಚರ್ಚ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120119052707/http://www.km.dk/folkekirken/statistik-og-oekonomi/kirkestatistik.html |date=2012-01-19 }}</ref> ರಷ್ಟು ಜನರು [[ಸಂವಿಧಾನಾ]]ತ್ಮಕವಾಗಿ [[ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ]] [[ಲುಥೇರಾನ್]] ಸ್ಟೇಟ್ ಚರ್ಚ್, [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಚರ್ಚ್]]{{lang|da|''Den Danske Folkekirke''}}ನ ಸದಸ್ಯರು. ವಲಸಿಗರನ್ನು ಮತ್ತವರ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೂ ಸದಸ್ಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಆಗಲೂ ಜಾಸ್ತಿಯೇ ಅದು ಅಂದಾಜು 90.3%{{Citation needed|date=September 2009}}ರಷ್ಟು. ಸಂವಿಧಾನದ ನಿಬಂಧನೆ 6ರ ಪ್ರಕಾರ,[[ರಾಜವಂಶದ ಕುಟುಂಬ]] ಈ ಚರ್ಚ್‌ಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿರಬೇಕು, ಮಿಕ್ಕ ಜನರು ಯಾವುದಾದರೂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 2% ರಷ್ಟು [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಜನಾಂಗದವರು ಇದ್ದಾರೆ, ಇವರು ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದವರು.<ref>[http://www.state.gov/r/pa/ei/bgn/3167.htm ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ (04/09)]. U.S. ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್.</ref> ಸರ್ಕಾರದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾಜಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚ್‌ಗಳು ಇಂತಿವೆ: * [[ರೋಮನ್ ಕ್ಯಥೋಲಿಸಿಸಂ]], 1682ರಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿರುತ್ತದೆ. * [[ದಿ ರೀಫಾರ್ಮಡ್ ಚರ್ಚ್]], 1682ರಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿರುತ್ತದೆ. * [[ಜುಡಾಯಿಸಂ]], 1682ರಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿರುತ್ತದೆ. [[ಫಾರ್ನ್ ಸೀಯ]] (ಇಂಗ್ಲೀಶ್:ದಿ ಓಲ್ಡ್ ವೇ), ಎಂಬ ಪುರಾತನ ಸ್ಥಳೀಯ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಅಂದರೆ 2003ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref>{{cite web |author=Torben Sørensen |url=http://www.fornsidr.dk/dk/17 |title=Forn Siðr - the Asa and Vane faith religious community in Denmark - Forn Siðr |publisher=Fornsidr.dk |date=2007-04-19 |accessdate=2009-05-05 |archive-date=2009-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090327111826/http://www.fornsidr.dk/dk/17 |url-status=dead }}</ref> ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾಜಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಚರ್ಚ್‌ಗಳಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾನ್ಯತೆ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೇಕಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಅವು ಮದುವೆ ಮುಂತಾದ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಮಾನ್ಯತೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ನೆರವೇರಿಸಬಹುದು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 2005ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಯುರೋಬ್ಯಾರೋ ಮೀಟರ್ ಪೋಲ್]] ಪ್ರಕಾರ 31% ರಷ್ಟು ಡ್ಯಾನಿಶ್ ನಾಗರೀಕರು "ದೇವರು ಇದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಂಬುವುದಾಗಿ" ಹೇಳಿದರೆ, 49% ರಷ್ಟು ಜನ "ಒಂದು ರೀತಿಯ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಜೀವ ಶಕ್ತಿ ಇರುವುದಾಗಿ ನಂಬುತ್ತೇವೆ" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 19% ರಷ್ಟು ಜನ "ತಾವು ಯಾವುದೇ ದೇವರು, ಶಕ್ತಿ ಇದೆಯೆಂದು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. 2005ರಲ್ಲಿ ಜುಕರ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಪ್ರಕಾರ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರೀಶ್ವರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ದೈವತ್ವಕ್ಕೆ ನಿಲುಕಲಾರೆವೆನ್ನುವವರ ನಡುವಿನ ಅನುಪಾತವು 43% ಮತ್ತು 80%ರ ನಡುವೆ ಇದ್ದು, ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇರುವ ದೇಶವೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.adherents.com/largecom/com_atheist.html |title = The Largest Atheist / Agnostic Populations |last = Zuckerman |first = Phil |access-date = 2010-02-04 |archive-date = 2009-08-22 |archive-url = https://web.archive.org/web/20090822041707/http://www.adherents.com/largecom/com_atheist.html |url-status = dead }}</ref><ref>{{cite book |chapter = Atheism: Contemporary Rates and Patterns |title = The Cambridge Companion to Atheism |first = Michael | last = Martin (ed.) |publisher = Cambridge University Press | location = Cambridge |year = 2005 }}</ref> == ಶಿಕ್ಷಣ == {{main|Education in Denmark}} [[ಚಿತ್ರ:Copenhagen Rundetårn street left.jpg|thumb|left|upright|Rundetårn (ರೌಂಡ್ ಟವರ್), ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ University of Copenhagenanನ ಒಂದು ಹಳೆಯ ವೀಕ್ಷಣಾಗೋಪುರ.]] ಡ್ಯಾನಿಶ್ [[ಶಿಕ್ಷಣ]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ [[ಪ್ರೈಮರಿ ಶಾಲೆ]], [[ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ]] ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ [[ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ]]ಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. "[[ಫೋಕೆಸ್ಕೊಲ್]]" ಅಥವಾ ತತ್ಸಮಾನ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 9 ವರ್ಷಗಳು ಓದಿರುವ ಹಾಜರಾತಿಯಿರಬೇಕು. ತತ್ಸಮಾನ ಶಿಕ್ಷಣ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಆಗಿರಬಹುದು. 99% ರಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು [[ಎಲಿಮೆಂಟರಿ ಶಾಲೆ]]ಗೆ ಸೇರಿದರೆ, 86% ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು 41% [[ಮುಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣ]]ವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣವು ಉಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಟ್ಯೂಶನ್ ಫೀಸ್ ಎಂದು ಯಾವುದೇ ಕೋರ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯುವಾಗ ತೆರಬೇಕಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯನ್ನು "[[ಡೆನ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ಕೆ ಫೋಲ್ಕೆಸ್ಕೋಲ್]]" ("ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್")ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ "ಕಿಂಡರ್‌ಗಾರ್ಟನ್ ಕ್ಲಾಸ್"/0ನೇ ಗ್ರೇಡ್‌ನಿಂದ("ಬಾರ್ನಿಹ್ಯಾವ್‌ಕ್ಲಾಸ್ಸೆ"/ "0. ಕ್ಲಾಸ್ಸೆ")ನಿಂದ [[10ನೇ ಗ್ರೇಡ್]]ವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯುವುದು, ಮತ್ತು 10ನೇ ಗ್ರೇಡ್ ಆಯ್ಕೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ಯವುಳ್ಳದ್ದು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, "ಉಚಿತ ಶಾಲೆಗಳು" ("ಫ್ರಿಸ್ಕೋಲ್"), ಅಥವಾ[[ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು]]ಗಳು ("ಪ್ರೈವೇಟ್ಸ್ಕೋಲ್") ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗಬಹುದು, ಅಂಥವು ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಡದ [[ಕ್ರಿಸ್ಚಿಯನ್ ಶಾಲೆ]]ಗಳು ಅಥವಾ [[ವಾಲ್ಡೋರ್ಫ್ ಶಾಲೆಗಳು]]. 2006ರಲ್ಲಿ [[OECD]]ನವರು ಸಹಯೋಜಿತಗೊಳಿಸಿರುವ [[ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಫಾರ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಟೂಡೆಂಟ್ ಅಸ್ಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್]]ನಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವದ 24ನೇ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಪ್ರಮಾಣಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು OECDನವರ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಬ್ಹಹಳ ಹೆಚ್ಚೂ ಅಲ್ಲ ಕಡಿಮೆಯೂ ಅಲ್ಲ.<ref>http://www.oecd.org/dataoecd/42/8/39700724.pdf</ref> ''ಫೋಕ್‌ಸ್ಕೋಲೆನ್'' ನಿಂದ ತೇರ್ಗಡೆ ಹೊಂದಿದ ನಂತರ, ಬೇರೆ ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಕಾಶಗಳು ಇವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ''[[ಜಿಮ್ನಾಷಿಯಂ]]'' (ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉದ್ದೇಶಿತ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ [[ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಿಕ್ಷಣ]]), [[ಹೈಯರ್ ಪ್ರಿಪರೇಟರಿ ಎಕ್ಸಾಮಿನೇಷನ್(HF)]] (''ಜಿಮ್ನಾಷಿಯಂ'' ಹೋಲುವಂತಹುದೇ ಆದರೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಅವಧಿ ಕಡಿಮೆ), [[ಹೈಯರ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಎಕ್ಸಾಮಿನೇಷನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ (HTX)]] ([[ಗಣಿತ]] ಮತ್ತು [[ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್]] ದೃಷ್ಟಿಸಿ), ಮತ್ತು [[ಹೈಯರ್ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಎಕ್ಸಾಮಿನೇಷನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್]] (HHX) (ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ದೃಷ್ಟಿಸಿ), ಜೊತೆಗೆ [[ವೊಕೇಷನಲ್ ಎಡ್ಯುಕೇಷನ್]], ನಿರ್ದಿಷ್ಟ [[ವ್ಯಾಪಾರ]]ಕ್ಕೆ ಯುವ ಜನಾಂಗವನ್ನು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸುವುದು - ಇದರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು [[ಅಪ್ರೆಂಟೀಸ್‌ಶಿಪ್]] ಎರಡನ್ನೂ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಕಾಲೇಜ್]]ಗಳಲ್ಲಿ [[ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ]]ಕ್ಕಾಗಿ ''ಜಿಮ್ನಾಷಿಯಂ'', HF, HTX ಮತ್ತು HHX ಶಿಕ್ಷಣವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಳನ್ನು ಅರ್ಹಗೊಳಿಸುವುದು. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಅತೀ ದೊಡ್ಡ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು]] ಇವೆ, [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್]] (1479ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿರುವುದು) ಮತ್ತು [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಆರ್ಹಸ್]] (1928ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿರುವುದು). ''[[ಫೋಕೆಹೋಜ್‍ಸ್ಕೋಲರ್ನ್]]'',("ಫೋಕ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ಸ್"), 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದು ರಾಜಕಾರಣಿ, ಕ್ರೈಸ್ತ್ ಪಾದ್ರಿ ವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ಕವಿ [[N.F.S.ಗ್ರುಂಡ್ಟ್‌ವಿಗ್]],ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಾಗಲಿ, ಗ್ರೇಡ್ ಕೊಡುವ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಲಿ ಇಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಕಲಿಕೆ, ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಕಾಶನ, ಅರಿವುಂಟುಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಯೋಚಿಸುವುದು ಹೇಗೆಂದು ಕಲಿಸಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.scandinavica.com/culture/education/hojskole.htm|title=The Danish Folkehøjskole|accessdate=2007-01-28|work=www.scandinavica.com|archive-date=2007-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20070223052455/http://www.scandinavica.com/culture/education/hojskole.htm|url-status=dead}}</ref> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == {{main|Culture of Denmark}} {{see also|List of Danes}} [[ಚಿತ್ರ:Ærøskøbing - Gyden.jpg|thumb|Ærøskøbing, ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಡೇನಿಶ್ ಹಳ್ಳಿ]] ''[[ದಿ ಎಂಪರರ್ಸ್ ನ್ಯೂ ಕ್ಲಾಥ್ಸ್]]'', ''[[ದಿ ಲಿಟಲ್ ಮೆರ್ಮೇಯ್ಡ್]]'', ಮತ್ತು ''[[ದಿ ಅಗ್ಲೀ ಡಕ್ಲೀಂಗ್]]'' ನಂಥ ಸುಂದರ, ಕಾಲ್ಪನಿಕ [[ಫೇರಿ ಟೇಲ್ಸ್]] ಬರೆದ ಕಥೆಗಾರ [[ಹಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಶ್ಚೀಯನ್ ಆಂಡರ್ಸನ್]]ನ ಖ್ಯಾತಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌‌ನ ಆಚೆ ಕೂಡ ಹರಡಿದೆ. [[ಕ್ಯಾರೆನ್ ಬ್ಲಿಕ್ಸೆನ್]] (ಕಾವ್ಯನಾಮ: ''[[ಇಸಾಕ್ ಡಿನೇಸೆನ್]]'' ), ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರುಸ್ಕೃತ ಲೇಖಕ [[ಹೆನ್ರಿಕ್ ಪೊಂಟೊಪ್ಪಿಡನ್]], [[ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ]] ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿ [[ನೀಲ್ಸ್ ಬೋಹ್ರ್]], ಹಾಸ್ಯಗಾರ ಪೀಯಾನೋವಾದಕ [[ವಿಕ್ಟರ್ ಬೋರ್ಜ್]] ಮತ್ತು ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ [[ಸೋರೆನ್ ಕರ್ಕ್‌ಗಾರ್ಡ್]] ಮುಂತಾದವರು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಿಂದಾಚೆಗೂ ಖ್ಯಾತರಾದವರು. ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ [[ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್]] ಅನೇಕ ಆಕರ್ಷಣೀಯ, ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ತವರಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ [[ಟಿವೋಲಿ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್]], [[ಅಮೇಲೀಯನ್‌ಬೋರ್ಗ್ ಅರಮನೆ]](ಡ್ಯಾನಿಶ್ ರಾಜಮನೆತನದ ನಿವಾಸ), [[ಕ್ರಿಶ್ಚೀಯನ್‌ಬೋರ್ಗ್ ಅರಮನೆ]], [[ಕೊಪೆನ್‌ಹಾಗೆನ್ ಕ್ಯಥೆಡ್ರಲ್]], [[ರೋಸೆನ್‌ಬೋರ್ಗ್ ಕ್ಯಾಸಲ್]], [[ಒಪೇರಾ ಹೌಸ್]], [[ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ಸ್ ಚರ್ಚ್]] (ಮಾರ್ಬಲ್ ಚರ್ಚ್), [[ಥಾವಾಳ್ಡ್‌ಸೆನ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ]], [[ರುಂಡೇಟಾರ್ನ್]], [[ನೈಹಾವ್ನ್]], ಮತ್ತು [[ದಿ ಲಿಟಲ್ ಮೆರ್ಮೇಯ್ಡ್]] ಶಿಲ್ಪಾಕೃತಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದವು.<ref>{{cite web|url=http://www.copenhagen-walkingtours.dk/ |title=Copenhagen Walking Tours |date=2007-05-25 |accessdate=2007-05-25}}</ref> ''ಮೋನೊಕಲ್'' ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಬಾಳಲು ಅತ್ಯಂತ ಯೋಗ್ಯವಾದ ನಗರ [[ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್]].<ref>[ ಫೈನ್ಯಾನ್ಶಿಯಲ್ ಟೈಮ್ಸ್ | ಎ ಲೀಗ್ ಟೇಬಲ್ ಆಫ್ ಲೈವಬಲ್ ಸಿಟೀಸ್]</ref> ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಎರಡನೇ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ನಗರ [[ಆರ್ಹಸ್]]. ಆರ್ಹಸ್ [[ವೈಕಿಂಗ್ ಯುಗ]]ದ ಒಂದು ಹಳೆಯ ನಗರ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ [[ಹಳೆಯ ನಗರ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. [[ಆರ್ಹಸ್ ಕ್ಯಥೆಡ್ರಲ್]] ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ [[ಕ್ಯಥೆಡ್ರಲ್]] ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಯುರೋಪ್]]ನ ಎರಡನೆಯ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಯಥೆಡ್ರಲ್. ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ತನ್ನ ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯನ್‌ ನೆರೆಯವರಂತೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಗತಿಪರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ 1969ರಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಅಶ್ಲೀಲತೆಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ದೇಶವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.um.dk/publikationer/um/english/factsheetdenmark/denmarkanoverview/html/chapter05.htm |title=Denmark&nbsp; — An Overview |date=2007-09-22 |accessdate=2007-09-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070715171107/http://www.um.dk/publikationer/um/english/factsheetdenmark/denmarkanoverview/html/chapter05.htm|archivedate=2007-07-15}}</ref> 1989ರಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ [[ನೋಂದಣಿಗೊಂಡ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ]]ಕ್ಕೆ ಕಾನೂನು ಕಟ್ಟಳೆಯನ್ನು ತಂದಿತು, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ [[ಸಲಿಂಗ ದಂಪತಿ]]ಗಳಿಗೆ ಮದುವೆಗಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಹಕ್ಕು ಬಾಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು. === ಚಲನಚಿತ್ರ === {{main|Cinema of Denmark}} ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಸಿನಿಮಾ]] ಏಳಿಸಿದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಮೂರು ಅಲೆಗಳೆಂದರೆ: * [[ಮೂಕಿ ಯುಗ]]ದ ಕಾಮದ [[ಅತೀರೇಕ]]ವುಳ್ಳ ಚಿತ್ರಗಳ ಅಲೆ. * 1960 ಮತ್ತು 1970ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಸುಸ್ಪಷ್ಟ ಅಶ್ಲೀಲ ಚಿತ್ರಗಳ ಅಲೆ. * 1990ರ ತರುವಾಯದ [[ಡಾಗ್ಮೆ95]]- ಚಳುವಳಿಯ ಅಲೆ. ಡ್ಯಾನಿಶ್‌ನ ಗಮನಾರ್ಹ ಚಿತ್ರತಯಾರಕರು: * [[ಕಾರ್ಲ್ Th.ಡ್ರೇಯರ್]] (1889–1968) ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಸಿನಿಮಾದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. * [[ಎರ್ರಿಕ್ ಬಾಲ್ಲಿಂಗ್]], [[ಆಸ್ಕರ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮಕರಣಗೊಂಡ ಚಿತ್ರ ''[[ಓಲ್ಸೆನ್-ಬ್ಯಾಂಡನ್]]'' (1968)ನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ. * [[ಗ್ಯಾಬ್ರಿಲ್ ಅಕ್ಸೆಲ್]],''[[ಬಾಬೆಟ್ಸ್ ಫೀಸ್ಟ್]]'' (1987)ಗಾಗಿ [[ಆಸ್ಕರ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ. * [[ಬಿಲ್ಲೆ ಆಗಸ್ಟ್]], [[ಪಾಲ್ಮೆ ಡಿ’ಓರ್]] ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ [[ಆಸ್ಕರ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ''[[ಪೆಲ್ಲೆ ದಿ ಕಾಂಕ್ವರರ್]]'' (1987)ಗಾಗಿ [[ಗೋಳ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ. * [[ಲಾರ್ಸ್ ವಾನ್ ಟ್ರೀಯರ್]], [[ಆಸ್ಕರ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮಕರಣಗೊಂಡ ''[[ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ ಇನ್ ದಿ ಡಾರ್ಕ್]]'' (2000) ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕ- [[ಡಾಗ್ಮೆ95]] ಮತ್ತು [[ಜೆಂಟ್ರೋಪಾ]] ಚಿತ್ರಗಳ ಸಹಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ. ಆರೋಗ್ಯದಾಯಕ ಹಾಸ್ಯ "ಫೋಕ್‌ಕಾಮಿಡೀ" (ಜನಪದ ಹಾಸ್ಯ)ವು ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಾಸ್ಯವುಳ್ಳ [[ಚಿತ್ರ ಶೈಲಿ]] 1930ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 1950ರಿಂದ 1970ರವೆಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತು, ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಭಾರಿ ಒಲವು ತೋರಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಫೋಕ್‌ಕಾಮಿಡೀ-ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ ''[[ಬಾರ್‌ಕೆನ್ ಮರ್ಗ್ರೇಥ್]]'' (1934), ''[[ಡಿ ರೋಡ್ ಹೆಸ್ಟೆ]]'' (1950), ''[[ಫಾರ್ ಟಿಲ್ ಫೈರ್]]'' (1953) ಮತ್ತು ''[[ಓಲ್‌ಸೇನ್-ಬಂಡೆನ್]]'' (1968). 1980ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಚಿತ್ರತಯಾರಿಕೆ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಸುವ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಯೋಜನೆಗಳ ನಿಧಿಯನ್ನು [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್]] ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಬರೀ ಹಣಗಳಿಸುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯತ್ತ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಗಮನವೆಂದು ಕಲಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಚಿತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯ ಒಲವಿರುವ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಟೀಕೆ ಮತ್ತು ಆರೋಪ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಸಿನಿಮಾ ಜಗತ್ತು ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳು ಮಾತ್ರ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಆದರೂ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಚಿತ್ರಗಳು ಈಗಲೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಲಾರ್ಡ್ ಆಫ್ ದಿ ರಿಂಗ್ಸ್ ಚಿತ್ರದ ತಾರೆ ವಿಗ್ಗೋ ಮಾರ್ಟೆನ್‌ಸನ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು, ಡ್ಯಾನಿಶ್ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ತಾಯಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಮೈಕೆಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ಲೆಸ್ಲೀ ನೀಲ್ಸೆನ್‌‌ಗೆ ಕೂಡ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಮೂಲದ ತಂದೆಯಿದ್ದಾರೆ. === ಸಾಹಿತ್ಯ === {{Main|Danish literature}} [[ಚಿತ್ರ:HCAndersen.jpeg|thumb|upright|ಹಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಆಂಡರ್‌ಸನ್]] ಮೊದಲನೇ ತಿಳಿದಿರುವ [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಸಾಹಿತ್ಯ]]ವೆಂದರೆ 10 ಮತ್ತು 11ನೇಯ ಶತಮಾನದ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು. ಡ್ಯಾನಿಶ್‌ನ ಮೊದಲ ಬರಹಗಾರ [[ಸ್ಯಾಕ್ಸೋ ಗ್ರಾಮಾಟಿಕಸ್]] ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈತ [[ಅಬ್ಸಾಲೊನ್]]ಎನ್ನುವ ಬಿಷಪ್ ಬಳಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡು [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಚರಿತ್ರೆ]]ಯ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದ ವರದಿ [[ಗೆಸ್ಟಾ ಡ್ಯಾನೊರಂ]] ಅನ್ನು ಬರೆದವನು. [[ಮಧ್ಯಕಾಲಿಕ ಯುಗ]]ದಲ್ಲಿನ ಡೇನಿಶ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಷ್ಟೇನೂ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. [[ಏಜ್ ಆಫ್ ಎನ್‌ಲೈಟ್‌ಮೆಂಟ್]]ಬಂದಮೇಲೆ ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ [[ಲುದ್ವಿಗ್ ಹೋಲ್ಬರ್ಗ್]]ನ ಹಾಸ್ಯ ನಾಟಕಗಳು ಇನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಅತೀಮಾನುಶ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರಗಳ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆದು ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತನಾದ [[ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಶ್ಚೀಯನ್ ಆಂಡರ್ಸನ್]]ನ ಮೇಲೆ ರಮ್ಯತೆಯು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ [[ಸೋರೆನ್ ಕೀರ್ಕೆಗಾರ್ಡ್]]ನ [[ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದ]]ವೂ ಬಹಳವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತ್ತು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ತರುವಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. [[ಮಾಡರ್ನ್ ಬ್ರೇಕ್‌ಥ್ರೂ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಆಂದೋಲನದ ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದ ಸಾಹಿತಿಗಳೆಂದರೆ [[ಜಾರ್ಜ್ ಬ್ರಾಂಡೆಸ್]], [[ಹೆನ್ರಿಕ್ ಪೊಂಟೊಪ್ಪಿಡಾ]]( [[ಸಾಹಿತ್ಯ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ವಿಜೇತ) ಮತ್ತು [[ಜೆ.ಪಿ.ಜಾಕೋಬ್ಸನ್]]. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ [[ಜೋಹಾನ್ನೆಸ್ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ಜೆನ್ಸೆನ್]]ಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. [[ಕಾರೆನ್ ಬ್ಲಿಕ್ಸೆನ್]] ತನ್ನ ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು [[ಸಣ್ಣ ಕಥೆ]]ಗಳಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಡ್ಯಾನಿಶ್‌ನ ಇತರ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಬರಹಗಾರರೆಂದರೆ [[ಗ್ರಂಡ್ಟ್‌ವಿಗ್]], [[ಗಸ್ಟಾವ್ ವೀಡ್]], [[ವಿಲ್ಲೀಯಂ ಹೇಯ್ನೆಸೆನ್]], [[ಮಾರ್ಟಿನ್ ಆಂಡರ್‌ಸನ್ ನೆಕ್ಸೋ]], [[ಹ್ಯಾನ್ಸ್ ಶೆರ್ಫಿಗ್]], [[ಟಾಂ ಕ್ರೀಸ್ಟೆನ್‌ಸನ್]], [[ಡಾನ್ ಟುರೆಲ್ಲ್]], [[ಪೀಟರ್ ಹೋಗ್]], ಮತ್ತು ಇತರರು. === ಕ್ರೀಡೆ === {{main|Sports in Denmark}} ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಯೆಂದರೆ [[ಫುಟ್‌ಬಾಲ್]]. [[ನೌಕಾಯಾನ]] ಮತ್ತು ಇತರ [[ಜಲಕ್ರೀಡೆಗಳು]] ಕೂಡ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳೇ, ಅದರಂತೆಯೇ [[ಗಾಲ್ಫ್]] ಮತ್ತು ಒಳಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡೆಗಳಾದ [[ಬ್ಯಾಡ್‌ಮಿಂಟನ್]], [[ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬಾಲ್]], ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಜಿಮ್ನಾಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಕೂಡ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಮೋಟಾರ್ ಕ್ರೀಡೆಯಾಡಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿರುವ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪೂ ಇದೆ. [[24 ಗಂಟೆಗಳ ಲೇ ಮಾನ್ಸ್]]ನ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಡ್ರೈವರ್ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಎಂಟು ಬಾರಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ [[ಟಾಮ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೆನ್‌ಸೆನ್]] ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದು [[ಸ್ಪೀಡ್ ವೇ]]ನಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Caroline Wozniacki at US Open 2009 4th round (156).jpg|thumb|left|ಕ್ಯಾರೊಲಿನ್ ವೊಜ್‌ನಿಯಾಕಿ]] ಬೇರೆ ಇತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಡ್ಯಾನಿಶ್‌ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳೆಂದರೆ [[ಅಮೇರಿಕನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್]]ನ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‍ಬಾಲ್ ಲೀಗ್]]ನ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯದ ಮುಂದಾಳು [[ಮಾರ್ಟೆನ್ ಆಂಡರ್ಸನ್]], ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಾದ [[ಬಿಜಾರ್ನೆ ರೀಸ್]], [[ರಾಲ್ಫ್ ಸೋರೆನ್‌ಸೆನ್]], ಮತ್ತು [[ಮೈಖೆಲ್ ರಾಸ್‌ಮೆಸ್ಸೆನ್]], [[ಬ್ಯಾಡ್‌ಮಿಂಟನ್]] ಆಟಗಾರರಾದ [[ಪೀಟರ್ ಗೇಡ್]] ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಮಿಲ್ಲಾ ಮಾರ್ಟಿನ್]], [[ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್]]-ಆಟಗಾರ [[ಮೈಖೇಲ್ ಮೇಜ್]], [[ಪೋಕರ್]] ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ಆಟಗಾರ [[ಗಸ್ ಹಾನ್‌ಸೆನ್]] ಮತ್ತು [[ಪೀಟರ್ ಈಸ್ಟ್‌ಗೇಟ್]], [[ಫುಟ್‌ಬಾಲ್]] ಆಟಗಾರರಾದ [[ಮೈಖೇಲ್]] ಮತ್ತು [[ಬ್ರೈಯಾನ್ ಲಾಡ್ರಪ್]] ಮತ್ತು [[ಪೀಟರ್ ಶ್ಮೀಖೆಲ್]]. [[WTA]] ಟೆನ್ನಿಸ್ ಟೂರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹದಿಹರೆಯದ [[ಕರೋಲೀನ್ ವೋಜ್ನಿಯಾಕಿ]] ಏರಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. [[WBA]] ಮತ್ತು [[WBC]] [[ಸೂಪರ್ ಮಿಡಲ್ ವೇಟ್]] ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ [[ಮಿಕ್ಕೆಲ್ ಕೆಸ್ಲರ್]] ಮತ್ತು ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಟೂರ್ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿರುವ [[ಗಾಲ್ಫ್]] ಆಟಗಾರ [[ಥಾಮಸ್ ಬ್ಯೋರ್ನ್]] ಇವರುಗಳ ಮನೆ ಮತ್ತು ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್. 1992ರಲ್ಲಿ [[ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್]] ಅನ್ನು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಟೀಂ]]ನವರು ಗೆದ್ದರು. ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ಅರ್ಹತಾ ನಿರ್ಧಾರಕ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡ [[ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾ]] ನಂತರದ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಈ ತಂಡ ಆಡಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. [[ಯುಗೋಸ್ಲಾವ್ ಸಮರಗಳು]] ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾ ತಂಡವನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳನ್ನು ಕೊನೆ ಘಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ/ಯೂರೋಪಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಈ ತಂಡಕ್ಕೆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಮತ್ತೆ ಅವಕಾಶವಾಯಿತು. ಒಮ್ಮೆ ಫೈನಲ್ಸ್‌ ತಲುಪಿದ ನಂತರ, ಡೇನರು [[1990 FIFA ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್]]ನ ಆಧಿಪತಿಗಳಾದ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. === ಸಂಗೀತ === {{main|Music of Denmark}} ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿ, ಕೋಪನ್‌ಹೇಗನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳುಳ್ಳ ಗಡಿಯ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳದೆ ಆದ ವ್ಯಾಪಕ ಜಾನಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿವೆ. [[ರಾಯಲ್ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಆರ್ಕೇಸ್ಟ್ರಾ]] ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಆರ್ಕೇಸ್ಟ್ರಾಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. [[ಕಾರ್ಲ್ ನೀಲ್‌ಸೆನ್]] ತನ್ನ ಆರು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವಾದ್ಯಮೇಳದೊಂದಿಗೆ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ರಚನೆಕಾರ. ವಿಸ್ತೃತ [[ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಉದ್ಯಮ]]ವು ಅನೇಕ ಪಾಪ್ ತಾರೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಾನಾ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನಕಾರರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದೆ. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವರು ಮಾತ್ರ ಅಂತರ ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಾರಾ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಮರ್ಸಿಫುಲ್ ಫೇಟ್]], [[ಕಿಂಗ್ ಡೈಮಂಡ್]], [[ವ್ಹಿಗ್‍ಫೀಲ್ಡ್]], [[ಮೈಕೆಲ್ ಲರ್ನ್ಸ್ ಟು ರಾಕ್]], [[ಆಲ್ಫಾಬೀಟ್]], '90ರ ಪಾಪ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ [[ಆಕ್ವಾ]],ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ರಾಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ [[ಮ್ಯೂ]]ಗಳ ಜೊತೆಗೇ [[ಮೆಟಾಲಿಕಾ]]ದ [[ಲಾರ್ಸ್ ಅಲ್ರಿಚ್]] ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನವನು. === ಆಹಾರ === {{Unreferenced section|date=November 2008}} {{main|Danish cuisine}} [[ಚಿತ್ರ:Smørrebrød 4.jpg|thumb|right|ಡೇನಿಶ್ ಓಪನ್ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ (smørrebrød) ಡಾರ್ಕ್ ರೈ ಬ್ರೆಡ್‌ನ ಮೇಲೆ.]] ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳು(ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್,ನಾರ್ವೆ,ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡೆನ್), ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಅದರ ನೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ [[ಉತ್ತರ ಜರ್ಮನಿ]], ಈ ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ [[ಅಡುಗೆ ವಿಧಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮೀನನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ದೇಶದ ಕೃಷಿಯ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಚಳಿಗಾಲವಾಗಿದೆ. ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಊಟಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ [[ರಗ್‌ಬ್ರಾಡ್]] (ರೈ-ಬ್ರೆಡ್) ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚಸ್ ಅಥವಾ [[ಸ್ಮಾರ್ರ್‌ಬ್ರಾಡ್]] ಅನ್ನು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟ ಎಂದು ಕರೆದು ಅಥವಾ ''ಫ್ರಾಕೋಸ್ಟ್'' ಎಂದು ಕರೆದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ [[ಫ್ರಾಕೋಸ್ಟ್]] ನಲ್ಲಿ 2 ರಿಂದ 6 ತುಂಡುಗಳ ಸರಳ ''ಸ್ಮಾರ್ರ್‌ಬ್ರಾಡ್'' ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ತಯಾರಿಸಿ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ [[ಊಟದ ಡಬ್ಬಿ]]ಗೆ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ದುಬಾರಿ [[ಫ್ರಾಕೋಸ್ಟ್]] ಅಥವಾ ''ಬಿಗ್ ಕೋಲ್ಡ್ ಟೇಬಲ್'' ಊರಿಟ್ಟ [[ಹೆರ್ರಿಂಗ್]], ಹಬೆಯಾಡುವ [[ಈಲ್]] ಅಥವಾ ಬಿಸಿಬಿಸಿ ಉರಿದ ಬ್ರೆಡೆಡ್ ಚಪ್ಪಟೆ ಮೀನು ಮುಂತಾದ ಮೀನಿನ ವ್ಯಂಜನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಆನಂತರ ಬರುವುದು ಕೋಲ್ಡ್ ರೋಸ್ಟ್ ಬೀಫ್‌ನ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚಸ್ ಜೊತೆಗೆ [[ರಿಮೌಲೇಡ್]] ಮತ್ತು ಹುರಿದ ಈರುಳ್ಳಿ, ಸುಟ್ಟ ಹಂದಿ ಮತ್ತು [[ಕೆಂಪು ಎಲೆ ಕೋಸಿ]]ನೊಂದಿಗೆ [[ಹುರಿದ]]ಬಾಡು, ಬಿಸಿ [[ವೀಲ್ ಮೆಡಾಲ್ಲೀಯನ್ಸ್]], ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಮಾಂಸ ಮುದ್ದೆಗಳು(''[[ಫ್ರಿಕಾಡೆಲ್ಲರ್]]'' ) ಅಥವಾ [[ಲಿವರ್ ಪೇಟ್]]ನ ಜೊತೆಗೆ ಬೇಕನ್ ಮತ್ತು ಅಣಬೆಗಳು. ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಪದಾರ್ಥಗಳೆಂದರೆ ''[[ಸೋಲ್ ಓವರ್ ಗುಡ್ಜೆಮ್]]'',ಪದಶ: "ದೇವರ ಮನೆಯ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯ" ([[ಗುಡ್ಜೆಮ್]] ಬಾರ್ನ್‌ಹೋಮ್‌ನ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ, ಇಲ್ಲಿ ಹೆರಿಂಗ್ ಮೀನುಗಳನ್ನು ರಾಶಿಯಾಗಿ ತಂದು ಹೊಗೆ ಇಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ), ಇದರಲ್ಲಿ ಹೊಗೆಯಿರಿಸಿದ ಮೀನು, ಚೀವ್ಸ್ ಈರುಳ್ಳಿಯಂಥ ಗಿಡ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲೆ (ಸೂರ್ಯ) ಹಸಿ [[ಮೊಟ್ಟೆ ಹಳದಿ ಲೋಳೆ]]; ಅಥವಾ ''ಡ್ರೈಲೇಜನ್ಸ್ ನ್ಯಾಟ್‌ಮ್ಯಾಡ್'', ’ವೆಟ್ಸ್ ಲೇಟ್-ನೈಟ್ ಬೈಟ್’ನ ಉಪ್ಪೂರಿದ ಮಾಂಸ (ಕಾರ್ನ್ಡ್ ವೀಲ್), ಈರುಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಜೆಲ್ಲೀಡ್ [[ಕಾನ್‌ಸೋಮ್ಮ್]], ಜೊತೆಗೆ [[ಲಿವರ್ ಪೇಟ್]]. ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಕೆಂಪು ಮೂಲಂಗಿಯ ಜೊತೆಗೆ ನಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ದ್ರಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಊಟಕ್ಕೆ [[ಲಾಜರ್]] ಬೀರ್ ಅನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ಗ್ಲಾಸುಗಳಲ್ಲಿನ ''ಸ್ನಾಪ್ಸ್'' ಜೊತೆಗೆ ಅಥವಾ [[ಅಕ್ವಾವಿಟ್]] ಜೊತೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. [[ಚಿತ್ರ:Aebleskiver.jpg|thumb|left|Æbleskiver, ಡೇನಿಶ್ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಪ್ಯಾನ್‌ಕೇಕ್‌ಗಳು]] ದಿನದ ಭಾರಿ ಬಿಸಿ ಊಟವನ್ನು ''ಮಿಡ್‌ಡ್ಯಾಗ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಜೆ ತಿನ್ನಲಿಕ್ಕೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಈ ಊಟವು ಮಾಂಸ(ಹಂದಿ,ದನ,ಕುರಿ ಅಥವಾ ಮೀನು)ಇವುಗಳ ಊಟವಾಗಿದ್ದು, ಜೊತೆಗೆ ಮಾಂಸದಿಂದ ಒಸರುವ ರಸವಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೇಯಿಸಿದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ಅಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ಪಾಸ್ತಾಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಗಂಜಿ (ಸಕ್ಕರೆ ರಹಿತ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ಸ್), ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಸಿ ಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಎಲೆಕೋಸು ಜೊತೆಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ನಂತರ [[ಡೆಸೆರ್ಟ್]] (ಐಸ್ ಕ್ರೀಂ ಮುಂತಾದ ಸಿಹಿ ಭಕ್ಷ್ಯ), [[ಮೌಸ್ಸ್]] ಅಥವಾ [[ರಾಡ್‌ಗ್ರಾಡ್]](ಸಿಹಿ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಕೆನೆಯಿಂದ ತುಂಬಿಸಿ ಕೊಡುವುದು) ಅನ್ನು ನಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಊಟಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಸೂಪ್ ಅಥವಾ ಬಿಸಿ ಅಂಬಲಿ (ಗಂಜಿ) ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಅಂಬಲಿ ಅಥವಾ ಗಂಜಿ ಎಂದರೆ [[ಅಕ್ಕಿ ಅಂಬಲಿ ಅಥವಾ ಗಂಜಿ]](ಮಾಮೂಲಾಗಿ ಇದನ್ನು "ರೈಸ್ ಪುಡ್ಡಿಂಗ್" ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿ ಕರೆಯುವುದಿದೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಶ ಪದಶ: ಬಳಕೆಗಿಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವವರು ಈ ರೀತಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ)ಯನ್ನು ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಒಂದು ಚೂರು ಬೆಣ್ಣೆ ಇಟ್ಟು ಮತ್ತು ಚಕ್ಕೆಯನ್ನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗರಿಗರಿಯಾದ ಚರ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಂದಿಯ ಮಾಂಸದಡುಗೆ, [[ಫ್ರಿಕಾಡೆಲ್ಲರ್]](ಹುರಿದ ಹಂದಿಯ ಮಾಂಸದಮುದ್ದೆಗಳು), "ತುರಿದ ದನದ ಮಾಂಸ"(ಒರಟಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ತುರಿದ ದನದ ಮಾಂಸ ಫ್ರಿಕಾಡೆಲ್ಲರ್ ತರಹವೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಇದು 100% ರಷ್ಟು ದನದ ಮಾಂಸ), ಹಂದಿಯ ಪಕ್ಕೆಮಾಂಸ "ಮಿಲ್ಲಿಯನ್-ಬೀಫ್"(ಒರಟಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ದನದ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಅದರ ರಸ), ಕಾರ್ಬೊನೇಡರ್/ಕ್ರೆಬಿನೆಟ್ಟರ್ (ಬ್ರೆಡ್ ಮಾಡಿರುವ ಮತ್ತು ಹುರಿದಿರುವ [[ಕೊಚ್ಚಿದ ಮಾಂಸ]]), ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ [[ಸುಟ್ಟ]] ಮಾಂಸದಡುಗೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ. ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಗಂಜಿ ಜೊತೆಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಅಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಸ್ಪಗೆಟಿ ಎ ಲಾ ಬೋಲೋನೀಸ್]], ಹ್ಯಾಶ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದಾದ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದ್ಧಪಟ್ಟಂತಹ ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಮತ್ತು ಸಂಜೆಯ ಊಟವನ್ನು (''ಫ್ರಾಕೋಸ್ಟ್'' ಮತ್ತು ''ಮಿಡ್‌ಡ್ಯಾಗ್'' ) ಎಂದು ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟ ಎಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇವು ಇದೇ ರೀತಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಜು‌ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ನ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೀನು ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಿಕ ಊಟ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಗೆ ದೊಡ್ದ ಉದ್ಯಮ. [[ಬಾರ್ನ್‌ಹೋಮ್]] ದ್ವೀಪದ ಬಳಿಯಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ [[ಸ್ಮೋಕಿಂಗ್ ಹೌಸ್‌]]ಗಳು ಅಥವಾ ''ರೋಜೇರಿಯರ್'' ನಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ [[ಸ್ಮೋಕ್ಡ್ ಫಿಶ್]]ನ ([[ಹೆರ್ರಿಂಗ್]], [[ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್]], [[ಈಲ್]]ಗಳು) ಅಡುಗೆ, ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯವಾದವು. ಅಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಕಾಂಡಿಮೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಮುಂತಾದ ವ್ಯಂಜನ]], [[ರಿಮೌಲೇಡ್]] ಗಳನ್ನು [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಫ್ರೈಸ್]]ಗಳ ಜತೆಗೆ, ಹುರಿದ [[ಪ್ಲೈಸ್]]ಗಳ ಮೇಲೆ, [[ಸಲಾಮಿ]] ಅಥವಾ [[ರೋಸ್ಟ್ ಬೀಫ್]] ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚಸ್{{Citation needed|date=June 2009}} ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ . ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಂತೆ ಇಲ್ಲೂ ಕೂಡ ವಿಶೇಷ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳಾದ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್, ಜನ್ಮದಿನೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದುಂಟು. ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಸಂತೋಷ === [[ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ]]ದ ಪ್ರಕಾರ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಸಂತೋಷಪೂರ್ಣವಾದದ್ದು.<ref>{{cite news |url=http://www.independent.co.uk/news/world/europe/denmark-is-the-worlds-happiest-country--official-410075.html |title=Denmark is the world's happiest country - official - Europe, World |publisher=The Independent |date=2006-08-01 |accessdate=2009-05-05 |archive-date=2009-03-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090309234926/http://www.independent.co.uk/news/world/europe/denmark-is-the-worlds-happiest-country--official-410075.html |url-status=dead }}</ref> == ಸೇನೆ == {{main|Danish Defence|Military history of Denmark}} [[ಚಿತ್ರ:L16 HDMS Absalon - 20070902.jpg|thumb|right|HMDS ಅಬ್ಸಾಲಾನ್.]] ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ [[ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆ]]ಯನ್ನು ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.{{lang-da|Forsvaret}} ಶಾಂತಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್]] ಸುಮಾರು 33,೦೦೦ರಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮುಖ್ಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಶಾಖೆಗಳು ಸುಮಾರು 27,000 ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ: 15,460 ಜನರನ್ನು [[ರಾಯಲ್ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಆರ್ಮಿ]]ಗೆ, 5,300 ಜನರನ್ನು [[ರಾಯಲ್ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ನೇವಿ]]ಗೆ ಮತ್ತು [[ರಾಯಲ್ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್]]ಗಾಗಿ 6,050 ಜನರು (ಎಲ್ಲವೂ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ). [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಎಮರ್ಜನ್ಸಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಏಜನ್ಸಿ]] ({{lang-da|Beredskabsstyrelsen}}) 2,೦೦೦ ಜನರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ದಾಖಲೆಗಳ ಅನ್ವಯ) ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 4,000 ಜನರು [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಕಮಾಂಡ್]], [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ರೀಸರ್ಚ್ ಎಸ್ಟಾಬ್ಲಿಷ್‌ಮೆಂಟ್]], ಮತ್ತು [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್ ಸರ್ವೀಸ್]] ಶಾಖೆರಹಿತ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸುಮಾರು 55,000 ಜನರು ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಾಗಿ [[ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಹೋಮ್ ಗಾರ್ಡ್]]ನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.{{lang-da|Hjemmeværnet}} ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ (9 ಏಪ್ರಿಲ್ 2008ಕ್ಕೆ) ಸುಮಾರು 1,400 ಜನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿಶನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://forsvaret.dk/FMN/Verdenskort/ |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071227125607/http://forsvaret.dk/FMN/Verdenskort/ |archivedate=2007-12-27 |title=Forsvarsministerens Verdenskort |publisher=Web.archive.org |date=2007-12-27 |accessdate=2009-08-20}}</ref> ಇದರಲ್ಲಿ [[NATO SNMCMG1]]ಗೆ ಖಾಯಂ ಆಗಿ ಕೊಟ್ಟ ನೆರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದೆ. ಮೂರು ದೊಡ್ದ ಕೊಡುಗೆಗಳೆಂದರೆ [[ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್‌]] ([[ISAF]]ಗೆ, 696 ಜನರು), [[ಕೊಸೊವೋ]] ([[KFOR]]ಗೆ, 312 ಜನರು), ಮತ್ತು [[ಲೆಬನಾನ್]] ([[UNIFIL]]ಗೆ, 50 ಜನರು). 2003ರಿಂದ 2007ರವರೆಗೂ ಸುಮಾರು 450 ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಸೈನಿಕರು [[ಇರಾಕ್]]ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://english.aljazeera.net/news/middleeast/2007/02/200852514261678446.html |title=Denmark follows UK Iraq pullout |publisher=Al Jazeera English |date=2007-02-21 |accessdate=2009-08-20}}</ref> == ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{main|Outline of Denmark|Index of Denmark-related articles}} * [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಅವಳಿ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] {{Denmark topics|state=expanded}} == ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{reflist|2}} == ಆಕರಗಳು == * {{da icon}}ಬಸ್ಕ್,ಸ್ಟೀನ್ ಮತ್ತು ಪೌಲ್ಸೆನ್,ಹೆನ್ನಿಂಗ್ (ed.), "ಡ್ಯಾನ್ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಹಿಸ್ಟೋರೀ — i ಗ್ರಂಡ್‌ಟ್ರೀಕ್",ಆರ್ಹಸ್ ಯುನಿವಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಫಾರ್‌ಲ್ಯಾಗ್, 2002, ISBN 87-7288-941-1 * {{da icon}}ಮೈಖೇಲ್ಸೆನ್, ಕಾರ್ಸ್‌ಟೆನ್ ಕೆಜರ್, "ಪಾಲಿಟಿಕೆನ್ಸ್ ಬಾಗ್ ಒಮ್ ಡಾನ್ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಓಳ್ಡ್‌ಟಿಡ್", ಪಾಲಿಟಿಕೆನ್ಸ್ ಫಾರ್‌ಲ್ಯಾಗ್ (1. bogklubudgave), 2002, ISBN 87-00-69328-6 * {{swe icon}} ನೇಷನಲೆನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೆಡಿನ್, vol. 4, ಬಾಕ್‌ಫಾರ್ಲಾಗೆಟ್ ಬ್ರಾ ಬಾಕರ್, 2000, ISBN 91-7024-619-X. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{sisterlinks|Denmark}} ;ಸರ್ಕಾರ * [http://denmark.dk/ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಆಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ] * {{CIA World Factbook link|da|Denmark}} * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-d/denmark.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921053922/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-d/denmark.html |date=2013-09-21 }} ;ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿ * [http://www.denmark.net/business ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ] * [http://www.denmark.net/denmark-guide/danish-culture.html ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ] * [http://copenhagenet.dk/CPH-Denmark.htm ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್ ಅಬೌಟ್ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಆಂಡ್ ಎ ಬ್ರೀಫ ಟೂರ್ ಥ್ರೂ ದಿ ಕಂಟ್ರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081029004904/http://www.copenhagenet.dk/CPH-Denmark.htm |date=2008-10-29 }} * [http://danishheritage.dk/ DanishHeritage.dk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081021065758/http://www.danishheritage.dk/ |date=2008-10-21 }} ಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅದರ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು * [http://www.britannica.com/EBchecked/topic/157748/Denmark ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್] ''[[ಎನ್ ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ]]'' ದಲ್ಲಿ * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/denmark.htm ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080705053204/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/denmark.htm |date=2008-07-05 }} ''UCB Libraries GovPubs'' ಗಳಲ್ಲಿ * {{dmoz|Regional/Europe/Denmark}} * {{wikiatlas|Denmark}} * {{wikivoyage|Denmark}} ; ವಾರ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ * [https://news.google.com/news?hl=en&ned=us&ie=UTF-8&q=denmark%2F&btnG=Search ಗೂಗಲ್ ನ್ಯೂಸ್ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್] * [http://eudocs.lib.byu.edu/index.php/History_of_Denmark:_Primary_Documents ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್: ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು] * [http://kort.krak.dk/borgerdk.kortsoegning/imapDKbig.asp Krak printable mapsearch] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071005153127/http://kort.krak.dk/borgerdk.kortsoegning/imapDKbig.asp |date=2007-10-05 }} (ಗೋಚರಿತ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿಯ ರೂಪುರೇಖೆ ಆದರೆ ಇದು ಮುದ್ರಣಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ !) {{da icon}} * [http://www2.kms.dk/C1256AED004EA666/(AllDocsByDocld)/B825612735012CB1C1256AEF002C0B2C ಮಿನಿಸ್ಟ್ರಿ ಆಫ್ ದಿ ಎನ್ವೈರಾನ್ ಮೆಂಟ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸರ್ವೆ ಆಂಡ್ ಕ್ಯಾಡಾಸ್ಟ್ರೆ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{sv icon}}{{en icon}} * [https://web.archive.org/web/20060208174808/http://olddenmark.dk/ Old Denmark in Cyberspace - Information about Denmark - the Danes] * [http://earthobservatory.nasa.gov/IOTD/view.php?id=3389 ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಸ್ಯಾಟಿಲೈಟ್ ಚಿತ್ರ] [[NASA Earth Observatory]]ದಲ್ಲಿ * [http://www.danmarksstatistik.dk/HomeUK.aspx ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಫ್ರೀ ಆಫ್ ಚಾರ್ಜ್] * [http://statistikbanken.dk/statbank5a/SelectVarVal/Define.asp?Maintable=HISB3&PLanguage=1 ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಸಮ್ಮರಿ ವೈಟಲ್ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಅಬೌಟ್ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಕವರಿಂಗ್ 1901 ಆಂಡ್ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್] * [http://www.dst.dk/HomeUK.aspx ನ್ಯೂವೆಸ್ಟ್ ರಿಲೀಸಸ್ ಫ್ರಮ್ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್] {{da icon}} {{en icon}} * [http://www.statistikbanken.dk/statbank5a/SelectTable/Omrade0.asp?PLanguage=1 ವ್ಯಾರೀಯಸ್ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ statistikbanken.dk] ;ಇತರ ವಿಧಾನಗಳು * [http://www.vifanord.de/index.php?id=1&L=1&rd=243343734 ವೈಫನಾರ್ಡ್]-ಇದೊಂದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಲೈಬ್ರರಿಯಾಗಿದ್ದು ನಾರ್ಡಿಕ್ ಮತ್ತು ಬಾಳ್ಟಿಕ್ ದೇಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಇಡಿಯಾಗಿ ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ {{Denmark topics}} {{Template group |title = <!-- [[File:Nuvola filesystems www.png|23px]] -->&nbsp;Geographic locale |list = {{Countries of Europe}} {{Countries bordering the Baltic Sea}} }} {{Template group |title = International organisations |list = {{Monarchies}} {{Denmark ties}} {{EU members}} {{Council of Europe members}} {{Nordic Council}} {{North Atlantic Treaty Organisation (NATO)}} {{United Nations}} {{WTO}} }} {{coord|56|N|10|E|type:country_scale:3000000_region:DK|display=title}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಾವರಿನ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್ ಸದಸ್ಯ ದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದ ಗಡಿಭಾಗಗಳ ದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಗಡಿಯ ದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯಾ]] [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪ್]] [[ವರ್ಗ:NUTS 2 ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್‌ನ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಡ್ಯಾನಿಶ್-ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಗತಿಪರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1814ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೆಡಿಟೆರ್ರೆನೀಯನ್ ಯೂನಿಯನ್‌ನ ಸದಸ್ಯ ಪ್ರಾಂತಗಳು]] rgx91urfplj92kwabqplsyw5j6y9w9q 0 14125 1371041 1351774 2026-04-01T06:53:09Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371041 wikitext text/x-wiki '''ನಾರಿಮನ್ ಪಾಯಿಂಟ್''', (नरिमन पॉईंट) <ref>[http://www.mumbai.org.uk/tourist-attractions/nariman-point.html 'Mumbai Commercial capital of India, Nariman point']{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}'</ref> ಎಂದು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿನ ಕಡಲಿನ ಕೊನೆಯ ಭೂಭಾಗವನ್ನು [[ಖುರ್ ಶಿದ್ ಫ್ರಾಮ್ ಜಿ ನಾರಿಮನ್]] ಎಂಬ ಪ್ರಾಜ್ಞರು ಕಡಲನ್ನು ಒತ್ತಿಪಡೆದ, ಭೂ-ಪ್ರದೇಶದ ನಿರ್ಮಾಣಮಾಡಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಆ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಆತನ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ನ ಅತಿ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗದ ಅರಬ್ಬೀ ಕಡಲಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಭೂಭಾಗದ, [[ನಾರಿಮನ್ ಪಾಯಿಂಟ್]] ನಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿ, ಭಾರತದ ಅತಿ ಭಾರಿ ಉದ್ಯಮಗಾರರ ಪ್ರಮುಖ ಕಛೇರಿಗಳು, ಶೋರೂಂಗಳು, ವಾಣಿಜ್ಯಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು, ನಳಿನಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇವೆಲ್ಲಾ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಡಗಿರೂಪದರ್ಶಿಗಳ ಸಂಭ್ರಮದ ಓಡಾಟಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇಂದು ಮುಂಬಯಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಹಾರ ಸ್ಥಳ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ, ಮತ್ತು ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಮ್ಯಾನ್ ಹಟನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ 'ನಾರಿಮನ್ ಪಾಯಿಂಟ್'<ref>{{Cite web |url=http://www.va360.net/nariman-point-mumbai-virtual-tour-360/ |title=www.va360.net/nariman-point-mumbai-virtual-tour |access-date=2015-02-28 |archive-date=2015-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150202115844/http://www.va360.net/nariman-point-mumbai-virtual-tour-360/ |url-status=dead }}</ref> ನ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪಾರ್ಸಿ ಮತಸ್ಥ, ರಾಜಕಾರಣಿ, ದಾರ್ಶನಿಕ, [[ಶ್ರೀ. ಖುರ್ ಶಿದ್ ಫ್ರಾಮ್ ಜಿ ನಾರಿಮನ್]] ರವರಿಂದಾಗಿ. [[Image:Marine Drive, Mumbai (2007).jpg|thumb|256px|'ನಾರಿಮನ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ನ ಮತ್ತೊಂದು ದೃಷ್ಯ']] ==ನಾರಿಮನ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಬಗ್ಗೆ== ಸನ್, ೧೯೪೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಬೊಂಬಾಯಿನ ಆ ಸ್ಥಳವೆಲ್ಲಾ ಜಲಾವೃತವಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಜನಾನುರಾಗಿ ನೇತ, 'ಶ್ರೀ. ಖುರ್ ಶಿದ್' ರವರು, ಅರಬ್ಬೀಸಮುದ್ರದ ಹತ್ತಿರದ ಭೂಭಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಅಲ್ಲಿ ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಬಹುದು ಎಂದು ಸದನಕ್ಕೆ ಮನವಿಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಆಲ್ಲಿನ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಮಣ್ಣು, ಬಂಡೆಗಳು, ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಚಪ್ಪಡಿಗಳನ್ನೂ, ಹಲಿಗೆಗಳನ್ನು ಡೆಬ್ರಿಯನ್ನು ತಂದು ಸುರಿದರು. ಹೆಚ್ಚು ಆರ್.ಸಿ.ಸಿ.ಯ ಭಾಗಗಳು ಸರಿಯಾದ ಬಿಗಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕೊಡುವುದನ್ನು ಮನಗಂಡ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಗಳು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಬೃಹತ್ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಲು ಭಾರಿಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಂದು ಸುರಿಯಲು ಅಭಿಮತವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಆಗ ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಸಮಯ. 'ಸ್ಟೀಲ್ ರಾಡ್' ಗಳ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಬೆಲೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ್ನು ವಿದೇಶದಿಂದ ಆಮದುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ, ಅವರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಬುಡಮೇಲಾಯಿತು ; ಸರಿಹೋಗಲಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಿತ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗೆ ನಿಗದಿಮಾಡಿದ್ದ ಹಣ, ೩ ಲಕ್ಷರೂಪಾಯಿಗಳು. ಆದರೆ ವ್ಯಯವಾದದ್ದು, [[೧೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳು]]. ನಾರಿಮನ್ ರವರನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ವಜಮಾಡಲಾಯಿತು. ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಕೆಲಸ ಮರುಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದರು. ಸಮುದ್ರದನೀರು ಹಿಂದೆ ಸರಿದು, ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಭೂ ಪ್ರದೇಶ ದಕ್ಕಿತು. ==ಟಾಟ ಕಂಪೆನಿಯ ಯೋಗದಾನ== ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಸುರಿದು ಟಾಟ ಕಂಪೆನಿ, ತಮ್ಮ, [[ಎನ್.ಸಿ.ಪಿ.ಎ ಸಂಸ್ಥೆ]], ಯನ್ನು ತೆರೆದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ, ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗಕ್ಕೆ, ಗೃಹವಸತಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡಲು, ಯೋಜನೆ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಅದರಂತೆ ೨೨ ಅಂತಸ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ, [[ಹೌಸಿಂಗ್ ಕೋ. ಆಪ್. ಸೊಸೈಟಿ]], ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಮಾಡಿತು. ಹೀಗೆ. ನಾರಿಮನ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಿಂದೆ, 'ಶ್ರೀ ನಾರಿಮನ್' ರ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮವಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Marine Drive-2.jpg|thumb|right|350px|'ಮೆರಿನ್ ಡ್ರೈವ್,ಮುಂಬಯಿ']] ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿನ [[ಮೆರಿನ್ ಡ್ರೈವ್]] ಹತ್ತಿರದ 'ನಾರಿಮನ್ ಪಾಯಿಂಟ್' ನ ಸ್ಥಿರಆಸ್ತಿಯಬೆಲೆಗಳು, ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನದೆಂದು ತಜ್ಞರ ಅಂಬೋಣ. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮುಂಬಯಿ, ನ " [[ಮ್ಯಾನ್ ಹಟ್ಟನ್]]", ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/Nariman_Point Wikipedia, Nariman Point]</ref> ಅಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು, ಮುಂದಕ್ಕೆ, ಅಕ್ಕ-ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದರೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದೆಂದು ನಾರಿಮನ್ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ಆದರೆ, ಇದರ ನೈಜತೆಯನ್ನು, ಅರಿಯುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲೇ ನಿಯೋಜಿಸಿದ್ದಂತೆ, ನಾರಿಮನ್ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟರು. ಅವರು [[ಬಿ. ಎಮ್. ಸಿ]] ಗೆ ಸೂಚಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ಯೋಜನೆ ಸಫಲವಾಗಿ, ಕೊನೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಾಕದಷ್ಟು ಜಾಗ ದೊರೆಯಿತು. ಇಂತಹ ಭಾರಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡದ್ದಾಗಿ ಅವರ ಗೆಳೆಯರು, ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ [[ವೀರ್]], ಎಂದು ಸೇರಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ, ಅವರು [[ವೀರ್ ನಾರಿಮನ್]], ಆದರು. ==ಸ್ಥಿರ ಆಸ್ತಿಯ ಕ್ರಯಗಳು ಹೀಗಿವೆ== * ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ, ೧೭೫ (ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್)/ಚ. ಅಡಿ,ಅಥವಾ, ೧,೮೮೦ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್/ಚ. ಮೀ * ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ೪೫೦ (ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್)/ಚ. ಅಡಿ, ೪,೮೦೦ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್/ಚ. ಮೀ. * ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಿರಆಸ್ತಿಯಬೆಲೆಗಳು, ನೀಲಾಕಾಶದವರೆಗೆ ಏರಿದವು. * ನವೆಂಬರ್, ೨೬, ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ೨,೪೮೮ (ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್)/ಚ. ಅಡಿ,, ಅಥವ, (೯೭,೮೪೨ ರೂ.)/ಚದರಡಿಗೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾರಿಮನ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ನ, [[ಎನ್. ಸಿ. ಪಿ.ಎ.]] ಯ, [[೪ ಬೆಡ್ ರೂಂ, ಫ್ಲಾಟ್]] ನ್ನು, ೮.೬೨ ಮಿ. ಮಿಲಿಯನ್ (ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್),[[೩೪ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ]] ಗಳಿಗೆ, ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ==ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಮ್ಯಾನ್ ಹಟನ್== ನಾರಿಮನ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ನಲ್ಲಿ, ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ, [[ಭಾರತದೇಶದ, ಬೃಹತ್, ಹಾಗೂ ಅತಿಪ್ರಮುಖ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು]] ಹಲವಾರು. ಎನ್.ಪಿ.ಸಿ.ಎ. ಹೌಸಿಂಗ್ ಕೊ.ಆಪರೇಟೀವ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂಬಯಿನಗರದ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಟಾಟ ಕಂಪೆನಿಯವರ ಆಸಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸಹಕಾರ, ಅನನ್ಯವಾದದ್ದು. '''ಭಾರಿ ಭಾರಿ ಉದ್ಯಮಗಳ ತಾಣವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ''' *State Bank of India *Kotak Mahindra Bank *Kotak Securities *Edelweiss Capital *Bakhtawar Tower *Express Towers, home of the Indian Express newspaper *The Air India Building, Headquarters of Air India *Maker Chambers *The Hilton Towers Hotel, formerly known as Oberoi Towers *Reserve Bank of India *British Consulate and British Library *HeadQuarters of Bank of India *French Consulate and Trade Mission *National Centre for the Performing Arts (NCPA) *Mittal Towers *Vidhan Sabha *Consulate of Oman, Qatar *Birla Bhavan *Bajaj Bhawan *DSP Merrill Lynch *Bank of America *IndiaBulls ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ]] 3pn76sqwhl4nv6a3pj4b1gdb4eh4us9 0 21405 1371024 1350656 2026-04-01T03:19:49Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371024 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Dubai |official_name = Emirate of Dubai |native_name = إمارة دبيّ |settlement_type = [[Emirate]] |translit_lang1_type = [[Arabic script|Arabic]] |translit_lang1_info = دبي |image_skyline =|350px |image_caption = Clockwise from top: [[Jumeirah|Jumeirah Mosque]], [[Palm Jumeirah]], [[Etisalat Tower 2]], [[Jumeirah Beach Residence]], [[American University in Dubai]], [[Burj Al Arab]] & [[Sheikh Zayed Road]]. |image_flag = Flag of Dubai.svg |pushpin_map = UAE |pushpin_map_caption = Location of Dubai in the UAE |pushpin_mapsize = 280 |image_map1 = LocationUnitedArabEmirates.png |seat = Dubai |government_type = [[Constitutional monarchy]]<ref name=constmonarchy>{{Cite web |title=UAE Constitution |url=http://www.helplinelaw.com/law/uae/constitution/constitution01.php |publisher=Helplinelaw.com |accessdate=2008-07-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217082141/http://helplinelaw.com/law/uae/constitution/constitution01.php |url-status=dead }}</ref> |subdivision_type1 = [[Country]] |subdivision_name1 = [[United Arab Emirates]] |subdivision_type2 = [[Emirate]] |subdivision_name2 = Dubai |parts_type = Subdivisions |parts = [[Town]]s and [[villages]] |p1 = [[Jebel Ali]] |p2 = [[Hatta, United Arab Emirates|Hatta]] |p3 = Al Hunaiwah |p4 = [[Al Aweer]] |p5 = Al Hajarain |p6 = Al Lusayli |p7 = Al Marqab |p8 = Al Faq |p9 = Hail |p10 = Al Sufari |p11 = Ud al-Bayda |p12 = Al Malaiha |p13 = Al Madam |p14 = Margham |p15 = Urqub Juwayza |p16 = Al Qima |leader_title = [[Emir]] |leader_name = [[Mohammed bin Rashid Al Maktoum]] |leader_title1 = [[Crown Prince]] |leader_name1 = [[Hamdan Bin Mohammed Bin Rashid Al Maktoum|Hamdan bin Mohammed bin Rashid Al Maktoum]] |established_title1 = Incorporated (town) |established_date1 = 9 June 1833 |independence_from_[[United Kingdom]]=2 December 1971 |established_date2 = 2 December 1971 |founder = [[Al Maktoum|Maktoum bin Bati bin Suhail]] (1833) |area_magnitude = |area_total_km2 = 4114 |area_metro_km2 = 1287.4 |area_footnotes = <ref>Area of [[Emirates of the United Arab Emirates|"Dubai emirate"]], includes artificial islands.</ref> |population_as_of = 2008 |population_metro = 2262000 |population_total = 2262000 |population_density_km2 = 408.18 |population_density_sq_mi =97 |population_footnotes = <ref>[https://web.archive.org/web/20130417011337/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=1202591657&men=gpro&lng=en&des=gamelan&geo=414995533&srt=npan&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-267 "Dubai: Profile of geographical entity including name variants]. World Gazetteer.</ref> |population_blank1_title = Nationality&nbsp;<span style="font-weight:normal; font-size:80%;">(2005)<ref name=GUM>{{cite web |url=http://www.gstudynet.org/gum/UAE/Dubai2005.htm |title=Dubai Metropolitan Statistical Area |accessdate=2009-04-07 |archive-date=2018-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224222941/http://www.gstudynet.org/gum/UAE/Dubai2005.htm |url-status=dead }}</ref></span> |population_blank1 = 26.1% [[Arab people|Arab]] (of whom 17% are [[Emirati people|Emirati]]) <br /> 42.3% [[ಭಾರತ]]n <br /> 13.3% [[Pakistani people|Pakistani]] <br /> 7.5% [[Bangladesh]]i <br /> 2.5% [[Filipino people|Filipino]] <br /> 1.5% [[Sri Lanka]]n <br /> 0.9% [[Europe]]an <br /> 0.3% American <br /> 5.7% other countries |utc_offset = +4 |timezone = UAE standard time |latd=25 |latm=15 |lats=00 |latNS=N |longd=55 |longm=18 |longs=00 |longEW=E |website = <br />[http://www.dubai.ae/v7/en.portal Dubai Emirate]<br />[http://www.dm.gov.ae/wps/portal/MyHomeEn Dubai Municipality] |footnotes = }} '''ದುಬೈ''' ({{lang-ar| '''دبيّ'''}},{{transl|ar|'''Dubayy'''}}ಗಳಲ್ಲಿ) [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌‌]] (UAE)ನ [[ಏಳು ಎಮಿರೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಅರೇಬಿಯನ್ ದ್ವೀಪಕಲ್ಪ|ಅರೇಬಿಯನ್ ದ್ವೀಪಕಲ್ಪದಲ್ಲಿರುವ]] [[ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಕೊಲ್ಲಿ|ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಕೊಲ್ಲಿಯ]] ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಡಿದೆ. ಎಮಿರೇಟ್‌ನಿಂದ [[ದುಬೈ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿ/ಪೌರಸಂಸ್ಥೆ|ದುಬೈ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿ/ಪೌರಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು]] ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ''ದುಬೈ ರಾಜ್ಯ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. UAE ರಚನೆಯ ೧೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚೆಯೇ ನಗರವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂದು ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. [[ಕಾನೂನು]], [[ರಾಜಕೀಯ]], [[ಸೈನ್ಯ]] ಹಾಗೂ [[ಆರ್ಥಿಕ]] ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಇತರೆ ಎಮಿರೇಟ್‌‌ಗಳೊಡನೆ [[ಒಕ್ಕೂಟ]] ಸಂರಚನೆಯಂತೆಯೇ ನಡೆದರೂ, ಪ್ರತಿ ಎಮಿರೇಟ್‌ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಂದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಮತ್ತದರ ಉಸ್ತುವಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕ ಕಾನೂನುಗಳ ಜಾರಿ ಕ್ರಿಯೆ ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ದುಬೈ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು [[ಅಬು ಧಾಬಿ|ಅಬುಧಾಬಿ]] <ref name="dxbpopulation">{{cite web |url=http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-12&srt=pnan&col=aohdq&va=&pt=a |title=United Arab Emirates: metropolitan areas |publisher=World-gazetteer.com |date= |accessdate=2009-07-31 |archiveurl=https://archive.today/20121204150620/http://www.world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&dat=32&geo=-12&srt=pnan&col=aohdq&va=&pt=a |archivedate=2012-12-04 |url-status=live }}</ref> ಯ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ. [[ಅಬು ಧಾಬಿ|ಅಬುದಾಭಿ]]-ದುಬೈಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರದ [[ಶಾಸನಸಭೆ|ಶಾಸನಸಭೆಯಲ್ಲಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹತ್ವದ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ [[ವಿಟೊ/ನಿರಾಕರಣಾ]] ಅಧಿಕಾರವಿದೆ.<ref name="dxbshj">ದ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್‌‌ ಆಫ್‌ ದ ಮಿಡಲ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ನಾರ್ಥ್‌ ಆಫ್ರಿಕಾ. D ಲಾಂಗ್‌, B ರೇಚ್‌. p.೧೫೭</ref> ದುಬೈ ನಗರವು [[ಅಲ್‌ ಮಕ್ತೂಮ್‌]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ೧೮೩೩ರ ಕಾಲದಿಂದಲೇ ಹೊಂದಿದೆ. ದುಬೈನ ಸದ್ಯದ ದೊರೆ [[ಮೊಹಮದ್ ಬಿನ್ ರಶೀದ್ ಅಲ್ ಮಕ್ತೂಮ್]] ಅವರು UAEಯ ಪ್ರಧಾನಿ ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಹೌದು. ಎಮಿರೇಟ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಆದಾಯದ ಮೂಲಗಳೆಂದರೆ [[ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]], [[ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಮಾರಾಟ]] ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು [[ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳು]].<ref name="ecosector">[https://web.archive.org/web/20060613120215/http://www.dhcc.ae/Admin/Content/File/Documents/Dubai_Economic_Profile.pdf ಆನ್‌ ಇಕನಾಮಿಕ್‌ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ ಆಫ್‌ ದುಬೈ] ದುಬೈ ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್‌ ಸಿಟಿ. ೨೦೦೦</ref> ದುಬೈನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ತೈಲೋದ್ಯಮ|ತೈಲೋದ್ಯಮವನ್ನು]] ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರೂ,<ref name="oilgas2"/> ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ]] ಮತ್ತು [[ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ|ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲಗಳ]] ಪೂರೈಕೆಯ ಆದಾಯವು ಒಟ್ಟು ಆರ್ಥಿಕತೆಯಾದ [[US$]] ೩೭(೨೦೦೫) ಶತಕೋಟಿಗಳ ಮೊತ್ತದ ೬%{2006){2/}ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ.<ref name="ArBusEcon">[http://www.arabianbusiness.com/index.php?option=com_content&view=article&id=7297:dubai-economy-set-to-treble-by-2015&Itemid=1 ದುಬೈ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು 2015ರ ವೇಳೆಗೆ ತ್ರಿಗುಣವಾಗಲಿದೆ] ''ArabianBusiness.com'' (೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೭) ಮರುಕಳಿಕೆಯ ದಿನಾಂಕ ೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೨೦೦೭.</ref> ಬದಲಿಗೆ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಮಾರಾಟ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ಈಗಿನ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿರ್ಮಾಣ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮುನ್ನವೇ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ೨೨.೬%ರಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದವು.<ref name="Ddooo">{{Cite web |title=Dubai diversifies out of oil |url=http://www.ameinfo.com/66981.html |publisher=''[[AMEInfo]]'' |date=2005-09-07 |accessdate=2008-08-12}}</ref> ದುಬೈ ತನ್ನ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗಳು <ref name="freehold">{{cite web|url=http://www.startpagedubai.com/maps/Dubai-map-Freehold-Developments-large.htm |title=Dubai map with upcoming freehold developments |publisher=Startpagedubai.com |date= |accessdate=2009-07-31}}</ref> ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳ ಆಯೋಜನೆಯಿಂದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಈ ಹೆಚ್ಚಿದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವಿಕೆಯು [[ಜಾಗತಿಕ ನಗರ]]<ref name="foreignpolicy">೨೦೦೮ರ ಜಾಗತಿಕ ನಗರಗಳ ಸೂಚಿ [http://www.foreignpolicy.com/story/cms.php?story_id=4509&page=1] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100110131155/http://www.foreignpolicy.com/story/cms.php?story_id=4509&page=1|date=2010-01-10}}. ವಿದೇಶೀ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ಮರುಕಳಿಕೆಯ ದಿನಾಂಕ ಜುಲೈ ೧೧, ೨೦೦೯.</ref> ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಕಾರ್ಮಿಕಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [[ಕಾರ್ಮಿಕ]] ಮತ್ತು [[ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ]] ಪ್ರತಿಪಾದನೆ<ref>[[ಮೈಕ್‌ ಡೇವಿಸ್‌‌]] (೨೦೦೬) [http://newleftreview.org/?page=article&view=2635 ದುಬೈನಲ್ಲಿನ ಭಯ ಮತ್ತು ಹಣ], ''[[ನ್ಯೂ ಲೆಫ್ಟ್‌ ರಿವ್ಯೂ]]'' ೪೧, pp. ೪೭-೬೮</ref> ಯೆಡೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದೆ. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ದುಬೈ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಫೈನಾನ್ಸ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌, ಲಂಡನ್‌ ಮತ್ತು [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್|ಹಾಂಗ್‌ಕಾಂಗ್‌]]ಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗುರುತಿನ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://online.wsj.com/article/SB125877392077258721.html ದುಬೈ ಹಣಕಾಸು ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಬದಲಾವಣೆ], ಮಿರ್ನಾ ಸ್ಲೇಮನ್‌‌ ಮತ್ತು ಮಾರಿಯಾ ಅಬಿ-ಹಬೀಬ್‌, ೨೦೦೯, WSJ</ref> == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ == ೧೮೨೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್‌]] ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ದುಬೈಯನ್ನು ''[[ಅಲ್‌ ವಸ್‌ಲ್‌]]'' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಪ್ರದೇಶದ [[ದಂತಕಥೆ]] ಹಾಗೂ [[ಜಾನಪದ/ಐತಿಹ್ಯ|ಜಾನಪದ/ಐತಿಹ್ಯಗಳನ್ನು]] ದಾಖಲಿಸುವ ಹಾಗೂ ಮುಂದುವರೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ UAEಯ ಅಥವಾ ಅದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ [[ಎಮಿರೇಟ್‌ಗಳ]] ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವೇ ದಾಖಲೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ''ದುಬೈ'' ಪದದ ಭಾಷಾಮೂಲವೇ ಚರ್ಚಾಸ್ಪದವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವರು ಇದು [[ಪರ್ಷಿಯನ್‌]] ಮೂಲದ್ದೆಂದರೆ, ಉಳಿದವರು ಇದನ್ನು [[ಅರೇಬಿಕ್‌]] ಮೂಲದ್ದು ಎನ್ನುವರು. ಫೀಡೆಲ್‌/ಫೆಡೆಲ್‌ ಹಂದಾಲ್‌ ಎಂಬ UAEಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂಶೋಧಕರ ಪ್ರಕಾರ ''ದುಬೈ'' ಎಂಬ ಪದವು ''ಜಾರಿಕೆ'' ಎಂಬರ್ಥ ನೀಡುವ ''ದಬ'' (''ಯಾದುಬ್‌'' ಪದದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾದ)ದಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು, ಹಾಗೂ [[ದುಬೈನ ಒಳಭಾಗದ ಕಡಲಚಾಚಿನ]] ಹರಿವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಕವಿ ಮತ್ತು ತಜ್ಞರಾದ/ಮೇಧಾವಿಯಾದ ಅಹಮದ್‌ ಮೊಹಮ್ಮದ್‌ ಒಬೈದ್‌ರು ಇದೇ ಪದದ ಮತ್ತೊಂದು ಅರ್ಥವಾದ ''[[ಪತಂಗ]]'' <ref name="etymology2">[http://www.the-emirates.com/docs/How_did_Dubai,_Abu_Dhabi_and_other_cities_get_their_names?_Experts_reveal_all/24335.htm ದುಬೈ, ಅಬು ದಾಭಿ ಮತ್ತು ಇತರೆ ನಗರಗಳು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡವು? ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090825195211/http://www.the-emirates.com/docs/How_did_Dubai,_Abu_Dhabi_and_other_cities_get_their_names?_Experts_reveal_all%2F24335.htm |date=2009-08-25 }}[http://www.the-emirates.com/docs/How_did_Dubai,_Abu_Dhabi_and_other_cities_get_their_names?_Experts_reveal_all/24335.htm ಎಕ್ಸ್‌ಪರ್ಟ್ಸ್‌ ರಿವೀಲ್‌ ಆಲ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090825195211/http://www.the-emirates.com/docs/How_did_Dubai,_Abu_Dhabi_and_other_cities_get_their_names?_Experts_reveal_all%2F24335.htm |date=2009-08-25 }}. UAEInteract.com. ೧೦ ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೦೦೭</ref> ದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಬುರ್ಜ್ ಖಲೀಫಾ== ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡ:ನೋಡಿ:[https://www.facebook.com/BurjKhalifa/] == ಇತಿಹಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:AlRas Deira Mid1960s.jpg|thumb|200px|left|1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿನ ದುಬೈನ ಡೇರಾದ ಅಲ್ ರಾಸ್‌ ಜಿಲ್ಲೆ.]] ಆಗ್ನೇಯ ಅರೇಬಿಯನ್‌ ದ್ವೀಪಕಲ್ಪದ [[ಇಸ್ಲಾಮೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಿನ]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ, [[ಪೌರ್ವಾತ್ಯ]] ಹಾಗೂ [[ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವಿಶ್ವ|ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವಿಶ್ವಗಳ]] ನಡುವಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಚೀನ ನಗರಗಳಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಬಿಟ್ಟರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. [[ದುಬೈ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸಿಟಿ|ದುಬೈ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸಿಟಿಯ]] ಬಳಿ ಒಳಚರಂಡಿ ಕಾಲುವೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೦೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ [[ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್‌ ಮರ ಬೆಳೆಯಲಾಗುವಂತಹ ಪ್ರಾಚೀನ ಜವುಗುನೆಲ|ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್‌ ಮರ ಬೆಳೆಯಲಾಗುವಂತಹ ಪ್ರಾಚೀನ ಜವುಗುನೆಲದ]] ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಸುಮಾರು ೫೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಮುದ್ರವು ನಗರದೊಳಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿದಾಗ ಮರಳಿನಿಂದಾವೃತವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರಾವಳಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.<ref name="hist_trad">{{cite web |url=http://uaeinteract.com/uaeint_misc/pdf_2006/English_2006/eyb4.pdf |title=030_hist_trad06_amend |format=PDF |date= |accessdate=2009-07-31 |archive-date=2009-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090326030609/http://uaeinteract.com/uaeint_misc/pdf_2006/English_2006/eyb4.pdf |url-status=dead }}</ref> [[ಇಸ್ಲಾಮ್‌‌|ಇಸ್ಲಾಮ್‌‌ಗಿಂತ]] ಮುಂಚೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರು ''[[ಬಜಿರ್‌]]'' (ಅಥವಾ ''ಬಜರ್‌'')ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="preislam">{{cite web|url=http://etd.unisa.ac.za/ETD-db/theses/available/etd-07012004-113622/unrestricted/02CHAPTER2.pdf |title=CHAPTER 2: HISTORY AND BACKGROUND OF THE UAE |format=PDF |date= |accessdate=2009-07-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060925200521/http://etd.unisa.ac.za/ETD-db/theses/available/etd-07012004-113622/unrestricted/02CHAPTER2.pdf|archivedate=2006-09-25}}</ref> [[ಬೈಜಂಟೈನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಸಸ್ಸಾನಿಯನ್‌]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿನ ಶಕ್ತಿಯುತ ಆಳ್ವಿಕೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಪ್ರದೇಶದ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗಗಳು ಸಸ್ಸಾನಿಯನ್‌ರ ವಶಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಪೂರ್ವದ ಮಹಮ್ಮದೀಯ ವಿಶ್ವದ [[ಉಮಯ್ಯದ್‌]] [[ಖಲೀಫಾ|ಖಲೀಫಾರು]] ಆಗ್ನೇಯ [[ಅರೇಬಿಯಾ|ಅರೇಬಿಯಾವನ್ನು]] ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸಸ್ಸೇನಿಯನ್ನರನ್ನೂ ಹೊರಗೋಡಿಸಿದರು. [[ದುಬೈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ|ದುಬೈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದವರು]] ''ಅಲ್‌-ಜುಮಾಯ್ರಾ'' ([[ಜುಮೇರಾ]]) ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ಉತ್ಖನನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಮಯ್ಯದ್‌ ಅವಧಿಯ ಅನೇಕ ಕುಶಲವಸ್ತುಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದವು.<ref name="balbi">[http://www.uaeinteract.com/uaeint_misc/pdf/perspectives/03.pdf ದ ಕಮಿಂಗ್‌ ಆಫ್ ಇಸ್ಲಾಂ ಅಂಡ್‌ ದ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್‌ ಪೀರಿಯಡ್‌ ಇನ್‌ ದ UAE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116151947/http://www.uaeinteract.com/uaeint_misc/pdf/perspectives/03.pdf |date=2013-01-16 }}. ಕಿಂಗ್‌, ಜೆಫ್ರೀ R.</ref> ದುಬೈ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ದಾಖಲಿತ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ೧೦೯೫ರ ಕಾಲದ್ದಾಗಿದ್ದು, [[ಅಂಡಲ್ಯೂಷನ್]]-ಅರಬ್‌ [[ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]] [[ಅಬು ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಅಲ್‌-ಬಕ್ರಿ|ಅಬು ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಅಲ್‌-ಬಕ್ರಿಯವರು]] ರಚಿಸಿದ "ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ಜಿಯೋಗ್ರಫಿ" ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದೆ. [[ವೆನಿಸ್‌ನ]] [[ಮುತ್ತಿ|ಮುತ್ತಿನ]] ವ್ಯಾಪಾರಿ ಗ್ಯಾಸ್‌ಪರೋ ಬಲ್ಬಿಯು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ೧೫೮೦ರಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದನಲ್ಲದೇ, ದುಬೈ (''ದೈಬೈ'')ಯನ್ನು ಅದರ [[ಮುತ್ತಿನ ವ್ಯವಹಾರ|ಮುತ್ತಿನ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕಾಗಿ]] ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದನು.<ref name="balbi"/> ದುಬೈ ''ಪಟ್ಟಣ'' ದ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳು ಕೇವಲ ೧೭೯೯ರ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಇವೆ.<ref name="dubaienv">[https://web.archive.org/web/20081203031300/http://webhost.bridgew.edu/dleuenberger/student/Sustainability-Dubai%26Hawaii.pdf ಇಕನಾಮಿಕ್‌ ಅಂಡ್‌ ಎನ್‌ವಿರಾನ್‌ಮೆಂಟಲ್‌ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್‌‌ ಆಫ್‌ ಟೂರಿಸಂ ಆನ್‌ ದುಬೈ ಅಂಡ್‌ ಹವಾಯ್‌‌]. ಮೆಕ್‌ಈಚರ್ನ್‌, ನಾಡೆಯೂ, et al.</ref> ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, [[ಬನಿ ಯಸ್‌]] ಸಂತತಿಯ ಅಲ್‌ ಅಬು ಫಲಸಾ ವಂಶ ([[ಅಲ್‌-ಫಲಸಿ ಮನೆತನ]])ದವರು ದುಬೈಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ೧೮೩೩ರವರೆಗೆ<ref name="loc">{{cite web|url=http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/UAE.pdf |title=United Arab Emirates |format=PDF |date= |accessdate=2009-07-31}}</ref> ಅಬುಧಾಬಿಯ ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿತ್ತು. ೮ ಜನವರಿ ೧೮೨೦ರಂದು, ದುಬೈನ [[ಷೇಕ್‌]] ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಇತರೆ ಷೇಕ್‌ಗಳು "ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದ/ಜನರಲ್‌ ಮೇರಿ/ಮಾರಿಟೈಮ್‌ ಪೀಸ್‌ ಟ್ರೀಟಿ"ಕ್ಕೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸರ್ಕಾರದೊಡನೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.<ref name="hist_trad"/> ಆದಾಗ್ಯೂ, ೧೮೩೩ರಲ್ಲಿ, ಬನಿ ಯಸ್‌ ಜನಾಂಗದ ಅಲ್‌ ಮಕ್ತೂಮ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ([[ಅಲ್‌-ಫಲಸಿ ಮನೆತನದವರು]]) ಅಬುಧಾಬಿಯ ವಸಾಹತುವಿನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡು ಅಬು ಫಸಲಾ/ಫಲಸಾ ಸಂತತಿಯಿಂದ ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ದುಬೈಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="loc"/> ದುಬೈಯನ್ನು [[ಒಟ್ಟೋಮನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]<ref name="loc"/> ದ ಯಾವುದೇ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ಕಾಪಾಡುವ ಜವಾಭ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊರುವುದರೊಂದಿಗೆ ೧೮೯೨ರ "ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ಲೂಸಿವ್‌ ಅಗ್ರಿಮೆಂಟ್‌/ಒಪ್ಪಂದ"ದ ಅಂಗವಾಗಿ, ದುಬೈ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನ ರಕ್ಷಣೆಯಡಿ ಬಂದಿತು. ೧೮೦೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಪತ್ತುಗಳು ನಗರವನ್ನು ಆವರಿಸಿದವು. ಮೊದಲಿಗೆ ೧೮೪೧ರಲ್ಲಿ, [[ಸಿಡುಬು ರೋಗ]] ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಾಗಿ [[ಬುರ್‌ ದುಬೈ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಲ್ಲಿನ ಜನರನ್ನು ಪೂರ್ವದ [[ಡೇರಾ]] ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ನಂತರ ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ, ಡೇರಾ ಪ್ರದೇಶದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳೂ ಸುಟ್ಟುಹೋಗುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಆವರಿಸಿತು.<ref name="hist_karim">{{cite web|url=http://www.alshindagah.com/september99/architecture.htm |title=Modernity and tradition in Dubai architecture. Karim, Luiza |publisher=Alshindagah.com |date= |accessdate=2009-07-31}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ನಗರದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಲಭ್ಯತೆಯು, ಆ ಪ್ರದೇಶದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ವರ್ತಕರನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ದುಬೈನ ಅಮೀರರು/ಎಮಿರರು ವಿದೇಶಿ ವರ್ತಕರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ, ದುಬೈ ನಗರವು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದ ಷಾರ್ಜಾ ಮತ್ತು [[ಬಂದರ್‌ ಲೆಂಗೆಹ್‌|ಬಂದರ್‌ ಲೆಂಗೆಹ್‌ಗಳಿಗೆ]] ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ವರ್ತಕರು ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಿತು.<ref name="hist_karim"/><ref name="asianaffairs">ಡೇವಿಡ್‌ಸನ್‌, ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್‌, ''ದ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಅಬು ಧಾಬಿ ಅಂಡ್‌ ದುಬೈ: ಕಾಂಟ್ರಾಸ್ಟಿಂಗ್‌ ರೋಲ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ದ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸಿಸ್ಟಂ''. ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೯೮೩.</ref> [[ಚಿತ್ರ:Al Fahidi Fort.jpg|thumb|200px|right|ಅಲ್‌ ಫಹೀದಿ ಕೋಟೆ 1799ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಹಾಗೂ ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಈಗಿರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡ – ಈಗ ದುಬೈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.<ref>[36]</ref>]] ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಭಾರತದ ಸಾಮೀಪ್ಯ ದುಬೈಅನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ದುಬೈ ನಗರವು ವಿದೇಶಿ ವರ್ತಕರಿಗೆ ತಂಗುದಾಣವಾಗಿತ್ತು, ಅವರಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಂದಿ ಭಾರತದ ವರ್ತಕರಿದ್ದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಯೂರಿದರು. ದುಬೈ ೧೯೩೦ರ ದಶಕದವರೆಗೂ ತನ್ನ ಮುತ್ತುಗಳ ರಫ್ತಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ದುಬೈನ ಮುತ್ತುಗಳ ಉದ್ಯಮವು [[ವಿಶ್ವ ಸಮರ I|ವಿಶ್ವ ಸಮರ Iರ]] ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ನಂತರ ೧೯೨೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿನ [[ಬೃಹತ್‌ ಕುಸಿತ|ಬೃಹತ್‌ ಕುಸಿತದಿಂದಾಗಿ]] ಸರಿಪಡಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟ ಹೊಂದಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನಗರದಿಂದ ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಇತರೆಡೆಗಳಿಗೆ ಜನರು ವಲಸೆ ಹೋಗಲಾರಂಭಿಸಿದರು.<ref name="hist_trad"/> ತನ್ನ ರಚನೆಯ ಕಾಲದಿಂದಲೇ, ದುಬೈ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಬುಧಾಬಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನೇ ಹೊಂದಿದೆ. ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ, ದುಬೈ ಮತ್ತು ಅಬುಧಾಬಿಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿರೇಖೆಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಗಡಿವಿವಾದವು, ವಿಕೋಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="dxbadconflict">[http://www.archiveeditions.co.uk/Leafcopy/575-9.html ದ UAE: ಇಂಟರ್ನಲ್‌ ಬೌಂಡರೀಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ದ ಬೌಂಡರಿ ವಿತ್‌ ಓಮನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090918065841/http://www.archiveeditions.co.uk/Leafcopy/575-9.html |date=2009-09-18 }}. ರಕ್ಷಿತ ಆವೃತ್ತಿಗಳು. ವಾಕರ್‌‌, J.</ref> ಬ್ರಿಟಿಷರ [[ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ]] ಹಾಗೂ ರಾಸ್‌ ಹಸಿಯನ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಗ್ನೇಯದೆಡೆಗೆ ಉಭಯರಕ್ಷಕ ಗಡಿರೇಖೆಯ ರಚನೆಯಿಂದಾಗಿ ಯುದ್ಧದ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿರಾಮ ನೀಡಿತು.<ref name=rashasian>ಮಧ್ಯಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ. ಷೋಫೀಲ್ಡ್‌, C. p ೧೭೫</ref> UAEಯ ರಚನೆಯಾದ ನಂತರವೂ ಎರಡೂ ಎಮಿರೇಟ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಗಡಿತಕರಾರುಗಳು ಮುಂದುವರಿದವು ; ಇದು ಅಂತ್ಯಕಂಡಿದ್ದು ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ, ಆಗ ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂಧಾನ ನಡೆದು, ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿ ತಕರಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಕದನಗಳು ನಿಂತವು.<ref name="lonelyplanet">ದುಬೈ. ಕಾರ್ಟರ್‌, T ಮತ್ತು ಡನ್ಸ್‌ಟನ್‌, L. <u>ಲೋನ್ಲಿ ಪ್ಲಾನೆಟ್‌ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್‌</u></ref> ಬ್ರಿಟಿಷರು ತಮ್ಮ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಛೇರಿಯನ್ನು [[ಷಾರ್ಜಾ|ಷಾರ್ಜಾನಿಂದ]] ದುಬೈಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದಾಗ ವಿದ್ಯುತ್‌‌, ದೂರವಾಣಿ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವೊಂದನ್ನು ದುಬೈನಲ್ಲಿ ೧೯೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="jstordubai">[http://links.jstor.org/sici?sici=0016-7428%28198907%2979%3A3%3C345%3ADC%3E2.0.CO%3B2-7 ದುಬೈ ಸಿಟಿ]. [[ಮೆಲಾಮಿಡ್‌‌, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌]]. Jul ೧೯೮೯</ref> [[ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಕೊಲ್ಲಿಯ ರೂಪಾಯಿ]] [[ಅಪಮೌಲ್ಯ|ಅಪಮೌಲ್ಯಗೊಂಡಾಗ]] ೧೯೬೬ರಲ್ಲಿ ನಗರವು ಹೊಸದಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರ [[ಕತಾರ್‌|ಕತಾರ್‌ನೊಂದಿಗೆ]] ಸೇರಿಕೊಂಡು [[ಕತಾರ್‌‌/ದುಬೈ ರಿಯಾಲ್‌]] ಎಂಬ ಹಣದ ಹೊಸ ಮಾನಕವನ್ನು ರಚಿಸಿತು.<ref name="dubaienv"/> ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ದುಬೈನಲ್ಲಿ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತೈಲ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ನಗರವು ರಿಯಾಯಿತಿಯನ್ನೂ ನೀಡಿತು. ತೈಲನಿಕ್ಷೇಪದ ಪತ್ತೆಯು ವಿದೇಶಿ ಕೆಲಸಗಾರರ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತೀಯರ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಕೆಲಸಗಾರರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಒಳವಲಸೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕೆಲ ಅಂದಾಜುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ೧೯೬೮ರ ಗಣನೆಯಿಂದ ೧೯೭೫ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೩೦೦%ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಿತು.<ref name="pop7">{{cite web |url=http://www.ite.org/traffic/documents/AB00H5001.pdf |title=Historic population statistics |format=PDF |date= |accessdate=2009-07-31 |archive-date=2009-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090326030537/http://www.ite.org/traffic/documents/AB00H5001.pdf |url-status=dead }}</ref> ೧೯೭೧<ref name="nyt1971">"ಆರು ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಕೊಲ್ಲಿ ಎಮಿರೇಟ್‌ಗಳಿಂದ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ". ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್ Jul ೧೯, ೧೯೭೧. pg. [4];</ref> ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ರಕ್ಷಕ ಬ್ರಿಟನ್‌ [[ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಕೊಲ್ಲಿ|ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು]] ತೊರೆದಾಗ, ೨ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೭೧ರಂದು ದುಬೈ, ಅಬುಧಾಬಿ ಮತ್ತು ಐದು ಇತರೆ ಎಮಿರೇಟ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿ, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಅರಬ್‌ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌‌ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ, ದುಬೈ ಇತರೆ ಎಮಿರೇಟ್‌ಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಏಕರೂಪ [[ಹಣದ ಮಾನಕ|ಹಣದ ಮಾನಕವಾದ]] UAE [[ದಿರ್‌ಹ್ಯಾಂ|ದಿರ್‌ಹ್ಯಾಂಅನ್ನು]] ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ೧೯೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ದುಬೈ ತೈಲ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ಆದಾಯಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಲೇ ಹೋದ ನಗರವು, [[ಲೆಬನಾನ್‌]]<ref name="nyt2">"ಯುದ್ಧದ ಆಘಾತದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಬೇರಟ್‌". ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್ ೨೬ ಮೇ ೧೯೭೭. pg.೨</ref> ನಲ್ಲಿನ [[ಅಂತಃಕಲಹ|ಅಂತಃಕಲಹದಿಂದಾಗಿ]], ಆ ದೇಶವನ್ನು ತೊರೆದುಬಂದ [[ಲೆಬನೀಸ್‌ ಜನರ]] ಒಳವಲಸೆಯನ್ನೂ ಕಂಡಿತು. [[ಜೆಬೆಲ್‌ ಅಲಿ]] ಬಂದರನ್ನು (ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬಂದರು) ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ವಿದೇಶಿ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಕೆಲಸಗಾರರ ಆಮದು ಹಾಗೂ ರಫ್ತು ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಜಫ್ಜಾ ([[ಜೆಬೆಲ್‌ ಅಲಿ ಮುಕ್ತ ವಲಯ]])ವನ್ನು ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಬಂದರಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="UAEFreeZones">[http://www.uaefreezones.com/fz_jebel_ali.html]. <u>UAEFreeZones.com</u>.</ref> ೧೯೯೦ರ [[ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ|ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವು]] ನಗರದ ಮೇಲೆ ಭಾರೀ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೇ ಬೀರಿತು. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ, ದುಬೈನ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಹಿಂತೆಗೆತ ಕಂಡವು. ೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ವಿದೇಶೀ ವರ್ತಕ ಸಮುದಾಯಗಳು — ಮೊದಲಿಗೆ ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಕೊಲ್ಲಿಯುಧ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಕುವೈತ್‌|ಕುವೈತ್‌ನಿಂದ]], ನಂತರ [[ಷಿಯಾ|ಷಿಯಾಗಳ]] ದಂಗೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ [[ಬಹ್ರೇನ್‌|ಬಹ್ರೇನ್‌ನಿಂದ]] ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ದುಬೈಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದವು.<ref name="asianaffairs"/> ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ [[2003ರ ಇರಾಕ್‌ ಆಕ್ರಮಣ|2003ರ ಇರಾಕ್‌ ಆಕ್ರಮಣದ]] ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಮಿತ್ರಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ]] ಜೆಬೆಲ್‌ ಅಲಿ ಮುಕ್ತ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂಧನಮರುಪೂರಣ ನೆಲೆಯಾಗಿ ದುಬೈ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತ್ತು. ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ತೈಲದರಗಳ ಭಾರೀ ಏರಿಕೆಯು ದುಬೈಗೆ ಮುಕ್ತವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿತು.<ref name="propertyfront">{{cite web |url=http://www.propertyfrontiers.com/pdfs/dubaireport.pdf |title=Microsoft Word - DUBAI FOCUS.doc |format=PDF |date= |accessdate=2009-07-31 |archive-date=2009-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090923010949/http://www.propertyfrontiers.com/pdfs/dubaireport.pdf |url-status=dead }}</ref> ಜೆಬೆಲ್‌ ಅಲಿ ಮುಕ್ತ ವಲಯದ ಯಶಸ್ಸು [[ದುಬೈ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸಿಟಿ]], [[ದುಬೈ ಮೀಡಿಯಾ ಸಿಟಿ]] ಮತ್ತು ದುಬೈ ಮಾರಿಟೈಮ್‌ ಸಿಟಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅದೇ ಮಾದರಿಯ ನವೀನ ಮುಕ್ತ ವಲಯಗಳ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಉತ್ಸಾಹ ನೀಡಿತು. ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಆಧಾರರಹಿತ/ಮುಕ್ತ ನಿಲುವಿನ ಹೋಟೆಲ್‌ [[ಬುರ್ಜ್‌ ಅಲ್‌ ಅರಬ್‌|ಬುರ್ಜ್‌ ಅಲ್‌ ಅರಬ್‌ನ]] ನಿರ್ಮಾಣ, ಹಾಗೂ ಹೊಸ ವಸತಿ ಸಮುಚ್ಛಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ದುಬೈಗೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ನೀಡಲು ಸಹಾಯವಾಯಿತು. ೨೦೦೨ರಿಂದ, ದುಬೈನ ಕ್ಷಿತಿಜ<ref name="propertyfront"/> ದಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತಹಾ [[ದ ಪಾಮ್‌ ಐಲೆಂಡ್ಸ್]]‌, [[ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಐಲೆಂಡ್ಸ್‌,]] [[ಬುರ್ಜ್‌ ದುಬೈ]] ಮತ್ತು [[ದ ಡೈನಾಮಿಕ್‌ ಟವರ್‌]]‌ನಂತಹಾ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಖಾಸಗಿ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಮಾರಾಟ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾದ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಹಾಗೂ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ಬಾಡಿಗೆ ವೆಚ್ಚಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳ [[ಜೀವನವೆಚ್ಚ|ಜೀವನವೆಚ್ಚದ]] ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದ [[ಹಣದುಬ್ಬರ]] ದರ (೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ [[ಗ್ರಾಹಕ ದರ ಸೂಚಿಯ]] ವಿರುದ್ಧ ೧೧.೨%ರಷ್ಟು)ದ ಏರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ದೃಢ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ/ಏರಿಕೆಯು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref name="kuwaittimes">[http://www.kuwaittimes.net/read_news.php?newsid=NDI4Mzk1MzI0 ತನ್ನ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಹಣದುಬ್ಬರ ದರದ ಏರಿಕೆಯ ಭೀತಿ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ದುಬೈ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090729034019/http://www.kuwaittimes.net/read_news.php?newsid=NDI4Mzk1MzI0 |date=2009-07-29 }}. <u>ಕುವೈತ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌</u>. Mar. ೮, ೨೦೦೭</ref> == ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ == [[ಚಿತ್ರ:Dubai map city.svg|thumb|ದುಬೈ ನಗರದ ಭೂಪಟ.]] [[ಚಿತ್ರ:City of Dubai at Night, United Arab Emirates.jpg|thumb|ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದುಬೈ-ಷಾರ್ಜಾ-ಅಜ್ಮನ್‌‌ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್‌ ಪ್ರದೇಶ.]] [[ಚಿತ್ರ:Dune Bashing - Dubai.JPG|thumb|ಮರಳುಗಾಡಿನ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ದುಬೈನ ಮರಳುಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿನ ಮರಳಿನ ದಿಬ್ಬಗಳು]] ದುಬೈ ನಗರವು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಅರಬ್‌ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ನ ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ [[ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟ|ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ]] (ಮೇಲೆ {{convert|16|m|abbr=on|disp=s}}). ದುಬೈನ ಎಮಿರೇಟ್‌ ಅಬುಧಾಬಿಯೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ, ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಷಾರ್ಜಾ|ಷಾರ್ಜಾದೊಂದಿಗೆ]], ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ [[ಓಮನ್‌ ಸುಲ್ತಾನೇಟ್‌/ಸುಲ್ತಾನರ ಪ್ರಾಂತ್ಯ|ಓಮನ್‌ ಸುಲ್ತಾನೇಟ್‌/ಸುಲ್ತಾನರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ]] ತನ್ನ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹಟ್ಟಾ, ಎಂಬ ಎಮಿರೇಟ್‌ನ ಕಿರು [[ಉಪಪ್ರಾಂತ್ಯವು]] ಮೂರು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಓಮನ್‌ನಿಂದ ಮತ್ತು [[ಅಜ್ಮನ್‌]] ಎಮಿರೇಟ್‌ನಿಂದ(ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು [[ರಾಸ್‌ ಅಲ್‌ ಖೈಮಾ]](ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ)ಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಕೊಲ್ಲಿಯು ಎಮಿರೇಟ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ದುಬೈ {{Coord|25.2697|N|55.3095|E|}}ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ೪,೧೧೪ km²(೧,೫೮೮ mi²)ಗಳ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದುಬೈ ನಗರವು [[ಅರೇಬಿಯಾದ ಮರುಭೂಮಿ|ಅರೇಬಿಯಾದ ಮರುಭೂಮಿಯ]] ಒಳಗೇ ಇದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ದುಬೈನ [[ಭೂಲಕ್ಷಣವು]] UAEಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಎಂದರೆ ದುಬೈನ ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರದೇಶವು ಮರಳು ತುಂಬಿದ ಬಂಜರು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜಲ್ಲಿಸ್ತರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮರಳುಗಾಡಿದೆ.<ref name="geo1">[http://uaeinteract.com/uaeint_misc/pdf/perspectives/14.pdf UAEನಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣೆ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161220012307/http://uaeinteract.com/uaeint_misc/pdf/perspectives/14.pdf |date=2016-12-20 }}. ಅಸ್ಪಿನಲ್‌, ಸಿಮನ್‌</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಮರಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಪುಡಿಪುಡಿಯಾದ ಚಿಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು [[ಹವಳ|ಹವಳಗಳೊಂದಿಗೆ]] ಕೂಡಿದ್ದು, ನಯವಾಗಿ, ಶುಭ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತವರ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ''ಸಬ್‌ಖಾ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಉಪ್ಪಿನ ಪದರಗಳಿರುವ ಕರಾವಳಿ ಸಮತಲ ಪ್ರದೇಶವು ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ/ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ಮರಳಿನ ದಿಬ್ಬಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದೆ. ದೂರದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮರಳಿದ ದಿಬ್ಬಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ [[ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್‌|ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ನಿಂದಾಗಿ]] ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಛಾಯೆಗೆ ತಿರುಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="pop7"/> ಮರಳಿರುವ ಮಟ್ಟಸ ಬಂಜರು ಪ್ರದೇಶವು ಪಶ್ಚಿಮದ ಹಜಾರ್‌ ಬೆಟ್ಟಗಳ ತನಕ ಹರಡಿದ್ದು,ಹಟ್ಟಾದಲ್ಲಿ ಓಮನ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ದುಬೈನ ಗಡಿಯೊಟ್ಟಿಗೆ ಮುಂದುವರೆದಿರುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮದ ಹಜಾರ್‌ ಸರಣಿಯು [[ಶುಷ್ಕ]], ಏರುತಗ್ಗುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮತ್ತು ನಂತರ ಮಟ್ಟಸವಾಗಿ ಬಿಡುವಂತಹಾ ಭೂಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೆಲ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಸುಮಾರು ೧,೩೦೦ ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿವೆ. ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೀರಿನ ಮೂಲ ಅಥವಾ [[ಓಯಸಿಸ್‌|ಓಯಸಿಸ್‌ಗಳಿಲ್ಲ]]; ಆದಾಗ್ಯೂ, ದುಬೈ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಡಲಿನ ಒಳಚಾಚು [[ದುಬೈ ಒಳಚಾಚು|ದುಬೈ ಒಳಚಾಚುವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದ್ದು, ದೊಡ್ಡ ಹಡಗುಗಳು ಒಳಬರುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಆಳವಾಗುವ ಹಾಗೆ ಅದರ ಹೂಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ದುಬೈ ಅನೇಕ [[ಅಡಚು|ಅಡಚುಗಳು]] ಹಾಗೂ [[ಕಮರಿಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವು ಪಶ್ಚಿಮದ ಅಲ್‌ ಹಜಾರ್‌ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಬುಡಗಳ ಕೊನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ದುಬೈನ ಬಹುಭಾಗವು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮರಳು ದಿಬ್ಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ [[ಖಾಲಿ ಬೀಡು/ಎಂಪ್ಟಿ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಮರಳುಭೂಮಿಯೆಡೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. [[ಭೂಕಂಪಕೇಂದ್ರ|ಭೂಕಂಪಕೇಂದ್ರದ]] ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ದುಬೈ ಅತ್ಯಂತ ಸುಸ್ಥಿರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ — ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪದ ಭೂಕಂಪನ ದೋಷ ಹೊಂದಿರುವ ''ಝಾರ್ಗೋಸ್‌ ಫಾಲ್ಟ್‌'' ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶವು UAEಯಿಂದ ೧೨೦ km ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ದುಬೈನ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ [[ಭೂಕಂಪ|ಭೂಕಂಪನ]] ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇಲ್ಲ.<ref name="seismic">[http://uaeinteract.com/news/default.asp?ID=51 ದುಬೈ ನಗರಕ್ಕೆ ಇರುವ ಭೂಕಂಪದ ಅಪಾಯ' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100215083151/http://uaeinteract.com/news/default.asp?ID=51 |date=2010-02-15 }} ಲಂಡನ್ ನಗರಕ್ಕಿಂತ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ್ದು‌‌']. UAEInteract.com</ref> ತಜ್ಞರು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಕೊಲ್ಲಿಯು [[ತ್ಸುನಾಮಿ|ತ್ಸುನಾಮಿಯನ್ನು]] ಸೃಷ್ಟಿಸುವಷ್ಟು ಮಟ್ಟದ ಆಳ ಹೊಂದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ [[ಸುನಾಮಿ|ತ್ಸುನಾಮಿ]]ಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಕನಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="seismic"/> ನಗರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಮರಳು ತುಂಬಿದ ಭೂಮಿಯು [[ಕಾಡು ಹುಲ್ಲ|ಕಾಡು ಹುಲ್ಲನ್ನು]] ಹಾಗೂ ಅನಿಯತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ [[ಖರ್ಜೂರ|ಖರ್ಜೂರದ]] ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ''ಸಬ್‌ಖಾ'' ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮರಳುಗಾಡಿನ [[ಧೂಮ್ರನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂವು|ಧೂಮ್ರನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳನ್ನು]] ಬೆಳೆದರೆ, [[ಅಕೇಶಿಯ|ಅಕೇಷಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಗಾಫ್‌]] ಮರಗಳು ಪಶ್ಚಿಮದ ಅಲ್‌ ಹಜಾರ್‌ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮೀಪದ ಮಟ್ಟಸ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಖರ್ಜೂರ ಮತ್ತು [[ಬೇವಿನ]] ಮರಗಳಂಥ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಮರಗಳು ಹಾಗೂ ಆಮದಾದ [[ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್‌|ಯೂಕಲಿಪ್ಟಸ್‌ನಂತಹಾ]] ಮರಗಳು ದುಬೈನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. [[ಕಾಡುಕೊಕ್ಕರೆ]], ಪಟ್ಟೆಯುಳ್ಳ [[ಕತ್ತೆಕಿರುಬ]], [[ತೋಳ]], [[ಮರಳುಗಾಡಿನ ನರಿ]], [[ಗಿಡುಗ]] ಮತ್ತು [[ಅರೇಬಿಯನ್‌ ಆರಿಕ್ಸ್‌ ಜಿಂಕೆ|ಅರೇಬಿಯನ್‌ ಆರಿಕ್ಸ್‌ ಜಿಂಕೆಗಳು]] ಮುಂತಾದವುಗಳು ದುಬೈನ ಮರಳುಗಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಪಶು-ಪಕ್ಷಿ-ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿವೆ. [[ಯೂರೋಪ್‌]], ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾಗಳ ನಡುವಿನ ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಲಸೆಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ದುಬೈ ಬರುವುದರಿಂದ ವಸಂತ ಹಾಗೂ ಶರದೃತುಗಳಲ್ಲಿ ೩೨೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಪಕ್ಷಿ ಸಂಕುಲಗಳು ಎಮಿರೇಟ್‌ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ. [[ಹಮ್ಮರ್‌]] ಸೇರಿದಂತೆ ೩೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೀನಿನ ತಳಿಗಳಿಗೆ ದುಬೈನ ಜಲಮೂಲಗಳು ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ. [[ದುಬೈ ಒಳಚಾಚು|ದುಬೈ ಒಳಚಾಚುವು]] ನಗರದ ಮೂಲಕ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನೆಡೆಗೆ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ನಗರದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗವು [[ಡೇರಾ]] ಪ್ರದೇಶವೆಂದೆನಿಸಿದ್ದು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಷಾರ್ಜಾ]] ಎಮಿರೇಟ್‌ನಿಂದ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ಅಲ್‌ ಅವೀರ್‌]] ಪಟ್ಟಣದಿಂದಾವೃತವಾಗಿದೆ. [[ದುಬೈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ|ದುಬೈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು]] ಡೇರಾ ಪ್ರದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, [[ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಕೊಲ್ಲಿ|ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಕೊಲ್ಲಿಯ]] ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಪಾಮ್‌ ಡೇರಾ]] ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ದುಬೈನ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಉದ್ಯಮದ ತೀವ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು [[ಜುಮೇರಾ]] ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ದುಬೈ ಒಳಚಾಚುವಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಿತಗೊಂಡಿದೆ. [[ರಷೀದ್‌ ಬಂದರು]], [[ಜೆಬೆಲ್‌ ಅಲಿ]], [[ಬುರ್ಜ್‌ ಅಲ್‌ ಅರಬ್]]‌‌, [[ಪಾಮ್‌ ಜುಮೇರಾ]] ಮತ್ತು [[ಬಿಸಿನೆಸ್‌ ಬೇ|ಬಿಸಿನೆಸ್‌ ಬೇಯಂತಹಾ]] ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯಗಳೆಲ್ಲಾ ಇದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಹಾದಿ/ಹೆದ್ದಾರಿ/ಗಳಾದ — [[E 11]] (ಷೇಕ್‌ ಜಾಯೆದ್‌ ರಸ್ತೆ ), [[E 311]] (ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ ರಸ್ತೆ ), [[E 44]] (ದುಬೈ-ಹಟ್ಟಾ ಹೆದ್ದಾರಿ ), [[E 77]] (ದುಬೈ-ಅಲ್‌ ಹಬಬ್‌ ರಸ್ತೆ) ಮತ್ತು [[E 66]] (ಔದ್‌ ಮೆಥಾ ರಸ್ತೆ )ಗಳು — ದುಬೈ ಮೂಲಕ ಹಾದು, ನಗರವನ್ನು ಇತರೆ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಎಮಿರೇಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ನಗರದೊಳಗಿನ ಮಾರ್ಗಗಳಾದ [[D 89]] (ಅಲ್‌ ಮಕ್ತೂಮ್‌ ರಸ್ತೆ/ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ರಸ್ತೆ), [[D 85]] (ಬನಿಯಾಸ್‌ ರಸ್ತೆ), [[D 75]] (ಷೇಕ್‌ ರಷೀದ್‌ ರಸ್ತೆ ), [[D 73]] (ಅಲ್‌ ಧಿಯಫಾ ರಸ್ತೆ ), [[D 94]] (ಜುಮೇರಾ ರಸ್ತೆ) ಮತ್ತು [[D 92]] (ಅಲ್‌ ಖಲೀಜ್‌/ಅಲ್‌ ವಾಸ್‌ಲ್‌ ರಸ್ತೆ )ಗಳು ನಗರದೊಳಗಿನ ಅನೇಕ ಬಡಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ನಗರದ ಪೂರ್ವ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳನ್ನು [[ಅಲ್‌ ಮಕ್ತೂಮ್‌‌ ಸೇತುವೆ]], [[ಅಲ್‌ ಗರ್‌ಹೌದ್‌ ಸೇತುವೆ]], [[ಅಲ್‌ ಷಿಂದಗಾ ಸುರಂಗ]], [[ಬಿಸಿನೆಸ್‌ ಬೇ ಹಾಯಿದಾರಿ]] ಮತ್ತು [[ತೂಗು ಸೇತುವೆ|ತೂಗು ಸೇತುವೆಗಳು]] ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. === ಹವಾಗುಣ === ದುಬೈ ಶಾಖದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಹಾಗೂ [[ಶುಷ್ಕ ಹವಾಗುಣ|ಶುಷ್ಕ ಹವಾಗುಣವನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ. ದುಬೈನ ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲವು ವಿಪರೀತ ಬೇಗೆಯದಾಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು ೪೦ °Cನಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ೩೦ °Cಗೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗುವುದೂ ಇದೆ. ವರ್ಷದಾದ್ಯಂತ ಬಿಸಿಲು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವೂ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯದಾಗಿದ್ದು ಸಹಾ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಇದ್ದು ಸರಾಸರಿ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವಾಗಿ ೨೩ °Cನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ೧೪ °Cರಷ್ಟು ಇಳಿಯುವುದೂ ಇದೆ. {{Dubai weatherbox}} == ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ == [[ಚಿತ್ರ:Dubai constr workers.jpg|thumb|200px|ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 250,000 ಕಾರ್ಮಿಕರು ಬಹಳಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯನ್ನರು, ದಿನಕ್ಕೆ US$10ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ವೇತನಕ್ಕೆ ದುಬೈ ಮರೀನಾದಂತಹಾ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ]] ದುಬೈನ ಆಡಳಿತವು [[ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಏಕಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ|ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಏಕಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನು]] ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದು ೧೮೩೩ರಿಂದ [[ಅಲ್‌ ಮಕ್ತೂಮ್‌‌]] ವಂಶದವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ದೊರೆ, [[ಮೊಹಮ್ಮದ್‌ ಬಿನ್‌ ರಷೀದ್‌ ಅಲ್‌ ಮಕ್ತೂಮ್‌|ಮೊಹಮ್ಮದ್‌ ಬಿನ್‌ ರಷೀದ್‌ ಅಲ್‌ ಮಕ್ತೂಮ್‌ರು]]‌, [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಅರಬ್‌ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌‌|ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಅರಬ್‌ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌‌ನ]] ಪ್ರಧಾನಿ ಹಾಗೂ ಒಕ್ಕೂಟದ ಉಚ್ಚ ಸಮಿತಿಯ/ಸುಪ್ರೀಂ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಯೂನಿಯನ್‌(SCU)ನ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. UAEಯ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಒಕ್ಕೂಟ [[ಶಾಸನಸಭೆ|ಶಾಸನಸಭೆಯಾದ]] [[ಫೆಡರಲ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್/ಒಕ್ಕೂಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮಿತಿ]](FNC)ಗೆ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳಿಗೆ ದುಬೈ ೮ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref name="uaegovt">[http://countrystudies.us/persian-gulf-states/90.htm ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ವಿಭಾಗಗಳು]. US ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್‌ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌‌</ref> [[ದುಬೈ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿ]] ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು (DM) ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ದುಬೈ ದೊರೆ, [[ರಷೀದ್‌ ಬಿನ್‌ ಸಯೀದ್‌ ಅಲ್‌ ಮಕ್ತೂಮ್‌‌|ರಷೀದ್‌ ಬಿನ್‌ ಸಯೀದ್‌ ಅಲ್‌ ಮಕ್ತೂಮ್‌‌ರು]] ನಗರ ಯೋಜನೆ, ನಾಗರೀಕ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸೇವೆಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name="dmhistory">[http://emp.dm.gov.ae/wps/wcm/connect/e38aad004410d834bdd1bfd6bee7af10/OrganizationalChart.pdf?MOD=AJPERES ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥಾ ಮಾದರಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190105145407/https://emp.dm.gov.ae/wps/wcm/connect/e38aad004410d834bdd1bfd6bee7af10/OrganizationalChart.pdf?MOD=AJPERES |date=2019-01-05 }}. ದುಬೈ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿ</ref> DMಯು ದುಬೈ ನಿಯೋಜಿತ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ [[ಹಮ್‌ದನ್‌ ಬಿನ್‌ ರಷೀದ್‌ ಅಲ್‌ ಮಕ್ತೂಮ್‌‌|ಹಮ್‌ದನ್‌ ಬಿನ್‌ ರಷೀದ್‌ ಅಲ್‌ ಮಕ್ತೂಮ್‌‌ರ]] ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ, ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ವಿಭಾಗ, ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆ ವಿಭಾಗ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಭಾಗ ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರಗಳ ವಿಭಾಗಗಳಂತಹಾ ಅನೇಕ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ, ದುಬೈ ಮುನಿಸಿಪಾಲ್ಟಿಯು [[ಇ-ಗವರ್ನಮೆಂಟ್]] ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ನೀಡಬೇಕಾದ ನಗರಸೇವೆಗಳ ಪೈಕಿ ೪೦ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ [[ವೆಬ್‌ ಪೋರ್ಟಲ್‌/ಜಾಲತಾಣ|ವೆಬ್‌ ಪೋರ್ಟಲ್‌/ಜಾಲತಾಣದ]] ಮೂಲಕ ನೀಡಲು ಯೋಜಿಸಿತ್ತು(ದುಬೈ.ae). ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೨೦೦೧ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಂತಹಾ ಹದಿಮೂರು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಉಳಿದ ಸೇವೆಗಳೂ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳ್ಳುವ ಆಶಯವಿದೆ. ದುಬೈ ಮತ್ತು [[ರಸ್‌ ಅಲ್‌ ಖೈಮಾ]] ಇವೆರಡು ಎಮಿರೇಟ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಅರಬ್‌ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌‌ನ ಒಕ್ಕೂಟ [[ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ]] ಬದ್ಧರಾಗಿಲ್ಲ. ಎಮಿರೇಟ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮೊದಲ ಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ/ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಫಸ್ಟ್ ಇನ್‌ಸ್ಟೆನ್ಸ್‌, ಮನವಿ ದಾಖಲಿಕೆಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ/ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಅಪೀಲ್ ಹಾಗೂ ರದ್ದತಿಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ/ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಸೆಶನ್ ಎಂಬ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮೊದಲ ಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಪೌರ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವ ನಾಗರಿಕ/ಪೌರ/ಸಿವಿಲ್‌ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು, ಆರಕ್ಷಕರ ದೂರುಗಳ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ದಂಡ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು; ಹಾಗೂ [[ಮುಸ್ಲಿಮರ]] ನಡುವಿನ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ [[ಷರಿಯಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಷರಿಯಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮುಸ್ಲಿಮೇತರರು ಷರಿಯಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಬಾಧ್ಯರಲ್ಲ. ರದ್ದತಿಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಎಮಿರೇಟ್‌ನ [[ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ|ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವಾಗಿದ್ದು]] ಕೇವಲ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="judicial">[http://dubai.usconsulate.gov/dubai/The_UAE_Court_System.html ದ UAE ಕೋರ್ಟ್‌ ಸಿಸ್ಟಂ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110907075138/http://dubai.usconsulate.gov/dubai/the_uae_court_system.html |date=2011-09-07 }}. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ರಾಯಭಾರಿ ಕಛೇರಿ.</ref> ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ [[ನೈಫ್‌]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ [[ದುಬೈ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆ|ದುಬೈ ಪೊಲೀಸ್ ಪಡೆಯು]] ಇಡೀ ಎಮಿರೇಟ್‌ನ [[ಕಾನೂನುಪರಿಧಿ|ಕಾನೂನುಪರಿಧಿಯನ್ನು]] ಪಾಲಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದು, ದುಬೈನ ದೊರೆಯಾದ ಮೊಹಮ್ಮದ್‌ ಬಿನ್‌ ರಷೀದ್‌ ಅಲ್‌ ಮಕ್ತೂಮ್‌‌ರ ನೇರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ದುಬೈ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿಯು ನಗರದ ಶುಚಿತ್ವ ಹಾಗೂ ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ನಗರದ ತ್ವರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ [[ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ್ದು]], ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಕಷ್ಟಕರವೆನಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|last=Wheeler |first=Julia |url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/middle_east/7663883.stm |title=Raw sewage threat to booming Dubai |publisher=BBC News |date=2008-10-13 |accessdate=2009-07-31}}</ref> [[UAEಯ ಸಂವಿಧಾನ|UAEಯ ಸಂವಿಧಾನದ]] ೨೫ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದವು [[ಜನಾಂಗ]],[[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ]], [[ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ]] ಅಥವಾ [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನ|ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳನ್ನು]] ಗಣಿಸದೇ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ದುಬೈನ ೨೫೦,೦೦೦ ವಿದೇಶಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರನ್ನು [[ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾವಲುಪಡೆ|ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾವಲುಪಡೆಯ]] ನಿರ್ದೇಶನದ ಪ್ರಕಾರ ಹೇಳುವುದಾದರೆ "ಕಡಿಮೆ ದರ್ಜೆಯ ಜನರಂತೆ" ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=https://www.hrw.org/reports/2006/uae1106/ |title=Human Rights Watch - Building Towers, Cheating Workers: Exploitation of Migrant Construction Workers in the United Arab Emirates |publisher=Hrw.org |date=2006-11-11 |accessdate=2009-07-31 |archive-date=2014-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006124105/http://www.hrw.org/reports/2006/uae1106/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.hrw.org/reports/2006/uae1106/uae1106web.pdf |title=Human Rights Watch - Building Towers, Cheating Workers: Exploitation of Migrant Construction Workers in the United Arab Emirates - PDF |format=PDF |date= |accessdate=2009-07-31}}</ref><ref name="hrw">{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4861540.stm |title=UAE to Allow Construction Unions |publisher=BBC News |date=2006-03-30 |accessdate=2009-07-31}}</ref><ref name="dubaifire">{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/6277613.stm |title=Dubai Fire Investigation Launched |publisher=BBC News |date=2007-01-19 |accessdate=2009-07-31}}</ref> ಇಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಮಿಕರು "ಒಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಜನ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಾವು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ನೋಡಲಾಗದಿರುವ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಕಳಿಸುತ್ತಾರೆ" ಎಂದು [[NPR]] ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. [[21 ಮಾರ್ಚ್‌]] [[2006|2006ರಂದು]], [[ಬುರ್ಜ್‌ ದುಬೈ|ಬುರ್ಜ್‌ ದುಬೈನ]] ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಬಸ್‌ಗಳ ಸಮಯಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಪರಿಸರದ ಬಗ್ಗೆ ಉದ್ವಿಗ್ನರಾಗಿ ದೊಂಬಿ ಎದ್ದರು: ಕಾರುಗಳನ್ನು, ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು, ಗಣಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>[http://www.khaleejtimes.com/DisplayArticle.asp?xfile=data/theuae/2006/March/theuae_March745.xml&section=theuae ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿಪ್ಲವದಿಂದ ಕುಸಿತ ಕಂಡ ಬುರ್ಜ್‌‌ ದುಬೈ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿ‌‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141129023343/http://www.khaleejtimes.com/DisplayArticle.asp?xfile=data%2Ftheuae%2F2006%2FMarch%2Ftheuae_March745.xml&section=theuae |date=2014-11-29 }} ಖಲೀಜ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌‌ (AP ವರದಿ), ೨೨ ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೦೦೬</ref><ref>[http://www.khaleejtimes.com/DisplayArticle.asp?xfile=data/theuae/2006/March/theuae_March779.xml&section=theuae&col= "ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ ಬುರ್ಜ್‌‌ ದುಬೈ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿರುದ್ಧ ದಾವೆ ಹೂಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130816045524/http://www.khaleejtimes.com/DisplayArticle.asp?xfile=data%2Ftheuae%2F2006%2FMarch%2Ftheuae_March779.xml&section=theuae&col= |date=2013-08-16 }} ಖಲೀಜ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌‌, ೨೪ ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೦೦೬</ref><ref>[http://www.gulfnews.com/indepth/labour/index.html LABOUR IN THE UAE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080217032430/http://www.gulfnews.com/indepth/labour/index.html |date=2008-02-17 }} UAEನ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಗಲ್ಫ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಲೇಖನಗಳು, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು, etc</ref> ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದ ಬಿಸಿ ದುಬೈನ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಟ್ಟಿದ್ದು, ಅನೇಕರಿಗೆ ವೇತನ ಆಗದಿರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ದೇಶದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಲಾಗದಂತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.independent.co.uk/opinion/commentators/johann-hari/the-dark-side-of-dubai-1664368.html |title="The dark side of Dubai" |publisher=Independent.co.uk |date= |accessdate=2009-07-31}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Dubai Cop Car.JPG|thumb|BMW ಸೆಡಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ದುಬೈ ಆರಕ್ಷಕ ಪಡೆ]] ೧೫-ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೆ ರಾಬರ್ಟ್‌‌ ಎಂಬ ಫ್ರೆಂಚ್‌-ಸ್ವಿಸ್‌ ಪ್ರಜೆಯ ಮೇಲಿನ HIV ಪೀಡಿತ[49]ನೊಬ್ಬನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂವರು ನಡೆಸಿದ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಪ್ರಕರಣದ ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ನಡೆದ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಅಲ್ಪ ವೇತನ ನೀಡಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ್ದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ವಲಸಿಗ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಬಂಧನದ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಲೆ ಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಹಾಗೂ ಹೊರಬಂದ ವಿಚಾರಗಳು ವಿದೇಶೀಯರ ಮೇಲಿನ ದುಬೈ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದವು.[50] ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಯು, ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿದ್ದರೂ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದುದರಿಂದ ಎಮಿರೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಜಾರೋಷವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಪಾಲಿಸಿ ಸ್ಟಡೀಸ್‌ (AMCIPS) ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ರಷ್ಯದ ಹಾಗೂ ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೇಶ್ಯೆಯರಾಗಿದ್ದು, ಇವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲ ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ದೇಶಗಳ ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದರು. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಸುಸಂಘಟಿತವಾದ ಸಾಗರದಾಚೆಯ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಯ ಜಾಲದ ಭಾಗವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ವೇಶ್ಯೆಯರೂ ಇದ್ದಾರೆ.[51] ೨೦೦೭ರ ''ದುಬೈ : ನೈಟ್‌ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್‌'' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ [[PBS]] ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಚಿತ್ರವೊಂದರ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಲ್ಲಿನ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಯನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗವೇ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ವಿದೇಶಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಅಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಹಣದಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಬಲಾತ್ಕಾರವಿಲ್ಲದೇ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ.<ref>ಮಿಮಿ ಚಕರೋವಾ. [http://www.pbs.org/frontlineworld/rough/2007/09/dubai_sex_for_s.html ದುಬೈ: ನೈಟ್‌ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್‌], ''[[PBS ಫ್ರಂಟ್‌ಲೈನ್‌]]'', ೧೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೭</ref><ref>[https://www.nytimes.com/2007/08/06/world/middleeast/06dubai.html?_r=2&pagewanted=1&hp&oref=slogin ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ - ಹತೋಟಿಗೆ ಬಾರದ ವಿದೇಶಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ನಡತೆಯಿಂದ ಭೀತಿಗೊಂಡ ದುಬೈ ಸುಧಾರಣೆಗಳೆಡೆ ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸುತ್ತಿದೆ]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.metimes.com/International/2007/11/07/strike_rages_on_at_worlds_tallest_tower_in_dubai/3172/ |title=ಮಿಡಲ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ - ದುಬೈನಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಮುಷ್ಕರದ ವಿಕೋಪ |access-date=2009-12-28 |archive-date=2009-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090218144024/http://www.metimes.com/International/2007/11/07/strike_rages_on_at_worlds_tallest_tower_in_dubai/3172/ |url-status=dead }}</ref> {{See also|Human rights in Dubai|Sanitation in Dubai}} == ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರ == {{Population timeline of Dubai}} ದುಬೈನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ಕೈಗೊಂಡ [[ಜನಗಣತಿ|ಜನಗಣತಿಯ]] ಪ್ರಕಾರ, ೨೦೦೬ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಮಿರೇಟ್‌ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧,೪೨೨,೦೦೦ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಇವರಲ್ಲಿ ೧,೦೭೩,೦೦೦ ಮಂದಿ ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೩೪೯,೦೦೦ ಮಂದಿ ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದರು.<ref name="pop1">[https://web.archive.org/web/20070304112835/http://vgn.dm.gov.ae/DMEGOV/OSI/webreports/Fig4.pdf ದುಬೈ ಇನ್‌ ಫಿಗರ್ಸ್ 2006.][https://web.archive.org/web/20070304112835/http://vgn.dm.gov.ae/DMEGOV/OSI/webreports/Fig4.pdf ಗವರ್ನಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ ದುಬೈ.][https://web.archive.org/web/20070304112835/http://vgn.dm.gov.ae/DMEGOV/OSI/webreports/Fig4.pdf ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್‌ ಸೆಂಟರ್‌]{{Dead link|date=July 2009}}</ref> ಈ ಪ್ರದೇಶವು ೪೯೭.೧ ಚದರ ಮೈಲಿಗಳಷ್ಟು (೧,೨೮೭.೪ km೨) ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ೪೦೮.೧೮/km೨ರಷ್ಟಿದ್ದು ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಎಂಟು ಪಟ್ಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ದುಬೈ ನಗರವು ಆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ [[ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ನಗರ|ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ನಗರವಾಗಿದ್ದು]], ವಿಶ್ವದ ೨೦ನೇ ಅತಿ ದುಬಾರಿ ವೆಚ್ಚದ ನಗರವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.citymayors.com/features/cost_survey.html |title=Cost of living&nbsp;— The world's most expensive cities |publisher=City Mayors}}</ref> ೧೯೯೮ರ ಹಾಗೆ, ಎಮಿರೇಟ್‌ನ ೧೭%ರಷ್ಟು ಜನರು [[UAE ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ|UAE ರಾಷ್ಟ್ರೀಯರಿದ್ದರು]]. ಸರಿ ಸುಮಾರು [[ವಲಸಿಗರ|ವಲಸಿಗರಲ್ಲಿ]] ೮೫% ಮಂದಿ (ಹಾಗೂ ಎಮಿರೇಟ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೭೧%ರಷ್ಟು ಮಂದಿ) [[ಏಷ್ಯನ್ನ|ಏಷ್ಯನ್ನರಾಗಿದ್ದರು]], ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಭಾರತೀಯರು]] (೫೧%), [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿಗಳು]] (೧೫%), [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶೀಯರು]] (೧೦%) ಮತ್ತು ಇತರರಿದ್ದರು (೧೦%).<ref name="migrationinformation">[http://www.migrationinformation.org/dataHub/GCMM/Dubaidatasheet.pdf "ಕಂಟ್ರಿ ಅಂಡ್‌ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್‌ ಸ್ಟಾಟ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಬ್ರೀಫ್‌]. MPI ಡಾಟಾ ಹಬ್‌</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ಕಾಲುಭಾಗದಷ್ಟು ಜನರ ಮೂಲ ಪ್ರದೇಶ ನೆರೆಯ [[ಇರಾನ್‌]] ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref>''"[http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F00E1EF839550C778CDDAB0994DD404482 ಯಂಗ್‌ ಇರಾನಿಯನ್ಸ್‌‌ ಫಾಲೋ ಡ್ರೀಮ್ಸ್‌ ಟು ದುಬೈ]"'' ದ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ ಟೈಮ್ಸ್‌‌]], ಲೇ: HASSAN M. FATTAH. ಪ್ರಕಟಣೆ : ೪ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೫</ref> ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೧೬%ರಷ್ಟು ಮಂದಿಯನ್ನು (ಅಥವಾ ೨೮೮,೦೦೦ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು) ಸಾಮೂಹಿಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ವಸತಿಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವವರನ್ನು ಅವರ [[ಜನಾಂಗ]] ಇಲ್ಲವೇ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ]] ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸದೇ, ಅವರನ್ನು ಮೊದಲಿಗೇ ಏಷ್ಯನ್ನರೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="pop2">{{Cite web |url=http://www.uae.hsbc.com/1/PA_1_1_24P/content/uae/pdf/eco_bull_04_eng_demo.pdf |title=ದ ಚೇಂಜಿಂಗ್‌ ಡೆಮೋಗ್ರಫೀಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ UAE |access-date=2009-12-28 |archive-date=2007-08-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070809043458/http://www.uae.hsbc.com/1/PA_1_1_24P/content/uae/pdf/eco_bull_04_eng_demo.pdf |url-status=dead }}</ref> ಎಮಿರೇಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ [[ಸರಾಸರಿ]] ವಯಸ್ಸು ಸುಮಾರು ೨೭ ವರ್ಷಗಳು. ಅಪರಿಷ್ಕೃತ [[ಜನನ ದರ|ಜನನ ದರವು]] ೨೦೦೫ರ ಹಾಗೆ, ಸುಮಾರು ೧೩.೬%ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಅಪರಿಷ್ಕೃತ ಮರಣದರವು ೧%ರಷ್ಟಿದೆ.<ref name="pop4">[https://web.archive.org/web/20070614040518/http://vgn.dm.gov.ae/DMEGOV/OSI/webreports/872729764SYB05-02-15.pdf ಬೇಸಿಕ್‌ ವೈಟಲ್‌ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್‌ ಇಂಡಿಕೇಟರ್ಸ್‌ - ಎಮಿರೇಟ್‌‌ ಆಫ್‌ ದುಬೈ]{{Dead link|date=July 2009}}</ref> [[ಅರೇಬಿಕ್‌]] ಭಾಷೆಯು ದುಬೈನ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾದಾಗ್ಯೂ, ದುಬೈನಲ್ಲಿ [[ಉರ್ದು]], [[ಪರ್ಷಿಯನ್‌]], [[ಹಿಂದಿ]], [[ಮಲಯಾಳಂ]], [[ಬಂಗಾಳಿ]], [[ತಮಿಳು]], [[ಟಗಲಾಗ್‌]], [[ಚೀನೀ ಭಾಷೆ]] ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭಾಷಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆ|ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯು]] ನಗರದ ''[[ಭಿನ್ನ ಜನಾಂಗಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಭಾಷೆ]]'' ಯಾಗಿದ್ದೂ ನಿವಾಸಿಗಳು ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. UAEಯ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ/ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಏಳನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದವು [[ಇಸ್ಲಾಮ್‌]] ಅನ್ನು UAEಯ ಅಧಿಕೃತ [[ರಾಷ್ಟ್ರ ಧರ್ಮ|ರಾಷ್ಟ್ರ ಧರ್ಮವನ್ನಾಗಿ]] ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ೯೫%ರಷ್ಟು ಮಸೀದಿಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನ ನೀಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ [[ಇಮಾಂ|ಇಮಾಂಗಳನ್ನು]] ಸರ್ಕಾರವೇ ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಸರಿಸುಮಾರು ೫% ಮಸೀದಿಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಖಾಸಗಿಯವರದ್ದಾಗಿವೆ, ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಮಸೀದಿಗಳು ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ದತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.<ref name="loc_religion">[http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/profiles/UAE.pdf ಕಂಟ್ರಿ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌: ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಅರಬ್‌ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌‌‌ (UAE)]. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್‌ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌‌</ref> ದುಬೈ ನಗರವು ಬೃಹತ್‌ [[ಕ್ರೈಸ್ತ]], [[ಹಿಂದೂ]], [[ಸಿಖ್‌]], [[ಬೌದ್ಧ]], ಮತ್ತಿತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ.{{Citation needed|date=October 2009}} ಮುಸ್ಲಿಮೇತರ ಸಮುದಾಯಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಪಾಲಿಸಬಹುದಾದ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನು/ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಆವರಣ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸ್ವಮಾಲೀಕತ್ವದ ಕಟ್ಟಡ ಇಲ್ಲದ ಸಮುದಾಯಗಳು ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಮನವಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2007/90223.htm |title=International Religious Freedom Report 2007 - United Arab Emirates |publisher=State.gov |date= |accessdate=2009-07-31}}</ref> ಮುಸ್ಲಿಮೇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸಮೂಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಚಾರ ನಡೆಸಬಹುದಾಗಿದೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ [[ಮತಾಂತರ ಮಾಡುವಿಕೆ]] ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹಂಚುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದವರು ಇಸ್ಲಾಮಿಗೆ ವಿರೋಧವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಅನುಸಾರ ವಿಚಾರಣೆ, ಸೆರೆವಾಸ ಮತ್ತು [[ಗಡೀಪಾರಿ|ಗಡೀಪಾರಿನಂತಹಾ]] ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="loc_religion"/> {{clear}} {{See also|Indians in the United Arab Emirates|Islam in the United Arab Emirates|Roman Catholicism in the United Arab Emirates|Bahá'í Faith in the United Arab Emirates}} == ಆರ್ಥಿಕತೆ == {{Main|Economy of Dubai}} ದುಬೈನ [[ಸಮಗ್ರ ಅಂತರ್ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆ|ಸಮಗ್ರ ಅಂತರ್ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯು]] ೨೦೦೫ರ ಹಾಗೆ [[US$|US$೩೭]] ಶತಕೋಟಿಗಳಷ್ಟಿತ್ತು.<ref name="ArBusEcon"/> ದುಬೈನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು [[ತೈಲೋದ್ಯಮ|ತೈಲೋದ್ಯಮದ]] ಮೇಲೆಯೇ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದರೂ,<ref name="oilgas2">[http://www.usatoday.com/marketplace/ibi/dubai.htm "ದುಬೈ - ಅವಲೋಕನ:"], USAToday.com. ೨೮ ಜುಲೈ ೨೦೦೮ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ತೈಲ ಮತ್ತು [[ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ|ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲಗಳ]] ಆದಾಯವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಮಿರೇಟ್‌ನ ೬%ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ.<ref name="oilrev"/> ದುಬೈ ದಿನಕ್ಕೆ ೨೪೦,೦೦೦ [[ಬ್ಯಾರೆಲ್‌|ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗಳಷ್ಟು]] ತೈಲವನ್ನು ಹಾಗೂ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಅನಿಲವನ್ನು ಕಡಲ ತೀರದಿಂದ ದೂರದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. UAEಯ ಅನಿಲ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಎಮಿರೇಟ್‌ನ ಪಾಲು ಸುಮಾರು ೨%ರಷ್ಟಿದೆ. ದುಬೈನ ತೈಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಇನ್ನು ೨೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬರಿದಾಗುವವೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="oilgas">{{cite web |url=http://www.uae.gov.ae/Government/oil_gas.htm#Dubai |title="UAE Oil and Gas" |publisher=Uae.gov.ae |date=1999-06-19 |accessdate=2009-07-31 |archive-date=2008-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080705161411/http://www.uae.gov.ae/Government/oil_gas.htm#Dubai |url-status=dead }}</ref> [[ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ]] ಮತ್ತು [[ನಿರ್ಮಾಣ]] (೨೨.೬%),<ref name="Ddooo"/> [[ವ್ಯಾಪಾರ/ವಾಣಿಜ್ಯ]] (೧೬%), ''[[ಉದ್ಯಮ]]'' (೧೫%) ಮತ್ತು [[ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳು]] (೧೧%) ದುಬೈನ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು.<ref name="dubchamber">[http://www.dcci.gov.ae/content/Bulletin/Issue10/SectorMonEn_ISSUE10.pdf ಪ್ರಾಸ್ಪೆಕ್ಟ್ಸ್‌‌ ಆಫ್‌ ದುಬೈ ಇಕನಾಮಿಕ್‌ ಸೆಕ್ಟರ್ಸ್‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080216052206/http://www.dcci.gov.ae/content/Bulletin/Issue10/SectorMonEn_ISSUE10.pdf |date=2008-02-16 }}. ದುಬೈ ಚೇಂಬರ್‌ ಆಫ್‌ ಕಾಮರ್ಸ್. ೨೦೦೩</ref> ''ಸಿಟಿ ಮೇಯ‌ರ್ಸ್‌‌'' ನ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ದುಬೈ ನಗರವು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಣಕಾಸು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ೪೪ನೆಯದಾಗಿದೆ,<ref>{{cite web|url=http://www.citymayors.com/economics/financial-cities.html |title=Citgy Mayors: World's best financial cities |publisher=Citymayors.com |date=2008-06-10 |accessdate=2009-08-26}}</ref> ಹಾಗೂ ''ಸಿಟಿ ಮೇಯರ್ಸ್‌‌‌'' ನ ಮತ್ತೊಂದು ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ದುಬೈ ನಗರವು [[ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ]](PPP)ದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವದ ೩೩ನೇ ಶ್ರೀಮಂತ ನಗರವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.citymayors.com/economics/usb-purchasing-power.html |title=World's richest cities by purchasing power |publisher=City Mayors |date= |accessdate=2009-08-26}}</ref> ದುಬೈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವೂ ಆಗಿದ್ದು ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ಸೆಂಟರ್ಸ್‌ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ (೨೦೦೭)ನ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅತ್ಯುನ್ನತ ೫೦ ಜಾಗತಿಕ ಹಣಕಾಸು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ೩೭ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆಯಲ್ಲದೇ,<ref>{{cite web|url=http://www.mastercard.com/us/company/en/wcoc/pdf/index_2007_us.pdf |title=MW-IndexRpt-CoComm FA.indd<!-- Bot generated title --> |date= |format=PDF |accessdate=2008-10-10}}</ref> ಮಧ್ಯಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೧ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ದುಬೈ [[ಮರು-ರಫ್ತು]] ಮಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುವೆಂದರೆ [[ಇರಾನ್‌]] ([[US$]] ೭೯೦ ದಶಲಕ್ಷ), [[ಭಾರತ]] ([[US$]] ೨೦೪ ದಶಲಕ್ಷ) ಮತ್ತು [[ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ]] ([[US$]] ೧೯೪ ದಶಲಕ್ಷ )ಗಳು. ಎಮಿರೇಟ್‌ [[ಆಮದು]] ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಂದರೆ ಜಪಾನ್‌ ([[US$]] ೧.೫ ಶತಕೋಟಿ ), ಚೀನಾ ([[US$|US$೧]].೪ ಶತಕೋಟಿ) ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ([[US$]] ೧.೪ ಶತಕೋಟಿ).<ref name="ecosector"/> ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ದುಬೈ ಮತ್ತು ದುಬೈ [[ಒಳಚಾಚು|ಒಳಚಾಚುವಿನ]] ಬಳಿಯಿರುವ ಡೇರಾ (ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದುಬೈ ನಗರದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದ್ದ)ಗಳು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ [[ತಯಾರಕ|ತಯಾರಕರಿಗೆ]] ಪ್ರಮುಖ ತಂಗುದಾಣಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಹೊಸ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿಗಳು ಬಂದರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೇ ಇವೆ. ದುಬೈ ನಗರವು ೧೯೭೦ರ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ರ ದಶಕಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನುಳಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ದುಬೈನಗರವು [[ಚಿನ್ನ|ಚಿನ್ನದ]] [[ಮುಕ್ತ ಮಾರಾಟ|ಮುಕ್ತ ಮಾರಾಟವನ್ನು]] ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತಲ್ಲದೇ ೧೯೯೦ರ ದಶಕದವರೆಗೆ, ಚಿನ್ನದ ಆಮದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿರುವ [[ಭಾರತ|ಭಾರತಕ್ಕೆ]] ಚಿನ್ನದ [[ಗಟ್ಟಿ|ಗಟ್ಟಿಗಳನ್ನು]] ಸಾಗಿಸುವ "ತ್ವರಿತ [[ಕಳ್ಳಸಾಗಾಣಿಕೆ]] ವ್ಯವಹಾರದ"<ref name="britannica">[http://concise.britannica.com/dday/print?articleId=31319&fullArticle=true&tocId=9031319 "ದುಬಾಯ್‌‌"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130903094953/http://concise.britannica.com/dday/print?articleId=31319&fullArticle=true&tocId=9031319 |date=2013-09-03 }}. ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ. ೨೦೦೮</ref> ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತ್ತು. ೧೯೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದುಬೈನ [[ಜೆಬೆಲ್‌ ಅಲಿ]] ಬಂದರು, ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಬಂದರಾಗಿದ್ದು, ಹಡಗುಗಳ ಓಡಾಟದ ದಟ್ಟಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಎಂಟನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref name="jebelali">[https://web.archive.org/web/20081221123213/http://aapa.files.cms-plus.com/Statistics/worldportrankings_2006.xls ವಿಶ್ವ ಬಂದರುಗಳ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು - 2006]. ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಪೋರ್ಟ್ ಅಥಾರಿಟೀಸ್‌. ೨೦೦೬</ref> ದುಬೈ ನಗರದುದ್ದಕ್ಕೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ [[ಮುಕ್ತ ವಲಯ|ಮುಕ್ತ ವಲಯಗಳನ್ನು]] ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ [[IT]] ಮತ್ತು [[ಹಣಕಾಸು|ಹಣಕಾಸುಗಳಂತಹಾ]] ಸೇವೆಗಳ ಉದ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವಾಗುತ್ತಿದೆ. [[ದುಬೈ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸಿಟಿ]], [[ದುಬೈ ಮೀಡಿಯಾ ಸಿಟಿ|ದುಬೈ ಮೀಡಿಯಾ ಸಿಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ]] IT ಕಂಪೆನಿಗಳಾದ [[EMC ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್]]‌, [[Oracle ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌]], [[Microsoft]], ಮತ್ತು [[IBM]], ಹಾಗೂ [[MBC]], [[CNN]], [[BBC]], [[Reuters]], [[Sky News]] ಮತ್ತು [[AP|APಗಳಂತಹಾ]] ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ TECOM (ದುಬೈ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ಕಾಮರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಮೀಡಿಯಾ ಫ್ರೀ ಝೋನ್‌ ಅಥಾರಿಟಿ) ಅಂತಹಾ ಒಂದು ಉದ್ಯಮ ವಲಯವಾಗಿದೆ. [[ದುಬೈ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌‌]] (DFM) ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ಎರಡೂ ಮಾದರಿಯ ವ್ಯವಹಾರ [[ಸುರಕ್ಷತಾ ಪತ್ರಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಬಾಂಡ್‌|ಬಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು]] ಪೂರೈಸುವ [[ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ|ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿ]] ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೦೬ನೇ ಸಾಲಿನ [[ನಾಲ್ಕನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ|ನಾಲ್ಕನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದ]] ಹಾಗೆ, ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು ೪೦೦ ಶತಕೋಟಿ ಷೇರುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ US$ ೯೫ ಶತಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ್ದಾಗಿತ್ತು. DFM ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸುಮಾರು US$ ೮೭ ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು [[ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ|ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="pop4"/> ವ್ಯಾಪಾರ-ಆಧಾರಿತ, ಆದರೆ ತೈಲ-ಅವಲಂಬಿತ, ಆರ್ಥಿಕತೆಯಿಂದ ಸೇವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರವು [[ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಉದ್ಯಮ|ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಉದ್ಯಮದ]] ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ೨೦೦೪–೨೦೦೬ರ ಸಾಲಿನಿಂದಾದ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಗಳ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ದುಬೈನ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಮೌಲ್ಯಾಂಕನವು ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿವೆ, ಹೇಗಾದರೂ ಕೆಲ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಗಳು ೨೦೦೧ರಿಂದ ನವೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೮ರವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಮೌಲ್ಯದ ೬೪%ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡವು.<ref>{{Cite web |title=Dubai's Palm Jumeirah sees prices fall as crunch moves in |url=http://www.telegraph.co.uk/finance/newsbysector/constructionandproperty/3489393/Dubais-Palm-Jumeirah-sees-prices-fall-as-crunch-moves-in.html |publisher=''[[The Daily Telegraph]]'' |date=2008-11-20 |accessdate=2008-11-20}}</ref> ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದಾಗಿ [[ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ ಟವರ್ಸ್]]‌‌, [[ಬುರ್ಜ್‌‌ ದುಬೈ]], [[ಪಾಮ್‌ ಐಲೆಂಡ್ಸ್‌‌]] ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಹೋಟೆಲ್‌ [[ಬುರ್ಜ್‌ ಅಲ್‌ ಅರಬ್‌‌|ಬುರ್ಜ್‌ ಅಲ್‌ ಅರಬ್‌‌ನಂತಹಾ]], ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ [[ಗಗನಚುಂಬಿ]] ಕಟ್ಟಡಗಳ ಹಾಗೂ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref name="burjalarab">{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/545499.stm |title=World's Tallest Hotel Opens Its Doors |publisher=BBC News |date=1999-12-01 |accessdate=2009-07-31}}</ref> ದುಬೈನ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಮಂದವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ವಾತಾವರಣದಿಂದಾಗಿ ೨೦೦೮/೨೦೦೯ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಕುಸಿತವನ್ನು ಕಂಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.propertywire.com/news/middle-east/job-losses-property-decline-dubai-200812032193.html |title=Job losses hasten property decline in Dubai but medium-long term outlook upbeat &#124; Middle East &#124; News |publisher=Propertywire.com |date=2008-12-03 |accessdate=2009-07-14}}</ref> ಷೇಕ್‌ನ ಮೊಹಮ್ಮದ್‌ ಅಲ್‌-ಅಬ್ಬರ್‌ ಸಮಿತಿಯು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಎಮಾರ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು US$ ೭೦ ಶತಕೋಟಿಗಳಷ್ಟು ಜಮಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ದುಬೈ ರಾಜ್ಯವು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯ US$ ೧೦ ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಜಮಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯಲ್ಲದೇ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು ೩೫೦ ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಹಿಡುವಳಿ ಹೊಂದಿದೆ. ೨೦೦೯ರ ಮೊದಲ ಭಾಗದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಕೋಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ [[ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ|ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತವು]] ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೌಲ್ಯ, ನಿರ್ಮಾಣ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತು.<ref>[https://www.nytimes.com/2009/02/12/world/middleeast/12dubai.html "ದುಬೈ ಕುಸಿತ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆಯೇ ದೇಶ ತೊರೆಯುತ್ತಿರುವ ವಜಾಗೊಂಡ ವಿದೇಶಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು"] ರಾಬರ್ಟ್‌ F. ವರ್ತ್‌ರಿಂದ ''[[ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'' ನಲ್ಲಿನ ಲೇಖನ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೧, ೨೦೦೯</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೯ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ದುಬೈನ ವಿದೇಶಿ ಸಾಲವು ಎಮಿರೇಟ್‌ನ ೨೫೦,೦೦೦ UAE ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲೆ apprx. USD ೧೦೦ ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ನಾಗರಿಕನ ಮೇಲೆ ೪೦೦,೦೦೦ USDನಷ್ಟು ವಿದೇಶಿ ಸಾಲದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೊರೆಸಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.dubai-livethedream.com/dubai-economy.html |title=Dubai Economy &#124; The Economy of Dubai |publisher=Dubai-livethedream.com |date= |accessdate=2009-08-26 |archive-date=2009-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827030701/http://www.dubai-livethedream.com/dubai-economy.html |url-status=dead }}</ref> ದುಬೈನ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಹೂಡಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ದುಬೈ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಅನೇಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ/ಪರಾಮರ್ಶೆಗಾಗಿ ನೋಡಿ http://www.೨daydubai.com/pages/dubai-property-sector.php{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [http://www.2daydubai.com/pages/dubai-property-sector.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100103023055/http://www.2daydubai.com/pages/dubai-property-sector.php |date=2010-01-03 }}- ಇಲ್ಲಿ ಸಹಾ ನೋಡಬಹುದು http://www.೨daydubai.com/pages/dubai-economy.php{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [http://www.2daydubai.com/pages/dubai-economy.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100102134014/http://www.2daydubai.com/pages/dubai-economy.php |date=2010-01-02 }}. {{See also|Developments in Dubai|Tourism in Dubai}} == ಸಾರಿಗೆ == {{Main|Transportation in Dubai}} [[ಚಿತ್ರ:Dubai Flusstaxi.jpg|thumb|right|200px|ಡೇರಾ ಮತ್ತು ಬುರ್‌‌ ದುಬೈ ನಡುವಿನ ಸಾರಿಗೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಬ್ರಾಗಳು]] [[ಚಿತ್ರ:Metro Dubai 001.jpg|thumb|right|200px|ದುಬೈ ಮೆಟ್ರೋ, ಅದರ ಉದ್ಘಾಟನೆ ದಿನ]] [[ಚಿತ್ರ:Dubai Metro Station.jpg|thumb|right|200px|ದುಬೈ ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣ, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2009ರಲ್ಲಿ]] ದುಬೈ ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ]] ಜಾಲವು ವಿಪರೀತ ದಟ್ಟಣೆಯ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ೩.೫ ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಮೀರಬಹುದಾಗಿರುವ ೨೦೨೦ನೇ ಇಸವಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪೂರೈಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿರುವ AED೭೦ ಶತಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚದ ಸುಧಾರಣಾ ಯೋಜನೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಬೃಹತ್‌ ಹೂಡಿಕೆಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://archive.gulfnews.com/articles/07/12/14/10174695.html |title=Gulfnews: Dubai traffic woes inflict losses of Dh4.6b a year |publisher=Archive.gulfnews.com |date= |accessdate=2009-07-14 |archive-date=2009-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090825202355/http://archive.gulfnews.com/articles/07/12/14/10174695.html |url-status=dead }}</ref> [[ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವ [[ದುಬೈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ|ದುಬೈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವು]] ([[IATA]]: DXB), ದುಬೈ ಮಹಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಇತರೆ ಎಮಿರೇಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. [[ದುಬೈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ|ದುಬೈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವು]] ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ೩೭ ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹಾಗೂ ೧.೮ ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕೆಯನ್ನು ೨೦೦೮ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ.<ref name="airlines">{{Cite web |title=Dubai International - world's fastest growing airport in 2007 |url=http://www.ameinfo.com/143493.html |publisher=''[[AMEInfo]]'' |date=2008-01-09 |accessdate=2008-01-10}}</ref> ೨೦೦೮ರ ಹಾಗೆ, [[ದುಬೈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ|ದುಬೈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವು]] [[ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ 20ನೇ ಅವಿಶ್ರಾಂತ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ|ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ 20ನೇ ಅವಿಶ್ರಾಂತ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದುದಲ್ಲದೇ]], ೩೫ ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಗಣನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದಟ್ಟಣೆಯ ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ, [[ವಿಶ್ವದ 6ನೇ ಅವಿಶ್ರಾಂತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ|ವಿಶ್ವದ 6ನೇ ಅವಿಶ್ರಾಂತ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವೆಂಬ]] ಕೀರ್ತಿ ಪಡೆಯಿತು. ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದಟ್ಟಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ೨೦೦೮ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ೧.೮೨೪ ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಸರಕನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ [[ವಿಶ್ವದ 11ನೇ ಅವಿಶ್ರಾಂತ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ|ವಿಶ್ವದ 11ನೇ ಅವಿಶ್ರಾಂತ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವೆನಿಸಿರುವುದಲ್ಲದೇ]] ೨೦೦೭ರ ಸಾಲಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಂತೆ ೯.೪%ರಷ್ಟು ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯ ದಟ್ಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡಿದೆ. [[ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ ಏರ್‌ಲೈನ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯು ದುಬೈನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ೬ ಖಂಡಗಳ, ೬೧ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ೧೦೧ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಜೆಬೆಲ್‌ ಅಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ [[ಅಲ್‌ ಮಕ್ತೂಮ್‌‌ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ|ಅಲ್‌ ಮಕ್ತೂಮ್‌‌ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದ]] ಬಗ್ಗೆ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಹಂತವು ೨೦೧೦ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದು, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಆರಂಭಿಸುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನವೀನ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವು ವಿದೇಶಿ ವಿಮಾನಯಾನಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಎಮಿರೇಟ್‌ನ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿದೆ.<ref>[http://archive.gulfnews.com/articles/07/10/27/10163098.html DIA ಮತ್ತು ನವೀನ ದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ನಡುವೆ ಕಾರಿಡಾರ್‌ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿರುವ ಎಮಿರೇಟ್‌ಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081025110629/http://archive.gulfnews.com/articles/07/10/27/10163098.html|date=2008-10-25}} ''[[ಗಲ್ಫ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌]]'' (೨೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೨೦೦೭). ಮರುಕಳಿಕೆಯ ದಿನಾಂಕ ೩ ನವೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೭.</ref> ದುಬೈನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್‌ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ರೋಡ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ (RTA) ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಬಸ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ೧೪೦ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, ೨೦೦೮ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೦೯.೫ ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆ ನೀಡಿದೆ. ೨೦೧೦ರ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ೨,೧೦೦ ಬಸ್‌ಗಳು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.thenational.ae/article/20090609/NATIONAL/706089859/1010 |title=Dubai buses may be privatised - The National Newspaper |publisher=Thenational.ae |date=2009-06-08 |accessdate=2009-07-14 |archive-date=2009-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090719071211/http://www.thenational.ae/article/20090609/NATIONAL/706089859/1010 |url-status=dead }}</ref> ಸಾರಿಗೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ೫೦೦ ಹವಾ-ನಿಯಂತ್ರಿತ (A/C) ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಬಸ್‌ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಇಡೀ ಎಮಿರೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ೧೦೦೦ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಿದೆ.{{Citation needed|date=October 2009}} $೩.೮೯ ಶತಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದ [[ದುಬೈ ಮೆಟ್ರೋ]] ಯೋಜನೆಯು ಎಮಿರೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ. ಮೆಟ್ರೋ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೯ರ ಹಾಗೆ ಭಾಗಶಃ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಲಿದ್ದು ೨೦೧೨ರ ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ. ಮೆಟ್ರೋ ನಾಲ್ಕು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ : ಅಲ್‌ ರಷೀದಿಯಾದಿಂದ ಪ್ರಧಾನ ನಗರ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಹಸಿರು ಮಾರ್ಗ/ಗ್ರೀನ್‌ ಲೈನ್‌ ಮತ್ತು ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ [[ಜೆಬೆಲ್‌ ಅಲಿ|ಜೆಬೆಲ್‌ ಅಲಿಗೆ]] ಹೋಗುವ ಕೆಂಪು ಮಾರ್ಗ/ರೆಡ್‌ಲೈನ್‌. ಇದು ನೀಲಿ ಮಾರ್ಗ/ಬ್ಲೂ ಲೈನ್‌ ಹಾಗೂ ನೇರಳೆ ಮಾರ್ಗ/ಪರ್ಪಲ್‌ ಲೈನ್‌ಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ದುಬೈ ಮೆಟ್ರೋ (ಹಸಿರು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಮಾರ್ಗಗಳು) ೭೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ದೂರದ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಲಿದ್ದು ೩೭ ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಹಾಗೂ ಹತ್ತು ಭೂಗತ ನಿಲ್ದಾಣಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ೪೩ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿದೆ.<ref name="dubaimetro">[http://vgn.dm.gov.ae/DMEGOV/dm-metro-news01 Dhs12.45 ಶತಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಮೆಟ್ರೋ ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ದುಬೈ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿ‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070509095247/http://vgn.dm.gov.ae/DMEGOV/dm-metro-news01 |date=2007-05-09 }}. ದುಬೈ ಮೆಟ್ರೋ. ೨೯ ಮೇ ೨೦೦೫</ref> ದುಬೈ ಮೆಟ್ರೋ [[ಅರೇಬಿಯನ್‌ ದ್ವೀಪಕಲ್ಪ|ಅರೇಬಿಯನ್‌ ದ್ವೀಪಕಲ್ಪದಲ್ಲಿನ]] ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಮಹಾನಗರ ರೈಲು ಜಾಲವೂ ಹೌದು.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/middle_east/8247330.stm|title=Will metro change Dubai car culture?|date=[[2009-09-11]]|publisher=''BBC News''}}</ref> ಎಲ್ಲಾ ರೈಲುಗಳು ಹಾಗೂ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು [[ವೇದಿಕೆಯ ಅಂಚಿನ ದ್ವಾರ|ವೇದಿಕೆಯ ಅಂಚಿನ ದ್ವಾರಗಳೊಂದಿಗೆ]] ಹವಾನಿಯಂತ್ರಿತ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. [[ಪಾಮ್‌ ಜುಮೇರಾ|ಪಾಮ್‌ ಜುಮೇರಾನಲ್ಲಿ]] [[ಮಾನೋರೈಲ್‌]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಪ್ರಥಮ ಮಾನೋರೈಲ್‌ ಇದಾಗಿದೆ. ೨೦೧೧ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎರಡು ಟ್ರಾಂಗಳನ್ನು ದುಬೈನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಅಂದಾಜಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ ಬುರ್ಜ್‌ ದುಬೈ ಟ್ರಾಂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಎರಡನೆಯದು ಅಲ್‌ ಸುಫೌ ಟ್ರಾಂ. ಡೌನ್‌ಟೌನ್‌ ಬುರ್ಜ್‌ ದುಬೈ ಟ್ರಾಂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ೪.೬ km ದೂರದ ಟ್ರಾಂ ಸೇವೆಯಾಗಿದ್ದು ಬುರ್ಜ್‌ ದುಬೈ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತದೆನ್ನಲಾಗಿದೆ, ಎರಡನೆಯ ಟ್ರಾಂ ೧೪.೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ದೂರ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್‌ ಸಫೌ ರಸ್ತೆಯುದ್ದಕ್ಕೆ ದುಬೈ ಮರೀನಾದಿಂದ ಬುರ್ಜ್‌ ಅಲ್‌ ಅರಬ್‌‌ವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಮಾಲ್‌ ಆಫ್‌ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ನವರೆಗೆ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=October 2009}} [[ಬುರ್‌ ದುಬೈ|ಬುರ್‌ ದುಬೈನಿಂದ]] [[ಡೇರಾ]] ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ''[[ಅಬ್ರಾಗಳ]]'' ಮೂಲಕದ ಹಾದಿ, ಇಲ್ಲಿ ಬಸ್ತಾಕಿಯಾ ಮತ್ತು [[ಬನಿಯಾಸ್‌ ರಸ್ತೆ|ಬನಿಯಾಸ್‌ ರಸ್ತೆಗಳ]] ಅಬ್ರಾ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ನಡುವೆ ಸಣ್ಣ ದೋಣಿಗಳು [[ದುಬೈ ಒಳಚಾಚು|ದುಬೈ ಒಳಚಾಚುವಿನ]] ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ದಾಟಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಮರೀನ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿ/ಜಲಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ದುಬೈ ವಾಟರ್‌ ಬಸ್‌ ಸಿಸ್ಟಂಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿದೆ. ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಂದರುಗಳಿವೆ, [[ರಷೀದ್‌ ಬಂದರು]] ಹಾಗೂ [[ಜೆಬೆಲ್‌ ಅಲಿ ಬಂದರು]]. ಜೆಬೆಲ್‌ ಅಲಿ ಬಂದರು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ೭ನೇ ಅವಿಶ್ರಾಂತ ಬಂದರಾಗಿದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಜೆಬೆಲಿ ಅಲಿಯು ವಿಶ್ವದ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬಂದರಾಗಿದ್ದು, ಮಧ್ಯಪೂರ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಬಂದರಾಗಿದೆ. ದುಬೈನ ರಸ್ತೆಗಳ ಆಧಾರರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರವು ಬೃಹತ್‌ ಬಂಡವಾಳವನ್ನೇ ಹೂಡಿದ್ದರೂ, ಹೂಡಿಕೆಯು ಅಲ್ಲಿನ ವಾಹನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಏರಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ [[ಇದರಿಂದುಂಟಾದ ದಟ್ಟಣೆ|ಇದರಿಂದುಂಟಾದ ದಟ್ಟಣೆಯ]] ಸಮಸ್ಯೆಯು, ವಾಹನನಿಬಿಡತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಿದೆ.<ref name="gulftalent.com">{{cite web |url=http://www.gulftalent.com/home/hr-article23.html |title=Dubai Overtakes Cairo in Traffic Congestion - GulfTalent.com |publisher=GulfTalent.com<! |date=2007-02-07 |accessdate=2009-07-14 |archive-date=2009-01-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090116232629/http://www.gulftalent.com/home/hr-article23.html |url-status=dead }}</ref> ದುಬೈ ನಗರವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಎಮಿರೇಟ್‌ನೊಳಗಿನ ಸಾರಿಗೆಗೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿಯವರ ಎರಡೂ ಮಾಲಿಕತ್ವದ ಕಾರು ಕಂಪೆನಿಗಳಿವೆ. ಎಮಿರೇಟ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು ೭,೫೦೦ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.{{Citation needed|date=October 2009}} == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == {{cite-section|date=November 2009}} [[ಚಿತ್ರ:Deira Souk on 9 May 2007 Pict 2.jpg|thumb|200px|ಡೇರಾದಲ್ಲಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೂಕ್‌]] ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ, ದುಬೈ ಮಹಾನಗರದ ೮೪%ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ವಿದೇಶೀಯರಾಗಿದ್ದು, ಅವರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನರು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದವರಾಗಿದ್ದರು]].<ref name="migrationinformation"/> ಸಣ್ಣದಾದ ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ ಏಕರೂಪದ [[ಮುತ್ತುಗಳ]] ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸಮೂಹವೆಂಬ ನಗರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಛಾಪು, ಇತರೆ [[ಜನಾಂಗೀಯ ಸಮೂಹಗಳು]] ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯರುಗಳ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿತು, ಮೊದಲಿಗೆ ೧೯೦೦ರ ದಶಕದ ಮೊದಲಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಇರಾನಿಯನ್ನರು]], ನಂತರ ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದವರ]] ಹಾಗೂ [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿಗಳ]] ಆಗಮನವಾಯಿತು. ದುಬೈ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಕೆಳವರ್ಗದವರಂತೆ ಕಾಣುವ ತನ್ನ ವರ್ಗೀಕೃತ ಸಮಾಜದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಾಲನೆಗಾಗಿ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.independent.co.uk/opinion/commentators/johann-hari/the-dark-side-of-dubai-1664368.html ದ ಡಾರ್ಕ್‌ ಸೈಡ್‌ ಆಫ್ ದುಬೈ], [[ಜೋಹಾನ್ನ್‌ ಹರಿ]], [[ದ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್‌]], ೭ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೨೦೦೯.</ref> ನಗರದೊಳಗಿನ ಜನಸಮೂಹದ ವಿವಿಧತೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ, ಕೇವಲ ಅಲ್ಪ ಹಾಗೂ ವಿರಳವಾದ [[ಜನಾಂಗೀಯ ಕಲಹ|ಜನಾಂಗೀಯ ಕಲಹಗಳಾಗುವುದಂಟು]], ಅಲ್ಲದೇ ಹಾಗೆ ಆದಾಗ ಅದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವಲಸಿಗರ ನಡುವೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು. ದುಬೈನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ರಜಾದಿನಗಳೆಂದರೆ ''[[ರಮ್ಜಾನ್‌]]'' ನ ಕೊನೆ ಸೂಚಿಸುವ ''[[ಈದ್‌ ಅಲ್‌ ಫಿತ್‌ರ್‌]]'' ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಅರಬ್‌ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌‌ನ ರಚನೆಯ ದಿನವಾದ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನ]] (೨ ಡಿಸೆಂಬರ್‌). ವಾರ್ಷಿಕ ಮನರಂಜನಾ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಾದ [[ದುಬೈ ಷಾಪಿಂಗ್‌ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌]] (DSF) ಮತ್ತು [[ದುಬೈ ಸಮ್ಮರ್‌ ಸರ್ಪ್ರೈಸಸ್‌]] (DSS)ಗಳು ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತದ ೪ ದಶಲಕ್ಷ ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದಲ್ಲದೇ [[US$]] ಒಂದು ಶತಕೋಟಿಗೂ ಮೀರಿದ ಆದಾಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref name="dsf">[http://www.econresearch.net/admin/articles/13(1).pdf UAEನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಹಾಗೂ ಖರೀದಿ : ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದಿನ ವ್ಯಯಿಸುವುದು"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326030551/http://www.econresearch.net/admin/articles/13(1).pdf |date=2009-03-26 }}. ಎಡ್‌ವರ್ಡ್ಸ್‌ ಇಕನಾಮಿಕ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ FZ</ref> ಮಹಾನಗರದ [[ಡೇರಾ ಸಿಟಿ ಸೆಂಟರ್]]‌, [[ಬುರ್‌ಜುಮನ್]]‌, [[ಮಾಲ್‌ ಆಫ್‌ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್]]‌‌, [[ದುಬೈ ಮಾಲ್‌]]‌ ಮತ್ತು [[ಇಬನ್‌‌ ಬತೂತಾ ಮಾಲ್‌|ಇಬನ್‌‌ ಬತೂತಾ ಮಾಲ್‌ಗಳಂತಹಾ]] ಬೃಹತ್‌ [[ಮಾರಾಟ ಮಳಿಗೆಗಳು]] ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ''[[ಸೂಕ್‌|ಸೂಕ್‌ಗಳು]]'' ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಖರೀದಿದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಅರಬ್‌ ಆಹಾರವು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು, [[ಡೇರಾ]] ಮತ್ತು [[ಅಲ್‌ ಕರಾಮಾ|ಅಲ್‌ ಕರಾಮಾಗಳ]] ಸಣ್ಣ ''[[ಷಾವರ್ಮಾ]]'' ಭೋಜನಗೃಹಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ದುಬೈನ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ನಗರದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. [[ಫಾಸ್ಟ್‌ ಫುಡ್]]‌, [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ]] ಹಾಗೂ [[ಚೀನೀ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ|ಚೀನೀ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳ]] ಆಹಾರಗಳು ಸಹಾ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. [[ಹಂದಿ ಮಾಂಸ|ಹಂದಿ ಮಾಂಸದ]] ಮಾರಾಟ ಹಾಗೂ ಬಳಕೆ [[ನಿಷಿದ್ಧ|ನಿಷಿದ್ಧವಲ್ಲದೇ]] ಹೋದರೂ, ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಕೇವಲ [[ಮುಸ್ಲಿಮೇ|ಮುಸ್ಲಿಮೇತರರಿಗೆ]] ಮಾತ್ರವೇ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ನಿಗದಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.<ref name="pork">[http://www.stat-usa.gov/agworld.nsf/505c55d16b88351a852567010058449b/898e8206171d628385256d02006df0d7/$FILE/TC3003.PDF ಫುಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್‌ ಇಂಪೋರ್ಟ್‌ ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080226222518/http://www.stat-usa.gov/agworld.nsf/505c55d16b88351a852567010058449b/898e8206171d628385256d02006df0d7/%24FILE/TC3003.PDF |date=2008-02-26 }}. ''GAIN ವರದಿ''. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯ</ref> ಇದೇ ರೀತಿ [[ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನ ಅಂಶವುಳ್ಳ ಪಾನೀಯ|ಆಲ್ಕೋಹಾಲಿನ ಅಂಶವುಳ್ಳ ಪಾನೀಯಗಳ]] ಮಾರಾಟವೂ ಸಹಾ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಮದ್ಯವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಮದ್ಯದ ಪರವಾನಗಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಬಾರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮದ್ಯವು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.<ref name="alcohol">[https://web.archive.org/web/20080226222520/http://www.marketnewzealand.com/common/files/dubai-cg.pdf ವೆಲ್‌ಕಂ ಟು ದುಬೈ] ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಟ್ರೇಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸ್‌</ref> ''[[ಷೀಷಾ]]'' ಮತ್ತು ''[[ಕ್ವಾಹಾ]]'' ದಂತಹಾ ಮಹಿಳಾ ಅಲಂಕರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಸಹಾ ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. [[ಹಾಲಿವುಡ್‌]] ಹಾಗೂ [[ಬಾಲಿವುಡ್‌]] ಚಿತ್ರಗಳು ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ [[ಅರಬ್ಬ|ಅರಬ್ಬರ]] ಹಾಗೂ [[ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗಗಳ]] ಖ್ಯಾತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ [[ದುಬೈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ|ದುಬೈ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವವನ್ನು]] ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಅಮ್ರ್‌ ಡಯಬ್]]‌, [[ಡಯಾನಾ ಹದ್ದದ್‌]], [[ಟರ್ಕನ್]]‌‌, [[ಏರೋಸ್ಮಿತ್‌]], [[ಸಂಟಾ/ತಾನಾ]], [[ಮಾರ್ಕ್‌ ನಾಪ್ಲರ್]]‌, [[ಎಲ್ಟನ್‌ ಜಾನ್]]‌, [[ಪಿಂಕ್]]‌, [[ಷಕೀರಾ]], [[ಸೆಲೀನ್‌ ಡಿಯೋನ್]]‌, [[ಕೋಲ್ಡ್‌ಪ್ಲೇ]], [[ಕೀನೆ]] ಮತ್ತು [[ಫಿಲ್‌ ಕಾಲಿನ್ಸ್‌|ಫಿಲ್‌ ಕಾಲಿನ್ಸ್‌ರಂತಹಾ]] ಸಂಗೀತಗಾರರು/ಹಾಡುಗಾರರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ನವೆಂಬರ್‌ ೨೦, ೨೦೦೮ರಂದು ನಡೆದ [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಸ್‌ ರೆಸಾರ್ಟ್‌|ಅಟ್ಲಾಂಟಿಸ್‌ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ನ]] ಆರಂಭೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ [[ಕಿಲೀ ಮಿನೋಗ್‌|ಕಿಲೀ ಮಿನೋಗ್‌ರಿಗೆ]] ೪.೪ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಲಾಗಿತ್ತು.{{Citation needed|date=October 2009}} [[ದುಬೈ ಡೆಸರ್ಟ್‌ ರಾಕ್‌ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌]] ಮತ್ತೊಂದು ಅಂತಹಾ ರಾಕ್‌ ಸಂಗೀತಗಾರರು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವವಾಗಿತ್ತು. [[ಕಾಲ್ಚೆಂಡು/ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌]] ಮತ್ತು [[ಕ್ರಿಕೆಟ್‌|ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗಳು]] ದುಬೈನಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳು. [[ಅಲ್‌ ವಸ್‌ಲ್]]‌, [[ಅಲ್‌-ಷಬಾಬ್]]‌, [[ಅಲ್‌-ಆಹ್ಲಿ]], [[ಅಲ್‌ ನಸ್ರ್‌‌]] ಮತ್ತು [[ಹಟ್ಟಾ]] ಎಂಬ ಐದು ತಂಡಗಳು — [[UAE ಲೀಗ್‌]] ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದುಬೈಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಗಳಾದ ಅಲ್‌-ವಾಸ್‌ಲ್‌ರು UAE ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಅಲ್‌ ಅಐನ್‌|ಅಲ್‌ ಅಐನ್‌ರ]] ನಂತರದ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ದುಬೈನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಸಮುದಾಯದವರು ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ್ನು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ, [[ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌]] (ICC) ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿಯನ್ನು [[ಲಂಡನ್‌|ಲಂಡನ್‌ನಿಂದ]] ದುಬೈಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿತು. ಈ ನಗರವು ಅನೇಕ [[ಭಾರತ]]-[[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು, ಎರಡು ಹೊಸ ಹಸಿರುಹುಲ್ಲಿನ ಮೈದಾನಗಳನ್ನು [[ದುಬೈ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ ಸಿಟಿ|ದುಬೈ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ]] ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ದುಬೈ ವಿಶ್ವದ ಕ್ರೀಡಾ ತಾರೆಗಳೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಿಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ [[ದುಬೈ ಟೆನಿಸ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌|ದುಬೈ ಟೆನಿಸ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ಗಳನ್ನು]] ಮತ್ತು [[ಲೆಜೆಂಡ್ಸ್‌ ರಾಕ್‌ ದುಬೈ]] ಟೆನಿಸ್‌ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ಗಳ ಜೊತೆಗೆ [[ದುಬೈ ಡೆಸರ್ಟ್‌ ಕ್ಲಾಸಿಕ್‌]] [[ಗಾಲ್ಫ್‌‌]] ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ. [[ದುಬೈ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಕಪ್‌]] ಎನ್ನಲಾಗುವ, ಮಿಶ್ರತಳಿಯ ಜೂಜುಕುದುರೆಗಳ ಓಟದ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ [[ನಾಡ್‌ ಅಲ್‌ ಷೆಬಾ ರೇಸ್‌ಕೋರ್ಸ್‌]] ಎಂಬಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದುಬೈನ ಪ್ರಗತಿಪರ ಹಾಗೂ ಆಡಂಬರದ ಛಾಪಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ದುಬೈನಲ್ಲಿ [[ಸೆನ್ಸಾರ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] ಇದ್ದು ಸರ್ಕಾರವು ಅದನ್ನು ಎಮಿರೇಟ್‌ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ವಿರೋಧವೆನಿಸಿದ ವಿಚಾರವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತದೆ. [[ಸಲಿಂಗಕಾಮ]], [[ಮಾದಕದ್ರವ್ಯಗಳು]] ಮತ್ತು [[ವಿಕಸನ ಪದ್ಧತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ವಿಕಸನ ಪದ್ಧತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗೆ]] ಅಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧ ಹೇರಲಾಗಿದೆ.<ref name="Bedell">[http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/books/article5741679.ece ''ಗೆರಾಲ್ಡೀನ್‌ ಬೆಡೆಲ್ಸ್‌ ನಾವೆಲ್‌ ಬ್ಯಾನ್‌ಡ್‌ ಇನ್‌ ದುಬೈ ಬಿಕಾಸ್‌ ಆಫ್‌ ಗೇ ಕ್ಯಾರಕ್ಟರ್‌'' ]{{Dead link|date=July 2009}}</ref> ದುಬೈ ತನ್ನ ರಾತ್ರಿಯ ಬದುಕಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಮದ್ಯದ ನಿಯಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಬಾರ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. [[ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]] ಪತ್ರಿಕೆಯು ೨೦೦೮ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೋಜಿನ ಕೂಟಗಳ ಪ್ರವಾಸೀ ತಾಣದ ಆಯ್ಕೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ದುಬೈಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿದೆ.<ref name="nyt">[https://www.nytimes.com/2007/12/09/travel/09party.html?ex=1212987600&en=f13e9687f3c7e636&ei=5087&excamp=GGTRdubaitravel&WT.srch=1&WT.mc_ev=click&WT.mc_id=TR-S-E-GG-NA-CT-dubai_travel ಮರಳುಗಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತಿರುವ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು]. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್ ೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೭</ref> {{See also|Music of the United Arab Emirates}} == ಶಿಕ್ಷಣ == {{Main|Education in Dubai}} thumb|200px|right|ದುಬೈನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ತಮ್ಮ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದುಬೈ ನಾಲೆಡ್ಜ್‌ ವಿಲೇಜ್‌ {{Refimprove|date=October 2009}} ದುಬೈನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಅರಬ್‌ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌]]‌ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊರತಾಗಿಲ್ಲ. ೨೦೦೬ರ ಹಾಗೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ಹಾಗೂ [[ಎಮಿರೇಟ್‌|ಎಮಿರೇಟ್‌ನ]] ನಾಗರೀಕರಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಲಸಿಗ [[ಅರಬ|ಅರಬರಿಗೆ]] ಸೇವೆ ನೀಡುವ ೮೮ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ೧೩೨ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳೂ ಇದ್ದವು.<ref name="pop1"/> ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾಧ್ಯಮ/ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿ [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಅರೇಬಿಕ್‌ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಹಾಗೂ [[ಆಂಗ್ಲ|ಆಂಗ್ಲವನ್ನು]] ದ್ವಿತೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದರೆ, [[ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು]] ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಆಂಗ್ಲವನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಲಸಿಗ ಸಮುದಾಯದವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ದುಬೈನ [[ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಮಾಡೆಲ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌,ದುಬೈ]] (NIMS),ದೆಹಲಿ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌, [[ಅವರ್‌ ಓನ್‌ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಹೈಸ್ಕೂಲ್]]‌, [[ದುಬೈ ಮಾಡರ್ನ್‌ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌]], ಮತ್ತು ದ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ಗಳು [[CBSE]] ಅಥವಾ [[ICSE]] [[ಭಾರತೀ|ಭಾರತೀಯ]] [[ಪಠ್ಯಕ್ರಮ|ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ]] ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದೇ ರೀತಿ, ಅನೇಕ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಶಾಲೆಗಳಿದ್ದು [[FBISE]] ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ವಲಸಿಗ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ದುಬೈ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಸ್ಪೀಕಿಂಗ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌, ಜುಮೇರಾ ಪ್ರೈಮರಿ ಸ್ಕೂಲ್‌, ಜೆಬೆಲ್‌ ಅಲಿ ಪ್ರೈಮರಿ ಸ್ಕೂಲ್‌, ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ (ಅಥವಾ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌), ಜುಮೇರಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಸ್ಪೀಕಿಂಗ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌, ಕಿಂಗ್ಸ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಮತ್ತು ಹಾರಿಜನ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ಗಳೆಲ್ಲವೂ ಹನ್ನೊಂದರ ವಯೋಮಾನದವರೆಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ದುಬೈ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌, [[ದುಬೈ ಕಾಲೇಜ್‌]], [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌ ದುಬೈ]], ಜುಮೇರಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಸ್ಪೀಕಿಂಗ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌, [[ಜುಮೇರಾ ಕಾಲೇಜ್‌]] ಮತ್ತು St. ಮೇರೀಸ್‌ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ ಎಲ್ಲವೂ ಹನ್ನೊಂದರಿಂದ-ಹದಿನೆಂಟರ ವಯಸ್ಸಿನವರ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಾಗಿದ್ದು [[GCSE]] ಮತ್ತು [[A-Level|A-Levelಗಳ]] ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತವೆ. [[ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌]], [[ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌|ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ಗಳೆರಡೂ]] ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ೧೮ರ ವಯೋಮಾನದವರೆಗೆ [[IGCSE]] ಮತ್ತು [[A-Level|A-Levelಗಳ]] ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಪೂರ್ಣ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತವೆ. [[ವೆಲ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌]] ೪ರಿಂದ ೧೮ರ ವಯೋಮಾನದವರೆಗಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಬೋಧನೆ ನೀಡುವುದಲ್ಲದೇ, IGCSE ಮತ್ತು A-Levelಗಳ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ. [[ಡೇರಾ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌]] ಮತ್ತು [[ದುಬೈ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅಕಾಡೆಮಿ|ದುಬೈ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳು]] IGCSE ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ [[IB]] ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತವೆ. ಜುಮೇರಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಸ್ಪೀಕಿಂಗ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ೪ರಿಂದ ೧೮ರ ವಯೋಮಾನದವರೆಗಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ೧೬([[GCSE]])ರ ವಯೋಮಾನದವರೆಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹಾಗೂ ನಂತರ [[ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಬಕ್ಕಾಲಾರಿಯೇಟ್]]‌(IB) ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ದುಬೈ ನಗರವು [[ದುಬೈ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಅಕಾಡೆಮಿ]], [[ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ದುಬೈ]] ಮತ್ತು [[ಯೂನಿವರ್ಸಲ್‌ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ದುಬೈ|ಯೂನಿವರ್ಸಲ್‌ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ದುಬೈನಂತಹಾ]] [[ಅಮೇರಿಕನ್‌]] ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸುವಂತಹಾ ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಅರಬ್‌ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌‌ನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದುಬೈ ಎಜುಕೇಷನ್‌ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ ಅನ್ನು ಜುಲೈ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ದುಬೈನ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.dec.gov.ae/English/Media+Center/14072005_2.htm ದುಬೈ ಎಜುಕೇಷನ್‌ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಕಟ್ಟಳೆ ಹೊರಡಿಸಿದ HH ಷೇಕ್‌ ಮೊಹಮ್ಮದ್‌ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080110182734/http://www.dec.gov.ae/English/Media+Center/14072005_2.htm |date=2008-01-10 }}, ''DEC'', ೧೪ ಜುಲೈ ೨೦೦೫</ref> ನಾಲೆಡ್ಜ್‌ ಅಂಡ್‌ ಹ್ಯೂಮನ್‌ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಅಥಾರಿಟಿ (KHDA) ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆಂದು ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಪರವಾನಗಿ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.khda.gov.ae/en/qa.asp KHDA Q&A] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080218025721/http://www.khda.gov.ae/en/qa.asp |date=2008-02-18 }}, ''KHDA'', ೨೦೦೬</ref> ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೧೦%ದಷ್ಟು ಮಂದಿ [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ]] ಅಥವಾ [[ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ]] ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ವಲಸಿಗರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಅಥವಾ [[ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಿಗೆ]] [[ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ]] ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಲು ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಲು [[ಭಾರತ|ಭಾರತಕ್ಕೆ]] ಕಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ ವಿದೇಶೀ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿವೆ. ಆ ತರಹದ ಕೆಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೆಂದರೆ ಮಿಷಿಗನ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ದುಬೈ (MSU ದುಬೈ), [[ಬಿರ್ಲಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ & ಸೈನ್ಸ್‌‌, ಪಿಲಾನಿ-ದುಬೈ]]([[BITS ಪಿಲಾನಿ]]), [[ಹೀರಿಯಟ್‌-ವಾಟ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ದುಬೈ]], [[ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಇನ್‌ ದುಬೈ]] (AUD), ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌ ಆಫ್‌ ದುಬೈ, [[ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ]] (ಬಾಹ್ಯ ಕೇಂದ್ರ), [[SP ಜೈನ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌]], [[ದುಬೈನ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ವಾಲ್ಲಾಂಗಾಂಗ್]]‌, [[ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]] ಅಂಡ್‌ MAHE ಮಣಿಪಾಲ್. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ, [[ದುಬೈ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯು [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ]] ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ [[ಜಾನ್‌ F. ಕೆನಡಿ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್‌]] ಮತ್ತು [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ದುಬೈ ಸೆಂಟ|ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ದುಬೈ ಸೆಂಟರ್]]‌ಗಳನ್ನು (HMSDC) ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. [[ದುಬೈ ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಲೈಬ್ರರೀಸ್‌]] ಎಂಬುದು ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. {{See also|List of universities and colleges in Dubai}} == ಮಾಧ್ಯಮ == {{See also|Radio and television channels of Dubai}} ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ [[ಮುದ್ರಣ]], [[ರೇಡಿಯೋ]], [[ದೂರದರ್ಶನ]] ಮತ್ತು [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ಮಾಧ್ಯಮ|ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ]] ಉತ್ತಮ ಜಾಲವನ್ನು ದುಬೈ ಹೊಂದಿದೆ. ಮಧ್ಯಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಟಾಕ್‌ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರವಾದ [[ದುಬೈ ಐ 103.8]] ವಾಹಿನಿಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಂಟು FM ರೇಡಿಯೋ ವಾಹಿನಿಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುವ ಅರೇಬಿಯನ್‌ ರೇಡಿಯೋ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿಯು ದುಬೈ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. [[ಕೇಬಲ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ]] ಮೂಲಕ ಅನೇಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಹಿನಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆಯಾದರೆ, [[ಉಪಗ್ರಹ]], ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ವಾಹಿನಿಗಳನ್ನು [[ಅರೇಬಿಯನ್‌ ರೇಡಿಯೋ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್]] ಮತ್ತು [[ದುಬೈ ಮೀಡಿಯಾ ಇನ್‌ಕಾರ್ಪೋರೇಟೆಡ್‌]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ [[Reuters]], [[APTN]], [[Bloomberg L.P.]] ಮತ್ತು [[MBC]] ಹಾಗೂ ಜಾಲ ಸುದ್ದಿವಾಹಿನಿಗಳೂ [[ದುಬೈ ಮೀಡಿಯಾ ಸಿಟಿ]] ಮತ್ತು [[ದುಬೈ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸಿಟಿ|ದುಬೈ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸಿಟಿಗಳಿಂದ]] ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ [[ಕಿರುತೆರೆ ಜಾಲ]] ವಾಹಿನಿಗಳಾದ [[ದುಬೈ ಒನ್‌]] (ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಚಾನೆಲ್‌ 33]]), ಮತ್ತು [[ದುಬೈ TV]] (ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[EDTV]])ಗಳು ಆಂಗ್ಲ ಹಾಗೂ ಅರೇಬಿಕ್‌ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ದುಬೈ-ಮೂಲದ [[FM ಕೇಂದ್ರಗಳಾದ]] ದುಬೈ FM (೯೩.೯), ದುಬೈi೯೨ (೯೨.೦), ಅಲ್‌ ಖಲೀಜಿಯಾ (೧೦೦.೯) ಮತ್ತು ಹಿಟ್‌ FM (೯೬.೭)ಗಳು ಆಂಗ್ಲ, ಅರೇಬಿಕ್‌ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಕೆಲ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ದುಬೈ ನಗರವು ಅನೇಕ [[ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮ]] ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಳವೂ ಆಗಿದೆ. ''[[ಅಲ್‌ ಖಲೀಜ್‌]]'', ''[[ಅಲ್‌ ಬಯನ್‌]]'' ಮತ್ತು ''[[ಅಲ್‌ ಇತ್ತಿಹಾದ್‌]]'' ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಾರವುಳ್ಳ [[ಅರೇಬಿಕ್‌ ಭಾಷೆಯ]] ಪತ್ರಿಕೆಗಳಾದರೆ,<ref name="alkhaleej">[http://www.carnegieendowment.org/files/New_Chart.pdf ಅರೇಬಿಕ್‌ ಭಾಷೆಯ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಾರ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು ‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110614232009/http://www.carnegieendowment.org/files/New_Chart.pdf |date=2011-06-14 }}. ಕಾರ್ನೆಗಿ ಎಂಡೋಮೆಂಟ್‌ ಫಾರ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಪೀಸ್‌. ''ಅರನ್‌ ರೀಫಾರ್ಮ್‌ ಬುಲೆಟಿನ್‌'', ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೪</ref> ''[[ಗಲ್ಫ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌]]'' ಮತ್ತು ''[[ಖಲೀಜ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌]]'' <ref name="gulfnewskhaleejtimes">[http://archive.gulfnews.com/images/06/09/19/survey1.pdf ನಾವೇ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ‌]. ಗಲ್ಫ್ ನ್ಯೂಸ್‌ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೬</ref> ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಾರದ [[ಆಂಗ್ಲ]] ಪತ್ರಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ದುಬೈ ನಗರವು [http://dubai.explocity.com/ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋಸಿಟಿ ದುಬೈ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090721121420/http://dubai.explocity.com/ |date=2009-07-21 }} ಮತ್ತು ದುಬೈ ಸಿಟಿ ಗೈಡ್‌ನಂತಹಾ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಮಾಹಿತಿ ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಪುಷ್ಕಳ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಇತರೆ ಸಣ್ಣ, ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಕಂಪೆನಿಗಳಾದ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ ಇಂಟೆಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ಟೆಲಿಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್ಸ್‌ ಕಂಪೆನಿ (EITC — [[ದು|ದುಎಂಬ]] ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ) ಕಂಪೆನಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಮುನ್ನ [[ಎಟಿಸಾಲಟ್‌‌]], ಎಂಬ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವಾದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯು ದುಬೈನ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವಿಕ [[ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ]] ಹೊಂದಿತ್ತು. [[ಅಂತರಜಾಲವನ್ನು]] UAEನಲ್ಲಿ (ಆದ್ದರಿಂದ ದುಬೈನಲ್ಲಿ) ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾಲವು ೫೦,೦೦೦ [[ಡಯಲ್‌ಅಪ್‌]] ಮತ್ತು ೧೫೦,೦೦೦ [[ಬ್ರಾಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌]] [[ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳ]] ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ೬ [[GB|GBಗಳ]] [[ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್‌]] ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲದು. ದುಬೈ ರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಲ್ಕು [[DNS]] [[ದತ್ತ ಕೇಂದ್ರಗಳ|ದತ್ತ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ]] ಎರಡನ್ನು (DXBNIC೧, DXBNIC೨) ತಾನೇ ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="dxbittopology">[http://209.85.207.104/search?q=cache:PI_43k09hmsJ:www.ituarabic.org/2006/IPS-IDN/Documents/Doc11-UAEnic_ITU_Syria.ppt+Dubai+etisalat+network+topology&hl=en&ct=clnk&cd=8&gl=us UAEನಿಕ್‌ ಅಟ್‌ ಎ ಗ್ಲಾನ್ಸ್‌]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. ಸುಲ್ತಾನ್‌ ಅಲ್‌ ಷಮ್ಸಿ</ref> ಅಂತರಜಾಲದ ವಿಷಯವಸ್ತುವನ್ನು ದುಬೈನಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಟಿಸಾಲಟ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು [[ಪ್ರಾಕ್ಸಿ ಸರ್ವರ್‌ ಯಂತ್ರಾಂಶ-ತಂತ್ರಾಂಶಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ|ಪ್ರಾಕ್ಸಿ ಸರ್ವರ್‌ ಯಂತ್ರಾಂಶ-ತಂತ್ರಾಂಶಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ]] ಸಹಾಯದಿಂದ [[ಅಂತರಜಾಲ ವಿಷಯವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ]] ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದ ಹಾಗೂ [[ಪ್ರಾಕ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಲ್ಲ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ]], [[ವಿಹಾರ]], [[ಪುರುಷ ಸಲಿಂಗಕಾಮ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ತ್ರೀ ಸಲಿಂಗಕಾಮ]] ಜಾಲಗಳು, [[ಅಶ್ಲೀಲಚಿತ್ರಗಳ]] ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಜಾಲತಾಣಗಳು, [[ಬಹಾಯ್‌]] ನಂಬಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆಯ ಜಾಲತಾಣಗಳು, [[ಇಸ್ರೇಲ್‌]] ಮೂಲದ ಜಾಲತಾಣಗಳು ಹಾಗೂ UAEಗೆ ಅಪಾಯ ತರಬಹುದಾದ ಜಾಲತಾಣಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಶೋಧಿಸಿ ತಡೆಯಬಲ್ಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ ಮೀಡಿಯಾ ಅಂಡ್‌ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ (ಎಟಿಸಾಲಟ್‌ನ ಒಂದು ಅಂಗ) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ೨೦೦೨ರ ಸಾಲಿನ ಹಾಗೆ ಅಂತರಜಾಲದ ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ೭೬% ಮಂದಿ ಪುರುಷರು. ಅಂತರಜಾಲದ ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೬೦% ಬಳಕೆದಾರರು [[ಏಷ್ಯನ್ನರು]], ೨೫% ಬಳಕೆದಾರರು [[ಅರಬ್ಬ|ಅರಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು]]. ದುಬೈ [[ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಸಹಿ|ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಸಹಿಗಳು]] ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ರೆಜಿಸ್ಟರ್‌ಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸಾಕ್ಷನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಾಮರ್ಸ್‌ ಲಾ ಎಂಬ ಕಾನೂನನ್ನು ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. [[ಅಂತರಜಾಲ ಸೇವಾದಾರ|ಅಂತರಜಾಲ ಸೇವಾದಾರರು]] (ISPಗಳು) ತಾವು ಸೇವೆ ನೀಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಇದು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ. [[ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯು]] ಕೆಲ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ವಿಧಿಸಿದೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, [[ಸೈಬರ್‌ ಅಪರಾಧ]] ಅಥವಾ ದತ್ತ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿಲ್ಲ.<ref name="privacy">[http://www.privacyinternational.org/article.shtml?cmd%5B347%5D=x-347-103788 ಸೈಲೆನ್ಸ್‌ಡ್‌ - ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಅರಬ್‌ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌‌‌ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100602200629/http://www.privacyinternational.org/article.shtml?cmd%5B347%5D=x-347-103788 |date=2010-06-02 }}. ಪ್ರೈವೆಸಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌.</ref> {{clear}} == ಜಂಟಿ/ಜೋಡಿ/ಸಹೋದರಿ ನಗರಗಳು == ದುಬೈ ನಗರವು ೩೧ [[ಸಹೋದರಿ/ಜೋಡಿ ನಗರಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟರ ಜೊತೆಗೆ ಜೋಡಿಸುವಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ೨೦೦೨ರ ನಂತರ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://uaeinteract.com/news/default.asp?ID=328 ಮಹಾನಗರಗಳ ಜೋಡಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ‌‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130517095516/http://www.uaeinteract.com/ |date=2013-05-17 }} UAE ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ</ref> {{col-begin}} {{col-2}} * {{Flagicon|Mexico}} [[ಮಾಂಟೆರ್ರಿ]], [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ]] * [58] ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ * {{Flagicon|AUS}} [[ಗೋಲ್ಡ್‌ಕೋಸ್ಟ್‌‌, ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲೆಂಡ್‌]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] * {{Flagicon|Hong Kong}} [[ಹಾಂಗ್‌ಕಾಂಗ್‌‌]], [[ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್‌ ಚೀನಾ]] * {{Flagicon|CHN}} [[ಗುವಾಂಗ್‌ಝೌ]], [[ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್‌ ಚೀನಾ]] * {{Flagicon|CHN}} [[ಷಾಂಘಾಯ್‌]], [[ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆಫ್‌ ಚೀನಾ]] * [182] [[ಫ್ರಾಂಕ್‌ಫರ್ಟ್‌]], [[ಜರ್ಮನಿ]] * {{Flagicon|JPN}} [[ಒಸಾಕಾ]], [[ಜಪಾನ್‌]] * {{Flagicon|IND}} [[ಗಾಂಧಿನಗರ್‌]], [[ಭಾರತ]] * {{Flagicon|Iran}} [[ಕಿಷ್‌ ದ್ವೀಪ]], [[ಇರಾನ್‌]] * {{Flagicon|Iran}} [[ಟೆಹ್ರಾನ್‌]], [[ಇರಾನ್‌]] * {{Flagicon|Lebanon}} [[ಬೀರಟ್‌]], [[ಲೆಬನಾನ್‌]] * {{Flagicon|Spain}} [[ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ]], [[ಸ್ಪೇನ್‌‌]]<ref>{{cite web |author=UAEinteract.com |url=http://uaeinteract.com/docs/Twinning_agreement_brings_a_taste_of_Spain_to_Dubai/21927.htm |title=Twinning agreement brings a taste of Spain to Dubai UAE - The Official Web Site - News |publisher=Uaeinteract.com |date= |accessdate=2009-07-14 |archive-date=2013-05-30 |archive-url=https://www.webcitation.org/6GzbMCc8I?url=http://www.uaeinteract.com/docs/Twinning_agreement_brings_a_taste_of_Spain_to_Dubai/21927.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="Barcelona">{{cite web|url=http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html|title=Barcelona internacional - Ciutats agermanades|publisher=© 2006-2009 [http://www.bcn.es/catala/copyright/welcome2.htm Ajuntament de Barcelona]|language=Spanish|accessdate=2009-07-13|archive-date=2012-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20121127043638/http://w3.bcn.es/XMLServeis/XMLHomeLinkPl/0,4022,229724149_257215678_1,00.html|url-status=dead}}</ref> * {{Flagicon|Spain}} [[ಗ್ರನಾಡಾ]], [[ಸ್ಪೇನ್‌‌]]<ref>{{cite web |author=UAEinteract.com |url=http://uaeinteract.com/docs/Dubai,_Granada_discuss_cooperation/34149.htm |title=Dubai, Granada discuss cooperation UAE - The Official Web Site - News |publisher=Uaeinteract.com |date= |accessdate=2009-07-14 |archive-date=2013-05-30 |archive-url=https://www.webcitation.org/6GzbNorvi?url=http://www.uaeinteract.com/docs/Dubai,_Granada_discuss_cooperation/34149.htm |url-status=dead }}</ref> * {{Flagicon|Libya}} [[ಟ್ರಿಪೋಲಿ]], [[ಲಿಬಿಯಾ]] * {{Flagicon|CAN}} [[ವ್ಯಾಂಕುವರ್‌]], [[ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕೊಲಂಬಿಯಾ]], [[ಕೆನಡಾ]] {{col-2}} * {{Flagicon|UK}} [[ಡುಂಡೀ, ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌]], [[ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ]] * [62] ಮಾಸ್ಕೋ, ರಷ್ಯಾ * {{Flagicon|SYR}} [[ಡಮಾಸ್ಕಸ್‌]], [[ಸಿರಿಯಾ]] * {{Flagicon|Switzerland}} [[ಜಿನೀವಾ]], [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌‌]] * [59] ಇಸ್ತಾನ್‌ಬುಲ್, ಟರ್ಕಿ * {{Flagicon|Iraq}} [[ಬಾಗ್ದಾದ್‌]], [[ಇರಾಕ್‌]] * {{Flagicon|Venezuela}} [[ಕ್ಯಾರಕಸ್‌]], [[ವೆನೆಜ್ಯುವೆಲಾ]] * {{Flagicon|USA}} [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ]], [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]], [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌]] * {{Flagicon|USA}} [[ಫೀನಿಕ್ಸ್‌]], [[ಅರಿಝೋನಾ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]<ref>{{cite web |author=UAEinteract.com |url=http://uaeinteract.com/docs/Dubai_partners_with_the_U.S._city_of_Phoenix_/35613.htm |title=Dubai partners with the U.S. city of Phoenix UAE - The Official Web Site - News |publisher=Uaeinteract.com |date= |accessdate=2009-07-14 |archive-date=2013-05-30 |archive-url=https://www.webcitation.org/6GzbPMuB0?url=http://www.uaeinteract.com/docs/Dubai_partners_with_the_U.S._city_of_Phoenix_/35613.htm |url-status=dead }}</ref> * {{Flagicon|USA}} [[ಲಾಸ್‌‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌]], [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]], [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]<ref>{{cite web |author=UAEinteract.com |url=http://uaeinteract.com/docs/Los_Angeles_cultural_body_takes_Dubai_as_sister_city/11860.htm |title=Los Angeles cultural body takes Dubai as sister city UAE - The Official Web Site - News |publisher=Uaeinteract.com |date= |accessdate=2009-07-14 |archive-date=2013-05-30 |archive-url=https://www.webcitation.org/6GzbOaN4f?url=http://www.uaeinteract.com/docs/Los_Angeles_cultural_body_takes_Dubai_as_sister_city/11860.htm |url-status=dead }}</ref> * {{Flagicon|USA}} [[ಡೆಟ್ರಾಯಿಟ್‌]], [[ಮಿಷಿಗನ್‌]], [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌]]<ref>{{cite web |author=UAEinteract.com |url=http://uaeinteract.com/docs/Dubai_Detroit_ink_sister-city_accord/9548.htm |title=Dubai, Detroit ink sister-city accord UAE - The Official Web Site - News |publisher=Uaeinteract.com |date= |accessdate=2009-07-14 |archive-date=2013-05-30 |archive-url=https://www.webcitation.org/6GzbN3WnQ?url=http://www.uaeinteract.com/docs/Dubai_Detroit_ink_sister-city_accord/9548.htm |url-status=dead }}</ref> * {{flagicon|South Korea}} [[ಬುಸನ್‌]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ]]<ref>{{cite web|url=http://english.busan.go.kr/02_government/07_17.jsp |title=Dynamic Busan - City Government - Sister Cities - Dubai |publisher=English.busan.go.kr |date= |accessdate=2009-07-14}}</ref> * {{Flagicon|KWT}} [[ಕುವೈತ್‌ ನಗರ]], [[ಕುವೈತ್‌]] * {{Flagicon|IND}} [[ಹೈದರಾಬಾದ್‌]], [[ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]], [[ಭಾರತ]] * {{Flagicon|AUS}} [[ಬ್ರಿಸ್‌ಬೇನ್‌‌]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] {{col-2}} {{col-end}} == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿರಿ == ಕನಸುಗಳ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನ ಕಂಡದ್ದು;ಪದ್ಮರಾಜ ದಂಡಾವತಿ [http://www.prajavani.net/news/article/2016/10/02/442163.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161002123840/http://www.prajavani.net/news/article/2016/10/02/442163.html |date=2016-10-02 }} * [[ದುಬೈನ ಇತಿಹಾಸ]] * [[ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಅರಬ್‌ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌‌ನ ರಾಜಕೀಯ ‌]] * [[ದುಬೈನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಮಾಹಿತಿ]] * [[ದುಬೈನ ಆರ್ಥಿಕತೆ]] * [[ದುಬೈನ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] * [[ದುಬೈನಲ್ಲಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ]] * [[ದುಬೈನ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ದುಬೈನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳು]] * [[ದುಬೈನಲ್ಲಿನ ಮಾರಾಟ ಮಳಿಗೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ದುಬೈ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ]] * [[ದುಬೈನಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist|2}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{sisterlinks|Dubai}} * {{wikivoyage|Dubai}} * [http://www.dubai.ae/en.portal ದುಬೈ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110507232229/http://www.dubai.ae/en.portal?departments,DMDEG,1,&_nfpb=true&_pageLabel=topic |date=2011-05-07 }} * [http://www.dubaitourism.ae/ ದುಬೈ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ] * [http://www.dubaiairport.com ದುಬೈ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090105152414/http://dubaiairport.com/ |date=2009-01-05 }} * [http://www.dm.gov.ae/ dm.gov.ae] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051215210000/http://www.dm.gov.ae/ |date=2005-12-15 }} - [[ದುಬೈ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜಾಲತಾಣ]] * [http://ngm.nationalgeographic.com/2007/01/dubai/steber-photography ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಜಿಯೋಗ್ರಾಫಿಕ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ ದುಬೈ ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ 2007] * [http://www.fas.org/sgp/crs/mideast/RS21852.pdf ಶಾಸನಸಭೆಗೆ ಮಂಡಲಿಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸೇವಾವರದಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081221075100/http://www.fas.org/sgp/crs/mideast/RS21852.pdf |date=2008-12-21 }} * [http://www.dubai-information-site.com ದುಬೈ ಮಹಾನಗರ ಮಾಹಿತಿ ಪೋರ್ಟಲ್‌] * [http://www.huffingtonpost.com/johann-hari/the-dark-side-of-dubai_b_183851.html ದ ಡಾರ್ಕ್‌ ಸೈಡ್‌ ಆಫ್‌ ದುಬೈ] ಲೇ: [[ಜೋಹಾನ್ನ್‌‌ ಹರಿ]], ''[[ದ ಹಫಿಂಗ್‌ಟನ್‌ ಪೋಸ್ಟ್‌‌]]'' {{Coord|25.2|55.3|type:city|display=title}} {{Dubai topics|state=collapsed}} {{Neighborhoods in Dubai}} {{Dubai landmarks}} {{Developments in Dubai}} {{United Arab Emirates}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದುಬೈ]] [[ವರ್ಗ:ಪರ್ಷಿಯನ್‌ ಕೊಲ್ಲಿ]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಅರಬ್‌ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಅರಬ್‌ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ನಗರಗಳು, ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಅರಬ್‌ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ಎಮಿರೇಟ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] [[pl:Dubaj]] 2w50qh46mqnkhi731pvy4x8ty0jtw9i 0 22308 1370976 1347546 2026-03-31T14:37:49Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370976 wikitext text/x-wiki {{Infobox Scientist |name = John Forbes Nash Jr. | image_size = 180px |image = John Forbes Nash, Jr. by Peter Badge.jpg| |caption = |birth_date = {{birth date|mf=yes|1928|6|13}} |birth_place = [[Bluefield, West Virginia]], USA |death_date= {{death date and age|mf=yes|2015|5|32|1928|6|13}} |nationality = American |field = [[Mathematics]], [[Economics]] |work_institution = [[Massachusetts Institute of Technology]]<br />[[Princeton University]] |alma_mater = [[Carnegie Institute of Technology]] (now part of [[Carnegie Mellon University]])<br />[[Princeton University]] |doctoral_advisor = [[Albert W. Tucker]] |doctoral_students = |known_for = [[Nash equilibrium]]<br />[[Nash embedding theorem]]<br />[[Algebraic geometry]] |prizes = [[Nobel Memorial Prize in Economic Sciences]] (1994) }} '''ಜಾನ್‌ ಫೋರ್ಬ್ಸ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌, Jr.''' ರು (ಜೂನ್‌ 13, 1928 – ಮೇ, 23, 2015) ಓರ್ವ ಅಮೇರಿಕನ್‌ [[ಗಣಿತಜ್ಞ]] ರಾಗಿದ್ದು, ಇವರು ಮಾಡಿದ [[ಕ್ರೀಡಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ]], [[ವಿಕಲನ ರೇಖಾಗಣಿತ]], ಹಾಗೂ [[ಅಪೂರ್ಣ/ಖಂಡ ವಿಕಲನ ಸಮೀಕರಣಗಳ]] ಮೇಲಿನ ಸಾಧನೆಗಳು ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನ ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಾಗುವ ಸಂಭವಗಳು ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಲ್ಲಂತಹಾ ಬಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಳನೋಟವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]], ಗಣಕಶಾಸ್ತ್ರ, ಕೃತ್ರಿಮ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ, ಕರಣಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸೈನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಆತನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಇನ್ನೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. [[ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಮಧ್ಯಂತರದ ನಂತರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಗಣಿತಜ್ಞರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, 1994ನೇ ಸಾಲಿನ [[ಆರ್ಥಿಕವಿಜ್ಞಾನದ ನೊಬೆಲ್‌ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಕ್ರೀಡಾ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳಾದ [[ರೇನ್‌ಹಾರ್ಡ್‌‌ ಸೆಲ್ಟನ್‌]] ಮತ್ತು [[ಜಾನ್‌ ಹರ್ಸಾನ್ಯಿ]]ಯವರುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಎಂಟು [[ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ]] ([[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ]]ವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕನ್ನು ಗೆದ್ದಿತ್ತು) ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡಿದ್ದ [[ಹಾಲಿವುಡ್‌]] ಚಲನಚಿತ್ರ ''[[ಎ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್‌ ಮೈಂಡ್‌]]'' ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. [[ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ]] ಎಳೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರವು, ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರ ಗಣಿತೀಯ ಪ್ರತಿಭೆ ಹಾಗೂ [[ಬುದ್ಧಭ್ರಮಿಕ ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕತೆ]]ಯೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಹೋರಾಟದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ.<ref name="Oscar race scrutinizes"/><ref>{{cite web |url=http://www.usatoday.com/life/movies/oscar2002/2002-03-24-winners.htm |title=List of Oscar Winners |publisher=[[USA Today]] |accessdate=August 30, 2008}}</ref> == ಪ್ರಾರಂಭದ ಜೀವನ == ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿಯು ಹೀಗೆಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ "ಜಾನ್ನಿ ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದ. [ನನ್ನ ಪೋಷಕರಿಗೆ] ಆತ ವಿಭಿನ್ನವೆಂಬುದು ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ಆತ ಪ್ರತಿಭಾವಂತನೆಂಬುದು ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಆತ ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಿಚ್ಛಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ನನ್ನ ತಾಯಿಯು ನನಗೆ ಆತನಿಗೋಸ್ಕರ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು, ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಆತನನ್ನು ಬೆರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು... ಆದರೆ ನನಗೆ ವಿಲಕ್ಷಣ ಸಹೋದರನೊಬ್ಬನಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯಿರಲಿಲ್ಲ."<ref name="Nasar ABM">ನಾಸರ್‌, ಸಿಲ್ವಿಯಾ. ''[[ಎ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್‌ ಮೈಂಡ್‌]] '', ಪುಟ 32. [[ಸೈಮನ್‌ &amp; ಷೂಸ್ಟರ್‌]], 1998</ref> 13ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ. ತನ್ನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ದಾಖಲಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ [[E.T. ಬೆಲ್‌‌]] ರ ''[[ಮೆನ್‌ ಆಫ್‌ ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌]]'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕ — ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, [[ಫರ್ಮಾಟ್‌‌]]ರ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರಬಂಧವು — ಆತನಿಗೆ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. [[ಬ್ಲೂಫೀಲ್ಡ್‌‌ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ [[ಬ್ಲೂಫೀಲ್ಡ್‌‌ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಲ್ಲಿನ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದ. 1945ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, [[ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದ ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿನ]] [[ಕಾರ್ನೆಗೀ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]]ಗೆ (ಈಗಿನ [[ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಲನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]) ದಾಖಲಾತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌ಹೌಸ್‌ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಬದಲಿಸುವ ಮುನ್ನ [[ರಸಾಯನ ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು [[ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ತನ್ನ [[ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ]]ಗಳೆರಡನ್ನೂ 1948ರಲ್ಲಿ ಆತ ಕಾರ್ನೆಗೀ Tech. ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಪಡೆದರು. ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಎರಡು ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು: 1947ರಲ್ಲಿ [[ಹೆಕ್ಸ್‌]] ([[ಪಿಯೆಟ್‌ ಹೇನ್‌]]ರು ಮೊದಲಿಗೆ 1942ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ರಚಿಸಿದ್ದು), ಹಾಗೂ 1950ರಲ್ಲಿ M. ಹಾಸ್‌ನರ್‌ ಮತ್ತು [[ಲಾಯ್ಡ್‌ S. ಷೇಪ್ಲೆ]]ಯವರುಗಳೊಂದಿಗೆ [[ಸೋ ಲಾಂಗ್‌ ಸಕರ್‌]]. ಪದವಿಯ ನಂತರ, ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ [[ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ವೈಟ್‌ ಓಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ, [[ಕ್ಲಿಫರ್ಡ್‌ ಟ್ರೂಸ್‌ಡೆಲ್‌‌]] ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ [[ನೌಕಾಪಡೆ]] ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ಕೈಗೊಂಡರು. == ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಜೀವನ == ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರ ಸಲಹಾಕಾರ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ನೆಗೀ ಟೆಕ್‌ನ ಮಾಜಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, R.J. ಡಫಿನ್‌ರು, ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಶಿಫಾರಸು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ವಾಕ್ಯವಿತ್ತು: "ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಓರ್ವ [[ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ]]."<ref>{{cite web |url=http://press.princeton.edu/chapters/i7238.pdf |title=The Essential John Nash |accessdate=April 17, 2008 |last=Kuhn W. |first=Harold |coauthors=Sylvia Nasar (Eds.) |format=PDF |publisher=Princeton University Press |pages=Introduction, xi}}</ref> [[ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತ್ತು, ಆದರೆ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ನ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, [[ಸೋಲೋಮನ್‌ ಲೆಫ್ಸ್‌ಚೆಟ್ಜ್‌]]ರು, ಆತನಿಗೆ ಜಾನ್‌ S. ಕೆನಡಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ನ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನಿಟ್ಟರು‌, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆತನಿಗೆ ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ ತನಗೆ ಕಡಿಮೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ಮನಗಾಣುವಂತಾಯಿತು.<ref>ನಾಸರ್‌, ಸಿಲ್ವಿಯಾ. ''[[ಎ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್‌ ಮೈಂಡ್‌]] '', ಪುಟ 46-47. [[ಸೈಮನ್‌ &amp; ಷೂಸ್ಟರ್‌]], 1998</ref> ಆದ್ದರಿಂದ ವೈಟ್‌ ಓಕ್‌ನಿಂದ ಆತ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ಗೆ ಹೋದ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ [[ಸಮಭಾರತ್ವ/ಸಮತೂಕತ್ವ]] ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೇಲೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. 1950ರಲ್ಲಿ 28 ಪುಟಗಳ ಅಸಹಕಾರಿ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಮೇಲೆ [[ಪ್ರೌಢಪ್ರಬಂಧ]]ವನ್ನು ರಚಿಸಿ [[ಡಾಕ್ಟೋರೇಟ್‌]] ಪದವಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರು.<ref>M. J. ಓಸ್‌ಬೋರ್ನೆ (2004). ''ಆನ್‌ ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್‌ ಟು ಗೇಮ್‌ ಥಿಯರಿ.'' ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ : ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮುದ್ರಣ, p. 23.</ref> [[ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ W. ಟಕರ್‌‌]]ರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಡಿ ರಚಿಸಲಾದ ಈ ಪ್ರೌಢಪ್ರಬಂಧವು, "[[ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಸಮಭಾರತ್ವ/ಸಮತೂಕತ್ವ]]" ಎಂದು ನಂತರ ಕರೆಯಲಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ನಿರೂಪಣೆ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷಣಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಾಲ್ಕು ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು: * [http://www.pnas.org/cgi/reprint/36/1/48 "ಈಕ್ವಿಲಿಬ್ರಿಯಂ ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್‌‌ ಇನ್‌ N-ಪರ್ಸನ್‌ ಗೇಮ್ಸ್‌‌"], ''[[ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ ನ್ಯಾಷನಲ್‌‌ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್‌ ಸೈನ್ಸಸ್‌]]'' 36 (1950), 48–49. {{MathSciNet|id=0031701}} * "ದ ಬಾರ್ಗೇನಿಂಗ್‌ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್‌", ''[[ಇಕಾನೊಮೆಟ್ರಿಕಾ]]'' 18 (1950), 155–162. {{MathSciNet|id=0035977}} * "ಟು-ಪರ್ಸನ್‌ ಕೋಆಪರೇಟಿವ್‌ ಗೇಮ್ಸ್‌‌", ''ಇಕಾನೊಮೆಟ್ರಿಕಾ‌'' 21 (1953), 128–140. {{MathSciNet|id=0053471}} * "ನಾನ್‌-ಕೋಆಪರೇಟಿವ್‌ ಗೇಮ್ಸ್‌‌", ''ಆನ್ನಲ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌'' 54 (1951), 286–295. [http://www.jstor.org/stable/1969529 ] ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ವಾಸ್ತವಿಕ [[ಬೀಜಗಣಿತೀಯ ರೇಖಾಗಣಿತ]] ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದ್ವಿತೀಯ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರು: * "ರಿಯಲ್‌ ಆಲ್‌ಜೀಬ್ರಾಯಿಕ್‌ ಮ್ಯಾನಿಫೋಲ್ಡ್ಸ್‌‌", ''[[ಆನ್ನಲ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌]]'' 56 (1952), 405–421. {{MathSciNet|id=0050928}} ನೋಡಿ ''Proc. Internat. '' ''Congr. '' ''Math.'' (AMS, 1952, pp 516–517). [[ಶುದ್ಧ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಆತನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ [[ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಸುತ್ತುವರಿಕೆಯ/ಎಂಬೆಡ್ಡಿಂಗ್‌ ಪ್ರಮೇಯ]], ಇದು ಯಾವುದೇ ಅಮೂರ್ತ [[ರಿಯೆಮಾನ್ನಿಯನ್‌ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ]]ಯನ್ನು [[ಸಮಮಾಪಕತೆಯಿಂದ]] [[ಯೂಕ್ಲಿಡಿಯನ್‌ ಅವಕಾಶ]]ದ ಉಪಸಂಕೀರ್ಣತೆಯೆಂದು ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ರೇಖೀಯವಲ್ಲದ [[ಲಾಕ್ಷಣಿಕ ಅಪೂರ್ಣ/ಖಂಡ ವಿಕಲನ ಸಮೀಕರಣ]]ಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಹಾಗೂ [[ಏಕತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ಗಳ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ನಾಸರ್‌ರು ಬರೆದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಪ್ರಕಾರ 1951ರ ನಂತರ, ಎಲೇನಾರ್‌ ಸ್ಟೀರ್‌‌ ಎಂಬ ದಾದಿಯೊಂದಿಗೆ ಆತ ಪ್ರೇಮ ಪ್ರಕರಣ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಜಾನ್‌ ಡೇವಿಡ್‌ ಸ್ಟೀರ್‌‌ ಎಂಬ ಮಗ ಜನಿಸಿದ. ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಆಕೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ನಂತರ ಅದರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ತೊರೆದರು. 1955ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ಬೋಧಕವರ್ಗದಲ್ಲಿ C. L. E. ಮೂರ್‌ ಬೋಧಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು [[ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]]ಗೆ ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ]] ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ [[ಎಲ್‌ ಸಾಲ್ವಡಾರ್‌‌]]ನ [[ಅಲೀಷಿಯಾ ಲೋಪೆಜ್‌-ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ ಡೆ ಲಾರ್ಡೆ]]ರನ್ನು (ಜನನ ಜನವರಿ 1, 1933) ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು, ನಂತರ ಫೆಬ್ರವರಿ 1957ರಲ್ಲಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಆಕೆ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರನ್ನು 1959ರಲ್ಲಿ [[ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕತೆ]]ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆಂದು [[ಮಾನಸಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ]]ಕ್ಕೆ ದಾಖಲಿಸಿದರು; ಅವರ ಮಗ, ಜಾನ್‌ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌, ಅದಾದ ಕೆಲವೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ, ಹೆಸರಿಡಲು ಗಂಡನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೇಳಬೇಕೆಂದು ಆತನ ತಾಯಿಯ ಭಾವನೆಯಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಅನಾಮಧೇಯನಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಬೇಕಾಯಿತು. ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಮತ್ತು ಲೋಪೆಜ್‌-ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ ಡೆ ಲಾರ್ಡೆ 1963ರಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದುಕೊಂಡರೂ, 1970ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಒಂದುಗೂಡಿದರೂ, ಇಬ್ಬರು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಸಹವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. [[ಸಿಲ್ವಿಯಾ ನಾಸರ್‌‌]]ರ 1998ರ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ, ''[[ಎ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್‌ ಮೈಂಡ್‌]]'' ಯ ಪ್ರಕಾರ ಡೆ ಲಾರ್ಡೆ ಆತನನ್ನು ಆಕೆಯ "ಆಶ್ರಯದಾತ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ "ಒಂದೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಇಬ್ಬರು ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳಂತೆ," ಜೀವನ ನಡೆಸಿದೆವು ಎಂದಿದ್ದರು. 1994ರಲ್ಲಿ [[ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಈ ಜೋಡಿಯು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಜೂನ್‌ 1, 2001ರಂದು ಅವರು ಮರುಮದುವೆಯಾದರು. == ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕತೆ == ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರು ವಿಪರೀತ ಮತಿವಿಕಲ್ಪದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ತನ್ನನ್ನು ಅಪಾಯಕ್ಕೀಡು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆತ ಮಾತನಾಡಲು ತೊಡಗಿದಾಗ ಆತನ ಪತ್ನಿ ಆತನ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅತಿರೇಕವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಇದನ್ನು ನಂತರ ವಿವರಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ "ಕೆಂಪು ಕಂಠಬಂಧಗಳನ್ನು" ಧರಿಸಿದ ಪುರುಷರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದು ತನ್ನನ್ನು ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯವರು ಸರಕಾರವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಲಿದ್ದಾರೆಂದು ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ [[ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌, D.C.]]ಯಲ್ಲಿರುವ ದೂತಾವಾಸ ಕಛೇರಿಗಳಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |url=http://www.freeinfosociety.com/article.php?id=101 |title=ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ Jr., ಜಾನ್‌ ಫೋರ್ಬ್ಸ್‌ - ದ ಫ್ರೀ ಇನ್‌ಫರ್ಮೇಶನ್‌ ಸೊಸೈಟಿ |access-date=ಜನವರಿ 18, 2010 |archive-date=ಜನವರಿ 2, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100102102500/http://freeinfosociety.com/article.php?id=101 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.u.arizona.edu/~mwalker/NashStory.htm |title=NY ಟೈಮ್ಸ್‌: ಜಾನ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ |access-date=ಜನವರಿ 18, 2010 |archive-date=ಜೂನ್ 5, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110605045913/http://www.u.arizona.edu/~mwalker/NashStory.htm |url-status=dead }}</ref> ಏಪ್ರಿಲ್‌–ಮೇ 1959ರಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು [[ಮೆಕ್‌ಲೀನ್‌ ಆಸ್ಪತ್ರೆ]]ಗೆ, [[ಅನೈಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ದಾಖಲು ಮಾಡಲಾಯಿತು]], ಅಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ [[ಬುದ್ಧಭ್ರಮಿಕ ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕತೆ]] ಹಾಗೂ ಸೌಮ್ಯವಾದ [[ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದುಂಟಾಗುವ ಖಿನ್ನತೆ]]ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಿದೆಯೆಂದು ರೋಗನಿದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="Nasar ABM"/> ತನ್ನ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ MITಗೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡಿ, ತನ್ನ [[ಪಿಂಚಣಿಯನ್ನು]] ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು [[ಪೂರ್ವ ಜರ್ಮನಿ]]ಗಳಲ್ಲಿ [[ರಾಜಕೀಯ ಆಶ್ರಯ]]ವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಆತ ತನ್ನ U.S. [[ಪೌರತ್ವ]]ವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ ಮತ್ತು [[ಜಿನೀವಾ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕವಾದ ಕಾರಣ, ಅವರನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಆರಕ್ಷಕರು ಬಂಧಿಸಿ [[U.S. ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಮರಳಿ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಿದರು. 1961ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರನ್ನು [[ಟ್ರೆಂಟನ್‌ನಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ [[ಮನೋವೈದ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ]]ಗಳ ಒಳ ಹೊರಗೆ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, [[ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪವಿರೋಧಿ]] [[ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು]], ಪಡೆಯುವುದರೊಂದಿಗೆ [[ಇನ್‌ಸುಲಿನ್‌ ಆಘಾತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ]]ಯನ್ನು ಆತನಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="Nasar ABM"/><ref name="Roger Ebert's Movie">{{cite book |last=Ebert |first=Roger |title=Roger Ebert's Movie Yearbook 2003 |publisher=Andrews McMeel Publishing |date=2002 |url =https://books.google.com/books?id=HJGZOs4S4_EC |accessdate=July 10, 2008}}</ref><ref name="Gracefully Insane">{{cite book |last=Beam |first=Alex |title=Gracefully Insane: The Rise and Fall of America's Premier Mental Hospital |publisher=PublicAffairs; ISBN 1-58648-161-4 |date=2001 |url =https://books.google.com/books?id=M2ZrduulEAwC |accessdate=July 10, 2008}}</ref> ಆತ ನೀಡಲಾದ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೂ, ನಂತರ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತೆಂದು ಬರೆದಿದ್ದರು. 1970ರ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಆತನನ್ನು ಯಾವುದೇ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಆತ ಯಾವುದೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರ ಪ್ರಕಾರ‌, ''ಎ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್‌ ಮೈಂಡ್‌ '' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಾಗಿ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾದ [[ಅಸಾಧಾರಣ ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪವಿರೋಧಿ]] ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆತ ಇದರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜನರು ತಮಗೆ ನೀಡುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿಯಾರೆಂದು ಆತಂಕಿತಗೊಂಡು ಹೀಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರರನ್ನು(ಆತನ ತಾಯಿ, ಅವರೇ ದಾಖಲಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಓರ್ವ ಮನಚಿಕಿತ್ಸಾತಜ್ಞೆ) ಹೊಣೆಗಾರರೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು.<ref>ಜಾನ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ [http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1994/nash-interview.html ಮರಿಕಾ ಗ್ರೇಹ್ಸೆಲ್‌ರಿಂದ ಸಂದರ್ಶನ] ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 1, 2004</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಉಳಿದವರು ಈ ಕಪೋಲ ಕಲ್ಪನೆಯು ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರಂತೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರು ಆತರಹದ ಯಾವುದೇ ಔಷಧಿಯಿಂದ,<ref>ವೈಟೇಕರ್‌, R. (2002) ಮಿದುಳಿನ ಔಷಧಿಗಳು ಚೇತರಿಕೆಗೆ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಗಬಲ್ಲವು. ಯುಎಸ್‌ಎ ಟುಡೆ</ref> ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಗುಣಕಂಡದ್ದಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮರೆಮಾಚುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರು ಅದರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿ [[ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ವಸ್ಥ]]ನೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾದ ನಂತರ ಆ ಔಷಧಿಯಿಂದಾಗುವ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಗಮನ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದರು.<ref>ಜಾನ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ [http://www.pbs.org/wgbh/amex/nash/sfeature/sf_nash_11.html PBS ಸಂದರ್ಶನ: ಚಿಕಿತ್ಸೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160604221411/http://www.pbs.org/wgbh/amex/nash/sfeature/sf_nash_11.html |date=ಜೂನ್ 4, 2016 }}</ref><ref>ಜಾನ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ [http://www.pbs.org/wgbh/amex/nash/sfeature/sf_nash_13.html PBS ಸಂದರ್ಶನ: ಚೇತರಿಕೆಯ ಮಾರ್ಗಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160605170425/http://www.pbs.org/wgbh/amex/nash/sfeature/sf_nash_13.html |date=ಜೂನ್ 5, 2016 }}</ref><ref>ಜಾನ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ [http://www.pbs.org/wgbh/amex/nash/sfeature/sf_nash_14.html PBS ಸಂದರ್ಶನ: ಚೇತರಿಕೆ ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160606080035/http://www.pbs.org/wgbh/amex/nash/sfeature/sf_nash_14.html |date=ಜೂನ್ 6, 2016 }}</ref> ನಾಸರ್‌ರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆಗಿನ ತನ್ನ ಮಾಜಿ ಪತ್ನಿ ಡೆ ಲಾರ್ಡೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ, ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ತನ್ನ ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಸಮುದಾಯ ಸ್ವಾಮ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರಿಗೆ ಡೆ ಲಾರ್ಡ್‌ ಹೇಳಿದ್ದು ಹೀಗೆ, "ಇದು ಕೇವಲ ಪ್ರಶಾಂತ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುವುದಷ್ಟೇ".<ref name="Nasar1994">ನಾಸರ್‌, S. (1994) [http://query.nytimes.com/gst/fullpage.html?res=9C01E7DF1631F930A25752C1A962958260&amp;sec=health&amp;spon=&amp;pagewanted=all ದ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಇಯರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಎ ನೊಬೆಲ್‌ ಲಾರಿಯೇಟ್‌‌] ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌</ref> ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಆತನ ಪತ್ನಿ ಗರ್ಭವತಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಮಯವಾದ 1959ರ ಸಾಲಿನ ಮೊದಲಿನ ಕೆಲ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ತಾನು "ಮಾನಸಿಕ ಕ್ಷೋಭೆಗಳೆಂದು" ಕರೆಯುವ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಓರ್ವ ಹರಿಕಾರ ಅಥವಾ ಯಾವುದೋ ರೀತಿಯ ವಿಶೇಷ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನೆಂದು ಹಾಗೂ ತನಗೆ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಹಾಗೂ ವಿರೋಧಿಗಳಿದ್ದಾರೆಂದು, ಷಡ್ಯಂತ್ರಕಾರರಿದ್ದಾರೆಂದು, ಹಾಗೂ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾದ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಗೂ ದೈವಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಇವೆಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು "ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತರ್ಕಬದ್ಧ ಚಿಂತನೆಯ ಶೈಲಿಯ ಬದಲಿಗೆ ಭ್ರಾಂತಿಗೊಳಗಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುವ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ರೀತ್ಯಾ 'ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕತೆ' ಅಥವಾ 'ಮತಿವಿಕಲ್ಪ ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕತೆ'"<ref name="Nash1995">ಜಾನ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ (1995) [http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1994/nash-autobio.html ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ] ಲೆಸ್‌ ಪ್ರಿಕ್ಸ್‌ ನೊಬೆಲ್‌ರಿಂದ. ದ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರೈಜಸ್‌ 1994, ಸಂಪಾದಕ ಟೋರ್‌ ಫ್ರಾಂಗ್ಸ್‌ಮಿರ್‌, [ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ], ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌, 1952</ref> ಹೊಂದಿದವರೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅವರು ವಿಷದೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಜಾನ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ [http://www.pbs.org/wgbh/amex/nash/sfeature/sf_nash_12.html PBS ಸಂದರ್ಶನ: ಭ್ರಮಿತ ಯೋಚನಾಶೈಲಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161001215421/http://www.pbs.org/wgbh/amex/nash/sfeature/sf_nash_12.html |date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2016 }}</ref> ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರು ತಮ್ಮ ಭ್ರಾಂತಿಯ ಯೋಚನೆಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗದಿರುವ ತನ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಅತೃಪ್ತಿಯೇ ಕಾರಣ, ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರಲ್ಲದೇ, "ನಾನು ಸಾಧಾರಣ ಯೋಚನಾಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಉತ್ತಮ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ನನಗೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ತನ್ನ ಯೋಚನಾಶೈಲಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. "ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒತ್ತಡರಹಿತವಾಗಿ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ನಾನು ಈ ಮಾದರಿಯ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆ ಎಂದು ನನಗನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಆತ ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref>ಜಾನ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ [http://www.pbs.org/wgbh/amex/nash/sfeature/sf_nash_05.html PBS ಸಂದರ್ಶನ: ದ ಡೌನ್‌ವರ್ಡ್‌ ಸ್ಪೈರಲ್‌ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170310042743/http://www.pbs.org/wgbh/amex/nash/sfeature/sf_nash_05.html |date=ಮಾರ್ಚ್ 10, 2017 }}</ref> ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕತೆ ಮತ್ತು [[ದ್ವಿವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವ್ಯಾಧಿ]]ಗಳ ನಡುವೆ ನಿರಪೇಕ್ಷ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗಳಿದೆಯೆಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>ಜಾನ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ (2005) [http://www.schizophrenia.com/sznews/archives/001617.html ಗ್ಲಿಂಪ್ಸಿಂಗ್‌ ಇನ್‌ಸೈಡ್‌ ಎ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್‌ ಮೈಂಡ್‌ ] ಷೇನ್‌ ಹೆಗರ್ಟಿರಿಂರ ಸಂದರ್ಶನ</ref> ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ನಂತರ ಆ ಕೇಳುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವ ಮುನ್ನ 1964ರ ಆಸುಪಾಸಿನವರೆಗೂ ತನಗೆ ಯಾವುದೇ ಧ್ವನಿಗಳು ಕೇಳಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref>ಜಾನ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ [http://www.pbs.org/wgbh/amex/nash/sfeature/sf_nash_06.html PBS ಸಂದರ್ಶನ: ಧ್ವನಿಗಳ ಕೇಳುವಿಕೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170310044132/http://www.pbs.org/wgbh/amex/nash/sfeature/sf_nash_06.html |date=ಮಾರ್ಚ್ 10, 2017 }}</ref> ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ತನ್ನನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನಿಚ್ಛೆಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದಲ್ಲಿ ತೋರಿಕೆಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಸರಿಹೋದ ಹಾಗೆ ಅಥವಾ "ಹೇರಿದ ಚಿಂತನಾಶೈಲಿಯನ್ನು" ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಸಮಯ ಕಳೆದ ನಂತರ ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತನ್ನ "ಕನಸಿನ-ಮಾದರಿಯ ಭ್ರಮೆಯ ಆಧಾರಕಲ್ಪನೆ"ಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲ ಸಮಯ ಕಳೆದ ನಂತರವಷ್ಟೆ ತನ್ನಂತಾನೇ "ಭ್ರಮೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾದ" "ರಾಜಕೀಯ-ಅಭಿಮುಖತೆಯ" ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದ ಯತ್ನಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಿ "ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕಾರ" ಮಾಡಲು ತೊಡಗಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1995ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಯೋಚಿಸುವ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಆಲೋಚಿಸಲು ಮತ್ತೆ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರೂ, ಆತ ಹೆಚ್ಚು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಂತೆ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು.<ref name="Nash1995"/><ref name="Experiences">ಜಾನ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ [http://www.pbs.org/wgbh/amex/nash/sfeature/sf_nash_08.html PBS ಸಂದರ್ಶನ: ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನನ್ನ ಅನುಭವಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161207174723/http://www.pbs.org/wgbh/amex/nash/sfeature/sf_nash_08.html |date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 7, 2016 }}</ref>''''''' == ಮನ್ನಣೆ ಹಾಗೂ ನಂತರದ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ ಆವರಣದ ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪುಹಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ರಹಸ್ಯ ಸಮೀಕರಣಗಳನ್ನು ಗೀಚುವ ನೆರಳಿನ ಆಕೃತಿಯಾಗಿ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ "ಫೈನ್‌ ಹಾಲ್‌ನ ಫ್ಯಾಂಟಮ್‌" (ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌'ನ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ಕೇಂದ್ರ) ಎಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ಆಖ್ಯಾಯಿಕೆಯು ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಕಾದಂಬರಿ, [[ರೆಬೆಕ್ಕಾ ಗೋಲ್ಡ್‌ಸ್ಟೀನ್‌]] ವಿರಚಿತ ''ದ ಮೈಂಡ್‌-ಬಾಡಿ ಪ್ರಾಬ್ಲಂ'' ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗೊಂಡಿದೆ. 1978ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಆತನ ಅಸಹಕಾರಿ ಸಮಭಾರತ್ವ/ಸಮತೂಕತ್ವಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಈಗ [[ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಸಮಭಾರತ್ವ/ಸಮತೂಕತ್ವ]] ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ [[ಜಾನ್‌ ವಾನ್‌ ನ್ಯೂಮನ್ನ್‌ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. [[ಲಿಯೊರಿ P. ಸ್ಟೀಲೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು 1999ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಡೆದರು. 1994ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ ಸ್ನಾತಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಆತನ ಕ್ರೀಡಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ [[ಆರ್ಥಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ನೊಬೆಲ್‌ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು (ಇತರ ಇಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ) ಪಡೆದರು. 1980ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಗೆ, ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರನ್ನು ''ಶ್ರೀಯುತ'' ಜಾನ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಎಂದು ಹಾಗೂ ಆತನ ಹೊಸ ಸಾಧನೆಗೆ ಮಹತ್ವವಿದೆಯೆಂದು ಆಗ ಗುರುತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರ್ಯತತ್ಪರರಾಗಿದ್ದ ಇತರ ಗಣಿತಜ್ಞರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ನಿಧಾನವಾಗಿ [[ಮಿಂಚಂಚೆ]]ಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಇವರುಗಳೇ ನಂತರ [[ಸ್ವೀಡನ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌]]ನ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌'ರ ಉತ್ತಮ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹಾಗೂ ಆತನ ಹಿಂದಿನ ಸಾಧನೆಗಳ ಮನ್ನಣೆಯಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದ ಗುಂಪಿನ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದರು.{{Citation needed|date=September 2008}} ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌'ರ ಇತ್ತೀಚಿನ [[ಭಾಗಶಃ ಕರ್ತೃತ್ವ]]ವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಧಾರಿತ ಕ್ರೀಡಾ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಹೊಸ ಸಾಧನೆಗಳು, ಆತನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಥವನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರ ಪಥವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಆತ ಬಯಸಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. 1945ರಿಂದ 1996ರ ನಡುವೆ, ಅವರು 23 ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರು [[ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ]]ಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಧಾರಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು. ಒಪ್ಪಬಲ್ಲಂತಹಾ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸದಿರುವುದು ಅಥವಾ "ಮತಿವಿಕಲನಾಗಿರುವುದು" ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದಿರುವುದನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ "[[ನಿರಶನ]]ದಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕೆ" ಅವರು ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮಾನವರ ಬಹುರೂಪತೆಗಳ ಮೌಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಸುವ್ಯಕ್ತವಾದ ಮಾನಕವಲ್ಲದ ನಡವಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ಪಾತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸುಧಾರಿತ [[ವಿಕಸನಾತ್ಮಕ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ]]ದ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>ಡೇವಿಡ್‌ ನ್ಯೂಬಾವರ್‌ ರಚಿತ (2007) [https://health.yahoo.com/experts/depression/8207/john-nash-and-a-beautiful-mind-on-strike/ ಜಾನ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಅಂಡ್‌ ಎ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್‌ ಮೈಂಡ್‌ ಆನ್‌ ಸ್ಟ್ರೈಕ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080421192944/http://health.yahoo.com/experts/depression/8207/john-nash-and-a-beautiful-mind-on-strike/ |date=ಏಪ್ರಿಲ್ 21, 2008 }} Yahoo ಹೆಲ್ತ್‌</ref> ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಣ ವಹಿಸುವ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ವರದಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜನರು ಹಣದಿಂದಾಗಿ ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೀನಗತಿಗಳಿಸುವ ಅಲ್ಪಕಾಲೀನ [[ಹಣದುಬ್ಬರ]] ಮತ್ತು [[ಸಾಲ]]ಗಳನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ [[ಕೀನೆಪ್ರಣೀತ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ]] ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ತೋರಿಕೆಯ-ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಅವರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚು ಅಸ್ಥಿರವಾದ "ಕೆಟ್ಟ ಹಣದ" ಬದಲಿಗೆ ಜನರ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗುವಂತಹಾ ಹೆಚ್ಚು "ಆದರ್ಶ ಹಣ"ವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತಹಾ ಜಾಗತಿಕ "ಔದ್ಯಮಿಕ ಉಪಭೋಗ [[ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ]]" ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅವರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಧಿಕಾರಸ್ಥರ ಕಾರ್ಯಶೈಲಿಗೆ ವಿರೋಧವಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಹಣಕ್ಕೆ ಕುರಿತಂತೆ ಆರ್ಥಿಕತಜ್ಞ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ [[ಫ್ರೆಡ್‌ರಿಚ್‌ ಹಯೆಕ್‌]]'ರ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಚಿಂತನೆಗಳು ಹೋಲುತ್ತವೆ ಎಂದು ಆತ ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>ಜಾನ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ (2002) [http://www.jstor.org/pss/1061553 ಐಡಿಯಲ್‌ ಮನಿ] ಸದರನ್‌ ಇಕನಾಮಿಕ್‌ ಜರ್ನಲ್‌, 69(1), p4-11</ref><ref>ಜ್ಯೂಲಿಯಾ ಝಕರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ (2005) [http://media.www.browndailyherald.com/media/storage/paper472/news/2005/04/27/CampusNews/Nobel.Winner.Nash.Critiques.Economic.Theory-941301.shtml ನೊಬೆಲ್‌ ವಿನ್ನರ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಇಕನಾಮಿಕ್‌ ಥಿಯರಿ] ದ ಬ್ರೌನ್‌ ಡೈಲಿ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌</ref> ಡಾಕ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಎಂಬ ಗೌರವ ಪದವಿಯನ್ನು 1999ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಲ್ಲನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಪಡೆದರು. [[ನೇಪಲ್ಸ್‌ ಫೆಡೆರಿಕೋ II ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪದವಿಯನ್ನು ಮಾರ್ಚ್‌ 19, 2003ರಂದು ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಪಡೆದರು.{{Citation needed|April 2009|date=April 2009}} ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್‌ ಪದವಿಯನ್ನು [[ಆಂಟ್‌ವರ್ಪ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2007ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದರಲ್ಲದೇ ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕ್ರೀಡಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೇಲಿನ ಸಮ್ಮೇಳನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. == ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿವಾದ == 2002ರಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ [[ಅಕೀವಾ ಗೋಲ್ಡ್ಸ್‌‌ಮನ್‌‌]]'ರ ''[[ಎ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್‌ ಮೈಂಡ್‌]] '' ಎಂಬ ಸಿಲ್ವಿಯಾ ನಾಸರ್‌‌' ವಿರಚಿತ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌'ರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿದ ಭಾಗಶಃಕಲ್ಪಿತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆದ "ಕೆಸರೆರಚಾಟ"ದಿಂದಾಗಿ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌'ರ ಖಾಸಗಿ ಜೀವನದ ವಿಷಯಗಳು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.<ref name="mudslinging">{{cite book |last= Levy |first=Emanuel |title=All about Oscar: The History and Politics of the Academy Awards |publisher=Continuum International Publishing Group, ISBN 0-8264-1452-4 |date=2003, page 16 |url =https://books.google.com/books?id=dH2Lb_YhIhAC&dq=%22John+Forbes+Nash%22+%22homosexual%22 |accessdate=January 22, 2008}}</ref> [[ಆಸ್ಕರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗಳಿಗೆ ನಾಮಾಂಕಿತವಾಗಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಗೋಲ್ಡ್ಸ್‌ಮನ್‌ರನ್ನು "ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ"ರ ಬದಲಿಗೆ "ಲೇಖಕರೆಂದು" ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ [[ರೈಟರ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ]] ಪ್ರಕಾರ ಮೂಲಕಥೆಯಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸೂಚ್ಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="Oscar race scrutinizes"/><ref name="RFriedman">{{cite web |last= Friedman |first=Roger |title=Exclusive: Ron Howard Changed His Mind; and Screenwriter Admits to 'Semi-Fictional Movie' |publisher=Fox News |date=February 15, 2002 |url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,45670,00.html |accessdate=March 28, 2009}}</ref> ರೈಟರ್ಸ್‌ ಗಿಲ್ಡ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆತನ [[ಜನಾಂಗೀಯ]] ಮನೋಧರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು [[ಯಹೂದಿ‌-ವಿರೋಧಿ]] ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌'ರ "ವಿವಾದಬಾಹಿರ ಕಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ,<ref name="Oscar race scrutinizes">{{cite web |title=Oscar race scrutinizes movies based on true stories |publisher=[[USA Today]] |date=March 6, 2002 |url =http://www.usatoday.com/life/movies/oscar2002/2002-03-06-true-stories.htm |accessdate=January 22, 2008}}</ref><ref name="The Boston Globe">{{cite web|work=The Boston Globe|title=Eleanor Stier, 84|url=http://www.boston.com/news/globe/obituaries/articles/2005/04/10/eleanor_stier_84_brookline_nurse_had_son_with_nobel_laureate_mathematician_john_f_nash_jr|dateformat=dmy |accessdate=December 5, 2007}}</ref> ಗೋಲ್ಡ್ಸ್‌‌ಮನ್‌ರ "ಲೋಪಗಳು ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತಹದ್ದು ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದದ್ದು" ಎಂದಿದೆ."<ref name="All about Oscar: The ">{{cite book |last= Levy |first=Emanuel |authorlink= |coauthors= |title=All about Oscar: The History and Politics of the Academy Awards |publisher=Continuum International Publishing Group, ISBN 0-8264-1452-4 |date=2003, page 145 |url =https://books.google.com/books?id=dH2Lb_YhIhAC&dq=%22John+Forbes+Nash%22+%22homosexual%22 |accessdate=January 22, 2008}}</ref> ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರು ನಂತರ ಯಾವುದೇ ಯಹೂದಿ*ವಿರೋಧಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ತಾನು ಭ್ರಮಾಧೀನವಾಗಿದ್ದಾಗ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref name="All about Oscar: The "/> 1950ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ [[ಸಾಂಟಾ ಮೋನಿಕಾ]] ವಿಶ್ರಾಮಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ನೀತಿಬಾಹಿರವಾಗಿ ಸಲಿಂಗಕಾಮ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದರಲ್ಲದೇ, "ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ [[RAND ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ [[ಕಾವಲುಗಾರನೊಂದಿಗೆ/ಸುರಕ್ಷತಾ ಪರವಾನಗಿ]]ಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು."<ref name="The Fifty-Year Wound">{{cite book |last=Leebaert |first=Derek |authorlink= |coauthors= |title=The Fifty-Year Wound: How America's Cold War Victory Shapes Our World |publisher=Back Bay, ISBN 0-316-16496-8 |date=2002, page 117 |url=https://books.google.com/books?id=_Ywjc0FvFCIC&printsec=frontcover&dq=%22John+Forbes+Nash%22+%22homosexual%22 |accessdate=January 22, 2008 }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="The Lavender Scare: The"/> ನಾಸರ್‌ರ ಪ್ರಕಾರ, " ಈ [[ಆಘಾತದಾಯಕ]] ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ-ಮಾರಕವಾಗಬಹುದಾದ ಘಟನೆಗಳ ನಂತರ, ಅವರು ಮದುವೆಯಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು."<ref name="The Lavender Scare: The">{{cite book |last=Johnson |first=David K. |authorlink= |coauthors= |title=The Lavender Scare: The Cold War Persecution of Gays and Lesbians in The Federal Government |publisher=University of Chicago Press, ISBN 0-226-40481-1 |date=2004, page 160 |url =https://books.google.com/books?id=ivCo3yph63QC&dq=%22John+Forbes+Nash%22+%22homosexual%22 |accessdate=January 22, 2008}}</ref> ನಾಸರ್‌ ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಪಕರು ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌'ರ ಕಥೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುವಂತ ಆದರೆ ಲಿಖಿತ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ದೂರವಾದ ಆಖ್ಯಾನವೊಂದನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ" ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು.<ref name="Slate">{{cite web|work=Slate Magazine|title=A Real Number|url=http://www.slate.com/id/2060110/|dateformat=dmy |accessdate=August 16, 2007}}</ref> ಇತರರು ಸೂಚಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹುಶಃ ದೈನಂದಿನವಾಗಿ ಬುದ್ಧಭ್ರಮಿಕ ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಾಳುವ "ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನಿತ್ರಾಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ" ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ "ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕಂಪ<ref name="Who Wrote That Movie?">{{cite book |last= Wehner |first=Chris C. |authorlink= |coauthors= |title=Who Wrote That Movie?: Screenwriting in Review: 2000 - 2002 |publisher=iUniverse, ISBN 0-595-29269-0 |date=2003, page 40 |url =https://books.google.com/books?id=q3V0pPkwDEsC&dq=%22John+Forbes+Nash%22+%22homosexual%22 |accessdate=January 22, 2008}}</ref> ಮೂಡಲಿ ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ಹೊರಗಿಡಲಾಯಿತು".<ref name="Who Wrote That Movie?"/> ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರು ತಾನು ಎಂದಿಗೂ ದೃಶ್ಯ/ದೃಷ್ಟಿ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Experiences"/> ''[[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ನ]]'' ವಿಮರ್ಶಕ [[A. O. ಸ್ಕಾಟ್‌]]ರು ಮತ್ತೊಂದು ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಇದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು. ಸ್ಕಾಟ್‌ರು ಆಸ್ಕರ್‌ ವಿವಾದದ ಬಗ್ಗೆ, ಲೋಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಕಲಾತ್ಮಕ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ನಟರ ಆಯ್ಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದರು "''ಎ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್‌ ಮೈಂಡ್‌'' ನಲ್ಲಿನ [[ಶೀತಲಸಮರ]]ವು ಮತಿವಿಕಲ್ಪ ಮತ್ತು [[ಮೆಕ್‌ಕಾರ್ಥಿ]]-ಯುಗದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಜೀವನದ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೇದಾರಿ-ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಚರ್ವಿತ ಚರ್ವಣವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ" ಸ್ವಲ್ಪ ನಮ್ಯವಾಗಿ "ರೋಚಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ" "ಅಮೇರಿಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಕಷ್ಟದ ಸಂಕ್ರಮಣ ಕಾಲವಾಗಿದೆ."<ref name="Critic's Notebook: A ">{{cite web |last=Scott |first=A. O. |authorlink= |coauthors= |title=Critic's Notebook: A 'Mind' Is a Hazardous Thing to Distort |publisher=[[New York Times]] |date=March 21, 2002 |url =https://www.nytimes.com/packages/html/movies/bestpictures/mind-ar2.html |accessdate=January 22, 2008}}</ref> ಆದ್ದರಿಂದ, ಶೀತಲ ಸಮರದ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರ ಜೀವನ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸದೇ ಬಿಡಲಾಗಿದೆ.<ref name="Critic's Notebook: A "/> [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಳವಡಿಕೆಯಾದ ಚಿತ್ರಕಥೆಗೆಂದು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಗೋಲ್ಡ್ಸ್‌ಮನ್‌ ಪಡೆದರು.<ref name="All about Oscar: The "/> ಚಿತ್ರವು [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ]], [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ]] ([[ರಾನ್‌ ಹೋವರ್ಡ್‌]]) ಮತ್ತು [[ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ]] ([[ಜೆನ್ನಿಫರ್‌ ಕೊನ್ನೆಲ್ಲಿ]]) ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತ್ತು. == ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * [[ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌–ಮೋಸರ್‌ ಪ್ರಮೇಯ]] == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|2}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{wikiquote}} {{Commons category|John Forbes Nash}} * [[ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿರುವ [http://nobelprize.org/nobel_prizes/economics/laureates/1994/nash-autobio.html ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ] * [http://www.math.princeton.edu/jfnj/ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ನಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌'ರ ಗೃಹಪುಟ/ಹೋಂಪೇಜ್‌‌ ] * [http://ideas.repec.org/e/pna13.html IDEAS/RePEc] * ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ನ ಮಡ್‌ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಿಂದ, [[PDF ದಾಖಲೆ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ]]ರುವ [http://www.princeton.edu/mudd/news/faq/topics/Non-Cooperative_Games_Nash.pdf ಆತನ ಪ್ರೌಢಪ್ರಬಂಧ] ದ ಪ್ರತಿಯೊಂದಿಗೆ [http://www.princeton.edu/mudd/news/faq/topics/nash.shtml ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ FAQ] * [http://mitworld.mit.edu/video/39/ MITಯಲ್ಲಿ Dr. ಸಿಲ್ವಿಯಾ ನಾಸರ್‌‌ ಜಾನ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರ ಕಥೆಯನ್ನು ಶ್ರುತಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಡಿಯೋ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120323160021/http://mitworld.mit.edu/video/39 |date=ಮಾರ್ಚ್ 23, 2012 }} * [https://web.archive.org/web/20030225012339/http://www.dailyprincetonian.com/archives/2001/02/27/page3/ ಸುಂದರ ಬುದ್ಧಿ, ಅಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಚಾರ], 2001ರ ಸಾಲಿನ ''ಡೈಲಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ನ'' ಸಂದರ್ಶನ * {{MacTutor Biography|id=Nash}} * {{MathGenealogy|id=18590}} * "[http://www.pbs.org/wgbh/amex/nash/ ಎ ಬ್ರಿಲಿಯೆಂಟ್‌ ಮ್ಯಾಡ್‌ನೆಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170218001802/http://www.pbs.org/wgbh/amex/nash/ |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 18, 2017 }}" - [[PBS]] ''ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯೆನ್ಸ್‌'' ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ * [http://film.guardian.co.uk/Distribution/Redirect_Artifact/0,4678,0-667864,00.html ಜಾನ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಸ್ಪೀಕ್ಸ್‌ ಔಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20021219150933/http://film.guardian.co.uk/Distribution/Redirect_Artifact/0,4678,0-667864,00.html |date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 19, 2002 }} ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಲೋಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ - ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌ ಅನ್‌ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ * [http://www.stat.psu.edu/news/conferences/JohnNash/milnor.pdf ಜಾನ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಅಂಡ್‌ "ಎ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್‌ ಮೈಂಡ್‌ "] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071203022048/http://www.stat.psu.edu/news/conferences/JohnNash/milnor.pdf |date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 3, 2007 }} [[ಜಾನ್‌ ಮಿಲ್ನರ್‌]]ರು ರಚಿಸಿದ ''ಎ ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್‌ ಮೈಂಡ್‌'' {{ndash}} ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕಲ್ಲ{{ndash}} ಹಾಗೂ ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಆತನ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಾಧನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕ. * {{cite episode |transcripturl=http://www.uh.edu/engines/epi983.htm |series=The Engines of Our Ingenuity |serieslink=The Engines of Our Ingenuity |number=983 |title=John Forbes Nash, Jr. |credits=John H. Lienhard |network=NPR |station=KUHF-FM Houston |airdate=1994}} * [http://www.tcd.ie/Economics/news_intro.htm ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಾಗ - ಸುದ್ದಿ] * [http://www.newsfinder.org/site/more/john_f_nash/ ಫ್ರೀಡಂ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಾನ್‌ F. ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ರ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120420011125/http://www.newsfinder.org/site/more/john_f_nash/ |date=ಏಪ್ರಿಲ್ 20, 2012 }} * [http://www.stat.psu.edu/news/conferences/JohnNash/flyer.pdf ಪೆನ್‌ ರಾಜ್ಯದ 2003-2004ನೇ ಸಾಲಿನ ಜಾನ್‌ M. ಚೆಮೆರ್ಡಾ ವಿಜ್ಞಾನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು: Dr. ಜಾನ್‌ F. ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌, Jr.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071203022050/http://www.stat.psu.edu/news/conferences/JohnNash/flyer.pdf |date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 3, 2007 }} * [http://arielrubinstein.tau.ac.il/nash-lecture/nash-lecture.html ವಿಡಿಯೋ: ಏರಿಯಲ್‌ ರುಬಿನ್‌‌ಸ್ಟೀನ್‌ರ ಉಪನ್ಯಾಸ: "ಜಾನ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌, ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್‌ ಮೈಂಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಗೇಮ್‌ ಥಿಯರಿ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927163233/http://arielrubinstein.tau.ac.il/nash-lecture/nash-lecture.html |date=2011-09-27 }} * [http://www.lindau-nobel.de/MediaContainer.AxCMS?type=lectures&amp;ElementID=113 ನೊಬೆಲ್‌ ಪುರಸ್ಕಾರದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಜಾನ್‌ ಫೋರ್ಬ್ಸ್‌ ನ್ಯಾಶ್‌ರ ಉಪನ್ಯಾಸ. ಲಿಂಡಾವು, ಜರ್ಮನಿ, 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100214064841/http://www.lindau-nobel.de/MediaContainer.AxCMS?type=lectures&ElementID=113 |date=ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 2010 }} * [http://www.slate.com/id/2063457/ ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌ ಈಕ್ವಿಲಿಬ್ರಿಯಂ] ಸ್ಲೇಟ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾಬಿನ್‌ ರೈಟ್‌ರು ನ್ಯಾಶ್‌/ನ್ಯಾಷ್‌'ರ ಸೈದ್ದಾಂತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಆತನ ಭ್ರಮೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ ಊಹಿಸಿ ಬರೆದ 2002ರ ಸಾಲಿನ ಲೇಖನ * [http://www.edizioniets.com/Scheda.asp?N=978-884671888-4 ಇಟಲಿಯ ಟ್ರೆಂಟೋನ ಎನ್ನೋ ಡೆ ಗಿಯೋರ್ಗಿರೊಂದಿಗಿನ ಭೇಟಿಯ ವಿಡಿಯೋ ಪುಸ್ತಕದೊಂದಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ವಿಡಿಯೋ, 1996] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130514023353/http://www.edizioniets.com/Scheda.asp?N=978-884671888-4 |date=ಮೇ 14, 2013 }} {{Nobel laureates in economics 1976-2000}} {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]] --> |NAME= Jr., John Forbes Nash |ALTERNATIVE NAMES= |SHORT DESCRIPTION= Mathematician |DATE OF BIRTH= June 13, 1928 |PLACE OF BIRTH= [[Bluefield, West Virginia]], United States |DATE OF DEATH= |PLACE OF DEATH= }} {{DEFAULTSORT:Nash, John Forbes}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೨೦ನೇ-ಶತಮಾನದ ಗಣಿತಜ್ಞರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕದ ದೇಶಭ್ರಷ್ಟರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಗಣಿತಜ್ಞರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕನ್‌ ನೊಬೆಲ್‌ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಬೋರ್ಡ್‌ ಆಟಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಲ್ಲನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ತಂಡ]] [[ವರ್ಗ:ಇಕಾನೋಮೆಟ್ರಿಕ್‌ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜಾನ್‌ ವಾನ್‌ ನ್ಯೂಮನ್ನ್‌ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು]] [[ವರ್ಗ:ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಬೋಧಕವರ್ಗ]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್‌ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್‌ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ವಿರ್ಜಿನಿಯಾದ ಮರ್ಸರ್‌ ಕೌಂಟಿಯ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ತಂಡ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಬೋಧಕವರ್ಗ]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಲೋನ್‌ ಸಂಶೋಧನಾ ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಾನಸಿಕ ದಮನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಬಲಿಪಶುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೨೮ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಗಣಿತಜ್ಞರು]] ffbh8mz4kv2az2vlpadzkw95r24rva4 0 23802 1370992 1348889 2026-03-31T20:21:27Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370992 wikitext text/x-wiki {{For|tablet devices which bear similarities to tablet PCs but do not adhere to the definition of [[personal computer]]|Tablet computer}} {{image}} [[ಚಿತ್ರ:HP Tablet PC running Windows XP (Tablet PC edition) (2006).jpg|right|thumb|225px|ತಿರುಗುವ/ತೆಗೆಯಬಲ್ಲ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ HP ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC]] '''ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC''' ಒಂದು [[ಲ್ಯಾಪ್ ಟಾಪ್]] [[PC]] ಆಗಿದ್ದು, ಇದು [[ಸ್ಟೈಲಸ್]] ಮತ್ತು ಅಥವಾ ಒಂದು ಟಚ್‍ಸ್ಕ್ರೀನ್. ಈ ವಿನ್ಯಾಸಿತ [[ಅಂಶವು]] ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊಬೈಲ್ PCಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಳನ್ನು ನೋಟ್ ಬುಕ್‌ಗಳು ಕಾರ್ಯಸಾಧುವಾಗಿಲ್ಲದಿರುವಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥೂಲವಾದ ಅಥವಾ ಅವಶ್ಯಕ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸದಿದ್ದಾಗ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=April 2010}} 2001ರಲ್ಲಿ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್]] ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಫ್ಟವೇರ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಈ '''ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC''' ಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಮತ್ತು “ವಿಂಡೋಸ್ ಎಕ್ಸ್ ಪಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಎಡಿಷನ್” ಇದರ ಪರವಾನಗಿ ಪ್ರತಿಯಡಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಥವಾ ಅದರ ಮೂಲಕ ಅನ್ವೇಷಣಾಕಾರಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಲು ಇದೊಂದು ಹಾರ್ಡ್‍ವೇರ್ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ [[ಪೆನ್ ಎನೇಬಲ್ಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]] ಎಂದು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="Microsoft 2005">{{Citation | last=Microsoft | title= Windows XP Tablet PC Edition 2005 Hardware Requirements | date=2005 | publisher=www.microsoft.com | url=http://users.erols.com/rwservices/pens/biblio10.html#Microsoft06i | accessdate = 2009-03-14 }}</ref> ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‍ಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮಾಲೀಕನು ಯಾವುದೇ ಯೋಗ್ಯ(ಕಾಂಪ್ಯಾಟಿಬಲ್) ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ಗಳು ಅಥವಾ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇತರ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಾಧನಗಳಾದ [[ಈ ಬುಕ್ ರೀಡರ್ಸ್]] ಅಥವಾ [[PDA]]ಗಳು ಈ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು/ಬೇರೆ ವರ್ಗದವುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಟೈಲಸ್‍ನ ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಮೂಲ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಲೈಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕೇಶನ್‍ನ ಅಗತ್ಯತೆಯಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ಆ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‍ನ್ನು “ಹೋವರ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [[UMPC]] ಯನ್ನು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಮೂಲ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. == ಪ್ರಕಾರಗಳು == {{Unreferenced section|date=July 2008}} === ಬುಕ್‍ಲೆಟ್‍ಗಳು === ಬುಕ್‍ಲೆಟ್ PCಗಳು ಜೊತೆಯಾದ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‍ಗಳಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನು ಪುಸ್ತಕಗಳಂತೆ ಮಡಚಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಶಿಷ್ಠ ಬುಕ್‍ಲೆಟ್ PCಗಳನ್ನು [[ಮಲ್ಟಿ ಟಚ್]] ಸ್ಕ್ರೀನ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಪೆನ್ ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಡೇ ಪ್ಲ್ಯಾನರ್‍ಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ, ಹಾಗೂ ಇಂಟರ್‍ನೆಟ್ ಸರ್ಫಿಂಗ್ ಸಾಧನಗಳು, ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಪ್ಲ್ಯಾನರ್‍ಗಳು, ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಪ್ಲ್ಯಾನರ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು, ನೇರ ಟಿವಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಈ-ರೀಡಿಂಗ್‍ಗಾಗಿ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಸ್ಲೇಟ್‌ಗಳು === ಸ್ಲೇಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‍ಗಳು [[ರೈಟಿಂಗ್ ಸ್ಲೇಟ್‍ಗಳಂತೆ]] ಹೋಲುವ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC‍ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ({{convert|8.4|-|14.1|in|cm|abbr=off|disp=s}}) [[LCD]] ಸ್ಕ್ರೀನ್‍ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆಯಲ್ಲದೇ, ಆರೋಗ್ಯಸೇವೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಅತಿಥಿಸತ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ವರ್ಕ್‍ಗಳಂತಹ [[ನೇರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ]] ಇದು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಫೀಲ್ಡ್ ವರ್ಕ್‍ಗಳಿಗಾಗಿನ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ಗಳಿಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಥಿರ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳಿರುವ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಗಳ ಅಗತ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ, ಅವುಗಳು ಉಷ್ಣ ನಿರೋಧಕತೆ, ಆರ್ದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಡ್ರಾಪ್/ವೈಬ್ರೇಷನ್ ‍ಹಾನಿಯಂತಹ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮೊಬಿಲಿಟಿ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವು ಈ ಅರ್ಹತೆಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯುಂಟುಮಾಡುವಂತಹ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆಚೀಚೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. === ಪರಿವರ್ತಕಗಳು === ಪರಿವರ್ತಕ ನೋಟ್‍ಬುಕ್‍ಗಳು ಜೋಡಿತ ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ನೊಂದಿಗಿರುವ ಬೇಸ್ ಬಾಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಲ್ಯಾಪ್‍ಟಾಪ್‍ಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸ್ಲೇಟ್‍ಗಳಿಗಿಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ತೂಕ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಕನ್‍ವರ್ಟಿಬಲ್(ಪರಿವರ್ತಕಗಳ) ಬೇಸ್‍ಗಳು ಸ್ವಿವೆಲ್ ಹಿಂಜ್ ಅಥವಾ ರೊಟೇಟಿಂಗ್ ಹಿಂಜ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಿಂಗಲ್ ಜಾಯಿಂಟ್‍‍ನಲ್ಲಿ ಡಿಸ್‍ಪ್ಲೇಗೆ ಜೋಡಿಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಜಾಯಿಂಟ್, ಸ್ಕ್ರೀನ್ 180° ಯ ಮೂಲಕ ತಿರುಗಲು ಸಹಕರಿಸುವುದಲ್ಲದೇ, ಫ್ಲ್ಯಾಟ್ ರೈಟಿಂಗ್ ಸರ್ಫೇಸ್ ‍ನ್ನು ಒದಗಿಸಲು, ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ನ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಮಡಚಿ ಹಿಡಿಯತ್ತದೆ. ಆದ್ದಾಗ್ಯೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು, ನೋಟ್‍ಬುಕ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ದೌರ್ಬಲ್ಯದ ಭೌತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಉತ್ಪಾದಕರು ಈ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, [[ಪ್ಯಾನಾಸೋನಿಕ್ ಟಫ್‍ಬುಕ್]] 19 ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ನೋಟ್ ಬುಕ್ ಎಂದು ಪ್ರಚಾರ ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಸರ್ ನ ಒಂದು ಮಾದರಿ (ಟ್ರಾವೆಲ್ ಮೇಟ್ C210)ಯು ಸ್ಲೈಡಿಂಗ್ ಡಿಸೈನ್ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಸ್ಲೇಟ್ ಲೈಕ್ ಪೊಸಿಷನ್‍ನಿಂದ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸ್ಲೈಡ್ಸ್ ಅಪ್ ಆಗುವುದಲ್ಲದೇ, ಲ್ಯಾಪ್ ಟಾಪ್ ಮೋಡ್‍ನ್ನು ಒದಗಿಸಲು, ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಲಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪರಿವರ್ತಕಗಳು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC‍ಗಳ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ಫಾರ್ಮ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್‍ಗಳಾಗಿವೆ, ಯಾಕೆಂದರೆ, ಅವುಗಳು ಟಚ್‍ಸ್ಕ್ರೀನ್‍ನ್ನು ಇನ್‍ಪುಟ್‍ನ ಒಂದು ಮೂಲ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಬಳಸದಿರುವಂತಹ ಈಗಲೂ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ನೋಟ್‍ಬುಕ್‍ಗಳ ಪಾಯಿಂಟಿಂಗ್ ಸಾಧನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. === ಹೈಬ್ರಿಡ್ಸ್ === [[HP/ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ TC 1000]] ಮತ್ತು [[TC1100]] ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಹೈಬ್ರಿಡ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸ್ಲೇಟ್ ಮತ್ತು ಕನ್‍ವರ್ಟಿಬಲ್‍ಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣ‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕನ್‍ವರ್ಟಿಬಲ್‍ಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಡಿಟ್ಯಾಚೇಬಲ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುವಾಗ, ಕನ್‍ವರ್ಟಿಬಲ್‍ಗಳ ಲಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಡಿಟ್ಯಾಚೇಬಲ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ಗಳೊಂದಿಗಿರುವ ಹೈಬ್ರಿಡ್ಸ್‍ಗಳು ಸ್ಲೇಟ್ ಮಾಡೆಲ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗೊಂದಲವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಪರಿಶುದ್ಧ ಸ್ಲೇಟ್ ಮಾಡೆಲ್‍ಗಳಿಗಾಗಿನ ಡಿಟ್ಯಾಚೇಬಲ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ಗಳು, ಪರಿವರ್ತಕಗಳಂತೆ, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‍ಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಉಳಿಯಲು ಆವರ್ತಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. == ಸಿಸ್ಟಂ ಸಾಫ್ಟವೇರ್‍ == === ಆಪಲ್ === ಆಕ್ಸಿಯಾಟ್ರಾನ್ 2007 <ref name="modbookRelease">[http://www.tabletpcreview.com/default.asp?newsID=695 ]</ref> ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್‍ವರ್ಲ್ಡ್ ನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡನಂತರ, [[ಮಾಡ್‍ಬುಕ್]] [[Mac OS X]]-ಆಧಾರಿತ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಎನ್ನುವ ಆಪಲ್‍ [[ಮ್ಯಾಕ್ ಬುಕ್‍]] ನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದನು. ಮಾಡ್‍ಬುಕ್ ಕೈಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಂಗಿಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಆåಪಲ್‍ನ [[ಇಂಕ್‍ವೆಲ್‍ನ್ನು]] ಬಳಸುವುದಲ್ಲದೇ, [[ವ್ಯಾಕೋಮ್‍ನಿಂದ]] ಡಿಜಿಟೈಸೇಷನ್ ಹಾರ್ಡ್‍ವೇರ್‍ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಟಾಕ್ ಟು ಡಿಜಿಟೈಜರ್ ನಿಂದ ಮ್ಯಾಕ್ ಒಎಸ್ ‍ಎಕ್ಸ್‍ ಪಡೆಯಲು, ಮಾಡ್‍ಬುಕ್‍ನಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಥರ್ಡ್ ಪಾರ್ಟಿ ಡ್ರೈವರ್‍ನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ; ವ್ಯಾಕೊಮ್ ಈ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಡ್ರೈವರ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. === ಲಿನಕ್ಸ್ === ಫ್ರಂಟ್‍ಪಾತ್‍ನಿಂದ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಲಿನಕ್ಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ನ ಒಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಅಳವಡಿಕೆಯೇ [[ಪ್ರೋ ಗೇರ್]]. ಪ್ರೋಗೇರ್‍ನಲ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‍ಮೆಟಾ ಚಿಪ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ರೆಸಿಸ್ಟಿವ್ ಡಿಜಿಟೈಝರ್‍ನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರೋಗೇರ್‍ ಸ್ಲ್ಯಾಕ್‍ವೇರ್ ಲಿನಕ್ಸ್‍ನ ವರ್ಷನ್‍ನಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು, ಆದರೆ ತದನಂತರ ಅದನ್ನು ವಿಂಡೋಸ್ 98 ನೊಂದಿಗೆ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಈ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‍ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ದೇಶಿತ [[IBM PC ಕಾಂಪ್ಯಾಟಿಬಲ್]] ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿವೆ, ಅವುಗಳು ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂಗಳನ್ನು ಚಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಾಧನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದವರೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಫ್ರಂಟ್ ಪಾತ್ ಈ ಸಾಧನದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಟಚ್‍ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸಬ್‍-ನೋಟ್‍ಬುಕ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‍ಗಳು ಸಣ್ಣ ಕಸ್ಟಮೈಸೇಷ‍ನ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಲಿನಕ್ಸ್‍ನ ಅನೇಕ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಚಾಲನೆ ಮಾಡಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. [[ಎಕ್ಸ್.ಆರ್ಗ್]] ಈಗ ವ್ಯಾಕೊಮ್ ಡ್ರೈವರ್‍ಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ರೊಟೇಷನ್ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಇನ್‍ಪುಟ್‍ಗಳಿಗೆ ಸಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೇ, [[Qt]] ಆಧಾರಿತ [[ಕ್ಯುಟೋಪಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[GTK +]] ಆಧಾರಿತ [[ಇಂಟರ್‍ನೆಟ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ OS]] ಅವೆರಡರಿಂದಲೂ ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ಗಳಿಗೂ ಸಪೋರ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮುಕ್ತವಾದ ಮೂಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಖಾತರಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಲಿನಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್ ನೋಟ್ ಟೇಕಿಂಗ್ ಸಾಫ್ಟವೇರ್‍ [[ಕ್ಸರ್ನಲ್]] (PDF ಫೈಲ್ ಆನಟೇಷನ್‌ಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವ), ಗೌರ್ನಲ್ (ಗ್ನೋಮ್ ಆಧಾರಿತವಾದ ಒಂದು ನೋಟ್ ಟೇಕಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್) ಮತ್ತು ಜಾವಾ ಆಧಾರಿತ [[ಜರ್ನಾಲ್]] (ಬಿಲ್ಟ್ ಇನ್ ಫಂಕ್ಷನ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾನ್ಯತೆಗೆ ಸಹಕರಿಸುವ) ಗಳಂತಹ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಸಾಫ್ಟವೇರ್‍ನ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಿಂತ ಮೊದಲು, ಅನೇಕ ಬಳಕೆದಾರರು ಆನ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು [[ಡ್ಯಾಷರ್]] ನಂತಹ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿವ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಇನ್‍ಪುಟ್ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಸೆಲ್ ರೈಟರ್, ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾನ್ಯತೆಯ, ಏಕೈಕ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು,ಇದರಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಗ್ರಿಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬರೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಲಿನಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿತ ಅನೇಕ ಒ ಎಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‍ಗಳು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿವೆ. ಮಾಯೆಮೋ, ಡೇಬಿಯನ್ ಲಿನಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿತ ಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಯೂಸರ್ ಎನ್ವಿರಾನ್‍ಮೆಂಟ್ ಇದನ್ನು ನೋಕಿಯಾ ಇಂಟರ್‍ನೆಟ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಸಾಧನಗಳಿಗಾಗಿ(N770, N800, N810 & N900) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ಈಗ 5ನೇ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿದೆಯಲ್ಲದೇ, ವಿಸ್ತೃತ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಯೂಸರ್ ಸಪೋರ್ಟೆಡ್ ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. ಉಬುಂಟು ನೆಟ್‍ಬುಕ್ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ಎಡಿಷನ್‍ನಂತೆ, ಇಂಟೆಲ್ ಸ್ಪಾನ್ಸರ್ಡ್ ಮೋಬ್ಲಿನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್, ಇವೆರಡೂ ಕೂಡ ಟಚ್‍ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಯೂಸರ್ ಇಂಟರ್‍ಫೇಸ್‍ಗಳಿಗೆ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲವುಗಳೂ ಕೂಡ ಓಪನ್ ಸೋರ್ಸ್‍ಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಅವುಗಳು ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದಲ್ಲದೇ, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಡಿಸೈನ್‍ಗಳಿಗೆ ಅನುರೂಪವಾದ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತವೆ. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಿಯೋಸ್ಕ್ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಡಿಜಿಟೈಝರ್/ಟಚ್ ಡಿವೈಸ್ ರನ್ನಿಂಗ್ ಓಪನ್SUSE ಲಿನಕ್ಸ್. ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಿನಕ್ಸ್ ಗೆ ಸಹಾಯಮಾಡಲು ಇದು ಮೊದಲ ಸಾಧನವಾಗಿತ್ತು. === ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ === ವಿಂಡೋಸ್ 7 ಟಚ್ ಕೆಪಾಬಿಲಿಟಿಯು [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಸರ್ಫೇಸ್]] ತಂತ್ರಜಾÕನಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದೊಂದು ಸೂಚಕ ಮತ್ತು ಟಚ್ ಸೆಂಟ್ರಿಕ್ UI ಎನ್‍ಹ್ಯಾನ್ಸ್ಮೆಂಟ್ ಆಗಿದ್ದು ಈಗಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಟಚ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. [[ವಿಂಡೋಸ್ XP ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಎಡಿಷನ್]].<ref>{{Citation | last = | first = | coauthors = | title =MSDN: Windows XP Tablet PC Edition: Tablet PC: An Overview | work = | pages = | language = | publisher =Microsoft | date =2004-08-24 | url = http://users.erols.com/rwservices/pens/biblio05.html#Microsoft04a | accessdate = 2008-09-04}}</ref><ref>{{Citation | last = | first = | coauthors = | title = Windows XP Tablet PC Edition: Tablet PC: An Overview | work = | pages = | language = | publisher = Microsoft | date = 2002-06-01 | url = http://www.itxcgc.com/images/Brochures/Microsoft/TabletPCOverview.pdf | accessdate = 2008-09-04 | archive-date = 2008-07-19 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080719105920/http://www.itxcgc.com/images/Brochures/Microsoft/TabletPCOverview.pdf | url-status = dead }}</ref> ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ತಂತ್ರಜಾÕನದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಈ ವಿಂಡೋಸ್ ಹೊಂದಿದೆ. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಎಡಿಷನ್ ಇದು ವಿಂಡೋಸ್ ಎಕ್ಸ್ ಪಿ ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್‍ನ ಸೂಪರ್‍ಸೆಟ್ ಆಗಿದ್ದು, ಆಲ್ಟರ್ನೇಟ್ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಇನ್‍ಪುಟ್ ([[ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಇನ್‍ಪುಟ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್]]) ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಸ್ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಹಾರ್ಡ್‍ವೇರ್‍ಗಳಿಗೆ ಸಪೋರ್ಟ್‍ ಮಾಡಲು ಬೇಸಿಕ್ ಡ್ರೈವರ್‍ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಟ್ಯಾಬ್ಲೇಟ್ ಫಂಕ್ಷನಾಲಿಟಿಯ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಎಡಿಷನ್‍ನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಡಿಜಿಟೈಝರ್ ಅಥವಾ ಟಚ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಡಿವೈಸ್, ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್‍ವೇರ್‍ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಬಟನ್‍ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ, [[ಕಂಟ್ರೋಲ್- ಆಲ್ಟ್- ಡಿಲೇಟ್]] ಶಾರ್ಟ್ ಕಟ್ ಬಟನ್, ಸ್ಕ್ರೋಲಿಂಗ್ ಬಟನ್‍ಗಳು, ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಒಂದು ಯೂಸರ್ ಕನ್‍ಫಿಗರೇಬಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಬಟನ್‍ಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಹೈಸ್ಕೂಲ್‍ಗಳು ಪ್ರತಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ವಿಂಡೋಸ್ XP ಗಾಗಿನ ಸರ್ವೀಸ್ ಪ್ಯಾಕ್ 2, ಇದು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಎಡಿಷನ್ 2005 ಮತ್ತು ಫ್ರೀ ಅಪ್‍ಗ್ರೇಡ್‍ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ವರ್ಷನ್ ಸುಧಾರಿತ ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ತಂದಿತಲ್ಲದೇ, ಮತ್ತು ಇನ್‍ಪುಟ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್‍ನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿತು. ಇನ್‍ಪುಟ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್ ಇದನ್ನು ಇತರ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‍ಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಪೀಚ್ ರೆಕಗ್ನಿಷನ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು(ಇನ್‍ಪುಟ್ ಮತ್ತು ಕರೆಕ್ಷನ್) ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಂಡೋಸ್ ವಿಸ್ತಾದ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಿ, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಫಂಕ್ಷನಾಲಿಟಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಎಡಿಷನ್‍ನ ಅವಶ್ಯಕತೆಯು ಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೋಮ್ ಬೇಸಿಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ ಎಡಿಷನ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊರತಾಗಿ, ಈ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಸಪೋರ್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್ ವಿಸ್ತಾದ ಎಲ್ಲಾ ಎಡಿಷನ್‍ಗಳಿಗಾಗಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ, ಇನ್‍ಪುಟ್ ಡಿವೈಸ್ ಡಿಜಿಟರ್, ಟಚ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್, ಅಥವಾ ರೆಗ್ಯೂಲರ್ ಮೌಸ್ ಇದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಇದು ಯಾವುದೇ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ರನ್ನಿಂಗ್ ವಿಸ್ತಾಗಳಿಗೆ ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾನ್ಯತೆ, ಇಂಕ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್,<ref>[http://msdn.microsoft.com/en-us/library/ms701180(VS.85).aspx MSDN] Ink collection</ref> ಮತ್ತು ಪೂರಕ ಇನ್‍ಪುಟ್ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವಿಸ್ತಾವು, ಮಲ್ಟಿ ಟಚ್ ಫಂಕ್ಷನ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಚನೆಗಳು (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಸರ್ಫೆಸ್]] ವರ್ಶನ್ ಆಫ್ ವಿಸ್ತಾಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ) ಮತ್ತು ಮಲ್ಟಿ ಟಚ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‍ಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಈಗ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಕೂಡ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಟೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ಕಲಿಕಾ ಸಾಧನದಂತೆ, ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ರೆಕಗ್ನಿ‍ಷನ್ ಪರ್ಸನಲೈಸೇಷನ್ ಸಾಧನದ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ, ವಿಂಡೋಸ್ ವಿಸ್ತಾವು, ಸುಧಾರಿತ ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಫಂಕ್ಷನಾಲಿಟಿಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಧಾರಿಸಿತು. ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ ಎಡಿಷನ್‍ನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಫಂಕ್ಷನಾಲಿಟಿಯು ವಿಂಡೋಸ್ 7 ಎಲ್ಲಾ ಎಡಿಷನ್‍‍ಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರಿಟನ್ ಮ್ಯಾಥ್ ಎಕ್ಸ್‍ಪ್ರೆಷನ್ಸ್ ಫಾರ್ಮುಲಾಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯಮಾಡುವಂತಹ ಹೊಸ ಮ್ಯಾಥ್ ಇನ್‍ಪುಟ್ ಪ್ಯಾನಲ್‍ನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತಲ್ಲದೇ, ಇತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವಿಂಡೋಸ್ 7, ಅತೀ ಬೇಗನೆ, ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟ, ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಬರವಣಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ, ಈ ಪೆನ್ ಇನ್‍ಪುಟ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ರೆಕಗ್ನಿಷನ್‍ನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿತು. ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಬ್ದಭಂಡಾರ‍ದೊಂದಿಗೆ (ಮೆಡಿಕಲ್ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಬ್ದಗಳು) ಪರ್ಸನಲೈಸ್ಡ್ ಕಸ್ಟಮ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ‍ಗಳು ಸಹಕರಿಸುವುದಲ್ಲದೇ, ನೋಟ್ ಟೇಕಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಲು, ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಪ್ರಿಡಿಕ್ಷನ್ ಇನ್‍ಪುಟ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುವಂತೆ ಕೂಡ ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೌಸ್‍ನಂತೆಯೇ, ನಿಮ್ಮ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಟಚ್ ಗೆಸ್ಚರ್‍ಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸುಧಾರಿತ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಬಲಗೊಳಿಸಲು, ಮಲ್ಟಿ ಟಚ್ ತಂತ್ರಜಾÕನ ಕೆಲವೊಂದು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.<ref>http://www.microsoft.com/windows/windows-7/features/tablet-pc.aspx</ref> ಇಂತಹ ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಗತಿಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಒಎಸ್‍ನ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಫಂಕ್ಷನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉದ್ಭವಾಗುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಟಚ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಡ್ರೈವರ್ಸ್‍ಗಳು ಟಚ್ ಇನ್‍ಪುಟ್ ಡಿವೈಸ್‍ಗಳ ಬದಲಾಗಿ, ಪಿಎಸ್/2 ಮೌಸ್ ಇನ್‍ಪುಟ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಫಂಕ್ಷನ್‍ಗಳು ಫಂಕ್ಷನಾಲಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗದಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು. == ವಿಂಡೋಸ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ == ಫ್ಲ್ಯಾಟ್‍ಫಾರ್ಮ‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿರುವ ಫಾರ್ಮ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಫಂಕ್ಷನ್‍ಗಳಿಗಾಗಿನ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಕ್ಯಾಟರ್‍ಗಳಿಗಾಗಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಇಂಟರ್‍ಫೇಸ್‍ನಲ್ಲಿ,ಪೆನ್- ಫ್ರೆಂಡ್ಲಿ ಯೂಸರ್ ಇಂಟರ್‍ಫೇಸ್ ಮತ್ತು /ಅಥವಾ ನೇರವಾಗಿ ಹ್ಯಾಂಡ್ ರೈಟ್ ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥವಾಗುವಂತೆ, ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ಗಳ ಅನೇಕ ನಮೂನೆಗಳು ಸಂಯೋಜನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ;ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯನ್ಸ್ ಪ್ಯಾಕ್ * ಇಂಕ್ ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್: ಆಕ್ಟಿವ್ ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಇದು ಬಳಕೆದಾರನು ಬ್ಯಾಕ್‍ಗ್ರೌಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್‍ನಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಬರೆಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. * ಸ್ನಿಪ್ಪಿಂಗ್ ಟೂಲ್: ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ ಇದು ಸ್ಕ್ರೀ‍ನ್‍ನ ಭಾಗ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪೆನ್‍ಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೇ, ಫೈಲ್‍ನಂತೆ ಸೇವ್ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಈಮೇಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. * ಇಂಕ್ ಆರ್ಟ್: ಪೈಂಟಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ನನ್ನು ಮೂಲತಃ ಆಂಬಿಯೆಂಟ್ ಡಿಸೈನ್‍ನಿಂದ ಆರ್ಟ್‍ರೇಜ್ ಎಂದು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ, ಅದು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‍ಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. * ಇಂಕ್ ಕ್ರಾಸ್‍ವರ್ಡ್: ಪೇಪರ್ ಕ್ರಾಸ್‍ವರ್ಲ್ಡ್ ಪಝಲ್‍ನ ಅನುಭವವನ್ನು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಕ್ರಾಸ್‍ವರ್ಡ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ನನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. * ಮೀಡಿಯಾ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್: ಒಂದೇ ನೆಟ್‍ವರ್ಕ್‍ನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‍ಗಳಿಂದ ಮ್ಯೂಸಿಕ್, ಚಿತ್ರಗಳು, ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಡೌನ್‍ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಸಿಂಕ್ರೋನೈಸೇಷನ್ ಯುಟಿಲಿಟಿಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲಾಗಿದೆ. ;ಎಜುಕೇಷನ್ ಪ್ಯಾಕ್ * [http://www.microsoft.com/windowsxp/downloads/tabletpc/educationpack/overview3.mspx ಇಂಕ್ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಕಾರ್ಡ್ಸ್]: [[ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಕಾರ್ಡ್]] ಅಪ್ರೋಚ್‍ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮೆಮೊರೈಸೇಷನ್‍ಗೆ ಸಹಕರಿಸಲು, ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅವರದೇ ಆದ ಫ್ಲ್ಯಾಶ್‍ಕಾರ್ಡ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಡ್ ರೈಟ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಲೈಡ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ, ಈ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‍ನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲಾಗಿದೆ. * [http://www.microsoft.com/windowsxp/downloads/tabletpc/educationpack/overview4.mspx ಇಕ್ವೇಷನ್ ರೈಟರ್]: ಇದೊಂದು ಹ್ಯಾಂಡ್‍ರಿಟನ್ ಗಣಿತ ಸಮೀಕರಣಗಳನ್ನು ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳಿಗೆ ಪೇಸ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡಲು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಧಾರಿತ ಇಮೇಜ್‍ಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಮಾನ್ಯತಾ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. * [http://www.microsoft.com/windowsxp/downloads/tabletpc/educationpack/overview2.mspx ಗೋ ಬೈಂಡರ್ ಲೈಟ್]: ಆåಜಿಲೆಕ್ಸ್ ಲ್ಯಾಬ್‍ನಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ನೋಟ್ ಟೇಕಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ ಆಗಿದೆ. * [http://www.microsoft.com/windowsxp/downloads/tabletpc/educationpack/overview6.mspx ಹೆಕ್ಸಿಕ್ ಡಿಲಕ್ಸ್]: ವಿಶೇಷ ಸೂಚಕವಿರುವ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC‍ಯೊಂದಿಗಿನ ಒಂದು ಆಟವಾಗಿದ್ದು, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‍ನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ. == ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೋಟ್‍ಬುಕ್‍ಗಳು == ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC‍ಗಳ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಮತ್ತು ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಒಬ್ಬ ಬಳಕೆದಾರನ ಅರಿಕೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬಳಕೆದಾರನಿಗೆ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಫ್ಲ್ಯಾಟ್‍ಫಾರ್ಮ್ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: ==== ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ==== * ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿಕೊಂಡು, ನಿಂತುಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಮೌಸ್ ಮತ್ತು ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. * ಕಡಿಮೆ ತೂಕ, ಲೋವರ್ ಪವರ್ ಮಾಡೆಲ್‍ಗಳು [[ಅಮೆಝಾನ್ ಕಿಂಡಲ್‌]]ನಂತೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ರೀಡಿಂಗ್ ಡಿವೈಸ್‍ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. * ಇಮೇಜ್ ಮ್ಯಾನಿಪ್ಯುಲೇಷನ್, ಅಥವಾ ಮೌಸ್ ಆಧಾರಿತ ಆಟಗಳಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯ ಕೀಬೋರ್ಡ್‍ ಮತ್ತು ಮೌಸ್ ಅಥವಾ ಟಚ್ ಪ್ಯಾಡ್ ಬಳಕೆಗಿಂತ, ಟಚ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಸುಲಭವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. * ಡಯಾಗ್ರಾಮ್‍ಗಳನ್ನು, ಗಣಿತ ಸಂಕೇತಗಳು, ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭ ಅಥವಾ ಅತೀ ಬೇಗನೆ ದಾಖಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು. * ರಿಯಾಯಿತಿ, ಸೂಕ್ತ ಸಾಫ್ಟ್‍ವೇರ್‍ಗಳು, ಯೂನಿವರ್ಸಲ್ ಇನ್‍ಪುಟ್, ವಿಭಿನ್ನ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಲೋಕಲೈಸೇಷನ್‍ಗಳಿಗಿಂತ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ. * ಕೆಲವೊಂದು ಬಳಕೆದಾರರು, ಸ್ಕ್ರೀನ್‍ನಲ್ಲಿನ ಪಾಯಿಂಟರ್‍ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಜೋಡಣೆಗೊಳ್ಳದಿರುವ ಮೌಸ್ ಅಥವಾ ಟಚ್‍ಪ್ಯಾಡ್ ‍ನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಟೈಲಸ್‍ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ==== ಅನಾನುಕೂಲಗಳು ==== * ದುಬಾರಿ ವೆಚ್ಚ- ಕನ್‍ವರ್ಟಿಬಲ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC‍ಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾನ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಳಿಗಿಂತ ತುಂಬಾ ದುಬಾರಿಯಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ಈ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://news.com.com/Convertibles+The+new+laptop+bling/2100-1044_3-5900655.html |title=Convertibles: The new laptop bling? - CNET News.com |access-date=2012-07-15 |archive-date=2012-07-15 |archive-url=https://archive.is/20120715080342/http://news.com.com/Convertibles+The+new+laptop+bling/2100-1044_3-5900655.html |url-status=live }}</ref> * ಇನ್‍ಪುಟ್ ಸ್ಪೀಡ್- ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಹ್ಯಾಂಡ್ ರೈಟಿಂಗ್ ಟೈಪಿಂಗ್‌ಗಿಂತ ನಿಧಾನವಾಗಿದೆ, ಟೈಪಿಂಗ್ [[WPM]]ಗೆ 50-150 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ; [[Slideit]], [[Swype]] ಮತ್ತು ಇತರ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು ಇನ್‍ಪುಟ್‍ ನ ಪೂರಕ, ಸ್ಪೀಡರ್ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ. * ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮತ್ತು ಹಿಂಜ್ ಡ್ಯಾಮೇಜ್ ರಿಸ್ಕ್- ಒಂದೇ ಫ್ರೇಮ್‍ನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಕೂಡ, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲ್ಯಾಪ್‍ಟ್ಯಾಪ್‍ಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ಅವುಗಳ ಸ್ಕ್ರೀನ್‍ಗಳು ಕೂಡ ಇನ್‍ಪುಟ್ ಡಿವೈಸ್‍ಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆಯಲ್ಲದೇ, ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮಿಸ್‍ಯೂಸ್‍ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಡ್ಯಾಮೇಜ್‍ನ ಅಪಾಯಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಕನ್‍ವರ್ಟಿಬಲ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಳ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಹಿಂಜ್ ನಾರ್ಮಲ್ ಲ್ಯಾಪ್ ‍ಟಾಪ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್‍ಗಳಂತಲ್ಲದೇ, ಇದು ಎರಡು ಆåಕ್ಸಿಸ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದು ಅನೇಕ ಮೆಕಾನಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ (ಡಿಜಿಟೈಝರ್ ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೋ ಕೇಬಲ್ಸ್, ಎಂಬೆಡೆಡ್ ವಿಫಿ ಆå‍ಂಟೆನ್ನಾಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ) ವೈಫಲ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=April 2010}} * ಎರ್ಗಾನಾಮಿಕ್ಸ್ – ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸ್ಲೇಟ್ ಮೋಡಾಗಿ ಮಡಚಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಯು ರಿಸ್ಟ್ ರೆಸ್ಟ್‍ಗೆ(ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆ) ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ಬಳಕೆದಾರನು ಬರೆಯುವಾಗ ಅವರ ತೋಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆಚೀಚೆ ಚಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=December 2009}} * ನಿಧಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ- ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC‍ಗಳು ಅವುಗಳ ದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲ್ಯಾಪ್‍ಟಾಪ್‍ಗಳಿಗಿಂತ ನಿಧಾನ ಗತಿಯ ಗಣಕೀಕರಣ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC‍ಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಕಾರ್ಡ್‍ಗಳ ಬದಲಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರೂಪಿತ ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಪ್ರಾಸೆಸ್ಸರ್‍ಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಜನವರಿ 2010, ರಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಡ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಅಂದರೆ ಅದು [[ಎಚ್ ಪಿ ಟಚ್‍ಸ್ಮಾರ್ಟ್]] tm2, ಅದು [[ATI]] ಮೊಬಿಲಿಟಿ ರೇಡಿಯಾನ್ HD4550 ವನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ, ಅದರ ಕೋರ್ 2 ಡ್ಯೂ ಪ್ರಾಸೆಸ್ಸರ್ 1.8&nbsp;GHz. ರಷ್ಟು ಗರಿಷ್ಠ ಕ್ಲಾಕ್ ಸ್ಪೀಡ್‍ನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [http://store.shopfujitsu.com/fpc/Ecommerce/PrdBridge.jsp?pclass=T5 Fujitsu LifeBook T5010]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಎಂಬ ಈ ಆಪ್ಷನ್‍ಗಳು CPUಗಳಿಗೆ 2.8&nbsp;GHz, ರವರಷ್ಟು ಸ್ಪೀಡ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಕೂಡ ಕೇವಲ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ‍ಗಳಿಗೆ{{Citation needed|date=April 2010}} ಸಪೋರ್ಟ್ ಆಗುತ್ತವೆ. == ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು == ರೆಗ್ಯುಲರ್ ಲ್ಯಾಪ್‍ಟಾಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ, ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಗಳು ಕೂಡ ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ: * ಕೆಪಾಸಿಟಿವ್ ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಇನ್‍ಪುಟ್‍ನ್ನು. ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಸಿಸ್ಟಂ‍ಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಒತ್ತಡವಿಲ್ಲದೇ, ಸ್ಕ್ರೀನ್‍ನಲ್ಲಿನ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲುದು.<ref name="autogenerated1">{{Cite web |url=http://news.thomasnet.com/fullstory/811421 |title=Tablet PC offers capacitive touch sensing capability., Dell, Inc |access-date=2010-06-28 |archive-date=2010-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100211151556/http://news.thomasnet.com/fullstory/811421 |url-status=dead }}</ref> * ಪಾಮ್ ರೆಕಗ್ನಿಷನ್, ಇದು ಅನುದ್ದೇಶಕರ ಪಾಮ್ಸ್‍ಗಳು ಅಥವಾ ಪೆನ್ಸ್ ಇನ್‍ಪುಟ್‍ಗಳಿಗೆಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಇತರ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.<ref name="autogenerated1"/> * [[ಮಲ್ಟಿ ಟಚ್]] ಕೆಪಾಬಿಲಿಟಿ‍ಗಳು, ಮಲ್ಟಿಪಲ್ ಏಕಕಾಲಿಕ ಫಿಂಗರ್‍ಟಚ್‍ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಲ್ಲದೇ, ಆನ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಅಂಶಗಳ<ref>[http://jkontherun.blogs.com/jkontherun/2007/12/so-what-is-mult.html jkOnTheRun:So what is multi-touch?]</ref> ವಿಸ್ತರಿತ ಕೈಚಳಕ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. == ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಡೆಲ್‌ಗಳು == {{Refimprove|section|date=December 2006}} {{See|Comparison of tablet PCs}} ಪ್ರಮುಖ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ತಯಾರಕರೆಂದರೆ [[ಏಸರ್]], [[AIS]], [[ಆಪಲ್ Inc.]], [[Asus]], [[ಬೊಸಾನ್ವಾ]], [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋವಯ]], [[ಫುಜಿಸ್ತು]], [[ಗೇಟ್‌ವೇ, Inc.]],[http://www.gnetcanada.com G-NET]{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, [[ಹೆವ್ಲೆಟ್-ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್]], [[IBM]], [[ಲೆನೊವೊ ಗ್ರೂಪ್]], [[LG ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್]], [http://www.ruggedtabletpc.com ಮೊಬೈಲ್‌ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್], [[ಮೋಶನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್]], [[NEC]], [[ಪ್ಯಾನಾಸಾನಿಕ್]], [http://www.quaduro.com ಕ್ವಾಡುರೊ-ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್], [[ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಕಿಯೋಸ್ಕ್]] ಮತ್ತು [[ತೊಷಿಬಾ]]. ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ: ==== ಹಲಗೆ ==== * [http://www.aispro.com/TabletPC/ruggedTabletPC.asp AIS Rugged Tablet PC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100802034421/http://www.aispro.com/TabletPC/ruggedTabletPC.asp |date=2010-08-02 }} * ಆರ್ಕೋಸ್ 9 * [[ಆಪಲ್ iPad]] * [[Axiotron Modbook]] * COWON Q5W * [http://www.scribblertabletpc.com Electrovaya Scribbler SC4100] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161007085612/http://scribblertabletpc.com/ |date=2016-10-07 }} * ಫುಜಿತ್ಸು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ಟಿಕ್ ST5010 * ಫುಜಿತ್ಸು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ಟಿಕ್ ST5111 * ಫುಜಿತ್ಸು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ಟಿಕ್ ST5112 * ಫುಜಿತ್ಸು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ಟಿಕ್ ST6012 * ಫುಜಿತ್ಸು ಸ್ಟೈಲಿಸ್ಟಿಕ್ ST1010 * [http://www.gnetcanada.com/rugged-industrial-computers-gnet_rugtab104.asp G-NET Rugged Tablet PC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081225060038/http://www.gnetcanada.com/rugged-industrial-computers-gnet_rugtab104.asp |date=2008-12-25 }} * JLT8404 Field Tablet PC * [http://www.ruggedtabletpc.com/rugged-tablet-pc/xtablet-t7000-rugged-tablet-pc.php MobileDemand xTablet T7000 Rugged Tablet PC]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.ruggedtabletpc.com/rugged-tablet-pc/xtablet-t8700-rugged-tablet-pc.php MobileDemand xTablet T8700 Rugged Tablet PC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100117062206/http://www.ruggedtabletpc.com/rugged-tablet-pc/xtablet-t8700-rugged-tablet-pc.php |date=2010-01-17 }} * Motion M1200, M1300, M1400, LE-Series, LS800, LE 1700 * [http://www.motioncomputing.com/products/tablet_pc_J34.asp Motion J3400 Semi-Rugged Tablet PC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100819162025/http://www.motioncomputing.com/products/tablet_pc_J34.asp |date=2010-08-19 }} * [http://www.motioncomputing.com/products/tablet_pc_c5.asp Motion C5 Mobile Clinical Assistant Tablet PC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100526104532/http://www.motioncomputing.com/products/tablet_pc_c5.asp |date=2010-05-26 }} * [http://www.motioncomputing.com/products/tablet_pc_f5.asp Motion F5 Rugged Tablet PC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100527193939/http://www.motioncomputing.com/products/tablet_pc_f5.asp |date=2010-05-27 }} * [http://www.paceblade.com/site/DesktopDefault.aspx?tabindex=2&amp;tabid=3&amp;cat=20&amp;grp=2010 PaceBlade SlimBook 200 Series Tablet PCs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091030201515/http://www.paceblade.com/site/DesktopDefault.aspx?tabindex=2&tabid=3&cat=20&grp=2010 |date=2009-10-30 }} * ಪ್ಯಾನಾಸಾನಿಕ್ ಟಫ್‌ಬುಕ್ 08 * [http://www.quaduro.com Quadpad Slate Style Tablet PC] * [http://www.quaduro.com Quadpad 3G HSDPA Tablet PC] * [[ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್ Q1]] (Q1 Ultra) * [http://www.tabletkiosk.com/products/sahara/i400s_pp.asp TabletKiosk Sahara Slate PC i400 series Tablet PCs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100526224930/http://www.tabletkiosk.com/products/sahara/i400s_pp.asp |date=2010-05-26 }} * [http://www.tabletkiosk.com/products/sahara/a230t_overview.asp TabletKiosk Sahara NetSlate a230T Tablet PC] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101130144329/http://tabletkiosk.com/products/sahara/a230t_overview.asp |date=2010-11-30 }} * [http://www.tabletkiosk.com/products/eo/a7330_overview.asp TabletKiosk eo a7330 Ultra-Mobile Tablet PCs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101130144532/http://tabletkiosk.com/products/eo/a7330_overview.asp |date=2010-11-30 }} * [http://www.tabletkiosk.com/products/eo/a7230X_overview.asp TabletKiosk eo TufTab Rugged Ultra-Mobile Tablet PCs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101130142116/http://tabletkiosk.com/products/eo/a7230X_overview.asp |date=2010-11-30 }} * ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ * Viliv S5 * Viliv X70 ==== ಕನ್ವರ್ಟಿಬಲ್ ==== * Acer TravelMate C100/C200/C210/C300/C310 * Asus R1F * Asus R1E * ASUS Eee PC T91 (8.9" Netbook) * ಅವೆರಾಟೆಕ್ C3500 ಶ್ರೇಣಿ * ಡೈಲಾಗ್ [[ಫ್ಲೈಬುಕ್]] V5 * [[ಡೆಲ್ ಲ್ಯಾಟಿಟ್ಯೂಡ್]] XT/XT2 * ಫುಜಿತ್ಸು ಲೈಫ್‌ಬುಕ್ P1610, P1620, P1630 (8.9" ಅಲ್ಟ್ರಾಪೋರ್ಟಬಲ್) * ಫುಜಿತ್ಸು ಲೈಫ್‌ಬುಕ್ T4020, T4210, T4220 (12.1" ತೆಳ್ಳನೆಯ ಮತ್ತು ಹಗುವವಾದ, ವ್ಯವಹಾರಿಕ) * ಫುಜಿತ್ಸು ಲೈಫ್‌ಬುಕ್ T1010 (13.3" ತೆಳ್ಳನೆಯ ಮತ್ತು ಹಗುವವಾದ, ಬಳಕೆದಾರ) * ಫುಜಿತ್ಸು ಲೈಫ್‌ಬುಕ್ T2010, T2020 (12.1" ಅಲ್ಟ್ರಾಪೋರ್ಟಬಲ್, ವ್ಯವಹಾರ) * ಫುಜಿತ್ಸು ಲೈಫ್‌ಬುಕ್ T4310 (12.1" ತೆಳ್ಳನೆಯ ಮತ್ತು ಹಗುವವಾದ, ಬಳಕೆದಾರ) * ಫುಜಿತ್ಸು ಲೈಫ್‌ಬುಕ್ T4410 (12.1" ತೆಳ್ಳನೆಯ ಮತ್ತು ಹಗುವವಾದ, ವ್ಯವಹಾರ) * ಫುಜಿತ್ಸು ಲೈಫ್‌ಬುಕ್ T5010 (13.3"ತೆಳ್ಳನೆಯ ಮತ್ತು ಹಗುವವಾದ, ವ್ಯವಹಾರಿಕ) * ಫುಜಿತ್ಸು ಲೈಫ್‌ಬುಕ್ T900 (13.3" ತೆಳ್ಳನೆಯ ಮತ್ತು ಹಗುವವಾದ, ವ್ಯವಹಾರಿಕ) * ಫುಜಿತ್ಸು ಲೈಫ್‌ಬುಕ್ U810, U820, U2010 (5.6" ಅಲ್ಟ್ರಾಪೋರ್ಟಬಲ್) * ಗೇಟ್‌ವೇ C-140X (aka S-7235/E-295C) * ಗೇಟ್‌ವೇ C-120X (aka S-7125C/E-155C) * HP TC4200/TC4400 * HP ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ 2710p * [[HP ಎಲೈಟ್‌ಬುಕ್]] 2700 ಶ್ರೇಣಿ * HP ಪೆವಿಲಿಯನ್ tx1000 ಶ್ರೇಣಿ * HP ಪೆವಿಲಿಯನ್ tx2000 ಶ್ರೇಣಿ * HP ಪೆವಿಲಿಯ tx2500 ಶ್ರೇಣಿ * HP ಟಚ್‌ಸ್ಮಾರ್ಟ್ tx2 ಶ್ರೇಣಿ * HP ಟಚ್‌ಸ್ಮಾರ್ಟ್ tm2 ಶ್ರೇಣಿ * ಕೊಹ್ಜಿನ್‌ಶಾ SX3 (8.9" ನೆಟ್‌ಬುಕ್) * [[ಲೆನೊವೊ]] [[ಥಿಂಕ್‌ಪ್ಯಾಡ್]] X41 ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ * ಲೆನೊವೊ ಥಿಂಕ್‌ಪ್ಯಾಡ್ X60 Tablet ("X60t"ರಂತೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಜನಪ್ರಿಯತೆ) * ಲೆನೊವೊ ಥಿಂಕ್‌ಪ್ಯಾಡ್ X61 ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ (12.1" ಮಲ್ಟಿ‌ವ್ಯೂ/ಮಲ್ಟಿಟಚ್ XGA (1024x768) TFT) * ಲೆನೊವೊ ಥಿಂಕ್‌ಪ್ಯಾಡ್ X200 ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ (12.1" [[WXGA]] (1280 x 800)) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದದ್ದು) * LG XNote C1 * LG XNote P100(C1 Upgrade Model) * LG LT-20-47CE * MDG ಫ್ಲಿಪ್ ಟಚ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್ ನೆಟ್‌ಬುಕ್ (8.9" ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ನೆಟ್‌ಬುಕ್)[http://www.mdg.ca/flip MDG ಫ್ಲಿಪ್]{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * ಪ್ಯಾನಾಸಾನಿಕ್ ಟಫ್‌ಬುಕ್ 19 * [[ತೊಷಿಬಾ ಪೋರ್ಟೇಜ್]] 3500/3505 * ತೊಷಿಬಾ ಪೋರ್ಟೇಜ್ M200 * ತೊಷಿಬಾ ಪೋರ್ಟೇಜ್ M400/405/700/750 * ತೊಷಿಬಾ ಪೋರ್ಟೇಜ್ R400/405 * [[ತೊಷಿಬಾ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್]] R10/R15/R20/R25 * [[ತೊಷಿಬಾ ಟೆಕ್ರಾ]] M4/M7 * Viliv S7 * Viliv S10 ==== ಹೈಬ್ರಿಡ್ ==== * [[ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ TC1000]] * [[HP ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ TC1100]] * ಲೆನೊವೊ ಐಡಿಯಾಪ್ಯಾಡ್ U1 (ಬರುವ ಬೇಸಿಗೆ 2010ರಲ್ಲಿ) * ಟ್ಯಾಟಂಗ್ ಟ್ಯಾಂಗಿ * ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ ಕಾನ್ಸರ್ಟೊ == ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ == * [http://www.comfort-software.com/on-screen-keyboard.html Comfort On-Screen Keyboard] - ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಆನ್-ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಕೀಬೋರ್ಡ್ * [[ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್ ವಿಂಡೋಸ್ ಜರ್ನಲ್]] * [[ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ ಒನ್‌ನೋಟ್]] * [[ಐನ್‌ಸ್ಟೀನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಎನಾನ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್ ಫಾರ್ ಔಟ್‌ಲುಕ್]] * [[ಫ್ಯೂಚರ್‌ವೇರ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌]]ನಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ ಫ್ಯೂಚರ್‌ವೇರ್ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಸ್ಕೆಚ್ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ * [[GO ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್]] * [[ಅಜಿಲಿಕ್ಸ್ ಗೊ‌ಬೈಂಡರ್]] * [[ಮೊಬಿಲಿಸ್ - ಪ್ರೊಟೆಕ್ಟಿಸ್ ರೇಂಜ್]] * [[ಎವರ್‌ನೋಟ್]] * [http://research.microsoft.com/en-us/um/redmond/projects/inkseine/ InkSeine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100723164105/http://research.microsoft.com/en-us/um/redmond/projects/inkseine/ |date=2010-07-23 }}: ಪ್ರೋಟೋಟೈಪ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ GUI/ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್ - ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್ ರೀಸರ್ಚ್ * [http://cmap.ihmc.us/conceptmap.html IHMC CmapTools] - ಒಂದು ಫ್ರೀ [[ಕಾನ್‌ಸೆಪ್ಟ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್]] ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ * [[Xournal]] - ಒಂದು ಲೈನಕ್ಸ್ ನೋಟ್‌ಟೇಕಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ * ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಾಗಿ ಆನ್‌ಸೈಟ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಕನ್ಸ್‌ಟ್ರಕ್ಷನ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ * [http://users.erols.com/rwservices/pens/biblio10.html#FreehandSystems06 MusicPad Pro]: ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ರೀಡರ್ - ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ - ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಯ ಮೇಲೆ ಶೀಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೇ * [http://www.eonsystems.net/documentor.htm Documentor] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100318053058/http://eonsystems.net/documentor.htm |date=2010-03-18 }}: ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್ ವೃತ್ತಿನಿರತರಿಗಾಗಿ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟೇಷನ್ ಇಂಜಿನ್ * [[ಸ್ಟಾರ್‌ಡ್ರಾ]] ಕಂಟ್ರೋಲ್ - [[ರೂಮ್ ಆಟೊಮೇಷನ್]] / [[ಹೋಮ್‌ ಸಿನೆಮಾ]] ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಸಿಸ್ಟಂ == ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಸೈಜ್ ಟ್ರೆಂಡ್ಸ್ == ಹಲವು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ತಯಾರಕರು 12" ವೈಡ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ 1280x800 ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳ ರೆಸೊಲ್ಯೂಶನ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಳತೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಫುಜಿತ್ಸು T5010 ಅತಿದೊಡ್ಡ 13.3" ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೇ ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಅದು 1280x800 ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ರೆಸೊಲ್ಯೂಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ<ref>{{Cite web |url=http://www.fujitsu.com/au/services/technology/pc/notebooks/tseries/t5010/specs.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-28 |archive-date=2010-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100218214425/http://www.fujitsu.com/au/services/technology/pc/notebooks/tseries/t5010/specs.html |url-status=dead }}</ref>. ಏಸರ್ ಟ್ರ್ಯಾವೆಲ್‌ಮೇಟ್ C300 1024x768ನಲ್ಲಿ 14.1" ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಗುರವಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದಂತಹ ಪವರ್, ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ತೂಕಕ್ಕೆ 12" ಫಾರ್ಮ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಉತ್ತಮವಾದದ್ದು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಬೇಡಿಕೆಗಳಿವೆ, ದೊಡ್ಡ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಳು ತೂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಳಿಗೆ ಗಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪವರ್, ಹೆಚ್ಚು ತೂಕದ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯ ಇರುವಂತಹ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. == ಇತಿಹಾಸ == {{Prose|date=July 2009}} ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಶೇಷ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ [[ಪೆನ್‌ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್]] ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆ, ಮತ್ತು ಹಾಗೇ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ -ಆಧಾರಿತ PCಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈಗಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಈ ಮೂಲದ ಆಳ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಚ್ಚರಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೈಬರಹಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್‌ಗಾಗಿ ಮೊದಲ ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗೆ ಅನುಮತಿ ದೊರೆತದ್ದು 1988ರಲ್ಲಿ.<ref name="Gray">{{Citation | last =Gray | first =Elisha | coauthors = | title =Telautograph | work = | pages = | language = | publisher =United States Patent 386,815 (full image) | date =1888-07-31 | url = http://www.freepatentsonline.com/386815.pdf | accessdate = }}</ref> ಕೈಬರಹದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕೈಬರಹದ ಚಲನೆಗಳಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಸಿಸ್ಟಂ‌ನ ಮೊದಲ ಪೇಟೆಂಟ್ 1915ರಲ್ಲಿ ದೊರೆಯಿತು.<ref name="Goldberg">{{Citation | last=Goldberg | first=H.E. | title = Controller | publisher=United States Patent 1,117,184 (full image) | url=http://www.freepatentsonline.com/1117184.pdf | accessdate = | date=1915-12-28 }}</ref> ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ನ ಬದಲಾಗಿ ಕೈಬರಹದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಆಧುನಿಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ-ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದು 1956ರಲ್ಲಿ.<ref name="Dimond 232–237">{{Citation | last=Dimond | first=Tom | title = Devices for reading handwritten characters | publisher=Proceedings of Eastern Joint Computer Conference | pages=232–237 | date=1957-12-01 | url=http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio70.html#Dimond57 | accessdate = 2008-08-23}}</ref> ಹಲವಾರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಿಸ್ಟಂಗಳ ಜೊತೆಗೆ, 1980ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹಲವಾರು ಕಂಪನಿಗಳು ಇದ್ದವು: [[ಪೆನ್‌ಸೆಪ್ಟ್]], [[ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್]], ಮತ್ತು ಲೈನಸ್ ಇವುಗಳು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತವಾದವು. ನಂತರದಲ್ಲಿ, [[GO Corp.]] ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಗಾಗಿ [[ಪೆನ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ OS]] ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ ಅನ್ನು ಹೊರತಂದಿತು: ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು GO ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನ ಒಂದು ಪೇಟೆಂಟ್ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref name="Mintz">{{Citation | last =Mintz | first =Jessica | coauthors = | title =Microsoft to Appeal $367M Patent Ruling | work = | pages = | language = | publisher =The Associated Press | date =2008-04-04 | url = http://www.usatoday.com/tech/products/2008-04-04-2507619152_x.htm | accessdate = 2008-09-04 }}</ref> ಕೆಳಕಂಡ ಸಮಯದ ಪಟ್ಟಿಯು ಇತಿಹಾಸದ ಕೆಲ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: * 1950ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೆ ** 1888: ಕೈಬರಹವನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಒಂದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಸ್ಟೈಲಸ್ ಡಿವೈಸ್‌ಗಾಗಿ [[ಎಲಿಷಾ ಗ್ರೇ]]ಗೆ [[U.S. ಪೇಟೆಂಟ್]] ದೊರೆಯಿತು.<ref name="Gray"/><ref>{{Citation | last =Gray | coauthors = | title =Telautograph | work = | pages = | language = | publisher =United States Patent 386,815 | date =1888-07-31 | url = http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio70.html#Gray1888b | accessdate = }}</ref> ** 1915: ಸ್ಟೈಲಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕೈಬರಹ ಗುರುತಿಸುವ ಬಳಕೆದಾರನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ U.S. ಪೇಟೆಂಟ್.<ref name="Goldberg"/><ref>{{Citation | last=Goldberg | first=H.E. | title = Controller | publisher=United States Patent 1,117,184 | url=http://users.erols.com/rwservices/pens/biblio70.html#GoldbergHE15 | accessdate = | date=1915-12-28 }}</ref> ** 1942: ಕೈಬರಹ ಸೇರಿಸುವ ಟಚ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ಗಾಗಿ U.S. ಪೇಟೆಂಟ್.<ref>{{Citation | last=Moodey | first=H.C. | title = Telautograph System | date =1942-12-27 | publisher=United States Patent 2,269,599 | url=http://users.erols.com/rwservices/pens/biblio70.html#Moodey40 | accessdate = }}</ref><ref>{{Citation | last=Moodey | first=H.C. | title = Telautograph System | date =1942-12-27 | publisher=United States Patent 2,269,599 (full image) | url=http://www.freepatentsonline.com/2269599.pdf | accessdate = }}</ref> ** 1945: [[ವನ್ನೆವರ್ ಬುಶ್]] ಒಂದು ಪ್ರಬಂಧ [[ಅಸ್ ವಿ ಮೇ ಥಿಂಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಮೆಮೆಕ್ಸ್]] ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ, ಕೈಬರಹವನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಡಾಟಾ ದಾಖಲಿಸುವ ಸಾಧನ.<ref>{{Citation | last=Bush | first=Vannevar | title = As We May Think | date =1945-07-15 | publisher=The Atlantic Monthly | url=http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio70.html#BushV45 | accessdate = }}</ref> * 1950ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ** ರಿಯಲ್-ಟೈಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಟಾಮ್ ಡೈಮಂಡ್ ಕೈಬರಹ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಂತಹ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ಟೈಲೇಟರ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದನು.<ref name="Dimond 232–237"/> * 1960ರ ದಶಕದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ** RAND ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದದ್ದು.<ref>{{Citation | last= | first= | title = RAND Tablet | publisher= | pages= | date=1961-09-01 | url=http://users.erols.com/rwservices/pens/biblio70.html#RAND61 | accessdate = }}</ref><ref>{{Citation | last= | first= | title=50 Years of Looking Forward | publisher=RAND Corporation | pages= | date=1998-09-01 | url=http://www.rand.org/publications/randreview/issues/rr.fall.98/50.html | accessdate= | archive-date=2009-05-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090507193627/http://www.rand.org/publications/randreview/issues/rr.fall.98/50.html | url-status=dead }}</ref> RAND ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಒಂದು ಸ್ಟಯಲೇಟರ್‌ಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ಪರಿಚಿತ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ನಂತರ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. * 1960ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ** [[ಝೆರಾಕ್ಸ್]] PARCನ [[ಅಲನ್ ಕೇ]] ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪೆನ್ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಬಳಸುವ, [[ಡೈನಬುಕ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ನೋಟ್‌ಬುಕ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ: ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಸಾಧನವು ಎಂದಿಗೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಪೆನ್ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಅನ್ನು ಕೈಗೂಡಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. * 1966 ** [[ಸೈನ್ಸ್ ಫಿಕ್ಷನ್]] [[ದೂರದರ್ಶನ ದಾರಾವಾಹಿ]] [[Star Trek: The Original Series|ಸ್ಟಾರ್ ಟ್ರೆಕ್‌]]ನಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿವ್ ಸದಸ್ಯರು ದೊಡ್ಡ, ವೆಡ್ಜ್ ಆಕಾರದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ [[ಕ್ಲಿಪ್‌ಬೋರ್ಡ್‌]]ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಅವನ್ನು ಸ್ಟೈಲಸ್ ಬಳಸಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. * 1968 [[ಚಿತ್ರ:2001interview.jpg|thumb|right|2001ರ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವೈ‌ರ್‌ಲೆಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಸಾಧನ]] * ** ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ [[ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲೇ ಕುಬ್ರಿಕ್]] ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ಲ್ಯಾಟ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಸಾಧನವು ವೈರ್‌ಗಳಿಲ್ಲದೆ ವೀಡಿಯೋ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ ಅನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಹಾಗೆ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[2001: A Space Odyssey]].<ref>http://en.wikipedia.org/wiki/2001_%28film%29</ref> {{image}} * 1982 ** [[ಮಸ್ಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್, ವಾಲ್ತಮ್‌]]ನ [[ಪೆನ್‌ಸೆಪ್ಟ್]], ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ ಮತ್ತು ಮೌಸ್‌ನ ಬದಲಾಗಿ ಕೈಬರಹವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಬಳಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ-ಬಳಕೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಅನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತಂದರು.<ref>{{Citation | last= | first= | title = Pencept Penpad (TM) 200 Product Literature | publisher= Pencept, Inc. | pages= | date=1982-08-15 | url=http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio83.html#Pencept83 | accessdate = }}</ref> ** ಕೈಬರಹ ಗುರುತಿಸುವುದನ್ನು ಬಳಸುವಂತಹ ಇನ್‌ಫೊರೈಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್-ಆಫ್-ಸೇಲ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಮತ್ತು ಪೆನ್ ಅನ್ನು ಕ್ಯಾಡ್ರೆ ಸಿಸ್ಟಂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Citation | last= | first= | title = Inforite Hand Character Recognition Terminal | publisher= Cadre Systems Limited, England | pages= | date=1982-08-15 | url=http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio83.html#Inforite82 | accessdate = }}</ref> * 1985 ** [[ಪೆನ್‌ಸೆಪ್ಟ್]]<ref>{{Citation | last= | first= | title = Users Manual for Penpad 320 | publisher= Pencept, Inc. | pages= | date=1984-06-15 | url=http://users.erols.com/rwservices/pens/biblio85.html#Pencept84d | accessdate = }}</ref> ಮತ್ತು CIC<ref>{{Citation | last= | first= | title = Handwriter (R) GrafText (TM) System Model GT-5000 | publisher= Communication Intelligence Corporation | pages= | date=1985-01-15 | url=http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio85.html#CIC85 | accessdate = }}</ref> ಎರಡೂ PC ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಬಳಸುವ ಗ್ರಾಹಕರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ನೀಡಿದವು ಮತ್ತು ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಮೌಸ್ ಬದಲಿಗೆ ಕೈಬರಹವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಂತದ್ದಾಗಿದೆ. ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ [[MS-DOS]] ಆಗಿದೆ. * 1989 ** ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್-ಟೈಪ್ ಪೋರ್ಟಬಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಾಣಿಜ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಲಭ್ಯವಾದದ್ದು [[ಗ್ರಿಡ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌‌]]ನ GRiDPad<ref>{{Citation | last= | first= | title = The BYTE Awards: GRiD System's GRiDPad | publisher= BYTE Magazine, Vol 15. No 1 | pages=285 | date=1990-01-12 | url=http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio90.html#GridPad90a | accessdate = }}</ref>, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ [[MS-ಡಾಸ್]] ಆಧಾರಿತವಾದದ್ದು. ** ವ್ಯಾಂಗ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರೀಸ್ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಇದರಿಂದ MS-DOS ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನಿಂದ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಕ್ಯಾಪ್ಚರ್ ಮಾಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರನು ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಕೈಬರಹ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಯಂತಹ ಸಿಸ್ಟಂ‌ಗಳಿಗೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ-ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ಗಳಿಗೆ ಇದು ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Citation | last= | first= | title = WANG Freestyle demo | publisher= Wang Laboratories | pages= | date= 1989 | url=http://rwservices.no-ip.info:81/pens/images.html#WangFreestyle | accessdate =2008-09-22 }}</ref> ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ [[MS-DOS]] ಆಗಿತ್ತು ** [http://solutions.us.fujitsu.com/www/content/products/Tablet-PCS/index.php Fujitsu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101002093249/http://solutions.us.fujitsu.com/www/content/products/Tablet-PCS/index.php |date=2010-10-02 }} ನೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಪೊಕೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಹೊಸ ಪೊಕೆಟ್ PC ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. * 1991 ** ಮೊಮೆಂಟಾ ಪೆನ್‌ಟಾಪ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref>{{Citation | last =Lempesis | first =Bill | coauthors = | title =What's New in Laptops and Pen Computing | work = | pages = | language = | publisher =Flat Panel Display News | date =1990-05 | url = http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio90.html#Momenta90 | accessdate = }}</ref> ** [[GO ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್]] [[ಪೆನ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ OS]] ಎಂಬ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು,ಕೈಬರಹ ಗೆಸ್ಚರ್ ಶೇಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಫೀಚರಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Citation | last=Agulnick | first=Todd | title = Control of a computer through a position-sensed stylus | date =1994-09-13 | publisher=United States Patent 5,347,295 | url=http://users.erols.com/rwservices/pens/biblio95.html#Agulnick94 | accessdate = }}</ref><ref>{{Citation | last=Agulnick | first=Todd | title = Control of a computer through a position-sensed stylus | date =1994-09-13 | publisher=United States Patent 5,347,295 (full image) | url=http://www.freepatentsonline.com/5347295.pdf | accessdate = }}</ref> ** NCR ಮಾಡೆಲ್ 3125 MS-DOS ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ ಹೊಂದಿರುವ ಪೆನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, [[ಪೆನ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ OS]] ಅಥವಾ [[ಪೆನ್ ವಿಂಡೋಸ್]].<ref>{{Citation | title = NCR announces pen-based computer press release | url = http://findarticles.com/p/articles/mi_m0NEW/is_1991_June_24/ai_10957018 | accessdate = 2007-04-20 | format = {{Dead link|date=April 2009}} – <sup>[http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&lr=&q=intitle%3ANCR+announces+pen-based+computer+press+release&as_publication=&as_ylo=&as_yhi=&btnG=Search Scholar search]</sup> | publisher = [[FindArticles]] | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080502135338/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0NEW/is_1991_June_24/ai_10957018 | archivedate = 2008-05-02 | url-status = bot: unknown }}</ref> ** [[ಆಪಲ್ ನ್ಯೂಟೌನ್]] ಡೆವೆಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿತು; ಇದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ [[PDA]] ಆಯಿತು, ಇದರ ಮೂಲ ಯೋಜನೆ (ದೊಡ್ಡ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಕೆಚಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳದೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಯ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. * 1992 ** [[GO ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್]] [[ಪೆನ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ OS]] ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಭ್ಯತೆಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು IBM ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ IBM 2125 ಪೆನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು (ಮೊದಲ IBM ಮಾಡೆಲ್ ಹೆಸರು "ಥಿಂಕ್‌ಪ್ಯಾಡ್").<ref>{{Citation | title = Penpoint OS shipping press release | url = http://findarticles.com/p/articles/mi_m0NEW/is_1992_April_17/ai_12165379 | accessdate = 2007-04-20 | format = {{Dead link|date=April 2009}} – <sup>[http://scholar.google.co.uk/scholar?hl=en&lr=&q=intitle%3APenpoint+OS+shipping+press+release&as_publication=&as_ylo=&as_yhi=&btnG=Search Scholar search]</sup> | publisher = [[FindArticles]] | archiveurl = https://web.archive.org/web/20070830050237/http://findarticles.com/p/articles/mi_m0NEW/is_1992_April_17/ai_12165379 | archivedate = 2007-08-30 | url-status = bot: unknown }}</ref> ** [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್]] [[ವಿಂಡೋಸ್ ಫಾರ್ ಪೆನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್]] ಅನ್ನು [[GO ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌]]ನ [[ಪೆನ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ OS]]ಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. * 1993 ** [[ಫುಜಿತ್ಸು]] ಇಂಟೆಗ್ರೇಟೆಡ್ ವೈರ್‌ಲೆಸ್ LAN ಬಳಸುವಂತಹ ಮೊದಲ ಪೆನ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪೊಕೆಟ್ PC ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://solutions.us.fujitsu.com/www/content/products/Tablet-PCS/index.php |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-28 |archive-date=2010-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101002093249/http://solutions.us.fujitsu.com/www/content/products/Tablet-PCS/index.php |url-status=dead }}</ref> ** ಆಪಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನ್ಯೂಟೌನ್ PDA ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು, ಇದು ಆಪಲ್ ಮೆಸೇಜ್ ಪ್ಯಾಡ್ ಎಂದೂ ಕೂಡಾ ಪರಿಚಿತ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ಯಲಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕೈಬರಹ ಗುರುತಿಸುವುದು ಕೂಡಾ ಸೇರಿದೆ. ** [[IBM]] [[ಥಿಂಕ್‌ಪ್ಯಾಡ್]] ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, IBMನ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯೂಕರಿಸಿದ ಪೋರ್ಟಬಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಉತ್ಪನ್ನ ಬಳಕೆದಾರರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು, IBM [[ಥಿಂಕ್‌ಪ್ಯಾಡ್]] 750P ಮತ್ತು 360P ರೂಪದಲ್ಲಿ <ref>[http://www.pc.ibm.com/us/thinkpad/anniversary/history.html Lenovo - The history of ThinkPad]</ref> ** [[AT&amp;T]] ಪೆನ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ ಜೊತೆಗೆ ವೈರ್‌ಲೆಸ್ ಸಂಪರ್ಕ ಸೇರಿಸಿದಂತಹ [[EO ಪರ್ಸನಲ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಟರ್]] ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. * 1999 ** ಅಕ್ಸೆಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ "QBE" ಪೆನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ [[ಕಾಮ್‌ಡೆಕ್ಸ್]] ಬೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಶೋ ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{Citation | title = Trends at COMDEX Event 1999 | url=http://www.guiart.fi/gobr01en.htm | accessdate = 2008-08-11}}</ref> * 2000 ** ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೊದಲ ಸಾಧನವನ್ನು [http://www.paceblade.com ಪೇಸ್‌ಬ್ಲೇಡ್] ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿತು<ref>[http://www.allbusiness.com/electronics/computer-equipment-personal-computers/6004956-1.html PaceBlade launches Tablet PC]</ref> ಹಾಗೂ VAR ವಿಶನ್ 2000ರಲ್ಲಿ "ಉತ್ತಮ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್" ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿತು. ** ಅಕ್ಸೆಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ "QBE ವಿವೊ" ಪೆನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ [[ಕಾಮ್ಡೆಕ್ಸ್]] ಬೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಶೋದಲ್ಲಿ ಟೈ ಆಯಿತು. * 2001 ** ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ [[ಬಿಲ್ ಗೇಟ್ಸ್]] [[ಕಾಮ್ಡೆಕ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಯ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರೋಟೊಟೈಪ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದನು (ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿದ "ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಆವೃತ್ತಿಯ ವಿಂಡೋಸ್ XP" ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ ಹೊಂದಿರುವ ಪೆನ್-ಎನೇಬಲ್ಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅನ್ನು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ವಿವರಿಸಿತು)<ref name="Microsoft 2005"/>. * 2003 ** [http://www.PaceBlade.com ಪೇಸ್‌ಬ್ಲೇಡ್] "ಇನ್ನೋವೇಶನ್ ಡೆಸ್ ಜಹ್ರೆಸ್ 2002/2003" ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು[http://www.paceblade.com/site/DesktopDefault.aspx?tabindex=1&amp;tabid=220&amp;Cat=30&amp;grp=3010&amp;ar=3&amp;Prod_ID=25&amp;Prod=PB_D110 ಪೇಸ್‌ಬುಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930225301/http://www.paceblade.com/site/DesktopDefault.aspx?tabindex=1&tabid=220&Cat=30&grp=3010&ar=3&Prod_ID=25&Prod=PB_D110 |date=2007-09-30 }} ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಗಾಗಿ [[ಸೆಬಿಟ್‌]]ಗಾಗಿ PC ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ** ಫಿಂಗರ್‌ವರ್ಕ್ಸ್<ref>{{Citation | title=iGesture Game Mode Guide |last=Fingerworks, Inc. |date=2003 |publisher=www.fingerworks.com |url=http://rwservices.no-ip.info:81/pens/biblio05.html#Fingerworks03 |accessdate=2009-04-30}}</ref> ಟಚ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಟಚ್ ಗೆಸ್ಚರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುತ್ತದೆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ಆಪಲ್ [[ಐಫೋನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. * 2006 ** ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂಟೆ [[ವಿಂಡೋಸ್ ವಿಸ್ತಾ]] ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ವಿಸ್ತಾದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC [[ವಿಂಡೋಸ್ XP]] ಆವೃತ್ತಿ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ** ಡಿಸ್ನೀ ಚಾನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಚಿತ್ರ, ''ರೀಡ್ ಇಟ್ ಅಂಡ್ ವೀಪ್'' ನಲ್ಲಿ ಜಾಮೀ ಆಕೆಯ ಜರ್ನಲ್‌ಗಾಗಿ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PCಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾಳೆ. * 2007 ** ಆಕ್ಸಿಯೋಟ್ರಾನ್ ಮಾಡ್‌ಬುಕ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು, ಮ್ಯಾಕ್‌ವರ್ಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್ OS X ಆಧಾರಿತ ಮೊದಲನೆಯ (ಮತ್ತು ಏಕೈಕ) ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್<ref name="modbookRelease"/>. * 2008 ** ಏಪ್ರಿಲ್ 2008ರಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ ಫೆಡರಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಕೇಸ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ, ವಿಂಡೋಸ್/ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂನ ಗೆಸ್ಚರ್ ಪೀಚರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು [[GO Corp.]]ನ ಪೇಟೆಂಟ್ ಇನ್‌ಫ್ರಿಂಜ್ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಇದರಲ್ಲಿದೆ, ಪೆನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂ‌ಗಳ ಬಳಕೆದಾರನ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.<ref name="Mintz"/> ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯ ಖರೀದಿಯು ಒಂದು ಬೇರೆ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://news.com.com/Go+files+antitrust+suit+against+Microsoft/2100-7343_3-5772534.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2005-07-06 |archive-date=2005-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050706024122/http://news.com.com/Go+files+antitrust+suit+against+Microsoft/2100-7343_3-5772534.html |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.groklaw.net/article.php?story=20050704045343631 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-06-28 |archive-date=2018-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181029093517/http://www.groklaw.net/article.php?story=20050704045343631 |url-status=dead }}</ref> ** [[HP]]ಯು ಎರಡನೆಯ ಮಲ್ಟಿ-ಟಚ್ ಸಮರ್ಥ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು: [[HP ಟಚ್‌ಸ್ಮಾರ್ಟ್]] tx2 ಶ್ರೇಣಿ.<ref>{{Citation | last = | first = | coauthors = | title =HP TouchSmart tx2z | work = | pages = | language = | publisher =HP | date = | url = http://www.shopping.hp.com/webapp/shopping/computer_can_series.do?storeName=computer_store&category=notebooks&a1=Category&v1=Mobility&series_name=tx2z_series | accessdate = 2008-11-28 }}</ref> * 2009 ** ಏಸಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ನೆಟ್‌ಬುಕ್ ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು, [[EEE PC]] T91 ಮತ್ತು T91MT, ಅದು [[ಮಲ್ಟಿ-ಟಚ್]] ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಹೊಂದಿದೆ. ** ಯಾವಾಗಲೂ ಹೊಸತನ ಘೋಷಿಸುವ ಇದು ಒಂದು ಹೊಸ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ನೆಟ್‌ಬುಕ್ ARM CPU ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ** [[ಮೋಶನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್]] J3400 ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು * 2010 ** ನಿಯೋಫೊನೀ [[WePad]] ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ, ಲೈನಕ್ಸ್ ಆಧಾರಿತ ಸ್ಲೇಟ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC, 11.6&nbsp;ಇಂಚಿನ ಮಲ್ಟಿ-ಟಚ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ 1366x768 ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳ ರೆಸೊಲ್ಯೂಷನ್‌ನೊಂದಿಗೆ.<ref>{{Citation | last = BAETZ | first = JUERGEN | coauthors = | title = German tablet PC sets out to rival Apple's iPad | work = | pages = | language = | publisher = Associated Press | date = April 12 2010 | url = http://hosted.ap.org/dynamic/stories/E/EU_TEC_GERMANY_IPAD_RIVAL | accessdate = 2010-04-15 }}{{Dead link|date=ಜುಲೈ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Citation | last = | first = | coauthors = | title = WePad specifications | work = | pages = | language = | publisher = Neofonie | date = April 12 2010 | url = http://www.neofonie.de/files/product_specifications_WePad_1004014.pdf | accessdate = 2010-04-15 | archive-date = 2010-12-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101229190813/http://www.neofonie.de/files/product_specifications_WePad_1004014.pdf | url-status = dead }}</ref> == ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಬಹುದು == {{commons}} * [[ಬ್ಲೂಟೂಥ್]] * [[ಕ್ರಂಚ್‌ಪ್ಯಾಡ್]] * [[ಇ-ಬುಕ್]] * [[ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್]] * [[HSPA]] * [[MIL-STD-810F]] ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್. * ಮೊಬೈಲ್‌ ಅಂತರಜಾಲ ಉಪಕರಣ (MID) * [[ನೆಟ್‌ಟಾಪ್]] * [[ನೋಟ್‌ಟೇಕಿಂಗ್]] * [[ನ್ಯೂಮರಿಕ್ ಕೀಪ್ಯಾಡ್]] * [[ಪೆನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್]] * [[ಸಾಲಿಡ್-ಸ್ಟೇಟ್ ಡ್ರೈವ್]] (SSD) * [[ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಬುಕ್‌]] * [[ಯುಎಸ್‌ಬಿ]] * [[WiFi]] * [[V12 ವಿನ್ಯಾಸ]] == ಆಕರಗಳು == {{Reflist|2}} * ಸ್ಟಾರ್‌ಗೇಟ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಸ್‌ನವರುಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ PC JLSX2010 ಬಳಸಿದ್ದು ನೋಡಿ == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{dmoz|Computers/Systems/Tablet_PCs|Tablet PCs}} * {{HSW|1787-jeff-han-talks-about-touch-driven-computer-screens-video|Jeff Han Talks About Touch-Driven Computer Screens}} * [http://rwservices.no-ip.info:81/biblio.html Annotated bibliography of references to handwriting recognition and pen computing] * [http://thetabletpc.net/comparison-convertibles.htm Comparison table of convertible tablets] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100725002142/http://thetabletpc.net/comparison-convertibles.htm |date=2010-07-25 }} * [http://www.hp.com/sbso/solutions/healthcare/hp_tablet_whitepaper.pdf The Case for the Tablet PC in Health Care] ([[HP]], [[ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್]] [[ವ್ಹೈಟ್ ಪೇಪರ್‌]]) ಆಧಾರಿತ. * [http://www.motioncomputing.com/resources/WhitePaper_HealthCare.pdf Tablet PCs in Health Care] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120227110125/http://www.motioncomputing.com/resources/WhitePaper_HealthCare.pdf |date=2012-02-27 }}. * [http://www.vtnews.vt.edu/story.php?relyear=2006&amp;itemno=300 College of Engineering announces alliance with Fujitsu and Microsoft] — [[ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಟೆಕ್‌]]ನಿಂದ ಹೊಸ ಲೇಖನಗಳು * [http://pen.cs.brown.edu/ Microsoft Center for Research on Pen-Centric Computing] {{DEFAULTSORT:Tablet Pc}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಟ್ಯಾಬ್ಲೆಟ್ ಪಿಸಿ]] [[en:Early tablet computers]] [[ru:Планшетный персональный компьютер]] dzds01uxp4li8i9xv8h6e2mfa2qu3pg 0 24157 1371011 1350136 2026-04-01T01:18:58Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371011 wikitext text/x-wiki {{About|the United States president}} {{Infobox President |name=ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ |image=Thomas_Jefferson_by_Rembrandt_Peale,_1800.jpg |imagesize= 250px |alt=Portrait of Thomas Jefferson by [[Rembrandt Peale]] |order=[[List of Presidents of the United States|3rd]] [[President of the United States]] |term_start=March 4, 1801 |term_end=March 4, 1809 |predecessor=[[John Adams]] |successor=[[James Madison]] |birth_date={{OldStyleDate|April 13|1743|April 2}} |birth_place=[[Shadwell (Virginia)|Shadwell]], [[Virginia]] |death_date={{death date and age|1826|7|4|1743|4|13}} |death_place=[[Charlottesville, Virginia|Charlottesville]], Virginia |spouse=[[Martha Wayles Skelton Jefferson]] |children=[[Martha Jefferson Randolph|Martha Washington Jefferson]], Jane Randolph Jefferson, stillborn son, [[Mary Jefferson Eppes|Mary Wayles Jefferson]], Lucy Elizabeth Jefferson I, Lucy Elizabeth Jefferson II. |alma_mater=[[The College of William & Mary]] |occupation=[[Statesman]], [[Plantation|planter]], [[lawyer]], [[philosopher]], [[inventor]], [[architect]], [[teacher]] |party=[[Democratic-Republican Party|Democratic-Republican]] |vicepresident=[[Aaron Burr]] (1801–1805),<br />George Clinton (1805–1809) |religion = [[#Religion|see below]] |signature=Thomas Jefferson Signature.svg |signature_alt="Th: Jefferson" |order2=[[List of Vice Presidents of the United States|2nd]] [[Vice President of the United States]] |term_start2=March 4, 1797 |term_end2=March 4, 1801 |president2=John Adams |predecessor2=John Adams |successor2=Aaron Burr |order3=1st United States Secretary of State |term_start3=March 22, 1790 |term_end3=December 31, 1793 |president3=[[George Washington]] |predecessor3= ''New Office'' <br />[[John Jay]]<br /> <small>as [[United States Secretary of Foreign Affairs]]</small> <br /> <small>then as Acting-[[United States Secretary of State|Secretary of State]]</small> |successor3=Edmund Randolph |ambassador_from4=United States |country4=France |term_start4=1785 |term_end4=1789 |predecessor4=[[Benjamin Franklin]] |successor4=[[William Short (American ambassador)|William Short]] |appointed4=Congress of the Confederation |order5= Delegate from Virginia to [[Congress of the Confederation|The Congress of the Confederation]] |term_start5=1783 |term_end5= 1784 |order6=2nd [[Governor of Virginia]] |term_start6=June 1, 1779 |term_end6=June 3, 1781 |predecessor6=[[Patrick Henry]] |successor6=[[William Fleming (governor)|William Fleming]] |order7= [[Delegate]] from Virginia to [[Second Continental Congress|The Second Continental Congress]] |term_start7=1775 |term_end7= 1776 |order8= Representative from [[Albemarle County, Virginia|Albemarle County]] to [[House of Burgesses]]<ref>{{cite web|url=http://memory.loc.gov/ammem/collections/jefferson_papers/mtjtime1.html|title=The Thomas Jefferson Papers Timeline: 1743 -1827|accessdate=2009-07-19}}</ref> |term_start8=1769 |term_end8= 1776 }} [[ಚಿತ್ರ:Thomas Jefferson Portrait2.jpg|thumb|right|300px|1904ರ ಲೂಸಿಯಾನಾ ಪರ್ಚೇಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೊಸಿಶನ್‌ ಇಶ್ಯೂ‌ನಲ್ಲಿ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ ಕೆತ್ತನೆ.]] '''ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್''' (ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೩, ೧೭೪೩ – ಜುಲೈ ೪, ೧೮೨೬)<ref name="B-D">[[ಗ್ರೆಗೊರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] ಪ್ರಕಾರ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಹುಟ್ಟು ಸಾವುಗಳ ದಿನವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ವಸಾಹತುಗಳು [[ಜೂಲಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌]] ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರ ಜನ್ಮದಿನ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨, ೧೭೪೩ರಂದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಮಕಾಲೀನ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲ (ಮತ್ತು [[ಅವರ ಗೋರಿಕಲ್ಲಿನ]] ಮೇಲೆ). [[ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ (ಹೊಸ ಶೈಲಿ) ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟ್ 1750]] ಅನ್ನು ೧೭೫೨ರಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು, altered the official British dating method to the Gregorian calendar with the start of the ವರ್ಷ on January ೧{{ndash}} see the article on [[Old Style and New Style dates]] for more details.</ref> ಇವರು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ]] [[ಮೂರನೇಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು]](೧೮೦೧–೧೮೦೯), ಮತ್ತು [[ಡಿಕ್ಲರೇಷನ್‌ ಆಫ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್‌ನ]] ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕರು(೧೭೭೬). ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರವರು ಪ್ರಬಲ ವರ್ಚಸ್ಸಿನ [[ಸ್ಥಾಪಕ ಪಿತಾಮಹ]]ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು, ಇವರು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜಾಧಿಪತ್ಯವಾದಿತ್ವದ]]ಬಗೆಗಿನ ಅವರ ಆದರ್ಶಧ್ಯೇಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದರು. ಜೆಫರ್ಸನ್‌ ಅಮೆರಿಕಾವನ್ನು ಪ್ರಖ್ಯಾತ "[[ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]]" ಹಿಂದಿನ ಬಲವೆಂದು,<ref>ರಾಬರ್ಟ್ ಡಬ್ಲು. ಟಕರ್, ಅಂಡ್ ಡೇವಿಡ್ ಸಿ. ಹೆಂಡ್ರಿಕ್ಸನ್, ''ಎಂಪೈರ್ ಆಫ್ ಲಿಬರ್ಟಿ: ದಿ ಸ್ಟೇಟ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್'' (೧೯೯೦)</ref> ಅದು [[ಪ್ರಜಾಧಿಪತ್ಯವಾದಿತ್ವ]]ವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡೆಸಬಹುದು ಮತ್ತು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಿದರು. ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳೆಂದರೆ, [[ಲೊಯಿಸಿಯಾನವನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ]] (೧೮೦೩) ಮತ್ತು [[ಲೆವಿಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾರ್ಕ್‌ನ ದಂಡಯಾತ್ರೆ]] (೧೮೦೪–೧೮೦೬), ಹಾಗು ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾನ್ಸ್ ಎರಡರೊಂದಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಉದ್ವೇಗಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು, ಇದು ಅವರ ಅಧಿಕಾರದ ಅವಧಿಯ ನಂತರ [[1812ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್‌ಜೊತೆಗಿನ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ]] ಕಾರಣವಾಯಿತು. ರಾಜಕೀಯ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್ [[ಉನ್ನತ ಜ್ಞಾನ]] ಹೊಂದಿದವರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು [[ಬ್ರಿಟನ್]] ಮತ್ತು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್‌]]ನ ಅನೇಕ ಧೀಮಂತ ನಾಯಕರ ಪರಿಚಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು [[ಪ್ರಜಾಧಿಪತ್ಯವಾದಿಯ]] ಸಂಪನ್ನತೆಗಳ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರ [[ಒಕ್ಕಲಿಗ ರೈತನನ್ನು]] ಆದರ್ಶಧ್ಯೇಯವನ್ನಗಿಸಿದರು, ನಗರಗಳು, ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಪಟ್ಟವರು, ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಪಾತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಂಶಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪೆಡರಲ್ (ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ ಒಳ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ) ಸರಕಾರವನ್ನು ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿ ಮಿತಿಗೊಳಿಸಿದರು. ಜೆಫರ್ಸನ್ [[ಕ್ರೈಸ್ತ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು]] ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು<ref name="SeparationLetter1802">{{cite web |accessdate=April 13, 2008 |url=http://www.usconstitution.net/jeffwall.html |title=Jefferson's Wall of Separation Letter |first=Thomas |last=Jefferson |date=January 1, 1802 |publisher=U.S. Constitution Online |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 2, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171202211629/https://www.usconstitution.net/jeffwall.html |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು [[ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಸ್ಟಾಟುಟ್ ಪರ್ ರಿಲೀಜಿಯಸ್ ಪ್ರೀಡಮ್‌ನ]] (೧೭೭೯, ೧೭೮೬) ಲೇಖಕ. [[ಜೆಫರ್ಸನಿಯನ್ ಡೆಮೊಕ್ರಸಿನ]] [[ಎಪೋನಿಮ್]] (ಒಂದು ಸ್ಥಳ ಅಥವಾ ಜನಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬಂದ ಹೆಸರು) ಆಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು [[ಡೆಮೊಕ್ರಟಿಕ್-ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದ]] ಸಹಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು, ಇದು [[ಅಮೆರಿಕಾದ ರಾಜನೀತಿಗಳ]]ಮೇಲೆ ೨೫ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಕಾಲ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವನ್ನು ಭೀರಿತ್ತು. ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರವರು ಯುದ್ಧಸಮಯದ [[ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು]] (೧೭೭೯–೧೭೮೧), [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ]] (೧೭೮೯–೧೭೯೩), ಮತ್ತು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ]] [[ಎರಡನೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ]] (೧೭೯೭–೧೮೦೧) ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಬ್ಬ [[ಬಹು ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ]], ಜೆಫರ್ಸನ್ ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳ ನಡುವೆ ಒಬ್ಬ [[ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ತಜ್ಞ]], ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕ, [[ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ]], [[ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ]], [[ಪಾಲೆಂಟೊಲೊಜಿಸ್ಟ್]] (ಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ಸಸ್ಯಗಳ ಪಳಯುಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ), ಸಂಗೀತಗಾರ, ಕಾಲ್ಪನಿಕ, ಮತ್ತು [[ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವಿಸ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ]] ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ ಡಿಸ್ಟಿಂಕ್ಷನ್ (ಶೇ. ೭೦ ಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ) ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ [[ಜಾನ್ ಎಫ್. ಕೆನಡಿ]]ಯವರು ೪೯ [[ನೋಬೆಲ್ ಬಹುಮಾನ]] ವಿಜೇತರನ್ನು [[ವೈಟ್ ಹೌಸ್‌]]ಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದಾಗ, "ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರವರು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಭೋಜನ ಸೇವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿನಾಯಿತಿಸಿದರೆ,{{ndash}} ವೈಟ್ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಭೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಜ್ಞಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂಗ್ರಹವು ಇದೇ ಆಗಿದೆಯೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದರು.<ref>ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೯, ೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ ೪೯ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರನ್ನು ಔತಣಕ್ಕೆ ಕರೆದು ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು (''ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪೇಪರ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌'' ನಿಂದ ''ಸಿಂಪ್ಸನ್ಸ್ ಕಂಟೆಂಪರರಿ ಕೊಟೇಶನ್ಸ್'', ೧೯೮೮, : ಜಾನ್ ಎಫ್. ಕೆನಡಿ, ೧೯೬೨, ಪು. ೩೪೭).</ref> ಇಂದಿನವರೆಗೂ, ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ಸಿನ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸದೆ ಎರಡು ಪೂರ್ಣ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದ ಏಕೈಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಜೆಫರ್ಸನ್. ಜೆಫರ್ಸನ್‍ರವರು [[ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ U.S. ಅಧ್ಯಕ್ಷರಲ್ಲಿ]] ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪಂಡಿತರಿಂದ ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. == ಆರಂಭದ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == === ಬಾಲ್ಯ === ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೩, ೧೭೪೩<ref name="B-D"/> ರಂದು ವರ್ಜೀನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂದಕರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ, ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯವರಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.revolutionary-war-and-beyond.com/facts-on-thomas-jefferson.html |title=Facts on Thomas Jefferson |publisher=Revolutionary-war-and-beyond.com |date=1943-04-13 |accessdate=2010-02-04 |archive-date=2010-02-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100213154737/http://www.revolutionary-war-and-beyond.com/facts-on-thomas-jefferson.html |url-status=dead }}</ref> ಇವರ ತಾಯಿ [[ಜಾನೆ ರಾಂಡೊಲ್ಫ್‌]]ರವರು, ಹಡುಗುಗಳ ನೌಕಾಧಿಪತಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವುಸಲ ಗಿಡನೆಡುವವರಾದ [[ಇಷಮ್ ರಾಂಡೊಲ್ಫ್‌‌]]ರ ಮಗಳು, [[ಪೆಯ್ಟೊನ್ ರಾಂಡೊಲ್ಫ್‌‌]]ರ ಮೊದಲ ಸೋಧರಿ ಸಂಬಂದಿ, ಮತ್ತು ವೆಲ್‌ಧಿ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಕೊಟಿಷ್]] ಜೆಂಟ್ರಿರ ಮಮ್ಮೊಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ತಂದೆ [[ಪೀಟರ್‌ ಜೆಫರ್ಸನ್]], ಗಿಡನೆಡುವವರು ಮತ್ತು [[ಅಲ್ಬೆಮಾರ್ಲೆ ದೇಶ]]ದಲ್ಲಿ ಸಮೀಕಹಕರಾಗಿದ್ದರು (ಷಡ್‌ವೆಲ್, ನಂತರ [[ಎಡ್ಜ್ ಹಿಲ್ಲ್]], [[ವರ್ಜೀನಿಯಾ]].) ಅವರು [[ವೆಲ್ಷ್‌‍]]ನ ಸಂಬವನೀಯ ಸಂತಾನವಾಗಿದ್ದರು, ಅದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಿತು.<ref>[http://wiki.monticello.org/mediawiki/index.php/Welsh_Ancestry ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ - ವೆಲ್ಷ್ ಅನ್ಸಿಸ್ಟ್ರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130620235956/http://wiki.monticello.org/mediawiki/index.php/Welsh_Ancestry |date=2013-06-20 }}. ೨೦೦೯ರ ಜೂನ್‌ ೧೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಪೀಟರ್‌ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರ ಹಳೆಯ ಮಿತ್ರ ಸೈನ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ [[ವಿಲಿಯಮ್‌ ರಾಂಡೊಲ್ಫ್‌‌]], ೧೭೪೫ರಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದಾಗ, ಪೀಟರ್‌‌ರವರು ಮೃತ್ಯುಪತ್ರ ನಿರ್ವಾಹಕತ್ವವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡೆಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು [[ಟುಕಾಹೊ]]ನಲ್ಲಿರುವ ವಿಲಿಯಮ್‌ ರಾಂಡೊಲ್ಫ್‌‌’ರ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಹಾಗು ಅವರ ಮಗ ಹಸುಗೂಸಾದ [[ಥಾಮಸ್ ಮನ್ನ್ ರಾಂಡೊಲ್ಫ್‌‌‌, ಜೂನಿಯರ್‌]]ನ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ವೈಯುಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರು, ಅಲ್ಬೆಮರ್ಲೆನಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವ ಮೊದಲು ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಏಳು ವರ್ಷಗಳು ಇರಬೇಕಾಯಿತು. ನಂತರ ಪೀಟರ್‌ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರವರನ್ನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಾನವಾದ ದೇಶದ ಮಿಲಿಟರಿಯಲ್ಲಿನ ಕೊಲೊನೆಲ್ಸಿಯಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="HSR">ಹೆನ್ರಿ ಸ್ಟೀಫನ್ಸ್ ರ್ಯಾಂಡಾಲ್, ''ದಿ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್''</ref> === ಶಿಕ್ಷಣ === ೧೭೫೨ರಲ್ಲಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್‌, ಸ್ಕೋಟಿಷ್ ಮಂತ್ರಿಗಳಾದ [[ವಿಲಿಯಮ್‌ ಡವ್ಗ್ಲಾಸ್]] ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ, ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್ [[ಲಾಟಿನ್]], [[ಗ್ರೀಕ್]], ಮತ್ತು [[ಪ್ರೆಂಚ್]] ಭಾಷೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೭೫೭ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ೧೪ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಿದ್ದಾಗ, ಅವರ ತಂದೆ ಮರಣಹೊಂದಿದರು. ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರವರು ಸುಮಾರು ೫,೦೦೦ ಎಕೆರೆಗಳಷ್ಟು (೨೦&nbsp;km²) ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಡಜನುಗಟ್ಲೆ [[ಗುಲಾಮರನ್ನು]] ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ಪಡೆದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು, ಕೊನೆಗೆ ಇದನ್ನು [[ಮೊಂಟಿಸೆಲ್ಲೊ]] ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.{{Citation needed|date=April 2010}} ಅವರ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವರು [[ಜೇಮ್ಸ್ ಮವ್‌ರಿ]] ಮಂತ್ರಿಗಳು ವಿದ್ಯಾವಂತರಾದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ೧೭೫೮ರಿಂದ ೧೭೬೦ರ ವರೆಗೆ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಶಾಲೆಯು [[ಷಡ್‌ವೆಲ್‌]]ನಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಮೈಲುಗಳು (೧೯ km) ದೂರದ, [[ಗೊರ್ಡನ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆ]], ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ಹತ್ತಿರದ, ಪ್ರೆಡೆರಿಕ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆ ಪರಿಷ್‌‌ನಲ್ಲಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಜೆಫರ್ಸನ್ ಮೌರಿ'ರ ಕಿಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಭೋಜನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೊಂದಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದ ವಿಧ್ಯಭ್ಯಾಸವನ್ನು]] ಪಡೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.{{Citation needed|date=April 2010}} ೧೭೬೦ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ೧೬ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್ [[ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌‌ಬರ್ಗ್‌]]ನಲ್ಲಿನ [[ವಿಲಿಯಮ್‌ &amp; ಮೇರಿ ಕಾಲೇಜನ್ನು]] ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅವರು ಫಿಲೋಸಫಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡು, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ [[ವಿಲಿಯಮ್‌ ಸ್ಮಾಲ್‌ರ]] ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮವಿದ್ಯೆ, ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು, ಅವರು ಉತ್ಸಾಹಿ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರವರಿಗೆ [[ಜಾನ್ ಲೊಕೆ]], [[ಪ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬ್ಯಾಕನ್]], ಮತ್ತು [[ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್‌]]ರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅನುಭವಿಕ]] ಬರವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು (ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು "ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲಿಯವರಿಗು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತರವಾದ ಮೂರು ಮನುಷ್ಯರೆಂದು ಕರೆದರು").<ref>ಮೆರ್ರಿಲ್ ಡಿ. ಪೀಟರ್ಸನ್, ''ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್: ಬರಹಗಳು'', ಪು. ೧೨೩೬</ref> ಅವರು ಅವರ ಪ್ರೆಂಚು ಭಾಷೆಯಲ್ಲು ಸಹ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು, ಅವರು ಹೋದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅವರ ಗ್ರೀಕ್ ವ್ಯಾಕರಣ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ತಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು, ಪಿಟೀಲಿನ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು [[ಟಸಿಟಸ್]] ಮತ್ತು [[ಹೊಮೆರ್‌]]ನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮಶೀಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ನೇಹಿತರಲ್ಲೂ ಅತಿ ಅಶಾಗ್ರಸ್ತ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ದಿನಕ್ಕೆ ಹದಿನೈದು ಗಂಟೆಗಳಂತೆ ಅಡಿಗಡಿಗೆ ಓದುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಆತ್ಮೀಯ ಕಾಲೇಜಿನ ಗೆಳೆಯ, ರೋಸ್‌ವೆಲ್‌ನ [[ಜಾನ್ ಪಜೆ]]ಯವರು, ಜೆಫರ್ಸನ್ "ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಕಡೆಗೆ ಓಡಲು ತನ್ನನ್ನು ತನ್ನ ಆಪ್ತ ಗೆಳೆಯರಿಂದ ಬೇರೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ" ಎಂದು ವರದಿಮಾಡಿದರು.{{Citation needed|date=April 2010}} ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಜೆಫರ್ಸನ್ [[F.H.C. ಸಮುದಾಯ]] ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ಅವರು ವಸತಿ ಮತ್ತು ಭೋಜನದ ವ್ಯವಸ್ತೆಯನ್ನು ಕಾಲೇಜಿನ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಇಂದು ಆ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಸರ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫೆರ್ [[ವ್ರೆನ್ ಕಟ್ಟಡವೆಂದು]] ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಗ್ರೇಟ್ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯದ ಭೋಜನಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದ ಮತ್ತು ಸಾಯಂಕಾಲದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳಿಗೆ ವ್ರೆನ್ ಚಾಪೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರವರು ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾದ [[ಪ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಪಾಕ್ವಿಯರ್‌]]ರ ರಾಜವೈಭವದ ಅಪರಿಮಿತ ಔತಣಗಳಿಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಿಟಾರನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಶರಾಬಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೭೬೨ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನೈಪುಣ್ಯತೆಯಿಂದ ಪದವೀಧರರಾದ ನಂತರ, ಅವರು [[ಜಾರ್ಜ್ ವಿತ್]] ಕಾನೂನು ಪ್ರೊಫೆಸರ್‌ ವಿಲಿಯಮ್‌ & ಮೇರಿರ ಜೊತೆ [[ಕಾನೂನು ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಓದಿದರು]] ಮತ್ತು ೧೭೬೭ರಲ್ಲಿ ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ವಕೀಲರ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.{{Citation needed|date=April 2010}} === ಕಾಲೇಜಿನ ನಂತರ === ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧, ೧೭೬೫ರಂದು, ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ ಜನೆರವರು ಅವರ ೨೫ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.<ref name="HSR 41">ಹೆನ್ರಿ ಸ್ಟೀಫನ್ಸ್ ರ್ಯಾಂಡಾಲ್, ''ದಿ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್''. ಪು ೪೧</ref> ಅವರ ಸಹೋದರಿಯರಾದ ಮೇರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಥಾರವರ ಗೈರುಹಾಜರಿಯಿಂದ ಈಗಾಗಲೇ ವಿಷಾದಕರವಾಗಿದ್ದ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅಗಾಧವಾದ ದುಃಖದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರು, ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಮೇರಿ ಅನೇಜ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಥೋಮಸ್ ಬೊಲ್ಲಿಂಗ್‌ರವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಥಾರವರು ಮುಂಚೆ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ [[ಡಬ್ನಿ ಕರ್ರ್‌]]ರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು.<ref name="HSR 41"/> ಕಿರಿಯ ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ಎಲಿಜಬೆತ್, ಲುಸಿ, ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಅಂಬೆಗಾಲು ಹಾಕಿಕೊಂದು ನಡೆಯುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರ ಜೊತೆಗಾರರಾಗಿ ಬಿಟ್ಟು, ಅವರಿಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರ ಮನೆಗೆ ಹೋದರು. ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರವರಿಗೆ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಅಥವಾ ಲುಸಿಯ ಸಾನ್ನಿದ್ಯವು ಹಿತಕರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಕಾರಣ ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯ ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿಗಳು ವದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಧೀಮಂತ ಉತ್ತೇಜನ ಕೊಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.<ref name="HSR 41"/> ಜೆಫರ್ಸನ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾಗಿ ಅನೇಕ ಕೇಸುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ನೂರಾರು ಕೇಸುಗಳಿಗೆ ವಕೀಲರಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗಲೆ, ೧೭೬೮ ಮತ್ತು ೧೭೭೩ರ ನಡುವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷವು ನೂರಕ್ಕಿಂತಲು ಹೆಚ್ಚು ಕೇಸುಗಳನ್ನು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="HSR 47">ಹೆನ್ರಿ ಸ್ಟೀಫನ್ಸ್ ರ್ಯಾಂಡಾಲ್, ''ದಿ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್''. ಪು ೪೭</ref> ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಗಿರಾಕಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯು ಅವರ ತಾಯಿಯ ಕುಟುಂಬ, ರಾಂಡೊಲ್ಫ್ಸ್‌ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು, ವರ್ಜಿನಿಯಾದ ಉತ್ತಮ ಕುಟುಂಬಗಳ ಸದಸ್ಯರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref name="HSR 47"/> === ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋ === [[ಚಿತ್ರ:monticello.jpg|thumb|right|220px|alt=Jefferson's Home Monticello|ಮೊಂಟಿಸೆಲ್ಲೊ]] [[ಚಿತ್ರ:Montcello 1956 Issue-20c.jpg|thumb|right|190px|1956ರ ರೆಗ್ಯುಲರ್ ಇಶ್ಯೂ‌ನಲ್ಲಿ ಮೊಂಟಿಸೆಲ್ಲೊ ಚಿತ್ರಣ]] ೧೭೬೮ರಲ್ಲಿ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ [[ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋ]] ಆನ್ನುವ, ಆಧುನಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದ ಮಹಲಿನ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೆ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ಷಡ್‌ವೆಲ್ಲ್ ನಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಪರ್ವತ ಶಿಖರದ ಮನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಕನಸನ್ನೊಂದಿದ್ದರು.<ref>ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಪು.೨೧೪</ref><ref>ಟಿಜೆ ಟು ಜಾನ್ ಮೈನರ್ ಆಗಸ್ಟ್ ೩೦, ೧೮೧೪ ಲಿಪ್ಸ್‌ಕೂಂಬ್ ಅಂಡ್ ಬರ್ಘ್, ಡಬ್ಲುಟಿಜೆ ೨:೪೨೦-೨೧</ref> ಜೆಫರ್ಸನ್ ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಅವರ ವಾಸ್ತುಕಲೆ ಅಧ್ಯಯನ [[ಅಂಡ್ರೆಯ ಪಲ್ಲಡಿಯೊ]] ಮತ್ತು ಅದರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಪರಿಮಿತವಾಗಿ ಖರ್ಚುಮಾಡಿ ಸಾಲಕ್ಕೊಳಗಾದರು. <ref>{{cite web |url=http://www.architectureweek.com/topics/orders-01.html |title=The Orders – 01 |author=ArchitectureWeek |accessdate=2009-07-20 |archive-date=2019-06-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190610070004/http://www.architectureweek.com/topics/orders-01.html |url-status=dead }}</ref> ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋ ಸಹ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಗುಲಾಮರ ತೋಟವಾಗಿತ್ತು. ಎಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ಅಂತ್ಯದ ಸಮಯಕ್ಕೆ, ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಸುಮಾರು ೬೦೦ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. [[ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋ]] ತೋಟದಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಗುಲಾಮರು ಅವರೊಳಗೆಯೇ ಒಬ್ಬರು ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣರಾದರು. ಜೆಫರ್ಸನ್ ಮುಖ್ಯವಾದ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಮಣಿಗಳು ಅಥವಾ [[ಗುಪ್ತವಾದಂತಹ]] ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲವು ನಿಷ್ಟಾವಂತ ಗುಲಾಮರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹಣ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತುಣುಕು ತುಣುಕಾದ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋ ಗುಲಾಮ ವಸತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀಮಂತ [[ಧಾರ್ಮಿಕ]] ಜೀವನ, [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್]] ಮತ್ತು [[ಆಪ್ರಿಕಾನ್]] ಎರಡರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಜೆಫರ್ಸನ್ ಗುಲಾಮರಿಗೆ ವ್ಯಾಕರಣದ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರು, ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಗುಲಾಮ ಪುರುಷರು ಓದಲು ಮತ್ತು ಬರೆಯಲು ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web |url=http://plantationdb.monticello.org/ |title=nMonticello |publisher=Plantationdb.monticello.org |date= |accessdate=2009-09-02 |archive-date=2018-09-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180921010722/http://plantationdb.monticello.org/ |url-status=dead }}</ref> ಾ === ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕಡೆಗೆ === ಕಾನೂನಿನ ಅಭ್ಯಾಸದ ಜೊತೆಗೆ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ೧೭೬೯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವರ್ಜೀನಿಯಾ [[ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಬರ್ಗೆಸ್ಸೆಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ [[ಆಲ್ಬೆಮರ್ಲೆ ಕಾಂಟಿ]]ಯಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. ೧೭೭೪ರಲ್ಲಿನ [[ಬ್ರಿಟಿಷ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಸಭೆ]]ಯಿಂದ ನಡೆದ [[ನಿರ್ಬಂಧಕ ಕೃತ್ಯಗಳ]] ತರುವಾಯಿ, ಅವರು ಆ ಕೃತ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದೃಢಸಂಕ್ಲ್ಪದ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಸೆಟ್ಟನ್ನು ಬರೆದರು, ಇದನ್ನು ''[[ಎ ಸಮ್ಮರಿ ವ್ಯೂವ್ ಆಫ್ ದಿ ರೈಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಮೆರಿಕ]]'' ವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು,ಇದು ಪ್ರಲಟವಾದ ಅವರ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ಬಂಧಕ ಕೃತ್ಯಗಳ ಮೊದಲಿನ ಖಂಡನೆಯು ಕಾನೂನಿಗೊಳಪಡುವ ಮತ್ತು ಶಾಸನಬದ್ಧ ವಿಚಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿತ್ತು, ಆದರೆ ಜೆಫರ್ಸನ್ ವಲಸೆಗಾರರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೆ ಆಳುವ [[ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹಕ್ಕನ್ನು]] ಹೊಂದಿದ್ದರೆಂಬ ಮೂಲತತ್ವದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಒಡ್ಡಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Peterson">ಮೆರ್ರಿಲ್ ಡಿ. ಪೀಟರ್ಸನ್, "ಜೆಫರ್ಸನ್, ಥಾಮಸ್"; ''[[ಅಮೇರಿಕನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಆನ್‌ಲೈನ್]]'', ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೦.</ref> ಜೆಫರ್ಸನ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಸಭೆಯು ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ಗೆ ಮಾತ್ರ ಶಾಸನ ಸಭೆ, ಮತ್ತು ಅದು ವಲಸೆಗಾರರ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಶಾಸನಾಧಿಕಾರವನ್ನೊಂದಿಲ್ಲವೆಂದು ಸಹ ವಾದಿಸಿದರು.<ref name="Peterson"/> ವರ್ತಮಾನ ಪತ್ರವು ಮೊದಲ ಭೂಖಂಡದ (ಯುರೋಪಿನ) ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ನಿಯೋಗಕ್ಕೆ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ವದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೊಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಯೋಜನೆಗಳು ಆ ಕಾಯಕಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮೂಲತತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Peterson"/> ಅದಾಗ್ಯೂ, ಕರಪತ್ರಗಳು ಅಮೆರಿಕಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ವದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಂತನಶೀಲ ದೇಶಭಕ್ತ ವಕ್ತಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂಬುದು ಅಂಕಿತವಾಯಿತು.{{Citation needed|date=April 2010}} === ಡಿಕ್ಲರೇಶನ್‌(ಘೋಷಣೆ)ನ ಕರಡು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವಿಕೆ === ಜೆಫರ್ಸನ್ [[ಎರಡನೆಯ ಭೂಖಂಡದ (ಯುರೋಪಿನ) ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ]] ನಿಯೋಗಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು, ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು [[ಅಮೆರಿಕಾದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಯುದ್ದದ]] ಸ್ಫೋಟದ ನಂತರ ಕೂಡಲೇ ಜೂನ್ ೧೭೭೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಜೂನ್ ೧೭೭೬ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು]] ಪರಿಗಣಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ನಿರ್ಣಯಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು [[ಐದು-ಜನರ ಸಮಿತಿಯ]] ಸದಸ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಮಿತಿಯು ಮೊದಲ ಕರಡುಪತ್ರವನ್ನು ಬರೆಯಲು ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು, ಬಹುಶಃ ಇದು ಬರಹಗಾರರೆಂಬ ಅವರ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯಿಂದ ಆಗಿರಬಹುದು. ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ದಿನಚರಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು; ಆ ಸಮಯದಲಿ ಇದನ್ನು ಯಾರು ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೆಂದು ಯೋಚಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>ಎಲ್ಲಿಸ್, ''ಅಮೇರಿಕನ್ ಸ್ಪಿಂಕ್ಸ್'', ೪೭–೪೯.</ref> ಜೆಫರ್ಸನ್ ಸಮಿತಿಯ ಇತರ ಸದಸ್ಯರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಯಾಲೋಚನೆ ಮಾಡುವದರೊಂದಿಗೆ ಕರಡುಪತ್ರವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು, [[ಜಾರ್ಜ್ ಮಾಸೊನ್ಸ್‌ರವರ]] [[ಹಕ್ಕುಗಳ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಘೋಷಣೆಯ]] ಕರಡುಪತ್ರವನ್ನು, ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂಲಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿ ಅವರು ಸ್ವತಃ [[ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಸಂವಿಧಾನದ]] ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಕರಡುಪತ್ರವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.<ref>ಮೆಯರ್, ''ಅಮೇರಿಕನ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಚರ್''. ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಇತರೆ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ [[ಗ್ಯಾರಿ ವಿಲ್ಸ್]], ''ಇನ್ವೆಂಟಿಂಗ್ ಅಮೇರಿಕಾ: ಜೆಫರ್ಸನ್ಸ್ ಡಿಕ್ಲರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್'' (೧೯೭೮) ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್ ಎಲ್. ಬೆಕರ್, ''ದಿ ಡಿಕ್ಲರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಇನ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಐಡಿಯಾಸ್'' (೧೯೨೨).</ref> == ೧೭೭೪ರಿಂದ ೧೮೦೦ವರೆಗಿನ ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ == [[ಚಿತ್ರ:Jefferson Memorial with Declaration preamble.jpg|thumb|left|upright|Rudolph Evans' statue of Jefferson with excerpts from the Declaration of Independence to the right|alt=ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ರುಡಾಲ್ಫ್ ಇವಾನ್ಸ್ ಪ್ರತಿಮೆ]] ಜೆಫರ್ಸನ್ ತಮ್ಮ ಕರಡುಪತ್ರವನ್ನು ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ತೋರಿಸಿದರು, ಇದು ಕೆಲವು ಅಂತಿಮ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಜೂನ್ ೨೮, ೧೭೭೬ರಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಿದರು. ಜುಲೈ ೨ರಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಿರ್ಣಯದ ಪರವಾಗಿ ಮತ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್ ಅದರ ಗಮನವನ್ನು ಘೋಷಣೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಸಿತ್ತು. ಅನೇಕ ದಿನಗಳ ಚರ್ಚೆಯ ನಂತರ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಪಠ್ಯದ ನಾಲ್ಕನೇ ಭಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಗುಲಾಮ ವ್ಯವಹರದ]] ಕಷ್ಟವಾದ ವಾಕ್ಯವೃಂದವನ್ನು, ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡರು.<ref name="autogenerated1">ಎಲ್ಲಿಸ್, ''ಅಮೇರಿಕನ್ ಸ್ಪಿಂಕ್ಸ್'', ೫೦.</ref> ಜುಲೈ ೪, ೧೭೭೬ರಂದು, [[ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಘೋಷಣೆಯ]] ಸಮುಚಿತ ಪದಗಳ ಆಯ್ಕೆಯು ಅನುಮೋದಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಕಾಲಾನುಕ್ರಮ ಘೋಷಣೆಯು ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಪ್ರಮುಖ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವರ ನಿರರ್ಗಳ ಉಪೋದ್ಘಾತವು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಹಿಸುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದಂತಹ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.<ref name="autogenerated1"/> === ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಸದಸ್ಯನಾಗಿ === [[ಚಿತ್ರ:Declaration of Independence (1819), by John Trumbull.jpg|thumb|In John Trumbull's painting Declaration of Independence, the five-man drafting committee is presenting its work to the Continental Congress. Jefferson is the tall figure in the center laying the Declaration on the desk.|alt=ಸುಮಾರು 50ಜನ ಪುರುಷರು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಭಾ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ.ಕೋಣೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಐದು ಜನರ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ದೃಷ್ಟಿ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ.ಐದು ಜನರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಉದ್ದನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ದಾಖಲೆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಇಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.]] ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭೭೬ರಲ್ಲಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾಗೆ ವಾಪಾಸಾದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಹೊಸಾ [[ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಡೆಲಿಗೇಟ್ಸ್‌]]ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅವಧಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾವನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ತನ್ನ ಹೊಸಾ ಗುರುತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ವರ್ಜೀನಿಯಾ'ದ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುದಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಪ್‌ಡೇಟ್‌ ಮಾಡಲು (ಸದ್ಯದ ವರೆಗು ತರಲು)ತಯಾರಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ೧೨೬ ವಿಧೇಯಕಗಳ ಕರಡುಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು, ಇದು [[ಜೇಷ್ಠಪುತ್ರನ ಹಕ್ಕನ್ನು]] ರದ್ದುಪಡಿಸುವುದು, [[ಮತಶ್ರದ್ಧೆಯುಳ್ಳವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ]]ವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾಲಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸುವುದು ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ೧೭೭೮ರಲ್ಲಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ "ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಧೇಯಕವು " ಮೊದಲು ಅಮೆರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿನ-ಚುನಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು, ಅವರ ''ಅಲ್ಮ ಮಾಟೆರ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.{{Citation needed|date=April 2010}} ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನಸಭೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಜೆಫರ್ಸನ್ [[ಕೊಲೆ]] ಮತ್ತು [[ದೇಶದ್ರೋಹ]]ವನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ [[ಮರಣ ದಂಡನೆ]]ಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ವಿಧೇಯಕವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರು. [[ಮರಣ ದಂಡದ]] ಕಾನೂನನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿಮಾದುವ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಮತದಿಂದ ವ್ಯರ್ತವಾಯಿತು,<ref>{{cite web |url=http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?scid=15&did=410 |title=Part I: History of the Death Penalty |publisher=Deathpenaltyinfo.org |date= |accessdate=2009-09-02 |archive-date=2008-05-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080507125544/http://www.deathpenaltyinfo.org/article.php?scid=15&did=410 |url-status=dead }}</ref> ಮತ್ತು [[ಅತ್ಯಾಚಾರ]]ದಂತಹ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಮರಣ ದಂಡನೆ ವಿಧಿಸುವುದು ವರ್ಜೀನಿಯಾದಲ್ಲಿ ೧೯೬೦ರ ವರೆಗು ಉಳಿಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://users.bestweb.net/~rg/execution/VIRGINIA.htm|title=Virgina Executions|publisher=Rob Gallagher|accessdate=2009-09-02|archive-date=2009-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20090826135326/http://users.bestweb.net/~rg/execution/VIRGINIA.htm|url-status=dead}}</ref> ಅವರು ಗುಲಾಮರನ್ನು [[ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು]]ನಿಷೇಧಿಸುವ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು ಆದರೆ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯನ್ನೇ ನಿಷೇಧಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದರು.{{Citation needed|date=April 2010}} === ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ಗವರ್ನರ್ === ಜೆಫರ್ಸನ್ ೧೭೭೯ರಿಂದ ೧೭೮೧ರ ವರೆಗು [[ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ]] ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ, ಅವರು ೧೭೮೦ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು [[ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌‌ಬರ್ಗ್‌]]ನಿಂದ [[ರಿಚ್ಮಂಡ್‌]]ನ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ವಿಲಿಯಮ್‌ ಮತ್ತು ಮೇರಿ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಥಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ [[ಗೌರವ ಬಿರುದುಗಳ]] ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ೧೭೭೯ರಲ್ಲಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಅನುಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ, [[ಜಾರ್ಜ್ ವಿತ್‌]]ರನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಕಾನೂನಿನ ಅಧ್ಯಾಪಕರನ್ನಾಗಿ ವಿಲಿಯಮ್‌ ಮತ್ತು ಮೇರಿಯಿಂದ ನೇಮಕಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅವರು ಮಾಡಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ವೇಗದಿಂದ ಅಸಂತ್ರೂಪ್ತಿಗೊಂಡರು, ಅವರು ನಂತರ [[ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ]] ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದರು, ಉನ್ನತ ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಬೋಧನೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲೇ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಕಾಲೇಜು ಇದಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿದ್ದಾಗಿನ ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ನಿಂದ ಎರಡುಬಾರಿ ದಾಳಿಗೊಳಗಾಯಿತು, firstಸಲ [[ಬೆನೆಡಿಕ್ಟ್ ರ್ನೋಲ್ಡ್‌]]ರಿಂದ ಮತ್ತು ನಂತರ [[ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲಿಸ್ ಪ್ರಭು]]ಗಳಿಂದ. [[ಬನಸ್ಟ್ರೆ ಟಾರ್ಲೆಟೊನ್‌‌]]ರವರಿಂದ ಬಂದನಕ್ಕೊಳಗಾಗುವ ಹತ್ತುನಿಮಿಷಗಳ ಮೊದಲು, ಅವರು [[ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಖೆನ್ರಿ]] ಮತ್ತು ಇತರ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ನಾಯಕರೊಂದಿಗಿದ್ದರು, ಜೂನ್ ೧೭೮೧ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಶ್ವಬಲದೊಂದಿಗೆ ದಾಳಿನಡೆಸಿದರು.<ref>{{cite book|last=Bennett|first=William J.|authorlink=William Bennett|title=America: The Last Best Hope (Volume I): From the Age of Discovery to a World at War|publisher=Nelson Current|year=2006|page=99|chapter=The Greatest Revolution|isbn=1-59555-055-0}}</ref> ಅವರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಅಸಮ್ಮತಿಸಿದ್ದು ಅವರ ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಅಡಚಣೆಯಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅವರು ಮತ್ತೆ ಎಂದೂ ವರ್ಜೀನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಪದಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Harvnb|Ferling|2004|p= 26}}</ref> ಹೇಗಾದರು, ಅವರು, ೧೭೮೩ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನಸಭೆಯಿಂದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. === ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯ === ಜೂನ್ ೬ ೧೭೮೩ರಲ್ಲಿ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನಸಭೆಯು ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರನ್ನು [[ರಾಜ್ಯಸಂಘದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿಗೆ]] ನೇಮಕ ಮಾಡಿತು, ನವೆಂಬರ್ ೧ರಂದು ಅವರ ಅಧಿಕಾರ ಅವದಿಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅವರು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಂಡ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, ಆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಅವರು [[ಅಮೆರಿಕಾದ ಕರೆನ್ಸಿಯು (ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಾಣ್ಯ, ನೋಟು)]] ದಶಮಾಂಶ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕೆಂದು ಶಿಫಾರಸುಮಾಡಿದರು. ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್ ಅಧಿವೇಶನದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದಿರುವಾಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಹಸ್ತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ, [[ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು]] ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವ ಶಿಫಾರಸನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಿದರು. ೭ ಮೇ ೧೭೮೪ರಂದು ರಾಯಭಾರಿ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದಾಗ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸನ್ನು ಬಿಟ್ಟರು. ೧೭೮೫ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಗೆ ಮಂತ್ರಿಯಾದರು. === ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಗೆ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ === [[ಚಿತ್ರ:Thomas Jefferson's Paris house memorial.jpg|thumb|right|Memorial plaque on the Champs-Élysées, Paris, France, marking where Jefferson lived while he was Minister to France. The plaque was erected after World War I to commemorate the centenary of Jefferson's founding of the University of Virginia.|alt=ಜೆಫರ್ನನ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದರೋ ಅದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಚಾಂಪ್ಸ್-ಎಲಿಸೀಸ್‌ನ ಮೇಲಿರುವ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಪಲಕ. ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಜ್ಞಾಪಕಾರ್ಥ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ನಂತರ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಬಿರುದು ಫಲಕ.]] ಜೆಫರ್ಸನ್ ೧೭೮೫ರಿಂದ ೧೭೮೯ರ ವರೆಗು [[ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಗೆ]] ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಅವರು [[ಫಿಲಾಡೆಲ್ಫಿಯಾದ ಸಭೆಗೆ]] ಹಾಜರಾಗಲು ಸಾದ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. [[ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿಧೇಯಕದ]] ಕೊರತೆಯಿದ್ದರು ಅವರು ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಸಾ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಜೇಮ್ಸ್ ಮಾಡಿಸನ್‌]]ರಿಂದ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರದ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಪ್ಯಾರಿಸ್‌]]ನಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಅವರು [[ಚಾಂಪ್ಸ್-ಎಲೈಸೀಸ್‌]]ನಲ್ಲಿನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದರು. ಅವರ ಬಹುತೇಕ ಸಮಯವನ್ನು ನಗರದಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ ಸ್ಥಳಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಹಾಗು ಫ್ಯಾರೀಸ್ ಹೊಂದಿದ್ದ ಭವ್ಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಆಹ್ಲಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಲೊನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರಾದರು ಮತ್ತು ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸತತವಾಗಿ ಭೋಜನದ ಅತಿಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಅಗಾಗ್ಗೆ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಇತರರನ್ನು ಮನರಂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋ]]ದಿಂದ ಹೆಮಿಂಗ್ಸ್ ಕುಟುಂಬದ ಇಬ್ಬರು ಗುಲಾಮರು ಇವರ ಮತ್ತು ಇವರ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಜೇಮ್ಸ್ ಹೆಮಿಂಗ್ಸ್‌ನಿಗೆ ಫ್ರೆಂಚ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಅಡುಗೆಯವನಾಗಿ ತರಬೇತಿಹೊಂದಲು ಜೆಫರ್ಸನ್ ಸಂಬಳ ನೀಡಿದರು (ನಂತರ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಫಿಲಾಡೆಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಹೆಮಿಂಗ್ಸ್ ಮುಖ್ಯ ಅಡುಗೆಯವರಾಗಿ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು). [[ಸಲ್ಲಿ ಹೆಮಿಂಗ್ಸ್]], ಜೇಮ್ಸ್' ಸಹೋದರಿ, ಕಡಲಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜೆಫರ್ಸನ್’ರ ಕಿರಿಯ ಮಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಳು. ಫ್ಯಾರೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಸಲ್ಲಿ ಹೆಮಿಂಗ್ಸ್‌ಜೊತೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸಂಬಂದವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದೆಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ನಗರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅವರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಹೆಮಿಂಗ್ಸ್ ಫ್ರೆಂಚನ್ನು ಕಲೆತರು.<ref>ಅನ್ನೆಟ್ಟೆ ಗೊರ್ಡನ್-ರೀಡ್, ''[[The Hemingses of Monticello: An American Family]]'', ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಡಬ್ಲು.ಡಬ್ಲು. ನಾರ್ಟನ್ &amp; ಕಂಪನಿ, ೨೦೦೮</ref> ೧೭೮೪ರಿಂದ ೧೭೮೫ರ ವರೆಗು, ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರವರು [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರುಸ್ಸಿಯ]]ದ ನಡುವಿನ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಬಂದಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರುಸ್ಸಿಯನ್ ರಾಯಭಾರಿಯಾದ [[ಪ್ರೀಡ್‌ರಿಕ್ ವಿಲ್‌ಹೆಮ್ ವೊನ್ ತುಲ್ಮೆಯರ್]] ಮತ್ತು [[ಜಾನ್ ಆ‍ಯ್‌ಡಮ್ಸ್]], [[ಹಗ್ಯು]]ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು, ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರೀಸ್‌ನಲ್ಲಿನ [[ಬೆಂಜಾಮಿನ್ ಪ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್]], ಸಹ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/?id=dmgUAAAAYAAJ&pg=PA218&lpg=PA218&dq=Thulemeier+Magdeburg |title=The Diplomatic Correspondence of the United States of America |publisher=Books.google.com |date= |accessdate=2009-09-02|year=1833}}</ref> ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಗೆಳೆತನ ವಿದ್ದರೂ, ೧೭೮೯ರಲ್ಲಿ [[ಪ್ರೆಂಚ್ ಆಂದೋಲನ]] ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ, ಆಂದೋಲನ ಕಾರರಿಂದ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕಿರಿಸಲಾಯಿತು. === ವಿದೇಶಾಂಗ ಮಂತ್ರಿ(ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್) === ಪ್ರಾನ್ಸ್‌ನಿಂದ ವಾಪಾಸಾದ ನಂತರ, ಜೆಫರ್ಸನ್ [[ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್‌]]ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಿದೇಶಾಂಗ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. (೧೭೯೦–೧೭೯೩). ಜೆಫರ್ಸನ್ ಮತ್ತು [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್]] [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅದಾಯ ತೆರಿಗೆ ನೀತಿ]] ವಿರುದ್ದ ಒಂದು ಬಂಡಾಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುದ್ದದ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಸಮನಾಗಿ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ನೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಆಯಾ ರಾಜ್ಯವೇ ಹೊಣೆ ಎಂಬುದು ಜೆಫರ್ಸನ್ ರವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ಬಂಡಾಯದಲ್ಲಿ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಪ್ರಜಾತಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲ ಮಾಡಲು ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ರವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾದರು. ಅವರು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು "ರಾಯಲಿಸಮ್‌" ದೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ‍ಅವರು ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಜಾಸತ್ತತೆಯನ್ನು "ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ" ದೊಂದಿಗೆ ಸಮದೂಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, "ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಕಿರೀಟ ಮತ್ತು [[ಮುಕುಟಗಳಿಗೆ]] ಹಂಬಲಿಸುವವರಾಗಿದ್ದರು" ಎಂದು ಸಾರಿದರು.<ref>{{Harvnb|Ferling|2004|p= 59}}</ref> ಜೆಫರ್ಸನ್ ಮತ್ತು [[ಜೇಮ್ಸ್ ಮಾಡಿಸನ್]] ಡೆಮೊಕ್ರಟಿಕ್-ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಪೆಡರಲಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ಬೆಂಬಲಿಗರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲು ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಸಂಧಾನಕರ ಜಾಲವನ್ನು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ರಚಿಸಲು ಮಡಿಸನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಆಂದೋಲನದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು [[ಜಾನ್ ಜೆ. ಬೆಕ್ಲಿ]]ರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ೧೭೯೩ರಂದು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧ ಘೋಷಣೆಯಾದಾಗ ಜೆಫರ್ಸನ್ ರವರು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಭಲವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾದ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಎಸ್. ಕಲ್ಪನ್ ರವರ ವರದಿಯಂತೆ,"ಜೆಫರ್ಸನ್ ರವರ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನ ಆಂತರಿಕ ಬೆಂಬಲ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಒಪ್ಪಂದದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇಶವು ಯಾವುದೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಬಾರದು" ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>"ಫಾರಿನ್ ಅಫೈರ್ಸ್," ಇನ್ ಪೀಟರ್ಸನ್, ಸಂಪಾದನೆ. ''ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್: ಎ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ'' (೧೯೮೬) ಪು ೩೨೫</ref> ೧೭೯೩ ರಲ್ಲಿ [[ಎಡ್ಮಂಡ್-ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಜೆನೆಟ್]] ಎಂಬ ಫ್ರೆಂಚ್ ನ ಭಯಾನಕ ಮಂತ್ರಿಯಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬಿಕ್ಕಟು ಉಂಟಾಯಿತು.ಏಕೆಂದರೆ ಜೆನೆಟ್ ಅಮೇರಿಕಾದ ತಟಸ್ಥವನ್ನು, ಜನರ ಅಭಿಫ್ರಾಯವನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ರವರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿಯೂ ಜನರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹುಟ್ಟಿಸಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಜೆಫರ್ಸನ್ ರವರ ಸಹಾಯ ಇತ್ತು ಎಂದು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಾಚ್ನರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, "ತವರು ನೆಲದ ರಾಜಕೀಯ ಯಶಸ್ಸು ಯೂರೋಪಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೈನ್ಯದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ" ಎಂಬುದು ಜಫರ್ಸನ್ ರವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು:<ref>{{Harvnb|Schachner|1951|p=495}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Thomas Jefferson by Tadeusz Kościuszko.PNG|thumb|left|upright|Thomas Jefferson, aquatint by Tadeusz Kościuszko|alt=ಟಾಡೆಯುಸ್ಜ್ ಕೊಸಿಯುಸ್‌ಜ್ಕೊ ಅವರು ರಚಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಆಕ್ವಾಟಿಂಟ್ (ರಾಳದ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ತಾಮ್ರದ ಮೇಲೆ ಬಳಿದು ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಚಿತ್ರ ಕೊರೆಯುವುದು)]] :ಆದರೂ ಜೆಫರ್ಸನ್ ರವರು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹೊರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ತವರಿನಲ್ಲಿ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಬಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. "ಯೂರೋಪಿನ ಯುದ್ಧಗಳು ಫ್ರೆಂಚ್ ನ ಯಾವುದೇ ಹಿನ್ನಡೆಗೆ ಕಾರಣವಾದಲ್ಲಿ ಅದು," ನಮ್ಮ ಏಕನಾಯಕ ಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನಾತೀತವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ." ಎಂದು ಅವರು ಭಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ನಿಜವಾಗಿ, ನಾನು ಯಾವ ನೂತನ ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುಧಾರಣೆಯ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಕಂಡೆನೋ,ಅದು ಈ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದರೆ ಅದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ." === ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಒಂದು ವಿರಾಮ === ೧೭೯೩ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು.ಅಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ವಿರುದ್ದ ದನಿ ಎತ್ತುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ೧೭೯೪ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡ [[ಜೇ ಒಪ್ಪಂದವು]] ಬ್ರಿಟನ್{{ndash}} ನೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯನ್ನು ತಂದವು. ಈ ನಡುವೆ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರ ಪ್ರಬಲ ಬೆಂಬಲ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಾಡಿಸನ್ ಮಿಲ್ಲರ್ ಹೇಳಿಕೆ," ತಾಯಿನಾಡನ್ನು ಯದ್ದವಿಲ್ಲದೆ ಸಬಲಗೊಳಿಸುವುದು" ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು. "ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ವಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯ ಒಂದು ಸಂಗತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾದ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುವಷ್ಟು ವಾಣಿಜ್ಯ ಶಸ್ತ್ರಗಳು ತಮ್ಮಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತ್ತು" ನಿವೃತ್ತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಮಾಡಿಸನ್ ರವರನ್ನು ಪ್ರಭಲವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.<ref>ಮಿಲ್ಲರ್ (೧೯೬೦), ೧೪೩–೪, ೧೪೮–೯.</ref> === ೧೭೯೬ರ ಚುನಾವಣೆ ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಪದವಿ === ೧೭೯೬ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಾಯಕರಾಗಿ [[ಜಾನ್ ಆಡಮ್ಸ್]]ವಿರುದ್ದ ಸೋತರು, ಆದರೆ [[ಉಪ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಲು]] (೧೭೯೭-೧೮೦೧) ಸಾಕಷ್ಟು ಚುನಾಯಿತ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಅವರು [[ಸಂಸತ್ತಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ]] ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕೈ ಬರಹವನ್ನು ಬರೆಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸೆನೆಟ್‌ನ್ನು ತಡೆದರು. ೧೭೯೮ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಆಡಮ್ಸ್ ಹೊಸ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ಹೊಸ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದರ ಮೂಲಕ [[ಫೆಡರಲಿಸ್ಟ್]]ಗಳ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ[[ಅಘೋಷಿತ ಕ್ವಾಸಿ-ಯುದ್ದ]], ನಡೆಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ ಕಾಯಿದೆಗೆ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬಿದರು. ಜೆಫರ್ಸನ್ ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು, ವಿದೇಶಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಬೆದರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿಗಳನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು [[ವರ್ಮಂಟ್‌ನ]] ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ [[ಮ್ಯಾಥೂ ಲಿಯನ್]]. ಜೆಫರ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಮಾಡಿಸನ್‌ರು [[ಕೆಂಟುಕಿ ಮತ್ತು ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು]], ಅನಾಮದೇಯ ಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಎಂದರೆ, ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸರ್ಕಾರವು ಅದರ ಯಾವುದೇ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ರದ್ದು ಪಡಿಸುವಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ದೇಶವು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಸುಧಾರಣೆಗಳು [[ರಾಜ್ಯದ ಹಕ್ಕುಗಳ]] ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೊದಲ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಮುಂದೆ,[[ರದ್ದತೆಯ]] ಮತ್ತು [[ಅಡೆತಡೆಯ]] ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. === ೧೮೦೦ರ ಚುನಾವಣೆ === ಜೆಫರ್ಸನ್ ನೂಯಾರ್ಕ್‌ನ [[ಆರೋನ್ ಬರ್ರ್]] ರೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದು, ಹೊಸ ತೆರಿಗೆಗಳ ಆಕ್ರಮಣದ ಮೂಲಕ ಅವರ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೮೦೦ ರಲ್ಲಿ [[ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ದೌಡಾಯಿಸಿದರು]]. ಅಂದಿನ ಪ್ರಚಲಿತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಂತೆ, ಅವರು ಸ್ಥಾನ ಮಾನಕ್ಕೆ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಲಿಲ್ಲ. [[ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ]], ಗೊಂದಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ, ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಯಿತು. ಅವರು ಬರ್ರ್ ನೊಂದಿಗೆ [[ಚುನಾಯಿತ ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ]] ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದು, [[ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್]] ತೊರೆದರು. (ಅಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲಿಸ್ಟ್ ಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಇನ್ನೂ ಇತ್ತು) ಧೀರ್ಘಕಾಲದ ಚರ್ಚೆಯ ನಂತರ, ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ತನ್ನ ಪಕ್ಷದವರಿಗೆ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿದರು. "ಜೆಫರ್ಸನ್ ಬರ್ರ್ ಗಿಂತ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ದುಷ್ಟನಾಗಿದ್ದು, ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಚುನಾವಣೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಅಂತಹವನನ್ನು ಹೊರಗಿಡುವುದರಿಂದ ಅಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಬಹುದು. ೧೮೦೧ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೭ರಂದು ಮುವತ್ತೆರಡು ಮತಪತ್ರಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮತ್ತು ಬರ್ರ್ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾಗುವುದರ ಮೂಲಕ ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲಾಯಿತು. ಬರ್ರ್ ಇದನ್ನು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೆ ನಿರಕರಿಸಿದ್ದು ಜೆಫರ್ಸನ್ ರವಲ್ಲಿ ಅಸಮಧಾನ ಮೂಡಿಸಿತು. ೧೮೦೪ರಲ್ಲಿ ಬರ್ರ್ [[ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ನನ್ನು ಒಂದು ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಕೊಂದ]] ನಂತರ ಆತನನ್ನು ಪಕ್ಷದಿಂದ ಕೈ ಬಿಡಲಾಯಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲಿಸ್ಟ್ ಆದ [[ಜಾನ್ ಆಡಮ್ಸ್]] ವಿರುದ್ದ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಜಯಗಳಿಸಿದ್ದು ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.ಏಕೆಂದರೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಕಾಲೇಜು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ [[ಮೂರನೇ-ಐದು ಒಪ್ಪಂದ]] ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಜೆಫರ್ಸನ್ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ದಕ್ಷಿಣದ ಮತಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಂದರೆ ಜೆಫರ್ಸನ್ ರವರ ಒಟ್ಟು ಮತಗಳ ಹನ್ನೆರಡರಲ್ಲಿ ಮತದಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಪ್ರಜೆಗಳಿಂದ ಬಂದವುಗಳಾಗಿದ್ದವು.<ref name="History">[http://www.huffingtonpost.com/kenneth-c-davis/an-american-history-lesso_b_239108.html ಅನ್ ಅಮೇರಿಕ ಹಿಸ್ಟರಿ ಲೆಸೆನ್ ಫಾರ್ ಪ್ಯಾಟ್ ಬುಚನಾ], [[ಕೆನ್ನೆತ್ ಸಿ. ಡೇವಿಸ್]], ''[[ಹಫಿಂಗ್ಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್]]'', ಜುಲೈ ೧೮, ೨೦೦೯.</ref><ref name="NPR"/> ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ೧೮೦೦ರಲ್ಲಿ ಜೆಫರ್ಸನ್ "ನೀಗ್ರೋಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷ " ಎಂಬ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾದರು. ''ಮರ್ಕ್ಯುರಿ ಮತ್ತು ಬೊಟ್ಸನ್‌ನ ನ್ಯೂ-ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪಲ್ಲಾಡಿಯಂ'' ರವರು ಜನವರಿ ೨೦, ೧೮೦೧ ರಂದು ಬರೆದಿರುವಂತೆ ಜೆಫರ್ಸನ್ "ಗುಲಾಮರ ಹೆಗಲಿನ ಮೇಲಿರುವ ಲಿಬರ್ಟಿ ಆಲಯವನ್ನು" ಗೆದ್ದು ಪರ್ಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿದ ವಿಜಯೋತ್ಸವ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="NPR">[http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=1678026 ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್, 'ನೀಗ್ರೊ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು'], ಗ್ಯಾರಿ ವಿಲ್ಲಿಸ್ ಆನ್ ''[[ದಿ ಟೆವಿಸ್ ಸ್ಮೈಲೆ ಶೋ]]'', ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೬, ೨೦೦೪.</ref><ref name="WNYC">[http://www.wnyc.org/books/23191 ನೀಗ್ರೊ ಅಧ್ಯಕ್ಷ: ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಸ್ಲೇವ್ ಪವರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081208120846/http://www.wnyc.org/books/23191 |date=2008-12-08 }}, ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ಗ್ಯಾರಿ ವಿಲ್ಲಿಸ್ ಬುಕ್ ಆನ್ [[WNYC]], ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೬, ೨೦೦೪.</ref> == ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪದವಿ ೧೮೫೭-೧೮೬೧ == [[ಚಿತ್ರ:Thomas Jefferson 1856 Issue-5c.jpg|thumb|left|180px|ಮೊದಲ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್~ 1856ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದದ್ದು ~]] [[ಚಿತ್ರ:Thomas Jefferson Presidential $1 Coin obverse.png|thumb|178px|Thomas Jeffersonon Presidential Dollar|alt=ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಮುಖದ ಕೆತ್ತನೆ ಹೊಂದಿರುವ US $1 ನಾಣ್ಯ]] ಜೆಫರ್ಸನ್ ರವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಹಲಾವರು ಸಂಯುಕ್ತ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ತೆರಿಗೆ ಕಂದಾಯಕ್ಕೆ]] ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಜಾನ್ ಆಡಮ್ಸ್‌ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ [[ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯ ಪ್ರಚೋದಕ ಕಾಯಿದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ]] ಜನರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದ ಅವರು, ಆ ಜನರಿಗೆ ಕ್ಷಮಾಯಾಚನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅವರು ಜನರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದ ಅವರು, ಆ ಜನರಿಗೆ ಕ್ಷಮಾಯಾಚನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅವರು [[1801ರ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು]] ವಜಾಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಆಡಮ್ಸ್‌ನ ಅನೇಕ "ಮಧ್ಯ ರಾತ್ರಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನು" ತಮ್ಮ ಕಛೇರಿಯಿಂದ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದರು. ಇದು ಮುಂದೆ''[[ಮಾರ್ಬುರಿ. ವಿ. ಮಾಡಿಸನ್‌]]'' ನ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸಮುದ್ರದಾಚೆಗಿನ ಯುದ್ಧವಾದ [[ಮೊದಲ ಬಾರ್ಬರಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು]] (೧೮೦೧-೧೮೦೫), ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ೧೮೦೨ ರಲ್ಲಿ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ]] [[ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಯನ್ನು]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. [[ಚಿತ್|180px|right|thumb|ಲೂಸಿಯಾನ ರಾಜ್ಯ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ‌ನಲ್ಲಿ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ತಲೆ, ಭುಜ ಮತ್ತು ಎದೆಯುಳ್ಳ ಪ್ರತಿಮೆ.]] ೧೮೦೩ರಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿ ಖರೀದಿಸಲು ಇರುವ ಕಾಂಗ್ರೇಸ್ ಅಧಿಕಾರದ ಸಂವಿಧಾನತ್ಮಕ ಸಂದೇಹಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ರವರು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಿಂದ [[ಲೂಸಿಯಾನ ಖರೀದಿಸಿ]], ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಎರಡರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು. ಈ ರೀತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಭೂ ಭಾಗವು ಇಂದು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಶೇಕಡಾ ೨೩ ರಷ್ಟಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.blm.gov/natacq/pls02/pls1-1_02.pdf |title=Table 1.1 Acquisition of the Public Domain 1781–1867 |format=PDF |date= |accessdate=2009-09-02 |archive-date=2003-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20031002093143/http://www.blm.gov/natacq/pls02/pls1-1_02.pdf |url-status=dead }}</ref> ೧೮೦೭ರಲ್ಲಿ, ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಆರೋನ್ ಬರ್ ರವರು ಜೆಫರ್ಸನ್ ರವರ ಮೇಲೆ ರಾಜದ್ರೋಹ ಅಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೊರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರಾದರೂ, ಅವರು ಈ ಆಪಾದನೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತ. ನ್ಯಾಯ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದ [[ಜಾನ್ ಮಾರ್ಷಲ್]] [[ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ]] ಆದೇಶಿಸಿದಾಗ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಘನ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ, ತಾವು ಒಬ್ಬ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದರು. ಆದರೆ ಮಾರ್ಷಲ್ ರವರು ನ್ಯಾಯಾಲದ ಅದೇಶವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದೇ ಇರುವುದಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷನಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ರಿಯಾಯಿತಿ ಇಲ್ಲವೆಂದಾಗ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. [[1807ರ ಎಂಬರ್ಗೊ ಕಾಯಿದೆ]] ಜೆಫೆರ್ಸನ್ ರವರ ಗೌರವ ಚ್ಯುತಿ ತರುವಂತದ್ದಾಗ್ಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದೆ ಅವರ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ೧೮೦೩ರಲ್ಲಿ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜೆಫರ್ಸನ್ ರವರು ಕರಿಯರನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಕಾನೂನು ಮಸೂದೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಇತಿಹಾಸಕಾರರಾದ [[ಜಾನ್ ಹೋಪ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್]] ಈ ಸಹಿಯನ್ನು ಈ ರೀತಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ, "ಇದು ಸ್ವತಂತ್ರ ನೀಗ್ರೋಗಳ ಉಚಿತವಾದ ಸಂಶಯಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಏನೂ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ." <ref>[ಜಾನ್ ಹೋಪ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್, ''ರೇಸ್ ಅಂಡ್ ಹಿಸ್ಟರಿ: ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಪ್ರಬಂಧಗಳು 1938–1988'' (ಲೂಸಿಯಾನಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್: 1989) ಪು. 336] ಮತ್ತು [ಜಾನ್ ಹೋಪ್ ಫಾಂಕ್ಲಿನ್, ''ರೇಸಿಯಲ್ ಈಕ್ವಾಲಿಟಿ ಇನ್ ಅಮೇರಿಕಾ'' (ಚಿಕಾಗೊ: 1976), ಪು. 24-26]</ref> ಮಾರ್ಚ್ ೩, ೧೮೦೭ರಲ್ಲಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ರವರು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವಾಗಿ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಸೂದೆಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://americanhistory.about.com/od/thomasjefferson/p/pjefferson.htm |title=Thomas Jefferson Biography – Third President of the United States |author=Martin Kelly |accessdate=2009-07-05 |archive-date=2017-02-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170228055714/http://americanhistory.about.com/od/thomasjefferson/p/pjefferson.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://history1800s.about.com/od/slaveryinamerica/a/1807slaveact.htm |title=Importation of Slaves Outlawed by 1807 Act of Congress |author=Robert MacNamara |accessdate=2009-07-05 |archive-date=2015-04-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150407021008/http://history1800s.about.com/od/slaveryinamerica/a/1807slaveact.htm |url-status=dead }}</ref> === ಆಡಳಿತ, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟ್ ನೇಮಕಾತಿಗಳು ೧೮೦೧–೧೮೦೯ === {{Col-begin}} {{Col-1-of-3}} {{Infobox U.S. Cabinet |align=left |clear=yes |Name=Jefferson |President=Thomas Jefferson |President start=1801 |President end=1809 |Vice President=Aaron Burr |Vice President start=1801 |Vice President end=1805 |Vice President 2=George Clinton |Vice President start 2=1805 |Vice President end 2=1809 |State=James Madison |State start=1801 |State end=1809 |Treasury=[[Samuel Dexter]] |Treasury date=1801 |Treasury 2=[[Albert Gallatin]] |Treasury start 2=1801 |Treasury end 2=1809 |War=[[Henry Dearborn]] |War start=1801 |War end=1809 |Justice=[[Levi Lincoln, Sr.]] |Justice start=1801 |Justice end=1804 |Justice 2=[[John Breckinridge (Attorney General)|John Breckinridge]] |Justice start 2=1805 |Justice end 2=1806 |Justice 3=[[Caesar A. Rodney]] |Justice start 3=1807 |Justice end 3=1809 |Navy=[[Benjamin Stoddert]] |Navy date=1801 |Navy 2=[[Robert Smith (cabinet)|Robert Smith]] |Navy start 2=1801 |Navy end 2=1809 }} {{Col-2-of-3}} '''[[ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ ಜಸ್ಟಿಸ್]]''' * [[ವಿಲಿಯಮ್ ಜಾನ್ಸನ್]] – ೧೮೦೪ * [[ಹೆನ್ರಿ ಬ್ರಾಕ್‌ಹೋಲ್‌ಸ್ಟ್ ಲಿವಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್]] – ೧೮೦೭ * [[ಥಾಮಸ್ ಟಾಡ್]] – ೧೮೦೭ '''ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜ್ಯಗಳು''' * '''[[ಒಹಾಯೋ]]''' – ಮಾರ್ಚ್ ೧, ೧೮೦೩ {{Col-3-of-3}} [[ಚಿತ್ರ:Reproduction-of-the-1805-Rembrandt-Peale-painting-of-Thomas-Jefferson-New-York-Historical-Society 1.jpg|thumb|left|Painting of Jefferson by Rembrandt Peale (1805)|alt=1805ರಲ್ಲಿ ರೆಂಬ್ರಾಂಡ್ ಪೀಲೆ ಅವರು ರಚಿಸಿದಂತಹ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಉಣ್ಣೆಯ ಕೊರಳುಪಟ್ಟಿ ಧರಿಸಿರುವ ವರ್ಣಚಿತ್ರ]] {{col-end}} == ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವೊಂದರ ಸ್ಥಾಪಕ == :''ಅಲ್ಲದೆ ನೋಡಿ: [[ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವರ್ಜೀನಿಯದ ಇತಿಹಾಸ]]'' [[ಚಿತ್ರ:University-of-Virginia-Rotunda.jpg|thumb|The Lawn, University of Virginia|alt=ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಬಳಿ ರೊಟುಂಡಾದ ಚಳಿಗಾಲದ ಭೂದೃಶ್ಯ]] ಅದ್ಯಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ನಂತರ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಹೊಸ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಚಿಂತಕರಾದರು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಧಿಗಳು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸದೇ ಇದ್ದಂತಹ [[ಅನೇಕ ಹೊಸಾ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ]] ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾದಂತಹ ವರ್ಚಸ್ಸು ಬೀರುವ ಒಂದು ಉಚಿತ ಚರ್ಚನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಚಿಂತಕರಾದರು. ಜೆಫರ್ಸನ್ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣಕೊಡುವುದು ಸುಸಂಘಟಿತ ಸಮಾಜವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದರು, ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಜನರಿಂದ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಇದರಿಂದ ಬಡ ಜನರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಸಹ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://etext.lib.virginia.edu/jefferson/quotations/jeff1370.htm |title=Jefferson on Politics & Government: Publicly Supported Education |publisher=Etext.lib.virginia.edu |date= |accessdate=2009-09-02 |archive-date=2009-08-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090818081650/http://etext.lib.virginia.edu/jefferson/quotations/jeff1370.htm |url-status=dead }}</ref> ಜನವರಿ ೧೮೦೦ರಲ್ಲಿ [[ಜೊಸೆಫ್ ಪ್ರಿಸ್ಟ್ಲಿಯವರಿಗೆ]] ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ, ಅವರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೊದಲಿನ ದಶಕದಿಂದಲೇ ಅದರಬಗ್ಗೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಕನಸು ೧೮೧೯ರಲ್ಲಿನ [[ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ]] ಸ್ಥಾಪನೆಯಿಂದ ನನಸಾಯಿತು. ೧೮೨೫ರಲ್ಲಿನ ಇದರ ಪ್ರಾರಂಭದದೊಂದಿಗೆ, ಅದರ ವಿದ್ಯಾರ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳ ಪೂರ್ಣ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಇದಾಗಿದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ]] ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೊಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಚರ್ಚ್‌ಗಿಂತಲೂ ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಯಿತು. ಅವರ ಮೂಲ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ಸ್ನ (ಆವರ ಬಯಲು) ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯವು ಒಳಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಮರಣದ ವರೆಗು, ಜೆಫರ್ಸನ್ ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಭೋದಕರನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜೆಫರ್ಸನ್ [[ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇವರು ಮಾಡಿದ ವಾಸ್ತುಕಲೆಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಮಾನ್ಯತೆಗೊಳಗಾದರು, ಇದು ಒಂದು ನವೀನತೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿದ್ದು ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಯೋಜಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಹೊಸಾ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಕೃಷಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಎರಡರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು "[[ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗ್ರಾಮ]]" ಎಂದು ಕರೆದ ಅವರ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನ (ಆವರಣ ಬಯಲು) ಯೋಜನೆಯ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ (ಹೊರಗಿನ ಆಕಾರ) ಕಲಿಕೆಯ ಅಸಾಧಾರಣ ಘಟಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಅವರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಭಿನ್ನವಾದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಂತೆ ಕಾಣುವಹಾಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಇವನ್ನು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಚತುರ್ಭುಜಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ದೊಡ್ಡ ಗುಡಾರಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಗುಡಾರಗಳು ತರಗತಿ ಕೊಠಡಿ, ಬೋಧಕರ ಕಛೇರಿ, ಮತ್ತು ಮನೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದ್ದರು, ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮನಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಅವು ವಿದ್ಯಾರ್ಧಿ ವಸತಿ ಕಟ್ಟಡದ ಮುಂಬಾಗದ ಬಯಲಿನ ಕಮಾನುಗಳ ಸಾಲಿನ ಸರಣಿಯಿಂದ ಜೊತೆಗೂಡಿವೆ. ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಯುವ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದು ಇವನ್ನು [[ಸುರುಳಿಯ]] ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಕೃಷಿಕ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾದ ರೀತಿಯ ಸ್ಥಳದ ಕಲ್ಪನೆಯು ಲಾನ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮಚತುಷ್ಕೋನದಲ್ಲಿದ್ದ ಚೌಕೋನ ಪ್ರಾಂಗಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಗುಂಪು ಸುತ್ತುವರೆಯುವಂತೆ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಎರಡುಕಡೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬೋಧನೆಯ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿಸುವ ಕಮಾನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕ್ವಾಡ್ (ಚೌಕವು) ಒಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ, ಮೇಜಿನ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನದ ಭಂಡಾರವಿದೆ. ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಉಳಿದ ಭಾಗವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಬಯಲಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಲಾನ್ (ಹುಲ್ಲಿನ ಜಾಗ) ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮಹಡಿಯ ಶ್ರೇಣಿಯಂತೆ ಮೇಲೆದ್ದಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹಿಂದಿನದಕ್ಕಿಂತಲು ಕೆಲವೇ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯವರೆಗು ಮೇಲೇರಿದೆ, ಇದು ವಿಷ್ಯಕ್ಕೆ ಸರಳವಾಗಿ ವಲಿಸುವುದನ್ನು ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗ್ರಾಮವು ಸರಾಗಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಸಹ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶೈಲಿಶಾಸ್ತ್ರವಾಗಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್ [[ಗ್ರೀಕ್]] ಮತ್ತು [[ರೋಮನ್]] ಶೈಲಿಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಪ್ರತಿಪಾದಕವಾಗಿದ್ದರು, ಇದನ್ನು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಂಡಲಿಯಿಂದಾಗುವ ಅಮೆರಿಕಾದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಘಟಕವನ್ನು ಎರಡು ಕಥೆಗಳ ದೇಗುಲದಿಂದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಭುಜಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗು ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನು [[ರೋಮನ್ ಸರ್ವದೇವಮಂದಿರ]]ದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಕ್ವಾಡ್ (ಚೌಕದ) ಸುತ್ತ ಇರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಗುಂಪು, ಲೌಕಿಕವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯೆತೆಯ ಸ್ಪಸ್ಟ ವಾಸ್ತುಕಲೆಯ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ಹಾಗು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ನಿಷೇಧವು ಚರ್ಚ್ (ದೇವಾಲಯ) ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ವಿಭಜನೆಯ ತತ್ವವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆವರಣಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಕಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ರೀತಿಯು ಇಂದು ಬೌದ್ಧಿಕ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಕಟ್ಟಡದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಟ್ಸ್‌]]ನದಸ್ಯರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನ್ನು (ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆವರಣ) ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತುಕಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಅರ್ಥಾನ್ವಿತ ಕೆಲಸವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪದ್ಧತಿಯ ಶಿಖರವನ್ನಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯದ ಯಾವುದೇ ನಾಗರಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅನ್ನುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗಬಹುದು. == ಮರಣ == [[ಚಿತ್ರ:Thomas Jefferson's Grave Site.jpg|thumb|left|upright|Jefferson's gravesite<ref>[83]</ref>|alt= ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಸಮಾಧಿಯ ಚೌಕ ಸೂಜಿಯಂಥ ಕಂಬ ]] ಜೆಫರ್ಸನ್ [[ಜುಲೈ 4]], ೧೮೨೬, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ಐವತ್ತನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ದಿನದಂದು ಮರಣಹೊಂದಿದರು. ಅವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹೋರಾಟಗಾರರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿದ್ದ, ನಂತರ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ, ಮತ್ತು ನಂತರ ಗೆಳೆಯ ಮತ್ತು ಪಾರುಪತ್ಯಗಾರರಾದ [[ಜಾನ್ ಆ‍ಯ್‌ಡಮ್ಸ್‌‌]]ರಿಗಿಂತ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳ ಮೊದಲು ಮರಣಹೊಂದಿದರು. ಆ‍ಯ್‌ಡಮ್ಸ್ ಸಾವಿನ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ, ಅವರ ಕೊನೆಯ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಆಗಾಗ್ಗೆ ವದಂತಿಗಳಿದ್ದವು.<ref>[http://historynewsnetwork.org/articles/article.html?id=634 ಜೆಫರ್ಸನ್ ಇನ್ನೂ ಬದುಕಿದ್ದಾರೆ.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090923140911/http://historynewsnetwork.org/articles/article.html?id=634 |date=2009-09-23 }} ೨೦೦೬-೧೨-೧೭ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮರಣಹೊಂದಿದರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ: ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ವಿಷಗಳು ಮತ್ತು [[ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಅತಿಯಾದ ಸಕ್ಕರೆಯಿಂದ ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೋಗ (ನೆಪ್ರೊಪಥಿ)]]ದಿಂದ[[ಯುರೇಮಿಯಾ]], [[ಅತಿಸಾರ ಬೇಧಿ]] ಮತ್ತು [[ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ]]. ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣವಾದ, [[ಮೂತ್ರದ ಹಾದಿಯ ರೋಗದ ಸೋಂಕಿನಿಂದ]] ಮೂತ್ರಮಾಡುವ ತೊಂದರೆಗಳು, ಕೆಲವರು ಜೆಫರ್ಸನ್ ಕಂಡುಹಿಡಿಯದೇ ಇದ್ದ [[ಪ್ರೊಸ್ಟೇಟ್ (ಮೂತ್ರಕೋಶದ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಗ್ರಂಥಿ) ಅರ್ಬುದ ರೋಗ]]ದಿಂದ ಮರಣಹೊಂದಿದರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.<ref>wiki.ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋ.org [http://wiki.monticello.org/mediawiki/index.php/Jefferson's_Cause_of_Death ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090213121550/http://wiki.monticello.org/mediawiki/index.php/Jefferson's_Cause_of_Death |date=2009-02-13 }}. ೨೦೧೦-೦೩-೧೦ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ</ref>{{Verify credibility|date=June 2010}} ಅವರು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರೂ, ಅವರು ಮರಣಹೊಂದಿದಾಗ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅತಿಯಾದ ಸಾಲಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರು. ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಕಷ್ಟಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಅವರ ಮಾವ ಮರಣಹೊಂದಿದಾಗ, ಮತ್ತು ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಬಾವ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಸಾಲಗಳನ್ನು ತೀರಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಾಗ. ಇದರಿಂದ ಅವರಿಬ್ಬರು ಪೂರ್ತಿ ಸಾಲಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಯಾಗಬೇಕಾಯಿತು{{ndash}} ಇದು ಅವರು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತ್ತು. ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅಮೆರಿಕಾದ ಆಂದೋಲನದ ಮೊದಲೆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಮಯಕ್ಕೆ, ಯುದ್ಧದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮೇಲೇರುವ [[ಹಣದುಬ್ಬರದ]] ಗುರಿಯಿಂದ ಕಾಗದ ಹಣವು ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲಿಸ್]] ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ತೋಟವನ್ನು ಸರ್ವನಾಶ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಲೇಣೆದಾರರು (ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟವರು) ಘರ್ಷಣೆ ಮುಗಿದಾಗ ಅವರ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಪಡೆದರು. ಜೆಫರ್ಸನ್ ಆರ್ಥಿಕ [[ಪ್ಯಾನಿಕ್ ಆಫ್ 1819 (1819 ರಿಂದ 1923ರ ವರೆಗಿನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಮಯ)]]ದಲ್ಲಿ ಸಾಲತೀರಿಸುವ ಮಾತನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇ ಇದ್ದ ಸಂಬಂದಿಕರೊಬ್ಬರ ಪತ್ರಗಳಿಗೆ ದೃಢೀಕರಣದ ಸಹಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಮತ್ತೊಂದುಸಲ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬೀಳುವ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದರು. ಕೇವಲ ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಲೋಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಾನ ಮಾನಗಳು ಸಾಲಗಾರರು ಅವರ ಜೀವನ ಸಮಯಸಲ್ಲಿ ಅವರ ಅದೀನದಲ್ಲಿರುವ ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋವನ್ನು ಜಪ್ತಿಮಾಡುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆದವು. ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವರ ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿಗಳು ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದವು. ೧೮೩೧ರಲ್ಲಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ೫೫೨ ಎಕರೆಗಳನ್ನು (೨೨೩ ಹೆಕ್ಟಾರ್ಸ್) ಜೇಮ್ಸ್ ಟಿ. ಬಾರ್ಕ್ಲೆರವರಿಗೆ $೭,೦೦೦ಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಇವತ್ತು ಇದು ${{formatprice|{{inflation|US|7000|1831}}}}ಗೆ ಸಮ.ಗೆ ಸಮ.{{inflation-fn|US}} ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರನ್ನು [[ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ಚಾರ್ಲೊಟ್ಟೆಸ್‌ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ, ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು]]. ಅವರ ಮರಣಶಾಸನದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋವನ್ನು ನೌಕಪಡೆಯ ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥ ತಬ್ಬಲಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅವರ ಸಮಾಧಿಯಮೇಲಿನ ಲಿಪಿಯು, ಅವರು ಬರೆದಹಾಗೆ ಕೆತ್ತುವಂತೆ ಮತ್ತು "ಒಂದೇ ಒಂದು ಪದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಸೇರಿಸದಂತೆ" ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾ ಅವರೇ ಬರೆದದ್ದು (ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮಾತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವಂತೆ), ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ: {| style="margin:auto;" cellpadding="4" |- | |<div class="center"> :"ಇಲ್ಲಿ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು : ಡಿಕ್ಲರೇಷನ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್‌ನ ಲೇಖಕರು:ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ಕಾಯಿದೆಗಾರ :ಮತ್ತು ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು." |} ಸಮಾಧಿ ಲೇಖನದ ಕೆಳಗೆ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹಲಗೆಯಲ್ಲಿ, ಬರೆದದ್ದು {| style="margin:auto;" cellpadding="4" |- | |<div class="center"> :ಜನನ ಏಪ್ರಿಲ್ 2. 1743. O.S. :ಮರಣ ಜುಲೈ 4. 1826. |} O.S. ಸಾಂಕೇತಿಕಾಕ್ಷರಗಳು [[ಓಲ್ಡ್ ಸ್ಟೈಲ್ (ಹಳೇ ಶೈಲಿಯ)]] ಸಂಖ್ಯಾಲೇಖನಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಇದು ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಜೀವನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ [[ಪಂಚಾಂಗ ದಾಖಲೆಯ ಪಟ್ಟಿಯ (ಹೊಸಾ ಶೈಲಿ) 1750ರ ಕಾಯಿದೆಯ]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿ [[ಜುಲಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗ ದಾಖಲೆಯ ಪಟ್ಟಿ]]ಯಿಂದ ಗ್ರೆಗೊರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗ ದಾಖಲೆಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ ತಾರೀಕು ನಮೂದಿಸುವಿಕೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url = http://www.monticello.org/reports/life/old_style.html |title = Monticello Report: The Calendar and Old Style (O. S.) |publisher=Thomas Jefferson Foundation (Monticello.org) |year = 2007 |accessdate=2007-09-15}}</ref> == ಚಹರೆ ಮತ್ತು ಮನೋಧರ್ಮ == ಜೆಫರ್ಸನ್ ಸಪುರವಾಗಿ, ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದ ಮನುಷ್ಯ, ಅವರು ಸರಿಸುಮಾರು ಆರು ಅಡಿಗಳಷ್ಟಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ನೇರವಾಗಿದ್ದರು.<ref>[http://www.monticello.org/reports/people/descriptions.html ಮೊಂಟಿಸೆಲ್ಲೊ ವರದಿ: ಫಿಸಿಕಲ್ ಡಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090713095145/http://www.monticello.org/reports/people/descriptions.html |date=2009-07-13 }}. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೪, ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> "ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋದ ಸೇಜ್ (ಒಂದು ಸಸಿ)" ಅವರಿಗೆ "ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ದಿ ಪೀಪಲ್" (ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಮನುಷ್ಯ) ಅನ್ನುವ ಇನ್ನೊಂದು ಉಪನಾಮವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಪ್ರತೀಕವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದೆ. ಅವರು ವೈಟ್‌ಹೌಸ್‌ನ ಅಥಿತಿಗಳನ್ನು ನಿಲುವಂಗಿ ಮತ್ತು ಚಪ್ಪಲಿಗಳಂತಹ ಉಡುಗೊರೆಗಳಿಂದ ಅಭಿನಂದಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯೆತೆಗೆ ದಕ್ಕೆಯಾಯಿತು. [[ಡೊಲಿ ಮಾಡಿಸನ್]], ಜೇಮ್ಸ್ ಮಾಡಿಸನ್‌ರ ಪತ್ನಿ (ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ರಾಜ್ಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ), ಮತ್ತು ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಪುತ್ರಿಯರು ವೈಟ್ ಹೌಸ್‌ನ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ವಿರಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಾದ ಔತಣದ ಊಟವನ್ನು ಅಧಿಕ ಲೋಕಾಭಿರಾಮ ಮತ್ತು ಮನರಂಜಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು.<ref name="americanpresident.org">{{cite web |url=http://www.americanpresident.org/history/thomasjefferson/biography/FamilyLife.common.shtml |title='Thomas Jefferson (1743–1826)' at the University of Virginia |publisher=Americanpresident.org |date= |accessdate=2009-09-02 |archive-date=2008-12-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081203195236/http://www.americanpresident.org/history/thomasjefferson/biography/FamilyLife.common.shtml |url-status=dead }}</ref> ಪ್ರೀ ಪ್ರೆಸ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ರಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರೂ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ಒಂದುಪಂಗಡದ ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಯ ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಜನರಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾಪಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/WWjefferson.htm |title=Thomas Jefferson |publisher=Spartacus.schoolnet.co.uk |date=1999-09-22 |accessdate=2009-09-02 |archive-date=2009-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091108071852/http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/WWjefferson.htm |url-status=dead }}</ref> ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಬರವಣಿಗೆಗಳು ಪ್ರಯೋಜಕಯಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಗಿವೆ, ಮತ್ತು [[ಅವರು ಭಾಷೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾದೃಶ್ಯಹೊಂದಿದ್ದರು]]. [[ಓಸ್ಸಿಯನ್‌‌‌]]ನನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಲು ಅವರು [[ಕೆಲ್ಟ್ ಜನರ ಭಾಷೆಯನ್ನು]] ಕಲೆತರು, ಮತ್ತು ಮೂಲ ಪ್ರತಿಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು [[ಜೇಮ್ಸ್ ಮಕ್‌ಪರ್ಸನ್]] ಹತ್ತಿರ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಅವರು [[ರಾಜ್ಯದ ಸಂಯೋಗದ ಭಾಷಣೆ]]ಯನ್ನು ಸ್ವತಃ ಮಾಡುವ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಟ್ಟರು, ಇದರ ಬದಲಾಗಿ ಅವರು ಭಾಷಣವನ್ನು ಬರೆದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು (ಕೊನೆಗೆ ಆಚರಣೆಯನ್ನು [[ವೂಡ್ರೊ ವಿಲ್ಸನ್‌]]ರವರಿಂದ ಮರು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಯಿತು); ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೇವಲ ಎರಡೇ ಸಾರ್ವನಿಕ ಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಜೆಫರ್ಸನ್ [[ಮಾತನಾಡುವಾಗ ತೊದಲುತ್ತಿದ್ದರು]]<ref>{{cite web|url=http://www.awesomestories.com/biography/thomas_jefferson/thomas_jefferson_ch1.htm|title=Thomas Jefferson: Silent Member|accessdate=2007-07-23}}</ref> ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಅಂಶತಃ ಮಾತನಾಡಿ ಬರೆದುಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಪತ್ನಿಯ ಮರಣ ನಂತರ ಅವರ ಮತ್ತು ಪತ್ನಿಯ ನಡುವಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು, ಇದರೊಂದಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಖಾಸಗಿ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗಿರಬೇಕೆಂಬ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಎದುರಿಗಿರುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅವರ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಏಕಾಂತವಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವುದನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.futurecasts.com/Ellis,%20Jefferson,%20American%20Sphinx.htm |title='American Sphinx' by Joseph J. Ellis at |publisher=Futurecasts.com |date= |accessdate=2009-09-02}}</ref> == ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Pasta machine Thomas Jefferson.jpg|thumb|right|250px|ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರು ಬರೆದ ಪಾಸ್ತಾ ಮೆಷೀನ್ ಚಿತ್ರ. 1787]] ಜೆಫರ್ಸನ್ ಒಬ್ಬ ಪ್ರವೀಣತೆಯ [[ವಾಸುಶಿಲ್ಪಿ]]ಯಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ [[ವಿಗ್ (ಟೋರಿಗಳಿಗೆ ಎದುರಾಗಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದವರು)]] ಕುಲೀನರ ಒಳಗೆ ಲೋಕಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ [[ನ್ಯೂ-ಪಲಡಿಯನ್]] ಶೈಲಿಯನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕವಾದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಭಾವವುಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದರು. ಶೈಲಿಯು [[ರಿಪಬ್ಲಿಕ]]ನ್ ಪೌರ ಸಂಪನ್ನತೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳ ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಜೊತೆಗೂಡಿತ್ತು. ಜೆಫರ್ಸನ್ [[ವರ್ಜೀನಿಯಾ]]ದ [[ಚಾರ್ಲೊಟ್ಟೆಸ್‌ವಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಹತ್ತಿರ ಅವರ ಮನೆಯಾದ [[ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋ]]ವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಿದರು. ಇದರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ [[ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಿದೆ]], ಇದು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗು U.S.ಅಧ್ಯಕ್ಷರಿಂದ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ ಏಕೈಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಜೆಫರ್ಸನ್ ಮೊದಲ ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಾಸ್ತುಕಲೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಿಸಿದರು ಹಾಗು ಮೂಲಭೂತ [[ವ್ಯಾಸಾಂಗಕ್ರಮ]]ವನ್ನು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವ್ಯದ ಶೈಲಿಯನ್ನು. ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋ ಮತ್ತು ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಎರಡು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಜನರಿಂದ ನಿರ್ಮಿತಗೊಂಡ [[ಪ್ರಪಂಚದ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ]] ಒಂದಾಗಿವೆ. ಜೆಫರ್ಸನ್ [[ಬೆಡ್‌ಪೋರ್ಡ್ ದೇಶದಲ್ಲಿನ]], ವರ್ಜೀನಿಯಾದ, [[ಲಿಂಚ್‌ಬರ್ಗ್]] ಹತ್ತಿರ [[ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ವನವನ್ನು]] ಸಹ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಿದರು, ಇದು ಅವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಕಡೆಗಿನ ನಡೆಗೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಜೆಫರ್ಸನ್ [[ವರ್ಜೀನಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ]]ಯ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿಯು ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಇದನ್ನು [[ಮೈನ್‌ಸನ್ ಕರೀ]]ರ ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಚೀನ [[ರೋಮನ್ ದೇಗುಲ]]ವನ್ನಾಗಿ, ಪ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣದಿಕ್ಕಿನ ನಿಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಮೂನಿಸಲಾಯಿತು. ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಕಟ್ಟಡಗಳು [[ಪೆಡರಲ್ ವಾಸ್ತುಕಲೆಗೆ]] ಅಮೆರಿಕಾದ ಶೈಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉಪಕ್ರಮಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅನೇಕ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವಸ್ತುಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದರು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಿರುಗುವ ಪುಸ್ತಕದ ಪೀಠ ಮತ್ತು ([[ಚಾರ್ಲೆಸ್ ವಿಲ್ಸೊನ್ ಪೀಲ್‌]]ರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ) [[ಪೋಲಿಗ್ರಾಫ್‌]]ಗೆ ಮಾಡಿದ ಅನೇಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು, ಇದು ಇವರೇ ಬರೆದ ಮೂಲಪತ್ರದ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು,<ref>{{cite web |url=http://cti.itc.virginia.edu/~meg3c/classes/tcc313/200Rprojs/jefferson_invent/invent.html |title="Jefferson's Inventions" |publisher=Cti.itc.virginia.edu |date= |accessdate=2009-09-02 |archive-date=2013-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130811193158/http://cti.itc.virginia.edu/~meg3c/classes/tcc313/200Rprojs/jefferson_invent/invent.html |url-status=dead }}</ref> ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರವರೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು, ಮೊದಲ [[ತೂಗಾಡುವ ಕುರ್ಚಿ]], ಮತ್ತು ಇತರ ಅನುಕೂಲಕರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಯಾಂತ್ರಿಕ ರೇಖಾಕೃತಿ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿನ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಯು [[ಪಿಸಿಯೊನೊಟ್ರೇಸ್‌]] (ರೇಖಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿಸುವ ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯರ ಮುಖಲಕ್ಷಣವನ್ನು ರೇಖಿಸುವ ಉಪಕರಣ)ವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ೧೮೦೨ರಲ್ಲಿ, [[ಚಾರ್ಲೆಸ್ ವಿಲ್ಸೊನ್ ಪೀಲ್‌‌]]ರವರು ಈ ಉಪಕರಣದ ವಾಟರ್‌ಕಲರ್‌ (ನೀರನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಬಣ್ಣಹಚ್ಚುವ) ಚಿತ್ರ ರೂಪರೇಖೆಯನ್ನು ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದರು,<ref>Physiognotrace http://lewis-clark.org/content/content-article.asp?ArticleID=೨೫೩೯{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ತಪಶೀಲುವಾರು ವಿವರೆಣೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈಗ ಈ ಚಿತ್ರ ರೂಪರೇಖೆಯನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರ ಕಾಗದಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ೧೮೦೪ರಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲೆಸ್ ಪೆವ್‌ರೆಟ್ ಡಿ ಸೈಂಟ್-ಮೆಮಿನ್ ಪಿಸಿಯೊನೊಟ್ರೇಸ್‌‌ನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಹೋಲಿಕೆಯ ಅಂಡಾಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರರೇಖೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು, ಇದು ಅವರ ದಿನಗಳಲ್ಲಿನ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರ ಉತ್ತಮ ನಮೂನೆಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು, ಶಿಸ್ತು ಹೊಂದಿದ್ದು ಹಾಗು ಇದರ ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಭೂಶೋಧನೆಯ]] ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿನ ಅವರ ಪಾತ್ರದ ಮನ್ನಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಕೆಲವುಸಲ ''"ಪ್ರಾಚೀನ ವಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತೃ"'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತದೆ. ೧೭೮೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಭಾರತೀಯ]] ಸಮಾಧಿಕ್ರಿಯೆಯ ದಿಣ್ಣೆಯನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸುವಾಗ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ಸಮಾನ್ಯ ಆಚರೆಣೆಯೆಂತೆ ಏನಾದರು ಪತ್ತೆಯಾಗುವ ವರೆಗು ಸುಮ್ಮನೆ ಆಳಕ್ಕೆ ಅಗಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿದರು. ಇದರು ಬದಲಾಗಿ, ದಿಣ್ಣೆಯ ಹೊರಗೆ ಗೂಟವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಇರಿಸಿದರು, ಇದರಿಂದ ಅವರು ಅದರೊಳಗೆ ನಡೆದುಹೊಗಿ, ಅದರೊಳಗಿನ ಪದರುಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಮೀನಿನ ಕೊಳವನ್ನು ಆಹ್ಲಾದಿಸಿದರು. ಇದು ಸುಮಾರು ಮೂರು ಅಡಿಗಳಷ್ಟು (೧ m) ಆಳವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗಾರೆಯ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವರು ಕೊಳವನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹಿಡಿಯಲಾಗಿದ್ದ ಮೀನನ್ನು ಇಡಲು ಹಾಗು ಹಾವುಮೀನುಗಳನ್ನು ತಾಜಾವಾಗಿಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪುನಃಶೇಖರಿಸಿದ ಕೊಳವನ್ನು ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬದಿಯಿಂದ ನೋಡಬಹುದು. ೧೭೮೦ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬೆಂಜಾಮಿನ್ ಪ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌’ರ [[ಅಮೆರಿಕನ್ ಫಿಲೋಸೊಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯನ್ನು]] ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ೧೭೯೭ರಿಂದ ೧೮೧೫ರ ವರೆಗು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರಿಗೆ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ''ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು'' ಅವರ ಸ್ವಂತ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ, ಅದಾಗ್ಯೂ ಅಲ್ಲಿ "ವರ್ಣಿಸದೇ ಇದ್ದ ಮತ್ತು ವರ್ಗೀಕರಿಸದೇ ಇದ್ದ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕವು ಇವೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಶಂಶಯವೇಯಿಲ್ಲ". ನಿಸರ್ಗವಾದಿಯಾದ [[ಮಾರ್ಕ್ ಕಟೆಸ್ಬಿ]]ರವರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ಪಕ್ಷಿಗಳ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಹ ಅವರು "ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವವನ್ನು, ಬಣ್ಣಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತಲು, ಇವು ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿವೆ" ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರು. [[ಚಿತ್ರ:Thomas Jefferson to George Rogers Clark fossils 1807.jpg|thumb|left|200px|ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರು ಜನರಲ್ ಜಾರ್ಜ್ ರೋಜರ್ಸ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಅವರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರ.ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು.]] ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರವರು ಅತಿಯಾದ [[ಸರಾಯಿ]] ಪ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಕಾರರಾಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ರುಚಿಗಾರ (ರಸಿಕ) ರಾಗಿದ್ದರು. [[ಪ್ರಾನ್ಸ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಇದ್ದ ವರ್ಷಗಳ (೧೭೮೪–೧೭೮೯) ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಇತರ [[ಯುರೋಪಿನ]] ಸರಾಯಿ ಪ್ರಾಂತಗಳಿಗೆ ಸವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು, ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಸರಾಯಿಯನ್ನು ತಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಅವರು ಧಿಟ್ಟ ಅಭಿಪ್ರಾಯವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದರು: "ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇ ನಾವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುವಹಾಗೆ ಸರಾಯಿಯ ಅಧಿಕ ವಿಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು, ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿ ಅದೇರೀತಿಯಲ್ಲದೇ ಇರಬಹುದು, ಆದರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಶಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಸರಾಯಿತೋಟವನ್ನು ನೆಡಲಾಯಿತು, ಇದರ ಮಹತ್ತರ ಭಾಗವು ಯುರೋಪಿನ ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸವು ''[[ವಿಟಿಸ್ ವಿನಿಪೆರ]]'' ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಅನೇಕ ಸರಾಯಿ ರೋಗಗಳಿಗೆತವರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವು ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ೧೮೦೧ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ''[http://www.constitution.org/tj/tj-mpp.htm ಎ ಮೇನುಯಲ್ ಆಫ್ ಪರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಪ್ರಾಕ್ಟಿಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200626161820/http://constitution.org/tj/tj-mpp.htm |date=2020-06-26 }}'' ಈಗಲು ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿದೆ. ೧೮೧೨ರಲ್ಲಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ಎರಡನೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಆಗಸ್ಟ್ ೧೮೧೪ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್‌ನ, D.C. ಮತ್ತು [[ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನು]] ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ನಂತರ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ಪುಸ್ತಕಗಳ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಜನವರಿ ೧೮೧೫ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ೬,೪೮೭ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ $೨೩,೯೫೦ನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್ ಅವರ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಭವ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪನೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇಂದು, [[ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್‌ನ (ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಗ್ರಂಥಾಲಯ)]] ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗೆ ಸಂಯುಕ ಶಾಸನಾಧಿಕಾರದ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರ ಗೌರವಾರ್ತವಾಗಿ ಥಾಮಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |accessdate= |url=http://thomas.loc.gov/ |title=American Sphinx: The Contradictions of Thomas Jefferson |first=Joseph J. |last=Ellis |year=1994 |publisher=Library of Congress |archive-date=2015-08-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150830093514/http://thomas.loc.gov/ |url-status=dead }}</ref> ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ [[ಕ್ವರ್'ಯನ್‌]]ನ ಸಂಪುಟ-ಎರಡು ೧೭೬೪ರ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು [[ರೆಪ್. ಕೈತ್ ಎಲ್ಲಿಸನ್‌]]ರವರಿಂದ [[ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೇಟಿವ್ಸ್‌ (ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಮನೆ)]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="WashingtonPost_Argetsinger-Roberts_20070103"> {{cite news|accessdate=January 3, 2007 |title=But It's Thomas Jefferson's Koran! |authors=Amy Argetsinger and Roxanne Roberts|date=January 3, 2007 |page=C03|work=[[Washington Post]] |date=January 1, 2007 |url=http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2007/01/03/AR2007010300075.html}}</ref> == ರಾಜಕೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:1818 letter Jefferson to Mordecai Noah.jpg|thumb|In his May 28, 1818, letter to Mordecai Manuel Noah, Jefferson expressed his faith in humanity and his views on the nature of democracy.|alt=ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ 1818ರ ಮೊರ್ಡೆಕಯ್ ಮ್ಯಾನುಯಲ್ ನೋಹ್ ಅವರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರ]] ಜೆಫರ್ಸನ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಧಿಪತ್ಯವಾದಿತ್ವವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನವಾಬ ಪದ್ಧತಿಯು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬ್ರಷ್ಟಾಚಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಮತ್ತು ನಗರದ ಸಂಪನ್ನತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಜನರಿಗೆ ಇದ್ದ ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಪಟ್ಟುಹಿಡಿದರು. ೧೭೯೦ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಮಿಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಆ‍ಯ್‌ಡಮ್ಸ್‌ರವರು ಪ್ರಜಾಧಿಪತ್ಯವಾದಿತ್ವವನ್ನು ದಿಟ್ಟಿಸುವ ಚಕ್ರಾದಿಪತ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯಂತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಹೇರುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಿಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆನಡದ ವಿಚಾರಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ತೊಲಗಿಸುತ್ತದೆಂಬ ಆಶಾಭಾವನೆಯಿಂದ [[1812ರ ಯುದ್ಧವನ್ನು]] ಅವರು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಅಮೆರಿಕ ಕೃಷಿಮೂಲ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿನ ಒಕ್ಕಲಿಗ ರೈತರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ತಾವೆ ನಿಭಾಯಿಸುವಷ್ಟು ಪ್ರಬುದ್ಧರಾಗಿರಬೇಕೆಂಬುದು, ಅಮೆರಿಕಾ ಬಗೆಗಿನ ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕೆಗಳ ದೇಶ ಈತನ [[ರೈತಾಪಿ]] ದೃಷ್ಟಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಅದ್ವಿತೀಯತೆ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿನ ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯು ಅವರನ್ನು [[ಅಮೆರಿಕದ ವಿಷೇಷತೆಯ]] ಪಿತಾಮಹನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು.. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಕಡಿಮೆಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಾದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಿನ್ನಡೆಯು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಮರುಕಳಿಸದೆಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಪ್ರಜಾಧಿಪತ್ಯವಾದಿ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ವಗಳು ೧೮ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿರೋಧ ಲೇಖಕರ [[ಕಂಟ್ರಿ ಪಕ್ಷ]]ದಿಂದ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಅವರು [[ಜಾನ್ ಲೊಕೆ]]ರವರಿಂದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಹೊಂದಿದ್ದರು (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಸಕ್ಯವಿಲ್ಲದ ಹಕ್ಕುಗಳ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ). ಚರಿತ್ರೆಗಾರರು ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರೆಂಚ್ ಸಹವರ್ತಿಯಾದ [[ಜೀನ್-ಜಾಕ್ವೆಸ್ ರೂಸೆವ್‌]]ರವರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದರು.<ref>[[ಜೆ. ಜಿ. ಎ. ಪೊಕಾಕ್]], ''ದಿ ಮೆಚಿಯವೆಲ್ಲಿಯನ್ ಮೊಮೆಂಟ್: ಫ್ಲೊರೆಂಟೈನ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಥಾಟ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಟ್ರೆಡಿಷನ್'' (೧೯೭೫), ೫೩೩; ರಿಚರ್ಡ್ ಕೆ. ಮ್ಯಾಥ್ಯೂಸ್, ''ದಿ ರ್ಯಾಡಿಕಲ್ ಪೊಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್'', (೧೯೮೬), ಪು. ೧೭, ೧೩೯n.೧೬ ನೋಡಿ</ref> === ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳು === [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಬ್ಯಾಂಕು]]ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ತೀವ್ರವಾದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು: "ನಿಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ನಾನು ಬಹಳ ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ನಂಬಿದ ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯು ನಿಂತ ಸೈನಿಕರಿಗಿಂತಲು ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿ; ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೋಸ್ಕರ ಬಂಡವಾಳದ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡುವ ನೀತಿಯು, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೊಸಗಾರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶನೀಡಿದ ಹಾಗೆ".<ref>ಆಪಲ್ಬಿ ಅಂಡ್ ಬಾಲ್‌ (೧೯೯೯) ಪು ೨೦೯)ರಲ್ಲಿ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರಿಂದ ಜಾನ್ ಟೇಲರ್ ಅವರಿಗೆ ಮೇ ೨೮, ೧೮೧೬; ''ಬರಹಗಳು'' ೧೫:೨೩</ref> ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಮಾಡಿಸೊನ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್, ೧೮೧೨ರ ಯುದ್ಧದಿಂದಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಗೊಂದಲಗಳನ್ನು ನೋಡಿಯು, ಅವರ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ೧೮೧೬ರಲ್ಲಿ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಎರಡನೆಯ ಬ್ಯಾಂಕನ್ನು]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಜೆಫರ್ಸನ್ ತಮ್ಮ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಹಲವು ಪತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಧಾರಾತ್ಮಕವಾದುದು ಮೇ ೨೮, ೧೮೧೬ರಂದು, [[ಜಾನ್ ಟೈಲರ್‌]]ಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರ. <span style="font-size:11pt"></span> <span style="font-size:11pt">{{Quotation|''The system of banking we have both equally and ever reprobated. I contemplate it as a blot left in all our constitutions, which, if not covered, will end in their destruction, which is already hit by the gamblers in corruption, and is sweeping away in its progress the fortunes and morals of our citizens. ''<ref>Monticello, May 28, 1816: (better source required)</ref>|Thomas Jefferson, 1816}}</span> <span style="font-size:11pt"></span> === ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು === ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು "ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗದಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು" ಹೊದಿದ್ದಾನೆಂದು ಜೆಪರ್ಸನ್ ನಂಬಿದ್ದರು. ಅದು, ಸರಕಾರ ಇರಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಈ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ; ಮನುಷ್ಯನಿಂದ ಇವನ್ನು ರಚಿಸಲು, ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದರಿಂದಲೆ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ದರಾದಂತಹ [["ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ"]] ಹಕ್ಕಿದು. ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ, "ಸರಿಯಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು, ನಮ್ಮ ಮನೋಬಲದ ಪ್ರಕಾರ ಇತರರಿಗೂ ಇದ್ದ ಸಮನಾದ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತ ಹರಡಿದ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿನ ತಡೆಯಿಲ್ಲದ ಚಟುವಟಿಕೆ. ನಾನು ’ಕಾನೂನಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಏನನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾರೆ’, ಏಕೆಂದರೆ ಕಾನೂನು ಆಡಳಿತಗಾರರ ಇಚ್ಚೆಯೆಂತೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲು ಆ ರೀತಿ ಆಗುವುದರಿಂದ ಯಾವಾಗ ಇದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಘಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲ."<ref>ಆಪಲ್ಬಿ ಅಂಡ್ ಬಾಲ್ (೧೯೯೯) ಪು ೨೨೪ರಲ್ಲಿ ಐಸಾಕ್ ಎಚ್. ಟಿಫನಿ ಅವರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರ, ಏಪ್ರಿಲ್ ೪, ೧೮೧೯.</ref> ಆದ್ದರಿಂದ, ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸರಕಾರದಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರು, ಅದನ್ನು ಬೇಕಾದಾಗ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲು ದಾದ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಹಕ್ಕಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ರೀತಿಯಂತಹದು ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇದು ಇತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಒಂದು ಸರಳ ವಿಷಯವಷ್ಟೆ. ಯಾವ ಸರಕಾರ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇತರರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳಲು ನೋಡುವಂತವರನ್ನು ತಡೆಹೊಡ್ಡುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಡೆಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡುತ್ತದೊ ಅದೇ ಸರಿಯಾದ ಸರಕಾರವೆಂದು ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಮೊದಲು ಜನಿಸಿದ ಮಗ ಎಲ್ಲಾ ಜಮೀನನ್ನು ಪಡೆದೊಕೊಳ್ಳುವ ನಿಯಮವಾದ, ಜೇಷ್ಟಪುತ್ರನಹಕ್ಕನ್ನು ವರ್ಜೀನಿಯಾದಿಂದ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿನ ಅವರ ವಿಜಯಶೀಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದ, ಸಮಾನತೆಗೆ ಜೆಪರ್ಸನ್‌ರವರಿಗಿದ್ದ ಕಟ್ಟುಪಾಡನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{Harvnb|Brown|1954|pp=51–52}}</ref> ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ನೀತಿನಿಯಮಗಳ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವಾಗ ತಮ್ಮ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ- ಅಂದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೊ ಇಲ್ಲವೊ, ಅವರು ಇತರರ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಸಹಜಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆಂದು ಜೆಫರ್ಸನ್ ನಂಬಿದ್ದರು. ನೀತಿಪ್ರಜ್ಞೆಯು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಶ್ವಸನೀಯವಾಗಿದ್ದರೆ, ಸಮಂಜಸ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಅರಾಜಕತೆಯ ಸಮಾಜವು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಹ ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ]] [[ಆದಿವಾಸಿ]] ಸಮುದಾಯದ ಜೀವನದ ರೀತಿಯಬಗ್ಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು: ಜೆಫರ್ಸನ್ ಕೆಲವುಸಲ [[ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ದಂಗೆಕೋರ]]ನಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="Adler200_p378">{{cite book |last=Adler |first=Mortimer Jerome |title=The Great Ideas |publisher= Open Court Publishing |year=2000 |page=378}}</ref> ''ಕೊಲೊನೆಲ್ ಕರಿಂಗ್‌ಟೊನ್‌ಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ'' ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆಂದರೆ: "ಸರಕಾರ ವಿಲ್ಲದೆ ಜೀವಿಸುವ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿನ ಜನರು (ಭಾರತೀಯರ ಹಾಗೆ), ಯುರೋಪಿನ ಸರಕಾರದ ಆಡಳಿತದಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವವರಿಗಿಂತಲು, ಅವರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಅಮಿತವಾದ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆಂಬುದನ್ನು ಮನದಟ್ಟುಮಾಡಿಕೊಂಡೆ" ಎಂದರು. ಏನೇಯಾಗಲಿ, "ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ಅನಾಯಕತ್ವವು ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆಂಬುದನ್ನು" ಜೆಫರ್ಸನ್ ನಂಬಿದ್ದರು.<ref>''[http://odur.let.rug.nl/~usa/P/tj3/writings/brf/jefl53.htm ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಡಿಸನ್ ಅವರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081206033723/http://odur.let.rug.nl/~usa/P/tj3/writings/brf/jefl53.htm |date=2008-12-06 }}, ಜನವರಿ ೩೦, ೧೭೮೭''</ref> ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವರು "ರಾಜ್ಯಭಾರದ ಅನುಮತಿಯಿಂದ ಇರುವಂತೆ" ಅಮೆರಿಕಾವನ್ನು ವಿಸ್ತಾರಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ, ಸರಕಾರವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು. ಅವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಘೋಷಣೆಯ ಮೂಲ ಕರಡುಪತ್ರದ ಆತರಿಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ಬರೆದದ್ದು: <blockquote>ನಾವು ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ಸತ್ಯಗಳು ಪವಿತ್ರವಾಗಿ &amp; ಅಪ್ರಶ್ನಿತವಾಗಿರಬೇಕು; ಅದು ಎಲ್ಲಾ ಮನುಷ್ಯರು ಸಮಾನ &amp; ಸ್ವತಂತ್ರರು, ಆ ಸಮಾನತೆಯಿಂದ ಅವರು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, &amp; ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, &amp; ಸಂತೋಷದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ; ಇವುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಜನರ ನಡುವೆ ಸರಕಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅವರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ರಾಜ್ಯಭಾರದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸರಕಾರವು ಈ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಜನರು ಸರಕಾರವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಅಥವಾ ವಿಸರ್ಜಿಸುವ, ಮತ್ತು ಹೊಸಾ ಸರಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ, ತಮ್ಮ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸರಕಾರದ ಆಡಳಿತ ನೀತಿಗಳನ್ನು &amp; ಅಧಿಕಾರದ ಪರಿಮಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.loc.gov/exhibits/declara/ruffdrft.html |title=Professor Julian Boyd's reconstruction of Jefferson's "original Rough draft" of the Declaration of Independence |publisher=Loc.gov |date=2005-07-06 |accessdate=2009-09-02}}</ref> </blockquote> ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಬದ್ಧರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದು "ರಾಜ್ಯಭಾರದ ಸಮ್ಮತಿಗೆ" ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ನಿವೇದನೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಕೂಲಂಕುಷವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಋಣಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಕಾನೂನನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. "ಯಾವುದೇ ಸಮಾಜವು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಸಂವಿಧಾವನ್ನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಕಾನೂನನ್ನಾಗಲಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಭೂಲೋಕವು ಯಾವಾಗಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೀವಿಸುವ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆಂದು" ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯಂತೆ ಕಾನೂನು ಆಂದೋಲನದ ಸರಿಯಾದ ಕಾಲಚಕ್ರಹೊಂದುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಹ ವಿಚಾರಮಾಡಿದರು: "ಪ್ರತಿಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯು ಮುಗಿಯುವ ವೇಳೆಗೆ ಅಂದಿನ ಸಂವಿಧಾನವು, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾನೂನು, ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಇದು ಬಹಳಷ್ಟು ಕಾಲ ಉಳಿಯಬೇಕೆಂದರೆ, ಇದು ಒತ್ತಾಯದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹೊರತು, ಹಕ್ಕಲ್ಲ". ಅವರು ನಂಬಿದ್ಧ "ಮೆಚುರಿಟಿ" (ಪರಿಪಕ್ವತೆ)-ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ವೈಯುಕ್ತಿಕ ವಿವೇಚನಾಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿರುವ ಅವಧಿಯ ಪರಿಗಣನೆಯಿಂದ, ಅವರ ೧೯ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಕಾಲಾವಧಿಯ ನಿರೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಹೊರಟರು.<ref>''[http://odur.let.rug.nl/~usa/P/tj3/writings/brf/jefl81.htm ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಡಿಸನ್ ಅವರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100328183018/http://odur.let.rug.nl/~usa/P/tj3/writings/brf/jefl81.htm |date=2010-03-28 }}, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೬, ೧೭೮೯''</ref> [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಋಣ]]ವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕೆಂದು ಸಹ ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಇಂದಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಯು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯು ಮಾಡಿದಂತಹ ಸಾಲವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸುವ ನೈತಿಕ ಧರ್ಮ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ರೀತಿಯ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸುವುದು " ಉದಾರತೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹೊರತು ಹಕ್ಕು ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದರು. === ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಕ್ಕು === ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಕ್ಕುಗ ಬಗೆಗಿನ ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಅತ್ಯಂತ ದೃಢವಾದ ಪ್ರತಿವಾದವು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೆಂಚಕೀ ಮತ್ತು ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ೧೭೯೮ರ ಸಂಕಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿನ, ಸಂಘಟಿತ ಪಾರುಪತ್ಯಗಳ ವಿಸ್ತಾರದ ಬಗೆಗಿನ ವಿರೋಧದಲ್ಲಿ ದ್ವನಿಗೂಡಿಸುವಂತಾಯಿತು. ಏನೇಯಾಗಲಿ, ಅವರ ಕೆಲವು ವಿದೇಶಿ ನೀತಿಗಳು ಸರಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದವು. ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದುದೆಂದರೆ, ೧೮೦೩ರಲ್ಲಿ [[ಲೂಯಿಜಿಯಾನವನ್ನು ಖರೀದಿಸುವಾಗ]] ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಾಂತವನ್ನು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ನಿವಾಸಿಗರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ವಿವಕ್ಷಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ೧೮೧೦ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ೯೭,೦೦೦ರಷ್ಟಿರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>''[http://www.census.gov/Press-Release/www/releases/archives/facts_for_features_special_editions/001619.html ]''</ref> ವಿದೇಶಿ ಕಾಯಿದೆಯಾಗಿ [[ಎಂಬಾರ್ಗೊ ಯಾಕ್ಟ್ ಆಫ್ 1807]] ವಿಫಲವಾದಾಗ, ಅದರಬಗ್ಗೆ ಇವರ ಪ್ರವರ್ತನೆಯು, ಸಂಯುಕ್ತ ಸರಕಾರವು ವ್ಯಾಪಾರದ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡಲು ಸ್ಥಳಿಯ ಸೇನೆಯ ನಡುವೆ ಬರಬಹುದು, ಆಗ್ ಇದು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ದಾರಿಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು. === ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು === ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರು ಓದಿದಂತಹ ವಿವಿಧ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಪಂಡಿತರ ಅನುಕರಣವನ್ನು ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕವಾದ "ಲೀಗಲ್ ಕಾಮನ್‌ಪ್ಲೇಸ್ ಬುಕ್‌"ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|url= http://memory.loc.gov/ammem/collections/jefferson_papers/mtjser5.html|title=The Thomas Jefferson Papers|publisher=Library of Congress|accessdate=2010-05-05}}</ref> [[ಗನ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌‍]]ನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾತಿಸುವಂತೆ ಅವರು ಬರೆದ ಒಂದು ವಾಕ್ಯವೃಂದವನ್ನು [[ಸಿಸರೆ ಬೆಕರಿಯ]]'ರ ''ಎಸ್ಸೆ ಆನ್ ಕ್ರೈಮ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಫನಿಷ್‌ಮೆಂಟ್‌'' ದಿಂದ ನಕಲು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇಟಾಲಿನ ದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ವಾಕ್ಯವೃಂದವು, ಬೆಕಾರಿಯ ಕೆಲವು ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ "ಪಾಲ್ಸ್ ಐಡಿಯ ಆಫ್ ಯುಟಿಲಿಟಿ (ಉಪಯುಕ್ತತೆಯ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ)" (ಪಾಲ್ಸ್ ಐಡೀ ದಿ ಯುಟಿಲಿಟ)ಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾಗತಃ, ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ: <blockquote>ಉಪಯುಕ್ತತೆಯ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳೇ, ತಪ್ಪುಗಳ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಉಪಯುಕ್ತತೆಯ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಶಾಸನಕಾರರು...ತಮ್ಮನ್ನು ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುಡಬಹುದೆಂಬ ಭಯದಿಂದ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು, ಮತ್ತು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಮುಳಿಸಿದುವರೆಂಬ ಭಯದಿಂದ ನೀರನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಜನರಿಂದ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ; ಮತ್ತು ಯಾರು ಅದನ್ನು ತಡೆಯುವ ದಾರಿಯಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೋ ಅಂತವರು ಅದನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ. </blockquote> <blockquote>ಈ ಸ್ವಭಾವದ ಕಾನೂನುಗಳು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತವೆ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರ ಮಾಡದವರನ್ನು ನಿರಾಯುಧವರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಕಾನೂನಿನ ಮೂಲಕ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದು.... ಇದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯು ಪರಿಸ್ಥಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವರಿಗಿಂತ, ಇಲ್ಲದೆ ಇದ್ದವರ ಮೇಲೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಲ್ಲೆ ಮಾದಬಹುದಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ನಿಜವಾಗಿಯು ಕೊಲೆಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ಬದಲಾಗಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="mont0505">{{cite web|url= http://wiki.monticello.org/mediawiki/index.php/Laws_that_forbid_the_carrying_of_arms...(Quotation)|title= Laws that forbid the carrying of arms...(Quotation)|publisher= Thomas Jefferson Encyclopedia|accessdate= 2010-05-05|archive-date= 2009-12-17|archive-url= https://web.archive.org/web/20091217112358/http://wiki.monticello.org/mediawiki/index.php/Laws_that_forbid_the_carrying_of_arms...(Quotation)|url-status= dead}}</ref> </blockquote> ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಸಂಖ್ಯಾಲೇಖನವು ಕೇವಲ, "ಪಾಲ್ಸ್ ಐಡೀ ದಿ ಯುಟಿಲಿಟ," ಆಗಿತ್ತು<ref name="mont0505"/> ಬೆಕಾರಿಯ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಗೆ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆಯೆ ಇಲ್ಲವೆ, ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೋ ಬೇರೆ ಕಾರಣಕಾಗಿ ಈ ವಾಕ್ಯವೃಂದವನ್ನು ಅನುಕರಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. === ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ಗಳು === ೧೮೧೬ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರು [[ಜಾರ್ಜ್ ಲೋಗನ್]] ಅವರಿಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, <blockquote>ಈ ಸಂಬಂಧ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಗಮನಾರ್ಹವಾದಂತಹ ಅದ್ಭುತವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ನಾಗರೀಕರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯ ಮಧ್ಯೆ ನಿಯಮಗಳ ಯಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಉಂಟಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಈ ನಿಯಮದ ನಿಜಾಂಶವೆಂದರೆ ಸದ್ಗುಣ &amp; ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಬೇರಾಗುವಂತಹವಲ್ಲ. ಅಂದುಕೊಂಡಿರಬಹುದಾದಂತೆ ಜನರ ನಾಶದ ಜೊತೆಗೆ ಅದು ಕೊನೆಯಾಯಿತು. ನಮಗೆ ಆ ಉದಾಹರಣೆಯಿಂದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ ಎಂದು ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಹುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬಡಿದು ಹಾಕಬೇಕು.''<ref>{{cite book | last = Ford, ed | first = Paul Lester | authorlink = | coauthors = | title = The Writings of Thomas Jefferson, Vol X, 1816–1826 | publisher = G. P. Putnam's Sons | year = 1899 | location = New York, London | pages = | url = https://archive.org/stream/writingsofthomas10jeffiala/writingsofthomas10jeffiala_djvu.txt | doi = | id = | isbn = }}</ref>'' </blockquote> === ನ್ಯಾಯಾಂಗ === ವಕೀಲರಾಗಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದರು ಆದರೆ ಯಾವತ್ತೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಒಳ್ಳೆಯ ವಕೀಲರಾಗಲಿ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ನೆಮ್ಮದಿಯಿಂದ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಪರಿಣಿತರಾಗಿರಬೇಕು ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಬಾರದು ಎಂದು ನಂಬಿದ್ಧರು. ''[[ಮಾರ್ಬುರಿ ವಿ. ಮ್ಯಾಡಿಸನ್]]'' ಕಾಲದಲ್ಲಿನ ೧೮೦೩ರ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನದ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಣಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದ ಇದರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯೆಂದು ಅವರು ವೈಯುಕ್ತಕವಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನದ ತಿದ್ದುಪಾಟನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಬೆಂಬಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.<ref>ಪೀಟರ್ಸನ್, ''ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅಂಡ್ ದಿ ನ್ಯೂ ನೇಷನ್'' ಪು. ೬೯೯</ref> ಜೆಫರ್ಸನ್ [[ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ]] ತತ್ವವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು: <blockquote>ನ್ಯಾಯಾದೀಶರನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಅಂತ್ಯದ ಪಂಚಾಯತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ನಿಜವಾಗಿಯು ಅಪಾಯಕಾರಿ ತತ್ವ, ಮತ್ತು ಇದು ನಮ್ಮನ್ನು ಆಲಿಗ್ಯಾರ್ಕಿ (ಕೆಲವೇ ಜನರ ಪ್ರಭುತ್ವ)ದ ಜಬರುದಸ್ತಿನ ಅಡಿಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ನ್ಯಾಯಾದೀಶರು ಎಲ್ಲಾ ಜನರನಷ್ಟೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಹೊರತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಇತರಹಾಗೆ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ, ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಅವರ ದಳದ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅದೇ ತರಹದ ಅನುರಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ನೀತಿವಾಕ್ಯವು ''ಬೊನಿ ಜುಡಿಸಿಸ್ ಎಸ್ಟ್ ಅಂಪ್ಲೈಯರ್ ಜುರಿಸ್ಡಿಕ್ಟಿಯೊನಮ್'' [ವಿಶಾಲ ಕಾನೂನು ಪರಿಧಿಯೇ ಒಳ್ಳೆಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ], ಮತ್ತು ಇತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಚುನಾಯಿತ ಹತೋಟಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊದಿದ್ದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಯಾವುದೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಹೆಚ್ಹ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಸಮಯ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದೊಂದಿಗೆ ಯಾವಯಾವ ಕೈಗಳು ಗುಟ್ಟಾಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದ, ಹಾಗು ಇದರ ಸದಸ್ಯರು ನಿರಂಕುಶ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಬಹುದೆಂದು, ಸಂವಿಧಾನವು ಈ ತರಹದ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ನ್ಯಾಯಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಲ್ಲ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ತಮ್ಮತಮ್ಮೊಳಗೆ ಸಮನಾದ ಮತ್ತು ಸಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ.''<ref>ವಿಲಿಯಮ್ ಸಿ ಜಾರ್ವಿಸ್ ಅವರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರ, ೧೮೨೦</ref>'' </blockquote> === ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಂಡಾಯ === ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಬಂಡಾಯ ಮತ್ತು ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಮೂಲಕ ಸರಕಾರವನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಜೆಫರ್ಸನ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಜನವರಿ ೩೦, ೧೭೮೭ರಂದು ಜೆಮ್ಸ್ ಮೆಡಿಸೊನ್‌ರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್ "ಆಗಾಗ್ಗೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ಬಂಡಾಯವು ಒಳ್ಳೆಯದು, ಮತ್ತು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಯಾಗಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ಸರಕಾರದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಔಷದಂತೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ " ಎಂದು ಬರೆದರು.<ref name="Melton 277 Madison">ಮೆಲ್ಟನ್, ''ದಿ ಕೋಟಬಲ್ ಫೌಂಡಿಂಗ್ ಫಾದರ್ಸ್'', ೨೭೭.</ref> ಇದೇರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೨, ೧೭೮೭ರಂದು [[ಅಬಿಗಲಿ ಆ‍ಯ್‌ಡಮ್ಸ್‌ಗೆ]] ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬರೆದರು, "ಸರಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ಚೈತನ್ಯವು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲು ಜೀವಂತ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಇದನ್ನು ಅನ್ಯಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅನುಷ್ಟಾನಕ್ಕೆ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಯಾವತ್ತು ಕಾರ್ಯಪೂಪಕ್ಕೆ ತರದೆ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತಲು ಇದು ಒಳ್ಳೆಯದು."<ref name="Melton 277 Madison"/> [[ಶಾಯ್ಸ್ ಬಂಡಾಯ]]ರಿಗೆ ಸಂಬಂದಪಟ್ಟ ರಕ್ತಪಾತದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ ನಂತರ, ನವೆಂಬರ್ ೧೩, ೧೭೮೭ರಂದು ಜೆಫರ್ಸನ್ ಜಾಹ್ನ್ ಆ‍ಯ್‌ಡಮ್ಸ್‌ರ ಅಳಿಯ [[ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ S. ಸ್ಮಿತ್‌‌]]ಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರೆದರು, "ಕೆಲವು ಜೀವಿಗಳು ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಅಳಿದುಹೋಗಿದ್ದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದಾ? ಸ್ವಧೇಶಾಭಿಮಾನಿಗಳ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟದೊರೆಗಳ ರಕ್ತಪಾತದಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವೃಕ್ಷವು ಸಮಯದಿಂದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಪುನಃಶ್ಚೆತನಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದುವೇ ಇದರ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪದ್ದತಿ."<ref>''[http://www.loc.gov/exhibits/jefferson/jefffed.html ವಿಲಿಯಮ್ ಸ್ಮಿತ್‌ ಅವರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರ], ನವೆಂಬರ್ ೧೩, ೧೭೮೭''</ref> ೧೭೮೭ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲಿಯಮ್ ಎಸ್. ಸ್ಮಿತ್‌ಗೆ ಬರೆದ ಮತ್ತೊಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ಬರೆದದ್ದು: ''ಸಮಯದಿಂದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸದಿದ್ದರೆ, ದೇಶವು ಯಾವರೀತಿ ಇದರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಚೈತನ್ಯದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವರಾ?'' ''ಅಂತವರು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಿ.'' <ref name="Melton 277 Madison"/> === ಆತ್ಮಗೌರವ === ಮಾರ್ಚ್ ೧೩, ೧೭೮೯ರಂದು [[ಪ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್‌ಸೊನ್‌]]ರಿಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ಬರೆದದ್ದು: " ಗೆಲ್ಲಲು ಭ್ಯಯಗ್ರಸ್ತನಾಗಿದ್ದಂತ ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಯಾವತ್ತು ನಂಬಿಕೆಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಸೋಮಾರಿತನವು ನನಗಿಂತ, ಇತರರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಮನ್ನಣೆಗೊಳಗಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ."<ref>{{cite web |url=http://www.britannica.com/presidents/article-9116912 |title=Encyclopædia Britannica's Guide to American Presidents |publisher=Britannica.com |date= |accessdate=2009-09-02 |archive-date=2009-08-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090827194628/http://www.britannica.com/presidents/article-9116912 |url-status=dead }}</ref> === ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು === ಜೆಫರ್ಸನ್ [[ಮಹಿಳೆಯರ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು]] ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ; "ಧೀಮಂತ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು [[ಅಬಿಗೈಲ್ ಆ‍ಯ್‌ಡಮ್ಸ್]] ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದರು, ಜೆಫರ್ಸನ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು ಎಂದು ಲೇಖಕರಾದ ರಿಚಾರ್ಡ್ ಮೊರಿಸ್‌ ಬರೆದಿದ್ದರು. ಪರಿಸಿಯನ್ ಸಲೊನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಜಕೀಯ ಹರಟೆಗಳಿಂದ ಸತಾಯಿತಗೊಂಡ, ಅವರು ತಾಯಿನಾಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ’ನಮ್ಮ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಹಿಳೆಯರು...ತಮ್ಮ ಪತಿಯರನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯ ಜಂಬದಿಂದ ಮರಳುವಂತೆ ಅವರ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಸಂತೈಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಶಾಂತಹೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟರಾದರು,’" ಎಂದು ಬರೆದರು. ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ಬರೆದರು "ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸುವುದು ಒಂದು ಹೊಸಾ ಬದಲಾವಣೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಾಗಲಿ, ಅಥವಾ ನಾನಾಗಲಿ ಸಿದ್ಧರಾಗಿಲ್ಲ."<ref>''ಸೆವೆನ್ ವ್ಹು ಶೇಪ್ಡ್ ಅವರ್ ಡೆಸ್ಟಿನಿ'', ಪು. ೧೩೩, ರಿಚರ್ಡ್ ಬಿ. ಮೊರ್ರಿಸ್, ೧೯೭೩, ಹಾರ್ಪರ್ &amp; ರೋ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್, ಇಂಕ್.</ref> == ಧರ್ಮ == ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನಿಟಿಯ ಕಡು ಸಂಪ್ರದಾಯ ನಿಷ್ಟರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಜೀವಮಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಜೆಫರ್ಸನ್ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಬೈಬ್ಲಿಕಲ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರ. [[ಡೀಸ್ಮ್]] ಮತ್ತು [[ಯೂನಿಟರಿಯಾನಿಸ್ಮ್‌]] ಧಾರ್ಮಿಕ ತತ್ವಜ್ಞಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, "ದೇವರು ಇರುವುದು ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು; ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಿದ್ದರೆ, ಆತ ನಿಮ್ಮ ಕುರುಡು ಭಯಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಟೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಿಮಗೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ."<ref>ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರಿಂಡ ಪೀಟರ್ ಕ್ಯರ್ರ್, ಆಗಸ್ಟ್. ೧೦, ೧೭೮೭</ref><ref>ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್, ''ದಿ ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್'' (೧೯೮೭).</ref> == ನಾಡವ ಅಮೆರಿಕನ್ ನೀತಿ == [[ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಹೊರಕಳುಹಿಸುವ]] ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜೆಫರ್ಸನ್.<ref name="miller">{{cite book|last=Miller|first=Robert|title=Native America, Discovered and Conquered: : Thomas Jefferson, Lewis & Clark, and Manifest Destiny|publisher=Bison Books|date=July 1, 2008|page=90|isbn=978-0803215986}}</ref><ref name="drinnon">{{cite book|last=Drinnon|first=Richard|title=Facing West: The Metaphysics of Indian-Hating and Empire-Building|publisher=University of Oklahoma Press|date=March 1997|isbn=978-0806129280}}</ref> [[ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಜಾಕ್ಸನ್]] ಅವರನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಹೊರಕಳುಹಿಸುವುದನ್ನು ಯೋಜಿಸಿದ ಮೊದಲಿಗ ಎಂದು ಗುರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮೊದಲು ಆತ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದಾಗ ೧೮೩೦ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಡಿಯನ್ ರಿಮೂವಲ್ ಆಕ್ಟ್]] ಅನ್ನು ಅಂಗೀಕಾರ ಮಾಡಿತು, ಅಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಆತ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಲವಾರು ಪೂರ್ವದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವುದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.<ref name="miller"/> ಆದರೆ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕಾನೂನು ಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಅವನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲು ಜಾಕ್ಸನ್ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ೧೮೦೩ರಿಂದ ಹಲವಾರು ಖಾಸಗಿ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ನಡೆದಿತ್ತು. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಿಲಿಯ ಹೆನ್ರಿ ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರ ನೋಡಿ).<ref name="miller"/> ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು ೧೭೭೬ ಮತ್ತು ೧೭೭೯ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಆಗ ಅವರು [[ಚೆರೊಕೀ]] ಮತ್ತು [[ಶಾವ್ನೀ]] ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ತಮ ಪೂರ್ವಜರ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮದ [[ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿ]] ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.<ref name="miller"/> ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯವೆಂದರೆ [[ಜಾರ್ಜಿಯಾ]] ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದ, ಜಾರ್ಜಿಯಾವು ಪಶ್ಚಿಮದ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅನ್ವೇಷಣೆನಡೆಸಲು ಅದರ ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾದಿದರೆ ಯು.ಎಸ್. ಮಿಲಿಟರಿಯು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಚೆರೊಕೀ ಜನರನ್ನು ಜಾರ್ಜಿಯಾದಿಂದ ಹೊರಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯವಾಗುವುದು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಚೆರೊಕೀ ಜನಾಂಗವು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಹಕ್ಕಿನ ಖಾತರಿ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಜೊತೆ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ ಅವರ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸಿತು.<ref name="miller"/> === ಸಾಂಸ್ಕೃತೀಕರಣ ಮತ್ತು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವಿಕೆ === ಜೆಫರ್ಸನ್‌ನ ಮೂಲ ಯೋಜನೆಯು ಸ್ಥಳೀಯರು ತಮ್ಮ ಸ್ವತಃ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಧರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು, [[ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್]] ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿರುವ [[ವ್ಯವಸಾಯ]]ದ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿತ್ತು.<ref name="miller"/><ref name="drinnon"/> ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರು ಆ ಜನರನ್ನು ವ್ಯವಸಾಯದ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಆಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು [[ಸ್ವಯಂ-ಪೂರ್ಣತೆ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕು, ಆಗ ಅವರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಬಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿ ಬಿಳಿಯ ಅಮೇರಿಕನ್ನರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಬಹುದು.<ref name="letterharrison1803">{{cite web|url=http://courses.missouristate.edu/ftmiller/Documents/jeffindianpolicy.htm|title=President Thomas Jefferson to William Henry Harrison, Governor of the Indiana Territory,|last=Jefferson|first=Thomas|year=1803|accessdate=2009-03-12|archive-date=2018-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20180120091110/http://courses.missouristate.edu/ftmiller/Documents/jeffindianpolicy.htm|url-status=dead}}</ref> ೧೮೦೩ರಲ್ಲಿ [[ವಿಲಿಯಮ್ ಹೆನ್ರಿ ಹ್ಯಾರಿಸನ್]] ಅವರಿಗೆ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರು ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ: :ಭೂಮಿ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿದುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ನೀಡಲೇಬೇಕು, ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದನ್ನು ನಾವು ನೀಡಬೇಕು, ನಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಬೇಕು, ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮೊದಲು ಬಂದರೆ ನಾವು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತೇವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಜನರು ಎಷ್ಟು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಈ ಮೊದಲು ಬರುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ, ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ಮುಂದೆಬರುತ್ತಾರೆ.... ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಮ್ಮ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತಲುಪುತ್ತವೆ., ಮತ್ತು ಅವರು ನಾಗರೀಕರಾಗಿ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಸಂಘಟಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಯಾಚೆ ತೆಗೆದುಹಾಕಿ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದವರು ಅವರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯ ಮಾಡಿದರೆ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಅವಶ್ಯಕ. ಅವರ ಭಯಕ್ಕಾಗಿ, ನಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಅವರ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನಾವು ಗ್ರಹಿತವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ, ನಾವು ನಮ್ಮ ಕೈಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಅವರನ್ನು ಬಗ್ಗುಬಡಿಯುವುದನ್ನು ಅವರು ನೋಡಲೇಬೇಕು.<ref name="letterharrison1803"/> === ಬಲವಂತದ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮೂಲನೆ === ಅಲ್ಲಿಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಸಜಾತೀಕರಣಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರೆ, ಅಂತಹವರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅವರ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟರು.<ref name="miller"/> ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು [[1812ರ ಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಕಗ್ಗೊಲೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡರು. ೧೮೧೩ರಲ್ಲಿ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವನ್ ಹಂಬೊಲ್ಟ್‌ಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ: :ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನೇ ನಿನಗೆ ಗೊತ್ತಾ, ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಪರೋಪಕಾರಿ ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಅವರು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಇರುವುದಕ್ಕೆ ನಾವು ಏನನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ವ್ಯವಸಾಯ ಹಾಗೂ ಅವಶ್ಯಕ ಕಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವರ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಒಡೆತನವನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಅವರನ್ನು ಮಾಡುವುದು. ಅವರ ರಕ್ತವನ್ನು ನಮ್ಮ ರಕ್ತದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಲಬಹುದು, ಮತ್ತು ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ, ಅವರ ಮೇಲೆ ತಟಸ್ಥನೀತಿಯನ್ನು ಹೇರಿದ್ದೇವೆ, ಆದರೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ತತ್ವನಿಷ್ಠೆಯಿಲ್ಲದ ನಿಯಮವು ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಸೋಲುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ. ಅವು ನಮ್ಮ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಜನರನ್ನು ದುರ್ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಎಳೆಯುತ್ತಿವೆ, ಅದರಿಂದಾಗಿ ನಮ್ಮ ವಿರುದ್ಧವೇ ಉರಿಕಾರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕ್ರೂರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಅವರನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧ ಪಡಿಸಿ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ನಮಗಿಂತ ದೂರ ಕಳಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.<ref>{{cite web|url=http://www.let.rug.nl/usa/P/tj3/writings/brf/jefl224.htm|title=Letter From Thomas Jefferson to Alexander von Humboldt December 6, 1813|accessdate=2009-03-12|archive-date=2012-01-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20120111103435/http://www.let.rug.nl/usa/P/tj3/writings/brf/jefl224.htm|url-status=dead}}</ref> ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯರ ಸಜಾತೀಕರಣದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು; ಎರಡನೆಯ ಉತ್ತಮದ್ದೆಂದರೆ ಪಶ್ಚಿಮೀಕರಣವನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು. ಭಾರತೀಯರು ಬಿಳಿಯರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರೆ ಏನಾಗಬಹುದು.<ref>ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಡಬ್ಲು. ಶೀಹಾನ್, ''ಸೀಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್‌ಟಿಂಕ್ಷನ್: ಜೆಫರ್ಸೋನಿಯನ್ ಫಿಲಾಂತ್ರೊಪಿ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್‎'' (೧೯೭೪) ಪು ೧೨೦–೨೧</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ [[ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ]], ಜನರಲ್ [[ಹೆನ್ರಿ ಡೀರ್‌ಬಾರ್ನ್]] ಅವರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ (ಭಾರತೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಜವಾಬ್ಧಾರಿಯುತ ವ್ಯಕ್ತಿ): "ನಾವು ಯಾವುದೇ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಬಲವಂತ ಪಡಿಸಿದರೆ, ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಬೇರುಸಹಿತ ಹೋಗುವವರೆಗೂ ನಾವು ಎಂದಿಗೂ ಅದನ್ನು ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅವರನ್ನು ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿ ನದಿಯಾಚೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು."<ref>ಜೇಮ್ಸ್ ಪಿ. ರೊಂಡಾ, ''ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅಂಡ್ ಚೇಂಜಿಂಗ್ ವೆಸ್ಟ್: ವಿಜಯದಿಂದ ಸಂಭಾಷಣೇ'' (೧೯೯೭) ಪು. ೧೦; ಪಠ್ಯ {{cite book|last=Moore|first=MariJo|title=Eating Fire, Tasting Blood: An Anthology of the American Indian Holocaust|publisher=Running Press|isbn=978-1560258384|url=https://books.google.com/?id=3oNPH4-ovFcC&pg=PA208&lpg=PA208&dq=Thomas+Jefferson+dearborn+hatchet|year=2006}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}ರಲ್ಲಿ</ref> {| class="infobox" |- ! style="padding:1px;background:#ccf;text-align:center"| ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅನ್ನು<br /> [[ಯು.ಎಸ್. ನಿಕೆಲ್]]ನ ಮೇಲೆ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿರುವುದು |} == ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ಬಗ್ಗೆ == [[ಚಿತ್ರ:Jefferson-Nickel-Unc-Obv.jpg|thumb|150px|right|1938–2004|alt=ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಮುಖ, ಯುಎಸ್ ನಿಕೆಲ್, 1938–2004]] [[ಚಿತ್|thumb|150px|right|2005|alt=ಜೆಫರ್ಸನ್‌ ಅವರ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ತೆಗೆದ ಚಿತ್ರ, ಯುಎಸ್ ನಿಕೆಲ್, 2005]] [[ಚಿತ್|thumb|150px|right|2006–present|alt=ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಮುಖ, ಯುಎಸ್ ನಿಕೆಲ್, 2006–ಇಂದಿನವರೆಗೆ]] ಜೆಫರ್ಸನ್ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವವರಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಬರೆಯುವವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರು ಅಗಾಧವಾದ ಸಾಲ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಭೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸರಕಾರಿ ಮಾಹಿತಿ ಪತ್ರವನ್ನು ಗುಲಾಮರಿಗೆ ಹೊರೆ ಮಾಡಿದರು; ಅವರನ್ನು ಸಾಲ ತೀರಿಸುವ ವರೆಗೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಎಂಬುದು ಯಾವಾಗಲೂ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ.<ref>ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಇ. ಸ್ಲೋನ್, ''ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಗಳು: ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಸಮಸ್ಯೆ'' (೨೦೦೧) ಪು. ೧೪–೨೬, ೨೨೦–೧.</ref> ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರು ತೀಕ್ಷ ವೇದನೆ ಮತ್ತು ವಿವೇಚನಾ ಶಕ್ತಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅವರ ಆಂಬಿವಾಲೆನ್ಸ್ ಹಕ್ಕು ಸಹ ಯಾವ ಗುಲಾಮರು ಅವರ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರ ಜೊತೆ ತುಂಬಾ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮಾಂಟಿಸೆಲ್ಲೊದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಿದೆ. ಅವರನ್ನು ಪಳಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಸುವದಕ್ಕಾಗಿ ಬಂಡವಾಳ ಹಾಕಿದರು.<ref>{{Harvnb|Hitchens|2005|p= 48}}</ref> ಅವರು ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, "ನಾವು ಕಿವಿ ಕೇಳಿಸದಂತೆ ಗೋಮುಖವ್ಯಾಘ್ರದಂತಿರುವೆವು; ಮತ್ತು ನಾವು ಅವರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಬಿಡಲೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ತಕ್ಕಡಿಯ ಒಂದು ಕಡೆ ನ್ಯಾಯ, ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಸಂರಕ್ಷಣೆ".<ref>ಮಿಲ್ಲರ್, ಜಾನ್ ಚೆಸ್ಟರ್ (೧೯೭೭). ''ದಿ ವೂಲ್ಫ್ ಬೈ ದಿ ಇಯರ್ಸ್: ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮಗಿರಿ.'' ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಫ್ರೀ ಪ್ರೆಸ್, ಪು. ೨೪೧. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೨, ೧೮೨೦ರಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ ಸೆನೇಟರ್ ಜಾನ್ ಹೋಮ್ಸ್‌ಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರ.</ref> ಅವನು [[ಜೇಮ್ಸ್ ಲೆಮನ್]] ನಂತಹ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ-ರಾಜ್ಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="gutenbergCompact">ಮೆಕ್ನಾಲ್, ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಸಿ. (೧೮೬೫). ''[http://www.gutenberg.org/files/21251/21251-h/21251-h.htm ದಿ ಜೆಫರ್ಸನ್-ಲೆಮೆನ್ ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್.]''</ref> ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಬರೆಯುವವರ ಪ್ರಕಾರ, ಜೆಫರ್ಸನ್ "ಗುಲಾಮರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು".<ref>"ವಿಲ್ಲರ್ಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ರ್ಯಾಂಡಾಲ್, ''ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್: A Life''. p ೫೯೩.</ref> ೧೭೬೯ರಲ್ಲಿ, ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಬರ್ಗೆಸ್ಸಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯನಾಗಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಬಂಧವಿಮೋಚನೆ ಮಾಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.<ref>ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ [http://memory.loc.gov/cgi-bin/query/r?ammem/mtj:@field(DOCID%2B@lit(tj010010)) ಹನ್ನೆರಡು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು].</ref> ಅವರ ಮೊದಲ ರಚನೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನುಡಿಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ಬ್ರಿಟೀಶ್ ಮುಕುಟವನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡುವುದರ ವಸಾಹತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ದೋಷಾರೋಪಣೆ ಮಾಡಿದರು, "ಮನುಕುಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಸರ್ಗಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕೂಲೀಕಾರರ ನಿಷ್ಟೂರ ಯುದ್ಧದ ಆಪಾದನೆ ಮಾಡಿದರು, ಅದರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾದ ಪರಿಶುದ್ಧ ಜೀವನದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿರುವವರು, ಸೆರೆಯಾಳುಗಳು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು [[ಹೆಮಿಸ್ಪಿಯರ್]]ನಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ". ಹೇಗಿದ್ದರೂ, [[ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾರೋಲೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ಜಾರ್ಜಿಯಾ]] ಇಂದ ಬಂದ ಅತಿಥಿಗಳ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಈ ಬಾಷೆಯನ್ನು ನುಡಿಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಕೈ ಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ೧೭೭೮ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನ ಸಬೆಯು ಒಂದು ಕಾನೂನಿನ ಕರಡು ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ ಅವನು ವರ್ಜೀನಿಯಾದಿಂದ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಆಮದು ಮಾಡುವದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವುದಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ದುಷ್ಟರನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡುವವರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಭವಿಶ್ಯದ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಾಶವನ್ನು ಕೈ ಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಹಲವು ಗುಲಾಮರ ಧಣಿಗಳು ಗುಲಾಮತನಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ಕೊಟ್ಟರೂ, ಗುಲಾಮರ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಅವು ಎರಡೂ ನಿಯಮಬದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯವು. ೧೭೮೭ರ ವಾಯುವ್ಯ ವಿಶೇಷ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಗುಲಾಮ ಧಣಿಗಳು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದರು ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಫುಜಿಟಿವ್ ಗುಲಾಮ ಉಪವಾಕ್ಯವನ್ನು (ಅವರು ಓಡಿ ಹೋಗುವ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಅಧಿಕಾರ) ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಅದನ್ನು ಜೆಫರ್ಸನ್ ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಅದು ಗುಲಾಮ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಗುಲಾಮರಿಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹೌಸ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಲು ತೊಂದರೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ೧೭೯೦ರಲ್ಲಿ ನೈರುತ್ಯ ವಿಶೇಷ ಕಾಯಿದೆಯು ಓಹಿಯೋ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಗುಲಾಮಗಿರಿಗೆ ಭರವಸೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/?id=XbzhWvjCxc0C&pg=PA22&lpg=PA22&dq=%22fugitive+slave+act%22+1793+original&q=northwest%20ordinance%20tobacco%20 |title=Student's guide to landmark... - Google Books |publisher=Books.google.com |date= |accessdate=2010-06-25 | first1=Marcus D. | last1=Pohlmann | isbn=9780313313851|year=2002}}</ref> ೧೮೦೭ರಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ [[ಗುಲಾಮಗಿರಿ ವ್ಯಾಪಾರ]]ವನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕುವ ಕಾನೂನಿನ ಕರಡು ಮಸೂದೆಗೆ ಹಸ್ತಾಕ್ಷರ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಗುಲಾಮಗಿರಿ ವ್ಯಾಪಾರವು ಒಂದು ತೊಡಕಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟೀಶ್ ನಂತಹ ಬೇರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕೂಡ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ವಸಾಹತುಗಳಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮಗಿರಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಜೆಫರ್ಸನ್ ''[[ವರ್ಜೀನಿಯಾ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿರುವಂತೆ]]'' ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ(೧೭೮೪): <blockquote>ನಮ್ಮ ನಡುವಿನ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಜನರು ಅಸಂತೋಷದ ನಡವಳಿಕೆ ಹೊಂದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಅನುಮಾನ ಇಲ್ಲ. ಧಣಿ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮರ ನಡುವಿನ ಪೂರ್ತಿ ವಾಣಿಜ್ಯವು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಯೋಗವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾದ ಗದ್ದಲವು ಮನೋವಿಕಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಒಂದು ಕಡೆ ಪೂರ್ಣ ಹಣ ರವಾನೆ ಮಾಡದಿರುವ ಪ್ರಜಾಪೀಡನೆ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಅವನತಿಗೆ ಆಧೀನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.''<ref>ವರ್ಜೀನಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು'', ಅಧ್ಯಾಯ ೧೮.''</ref>'' </blockquote> ಅದೇ ಕೆಲಸವಾಗಿ, ಕಪ್ಪು ಜನರು ಬಿಳಿ ಜನರಿಗಿ೦ತ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ "ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸು ಎರಡೂ ದತ್ತಿಗಳ ಒಳಗಿವೆ" ಎಂದು ಜೆಫರ್ಸನ್ ತನ್ನ ಸ೦ದೇಹವನ್ನು ಮು೦ದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>''ವರ್ಜೀನಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು'' ಪ್ರಶ್ನೆ ೧೪</ref> ಹೇಗಾದರೂ, ಕಪ್ಪು ಜನರಿಗೆ ಯವುದೇ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕು ಇದೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಅವರ ನಿಸರ್ಗಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಬರೀ ಒಳ್ಳೆ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿರುತ್ತಾರೆ, ಎಂದು ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>name="autogenerated೨">{{cite web|url=http://etext.lib.virginia.edu/etcbin/toccer-new2?id=JefVirg.sgm&amp;images=images/modeng&amp;data=/texts/english/modeng/parsed&amp;tag=public&amp;part=18&amp;division=div1 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150204030641/http://etext.lib.virginia.edu/etcbin/toccer-new2?id=JefVirg.sgm&images=images%2Fmodeng&data=%2Ftexts%2Fenglish%2Fmodeng%2Fparsed&tag=public&part=18&division=div1 |date=2015-02-04 }} |ಶೀರ್ಷಿಕೆ='ಜೆಫರ್ಸನ್, ಥಾಮಸ್, 1743–1826.</ref> "ಪೇಟ್ ಅನ್ನುವ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಈ ಜನರು ನಿರಾತಂಕವಾಗಿ ಇರಬೇಕು ಅನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಖಚಿತವಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಬರೆದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಹ ಅವರು ಬರೆದರು. [ಆದರೆ] ಎರಡು ಜನಾಂಗಗಳು...ಒಂದೇ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ವಭಾವ, ಅಭ್ಯಾಸ, ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅವರೊಳಗೆ ಅಳಿಸಿಹಾಕಲಾಗದಂತಹ ಭಿನ್ನತೆಯ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಎಳೆದಿವೆ."<ref name="americanpresident.org"/> ಚರಿತ್ರೆಕಾರ [[ಸ್ಟೆಫೆನ್ ಅಮ್‌ಬ್ರೊಸೆ]] ಪ್ರಕಾರ: "ಜೆಫರ್ಸನ್, ಹೊಂದಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಸಮಾಜದ ಅನೇಕ ಬಿಳಿ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಇಸ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು, ನೀಗ್ರೋಗಳನ್ನು ಕೀಳು ದರ್ಜೆಯವರು, ಸರಳಸ್ವಭಾವದ, ನಂಬಲು ಅರ್ಹರಲ್ಲದವರು ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜೆಫರ್ಸನ್, ರಾಜಕೀಯ ಮೇಧಾವಿಗಳು, ಆಪ್ರಿಕಾದ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಿರಾತಂಕ ಜನರಾಗಿ ಜೀವಿಸುವ ಯಾವುದೇ ದಾರಿ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದರು". ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಹಾರ ತಯರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಅಥಿದಿಗಳನ್ನು ಮನರಂಜಿಸುವದರೊಂದಿಗೆ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳ ಸಮವಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರೆಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು.<ref>[http://www.smithsonianmag.com/issues/2002/november/presence.php Flawed Founders] ಸ್ಟೀಫನ್ ಇ. ಆಂಬ್ರೋಸ್ ರಚಿಸಿದ್ದು</ref> ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರರನ್ನಾಗಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಆಪ್ರಿಕಾದ ವಲಸೆಗಾರರನ್ನು ಶಾಂತವಾಗಿ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಜೆಫರ್ಸನ್ ನಂಬಿದ್ದರು. ಅನ್ಯಥಾ, ಅವರನ್ನು ಯುದ್ಧದ ಭಯ ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು, ಅದನ್ನು ಅವರ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದರು "ದೂರಕೃಷ್ಟಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮನುಷ್ಯರ ಸ್ವಭಾವವು ಭಯದಿಂದ ಕಂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡುವಿಕೆ ಅಥಾವಾ ಬಂಜರುಭೂಮಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕುವ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ನಿರರ್ಥಕ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಹಿಂದಿನ ದೃಷ್ಟಾಂತವು ನಮ್ಮ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಹಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ."<ref>{{Harvnb|ಹಿಚೆನ್ಸ್|2005|pp= 34–35}}</ref> ಆದರೆ ಪೆಬ್ರವರಿ ೨೫, ೧೮೦೯ರಂದು, ಜೆಫರ್ಸನ್ [[ಹೆನ್ರಿ ಗ್ರೆಗೊಯ್‌ರೆ|ಅಬ್ಬೆ ಗ್ರೆಗೊಯ್‌ರೆ]ಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು]: <blockquote>ಸರ್, ಆಗಸ್ಟ್ 17ರಂದು ನೀವು ಒಲುಮೆಯಿಂದ ಕಳುಹಿಸಿದ ಪತ್ರವನ್ನು ನಾನು ಪಡೆದುಕೊಂಡೆ, ಮತ್ತು "ಲಿಟೆರೇಚರ್ ಆಫ್ ನೀಗ್ರೋಸ್" ಅನ್ನುವ ಸಂಪುಟವನ್ನು ನೀವು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಉಪಕಾರವಾಯಿತು. ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ಅರಿತು ಅವುಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು, ಮತ್ತು ಈ ರೀತಿಯ ಮನ್ನಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವು ನಮ್ಮ ಜೊತೆಜೊತೆಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು, ಜೀವಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಮನುಷ್ಯ ನನಗಿಂತಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾದ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಿ. ನನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಶಂಶಯಗಳು ನಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭಾಶಾಲಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ರಾಜ್ಯದ ಪರಿಮಿತಿಯ ವಲಯದ ಪರಿಸ್ಥಿಯನ್ನು ವೈಯುಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವುದರ ಪರಿಣಾಮ ಉದ್ಭವಿಸಿದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಂದೇಹದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ; ಆದರೆ ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲೇ ಇರಲಿ ಇದು ಅವರ ಹಕ್ಕುಗಣ ಮಾನವಂತು ಅಲ್ಲ. ಆದಕಾರಣ ಸರ[[ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್]] ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತಲು ಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗಿದ್ದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಮನುಷ್ಯರ ಅಥವಾ ಇತರರ ಸ್ವತ್ತಿನ ಅಧೀಶರು ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರತಿದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಜನರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಆಶಾಜನಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುವಿಕೆಯು ಮನುಕುಲ ಕುಟುಂಬದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಮರು-ನೆಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಮಾನವ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅವರ ಉಪಸಮನದ ದಿನವನ್ನು ತ್ವರೆಮಾಡುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗದಂತಹ, ಆಧರಣೀಯ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವ ಅನೇಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನ ಕೃತಜ್ಞತೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ; ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಮತ್ತು ಗೌವರದಿಂದ ಕಾಣುವ ಭಾವನೆಗಳ ಭರವಸೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮುತುವರ್ಜಿಯಿಂದ ನಾನು ನಿನಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ.<ref>ಪೆಬ್ರವರಿ೨೫, ೧೮೦೯ರ ಪತ್ರ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರಿಂದ ಪ್ರೆಂಚ್ ಲೇಖಕರು ಮೊನ್‌ಸಿಯರ್ ಗ್ರೆಗೊಯ್‌ರೆಗೆ ''ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರ ಬರವಣಿಗೆಗಳಿಂದ'' (ಎಚ್. ಎ. ವೊರ್ತಿಂಗ್‌ಟನ್, ಎಡಿ.), ಸಂಪುಟ V, ಪು. ೪೨೯. [[ಮೊರ್ರಿಸ್ ಕೊಮಿನ್‌ಸ್ಕಿ]]ನಿಂದ ತಗೆದ ದೃಷ್ಟಾಂತ ಮತ್ತು ಎತ್ತಿಹೇಳುವಿಕೆ, ''ದಿ ಹೊಕ್ಸೆರ್ಸ್'', pp. ೧೧೦–೧೧೧.</ref></blockquote> ಆಗಸ್ಟ್ ೧೮೧೪ರಲ್ಲಿ [[ಎಡ್‌ವರ್ಡ್ ಕೊಲ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಜೆಫರ್ಸನ್ ಬಂಧವಿಮೋಚನೆಯ ಮೇಲಿನ ಕೊಲ್ಸ್ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ನಡೆಸಿದ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ: " ನಿಮ್ಮ ಏಕಾಂಗಿತನ ಆದರೆ ಸ್ವಾಗತದ ದ್ವನಿಯು ಇದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನನ್ನ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿತು, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗೆ ಪ್ರತಿಕುಲ ಭಾವನಾರಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಿಂದ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಜಯಶಾಲಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೌನವನ್ನು ನಾನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದೇನೆ.<ref>''ಟ್ವಿಲೈಟ್ ಅಟ್ ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋ'', ಕ್ರವ್‌ಪರ್ಡ್, ೨೦೦೮, Ch ೧೭, p.೧೦೧</ref> ೧೮೧೭ರಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿರ್ಣಯದಂತೆ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಯುದ್ಧದ ಬಂಡುಗಾರ [[ಟಡೆಯುಷ್ ಕೊಸ್‌ಸಿಯೊಜ್‌ಕೊ]] ಮರಣಹೊಂದಿದ್ದರು, ಆಗ ಕೊಸ್‌ಸಿಯೊಜ್‌ಕೊರವರಿಂದ ಅವರ ಮರಣಶಾಸನದ ನಿರ್ವಾಹಕರನ್ನಾಗಿ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಬಂದ ಲಾಭವನ್ನು ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸ ಬಹುದಾಗಿ ಪೊಲೆ ಚೂಚಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೆಫರ್ಸನ್ ೭೫ ವರ್ಷನವರಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರು ಮೃತ್ಯುಪತ್ರ ನಿರ್ವಾಹಕತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ತುಂಬಾ ವಯಸ್ಸಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು; ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="hnn.us">ಜೆಫರ್ಸನ್ ಕೊಸ್‌ಸಿಯೊಜ್‌ಕೊ, ನಾಶ್&amp;ಹೊಡ್‌ಜೆಸ್‌ಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದಕ್ಕೆ ನಾವೇಕೆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡಬೇಕುhttp://hnn.us/articles/೪೮೭೯೪.html{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕೆಲವು ಚರಿತ್ರೆಗಾರರ ಊಹೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾದಾನಗೊಂಡಿದ್ದರು.<ref>ನಿಮ್ಮ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಸ್ವತಂತ್ರತೆಗಾಗಿ, ದಿ ಕೊಸ್‌ಸಿಯೊಜ್‌ಕೊ ಸ್ಕಾಡ್ರನ್, ಒಲ್ಸೊನ್&amp;ಕ್ಲೊವ್‌ಡ್, ಪುಟಗಳು ೨೨–೨೩, ಆರೋ ಬುಕ್ಸ್ ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೦೯-೯೪೨೮೧೨-೧</ref> ೧೮೧೯ರ ನಂತರ ಕುಸಿದ ಭೂಮಿಯ ಬೆಲೆಯು ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಜೆಫರ್ಸನ್ ಕೊನೆಗೆ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರಾಗಿದ್ದ ಐದು ಗುಲಾಮರನ್ನು ಬಂದನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ವರ್ಜೀನಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವಂತೆ ಶಾಸನಸಭೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರ ಮರಣ ನಂತರ, ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಉಳಿದ ಗುಲಾಮರನ್ನು ಅವರ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನ ಹುಲ್ಲು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಹರಾಜಿನ ಮೂಲಕ ವಿಕ್ರಯಿಸಿದರು<ref name="hnn.us"/> ಇದರಿಂದ ಅಧಿಕವಾಗಿದ್ದ ಸಾಲವನ್ನು ತೀರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>{{ಹಾರ್ವೆನ್‌ಬಿ|ಪೀಟೆರ್‌ಸನ್|1975|pp=991–992, 1007}}</ref> == ಕೀರ್ತಿಸ್ತಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳು == {{ನೋಡಿ|ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ಗಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿದ ಸ್ಥಳಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು}} ಜೆಫರ್ಸನ್ ಕಟ್ಟಗಳು, ಪ್ರತಿಮೆಗಳು, ಮತ್ತು ಚಲಾವಣೆಯ ನಾಣ್ಯ,ನೋಟುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಅನೇಕ ವಿಧದಲ್ಲಿ ನೆನಪಾಗಿ ಉಳಿದರು. [[ಜೆಫರ್ಸನ್ ಸ್ಮಾರಕ]]ವನ್ನು [[ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್‌, D.C.]]ನಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೩, ೧೯೪೩ರಂದು ಅಂಕಿತಮಾಡಲಾಯಿತು, ಆ ದಿನವು ಜೆಫರ್ಸನ್'ರ ೨೦೦ನೆಯ ಜನನದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಮಾರಕದ ಒಳ ಪ್ರದೇಶವು {{convert|19|ft|m|0|sing=on}} ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಬರಹಗಳಿಂದ ಆಯ್ದು ಕೊರೆದ ವಾಕ್ಯವೃಂದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಧಾನವಾದವೆಂದರೆ ಸ್ಮಾರಕದ ಸುತ್ತಾ ಮೇಲುಚಾವಣಿಯ ಹತ್ತಿರ ಕೆತ್ತಿದ ಪದಗಳು: "I have sworn upon the altar of god eternal hostility against every form of tyranny over the mind of man".<ref name="loc-memorial">{{cite web |url=http://memory.loc.gov/pnp/habshaer/dc/dc0400/dc0473/sheet/00001a.tif |ಶೀರ್ಷಿಕೆ=ಜೆಫರ್ಸನ್ ಸ್ಮಾರಕದ ದಾಖಲಾತಿ|author=ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಮೆರಿಕದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಕಛೇರಿ/ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಮೆರಿಕದ ಯಂತ್ರವಿದ್ಯೆಯ ದಾಖಲೆ (HABS/HAER), [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವೀಸ್‌]]ನ, ಕಾಮ್ಗ್ರೆಸ್ಸ್‌ನ ಗ್ರಂಥಾಲಯ |date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1994 |accessdate=2009-09-04}}</ref> ಅವರ ಮೂಲ ಶಿಲಾಸ್ಮಾರಕವು, ಈಗಿನ [[ಸ್ಮಾರಕ]], ಇದು ಈಗ [[ಯುನಿವೆರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮಿಸ್ಸೊಯ್‌ರಿ]]'ಸ್ [[ಚತುರ್ಭುಜಾಕೃತಿ]] ಆವರಣದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ. ಜೆಫರ್ಸನ್, ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ [[ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್]], [[ಥಿಯೊಡೊರ್ ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್]] ಮತ್ತು [[ಅಬ್ರಾಹಂ ಲಿಂಕನ್]], ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದವರು [[ಗುಟ್ಜನ್ ಬೋರ್ಗ್ಲಮ್]] ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಕಾಲ್ವಿನ್ ಕೂಲಿಡ್ಜ್]], [[ಮೌಂಟ್ ರಷ್‌ಮೋರ್|ಮೌಂಟ್ ರಷ್‌ಮೋರ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್]].<ref name="ರಷ್‌ಮೋರ್">{{cite web |url=http://www.nps.gov/archive/moru/park_history/carving_hist/carving_history.htm |ಶೀರ್ಷಿಕೆ=ಕಾರ್ವಿಂಗ್ ಹಿಸ್ಟರಿ |work=ಮೌಂಟ್ ರಷ್‌ಮೋರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮೆಮೊರಿಯ |author=ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್ |accessdate=2009-09-04}}</ref> ಯು.ಎಸ್. ಜೆಫರ್ಸನ್ಸ್ [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಟು-ಡಾಲರ್ ಬಿಲ್|$2 ಬಿಲ್]], [[ನಿಕೆಲ್ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕಾಯಿನ್)|ನಿಕೆಲ್]], ಮತ್ತು $೧೦೦ ಶ್ರೇಣಿ ಇಇ [[ಟ್ರೆಶರಿ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ|ಸೇವಿಂಗ್ಸ್ ಬಾಂಡ್]]. ಜೆಫರ್ಸನ್‌ರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸ್ಮಾರಕಗಳು [[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಒಸಿಯಾನಿಕ್ ಆಂಡ್ ಅಟ್ಮೋಸ್ಪಿಯರಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟೇಷನ್|NOAA]] ನಾವೆಯ ಆದೇಶಾಧಿಕಾರ ಕೊಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ''ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್'' [[ನೋರ್‌ಪೋಕ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾ|ನೋರ್‌ಪೋಕ್]] ದಲ್ಲಿ, ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಜುಲೈ ೮, ೨೦೦೩ರಂದು, ಅವರ ಕಡಲತೀರದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಅಧಿಸ್ಟಾನದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಮರಣೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ, NOAA'ದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಒಸಿಯನ್ ಸರ್ವೀಸ್‌ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದವರು; ಮತ್ತು [[ಕಂಚು]] [[ಸ್ಮಾರಕ]]ವನ್ನು [[ಜೆಫರ್ಸನ್ ಉದ್ಯಾನವನ, ಚಿಕಾಗೊ]]ನಲ್ಲಿ [[ಜೆಫರ್ಸನ್ ಉದ್ಯಾನವನ (ಮೆತ್ರ-CTA)|ಜೆಫರ್ಸನ್ ಉದ್ಯಾನವನದ ಸಾಗಣೆ ಕೇಂದ್ರ]]ದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಇಡುವುದು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ [[ಮಿಲ್ವಯ್‌ಕೀ ದಾರಿ (ಚಿಕಾಗೊ)|ಮಿಲ್ವಯ್‌ಕೀ ದಾರಿ]] ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ. == ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ on US Postage issues == ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ ಅವರ ಇಷ್ಟಗಳು ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಮೊದಲ ಯುಎಸ್ ಪೋಸ್ಟೇಜ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ ೧೮೫೬ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, [[ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್#ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ 1801–1809|(displayed above)]] ಒಂಭತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂಟರ ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ ೧೮೪೭ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಎರಡು ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದಿತು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ [[ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್]] ಅವರಷ್ಟೇ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿರುವ, [[ಜಾರ್ಜ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್|ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್]] ಮತ್ತು [[ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್|ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್]]. [[Definitive stamp|regular issues]].<ref>Scott Stamp Catalog, Index of Commemorative Stamps</ref> ಇತರೆ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಪ್ರಚಾಂತರಗಳು, ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ [[ಯು.ಎಸ್. ಅಂಚೆ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಯು.ಎಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರುಗಳು]]. == ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ == === ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು === ೧೭೭೨ರಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ೨೯ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜೆಫರ್ಸನ್ ೨೩-ವರ್ಷ-ವಯಸ್ಸಿನ ವಿಧವೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು [[ಮಾರ್ಥಾ ವೇಲ್ಸ್ ಸ್ಕೆಲ್ಟನ್ ಜೆಫರ್ಸನ್|ಮಾರ್ಥಾ ವೇಲ್ಸ್ ಸ್ಕೆಲ್ಟನ್]]. ಅವರು ಆರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು: [[ಮಾರ್ಥಾ ಜೆಫರ್ಸನ್ ರ್ಯಾಂಡಾಲ್ಫ್]] (೧೭೭೨–೧೮೩೬), ಜೇನ್ ರ್ಯಾಂಡಲ್ಫ್ (೧೭೭೪–೧೭೭೫), ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ಒಬ್ಬ ಮಗ (೧೭೭೭), [[ಮೇರಿ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಎಪ್ಪೆಸ್]] (೧೭೭೮–೧೮೦೪), ಲೂಸಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ (೧೭೮೦–೧೭೮೧), ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ಲೂಸಿ ಎಲಿಜಾಬೆತ್ (೧೭೮೨–೧೭೮೫). ಮಾರ್ಥಾ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೬, ೧೭೮೨ರಂದು ಆಕೆಯ ಕೊನೆಯ ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದ ನಂತರ ನಿಧನಹೊಂದಿದಳು. ಜೆಫರ್ಸನ್ ಮರುಮದುವೆಯೇ ಆಗಿಲ್ಲ. : <!-- ಈ ವಿಭಾಗದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ "ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ". ಜೆಫರ್ಸನ್‌ನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಕುಟುಂಬದ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ, ಆತನ ಆಪಾದಿತ ಸಂಬಂಧ/ಮಕ್ಕಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ(??) ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ ಮಹತ್ವವು 'ಸ್ಯಾಲಿ ಹೆಮ್ಮಿಂಗ್ಸ್' ಪುಟದಲ್ಲಿದೆ.(3/9/2010) --> : === ಆಪಾದಿಸಲಾದ ಮಿಶ್ರ-ಜನಾಂಗೀಯ ಮಕ್ಕಳು === {{ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ|ಜೆಫರ್ಸನ್ ಡಿಎನ್‌ಎ ದತ್ತಾಂಶ}} ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರು ಬಹಳ-ದಿನಗಳವರೆಗೂ, ಅತಿ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅವನ ಒಬ್ಬ ದಾಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದನು, [[ಸ್ಯಾಲಿ ಹೆಮಿಂಗ್ಸ್]], [[ಕ್ವಾಡ್ರೂನ್]], ಆಕೆಯನ್ನು ಜೆಫರ್ಸನ್‌ನ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದ ಹೆಂಡತಿಯ ಮಲಸಹೋದರಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆಕೆಯು ಆರು ಜನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಳು, ಅದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಜನ ಮಕ್ಕಳು ಬದುಕಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಾಗಿ ಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತ್ತು ಜೆಪರ್ಸನ್‌ನಿಂದ ದೂರವಿರಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಏಳು-ಎಂಟು ಜನರು ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಬಿಳಿಯರಾಗಿರಬಹುದು.<ref name=autogenerated3>{{cite web|url=http://wiki.monticello.org/mediawiki/index.php/John_Wayles |ಶೀರ್ಷಿಕೆ=''ಜಾನ್ ವೇಲ್ಸ್ ಪ್ಯಾಟೆರ್ನಿಟಿ'' |ಪ್ರಕಾಶಕರು=Wiki.monticello.org |ದಿನಾಂಕ=2009-05-19 |accessdate=2009-09-02}}</ref> ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಆಡಳಿತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ನೌಕರ [[ಜೇಮ್ಸ್ ಟಿ. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್]] ಹೇಳಿದಂತೆ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಹೆಂಡತಿಯ ಮರಣಾನಂತರ ಹೆಮಿಂಗ್ಸ್‌ ಅವರಿಂದ ಹಲವಾರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದ ಆಪಾದನೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದಿದ್ದರು. ೧೮೧೬ರ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಕಾಮೆಂಟ್ ಮಾಡಿರುವುದು:<ref>{{Cite web |url=https://www.nytimes.com/1987/11/22/us/jefferson-and-his-slave-a-relationship-in-doubt.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-07-14 |archive-date=2017-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171102143745/http://www.nytimes.com/1987/11/22/us/jefferson-and-his-slave-a-relationship-in-doubt.html |url-status=dead }}</ref> ಆತನು ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಮಿ. ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರು ಮಹಿಳಾ ಗುಲಾಮರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. "<ref>''ದಿ ರಿಯಲ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್'' ಅಲ್ಲಿಸನ್, ಆಂಡ್ರ್ಯೂ, ಕೆ.ಡೆಲಿನ್ ಕುಕ್, ಎಮ್. ರಿಚರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌‍ಫೀಲ್ಡ್, ಡಬ್ಲೂ. ಕ್ಲಿಯೊನ್ ಸ್ಕೌಸನ್ ಪು.೨೩೨-೨೩೩ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಕಾನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ.ಸಿ.</ref> == ಬರಹಗಳು == * [[1787ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಿಂದ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗದವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಯ ಉತ್ತರದವರೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದ ಬಗ್ಗೆ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳು]] * [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಮೇರಿಕಾದ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ನೋಟ]] (೧೭೭೪) * ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ (೧೮೨೧) * [[ಡಿಕ್ಲರೇಷನ್ ಆಫ್ ದಿ ಕಾಸಸ್ ಅಂಡ್ ನೆಸೆಸಿಟಿ ಆಫ್ ಟೇಕಿಂಗ್ ಅಪ್ ಆರ್ಮ್ಸ್]] (೧೭೭೫) * ''[[ವರ್ಜೀನಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು]]'' (೧೭೮೧) * [[ಜೆಫರ್ಸನ್ ಬೈಬಲ್|ಜೆಫರ್ಸನ್ ಬೈಬಲ್, ಅಥವಾ ದಿ ಲೈಫ್ ಅಂಡ್ ಮಾರಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಜೀಸಸ್ ಆಫ್ ನಝಾರೆತ್]] * [[ಜೆಫರ್ಸನ್ಸ್ ಮ್ಯಾನುಯಲ್|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೆನೇಟ್ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್‌ನ ಕೈಪಿಡಿ]] (೧೮೦೧) == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == {{ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ-ಪುಸ್ತಕಗಳು|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರುಗಳು (1789–1860)}} * [[s:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಜೆಫರ್ಸನ್, ಥಾಮಸ್|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಶ್ವಕೋಶದಲ್ಲಿನ ಪುಟ]] *[[ಅಮೇರಿಕನ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನ]] * [[ಅಮೇರಿಕನ್ ಎನ್‌ಲೈಟ್‌ಮೆಂಟ್]] * [[ಜೆಫರ್ಸನ್ ಡಿಸ್ಕ್]] * [[ಜೆಫರ್ಸೋನಿಯ]] * [[ಜೆಫರ್ಸೋನಿಯನ್]] * [[ಅಮೇರಿಕನ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಯು.ಎಸ್. ಅಂಚೆ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪುಗಳ ಮೇಲೆ ಯು.ಎಸ್. ಅಧ್ಯಕ್ಷರುಗಳು]] * [[ಜೊತೆಯಾದ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] * [[ಮಾರಿಯಾ ಕಾಸ್ವೇ]] * [[ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್]] * [[ಪ್ಲ್ಯಾನ್ ಫಾರ್ ಎಸ್ಟಾಬ್ಲಿಶಿಂಗ್ ಯೂನಿಫಾರ್ಮ್‌ಲಿ ಇನ್ ದಿ ಕಾಯಿನೇಜ್, ವೆಯಿಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಮೆಶರ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] * [[ದಿ ರೊಟಂಡಾ (ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾ)]] * [[ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಹಯ್ಟಿಯನ್ ಎಮಿಗ್ರೇಶನ್]] == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಆಕರಗಳು == {{Refbegin}} * {{1911}} {{Refend}} === ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲಗಳು === {{Refbegin}} * ''[http://www.loa.org/volume.jsp?RequestID=67&amp;section=notes ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್: ಬರಹಗಳು: ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ / ವರ್ಜೀನಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು/ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೈವೇಟ್ ಪೇಪರ್ಸ್ / ವಿಳಾಸಗಳು / ಪತ್ರಗಳು]'' (೧೯೮೪, ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೯೭೮-೦-೯೪೦೪೫೦-೧೬-೫) [[ಅಮೇರಿಕಾದ ಲೈಬ್ರರಿ]] ಆವೃತ್ತಿ. ಹಲವಾರು ಒಂದು-ಸಂಪುಟದ ಸಂಗ್ರಹಗಳು ಅಲ್ಲಿವೆ; ಇದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ಥಳ. * ''ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್, ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್'' ಜಾಯ್ಸ್ ಅಪ್ಲ್‌ಬಿ ಮತ್ತು ಟೆರೆನ್ಸ್ ಬಾಲ್ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. [http://www.questia.com/PM.qst?a=o&amp;d=107255488 ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್. 1999 ಆನ್‌ಲೈನ್] * [http://www.constitution.org/tj/jeff.htm ಲಿಪ್ಸ್‌ಕೂಂಬ್, ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಎ. ಮತ್ತು ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಎಲ್ಲೆರಿ ಬರ್ಘ್. ''ದಿ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್'' 19 ಸಂಪುಟ. (1907)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200626161951/http://constitution.org/tj/jeff.htm |date=2020-06-26 }}. ಇದು ಕಾಪಿ‌ರೈಟ್ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಆದ್ದರಿಂದ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. * ಎಡ್ವಿನ್ ಮೊರ್ರಿಸ್ ಬೆಟ್ಸ್ (ಸಂಪಾದಕ), ''ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ಸ್ ಫಾರ್ಮ್ ಬುಕ್'', (ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್: ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧, ೧೯೫೩) ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೧-೮೮೨೮೮೬-೧೦-೦. ಪತ್ರಗಳು, ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು, ಮತ್ತು ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು * ಬಾಯ್ಡ್, ಜೂಲಿಯನ್ ಪಿ. et al., eds. ''[http://www.princeton.edu/~tjpapers/index.html ದಿ ಪೇಪರ್ಸ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್].'' ಕೊನೆಯ ಬಹು ಸಂಪುಟ ಆವೃತ್ತಿ; ಪ್ರಮುಖ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ. ೩೧ ಸಂಪುಟಗಳು ಟಿಜೆಯನ್ನು ೧೮೦೦ರವರೆಗೆ ಹೊಂದಿವೆ. * [http://etext.lib.virginia.edu/jefferson/quotations/foley/ '' ದಿ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ'' (1900)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101205063628/http://etext.lib.virginia.edu/jefferson/quotations/foley/ |date=2010-12-05 }}. * ದಿ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಪೇಪರ್ಸ್, ೧೬೦೬–೧೮೨೭, ೨೭,೦೦೦ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ದಾಖಲೆಗಳು [http://memory.loc.gov/ammem/collections/jefferson_papers/ online collection] * ಜೆಫರ್ಸನ್, ಥಾಮಸ್. ''ನೋಟ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾ'' (೧೭೮೭), ಲಂಡನ್: ಸ್ಟಾಕ್ಡೇಲ್. ಇದು ಜೆಫರ್ಸನ್‌ನ ಏಕೈಕ ಪುಸ್ತಕ ** ಷಫಲ್ಟನ್, ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್, ed., (೧೯೯೮) ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ಸ್ ಪೇಪರ್‌ಬುಕ್: ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೧೪-೦೪೩೬೬೭-೭ ** ವಾಲ್ಡ್‌ಸ್ಟ್ರೀಚರ್, ಡೇವಿಡ್, ed., (೨೦೦೨) ಪಲ್‌ಗ್ರೇವ್ ಮೆಕ್‌ಮಿಲ್ಲನ್ ಹಾರ್ಡ್‌ಕವರ್: ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೩೧೨-೨೯೪೨೮-X ** [http://etext.lib.virginia.edu/toc/modeng/public/JefVirg.html ಆನ್‌ಲೈನ್ ಆವೃತ್ತಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130531200255/http://etext.lib.virginia.edu/toc/modeng/public/JefVirg.html |date=2013-05-31 }} * ಕ್ಯಪ್ಪನ್, ಲೆಸ್ಟರ್ ಜೆ., ed. ''ದಿ ಆ‍ಯ್‌ಡಮ್ಸ್-ಜೆಫರ್ಸನ್ ಲೆಟರ್ಸ್'' (೧೯೫೯) * ಹೋವೆಲ್, ವಿಲ್ಬರ್ ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್, ed. ''ಜೆಫರ್ಸನ್ಸ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್'' (೧೯೮೮). ಜೆಫರ್ಸನ್ಸ್ ಮ್ಯಾನುಯಲ್ ಆಫ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್, ಅವರು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು.(೨೦೦೪) * ಸ್ಮಿತ್, ಜೇಮ್ಸ್ ನಾರ್ಟನ್, ed. ''ದಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಲೆಟರ್ಸ್: ದಿ ಕರೆಸ್ಪಾಂಡೆನ್ಸ್ ಬಿಟ್ವೀನ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅಂಡ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಮ್ಯಾಡಿಸನ್, ೧೭೭೬–೧೮೨೬'', ೩ ಸಂಪುಟಗಳು. (೧೯೯೫) {{Refend}} === ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು === {{Refbegin}} * ಆಪಲ್‌ಬೈ, ಜೋಯ್ಸೆ. ''ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್'' (೨೦೦೩), ಶಾರ್ಟ್ ಇಂಟರ್ಪ್ರಿಟಿವ್ ಎಸ್ಸೇ ಬೈ ಲೀಡಿಂಗ್ ಸ್ಕಾಲರ್. *Bernstein, R. B. ''ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್''. (೨೦೦೩) ವೆಲ್ ರಿಗಾರ್ಡೆಡ್ ಶಾರ್ಟ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ. * ಬರ್ಸ್ಟೀನ್, ಆಂಡ್ರ್ಯೂ. ''ಜೆಫರ್ಸನ್‌ನ ಗುಟ್ಟುಗಳು: ಡೆತ್ ಅಂಡ್ ಡಿಸೈರ್ ಅಟ್ ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋ.'' (೨೦೦೫). * ಕನ್ನಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್, ನೋಬಲ್ ಇ. ''ಇನ್ ಪರ್ಸ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ರೀಸನ್'' (೧೯೮೮) ವೆಲ್-ರಿವ್ಯೂವ್ಡ್ ಶಾರ್ಟ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ. * ಕ್ರಾಫೊರ್ಡ್, ಅಲನ್ ಪೆಲ್, ''[http://www.randomhouse.com/catalog/display.pperl/9781400060795.html ಟ್ವಿಲೈಟ್ ಅಟ್ght at ಮೊಂಟಿಚೆಲ್ಲೋ]'', ರ್ಯಾಂಡಮ್ ಹೌಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, (೨೦೦೮) *{{cite web|accessdate=|ref=ಎಲ್ಲಿಸ್|url=http://memory.loc.gov/ammem/collections/jefferson_papers/mtjessay1.html|ಶೀರ್ಷಿಕೆ=American Sphinx: ದಿ ಕಾಂಟ್ರಾಡಿಕ್ಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್|last=ಎಲಿಸ್|first=ಜೋಸೆಫ್|authorlink=ಜೋಸೆಫ್ ಎಲಿಸ್}} * ಎಲಿಸ್ ಜೋಸೆಫ್. ''[[American Sphinx: ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ]] '' (೧೯೯೬). ಬಹುಮಾನ ವಿಜೇತ ಪ್ರಬಂಧಗಳು; ಅಸ್ಯೂಮ್ಸ್ ಪ್ರಿಯರ್ ರೀಡಿಂಗ್ ಆಫ್ ಎ ಬಯೋಗ್ರಫಿ. * {{ಸೈಟ್ ಜರ್ನಲ್|last=ಹಿಚೆನ್ಸ್|first=ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್|authorlink=ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್ ಹಿಚೆನ್ಸ್|ಶೀರ್ಷಿಕೆ=ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್: ಆಥರ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ | ವರ್ಷ=2005|ref=harv|postscript=<!--None-->}}, short biography. *[[ಡ್ಯುಮಸ್ ಮಲೋನ್|ಮಲೋನ್,ಡ್ಯುಮಸ್]]. ''ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅಂಡ್ ಹಿಸ್ ಟೈಮ್'', ೬ ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ. (೧೯೪೮–೮೨). ಟಿಜೆ ಅವರ ಬಹು-ಸಂಪುಟಗಳ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ; [https://web.archive.org/web/20060629135353/http://members.aol.com/historiography/jefferson.html ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಆವೃತ್ತಿ]. * ಒನಫ್, ಪೀಟರ್. "ದಿ ಸ್ಕಾಲರ್ಸ್' ಜೆಫರ್ಸನ್," ''ವಿಲಿಯಮ್ ಅಂಡ್ ಮೇರಿ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಲಿ'' ೩ನೆಯ ಶ್ರೇಣಿ, L:೪ (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೩), ೬೭೧–೬೯೯. ಹಿಸ್ಟೋರಿಯೊಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ರಿವ್ಯೂ ಅಥವಾ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್ ಅಬೌಟ್ ಟಿಜೆ; ಆನ್‌ಲೈನ್ ಥ್ರೂ ಜೆ‌ಎಸ್‌ಟಿ‌ಒ‌ಆರ್ ಅಟ್ ಮೋಸ್ಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಲೈಬ್ರರೀಸ್. * [[ಸಾಲ್ ಕೆ. ಪಡೋವರ್|ಪಡೋವರ್, ಸಾಲ್ ಕೆ.]] ''ಜೆಫರ್ಸನ್: ಎ ಗ್ರೇಟ್ ಅಮೇರಿಕನ್ಸ್ ಲೈಫ್ ಅಂಡ್ ಐಡಿಯಾಸ್'' * ಪಾಸ್ಲೇ, ಜೆಫ್ರೀ ಎಲ್. "Politics and the Misadventures of ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್'s Modern Reputation: a Review Essay." ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಸದರನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'' ೨೦೦೬ ೭೨(೪): ೮೭೧–೯೦೮. Issn: ೦೦೨೨-೪೬೪೨ Fulltext in Ebsco. * {{cite book|last=ಪೀಟರ್ಸನ್|first=ಮೆರ್ರಿಲ್ ಡಿ.|ಶೀರ್ಷಿಕೆ=ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಮತ್ತು ದಿ ನ್ಯೂ ನೇಷನ್|ವರ್ಷ=1975|ref=harv}} ಎ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಸ್ಕಾಲರ್ಲಿ ಬಯೋಗ್ರಫಿ. * ಪೀಟರ್ಸನ್, ಮೆರ್ರಿಲ್ ಡಿ. (ed.) ''ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್: ಎ ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ'' (೧೯೮೬),. * {{cite book |ref=ರ್ಯಾಂಡಾಲ್1858|last=ರ್ಯಾಂಡಾಲ್|first=ಹೆನ್ರಿ ಸ್ಟೀಫನ್ಸ್ |ಶೀರ್ಷಿಕೆ=ದಿ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್|ಆವೃತ್ತಿ=ಸಂಪುಟ 1|ವರ್ಷ=1858}} * {{cite book|last=ಸ್ಚಚ್ನರ್|first=ನಾಥನ್|ಶೀರ್ಷಿಕೆ=ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್: ಎ ಬಯೋಗ್ರಫಿ|ವರ್ಷ=1951|ref=harv}} ೨ ಸಂಪುಟಗಳು. * {{cite book|ref=ಸಾಲ್ಗೊ1997|last=ಸಾಲ್ಗೊ|first=ಸ್ಯಾಂಡರ್|authorlink=ಸ್ಯಾಂಡರ್ ಸಾಲ್ಗೊ|ಶೀರ್ಷಿಕೆ=ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್: ಸಂಗೀತಕಾರ ಮತ್ತು ವಯೋಲಿನ್ ವಾದಕ|ವರ್ಷ=1997}} ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರೇಮದ ಬಗೆಗಿನ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ {{Refend}} === ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ === {{Refbegin}} * ಆಕರ್ಮನ್, ಬ್ರೂಸ್. ''ದಿ ಫೇಲೂರ್ ಆಫ್ ದಿ ಫೌಂಡಿಂಗ್ ಫಾದರ್ಸ್: ಜೆಫರ್ಸನ್, ಮಾರ್ಷಲ್, ಮತ್ತು ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಷಿಯಲ್ ಡೆಮೊಕ್ರಸಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ.'' (೨೦೦೫) *ಆ‍ಯ್‌ಡಮ್ಸ್, ಹೆನ್ರಿ. ''ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಡ್ಯೂರಿಂಗ್ ದಿ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ಸ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್'' (೧೮೮೯; [http://www.loa.org/ಸಂಪುಟ.jsp?ಕೋರಿಕೆID=16&amp;ವಿಭಾಗ=ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಆವೃತ್ತಿ 1986)]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಪ್ರಸಿದ್ಧ ೪-ಸಂಪುಟಗಳ ಇತಿಹಾಸ ** ವಿಲ್ಸ್, ಗ್ಯಾರಿ, ''ಹೆನ್ರಿ ಆ‍ಯ್‌ಡಮ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ'' (೨೦೦೫), ಆ‍ಯ್ಡಮ್ಸ್‌ನ ವಿವರವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ' ''ಇತಿಹಾಸ'' *ಬ್ಯಾನ್ನಿಂಗ್, ಲಾನ್ಸ್. ''ದಿ ಜೆಫರ್ಸೋನಿಯನ್ ಪರ್ಸುಯೇಶನ್: ಎವೊಲ್ಯೂಷನ್ ಆಫ್ ಎ ಪಾರ್ಟಿ ಐಡಿಯಾಲಜಿ'' (೧೯೭೮) * {{cite book|last=ಬ್ರೌನ್|first=ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಜೆರ್ರಿ|ಶೀರ್ಷಿಕೆ=ದಿ ಫರ್ಸ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ಸ್: ಜೆಫರ್ಸನ್ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ವಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಡಿಸನ್|ವರ್ಷ=1954|ref=harv}} * ಚನ್ನಿಂಗ್; ಎಡ್ವರ್ಡ್. ''ದಿ ಜೆಫರ್ಸೋನಿಯನ್ ಸಿಸ್ಟಂ: ೧೮೦೧–೧೮೧೧'' (೧೯೦೬), "ಅಮೇರಿಕನ್ ನೇಷನ್" ಸರ್ವೇ ಆಫ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ *ಡುನ್ನ್, ಸುಸಾನ್. ''ಜೆಫರ್ಸನ್ಸ್ ಸೆಕೆಂಡ್ ರೆವೊಲ್ಯೂಷನ್: ೧೮೦೦ರ ಚುನಾವಣಾ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಗಣತಂತ್ರವಾದದ ಗೆಲುವು'' (೨೦೦೪) * [[ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲೇ ಎಲ್ಕಿನ್ಸ್|ಎಲ್ಕಿನ್ಸ್, ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲೆ]] ಮತ್ತು ಎರಿಕ್ ಮೆಕ್‌ಕಿಟ್ರಿಕ್. ''ದಿ ಏಜ್ ಆಫ್ ಫೆಡರಲಿಸಂ'' (೧೯೯೫) ೧೭೯೦ರ ರಾಜಕೀಯದ ಆಳದ ಅಧ್ಯಯನ * ಫ್ಯಾಟೋವಿಕ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್. "ಕಾನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನಲಿಸಂ ಅಂಡ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೆರೊಗೇಟಿವ್: ಜೆಫರ್ಸೋನಿಯನ್ ಅಂಡ್ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟೋನಿಯನ್ ಪರ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟೀವ್ಸ್." '': ಅಮೇರಿಕನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್,'' ೨೦೦೪ ೪೮(೩): ೪೨೯–೪೪೪. Issn: ೦೦೯೨-೫೮೫೩ ಪೂರ್ಣಪಠ್ಯ: ಇನ್ ಸ್ವೆಟ್ಸ್‌ವೈಸ್, ಇಂಜೆಂಟಾ ಅಂಡ್ ಎಬ್‌ಸ್ಕೊ * {{cite book|last=ಫರ್ಲಿಂಗ್|first=ಜಾನ್|ಶೀರ್ಷಿಕೆ=ಆ‍ಯ್‌ಡಮ್ಸ್ vs. ಜೆಫರ್ಸನ್: ದಿ ಟಮುಲ್ಚುಯಸ್ ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಆಫ್ 1800|ವರ್ಷ=2004|ref=harv}} * ಫಿಂಕೆಲ್‌ಮನ್, ಪಾಲ್. ''ಸ್ಲೇವರಿ ಅಂಡ್ ದಿ ಫೌಂಡರ್ಸ್: ರೇಸ್ ಅಂಡ್ ಲಿಬರ್ಟಿ ಇನ್ ದಿ ಏಜ್ ಆಫ್ ಜೆಫರ್ಸನ್'' (೨೦೦೧), esp ch ೬–೭ *ಹಟ್ಜೆನ್‌ಬುಯೆಹ್ಲರ್, ರೊನಾಲ್ಡ್ ಎಲ್. ''"ಐ ಟ್ರೆಂಬಲ್ ಫಾರ್ ಮೈ ಕಂಟ್ರಿ": ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಮತ್ತು ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಜೆಂಟ್ರಿ,'' (ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ ಆಫ್ ಫ್ಲೋರಿಡಾ; ೨೦೬ ಪುಟಗಳು; ೨೦೦೭). {{cite book|last=ಹಿಚೆನ್ಸ್|first=ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್|ಶೀರ್ಷಿಕೆ=ಆಥರ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ: ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್|ಪ್ರಕಾಶಕ=ಹಾರ್ಪರ್‌ಕಾಲಿನ್ಸ್|ವರ್ಷ=2005}} * ಹಾರ್ನ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಪಿ. ಪಿ. ಜಾನ್ ಎಲೆನ್ ಲೆವಿಸ್, ಮತ್ತು ಪೀಟರ್ ಎಸ್. ಒನಫ್, eds. ''ದಿ ರೆವೊಲ್ಯೂಷನ್ ಆಫ್ ೧೮೦೦: ಡೆಮೊಕ್ರಸಿ, ರೇಸ್, ಅಂಡ್ ದಿ ನ್ಯೂ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್'' (೨೦೦೨) ೧೭ ಎಸ್ಸೇಸ್ ಬೈ ಸ್ಕಾಲರ್ಸ್ * ಜೆಯ್ನೆ, ಅಲೆನ್. ''ಜೆಫರ್ಸನ್ಸ್ ಡಿಕ್ಲರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್: ಒರಿಜಿನ್ಸ್, ಫಿಲಾಸಫಿ ಅಂಡ್ ಥಿಯಾಲಜಿ'' (೨೦೦೦); * ರೋಜರ್ ಜಿ. ಕೆನ್ನೆಡಿ. ''ಮಿ. ಜೆಫರ್ಸನ್ಸ್ ಲಾಸ್ಟ್ ಕಾಸ್: ಲ್ಯಾಂಡ್, ಫಾರ್ಮರ್ಸ್, ಸ್ಲೇವರಿ, ಅಂಡ್ ದಿ ಲೂಸಿಯಾನಾ ಪರ್ಚೇಸ್'' (೨೦೦೩). * ನುಡ್ಸನ್, ಜೆರ್ರಿ ಡಬ್ಲೂ. ''ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪ್ರೆಸ್: ಕ್ರೂಸಿಬಲ್ ಆಫ್ ಲಿಬರ್ಟಿ.'' (೨೦೦೬) * ಲೆವಿಸ್, ಜಾನ್ ಎಲೆನ್, ಅಂಡ್ ಒನಫ್, ಪೀಟರ್ ಎಸ್., eds. ''ಸ್ಯಾಲಿ ಹೆಮಿಂಗ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್: ಹಿಸ್ಟರಿ, ಮೆಮೊರಿ, ಸಿವಿಕ್ ಕಲ್ಚರ್''. (೧೯೯೯) * ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್, ಫಾರೆಸ್ಟ್. ''ದಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್'' (೧೯೮೭) ಇಂಟೆಲೆಕ್ಚುಯಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಅಪ್ರೋಚ್ ಟು ಜೆಫರ್ಸನ್ಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ * ಮ್ಯಾಥ್ಯೂಸ್, ರಿಚರ್ಡ್ ಕೆ. "ದಿ ರ್ಯಾಡಿಕಲ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್: ಪುನಃ ಸಂಪಾದಿಸಲಾದ ಒಂದು ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ," ''ಮಿಡ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇನ್ ಫಿಲಾಸಫಿ,'' XXVIII (೨೦೦೪) * ಮೇಯರ್, ಡೇವಿಡ್ ಎನ್. ''ದಿ ಕಾನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನಲ್ ಥಾಟ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್'' (೨೦೦೦) * ಒನಫ್, ಪೀಟರ್ ಎಸ್. ''ಜೆಫರ್ಸನ್ಸ್ ಎಂಪೈರ್: ದಿ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ನೇಷನ್‌ಹುಡ್''. (೨೦೦೦). [http://www.h-net.org/reviews/showpdf.cgi?path=23482982861596 Online review] * ಒನಫ್, ಪೀಟರ್ ಎಸ್., ed. ''ಜೆಫರ್ಸೋನಿಯನ್ ಲಿಗೆಸೀಸ್''. (೧೯೯೩) * ಒನಫ್, ಪೀಟರ್. [http://etext.lib.virginia.edu/journals/EH/EH35/onuf1.html "ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್, ಫೆಡರಲಿಸ್ಟ್" (1993)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19980222214951/http://etext.lib.virginia.edu/journals/EH/EH35/onuf1.html |date=1998-02-22 }} ಆನ್‌ಲೈನ್ ಜರ್ನಲ್ ಎಸ್ಸೇ * ಪೆರ್ರಿ, ಬಾರ್ಬರಾ ಎ. "ಜೆಫರ್ಸನ್ಸ್ ಲಿಗೆಸಿ ಟು ದಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್: ಫ್ರೀಡಮ್ ಆಫ್ ರಿಲಿಜನ್." ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'' ೨೦೦೬ ೩೧(೨): ೧೮೧–೧೯೮. Issn: ೧೦೫೯-೪೩೨೯ ಫುಲ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಇನ್ ಸ್ವೆಟ್ಸ್‌ವೈಸ್, ಇಂಜೆಂಟಾ ಅಂಡ್ ಎಬ್‌ಸ್ಕೊ * ಪೀಟರ್ಸನ್, ಮೆರ್ರಿಲ್ ಡಿ. ''ದಿ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಇಮೇಜ್ ಇನ್ ದಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೈಂಡ್'' (೧೯೬೦), ಹೌ ಅಮೇರಿಕನ್ಸ್ ಇಂಟರ್‌ಪ್ರಿಟೆಡ್ ಅಂಡ್ ರಿಮೆಂಬರ್ಡ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ * ರಾಹೆ, ಪೌಲ್ ಎ. "ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ಸ್ ಮಚಿಯವೆಲ್ಲಿಯನ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ". ''ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್'' ೧೯೯೫ ೫೭(೩): ೪೪೯–೪೮೧. ISSN ೦೦೩೪–೬೭೦೫ ಫುಲ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಆನ್‍ಲೈನ್ ಅಟ್ ಜೆಸ್ಟರ್ ಅಂಡ್ ಎಬ್‌ಸ್ಕೊ. *ಸಿಯರ್ಸ್, ಲೂಯಿಸ್ ಮಾರ್ಟಿನ್. ''ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಎಂಬಾರ್ಗೊ'' (೧೯೨೭), ಸ್ಟೇಟ್ ಬೈ ಸ್ಟೇಟ್ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ *ಸ್ಲೋನ್, ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಜೆ. ''ಅಸಲು ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿ: ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪ್ರಾಬ್ಲಂ ಆಫ್ ಡೆಬ್ಟ್'' (೧೯೯೫). *ಸ್ಮೆಲ್ಸರ್, ಮಾರ್ಷಲ್. ''ದಿ ಡೆಮೊಕ್ರಟಿಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್: ೧೮೦೧–೧೮೧೫'' (೧೯೬೮). "ನ್ಯೂ ಅಮೇರಿಕನ್ ನೇಷನ್" ಸರ್ವೇ ಆಫ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಅಂಡ್ ಡಿಪ್ಲೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ * ಸ್ಟಾಲೊಫ್, ಡ್ಯಾರ್ರೆನ್. ''ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್, ಆ‍ಯ್‌ಡಮ್ಸ್, ಜೆಫರ್ಸನ್: ದಿ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಎನ್‌ಲೈಟನ್‍ಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಫೌಂಡಿಂಗ್.'' (೨೦೦೫) * ಟೇಲರ್, ಜೆಫ್. ''ವ್ಹೇರ್ ಡಿಡ್ ದಿ ಪಾರ್ಟಿ ಗೋ?: ವಿಲಿಯಮ್ ಜೆನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಬ್ರ್ಯಾನ್, ಹಬರ್ಟ್ ಹಂಫ್ರೇ, ಅಂಡ್ ದಿ ಜೆಫರ್ಸೋನಿಯನ್ ಲಿಗೆಸಿ'' (೨೦೦೬), ಡೆಮೊಕ್ರಟಿಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಮತ್ತು ಐಡಿಯಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ ಜೆಫರ್ಸನ್‌ನ ಪಾತ್ರ. * ಟಕರ್, ರಾಬರ್ಟ್ ಡಬ್ಲೂ. ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್ ಸಿ. ಹೆಂಡ್ರಿಕ್ಸನ್. ''ಎಂಪೈರ್ ಆಫ್ ಲಿಬರ್ಟಿ: ದಿ ಸ್ಟೇಟ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್'' (೧೯೯೨), ಫಾರಿನ್ ಪಾಲಿಸಿ * ಯೂರೊಫ್‌ಸ್ಕಿ, ಮೆಲ್ವಿನ್ I. "ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅಂಡ್ ಜಾನ್ ಮಾರ್ಷಲ್: ವ್ಹಾಟ್ ಕೈಂಡ್ ಆಫ್ ಕಾನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಶನ್ ಶಲ್ ವಿ ಹ್ಯಾವ್?" ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಿಸ್ಟರಿ'' ೨೦೦೬ ೩೧(೨): ೧೦೯–೧೨೫. Issn: ೧೦೫೯-೪೩೨೯ ಪೂರ್ಣಪಠ್ಯ: ಇನ್ ಸ್ವೆಟ್ಸ್‌ವೈಸ್, ಇಂಜೆಂಟಾ ಅಂಡ್ ಎಬ್‌ಸ್ಕೊ * ವಲ್ಸಾನಿಯಾ, ಮೌರಿಝಿಯೊ. "'ಅವರ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಬಾರ್ಬರಿಸಂ': ಮ್ಯಾನ್ Vs. ನೇಚರ್ ಇನ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ಸ್ ಮಾರಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯನ್ಸ್." ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಐಡಿಯಾಸ್'' ೨೦೦೪ ೬೫(೪): ೬೨೭–೬೪೫. Issn: ೦೦೨೨-೫೦೩೭ ಪೂರ್ಣಪಠ್ಯ: ಇನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸ್ ಅಂಡ್ ಸ್ವೆಟ್ಸ್‌ವೈಸ್ * ವ್ಯಾಗನೆರ್, ಜೆನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಎಲ್., ಜೂನಿಯರ್. ''ಜೆಫರ್ಸನ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ.'' ೨೦೦೪. * ವಿಲ್ಟ್‌ಸೆ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮೌರಿಸ್. ''ದಿ ಜೆಫರ್ಸೋನಿಯನ್ ಟ್ರೆಡಿಷನ್ ಇನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಡೆಮೋಕ್ರಸಿ'' (೧೯೩೫), ಅನಲಿಸಿಸ್ ಆಫ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ಸ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಫಿಲಾಸಫಿ * [http://www.pbs.org/jefferson/archives/interviews/frame.htm PBS 24 ಚರಿತ್ರೆಕಾರರ ಸಂದರ್ಶನಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126204923/http://www.pbs.org/jefferson/archives/interviews/frame.htm |date=2021-01-26 }} {{Refend}} ==== ಧರ್ಮ ==== {{Refbegin}} * ಗೌಸ್ತದ್, ಎಡ್ವಿನ್ ಎಸ್. ''ಸ್ವೋರ್ನ್ ಆನ್ ದಿ ಆಲ್ಟರ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್: ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ'' (೨೦೦೧) ಡಬ್ಲುಎಮ್. ಬು. ಎರ್ಡ್ಮನ್ಸ್ ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್, ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೮೦೨೮-೦೧೫೬-೦ * ಸ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬಿ. ''ದಿ ರಿಲಿಜಿಯಸ್ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್'' (೧೯೮೭) ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಪ್ರೆಸ್, ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೮೧೩೯-೧೧೩೧-೧ * ಶೆರಿಡನ್, ಯೂಜೆನಿ ಆರ್. ''ಜೆಫರ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ'', [[ಮಾರ್ಟಿನ್ ಇ. ಮಾರ್ಟಿ|ಮಾರ್ಟಿನ್ ಮಾರ್ಟಿ]], (೨೦೦೧) ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನಾರ್ತ್ ಕರೋಲಿನಾ ಪ್ರೆಸ್, ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೧-೮೮೨೮೮೬-೦೮-೯ * ಜಾಕ್ಸನ್ ಅವರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹೆನ್ರಿ ಇ., ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕಾಲೇಜ್ ಫಾರ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ. ಸಿ. "ದಿ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಬೈಬಲ್" (೧೯೨೩) ಕಾಪಿರೈಟ್ ಬೋನಿ ಮತ್ತು ಲೈವ್‌ರೈಟ್, ಇಂಕ್. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರಿಂದ ಏರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆರ್. ಎಫ್ ವೇಯ್ಮೌತ್ ಅವರಿಂದ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡಿ. ಸಿ.ಯ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ {{Refend}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಧಾರಗಳು == * [http://wiki.monticello.org/ದಿ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, * [[ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]] * [http://rotunda.upress.virginia.edu:8080/founders/TSJN.html ದಿ ಪೇಪರ್ಸ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ – ಡಿಜಿಟಲ್ ಎಡಿಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090608093647/http://rotunda.upress.virginia.edu:8080/founders/TSJN.html |date=2009-06-08 }} ** [http://etext.virginia.edu/Jefferson/texts/University of Virginia Jefferson Papers]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ** [http://etext.lib.virginia.edu/Jefferson/biog/index.html ಬಿ. ಎಲ್. ರೇಯ್ನರ್ಸ್ 1829 ''ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್'', ಅನ್ ಆನ್-ಲೈನ್ ಇಟೆಕ್ಸ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090924021237/http://etext.lib.virginia.edu/jefferson/biog/index.html |date=2009-09-24 }} ** [http://etext.virginia.edu/ಜೆಫರ್ಸನ್/grizzard "ದಿ ಹಾಬಿ ಆಫ್ ಮೈ ಓಲ್ಡ್ ಏಜ್": ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ** [http://etext.virginia.edu/Jefferson/quotations/ Quotations from Jefferson] ** [http://etext.virginia.edu/Jefferson/biog/lj01.htm University of virginia biography] * [https://www.whitehouse.gov/history/presidents/tj3.html Biography on White House website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090111101715/http://www.whitehouse.gov/history/presidents/tj3.html |date=2009-01-11 }} * [[ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಲೈಬ್ರರಿ]] ** [http://www.loc.gov/exhibits/Jefferson/ Library of Congress: Jefferson exhibition] ** [http://memory.loc.gov/ammem/mtjhtml/mtjtime1.html Library of Congress: Jefferson timeline] ** [http://www.loc.gov/rr/program/bib/presidents/Jefferson/ Thomas Jefferson: ಎ ರೀಸೋರ್ಸ್ ಗೈಡ್] ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯದಿಂದ *[[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್]] ** [http://www.nps.gov/history/nr/twhp/wwwlps/lessons/92uva/92uva.htm ''ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಪ್ಲ್ಯಾನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾ: ಲೆಸನ್ಸ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಲಾವ್,'' ಎ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಟೀಚಿಂಗ್ ವಿಥ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕ್ ಪ್ಲೇಸಸ್ (TwHP) ಲೆಸನ್ ಪ್ಲ್ಯಾನ್] ** [http://www.nps.gov/thje/ Jefferson Memorial, Washington DC] * [http://www.monticello.org/ monticello – ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಮನೆ] * [http://www.poplarforest.org/ Poplar Forest-ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ಎರಡನೆಯ ಮನೆ] * [http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/Jefferson/cron/1977wolf.html "ಫ್ರಂಟ್‌ಲೈನ್: ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರ ರಕ್ತ: ಕ್ರೊನಾಲಜಿ: ದಿ ಸ್ಯಾಲಿ ಹೆಮಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಟೋರಿ (1977),ಪಿಬಿಎಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090123155202/http://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/shows/jefferson/cron/1977wolf.html |date=2009-01-23 }} * [http://www.yale.edu/lawweb/avalon/presiden/jeffpap.htm ದಿ ಪೇಪರ್ಸ್ ಆಫ್ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060829125053/http://www.yale.edu/lawweb/avalon/presiden/jeffpap.htm |date=2006-08-29 }} ಅಟ್ ದಿ ಏವಲನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ * {{CongBio|J000069}} * [http://xroads.virginia.edu/~HYPER/Jefferson/cover.html ವರ್ಜೀನಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100607141824/http://xroads.virginia.edu/~HYPER/JEFFERSON/cover.html |date=2010-06-07 }} ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾ. * {{gutenberg author|id=ಥಾಮಸ್+ಜೆಫರ್ಸನ್+(1743–1826)|ಹೆಸರು=ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್}} * [http://www.librarything.com/profile/ThomasJefferson Online catalog of ThomasJefferson's personal library], based on the catalog of books he sold to the Library of Congress in ೧೮೧೫ {{s-start}} {{s-off}} {{s-bef|rows=2|before=[[ಜಾನ್ ಆ‍ಯ್‌ಡಮ್ಸ್]]}} {{s-ttl|ಶೀರ್ಷಿಕೆ=[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು]]|ವರ್ಷಗಳು=ಮಾರ್ಚ್ 4, 1801&nbsp;– ಮಾರ್ಚ್ 4, 1809}} {{s-aft|after=[[ಜೇಮ್ಸ್ ಮ್ಯಾಡಿಸನ್]]}} {{s-ttl|ಶೀರ್ಷಿಕೆ=[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು]]|ವರ್ಷಗಳು=ಮಾರ್ಚ್ 4, 1797&nbsp;– ಮಾರ್ಚ್ 4, 1801}} {{s-aft|after=Aaron Burr}} {{s-bef|before=[[ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಹೆನ್ರಿ]]}} {{s-ttl|ಶೀರ್ಷಿಕೆ=[[ಗವರ್ನರ್ ಆಫ್ ವರ್ಜೀನಿಯಾ]]|ವರ್ಷಗಳು=1779&nbsp;– 1781}} {{s-aft|after=[[ವಿಲಿಯಮ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ (ಗವರ್ನರ್)|ವಿಲಿಯಮ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್]] (ನಟನೆ);<br />[[ಥಾಮಸ್ ನೆಲ್ಸನ್, ಜೂನಿಯರ್.]] (ಚುನಾಯಿತರು)}} {{s-ppo}} {{s-new|party}} {{s-ttl|ಶೀರ್ಷಿಕೆ=[[ಡೆಮೊಕ್ರಾಟಿಕ್-ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿ#ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು|ಡೆಮೊಕ್ರಾಟಿಕ್-ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ]]|ವರ್ಷಗಳು=[[ಯು.ಎಸ್. ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಚುನಾವಣೆ, 1796|1796]]¹, [[ಯು.ಎಸ್. ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಚುನಾವಣೆ, 1800|1800]], [[ಯು.ಎಸ್. ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಚುನಾವಣೆ, 1804|1804]]}} {{s-aft|after=[[ಜೇಮ್ಸ್ ಮ್ಯಾಡಿಸನ್]]}} {{s-dip}} {{s-bef|before=[[ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್]]}} {{s-ttl|ಶೀರ್ಷಿಕೆ=[[ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಪ್ಲೆನಿಪೊಟೆನ್ಷಿಯರಿ ಟು ಫ್ರಾನ್ಸ್]]|ವರ್ಷಗಳು=1785&nbsp;– 1789}} {{s-aft|after=[[ವಿಲಿಯಮ್ ಶಾರ್ಟ್ (ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್)|ವಿಲಿಯಮ್ ಶಾರ್ಟ್]]}} ಆದ್ದರಿಂದ, ೧೭೯೬ರಲ್ಲಿ, [[ಡೆಮೊಕ್ರಟಿಕ್-ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಾರ್ಟಿ]] ಜೆಫರ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಹಾಗು ಉಪಾದ್ಯಕ್ಷರಾದರು.}} {{DEFAULTSORT:ಜೆಫರ್ಸನ್, ಥಾಮಸ್}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1743 ಜನನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1826 ಸಾವುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:18ನೆಯ-ಶತಮಾನದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:19ನೆಯ-ಶತಮಾನದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ರಾಕ್ತನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಕೈಬರಹ ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ರೈತರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ವಿದೇಶ ನೀತಿ ಬರಹಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯವರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಸೃಜನಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮೂಲದ ಅಮೇರಿಕಾ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಟಿಶ್ ಮೂಲದ ಅಮೇರಿಕಾ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ವೆಲ್ಷ್ ಮೂಲದ ಅಮೇರಿಕಾ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಏಕೀಕರಣವಾದಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ನರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಾದರಿ ಉದಾರವಾದ]] [[ವರ್ಗ:ವಿಲಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಮೇರಿ ಅಲುಮಿನಿ ಕಾಲೇಜ್]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಮೆನ್]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯುಮೋನಿಯಾದಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದವರು]] [[ವರ್ಗ:ಡೆಮೊಕ್ರಾಟಿಕ್-ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ನರು]] [[ವರ್ಗ:ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳ ಜ್ನಾನೋದಯ]] [[ವರ್ಗ:ಯುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ (1789–1849)]] [[ವರ್ಗ:ಬರ್ಗೆಸಸ್ ಸದಸ್ಯರ ಮನೆ]] [[ವರ್ಗ:ಜೆಫರ್ಸನ್ ಕುಟುಂಬ]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಡೆಲಿಗೇಟ್ಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಜೀನಿಯಾ, ಷಾರ್ಲೆಟ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆಯ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾ ರೆವೊಲ್ಯೂಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಫಿಸಿಯೊಕ್ರಾಟ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:19ನೆಯ-ಶತಮಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೊದಲಿನ ಕ್ರಿಪ್ಟೋಗ್ರಾಫರ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ರಾಂಡಾಲ್ಫ್ ಕುಟುಂಬ]] [[ವರ್ಗ:ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂದೇಹಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Signers of the United States Declaration of Independence]] [[ವರ್ಗ:ಗುಲಾಮಗಿರಿ]] [[ವರ್ಗ:ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನ್| ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾನ್ಸ್‌ಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ರಾಯಭಾರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು, 1792]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು, 1796]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು, 1800]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು, 1804]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವಕೀಲರು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ಬರಹಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸ]] 82417qn7yaksz644utqlnxv1ml1tr7m 0 24340 1371005 1349869 2026-04-01T00:29:22Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371005 wikitext text/x-wiki {{Infobox Country ||native_name = ''Türkmenistan Respublikasy'' |conventional_long_name = Republic of Turkmenistan |common_name = Turkmenistan |image_flag = Flag of Turkmenistan.svg |image_coat = Coat_of_Arms_of_Turkmenistan.svg |image_map = LocationTurkmenistan.svg |national_motto = |national_anthem = [[Independent, Neutral, Turkmenistan State Anthem]] |official_languages = [[Turkmen language|Turkmen]] |regional_languages = |languages_type = Language for inter-ethnic <br />communication |languages = [[Russian language|Russian]] <!--|minority_languages = [[Russian language|Russian]] --> |capital = [[Ashgabat]] |latd=37 |latm=58 |latNS=N |longd=58 |longm=20 |longEW=E |largest_city = [[Ashgabat]] |government_type = [[Presidential republic]] [[Single-party state]] |leader_title1 = [[President of Turkmenistan|President]] |leader_name1 = [[Gurbanguly Berdimuhamedow]] |area_rank = 52nd |area_magnitude = 1 E11 |area_km2 = 488,100 |area_sq_mi = 188,456 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |area_footnote = <ref name=cia/> |percent_water = 4.9 |population_estimate = 5,110,000<ref name=unpop>{{cite paper | url=https://www.un.org/esa/population/publications/wpp2008/wpp2008_text_tables.pdf | title=World Population Prospects, Table A.1| version=2008 revision | format=PDF | publisher=United Nations | author=Department of Economic and Social Affairs Population Division | year=2009 | accessdate= 2009-03-12}}</ref> |population_estimate_rank = 112th |population_estimate_year = 2009 |population_census = |population_census_year = |population_density_km2 = 10.5 |population_density_sq_mi = 27.1 <!--Do not remove per [[WP:MOSNUM]]--> |population_density_rank = 208th |GDP_PPP = $31.966 billion<ref name=imf2>{{cite web|url=http://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2010/01/weodata/weorept.aspx?sy=2007&ey=2010&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=925&s=PPPGDP%2CPPPPC%2CLP&grp=0&a=&pr.x=57&pr.y=14 |title=Turkmenistan|publisher=International Monetary Fund|accessdate=2010-04-21}}</ref> |GDP_PPP_rank = |GDP_PPP_year = 2009 |GDP_PPP_per_capita = $5,971<ref name=imf2/> |GDP_PPP_per_capita_rank = |sovereignty_type = [[History of Turkmenistan|Independence]] |sovereignty_note = from the [[Soviet Union]] |established_event1 = Declared |established_event2 = Recognized |established_date1 = 27 October 1991 |established_date2 = 25 December 1991 |HDI = 0.739<ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdrstats.undp.org/en/countries/country_fact_sheets/cty_fs_TKM.html|title=Human Development Report 2009: Turkmenistan|publisher=The United Nations|accessdate=2009-10-18|archive-date=2013-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20130524031133/http://hdrstats.undp.org/en/countries/country_fact_sheets/cty_fs_TKM.html|url-status=dead}}</ref> |HDI_rank = 109th |HDI_year = 2007 <!-- Please use the year in which the HDI data refers to and not the publication year --> |HDI_category = <span style="color:#fc0;">medium</span> |currency = [[Manat (Turkmenistan)|Turkmen new manat]] |currency_code = TMT |country_code = TKM |time_zone = [[Turkmenistan Time|TMT]] |utc_offset = +5 |time_zone_DST = ''not observed'' |utc_offset_DST = +5 |drives_on = right |cctld = [[.tm]] |calling_code = 993 |demonym = Turkmen }} [[ಚಿತ್ರ:Independent Turkic States 2010.png|thumb|ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಆರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಟರ್ಕಿಕ್ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು]] '''ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಗಣರಾಜ್ಯ''' {{Citation needed|date=July 2010}}{{lang-tk|'''Türkmenistan Respublikasy'''}}{{Citation needed|date=July 2010}}ವನ್ನು '''ತುರ್ಕಮೆನಿಯ''' {{lang-ru|Туркмения}} ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. [[ಕೇಂದ್ರ ಏಶಿಯಾ]]ದ [[ತರ್ಕಿಕ್ ರಾಜ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು. 1991ರ ವರೆಗೆ ಇದು [[ಸೋವಿಯೆಟ್ ರಶಿಯಾ]]ದ ಭಾಗವಾದ [[ತುರ್ಕಮನ್ ಸೋವಿಯೆಟ್ ಸೋಶಿಯಲಿಸ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]] (ತುರ್ಕಮನ್ SSR) ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ ಆರು ಸ್ವತಂತ್ರ [[ತರ್ಕಿಕ್ ರಾಜ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದರ ಆಗ್ನೇಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್]], ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಇರಾನ್]], ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಉಜಬೆಕಿಸ್ತಾನ್]] ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ [[ಕಜಕಿಸ್ತಾನ್]] ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ [[ಕಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]]ಗಳಿವೆ. ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ಡಿಜಿಪಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರ 2009ರಲ್ಲಿ 6.1 ಇದ್ದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ 16ನೆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಅಂಕಿಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.<ref name="cia"/> ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಅದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ದೇಶದ ಬಹುಭಾಗ [[ಕರಾಕುಂ (ಕಪ್ಪು ಮರಳು) ಮರುಭೂಮಿ]]ಯಿಂದ ಆವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಪದ್ಭರಿತವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ತುರ್ಕಮನ್ ಸರ್ಕಾರ [[ಏಕಪಕ್ಷ ಪದ್ಧತಿ]]ಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು; ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನೂ ಮುಟ್ಟುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref>ಫ್ರೀಡಂ ಹೌಸ್ : ಫ್ರೀಡಂ ಇನ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್, ಕಂಟ್ರಿ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಆನ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ http://www.freedomhouse.org/template.cfm?page=22&amp;year=2009&amp;country=7723 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111023194732/http://www.freedomhouse.org/template.cfm?page=22&year=2009&country=7723 |date=2011-10-23 }}</ref> ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಸಪಾರ್ಮುರಾತ್ ನಿಯಾಜೋವ್]] ("ತುರ್ಕಮೆನ್ ಬಾಸಿ"- "ತುರ್ಕಮೆನ್ನರ ನಾಯಕ"- ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು). 21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006ರಂದು ತಾವು ಸಾಯುವ ವರೆಗೂ [[ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ]]ವನ್ನು ಆಳಿದರು. ಗುರ್ಬಾಂಗುಲಿ ಬೇರ್ದಿಮುಹಾಮೆದೊವ್ ನೂತನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ 11 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007 ರಂದು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. == ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of Turkmenistan}} ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಪ್ರದೇಶ ದೀರ್ಘವಾದ ಮತ್ತು ರಂಗುರಂಗಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಂದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬಳಿಕ ಇನ್ನೊಂದು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸೇನೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಪದ್ಭರಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಕಡೆಗೆ ತೆರಳುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಾಚೀನ ಪರ್ಷಿಯಾದ ಅಚೆಮೆನಿಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಇದನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಬಳಿಕ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮಾರ್ಜಿಯಾನಾದ ಸತ್ರಾಪೀಸ್, ಖ್ವಾರೆಜ್ಮ್ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಥಿಯಾ {8} ನಡುವೆ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. [[ಮಧ್ಯ ಏಶಿಯಾ]]ಕ್ಕೆ ದಂಡೆತ್ತಿ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್]] [[ಕ್ರಿ.ಪೂ]]. ನಾಲ್ಕನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಜಯಿಸಿದನು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಏಶಿಯಾ]] ಮತ್ತು[[ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶ]]ದ ನಡುವೆ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ರೇಷ್ಮೆ ರಸ್ತೆ ([[ಸಿಲ್ಕ್ ರೋಡ್]])ಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು{{Citation needed|date=December 2008}}..ಒಂದು ನೂರಾ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಪರ್ಷಿಯಾದ [[ಪಾರ್ಥಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ]] ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು[[ನಿಸಾ]]ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಈಗ ಅದು ರಾಜಧಾನಿ [[ಅಸ್ಗಾಬಾತ್]] ನ ಉಪನಗರವಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=December 2008}} ಪಾರ್ಥಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಇರಾನದ್ದೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಂಶ ಪರ್ಷಿಯಾದ ಸಸ್ಸಾನಿದರು ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಈ ಪ್ರದೇಶ ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳ ವರೆಗೆ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿ ಉಳಿದು ಬಂತು. (0}ಕ್ರಿ.ಶಕ ಏಳನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಅರಬರು]] ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ [[ಇಸ್ಲಾಮ್]] ತಂದರು. ಮಹಾನ್ [[ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯ]] ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು.{{Citation needed|date=December 2008}} ಕಲಿಫ್ ಅಲ್-[[ಮಾಮುನ್]] ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು [[ಮೆರ್ವ್]] ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಪ್ರದೇಶವು ಬೇಗನೆ [[ಗ್ರೇಟರ್ ಕೊರಾಸನ್]] ನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು.{{Citation needed|date=December 2008}} [[ಚಿತ್ರ:Magtimguli Pyragy.jpg|upright|thumb|ಮಾಗ್ತಿಂಗುಲಿ ಪಿರಾಗಿ]] ಹನ್ನೊಂದನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ [[ತುರ್ಕಮನ್ ಆಡಳಿತ]]ದ [[ಸೆಲ್್ಜುಕ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ವು [[ಖೊರಾಸಾನ್]] (ಆಧುನಿಕ [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನ್]] )ಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಲವನ್ನು ಕೆಂದ್ರೀಕರಿಸಿತು. ಈ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಹನ್ನೆರಡನೆ ಶತಮಾನದ ಎರಡನೇ ಅರ್ಧದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದು ಬಿತ್ತು. [[ಚೆಂಗೀಸ್ ಖಾನ್]] ತನ್ನ ಪಶ್ಚಿಮದ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ [[ಕಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]] ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಪಡೆದಾಗ ತುರ್ಕಮೆನ್ನರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಮುಂದಿನ ಏಳು ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ತುರ್ಕಮೆನ್ ಜನರು ವಿವಿಧ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದರು ಮತ್ತು ಅಂತರ್-ಬುಡಕಟ್ಟು ಜಗಳದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಬಡಿದಾಡಿದರು. [[ರಶಿಯಾ]] ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ವರೆಗೂ ತುರ್ಕಮನ್ ಇತಿಹಾಸ ಸ್ವಲ್ಪವಷ್ಟೇ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಹದಿಮೂರರಿಂದ ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನಗಳ ವರೆಗೆ ತುರ್ಕಮೆನ್ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಜನಾಂಗೀಯ ಭಾಷಿಕ ಗುಂಪು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು.{{Citation needed|date=October 2009}} ತುರ್ಕಮನ್್ರು ಸಮಕಾಲೀನ [[ಕಜಖ್್ಸ್ತಾನ]]ದ [[ಮಾಂಗಿಶ್ಲಾಕ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ]]ದಿಂದ ಇರಾನ್ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದೆಡೆಗೆ ಮತ್ತು [[ಅಮು ದಾರಿಯಾ]] ಕಣಿವೆಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಬುಡಕಟ್ಟು ತುರ್ಕಮನ್ ಸಮಾಜವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಳೆಸಿತು. ಇದು ತುರ್ಕಮನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಗೆ ಬುನಾದಿಯಾಯಿತು. [[17ನೆ]] ಮತ್ತು [[19ನೆ]] ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಡೆಯಲು [[ಪರ್ಶಿಯಾದವರು]], ಶಾಗಳು, [[ಖಿವರು]],ಖಾನರು,[[ಬುಖಾರಾ]]ದ ಅಮೀರರು ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತಗಾರರ ನಡುವೆ ಹೋರಾಟ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಮನ್ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕ [[ಮಾಗ್ತಿಂಗುಲಿ ಪಿರಾಗಿ]] ತನ್ನ ಜನರಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದರು. ತುರ್ಕಮನ್ ಅಲೆಮಾರಿಗಳು ವರ್ತಕರ ತಂಡದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರ್ಶಿಯಾದವರನ್ನು ಸೆರೆಯಾಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರನ್ನು [[ಖಿವಾ]] ಮತ್ತು [[ಬುಖಾರಾ]]ದ [[ಗುಲಾಮಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>"''[https://books.google.com/books?id=9qVkNBge8mIC&amp;pg=PA68&amp;dq&amp;hl=en#v=onepage&amp;q=&amp;f=false ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಡಯಾಸ್್ಪೋರಾ ಇನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಏಶಿಯಾ ಆ್ಯಂಡ್ ಇಟ್ಸ್ ಟ್ರೇಡ್, 1550-1900] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150405180732/http://books.google.com/books?id=9qVkNBge8mIC&pg=PA68&dq&hl=en#v=onepage&q=&f=false |date=2015-04-05 }}'' ". ಸ್ಕಾಟ್ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಲೆವಿ (2002). p.68. ISBN 0-7910-6772-6</ref><ref>"''[https://books.google.com/books?id=v6IT-cDdcOAC&amp;pg=PA109&amp;dq&amp;hl=en#v=onepage&amp;q=&amp;f=false ಖಿವ ಮತ್ತು ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್]'' ". ಹೆನ್ರಿ ಸ್ಪಾಲ್ಡಿಂಗ್ (2010). p.109. ISBN 0-7910-6772-6</ref> ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಕೇಂದ್ರ ಏಶಿಯಾ ಪ್ರದೇಶವು ಬಹುತೇಕ ನಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಶಃ [[ಯುರೋಪಿಗೆ]] ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಜಗತ್ತಿಗೆ]] ಅಪರಿಚಿತವಾಗಿಯೇ ಇತ್ತು. [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ತ್ಸಾರ್ ದೊರೆಗಳ ರಶಿಯಾ]] ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಡೆಯಲು ದ್ವೇಷ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಮತ್ತು [[ದೊಡ್ಡ ಆಟ (ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಗೇಮ್)]]ವನ್ನೇ ಆಡಿದರು. ಕೆಂದ್ರ ಏಶಿಯಾದ ವಿಜಯದುದ್ದಕ್ಕೂ ರಶಿಯಾದವರು ತುರ್ಕಮನ್್ ರಿಂದ ಕಠಿಣವಾದ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. 1894ರ ವೇಳೆಗೆ ರಶಿಯಾ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ==== ಸೋವಿಯತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ ==== .[[ಆಂಗ್ಲೋ- ರಶಿಯನ್ ಸಮ್ಮೇಳನ 1907]]ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ನಡುವಿನ ದ್ವೇಷ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು. .ನಿಧಾನವಾಗಿ ರಶಿಯಾದ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರುವ ನೂತನವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ [[ಅಸ್ಗಾಬಾತ್]]ನ [[ವಾಸ್ತು ರಚನೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದು. 1917ರಲ್ಲಿ [[ರಷಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಕ್ರಾಂತಿ]] ಮತ್ತು ಆನಂತರದ ರಾಜಕೀಯ ದಂಗೆಯು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು [[ತುರ್ಕಮನ್ SSR]] ಎಂದು 1924ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ದಾರಿಮಾಡಿತು. [[ಸೋವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ [[ಆರು ಗಣರಾಜ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಯಿತು. ಆಧುನಿಕ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಆಗ ಅದು ಹೊಂದಿತು. [[ಚಿತ್ರ:Turkmen man with camel.jpg|thumb|ಕೇಂದ್ರ ಏಶಿಯಾದ ಒಬ್ಬ ತುರ್ಕಮನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ]] ಹೊಸ ತುರ್ಕಮೆನ್ SSR ಇನ್ನಷ್ಟು [[ಯುರೋಪೀಕರಣ]] ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. [[ಬುಡಕಟ್ಟು]] [[ತುರ್ಕಮನ್ ಜನರು]] [[ಜಾತ್ಯತೀತ]]ರಾಗಲು ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ಶೈಲಿಯ ದಿರಿಸು ತೊಡಲು ಉತ್ತೇಜಿಸಲಾಯಿತು. [[ತುರ್ಕಮೆನ್ ಭಾಷೆ]]ಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ [[ವರ್ಣಮಾಲೆ]]ಯನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ [[ಅರೇಬಿಕ್ ಲಿಪಿ]]ಯಿಂದ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್(/3)ಗೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ {4}ಸಿರಿಲಿಕ್್ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.]] ಹೀಗಿದ್ದರೂ ತುರ್ಕಮನ್ನರ ಹಿಂದಿನ [[ಅಲೆಮಾರಿ]] ಬದುಕಿನ ರೀತಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಅವರನ್ನು [[ಕಮ್ಯುನಿಸಂ]] ಕಡೆಗೆ ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರಶಿಯನ್ನರ ಪ್ರಯತ್ನ 1948ರ ವರೆಗೂ ಫಲ ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ. 1920 ಮತ್ತು 1930ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ]] ಸಂಘಟನೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು. 1948ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ [[ಅಸ್ಗಾಬಾತ್ ಭೂಕಂಪ]] 110,000 ಜನರ ಬಲಿ ಪಡೆಯಿತು. ಇದು ಆ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗದಷ್ಟು.<ref>[http://science.howstuffworks.com/12-of-the-most-destructive-earthquakes.htm 12 ಆಫ್ ದಿ ಮೋಸ್ಟ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವ್ ಅರ್ಥ್್ಕ್ವೇಕ್ಸ್]. ಹೌಸ್ಟಫ್್ವರ್ಕ್ಸ್</ref> ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ 1920ರ ಮತ್ತು 1930ರ [[ಸೋವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ತುರ್ಕಮನ್ನರ [[ಸಂಪ್ರದಾಯ]]ಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು.<ref name="autogenerated1">ಟೆರ್ರಿ ಮಾರ್ಟಿನ್- ದಿ ಅಫರ್ಮೇಟಿವ್ ಆ್ಯಕ್ಷನ್ ಎಂಪಾಯರ್ (ಇಟಾಚಾ &amp; ಲಂಡನ್)</ref> ತುರ್ಕಮನ್ನರು ಸೋವಿಯೆಟ್ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿರುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತು [[ಸ್ಟಾಲಿನ್]] ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಣರಾಜ್ಯ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎನ್ನಿಸಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತುರ್ಕಮನ್ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯಾಯಿತು.<ref name="autogenerated1"/> ==== ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ==== [[ಸೋವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ]] ಕುಸಿಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಇತರ [[ಕೇಂದ್ರ ಏಶಿಯಾ]] ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು ರಾಜ್ಯಗಳ ಪುನಾರಚಿತ ರೂಪವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಒಲವು ತೋರಿದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಅವುಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕ ಬಲ ಮತ್ತು [[ಸೋವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ 27 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1991 ರಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿತು<ref name="INDEPENDENCE">[https://books.google.com/books?vid=ISBN0691117756&amp;id=-lUR24wFNRAC&amp;pg=PP1&amp;lpg=PP1&amp;ots=pElZd9zxIv&amp;dq=Turkmenistan&amp;sig=6MQAuTvS0tKtqRtX_rKkP__I0Ho#PPA1,M1 ಟ್ರೈಬ್, ಕ್ಲಾಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ನೇಶನ್ ಇನ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್, ಪೇಜ್ 1] ಟ್ರೈಬಲ್ ನೇಶನ್: ದಿ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಸೋವಿಯೆಟ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್</ref>. ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೋದ ಕೊನೆಯ [[ಸೋವಿಯೆಟ್ ಗಣರಾಜ್ಯ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು. ಸೋವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಂತಿಮ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಒಂದು ದಿನ ಮೊದಲು ಅಂದರೆ 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991 ರಂದು ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಅದರ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೇರಿತು. 1991 ರಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಮಾಜಿ ಸೋವಿಯೆಟ್ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಯಾದ [[ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್]]ನ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು "[[ಸಹ ಸದಸ್ಯ]]"ತ್ವಕ್ಕೆ 2005 ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಇಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ತುರ್ಕಮೆನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಇದಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕಾರಣ ದೇಶದ ನೀತಿಯಾದ ಶಾಶ್ವತ ಅಲಿಪ್ತತೆ.<ref name="CIS_MEMBERSHIP">[http://www.rferl.org/featuresarticle/2005/08/26dab4c9-5ba1-4193-86e7-62fc991f8a6c.html ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ರೆಡ್ಯುಸಸ್ ಟೈಸ್ ಟು ‘ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ ಮೆಂಬರ್'] ರೇಡಿಯೋ ಫ್ರೀ ಯುರೋಪ್, 29 ಆಗಸ್ಟ್ 2005</ref> [[ತುರ್ಕಮೆನ್ ಸೋವಿಯೆಟ್ ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್]] ನ ಹಿಂದಿನ ನಾಯಕ [[ಸಪರ್ಮುರಾತ್ ನಿಯಜೊವ್]] [[ಸೋವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಸರ್ಜನೆ]] ಬಳಿಕವೂ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ನಾಯಕರಾಗಿ ಉಳಿದರು. ಸೋವಿಯೆಟ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ನಂತರದ ಇವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ರಶಿಯಾ- ತುರ್ಕಮೆನ್ ಸಂಬಂಧ ತೀವ್ರ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು. {{Citation needed|date=February 2007}} [[ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ]] [[ಮುಸ್ಲಿಂ]] ಮತ್ತು ತುರ್ಕಮೆನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ತಾನು ಎಂಬಂತೆ ಅವರು ತೋರಿಸಿಕೊಂಡರು. (ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ "ತುರ್ಕಮೆನ್್ಬಾಸಿ" ಅಥವಾ "ತುರ್ಕಮೆನ್ ಜನರ ನಾಯಕ" ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ವೈಭವೋಪೇತ ಬದುಕಿನ ಆರಾಧನೆ [[ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ]]ದಿಂದಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕುಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಧಿಕಾರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತ ಹೋಗಿ 1999ರಲ್ಲಿ [[ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಫಾರ್ ಲೈಫ್]] (ಜೀವ ಇರುವ ವರೆಗೂ ಅವರೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು) ಆದರು. ನಿಯಾಜೊವ್ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ 21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006 ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. [[ಹುದ್ದೆಯ ಯಾವ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ]]ಯನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. [[ಮುಂದೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಿಡಿಯುವವರು]] ಯಾರು ಎಂಬುದೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಿಯಾಜೊವ್<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/6346185.stm |title=Profile: Kurbanguly Berdymukhamedov |accessdate=2008-10-08 |work=news.bbc.co.uk |publisher=BBC |date=2007-12-21 }}</ref> ಅವರಿಗೆ ಅನೈತಿಕ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರೆಂಬ ಗಾಳಿಸುದ್ದಿ ಇದ್ದ ಹಿಂದಿನ ಉಪ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಗುರ್ಬಾಂಗುಲಿ [[ಬೇರ್ದಿಮುಹಮೆದೊವ್]] ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. [[ಸಂವಿಧಾನ]]ದ ಪ್ರಕಾರ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ಲಿನ ಚೇರ್ಮನ್ ಒವೆಜ್ಗೆಲ್ಡಿ [[ಅತಾಯೇವ್]] ಈ ಹುದ್ದೆಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅತಾಯೇವ್ ಮೇಲೆ ಅಪರಾಧಗಳ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. 11 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರ್ದಿಮುಹಮೆದೊವ್ ಚಲಾವಣೆಯಾದ ಶೇ. 95 ಮತಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 89 ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಇದು ನ್ಯಾಯಯುತವಾದುದಲ್ಲ ಎಂದು ಹೊರಗಿನ ವೀಕ್ಷಕರು ಖಂಡಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/country_profiles/1298497.stm |title=Country profile: Turkmenistan |accessdate=2008-10-08 |work=news.bbc.co.uk |publisher=BBC |date=2008-07-30}}</ref> ಅವರು 14 ಫೆಬ್ರವರಿ 2007ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. == ರಾಜಕೀಯ == {{Main|Politics of Turkmenistan}} thumb|250px|right|ಅಸ್ಗಾಬಾತ್್ನಲ್ಲಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅರಮನೆ [[ಸೋವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ]]ದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ 69 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ (ಯೂನಿಯನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಗಿ ಇದ್ದ 67 ವರ್ಷಗಳೂ ಸೇರಿ) ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ 27 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1991ರಂದು ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿತು. [[ಜೀವಿತಾವಧಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ (ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಫಾರ್ ಲೈಫ್)]] [[ಸಪರ್ಮುರಾತ್ ನಿಯಾಜೊವ್]] [[ಸೋವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ]]ದ ಮಾಜಿ ಅಧಿಕಾರಿ. [[ತುರ್ಕಮೆನ್ SSRನ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ]]ಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ 1985 ರಿಂದ ಅವರು ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಆಳಿದರು. 2006ರಲ್ಲಿ ಸಾಯುವ ವರೆಗೂ ಅವರು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರು. [[ಸೋವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಸರ್ಜನೆ]] ಬಳಿಕ ಅವರು ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಿದರು. {{Citation needed|=date|date=May 2010}}28 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1999ರಂದು ನಿಯಾಜೊವ್ ಮಜ್ಲಿಸ್(ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್)ನಿಂದ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ [[ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಫಾರ್ ಲೈಫ್]] ಆಗಿ ಘೋಷಿತರಾದರು. ಮಜ್ಲಿಸ್ ಒಂದು ವಾರ ಮೊದಲಷ್ಟೇ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತ್ತು. ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದವರಷ್ಟೇ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಇರಲಿಲ್ಲ{{Citation needed|=date|date=May 2010}}. 2006ರ ಡಿಸೆಂಬರ್್ನಲ್ಲಿ ನಿಯಾಜೊವ್ ಸಾವಿಗೀಡಾದ ಬಳಿಕ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ನಾಯಕತ್ವ ದೇಶವನ್ನು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟಿತು. ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಂದ [[ಗುರ್ಬಂಗುಲಿ ಬೇರ್ದಿಮುಹಮೆದೊವ್]] ಅವರು ನಿಯಾಜೊವ್ ಅವರ ''ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಮನ್ನರು ಇಲ್ಲದ '' ಒಪೆರ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಸ್್ಗಳ ನಿಷೇಧವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ವಿಚಿತ್ರ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಿದರು. ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬೇರ್ದಿಮುಹಮೆದೊವ್ ಅವರ ಸರ್ಕಾರ ಮೂಲ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಐದಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿತು. ಅವರು ಪಶ್ಚಿಮ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು. ಪಶ್ಚಿಮ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಈ ದೇಶದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಆತುರವಿತ್ತು.- ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರವು ಎಲ್ಲಿ ನಿಯಾಜೊವ್ ಅವರ ಕಠಿಣ ಆಡಳಿತ ಶೈಲಿಗೆ ಮರಳಿ ಬಿಡುವುದೋ ಎಂಬ ಭಯವೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಇತ್ತು. [[ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ]] [[ಗಣರಾಜ್ಯ]] ಎಂಬ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ರಾಜಕೀಯ ಅಡಕಗೊಂಡಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ [[ಅಧ್ಯಕ್ಷ]] [[ದೇಶದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ]] ಮತ್ತು [[ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ.]] .ನಿಯಾಜೋವ್ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ [[ಏಕ-ಪಕ್ಷ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು]] ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಗೊತ್ತುವಳಿಯೊಂದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಹೊಸ [[ಸಂವಿಧಾನ]]ವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರ ನಂತರ ಕೌನ್ಸಲ್ ವಿಸರ್ಜನೆಯಾಯಿತು. 2008 ಡಿಸೆಂಬರ್್ನಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ತಿನ ಗಾತ್ರ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಯಿತು. ಹೊಸ ಸಂವಿಧಾನವು ಬಹು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ರಚನೆಗೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಈಗ [[ಡೆಮಾಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್]] ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಿಂದಿನ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಅನುಮತಿ ನೀಡುವ ವರೆಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಸಭೆಗಳು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ. ಅತ್ಯಧಿಕ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಇರುವ ಜಗತ್ತಿನ ಇಪ್ಪತ್ತು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಕೂಡ ಒಂದು. 2008ರ [[ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಗ್ರಹಿಸುವ ಸೂಚ್ಯಂಕ]] 0(ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಭ್ರಷ್ಟ) ದಿಂದ ೧೦ (ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಭ್ರಷ್ಟ)ರಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್್ಗೆ 1.8 ಅಂಕ ಬಂದಿದೆ.<ref>[http://www.transparency.org/news_room/in_focus/2008/cpi2008/cpi_2008_table 2008 ಕರ್ಪ್ಷನ್ ಪರ್ಷ್ಪಶನ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090311002755/http://www.transparency.org/news_room/in_focus/2008/cpi2008/cpi_2008_table |date=2009-03-11 }} ಫ್ರಾಂ ಟ್ರಾನ್ಸ್್ಪರೆನ್ಸಿ ಇಂಟರ್್ನ್ಯಾಶನಲ್ 14 ಮಾರ್ಚ್ 2009 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದೆ.</ref> == ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು == {{Main|Human rights in Turkmenistan|Capital punishment in Turkmenistan}} [[ಮಾನವ ಹಕ್ಕು]] ಮತ್ತು [[ನಾಗರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಬ]]ವನ್ನು [[ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ಸಂವಿಧಾನ]]ದಲ್ಲಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದರೂ ([[ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾನತೆ]], [[ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ]], [[ಕ್ರೂರ ಮತ್ತು ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಶಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಬ]] [[ಸಂಚಾರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಬ]]ಮುಂತಾದವು), ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾದಗ್ರಸ್ತ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ [[ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕು,]] [[ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಹಕ್ಕು]] ಮತ್ತು [[ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯವ ಹಕ್ಕು]]ಗಳು ಸೇರಿವೆ. [[ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕು]]ಗಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೂ ಅಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web | title = Turkmenistan: International Religious Freedom Report 2008 | author = Bureau of Democracy, Human Rights, and Labor | publisher = US State Department | url = http://www.state.gov/g/drl/rls/irf/2008/108508.htm | year = 2008 | accessdate = 2008-11-15}}</ref> . [[ಗಡಿ ರಹಿತ ವರದಿಗಾರರ]] (ರಿಪೋರ್ಟರ್ಸ್ ವಿಥೌಟ್ ಬಾರ್ಡರ್ಸ್)[[ಜಾಗತಿಕ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಬ ಸೂಚ್ಯಂಕ]]ವು ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ [[ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಬ]]ದ ಮೇಲೆ ಮೂರನೆ ಅತಿ ಕೆಟ್ಟ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇರಿದ ದೇಶ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸಪರ್್ಮುರಾತ್್ [[ಉಪಗ್ರಹ ಡಿಶ್]]<ref>{{cite web|author=Pannier, Bruce|url=http://www.eurasianet.org/departments/rights/articles/pp072602.shtml|title=Turkmebashi Takes New Interest In Satellite Television|work=[[EurasiaNet]]|date=2002-07-26|accessdate=2009-01-02|archive-date=2009-01-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20090114111833/http://www.eurasianet.org/departments/rights/articles/pp072602.shtml|url-status=dead}}</ref> ಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧ ಹೇರಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ ದಾಡಿ ಬಿಡುವುದು, ಉದ್ದ ಕೂದಲು, ಬ್ಯಾಲೆಗಳು, ಒಪೇರಾಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವನಿ ಮುದ್ರಿಸಿದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/4177622.stm|title=Turkmenistan bans recorded music|work=[[BBC News]]|date=2005-08-23|accessdate=2009-01-02}}</ref> ಈ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ನೂತನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಗುರ್ಬಾಂಗುಲಿ ಬೇರ್ಡಿಮುಹಾಮೆಡೋವ್ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಡಿಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣ ಸುಧಾರಣೆಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಸರ್ಕಾರ ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತು ಅದರ ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ದಾಖಲೆ ಬಡವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ.<ref>ಯು.ಎಸ್. ಡಿಪಾರ್ಟ್್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್, [http://www.state.gov/g/drl/rls/hrrpt/2008/sca/119142.htm ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್: ಹ್ಯುಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ 2008],ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ, ಪ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್, ಆ್ಯಂಡ್ ಲೇಬರ್, 25 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009.</ref> == ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಭಾಗಗಳು == {{Main|Provinces of Turkmenistan|Districts of Turkmenistan}} [[ಚಿತ್ರ:TurkmenistanNumbered.png|thumb|250px|right| ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು]] ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಐದು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ'' ವೆಲಾಯತ್ಲಾರ್'' (ತೋ-ಸೇ-ಲಾ- ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸುವುದು) ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಗೊಂಡಿದೆ. ''[[ವೆಲಾಯತ್]]'' ಮತ್ತು ಒಂದು ರಾಜಧಾನಿ ಜಿಲ್ಲೆ. ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಮತ್ತೆ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ. (''ಎಟ್ರಾಪ್ಲಾರ್'',ಸಿಂಗ್, ''ಎಟ್ರಾಪ್'' ), ಇವು ಕೌಂಟಿಗಳಾಗಿರಬಹುದು ಇಲ್ಲವೆ ನಗರಗಳಾಗಿರಬಹುದು. [[ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ಸಂವಿಧಾನ]]ದ ಪ್ರಕಾರ (2008ರ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇಧ 16, 1992ರ ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇಧ 47) ಕೆಲವು ನಗರಗಳು ''ವೆಲಾಯತ್'' (ಪ್ರಾಂತ್ಯ) ಅಥವಾ ''ಎಟ್ರಾಪ್'' (ಜಿಲ್ಲೆ) ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು. {| class="wikitable sortable" |- style="background:#efefef" ! ವಿಭಾಗ ! [[ಐಎಸ್ಓ 9001:2008]] ! ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ ! ಏರಿಯಾ <ref name="yb2005">''ಸ್ಟೆಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಇಯರ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ 2000-2004'', ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ಸ್್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಆಫ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್, ಅಸ್ಗಾಬಾತ್, 2005.</ref> ! ಜನಸಂಖ್ಯೆ (2005)<ref name="yb2005"/> ! (ಕೀ) |- ! ಅಸ್ಗಬಾತ್ ನಗರ | | [[ಅಸ್ಗಬಾತ್]] | {{convert|470|km2|sqmi|abbr=on}} | 871,500 | |- ! [[ಅಹಲ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] | TM-A | [[ಅನೌ]] | {{convert|97160|km2|sqmi|abbr=on}} | 939,700 | 1 |- ! [[ಬಾಲ್ಕನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] | TM-B | [[ಬಾಲ್ಕನಾಬಾತ್]] 　 | {{convert|139270|km2|sqmi|abbr=on}} | 553,500 | 2 |- ! [[ಡಾಸೋಗುಜ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] | TM-D | [[ಡಾಸೋಗುಜ್]] | {{convert|73430|km2|sqmi|abbr=on}} | 1,370,400 | 3 |- ! [[ಲೆಬಾಪ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್]] | TM-L | [[ತುರ್ಕಮೆನಾಬಾತ್]] | {{convert|93730|km2|sqmi|abbr=on}} | 1,334,500 | 4 |- ! [[ಮೇರಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] | TM-M | [[ಮೇರಿ]] | {{convert|87150|km2|sqmi|abbr=on}} | 1,480,400 | 5 |} == ಹವಾಮಾನ == {{Main|Climate of Turkmenistan}} ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಒಣ ಮರುಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಂಜು ಮಾತ್ರವೇ ಬೀಳುವುದು.{{convert|12|mm|in|2|abbr=on}} [[ಅಶ್ಖಾಬಾದ್]]{{convert|48.9|°C|lk=on}}ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಅಮು ದರಿಯಾ]] ನದಿ ತೀರದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ದ್ವೀಪ [[ಕೆರ್ಕಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ತಾಪಮಾನ 1983ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.{{Citation needed|date=August 2009}}{{convert|51.7|°C}} == ಭೌಗೋಳಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಥವಾ ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ == {{Main|Geography of Turkmenistan|List of mountains of Turkmenistan}} [[ಚಿತ್ರ:Turkmenistan-map.png|thumb|left|270px| ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ನಕಾಶೆ]] [[ಚಿತ್ರ:Dust Storm Over Turkmenistan.jpg|thumb|ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ಮೇಲೆ ಧೂಳಿನ ಬಿರುಗಾಳಿ]] At {{convert|488100|km2|sqmi|abbr=on}}, ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಜಗತ್ತಿನ 52ನೆ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರ ಇದು [[ಸ್ಪೇನ್]] ಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಣ್ಣದು ಮತ್ತು ಯುಎಸ್್ನ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]] ರಾಜ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡದು. ದೇಶದ ಶೇ.80ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ [[ಕಾರಾಕುಮ್ ಮರುಭೂಮಿ]]ಯಿಂದ ಆವರಿಸಿದೆ. ದೇಶದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ತುರಾನ್ ಕೊಳ್ಳ]] ಮತ್ತು ಕಾರಾಕುಮ್ ಮರುಭೂಮಿಯದೇ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ. [[ಕೋಪೆಟ್ ಡಾಗ್]] [[ಶ್ರೇಣಿ]] ನೈಋತ್ಯ ಗಡಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ. ಅದರ [[ಕುಹ್- ಇ ರಿಝೆ (ರಿಝೆ ಪರ್ವತ)]] 2912 ಮೀಟರ್ (9,553 [[ಅಡಿ]]) ಎತ್ತರವಿದೆ<ref>[http://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=10469 ಕುಹ್-ಇ ರಿಜೆ] ಆನ್ Peakbagger.com</ref>. ದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿರುವ [[ಬಾಲ್ಕನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]]ದ [[ಗ್ರೇಟ್ ಬಾಲ್ಕನ್ ರೇಂಜ್(ಶ್ರೇಣಿ)]] ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಉಜ್ಬೆಕಿಸ್ತಾನ್ ಗಡಿಯ [[ಲಿಬಾಪ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್]] ಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ [[ಕೊಯ್ತೆಂದಾಗ್ ಶ್ರೇಣಿ]] ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಏಕೈಕ ಪರ್ವತ. {{convert|1880|m|ft}} ಗ್ರೇಟ್ ಬಾಲ್ಕನ್ ಶ್ರೇಣಿ [[ಮೌಂಟ್ ಅರ್ಲಾನ್]]<ref>[http://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=13160 ಮೌಂಟ್ ಆರ್ಲಾನ್] ಆನ್ Peakbagger.com</ref> ನಲ್ಲಿ ಎತ್ತರ ತಲುಪಿದ್ದರೆ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ <ref>[http://www.peakbagger.com/peak.aspx?pid=10488 ಅಯಿರಿ ಬಾಬಾ] ಆನ್ Peakbagger.com</ref> ಕುಗಿತಾಂಗ್್ತೌ ಶ್ರೇಣಿಯ [[ಅಯಿರಿಬಾಬಾ.]] ನದಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಮು ದಾರಿಯಾ]] [[ಮುರ್ಘಾಬ್]] ಮತ್ತು [[ತೇಜೇನ್]] ಸೇರಿವೆ. ವಾತಾವರಣ ಬಹುತೇಕ ಶುಷ್ಕ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣ ವಲಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ [[ಉಷ್ಣೋಷ್ಣವಲಯ]], ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಳೆ. ಚಳಿಗಾಲ ಸ್ವಲ್ಪವೇ. ಮತ್ತು ಒಣ. ಬಹುತೇಕ ಮಂಜು ಬೀಳುವುದು ಜನವರಿ ಮತ್ತು ಮೇ ನಡುವೆ. ದೇಶದ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮಂಜು ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶ ಕೋಪೆಟ್ ಡಾಗ್ ಶ್ರೇಣಿ. [[ಕಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ]] ತೀರದುದ್ದಕ್ಕೂ ತುರ್ಕಮನ್ನರು ಬೀಡು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.{{convert|1768|km|mi}} [[ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ]] ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಗರ ಸಂಗಮ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ [[ಅಸ್ಗಾಬಾತ್]], [[ತುರ್ಕಮೆನ್^ಬಾಸಿ]] (ಮೊದಲು ಇದು ಕ್ರಾಸ್ನೋವೊಡ್ಸ್ಕ್) [[ದಾಸೋಗುಜ್]] ಸೇರಿವೆ. == ಆರ್ಥಿಕತೆ == {{Main|Economy of Turkmenistan|Agriculture in Turkmenistan}} ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ [[ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ]] ಸಂಗ್ರಹ ಪ್ರಮಾಣ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದು. ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿಯೇ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹವೂ ಇಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.economist.com/world/asia/displaystory.cfm?story_id=14009121 |title=Premium content |publisher=Economist.com |date=2009-07-09 |accessdate=2010-05-03}}</ref> 1994ರಲ್ಲಿ [[ರಶಿಯಾದ ಸರ್ಕಾರ]]ವು ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ಅನಿಲವನ್ನು [[ಬದಲಾಗದ ಹಣ]]ದ (ಹಾರ್ಡ್ ಕರನ್ಸಿ) ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಅನಿಲ ವಿತರಣೆಯ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತ ಹೋಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಉದ್ಯಮದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂತು. ಮತ್ತು ಉಳಿತಾಯದ ಮುಂಗಡಪತ್ರವು ಕೊರತೆಯ ಮುಂಗಡಪತ್ರವಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ದೇಶದ ನೀರಾವರಿ ಭೂಮಿಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಹತ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವ ಜಗತ್ತಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಸ್ಥಾನ ಹತ್ತನೆಯದು. ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯತ್ತ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಇಡುತ್ತಿದೆ. ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಸೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2004ರಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಪ್ರಮಾಣ 60%<ref name="cia">[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tx.html ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070612214157/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tx.html |date=2007-06-12 }}, ''CIA World Factbook''. 2010-04-11 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದೆ</ref> ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೂ ಒಂದು ವರ್ಷ ಮೊದಲು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವವರ ಪ್ರಮಾಣ 58% ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿತ್ತು.{{Citation needed|date=December 2008}} [[ಖಾಸಗೀಕರಣದ]] ಗುರಿಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿ ಉಳಿದವು. 1998 ಮತ್ತು 2002ರ ನಡುವೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು [[ರಫ್ತು]] ಮಾಡಲು ಸೂಕ್ತ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದುವರಿದುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ಯ ಕಿರು ಅವಧಿಯ [[ಸಾಲ]]ದ ವ್ಯಾಪಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸಿತು. ಅದೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾದುದರಿಂದ ಒಟ್ಟೂ ರಫ್ತುಗಳ ಮೌಲ್ಯ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತು. ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಆಂತರಿಕ [[ಬಡತನ]] ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಸಾಲದ ಹೊರೆಯಿಂದ ಸದ್ಯದ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷೆ ನಿರಾಶಾದಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನಿಯಾಜೊವ್ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯವನ್ನು ನಗರಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಸ್ಗಾಬಾತ್ ನಗರವನ್ನು ನವೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದರು. ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಕಾವಲು ನಾಯಿ (ವಾಚ್ ಡಾಗ್)ಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ಕರೆನ್ಸಿ ಸಂಗ್ರಹದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮೇಲೆ ಕಳವಳವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಯೋಜನೇತರ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಫ್ರಾಂಕ್್ಫರ್ಟ್್ನ ಡ್ಯುತ್ಸೆ ಬ್ಯಾಂಕ್್ನ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2006ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್್ ಮೂಲದ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಘಟನೆ [[ಗ್ಲೋಬಲ್ ವಿಟ್್ನೆಸ್]] ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 2003<ref>ರಿಸಲ್ಯೂಶನ್ ಆಫ್ ಖಾಲ್ಕ್ ಮಸ್ಲಾಹತಿ (ಪೀಪಲ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್) N 35 ([[14.08.2003]])</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 14ರ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್್ನ ಘೋಷಣೆ ಪ್ರಕಾರ ಕೊರತೆ ಮೇಲಿಂದಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ [[ವಿದ್ಯುತ್]], [[ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ]], [[ನೀರು]] ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದಲ್ಲಿ 2030ರ ವರೆಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿವೆ. ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ 2006ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5ರಂದು ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕುವುದಾಗಿ ಬೆದರಿಕೆ ಒಡ್ಡಿದ ಬಳಿಕ ರಶಿಯಾ ತುರ್ಕಮನ್ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ 1000 ಕ್ಯುಬಿಕ್ ಮೀಟರ್್ಗೆ 65 ಡಾಲರ್್ನಿಂದ 100 ಡಾಲರ್ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ತುರ್ಕಮನ್ ಅನಿಲದ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗ ರಶಿಯದ [[ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯ]]ದ [[ಗಾಜ್್ಪ್ರೋಮ್]]್ನಿಂದಲೇ ಹೋಗುವುದು.<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/5314940.stm |title=Business &#124; Russia reaches Turkmen gas deal |publisher=BBC News |date=2006-09-05 |accessdate=2010-05-03}}</ref> === ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ === thumb|ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ತೈಲ ಮತ್ತು.ಅನಿಲ ಸಚಿವಾಲಯದ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರಶಿಯ, ಇರಾನ್್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಬಳಿಕ ನಾಲ್ಕನೆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಕಂಪನಿ [[ತುರ್ಕಮೆಂಗಾಜ್]] ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಸಚಿವಾಲಯದ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿಯ ಅನಿಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅನಿಲ ಉತ್ಪಾದನೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಭರವಸೆದಾಯಕ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ಅನಿಲ ಸಂಗ್ರಹ 3.5-6.7 ಎಂಕ್ಯುಬಿಕ್ ಮೀಟರ್ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅಂತಸ್ಥ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 21 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಕ್ಯುಬಿಕ್ ಮೀಟರ್. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ರಫ್ತಿಗೆ ಪೈಪ್್ ಲೈನ್್ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ದೇಶವು [[ಚೀನ]]ದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿದೆ<ref>{{cite web |author=Dec 24, 2009 |url=http://www.atimes.com/atimes/Central_Asia/KL24Ag07.html |title="China plays Pipelineistan' |publisher=Atimes.com |date=2009-12-24 |accessdate=2010-05-03 |archive-date=2009-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091224215442/http://www.atimes.com/atimes/Central_Asia/KL24Ag07.html |url-status=dead }}</ref>. ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ : http://en.wikipedia.org/wiki/Derweze for "The Gate To Hell", Derweze. === ತೈಲ === ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ಬಹುತೇಕ ತೈಲವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿವುದು ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಂಪನಿ (Concern) [[ತುರ್ಕಮನ್ನೆಬಿಟ್]]. ಕೋತುರ್ದೆಪೆ, ಬಾಲ್ಕನಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಕಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಬಳಿಯ [[ಚೆಕೆಲೆನ್]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತೈಲವನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ 700 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚೆಲೆಕನ್್ನಲ್ಲಿ 1909ರಲ್ಲಿ ([[ನೊಬೆಲ್]] ಸಹೋದರರಿಂದ) 1930ರಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಕನಾಬಾದ್್ನಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಳಿಂದ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹ ಉದ್ದಿಮೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.1948ರಲ್ಲಿ ಕುಮ್ದಾಗ್್ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1959ರಲ್ಲಿ ಕೋತುರ್ದೆಪೆಯಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿದಾಗ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ತೈಲದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಪಾಲು ತುರ್ಕಮೆನ್್ಬಾಶಿ ಮತ್ತು ಸೀದಿ ತೈಲಸಂಸ್ಕರಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಟ್ಯಾಂಕರುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಕ ಯುರೋಪಿಗೆ ಕಾಲುವೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ರಫ್ತುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://turkmenistanoil.tripod.com/id4.html ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಆಯ್ಲ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಗ್ಯಾಸ್.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131202234531/http://turkmenistanoil.tripod.com/id4.html |date=2013-12-02 }} ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 13 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> === ಇಂಧನ === ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಕೇಂದ್ರ ಏಶಿಯಾ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ನೆರೆಹೊರೆಯವರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ನಿವ್ವಳ ರಫ್ತುದಾರ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸ್ಥಾವರ ಹಿಂದೂಕುಶ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರ. ಇದರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 350 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಉಷ್ಣವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 1,370 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ಸ್ ಎಂದು ಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 1992ರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಒಟ್ಟೂ 14.9 ಶತಕೋಟಿ ಕಿಲೋವ್ಯಾಟ್-ತಾಸು ಇತ್ತು<ref>[http://countrystudies.us/turkmenistan/22.htm ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಸ್ಟಡಿ.] 13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref>. === ಕೃಷಿ === ದೇಶದ ನೀರಾವರಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗದಲ್ಲಿ [[ಹತ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಹತ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಹತ್ತನೆ ದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರ == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ/ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯೆ == {{Main|Demographics of Turkmenistan}} ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಜನಾಂಗೀಯ [[ತುರ್ಕಮೆನ್ನರು]]. ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಕರಾದ [[ಉಜ್ಬೆಕ್]] ಮತ್ತು [[ರಶಿಯನ್ನರು]] ಇದ್ದಾರೆ. ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾಕರಲ್ಲಿ [[ಕಜಾಕ್ಸ್]], [[ಟಟಾರ್ಸ್]], [[ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ನರು]], [[ಆರ್ಮೇರಿಯನ್ನರು]], [[ಅಜೆರಿಸ್]] ಮತ್ತು [[ಬಲೂಚಿಗಳು]] ಇದ್ದಾರೆ. ಜನಾಂಗೀಯ ರಶಿಯನ್ನರ ಸಂಖ್ಯೆ 1939ರಲ್ಲಿ ಶೇ.18.6 ಇದ್ದದ್ದು 1989ರಲ್ಲಿ ಶೇ.9.5ಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯಿತು.<ref>"''[https://books.google.com/books?id=YLeAxHLmgR8C&amp;pg=PA15&amp;dq&amp;hl=en#v=onepage&amp;q=&amp;f=false ಮೈಗ್ರಂಟ್ ರಿಸೆಟ್ಲ್ಮೆಂಟ್ ಇನ್ ದಿ ರಶಿಯ್ ಫೆಡರೇಶನ್: ರಿಕನ್್ಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿಂಗ್ 'ಹೋಮ್ಸ್' ಆ್ಯಂಡ್ 'ಹೋಮ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್']'' ". ಮೋಯಾ ಫ್ಲಿನ್ನ್ 1994. ಪು 15 ISBN 1-84331-117-8</ref> ''ಸಿಐಎ ವರ್ಲ್ಡ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಬುಕ್'' ನೀಡಿರುವ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ಜನಾಂಗೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಪ್ರಮಾಣ, ಶೇ..85 ತುರ್ಕಮನ್ನರು, ಶೇ.5 ಉಜ್ಬೆಕ್, ಶೇ.4 ರಶಿಯನ್ನರು ಹಾಗೂ ಇತರರು ಶೇ.6 ಇದ್ದಾರೆ. (2003ರ ಅಂದಾಜು)<ref name="cia"/>. 2001ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ಗಾಬಾತ್್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳಂತೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ.91 ಭಾಗ ತುರ್ಕಮನ್ನರು. ಶೇ.3 ಉಜ್ಬೆಕರು. ಶೇ.2 ರಶಿಯನ್ನರು. 1989 ಮತ್ತು 2001ರ ನಡುವೆ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಮೆನ್ನರ ಸಂಖ್ಯೆ ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡಿದೆ. (2.5 ರಿಂದ 4.9 ದಶಲಕ್ಷ) ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಶಿಯನ್ನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗ ತಗ್ಗಿತು. (334,000ಕ್ಕೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಧಿಕ ಇದ್ದದ್ದು 100,000ಕ್ಕೆ) == ಭಾಷೆ == ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ [[ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ]] [[ತುರ್ಕಮೆನ್.]] ([[1992ರ ಸಂವಿಧಾನ]]ದ ಪ್ರಕಾರ), ಹೀಗಿದ್ದರೂ [[ರಶಿಯನ್]] ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್್ಜನಾಂಗೀಯ ಸಂವಹನ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ.72 ತುರ್ಕಮೆನ್ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಶೇ.12 ಭಾಗ ಜನರು ರಶಿಯನ್, ಶೇ.9 ಭಾಗ ಉಜ್ಬೆಕ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾಷೆ ಶೇ.7 ಭಾಗ ಜನರು ಮಾತನಾಡುವರು. == ಧರ್ಮ == thumb|ಅಸ್ಗಾಬಾತ್್ನಲ್ಲಿಯ ಆರ್ಟೋಗ್ರುಲ್ ಗಾಜಿ ಮಸೀದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕ ಒಸ್ಮಾನ್ ಗಾಜಿಯ ತಂದೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. {{See|Religion in Turkmenistan|Islam in Turkmenistan|Bahá'í Faith in Turkmenistan}} ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಬಲ ಧರ್ಮ [[ಇಸ್ಲಾಂ]]. (ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ.89). ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ.9 ಭಾಗ [[ಪೂರ್ವದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚರ್ಚ್]]್ಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವರು. ಇವರು [[ರಶಿಯನ್]] ಜನಾಂಗದವರು. ಉಳಿದ ಶೇ.2 ಭಾಗ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಧರ್ಮ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ದಾಖಲಾಗಿದೆ<ref name="cia"/>. ಇಸ್ಲಾಂ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಬಂದುದರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ [[ಶೇಕ್]]್ಗಳ ಮತಪ್ರಚಾರಕ ಚಟುವಟಿಕೆ. ಈ ಶೇಕ್್ಗಳು ಪುಣ್ಯಪುರುಷರು. ಅವರನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕುಲದ ಅಥವಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪಿನ ಅಧಿಪತಿಯೆಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಮೂಲಕ ಅವರ "ಸ್ಥಾಪಕ"ರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಅನನ್ಯತೆಯ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಇಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಇಸ್ಲಾಂನ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಥಳೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. [[ಸೋವಿಯೆಟ್]] ಯುಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು "ಹಳೆಯದರ ಕುರುಹು." ಎಂದು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲಾಗಿತ್ತು. ಬಹುತೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಮಸೀದಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ 1990ರ ಈಚೆಗೆ ಸೋವಿಯೆಟ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಗಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ [[ಸಪರ್ಮುರಾಲ್ ನಿಯಾಜೋವ್]] ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಮೂಲ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದರು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಸೀದಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ [[ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ]], [[ಕುವೈಟ್]] ಮತ್ತು [[ಟರ್ಕಿ]]ಯ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆದವು. ಧಾರ್ಮಿಕ (ಪಾಠ)ಕ್ಲಾಸುಗಳು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. [[ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆ,]] [[ಕುರಾನ್]] ಮತ್ತು [[ಹದಿತ್]] ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಪಾಠವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="cs">ಲಾರಿ ಕ್ಲರ್ಕ್, ಮೈಕೆಲ್ ಥರ್ಮನ್, ಆ್ಯಂಡ್ ಡೇವಿಡ್ ಟೈಸನ್. "ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್". ''ಎ ಕಂಟ್ರಿ ಸ್ಟಡಿ: ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್'' (ಗ್ಲೆನ್ ಇ. ಕರ್ಟಿಸ್, ಎಡಿಟರ್). [[ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]] [[ಫೆಡರಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಡಿವಿಸನ್]] (ಮಾರ್ಚ್ 1996). ''ಈ ಲೇಖನ ಈ ಮೂಲದಿಂದ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ,[[ಪಬ್ಲಿಕ್ ಡೊಮೇನ್ ಅದು ಇದರಲ್ಲಿದೆ]].'' [http://lcweb2.loc.gov/frd/cs/about.html ]</ref> ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನಿಯಾಜೋವ್ ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ 2001 ಮತ್ತು 2004ರಲ್ಲಿ [[ರುಹ್ನಾಮಾ]] ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜ್ರಕಟಿಸಿದರು. ತುರ್ಕ್್ಮೆನ್ಬಾಸಿ ಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಬೇಕೇಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇದು ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಕುರಾನಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. (ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆರಡೂ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಬೇಕಿತ್ತು.) ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಆರಾಧನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಈ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಯಿತು. ಡ್ರೈವರ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ರುಹ್ನಾಮಾದ ಅರಿವು ಇರುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/3528746.stm |title=Asia-Pacific &#124; Turkmen drivers face unusual test |publisher=BBC News |date=2004-08-02 |accessdate=2010-05-03}}</ref>. ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಬಹಾಯಿ ನಿಷ್ಠೆಯ ಇತಿಹಾಸ ಆ ಧರ್ಮದಷ್ಟೇ ಪ್ರಾಚೀನವಾದದ್ದು. ಮತ್ತು ಬಹಾಯಿ ಸಮುದಾಯದವರು ಇಂದಿಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.<ref>http://bahai-library.com/momen_encyclopedia_turkmenistan</ref> == ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[ಚಿತ್ರ:Turkmen bride in Turkmen national wedding dress.jpg|thumb|upright|ಸಾಂದ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಮನ್ ಹುಡುಗಿ]] {{Main|Culture of Turkmenistan}} ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಹಂತದ ವರೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣವು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ. ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮೊದಲು 10ರಿಂದ 9 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು 2007-2008ನೆ ಸಾಲಿನಿಂದ ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಧಿಯನ್ನು 10 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಮಾಡಿ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. {{Citation needed|date=November 2007}} * [[ಅಕಾಲ್-ಟೆಕೆ]] ಹಾರ್ಸ್ * [[ಯೋಮುತ್ ಕಾರ್ಪೆಟ್]] * [[ಟರ್ಕಮೆನ್ ಕಾರ್ಪೆಟ್]] * [[ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಂ]] * [[ಮೆರ್ವ್]] * [[ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದ ಸಂಗೀತ]] * [[ತುರ್ಕಮೆನ್ ಅಡುಗೆಪದ್ಧತಿ]] === ಪರಂಪರೆ === {| class="toc" cellpadding="0" cellspacing="2" style="width:1000px;float:center;margin:0.5em 0.5em 0.5em 1em;clear:all;margin-left:3px;font-size:90%" |- | colspan="6" style="text-align:center;background:#black;color:white;background-color:green"|''' [[ವಿಶ್ವಪಾರಂಪರಿಕ ತಾಣ]]ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಇದೆ.''' |- ! style="background:#e8e8e8"| '''ಚಿತ್ರಗಳು ''' ! style="background:#e8e8e8"| '''ನಗರದ ಹೆಸರು''' ! style="background:#e8e8e8"| '''ಸ್ಥಳ''' ! style="background:#e8e8e8"| '''ಸಂಗೀತ ಸ್ವರಚಿಹ್ನೆಗಳು''' ! style="background:#e8e8e8"| '''ದಿನಾಂಕ''' ! style="background:#e8e8e8"| '''ಟೈಪ್''' |- | style="background:#efefef;text-align:center"|[[ಚಿತ್ರ:Cyark merv 3.jpg|80px]] | style="background:#efefef;text-align:left"|'''[[ಪ್ರಾಚೀನ ಮೆರ್ವ್]]''' | style="background:#efefef;text-align:left"|[[ಮೇರಿ]] | style="background:#efefef;text-align:left"|[[ಕೇಂದ್ರ ಏಶಿಯಾ]]ದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ [[ಒಯಾಸಿಸ್]] [[ಸಿಟಿ]], ಐತಿಹಾಸಿಕ [[ಸಿಲ್ಕ್ ರೋಡ್]]್ನಲ್ಲಿ | style="background:#efefef;text-align:center"|1995 | style="background:#efefef"| ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ<ref>UNESCO. ''[http://whc.unesco.org/en/list/886 ಏನ್ಸಿಯಂಟ್ ಮೆರ್ವ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಪಾರ್ಕ್.]''</ref> |- | align="center"|[[ಚಿತ್ರ:KonyeUrgenchMinaret.jpg|80px]] | align="left"| '''[[ಕೊನೆಉರ್ಜೆಂಕ್]]''' | align="left"|[[ಕೊನೆಉರ್ಜೆಂಕ್]] | align="left"|12ನೆ ಶತಮಾನದ ರಾಜಧಾನಿ [[ಖ್ವಾರೆಜ್ಮ್]]್ನ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡದ ಅವಶೇಷಗಳು | align="center"|2005 | align="center"|ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ<ref>UNESCO. ''[http://whc.unesco.org/en/list/1199 ಕೊನೆರ್್ಜಂಕ್.]''</ref> |- | style="background:#efefef;text-align:center"|[[ಚಿತ್ರ:Aerial view of Nisa from north.jpg|80px]] | style="background:#efefef;text-align:left"| '''[[ನಿಸಾ]]''' ದ [[ಪಾರ್ಥಿಯಾ]]ದ ಕೋಟೆಪಟ್ಟಣ | style="background:#efefef;text-align:left"|[[ಬಾಗಿರ್]], [[ಅಹಲ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ]] | style="background:#efefef;text-align:left"|[[ಪಾರ್ಥಿಯ]]ನ್ನರ ಮೊದಲ ರಾಜಧಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು | style="background:#efefef;text-align:center"|2007 | style="background:#efefef"| ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ<ref>UNESCO. ''[http://whc.unesco.org/en/list/1242 ನಿಸಾ ಫೋರ್ಟ್ರೆಸ್.]''</ref> |} === ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ === {{See|Communications in Turkmenistan}} ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ತಿಂಗಳ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಸದ್ಯ ಉಪಗ್ರಹ ಮೂಲಕ ಐದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೀವಿ ಛಾನೆಲ್್ಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಯಾವುದೇ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಥವಾ ಖಾಸಗಿ ಟೀವಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಲ್ಲ. ಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಕತ್ತರಿಪ್ರಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಅದರ ನಾಯಕರನ್ನು ವೈಭವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಏಶಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್್ನೆಟ್ ಸೇವೆ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಏಕೈಕ ಕಂಪನಿ [[ISP]] "[[ತುರ್ಕಮೆನ್್ಟೆಲಿಕಾಂ]]" ಇಂಟರ್್ನೆಟ್ ಲಭ್ಯತೆಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. 2010ರಲ್ಲಿ 80,400 ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಕೆದಾರರು ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆಂದು ಅಂದಾಜುಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಟ್ಟೂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇ.1.6ರಷ್ಟು.<ref>[http://www.internetworldstats.com/asia/tm.htm ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್: ಇಂಟರ್್ನೆಟ್, ಬ್ರಾಡ್್ಬ್ಯಾಂಡ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಟೆಲಿಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ಸ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ಸ್.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101009122741/http://internetworldstats.com/asia/tm.htm |date=2010-10-09 }} 25 ಆಗಸ್ಟ್ 2009ರಂದು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tx.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070612214157/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tx.html |date=2007-06-12 }} CIA: ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಫೇಸ್್ಬುಕ್ 2009.</ref> == ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು == {| class="wikitable" |- ! ಸಂಸ್ಥೆ ! ಸಮೀಕ್ಷೆ ! ಶ್ರೇಯಾಂಕ |- | ಇನ್್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಇಕಾನಾಮಿಕ್ಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಪೀಸ್ [http://www.economicsandpeace.org ] | ಗ್ಲೋಬಲ್ ಪೀಸ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್<ref>{{cite web |url=http://www.visionofhumanity.org/gpi/home.php |title=Vision of Humanity |publisher=Vision of Humanity |date= |accessdate=2010-02-04 |archive-date=2008-07-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080704165325/http://www.visionofhumanity.org/gpi/home.php |url-status=dead }}</ref> | 144ರಲ್ಲಿ 101 |- | [[ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ]] | [[ಹ್ಯೂಮನ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್]] | 182ರಲ್ಲಿ 109 |- | [[ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪರೆನ್ಸಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌]] | [[ಕರಪ್ಷನ್ ಪರ್ಸೆಪ್ಷನ್ಸ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್]] | 180ರಲ್ಲಿ 168 |} == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == {{Main|Outline of Turkmenistan}} * [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಏಶಿಯನ್ ಯೂನಿಯನ್]] * [[ಫಾರಿನ್ ರಿಲೇಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್]] * [[ಜಿಯೋಕ್ ಟೆಪೆ]] * [[ಇಂಟರ್್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಮೆಂಬರ್ಶಿಪ್ ಆಫ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್]] * [[ಮಿಲಿಟರಿ ಆಫ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್]] * [[ಸ್ಕೌಟಿಂಗ್ ಇನ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್]] * [[ಟ್ರಾನ್ಸ್್ಪೋರ್ಟ್ ಇನ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಮುಂದಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == * ''ಬ್ರಾಡ್ತ್ ಟ್ರಾವಲ್ ಗೈಡ್: ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್'' ಪೌಲ್ ಬ್ರಮ್ಮೆಲ್ ಅವರಿಂದ * ''ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್'' ರಫಿಸ್ ಅಬಾಜೋವ್ ಅವರಿಂದ * ''ಲೋನ್ಲಿ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಗೈಡ್: ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಏಶಿಯಾ'' ಪೌಲ್ ಕ್ಲೆಮ್ಮೆರ್, ಮೈಕೆಲ್ ಕೊನ್ಹ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಡ್ಲಿ ಮೆಥ್ಯೂ * ''ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಗೇಮ್: ದಿ ಸ್ಟ್ರಗಲ್ ಫಾರ್ ಎಂಪಾಯರ್ ಇನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಏಶಿಯಾ'' ಪೀಟರ್ ಹಾಪ್ ಕಿರ್ಕ್ ಅವರಿಂದ * ''ಟ್ರೆಡಿಶನ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಸೊಸೈಟಿ ಇನ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ : ಜೆಂಢರ್, ಒರಲ್ ಕಲ್ಚರ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಸಾಂಗ್'' ಕರೋಲ್್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್್ವೆಲ್ ಅವರಿಂದ * ''ಎಡ್ಗರ್ ಟ್ರೈಬಲ್ ನೇಶನ್: ದಿ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಸೋವಿಯೆಟ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್'' ಅಡ್ರಿಯೆನ್ನೆ ಲಿನ್ ಅವರಿಂದ * [[ಈಸ್ಟ್್ವರ್ಲ್ಡ್ ಟು ಟಾರ್ಟರಿ: ಟ್ರಾವೆಲ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ಬಾಲ್ಕನ್ಸ್, ದಿ ಮಿಡ್ಲ್ ಈಸ್ಟ್, ಆ್ಯಂಡ್ ದಿ ಕಾಕಸಸ್]] [[ರಾಬರ್ಟ್ ಡಿ. ಕಪ್ಲಾನ್]] ಅವರಿಂದ. * [http://www.amazon.com/dp/0976356511 ಅನ್್ನೋನ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ಸ್: ಜರ್ನಿಸ್ ಅರೌಂಡ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್್ಸ್ ಮೋಸ್ಟ್ ಐಸೋಲೇಟೆಡ್ ಕಂಟ್ರಿ ಜಾನ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಕ್ರೋಪ್ಟ್ ಅವರಿಂದ ] * ರಾಲ್ಲ್, ಟೆಡ್ "ಸಿಲ್ಕ್ ರೋಡ್ ಟು ರುಯಿನ್: ಈಸ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಏಶಿಯಾ ದಿ ನ್ಯೂ ಮಿಡ್ಲ್್ಈಸ್ಟ್?" ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: NBM ಪಬ್ಲಿಶಿಂಗ್, 2006. * "'' ಥೆರೌಕ್ಷ್, ಪೌಲ್, ಲೆಟರ್ ಫ್ರಂ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್, ದಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಮ್ಯಾನ್, ಸಪರ್ಮಿರಾತ್ ನಿಯಾಜೋವ್ಸ್ ರೀನ್ ಆಫ್ ಇನ್್ಸ್ಟಂಟ್ಲಿ'' " [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕರ್]], 28 ಮೇ 2007. * [http://www.jbjv.com/-Turkmenistan,21-.html ಜೀನ್ -ಬಾಪಿಸ್ತೆ ಜೀಂಗೆ ವಿಲ್ಮರ್ ''ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್'',ಪ್ಯಾರಿಸ್, ನಾನ್ ಲ್ಯೂ, 2009]. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Sister project links}} * {{CIA World Factbook link|tx|Turkmenistan}} * [http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/turkmenistan.htm ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080607085919/http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/turkmenistan.htm |date=2008-06-07 }} ಆ್ಯಟ್ ''UCB Libraries GovPubs'' * {{dmoz|Regional/Asia/Turkmenistan}} * {{wikiatlas|Turkmenistan}} * {{wikivoyage|Turkmenistan}} ; ಸರ್ಕಾರ * [https://web.archive.org/web/20080724085623/http://www.turkmenistan.gov.tm/_en/ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಪೋರ್ಟಲ್] * [https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-s/switzerland.html Chief of State and Cabinet Members] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090114085557/https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-s/switzerland.html |date=2009-01-14 }} ; ಇತರ * [http://www.chrono-tm.org/en/ "ಕ್ರಾನಿಕಲ್ಸ್ ಆಫ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ". ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151031210540/http://www.chrono-tm.org/en/ |date=2015-10-31 }}[http://www.chrono-tm.org/en/ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ ಆಫ್ ತುರ್ಕಮನ್ ಇನಿಸಿಯೇಟಿವ್ ಫಾರ್ ಹ್ಯುಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151031210540/http://www.chrono-tm.org/en/ |date=2015-10-31 }} * [http://www.tmhits.com/ ಟುನ್ಸ್ ಫ್ರಾಂ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ][http://www.tmhits.com/ ತುರ್ಕಮನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ] * [http://www.eurasianet.org/turkmenistan.project/ ದಿ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್] - ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ರಶಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಾರದ ಸುದ್ದಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು * [http://www.ashgabat.us/ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಅಸ್ಗಾಬಾತ್್ನಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ಫೋಟೋ ಗ್ಯಾಲರಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210819145123/http://www.ashgabat.us/ |date=2021-08-19 }} * [http://www.uni-graz.at/franz.koelbl/turkmenistan/ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಫೋಟೋ ಗ್ಯಾಲರಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930135656/http://www.uni-graz.at/franz.koelbl/turkmenistan/ |date=2007-09-30 }} (ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ) * [http://turkmenistanoil.tripod.com/ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಆಯ್ಲ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717103936/http://turkmenistanoil.tripod.com/ |date=2011-07-17 }} * [http://www.terjime.com ತುರ್ಕಮನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190824110216/http://www.terjime.com/ |date=2019-08-24 }} * [http://www.advantour.com/turkmenistan/ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಗೈಡ್] * [http://tmlit.turkmenworld.com/ ತುರ್ಕಮನ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್ ಆನ್ ಲೈನ್ ಟ್ರಾನ್ಸಲೇಶನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717113133/http://tmlit.turkmenworld.com/ |date=2011-07-17 }} * [http://www.turkmenworld.com/ ತುರ್ಕಮನ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ನೆಟ್್ವರ್ಕ್, ಎವ್ರಿಥಿಂಗ್ ಅಬೌಟ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110129022725/http://turkmenworld.com/ |date=2011-01-29 }} * [http://www.jbjv.com/-Turkmenistan,22-.html ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಫೋಟೋಗ್ರಪಿಸ್ ಆನ್ ಜೆಬಿ ಜೀನ್್ಗೆನೆ ವಿಲ್ಮರ್ಸ್ ವೆಬ್್ಸೈಟ್] * [http://www.tmch.at/ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಆನ್್ಲೈನ್ ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100502092450/http://tmch.at/ |date=2010-05-02 }} * [http://gundogar.org/?022500000000000000011062010020000#9066 ಗುಂಡೋಗರ್ ಫಾರ್ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ ಆ್ಯಂಡ್ ಹ್ಯುಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ಇನ್ ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100205174630/http://gundogar.org/?022500000000000000011062010020000#9066 |date=2010-02-05 }} {{Template group |title = Geographic locale |list = {{Countries of Central Asia}} {{Countries of Asia}} {{Countries bordering the Caspian Sea}} }} {{Template group |title = International membership |list = {{Economic Cooperation Organization}} {{Commonwealth of Independent States (CIS)|state=collapsed}} {{Organization of the Islamic Conference (OIC)|state=collapsed}} }} {{Template group | title = Other associations | list = {{Turkic-speaking}} {{Modern Turkic states}} {{Turkic topics}} }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತುರ್ಕಮೆನಿಸ್ತಾನ್]] [[ವರ್ಗ:ಕೇಂದ್ರ ಏಶಿಯಾ ದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇರಾನಿನ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ]] [[ವರ್ಗ:ಭೂಮಿ ಸುತ್ತುವರಿದ ದೇಶಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಾಡರ್ನ್ ಟರ್ಕಿಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸಮ್ಮೇಳನ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಘಟನೆ]] [[ವರ್ಗ:ರಷ್ಯನ್-ಭಾಷಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಏಕಪಕ್ಷ ರಾಜ್ಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1991ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು]] 4vzusrhj3xw9pajd3wmbiancun7y72i 0 24377 1371006 1352706 2026-04-01T00:40:59Z CommonsDelinker 768 Phul_Cinema.jpg ಹೆಸರಿನ ಫೈಲು Elcobbolaರವರಿಂದ ಕಾಮನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪುಟದಿಂದ ತಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 1371006 wikitext text/x-wiki {{merge|ಪಟಿಯಾಲಾ}} {{Infobox Indian jurisdiction |native_name = Patiala |type =city |latd = 30.33 | longd = 76.4 |locator_position = right |state_name = Punjab |district = [[Patiala district|Patiala]] |leader_title = Deputy Commissioner |leader_name = Dipinder Singh, [[Indian Administrative Service|IAS]] |altitude = 250 |population_as_of = 2001 |population_total = 302870 |area_magnitude= sq. km |area_total = |area_telephone = 175 |postal_code = 147 00x |vehicle_code_range = |sex_ratio = |unlocode = |website = |footnotes = }} [[ಭಾರತ]] ದೇಶದ, ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ, ಒಂದು ನಗರ '''ಪಟಿಯಾಲ ''' {{audio|Patiala.ogg|pronunciation}}([[ಪಂಜಾಬಿ]]: ਪਟਿਆਲਾ). ಪಟಿಯಾಲ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪಂಜಾಬಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಜನಗರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ನಗರವು ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ -ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. 29°49’ ಮತ್ತು 30°47’ ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ, 75°58’ ಹಾಗು 76°54' ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದ ಮಧ್ಯೆ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಪಟಿಯಾಲ/ಪಾಟಿಯಾಲ ಅಂದರೆ ಪಾಟಿ (ಭೂಮಿ )ಯ ಬಾಬಾ ಅಲ ಸಿಂಗ್^^ನು ಪಟಿಯಾಲ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದವನು. ಈ ನಗರವು ಪಟಿಯಾಲ ಜಿಲ್ಲೆ ಯ ಆಡಳಿತದ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ ದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ,ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಜರುಗಳ ರಾಜ್ಯ ದ ನಗರವಾಗಿ ಇದು ಮೆರೆದಿತ್ತು. ಇದರ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಹು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು.(ಆಳುತ್ತಿತ್ತು) ಪಟಿಯಾಲವು ತನ್ನ ತಲೆಯ ''ರುಮಾಲಿಗೆ '' (ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪೇಟ ) ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ''ಪರಂದ '' (ಕೂದಲನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಾಕುವ ಗೊಂಡೆ/ಕುಚ್ಚು ), ''ಪೆಗ್ '' (ಪಟಿಯಾಲ ಪೆಗ್ - ಎರಡು ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಪೆಗ್ ವ್ಹಿಸ್ಕಿ ), ಮತ್ತು ''ಜುಟ್ಟಿ/ಜುತ್ತಿ '' ( ಪಂಜಾಬಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಚಪ್ಪಲಿ ) ಹಾಗು "ಪಟಿಯಾಲಶಾಹಿ " ಸಲ್ವಾರ್^^ಗೆ ಹೆಸುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಹೆಸರಾಂತ ಪಂಜಾಬಿ ಗಾಯಕ ಪಮ್ಮಿ ಬಾಯಿ,ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಪಟಿಯಾಲಶಾಹಿ ಪೇಟದ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಡನ್ನೂ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್. ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಮಹಾರಾಜಾಧಿರಾಜ ಅಮರಿಂದೆರ್ ಸಿಂಗ್, ಇಂದಿನ ಪಟಿಯಾಲದ ಮಹಾರಾಜ ರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಹಜವಾಗಿ ನೀಡುವ ಮದ್ಯ ಸರಬರಾಜಿನ ಎರಡರಷ್ಟು ಮದ್ಯದ ಸರಬರಾಜಿಗೆ, ''ಪಟಿಯಾಲ ಪೆಗ್ '' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಹಲವಾರು ಕಡೆ ಇದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಹಿನ್ನಲೆಯಾಗಿ ಹಲವಾರು ಕಥೆಗಳೇ ಇವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತುಂಬಾ ಧನಿಕನಾದ ಮತ್ತು ವಿಲಾಸಪ್ರಿಯ ಜೀವನಶೈಲಿ ಹೊಂದಿದ ಪಟಿಯಾಲ ಮಹಾರಾಜ - ಮಹಾರಾಜ ಭುಪಿಂದೆರ್ ಸಿಂಗ್, ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಕುಡುಕ. ಪಟಿಯಾಲ ನಗರವು ಹಲವಾರು ಹೆಸರಾಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ತವರುಮನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಾದ ನವಜೋತ್ ಸಿದ್ಹು, ಮೊಹಿಂದೆರ್ ಅಮರ್ನಾಥ್, ರೀತಿಂದೆರ್ ಸೋಧಿ, ಬಾಲಿವುಡ್ ತಾರೆಯರಾದ ಜಿಮ್ಮಿ ಶ್ರೆಗಿಲ್, ಓಂ ಪುರಿ, ಪಂಜಾಬಿ ಗಾಯಕ ಹರಭಜನ್ ಮನ್ನ, [[ಜೆಟ್‌ ಏರ್ವೇಸ್|ಜೆಟ್ ಏರ್ ವೇಯ್ಸ್]] ಛೇರ್ಮನ್ ನರೇಶ್ ಗೋಯಲ್ ಮತ್ತು ಅಂತರಿಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹಾರಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ, ಸ್ಕ್ವಾಡ್ ಲೀಡರ್ [[ರಾಕೇಶ್ ಶರ್ಮಾ|ರಾಕೇಶ್ ಶರ್ಮ]]-ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಪಟಿಯಾಲದವರೇ. ==ಭೌಗೋಳಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ/ಭೂಗೋಳ == ಪಟಿಯಾಲ ನೆಲೆಸಿರುವುದು, {{Coord|30.33|N|76.4|E|}}<ref>{{cite web|url= http://www.fallingrain.com/world/IN/23/Patiala.html|title= Falling Rain Genomics, Inc - Patiala}}</ref> ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಸರಾಸರಿ 295 ಮೀಟರ್ (967 ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ. ಪಿ ಇ ಪಿ ಎಸ್ ಯು,ಕಡಿಮೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಟಿಯಾಲ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ/ಚರಿತ್ರೆ == [[File:Patiala flag.svg|thumb|left|125x150px| ಪಟಿಯಾಲದ ರಾಜರ ಧ್ವಜ]] [[File:Bhupinder Singh Patiala.jpg|right|thumb|ಪಟಿಯಾಲದ ಮಹಾರಾಜ ಭುಪಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್]] ಪಟಿಯಾಲ ಚರಿತ್ರೆಯು ಪೂರ್ವಿಕರಾದ, ಸಿಖ್ ಪಟಿಯಾಲ ರಾಜ ಮನೆತನದ, ಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್^^ರವರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ನೆರೆಯವರಾದ ಭುಲ್ಲರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಧಲಿವಾಲಸ್ ( ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ತಪ್ಪೇದಾರರು)ಗಳಿಂದ ಭಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು. ಅವರು ಮೋಹನ್ ಸಿಂಘನಿಗೆ ನೆಲೆಯೂರಲು ಅವಕಾಶವನ್ನೇ ಮಾಡಿಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಗುರು ಹರಗೋಬಿಂದ್ ಸಿಂಗ್^^ನ ಹಿಂಬಾಲಕ ಹಾಗು ಮೋಹನ್ ಪರವಾಗಿ ನಿವೇದಿಸಿಕೊಂಡನು. ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ಏನೂ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗದಾಯಿತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಗುರುಗಳ ಕಡೆಯವರಿಂದ ಭುಲ್ಲರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಧಲಿವಾಲಸ್ ಸೋತುಹೋದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೋಹನ್ 1627ರಲ್ಲಿ ಮೆಹರಾಜ್ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref>ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಸಿಖ್ ಮಿಸಲ್ಸ್ - ಡಾ. ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್</ref> ಗುರು ಹರಗೋಬಿಂದ್ ಸಿಂಗನ ಜೊತೆಗೂಡಿ 1631ರಲ್ಲಿ ಮಹರಾಜ ರಣರಂಗ ದಲ್ಲಿ ಮುಘಲರ ವಿರುದ್ಧ ಮೋಹನ್ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ತದನಂತರ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಟ್ಟಿ ರಜಪೂತರು ಮೋಹನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಹಿರಿಯ ಮಗ ರೂಪ್ ಚಂದ್^^ನನ್ನು ಕೊಂದುಹಾಕಿದರು. (ಅವನನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ಹಿಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.) ಮೋಹನನ ಕಿರಿಯ ಮಗ ಕಾಲ,"ಚೌದ್ರಿಯತ್"^^ಅನ್ನು ಗೆದ್ದು, ರೂಪ್ ಚಂದನ ಮಗನಾದ ಪ್ಹುಲ್ ಸಿಂಗ್ ಜಟ್ತ್ ಮತ್ತು ಸಂಡಲಿಗೆ ಪೋಷಕನಾಗಿ ನಿಂತನು. ಕಾಲ ಸತ್ತ ಮೇಲೆ, 1663ರಲ್ಲಿ ಮೆಹರಾಜನಿಂದ 5 ಮೈಲಿಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ (ಸಿಖ್ ಗುರುವಿನ ಆಶೀರ್ವಾದದೊಂದಿಗೆ ) ಪ್ಹುಲ್ ತನ್ನದೇ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. (ಪ್ಹುಲ್ ) ನಭ ಮತ್ತು ಜಿಂದ್ ಅವರ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಸಿಖ್ ಪ್ಹುಲ್^^ಗೆ ಪೂಜನೀಯವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಮೊದಲನೇ ಜಟ್ತ್ ಸಿಖ್ ಪಂಜಾಬಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು. "ಫುಲ್ಕಿಯನ್ " ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಾಮಧೇಯವನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನಿಂದ ಪಡೆಯಿತು. ಅವರ ಒಬ್ಬ ಮಗ, ಚೋಟ ರಾಮ್ ಗ್^^ನಿಗೆ, ಗುರು ಗೋಬಿಂದ್ ಸಿಂಗ್ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಸ್ನಾನ ದೊರೆಯಿತು. [[ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮುಘಲರ]] ವಿರುದ್ಧ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಬಂದ ಬಹಾದುರ್ 1714ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚೋಟ ರಾಮ ಸಿಂಗನ ಮಗ 'ಅಲ ಸಿಂಗ್'ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿದನು. ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿದ ಅಲ ಸಿಂಗ್ಹನು ದೂರದ್ರುಷ್ಟಿಯುಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದು, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನು.ಅಲ ಸಿಂಗನ ಮುಖ್ಯ ಸೇನಾನಿ, ಗುರ್ಬಕ್ಷ್ ಸಿಂಗ್ ಕಲೆಕನು, 30 ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜಮೀನ್ದಾರಿ /0}ಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಸ್ಥಿತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಅವನ ಕೈ-ಕೆಳಗಿನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ, ಅವು ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಶಿವಾಲಿಕ್ಸ್^^ವರೆಗೆ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ [[ರಾಜಸ್ಥಾನ]]ದವರೆಗೆ ಹಾಗು ಯಮುನಾ ಮತ್ತು ಸಟ್ಲೆಜ್ ನದಿಯ ವಿಸ್ತಾರದವರೆವಿಗೂ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಮುಖಾ ಮುಖಿಯಾಗಿಸಿತು. 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಸಮಕಾಲೀನರಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಬಾಬಾ ಅಲ ಸಿಂಗ್^^ನು,[[ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮುಘಲರನ್ನು]] ಪಳಗಿಸಲು, ಆಫ್ಘನರು ಮತ್ತು ಮರಾಠರನ್ನು ತಹಬಂದಿಗೆ ತರಲು, ಹಾಗು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಎದುರಿಸಿ, ನ್ಯುಕ್ಲಿಯಸ್ ಬರ್ನಾಲ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದನು. [[File:Qila Mubarak.jpg|thumb|300px|left|ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ವಿಲ ಮುಬಾರಕ್^^ನ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರ. ವಿನ್ಯಾಸಗಾರ ಅತಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಬಲ್ವಿಂದರ್ ಕೌರ್^^ನಿಂದ ದರ್ಬಾರ್ ಹಾಲ್^^ನ ಯೋಜನೆಯ ತಯಾರಿ, ಕ್ವಿಲ ಮುಬಾರಕ್]] 1763ರಲ್ಲಿ '''ಬಾಬಾ ಅಲ ಸಿಂಗ್ ''' ^^ನು ಪಟಿಯಾಲ ಕೋಟೆಗೆ ಅಸ್ಥಿಭಾರವನ್ನು ಹಾಕಿದ್ದು, ಆ ಕೋಟೆಯೇ '''ಖಿಲ ಮುಬಾರಕ್ ''' ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇಂದಿನ ಪಟಿಯಾಲ ನಗರ ಅದರ ಸುತ್ತ ಬೆಳೆಯಿತು. 1761ರಲ್ಲಿನ 3ನೇ ಪಾಣಿಪಟ್ ಕದನವಾದ ನಂತರ ಮರಾಠರು ಯುಧ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋತಮೇಲೆ, ಪಂಜಬಿನಾದ್ಯಂತ ಆಫ್ಘನರ ರಾಯಭಾರ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಟಿಯಾಲದ ರಾಜರು ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅಹ್ಮದ್ ಶಃ ಅಬ್ದಲಿ ಅಲ ಸಿಂಗ್^^ನ ಮೇಲೆ ಆಶೀರ್ವದಿಸಿ ಫುರ್ಮ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾನರ್ ಅನ್ನು ಕರುಣಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ಪಟಿಯಾಲದ ಮಹಾರಾಜ ಎಂದು ಬಿರುದನ್ನೂ ನೀಡಿದನು. ಅವನ ಮರಣಾನಂತರ, ಅವನ ಮೊಮ್ಮಗ ಅಮರ್ ಸಿಂಗ್ ಅಧಿಕಾರಕೆ ಬಂದು, ರಾಜ -ಐ -ರಾಜನ್ ಎಂದು ಬಿರುದಾಂಕಿತನಾದನು. ಅವನು ನಾಣ್ಯಗಳ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 40 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸತತವಾಗಿ [[ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮುಘಲರ]], [[ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ|ಆಫ್ಘನರ]] ಮತ್ತು ಮರಾಠರ ಹೋರಾಟದೊಂದಿಗೆ ಪಟಿಯಾಲದ ಗಡಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್^^ನ ಹಾದಿ ಧಗಧಗಿಸುತ್ತ ಪಟಿಯಾಲದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದವು. ತನ್ನ ಅಸ್ಥಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಹಂಬಲದಲ್ಲಿ, ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಪಟಿಯಾಲದ ದೊರೆ ಬ್ರಿಟಿಷರೊಂದಿಗೆ ಸಾಧನೆ ನಡೆಸಿ,1808ರಲ್ಲಿ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್^^ನ ವಿರುಧ್ಧ ನಿಂತನು. ಇದರಿಂದಾಗಿ [[ಭಾರತ]] ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ [[ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿ ನೆರವಾದರು. ಪಟಿಯಾಲದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ, ಕರಂ ಸಿಂಗ್, ನರಿಂದೆರ್ ಸಿಂಗ್, ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್, ರಜಿನ್ದೆರ್ ಸಿಂಗ್, ಭುಪಿಂದೆರ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಯದ್ವಿಂದ್ರ ಸಿಂಗ್^^ರವರನ್ನು ಸಮಾನ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಘನತೆಯಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷರು ನಡೆಸಿಕೊಂಡರು. ಮಹಾರಾಜ ಭುಪಿಂದೆರ್ ಸಿಂಗ್ (ಆಡಳಿತ - 1900 ರಿಂದ 1938) ಪಟಿಯಾಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿ, ಭಾರತ ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪಟಿಯಾಲಕ್ಕೆ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಾಯಿಯ ಗೂಡಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದು,ಮಹಾರಾಜ ಜಿಂದ್ ಇಬ್ಬರೂ ನಾಯಿಯ ತಳಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿದರು. ಅವನ ಮಗ ಮಹಾರಾಜ ಯದವಿಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಭಾರತದ ಮೊದಲನೇ ರಾಜನಾಗಿ ಸಿಂಹಾಸನಾರೋಹಣಕ್ಕೆ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಇದರಿಂದಾಗಿ 1947ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರೋತ್ಸವದ ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಗೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಅವನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತುಸಿ, ಹೊಸದಾಗಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಟಿಯಾಲ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ (ಪಿ ಇ ಪಿ ಎಸ್ ಯು ) ರಾಜಪ್ರಮುಖನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 1948ರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ವರ್ಷದಿಂದ,1956ರಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್ ^^ನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವವರೆವಿಗೂ ಇದು ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಪಟಿಯಾಲದ ಕೆಳಮುಖ ಪ್ರದೇಶವಾದ ''ಅದಾಲತ್ ಬಜಾರ್ '', ಅಂದರೆ 'ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರಾಂಗಣ' ವನ್ನು ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗದ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜ ಪ್ರಮುಖರಿಂದ, ಮಹಾರಾಜ ಭುಪಿಂದೆರ್ ಸಿಂಗ್ ವಯಸ್ಕ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅಂದರೆ ತನ್ನ ಆಡಳಿತ ವಯಸ್ಸನ್ನು ತಲುಪುವವರೆಗೆ. ರಾಜ ಕುಟುಂಬದ ಜತ್ತ್ ನ ಸಿದ್ಹು ಕುಟುಂಬದವರು, ರಾಜಮಾತ ಮೊಹಿಂದೆರ್ ಕೌರ್^^ರವರು ಹಳೆಯ ಸದಸ್ಯರು. [[File:Fountain Chowk.jpg|thumb|300px|right|ದಿ ಫೌರ ಚೌಕ್ (ಲಿಟ್. ದಿ ಫೌಂಟನ್ಕ್ರಾಸಿಂಗ್ ) ಪಟಿಯಾಲದ ಕೇಂದ್ರ (ಮುಖ್ಯ) ಸ್ಥಳದ ಗುರುತು.]] ; ಪಟಿಯಾಲ ಬಾಗಿಲುಗಳ ಗೋಡೆಗಳ ನಗರ * ದರ್ಶನಿ ಬಾಗಿಲು - ಕ್ವಿಲ ಮುಬಾರಕ್^^ನ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ * ಲಹೌರಿ ಬಾಗಿಲು * ನಭ ಬಾಗಿಲು * ಸಮಾನ ಬಾಗಿಲು * ಸಿರ್ಹಿಂಡಿ ಬಾಗಿಲು * ಶೇರನ್ವಲ ಬಾಗಿಲು * ಸಫಾಬಡಿ ಬಾಗಿಲು * ಸುನಾಮಿ ಬಾಗಿಲು * ಟಾಪ್ ಖಾನ ಬಾಗಿಲು [[File:MotiBaghPalace.jpg|thumb|400px|left|ಮೋತಿ ಬಗ್ಹ್ ಅರಮನೆ, ಪಟಿಯಾಲ - ಈಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಮನೆಯಂತಿದೆ.]] ==ಶಿಕ್ಷಣ/ವಿದ್ಯಾಭಾಸ == "ಮುನ್ಷಿ ನವಾಲ್ ಕಿಶೋರ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್ " ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪಟಿಯಾಲದ ಮೊದಲನೇ ಮುದ್ರಾಣಲಯವು 1870ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಆಗಿಂದಲೇ ಪಟಿಯಾಲವು, ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು/ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ 'ಭಾಷಾ ಇಲಾಖೆ' ಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಪಟಿಯಾಲ ನಗರದಲ್ಲಿನ 'ಶೇರನ್ವಾಲ ಬಾಗಿಲ' ಬಳಿ ಇದೆ. 1947ರ ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ ಪಟಿಯಾಲ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. 'ದಿ ಸಿಟಿ ಹೌಸೆಸ್'^^ನ ಪಂಜಾಬಿನಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ,<ref>{{Cite web |url=http://universitypunjabi.org/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2006-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060408134132/http://universitypunjabi.org/ |url-status=dead }}</ref> ಥಾಪರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ,<ref>{{Cite web |url=http://www.tiet.ac.in/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114215201/http://tiet.ac.in/ |url-status=dead }}</ref> ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ,<ref name="rgnulpatiala.org">{{Cite web |url=http://www.rgnulpatiala.org/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2018-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180413020628/http://www.rgnulpatiala.org/ |url-status=dead }}</ref> ಗಳು ಇವೆ. ಮೊಹಿಂದರ ಕಾಲೇಜ್, ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜ್, ಪಟಿಯಾಲ, ಮುಲ್ತಾನಿ ಮಾಲ್ ಮೋದಿ ಕಾಲೇಜ್, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜ್, ಬಿಕರಂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾಲೇಜ್, ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಎಜುಕೇಶನ್, ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜ್, ಖಾಲ್ಸ ಕಾಲೇಜ್, ಸರ್ಕಾರಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಯದವಿಂದ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆ. ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಥೆ,ಇವುಗಳೆಲ್ಲದರಿಂದ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಟಿಯಾಲ ನಗರವು ಕ್ರೀಡಾ ತವರಾಗಿದೆ. ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಪಟಿಯಾಲ <ref>rgnulpatilala.org</ref> ಮೊದಲನೇ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಕಾನೂನು ಶಾಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪಂಜಾಬ್ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾಯ್ದೆ 2006ರ ಅನ್ವಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಪಟಿಯಾಲ ನಗರವು ಹಲವು ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಲೋಯರ್ ಮಾಲ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ '''''ಪೋಲೋ ಆಟದ ಮೈದಾನ'' ''' ಸಹ ಒಂದಾಗಿದೆ ; ಇದರಲ್ಲಿ ಒಳ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ. ಇತರ ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೆಂದರೆ, ಯದವಿಂದ್ರ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಅಂಗಸಾಧನೆಗಾಗಿ(ವ್ಯಾಯಾಮ), ರೋಲರ್ ಸ್ಕೇಟಿಂಗ್ ರಿಂಕ್ ಹಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಪಟಿಯಾಲದಲ್ಲಿದೆ. ಪಂಜಾಬಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ತನ್ನದೇ ಸ್ವಂತ ಕ್ರೀಡಾ ಮೈದಾನ ಹೊಂದಿದ್ದು, ವೇಲೋಡ್ರೋಮ್ ಸಹ ಸೇರಿದೆ. ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯದ ಹಲವಾರು ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗದ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಪಟಿಯಾಲದಲ್ಲಿದೆ. ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯ ವಿದ್ಯುಚ್ಚಕ್ತಿ ಮಂಡಳಿ, ಪಂಜಾಬ್ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗ, ಪಂಜಾಬ್ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ನಿಗಮ, ಅಬಕಾರಿ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಚೇರಿ, ಮುಖ್ಯ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆ, (ಬಿ ಮತ್ತು ಆರ್ ), ಪಂಜಾಬ್ ಭಾಷಾ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಪಟಿಯಾಲ ಸೇರಿವೆ. ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ [[File:RajindraKothi.jpg|thumb|400px|right|ರಾಜೀಂದ್ರ ಕೋಥಿ, ಬರದರಿ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಪಟಿಯಾಲ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.]] * ಪಂಜಾಬ್ ಏರ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಮೈನ್ಟನೆನ್ಸ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್ (ಎ.ಎಂ.ಇ.ಗಾಗಿ ಇರುವ ಎರಡು ಸರಕಾರೀ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ ) * [ವೈಷ್ನೂ ಮಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಸ್ ]<ref>{{Cite web |url=http://vmcpatiala.com/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-08-23 |archive-date=2011-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110202160135/http://vmcpatiala.com/ |url-status=dead }}</ref> * ಮೊಹಿಂದ್ರ ಕಾಲೇಜ್ ಸ್ಥಾಪನೆ. 1875. * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಸೂಚಿಸಿದ/ಉದ್ದೇಶಿತ ) * ಪಂಜಾಬಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಸ್ಥಾಪನೆ. 1962. * ಥಾಪರ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಸ್ಥಾಪನೆ 1956. * ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಲಾ <ref name="rgnulpatiala.org" /> * ಮುಲ್ತಾನಿ ಮಲ್ ಮೋದಿ ಕಾಲೇಜ್, ಲೋವೆರ್ ಮಾಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆ. 1967. * ಬಿಕ್ರಂ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್, ಪಟಿಯಾಲ. * ಸರ್ಕಾರಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್, ಪಟಿಯಾಲ. * ಖಾಲ್ಸ ಕಾಲೇಜ್, ಪಟಿಯಾಲ. * ಜಿಸಿಜಿ, ಪಟಿಯಾಲ * ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕಾಲೇಜ್,ಪಟಿಯಾಲ * ಬಿ.ಎಡ್ ಕಾಲೇಜ್ * ಸರ್ಕಾರಿ. ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್, ಪಟಿಯಾಲ ;ಹೆಸರಾಂತ ಶಾಲೆಗಳು * ಅಪೋಲೋ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ( ಅರ್ಬನ್ ಎಸ್ಟೇಟ್,ಪಟಿಯಾಲ ) * ದಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಹ -ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಲೆ,ಲೋವೆರ್ ಮಾಲ್, ಪಟಿಯಾಲ * ಬುಧ ದಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಲೋವೆರ್ ಮಾಲ್, ಪಟಿಯಾಲ * ಶ್ರೀ ಅರಬಿಂದೋ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಕೂಲ್ ಪಟಿಯಾಲ. * ವೀರ್ ಹಕೀಕತ್ ರೈ ಮಾಡೆಲ್ ಸೀನಿಯರ್ ಸೆಕಂಡರಿ ಸ್ಕೂಲ್,ಪಟಿಯಾಲ * ಆರ್ಮಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್,ತರಪುರ್ ಎನ್ಕ್ಲೇವ್ , ಪಟಿಯಾಲ ಕ್ಯಾಂತ್ತ್, ಪಟಿಯಾಲ * ಶ್ರೀ ಗುರು ತೇಗ್ ಬಹಾದುರ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್, ತ್ರಿಪುರಿ, ಪಟಿಯಾಲ. * ಸನ್ ಫ್ಲವರ್ ಮಾಡೆಲ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್, ತ್ರಿಪುರಿ, ಪಟಿಯಾಲ. * ರಯಾನ್ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಕೂಲ್, ಅರ್ಬನ್ ಎಸ್ಟೇಟ್, ಪಟಿಯಾಲ. * ಮಾಡ್ರನ್ ಸೀನಿಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಪಟಿಯಾಲ. * ಸೆಂಟ್.ಪೀಟರ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪಟಿಯಾಲ. * ಅವರ್ ಲೇಡಿ ಆಫ್ ಫಾತಿಮಾ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಪಟಿಯಾಲ. * ಯಾದವಿಂದ್ರ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಪಟಿಯಾಲ ಸ್ಥಾಪನೆ. 1948. * ಫೀಲ್ ಖಾನ, ಪಟಿಯಾಲ ಸ್ಥಾಪನೆ. 1955. * ಪ್ಲೇ ವೇಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಪಟಿಯಾಲ. * ಸೀನಿಯರ್ ಮಾಡೆಲ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಸಿವಿಲ್ ಲೈನ್ಸ್ ಪಟಿಯಾಲ ಸ್ಥಾಪನೆ. 1956. * ಡಿ.ಎ.ವಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್, 22 ನಂ. ಫಾಟಕ್ ಪಟಿಯಾಲ. * ನ್ಯೂ ಡ್ಯಾಫಡೈಲ್ಸ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಪಟಿಯಾಲ. * ಮಾಡ್ರನ್ ಸೀನಿಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಸ್ಕೂಲ್, ಪಟಿಯಾಲ * ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ, ಪಟಿಯಾಲ. * ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ದಲೇ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಪಟಿಯಾಲ. * ಮಾಳ್ವ ಸೀನಿಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಸ್ಕೂಲ್, ಭಾಡ್ಸನ್ ರೋಡ್, ಪಟಿಯಾಲ * ಶಿವಾಲಿಕ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಪಟಿಯಾಲ * ಎಸ್.ತೇಜ ಸಿಂಗ್ ಕಂಧರಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಪಟಿಯಾಲ * ಶ್ರೀ ಗುರು ಹರ ಕೃಷನ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ( ಶೇರ್ -ಎ -ಪಂಜಾಬ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಪಟಿಯಾಲ ) ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಶಿಕ್ಷಣ * ಜಿ ಟಿ ಇ ಸಿ ಪಟಿಯಾಲ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಶಿಕ್ಷಣ, ಚೊಟ್ಟಿ ಬರದರಿ ಪಟಿಯಾಲ ;ಇತರೆ * ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಸ್ಥೆ , ಪಟಿಯಾಲ. (ವಾಸ್ತವಿಕ ಹೆಸರು "ನೇತಾಜಿ ಕ್ರೀಡಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ") * [http://eurindia.pc.unicatt.it/english/psa.html ಪಂಜಾಬ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಅರ್ಚಿವ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070129140216/http://eurindia.pc.unicatt.it/english/psa.html |date=2007-01-29 }} * ಉತ್ತರ ವಲಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರ, ಪಟಿಯಾಲ. * ಸರ್ಕಾರಿ ಐ ಟಿ ಐ ಪಟಿಯಾಲ. * [http://psebea.org ಪಿ ಎಸ್ ಇ ಬಿ ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ' ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ] * ಏನ್.ಐ.ಎಫ್.ಸಿ ಮತ್ತು ಪಿ.ಎ.ಸಿ ಓಲ್ದೆಸ್ಟ್ ಫ್ಲಯಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್ಸ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸ್ಥಾಪನೆ. ಲಾಹೋರ್^^ನಲ್ಲಿ (ಈಗ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ) == ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಥಾಪರ್ ಕೇಂದ್ರ. == ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಥಾಪರ್ ಕೇಂದ್ರವು (ಟಿ ಸಿ ಐ ಆರ್ ಡಿ ),<ref>{{Cite web |url=http://www.thapartech.org/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2021-08-10 |archive-date=2018-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180810142107/http://thapartech.org/ |url-status=dead }}</ref> ಒಂದು ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪಟಿಯಾಲದಲ್ಲಿ (ಪಂಜಾಬ್ ) ನೆಲೆಸಿದೆ. 1984ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿ, ಟಿ ಸಿ ಐ ಆರ್ ಡಿ ಯನ್ನು '''ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಘಟನೆ ''' ಎಂದು [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು,]] ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ==ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ/ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯೆ == {{As of|2001}} ಭಾರತ ಜನಗಣತಿ ಯ ಪ್ರಕಾರ <ref>{{GR|India}}</ref> ಪಟಿಯಾಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 302,870. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 54 ರಷ್ಟು ಪುರುಷರೂ ಮತ್ತು ಶೇಕಡಾ 46 ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಪಟಿಯಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಶೇಕಡವಾರು ‌77 ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಮಟ್ಟ ಶೇಕಡಾ 59.5% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗಿದೆ. ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇಕಡಾ79 ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇಕಡಾ 73 ರಷ್ಟಿದೆ. ಪಾಟಿಯಾಲದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡಾ 10 ರಷ್ಟು ಆರು ವರ್ಷದ ಕೆಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು. ಶೇಕಡಾ 50 ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸಿಖ್ಖಿಸಂ ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತುಳಿದವರು ಹಿಂದುಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು == [[File:Patiala Phulkari.jpg|thumb|300px|right| ಪಟಿಯಾಲದ ಫುಲ್ ಕರಿ]] ಪಟಿಯಾಲದ ಮಾಳ್ವ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭುತ್ವ ರಾಜಕೀಯ ವರ್ಚಸ್ಸಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿತ್ತು. ಪಟಿಯಾಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜೀವನದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಪಟಿಯಾಲ ಬಹಳ ಮುಂದೆ ಇದೆ. ದೇಶದ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, 1870 ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲನೇ ಬಾರಿಗೆ ಪಟಿಯಾಲವು ಡಿಗ್ರಿ ಕಾಲೇಜ್, ಮೊಹಿಂದರ ಕಾಲೇಜ್ ಹೊಂದಿದ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ 70ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮುನ್ಷಿ ನವಾಲ್ ಕಿಶೋರ್ ಮುದ್ರಣಾಲಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಪಟಿಯಾಲ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, "ಪಟಿಯಾಲವಿ " ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಪಟಿಯಾಲ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಜಪೂತರ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದು,ತನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸೊಬಗನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. {{Main | Patiala Gharana}} ಪಟಿಯಾಲ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಪೋಷಣೆಯಿಂದ, ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶೈಲಿಯ ಸಂಗೀತ "ಪಟಿಯಾಲ ಘರಾಣ " ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಈಗಲೂ ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತವಿದೆ. ಈ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಯು ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಪಟಿಯಾಲದಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದು, 18ನೇ ಶತಮಾನದ [[ದೆಹಲಿ]] ಯ ಮುಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ,'ಉಸ್ತಾದ್ ಅಲಿ ಬಕ್ಸ್'ಎಂಬ ಹೆಸರಾಂತ ಸಂಗೀತಗಾರನು ಈ ಘರಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ನಂತರ ಅವನ ಮಕ್ಕಳು, ಉಸ್ತಾದ್ ಅಖ್ತರ್ ಹುಸ್ಸೈನ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಉಸ್ತಾದ್ ಬಡೆ ಘುಲಂ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಇವರು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾಡಿ ಪಟಿಯಾಲ ಘರಾಣಗೆ ಹೆಸರನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟರು. ಈ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಗೆ ಹಲವು ಪೋಷಕರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದು, ಉಉತರ ವಲಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕೇಂದ್ರ - '''ಎನ್ ಜೆಡ್ ಸಿ ಸಿ ''' - ಪಟಿಯಾಲದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತ ದೇಶದ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ, ಹಲವು ಬಹವಾಲ್ ಪುರಿ ಜನರು ಬಹವಾಲ್ ಪುರದಿಂದ (ಪಾಕಿಸ್ತಾನ )ಬಂದು ಪಟಿಯಾಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತರು. ಈ ಜನಾಂಗವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚು ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರದೇಶವಾದ, ತ್ರಿಪುರಿ ಪಟ್ಟಣ ಪಟಿಯಾಲದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡುವ ಬಹಳಷ್ಟು ನಿವಾಸಿಗಳು ಪೂರ್ವಿಕರ ಭಾಷೆಯಾದ "ಬಹವಾಲ್ ಪುರಿ " ಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಭಾಷೆಯಾದ ಮುಲ್ತಾನಿ ಭಾಷೆಗೆ ಸಮಾನಾಂತರ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. {{Main | North Zone Cultural Centre}} == ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ == * ಜೀಲಾ ದಂಡಾಧಿಕಾರಿ, ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತ ಸೇವೆ,ಇವರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಮಸ್ತ ಆಡಳಿತದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇವನಿಗೆ ಹಲವಾರು ಸಹಾಯಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಹರಿಯಾಣ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆ ಮತ್ತಿತರ ಹರಿಯಾಣ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಅನೇಕ ನೌಕರರು ಅವರಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತಾರೆ. * ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಾಲಯ, ನಭ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗದ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಇದ್ದು, ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ಎಸ್ ಎಸ್ ಪಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕಛೇರಿಗಳು ಪಟಿಯಾಲ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೀಡುವ ಕಛೇರಿಗಳು ಲೋಕಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. * ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ ಪೋಲಿಸ್ ಸೂಪರಿಂಟೆಂಡೆಂಟ್,ಭಾರತೀಯ ಪೋಲಿಸ್ ಸೇವೆ, ಇವರು ಚಂಢೀಘಢ್ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳ ಪಾಲನೆಯ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದು, ಇವರಿಗೆ ಪಂಜಾಬ್ ಲೋಕಸೇವಾ ಆಯೋಗದ ಇತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹಾಗು ಇತರ ಪಂಜಾಬ್ ಪೋಲಿಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೆರವಾಗುತ್ತಾರೆ. * ವಿಭಾಗೀಯ ಅರಣ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಯು, ಭಾರತ ಅರಣ್ಯ ಸೇವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಈತನು ಸ್ಥಳೀಯ ಅರಣ್ಯದ ಆಡಳಿತ, ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ವನ್ಯ ಮೃಗಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಈತನಿಗೆ ಪಂಜಾಬ್ ಅರಣ್ಯ ಸೇವೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪಂಜಾಬ್ ಅರಣ್ಯ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ವನ್ಯಮೃಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಹಕಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. * ವೃತ್ತ ವಲಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ/ಅಧಿಕಾರಿಯು, ಪ್ರತೀ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಗಳಾದ ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯು.ಡಿ(ಲೋಕೊಪಯೋಗೀ ಇಲಾಖೆ), ಆರೋಗ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವ್ಯವಸಾಯ, ಪಶು ಸಂಗೋಪನೆ, ಮುಂತಾದ ಇಲಾಖಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಆಡಳಿತಗಾರರೆಲ್ಲಾ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. * ಪಟಿಯಾಲ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವು ಒಂದು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಚಿತ್ರಗಳಾದಂತಹ 'ಲವ್ ಆಜ್ ಕಲ್'(ಸೈಫ್,ದೀಪಿಕಾ ) ಪಟಿಯಾಲದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ. == ಪಟಿಯಾಲದ ಹೆಸರಾಂತ ಜನರು == [[File:MohindraCollege.jpg|thumb|400px|right|ಮೊಹಿಂದ್ರ ರಾತ್ರಿ ಕಾಲೇಜು, ಪಟಿಯಾಲ]] * ಶಹೀದ್ -ಇ -ಅಜ್ಯಮ್ ಸರ್ದಾರ್ ಉಧಮ್ ಸಿಂಗ್ – ಕ್ರಾನತೀಕಾರಿ ಸಮಾಜವಾದಿ * ನಾಯಕ ಅಮರಿಂದೆರ್ ಸಿಂಗ್ – ಪಂಜಾಬಿನ 29ನೇ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿ * ಜಿಮ್ಮಿ ಶೇರ್ಗಿಲ್ * ಗುಲ್ ಪನಾಗ್ * ವಿಂಗ್ ಕಮಾನ್ಡರ್ [[ರಾಕೇಶ್ ಶರ್ಮಾ|ರಾಕೇಶ್ ಶರ್ಮ]] – ಆಕಾಶಕಾಯದಲ್ಲಿ(ಯಾನ)ಪಯಣಿಸಿದ ಮೊದಲನೇ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು 138ನೇ ಮನುಷ್ಯ * ಓಂ ಪುರಿ – ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟ * ದಲೇರ್ ಮೆಹಂದಿ – ಪಂಜಾಬಿ ಸಂಗೀತ ಕಲಾವಿದ * ಗುರ್ದಾಸ್ ಮಂನ್ * ಹರ್ಭಜನ್ ಮಂನ್ * ಶೇರ್ಅಲಿ ಮತ್ತು ಮೆಹರ್ಅಲಿ ಅವರ ತಂದೆ – ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಖವ್ವಾಲಿಗಳು * [[ನವಜೋತ್ ಸಿಧ್ದು|ನವಜೋತ್ ಸಿಂಗ್ ಸಿದ್ಹು]] – ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ, ನಟ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜನೀತಿಜ್ಞ. * ಧನ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಕಾಂಗ್ – ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕತ್ತಿವರಸೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ 2ನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದವನೆಂಬ ಉಕ್ತಿ. * ಪರನ್ದೀಪ್ ಸಿಂಗ್ ಕೈಂತ್ – ಪತ್ರಿಕಾ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ, ನಟ, ಬರಹಗಾರ, ಬೇಹುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. * ಮೇಜರ್ ಸಂಧು – ಲಂಡನ್^^ನಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದವನು. * ರೂಪ್ ಭಿಂದೆರ್ - ಎಂಟಿವಿ ರೋಡೀಸ್ 6 ಸ್ಪರ್ಧಿ. ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== * ಪಟಿಯಾಲ ಸಲ್ವಾರ್ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು/ಆಕರಗಳು == {{reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons category|Patiala}} *{{wikivoyage|Patiala}} *[http://patiala.nic.in/ ಪಟಿಯಾಲದ ಆಡಳಿತ ಅಂತರಜಾಲ ] *[http://www.apnapatiala.com/ ಪಟಿಯಾಲದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಹಳದಿ ಪುಟಗಳು ] *[http://pressclubpatiala.com/ ಆಡಳಿತ ಅಂತರಜಾಲ ಪ್ರೆಸ್ ಕ್ಲಬ್, ಪಟಿಯಾಲ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110303222011/http://pressclubpatiala.com/ |date=2011-03-03 }} *[http://www.oochappan.be/patiala.html ಇಮ್ ಪ್ರೆಶನ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಟಿಯಾಲ ಫೋಟೋ -ಸ್ಲೈಡ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110315083643/http://www.oochappan.be/patiala.html |date=2011-03-15 }} *[http://www.punjab-state.com/photo/patiala/ ಪಟಿಯಾಲ ಚಿತ್ರಗಳು ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110315022200/http://www.punjab-state.com/photo/patiala/ |date=2011-03-15 }} *[http://www.4dw.net/royalark/India/patiala.htm ಪಟಿಯಾಲದ ಮುಖ್ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರ ವಂಶಾವಳಿ ] *[https://web.archive.org/web/20030228135510/http://www.uq.net.au/~zzhsoszy/ips/p/patiala.html ಪಟಿಯಾಲದ ಏರ್ಸ್ಟ್ ವೈಲ್ ಆಡಳಿತಗಾರರು.] *[http://www.tribuneindia.com/2003/20030805/punjab1.htm#35 ಪಟಿಯಾಲ ನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಚರಿತ್ರೆ ] *[http://eurindia.pc.unicatt.it/english/psa.html ಪಂಜಾಬ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಅರ್ಚಿವ್ಸ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070129140216/http://eurindia.pc.unicatt.it/english/psa.html |date=2007-01-29 }} *[http://punjabrevenue.nic.in/gaz_ptl1.htm ಪಟಿಯಾಲದ ಜಿಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ಗೆಜಟರ್^^ಗಳು ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110712193209/http://punjabrevenue.nic.in/gaz_ptl1.htm |date=2011-07-12 }} {{Patiala district}} {{Interwikineeded}} 96h6ps9uzf8gw3lozcrctzfske78zbi 0 24408 1371048 1351872 2026-04-01T08:09:34Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371048 wikitext text/x-wiki {{Infobox scientist |box_width = 300px |name = Nikola Tesla |image = Tesla Sarony.jpg |image_size = 225px |caption = ''circa'' 1893. |birth_date = {{Birth date|1856|7|10|df=yes}} |birth_place = [[Smiljan]], [[Austrian Empire]]<sup>a</sup><br />([[Croatian Military Frontier]]) |death_date = {{Death date and age|1943|1|7|1856|7|10|df=yes}} |death_place = New York City, New York, USA |residence = [[Austria-Hungary]]<sup>a</sup><br />[[ಫ್ರಾನ್ಸ್]]<br />[[United States of America]] |citizenship = [[Austro-Hungarian]]{{smallsup|a}} (೧೮೫೬-೧೮೯೧)<br />[[Citizenship in the United States|American]] (೧೮೯೧-೧೯೪೩) |nationality = [[Yugoslav American]] |ethnicity = [[Croatian Serbian]] |fields = [[mechanical engineering|Mechanical]] and [[electrical engineering]] |workplaces = [[Thomas Edison|Edison Machine Works]]<br />[[Tesla Electric Light & Manufacturing]]<br />{{nowrap|[[Westinghouse Electric (1886)|Westinghouse Electric & Manufacturing Co.]]}} |alma_mater = |doctoral_advisor = |academic_advisors = |doctoral_students = |notable_students = |known_for = |alma_mater = |doctoral_advisor = |academic_advisors = |doctoral_students = |notable_students = |known_for = {{collapsible list|title={{nbsp}}|[[Tesla coil]]<br />[[Tesla turbine]]<br />[[Teleforce]]<br />[[Tesla's oscillator]]<br />[[Tesla electric car]]<br />[[Tesla principle]]<br />[[Tesla's Egg of Columbus]]<br />[[Alternating current]]<br />[[Induction motor]]<br />[[Rotating magnetic field]]<br />[[Wireless technology]]<br />[[Particle beam weapon]]<br />[[Death ray]]<br />[[Terrestrial stationary waves]]<br />[[Bifilar coil]]<br />[[Telegeodynamics]]<br />[[Electrogravitics]]}} |author_abbrev_bot = |author_abbrev_zoo = |influences = |author_abbrev_bot = |author_abbrev_zoo = |influences = [[Ernst Mach]] |influenced = [[Gano Dunn]] |awards = [[Edison Medal]] (೧೯೧೬)<br />[[Elliott Cresson Medal]] (೧೮೯೩)<br />[[John Scott Medal]] (೧೯೩೪) |religion = |signature = TeslaSignature.svg |footnotes = <sup>'''a'''</sup> [[Austrian Empire]] (೧೮೦೪–೧೮೬೭) reorganized and renamed into the [[Austro-Hungarian Monarchy]] (೧೮೬೭-೧೯೧೮) in ೧೮೬೭. }} '''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ''' ರವರು ({{lang-sr|Никола Тесла}}; ೧೦ ಜುಲೈ ೧೮೫೬ – ೭ ಜನವರಿ ೧೯೪೩) ಓರ್ವ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ, ಯಾಂತ್ರಿಕ ಅಭಿಯಂತರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಅಭಿಯಂತರರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಗೆ ಹಾಗೂ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆದ ವಿದ್ಯುತ್‌ಕಾಂತತೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅನೇಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣಕರ್ತರಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವರಲ್ಲದೇ, ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಜನನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆದಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ವಿತರಣೆಯ ಬಹುಫೇಸ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು AC ಮೋಟಾರ್‌ಗಳದ್ದೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಆಧುನಿಕ ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹ (AC) ಆಧಾರಿತ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳು ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಾಧನೆಗಳು ಎರಡನೇ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಶುಭಾರಂಭವನ್ನು ಸಾರುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವು. ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ (ಇಂದಿನ [[ಕ್ರೊಯೆಶಿಯ|ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ]]) ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದ ಸೇನಾ ಗಡಿನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಮಿಲ್ಜನ್‌ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನಾಂಗೀಯ/ಕ್ರೈಸ್ತೇತರ/ಯಹೂದ್ಯೇತರ ಸರ್ಬಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರವರು ಜನ್ಮಸ್ಥಳಕಾರಣವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿದ್ದು ನಂತರ ಓರ್ವ ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಪ್ರಜೆಯಾದರು.<ref>{{cite news | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/5167054.stm | publisher = BBC News | title = Electrical pioneer Tesla honoured | date = 2006-07-10 | accessdate = 2009-08-15 }}</ref> ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗಗಳ ಮೂಲಕ ನಿಸ್ತಂತು ಸಂಪರ್ಕ/ಸಂವಹನ ಸಾಧಿಸಬಹುದೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನೀಡಿದ ಪ್ರದರ್ಶನದಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ "ವಾರ್‌ ಆಫ್‌ ಕರೆಂಟ್ಸ್‌/ವಿದ್ಯುತ್‌ಪ್ರವಾಹಗಳ ಯುದ್ಧ"ದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಗಳಿಸಿದ ವಿಜಯದಿಂದಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಅಭಿಯಂತರರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಅವರನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web | url = http://www.serbianunity.net/people/tesla/index.html | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080219051318/http://www.serbianunity.net/people/tesla/index.html | archivedate = 2008-02-19 | publisher = [[Serbian Unity Congress]] | title = Nikola Tesla - electrical engineer and inventor | accessdate = ೨೦೦೯-೦೮-೧೫ }}</ref> ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ಯುತ್‌‌‌‌ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರವರ್ತಕರಾಗಿದ್ದ ಅವರ ಅನೇಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದ್ದವು. ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯು ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ<ref>{{cite book | title = Harnessing the Wheelwork of Nature: Tesla's Science of Energy | first = T | last = Valone | publisher = [[David Hatcher Childress|Adventures Unlimited Press]] | isbn = ೧೯೩೧೮೮೨೦೪೫ | pages = [http://books.google.ca/books?client=firefox-a&id=ZNqo1zaZRTYC&pg=PA102 102] }}</ref> ಅಥವಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ ಅಥವಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿತ್ತು. ದುರಾದೃಷ್ಟವಶಾತ್‌ ಅವರ ವಿಲಕ್ಷಣವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ ನಂಬಲನರ್ಹವೆಂದೆನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜೀವನದ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ ಕೆಲವರು ಅವರನ್ನು ಹುಚ್ಚ ವಿಜ್ಞಾನಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite book | last=Childress | first=David Hatcher (ed.) | title=The Tesla Papers: Nikola Tesla on Free Energy & Wireless Transmission of Power | location=Kempton, IL | publisher=[[David Hatcher Childress|Adventures Unlimited Press]] | year=೨೦೦೦ | isbn=೦೯೩೨೮೧೩೮೬೦ }}</ref><ref>{{cite news | author=Robert Lomas | title= Spark of genius | url=http://www.robertlomas.com/Tesla/Independent_Article.html | work=Independent Magazine | date=1999-08-21 | accessdate=2008-07-29}}</ref> ತಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಕಡೆಗೆ ಎಂದೂ ಗಮನ ಹರಿಸದ ಕಾರಣ ಟೆಸ್ಲಾರು ದಾರಿದ್ರ್ಯಾವಸ್ಥೆಗೊಳಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ೮೬ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ತಾವು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹೋಟೆಲ್‌‌ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಸಾವು ಕಂಡರು.<ref>{{cite book |author=White MJ |title=Rivals: conflict as the fuel of science |publisher= [[Harvill Secker (publisher)|Secker & Warburg]] |location=London |year=೨೦೦೧ |page=೧೭೪ |isbn=೦-೪೩೬-೨೦೪೬೩-೦ |oclc= |doi= |accessdate=}}</ref> ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ '''B''' ಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ (''ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಹರಿವಿನ ಸಾಂದ್ರತೆ'' ಹಾಗೂ ''ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಚೋದನೆ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ) ಇಂಟರ್‌‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಆಫ್‌ ಯೂನಿಟ್ಸ್‌‌/ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಏಕಮಾನ ಅಳತೆ ''ಟೆಸ್ಲಾ'' ಗೆ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೇ (೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ''ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌‌ ಗನರಲೇ ಡೆಸ್‌‌ ಪಾಯ್ಡ್‌ಸ್‌ ಎಟ್‌‌‌ ಮೆಷ್ಯೂರೆಸ್'' ‌‌ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ), ನಿಸ್ತಂತು ಚಾಲಿತ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ನಿಸ್ತಂತು ಚೈತನ್ಯ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ''ಟೆಸ್ಲಾ ಪರಿಣಾಮ'' ಕ್ಕೆ ಕೂಡಾ ಅವರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ (೧೮೯೩ರಷ್ಟು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ತಮ್ಮ ಅಪೂರ್ಣ ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ಗೋಪುರ/ಟವರ್‌ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ಪ್ರವಾಹದ ಅಂತರಖಂಡೀಯ ಪ್ರಸರಣ/ಸಂವಹನಗಳಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಗಾಗೆಂದು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಾಪಜ್ವಲನ ವಿದ್ಯುದ್ದೀಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಟೆಸ್ಲಾ ನಿದರ್ಶನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿದ್ದರು). ಟೆಸ್ಲಾರವರು ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್‌‌/ರೋಬೋಟ್‌ ಶಾಸ್ತ್ರ, ರಿಮೋಟ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌ ಉಪಕರಣ, ರಾಡಾರ್‌/ಸರ್ವದರ್ಶಿನಿ ಮತ್ತು ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಹಾಗೂ ಕ್ಷಿಪಣಿಶಾಸ್ತ್ರ/ವಿಜ್ಞಾನ, ಪರಮಾಣು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ<ref>{{cite book |author=Cheney M |title=Tesla : Man Out of Time |publisher=Touchstone |location=New York, NY |year=2001 |pages= |isbn=0-7432-1536-2 |oclc= |doi= |accessdate=}}</ref> ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್‌ಕಾಂತತೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್‌‌‌‌ಯಂತ್ರ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Nikola Tesla Memorial Center.JPG|thumb|ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'ರು ಹುಟ್ಟಿದ ಮನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಸ್ಮಿಲ್ಜನ್‌ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಮೆ]] [[ಚಿತ್ರ:Tesla young.jpg|thumb|upright|c.1879 23ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ]] [[ಚಿತ್ರ:3phase-rmf-noadd-60f-airopt.gif|thumb|ಮೂರು-ಫೇಸ್‌ಗಳ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ]] ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ-ದಿನಮಾನದ [[ಕ್ರೊಯೆಶಿಯ|ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ]]ಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಗಾಸ್ಪಿಕ್‌‌ ಪಟ್ಟಣದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಸ್ಮಿಲ್ಜನ್‌ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಬಿಯಾದ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಟೆಸ್ಲಾ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಜ್ಞಾನಸ್ನಾನದ ದೃಢೀಕರಣಪತ್ರವು ಆತನು ೨೮ ಜೂನ್‌ <small>(N.S. ೧೦ ಜುಲೈ)</small>, ೧೮೫೬ರಂದು, ಸ್ರೆಮ್ಸ್‌ಕಿ ಕಾರ್ಲೋವ್ಚಿ/ವ್ಕಿ ಪ್ರಧಾನ ಬಿಷಪ್ಪನ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಓರ್ವ ಸರ್ಬಿಯಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಇಗರ್ಜಿ/ಚರ್ಚಿನ ಪಾದ್ರಿಯಾದ ಫಾದರ್‌ ಮಿಲುಟಿನ್‌ ಟೆಸ್ಲಾ ಮತ್ತು ಡ್ಯೂಕಾ ಮ್ಯಾಂಡಿಕ್‌‌ರ ಪುತ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆತನ ತಂದೆಯ ಮೂಲವು ಟಾ/ತಾರಾ ಕಣಿವೆಯ ಸರ್ಬಿಯಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಹರ್ಜೆಗೋವಿನಿಯನ್‌‌ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕುಲವಾದ ಪಾವ್ಲೆ ಒರ್ಲೋವಿಕ್‌‌ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು.<ref>{{cite book | author=Obrad Mićov Samardžić, "Porijeklo Samardžića i ostalih bratstava roda Orlovića", Mostar 1992.ISBN 86-82271-53-2}}</ref> ಸರ್ಬಿಯಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಇಗರ್ಜಿಯ/ಚರ್ಚಿನ ಪಾದ್ರಿಯ ಮಗಳಾಗಿದ್ದ ಆತನ ತಾಯಿ ಡ್ಯೂಕಾಳು [[ಕೊಸೊವೊ|ಕೊಸೋವೋ]]ದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಲಿಕಾ ಮತ್ತು ಬನಿಜಾಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರು. ಆಕೆಯು ಅನೇಕ ಸರ್ಬಿಯಾದ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಠಪಾಠ ಮಾಡಿದ್ದರೂ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಕರಕುಶಲವಸ್ತುಗಳ ಉಪಕರಣಗಳ ಮಾಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ಆಕೆಗೆ ಓದಲು ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>ಸೀಫೆರ್‌, "ವಿಝಾರ್ಡ್‌" p.&nbsp;೭</ref> ಐವರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನಿಕೋಲಾ ನಾಲ್ಕನೆಯವನಾಗಿದ್ದು, ಆತನಿಗೆ ಓರ್ವ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ (ನಿಕೋಲಾ ಐದು ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ ಕುದುರೆ ಸವಾರಿಯ ಆಕಸ್ಮಿಕವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮರಣಿಸಿದ ಆತನ ಹೆಸರು ಡೇನ್‌‌) ಮತ್ತು ಮೂವರು ಸಹೋದರಿಯರಿದ್ದರು (ಮಿಲ್ಕಾ, ಏಂಜಲೀನಾ ಮತ್ತು ಮಾರಿಕಾ).<ref name="cheney-uth-glenn-99">ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಚೆನೆ, ರಾಬರ್ಟ್‌ ಯುತ್‌/ಉತ್‌ ಮತ್ತು ಜಿಮ್‌‌ ಗ್ಲೆನ್‌‌, "ಟೆಸ್ಲಾ, ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌". ಬಾರ್ನೆಸ್‌ &amp; ನೋಬಲ್‌ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್‌, ೧೯೯೯. ISBN ೦-೭೬೦೭-೧೦೦೫-೮</ref>{{Rp|3|date=May 2009}} ೧೮೬೨ರಲ್ಲಿ ಆತನ ಕುಟುಂಬವು ಗಾಸ್ಪಿಕ್‌‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಕಾರ್ಲೋವಾಕ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹೈಯರ್‌ ರಿಯಲ್‌ ಜಿಮ್ನಾಸಿಯಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರವರು ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>ಓನೀಲ್‌/O'ನೀಲ್‌, ಜಾನ್‌‌, J. (೧೯೪೪), p,&nbsp;೩೨.</ref> ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು-ವರ್ಷಗಳ ಓದನ್ನು ಅವರು ಪೂರೈಸಿದರು.<ref>ವಾಕರ್‌‌, E. H. (೧೯೦೦). ಮನುಕುಲವನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಾಗೂ ಭಾವೀ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷದವಾಗಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳಿಗಾಗಿ ಪರಿಚಿತರಾದ ಹಿಂದಿನವರುಗಳೊಂದಿಗೆ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ನಾಯಕರ, ಪ್ರಯತ್ನಗಳು, ಸಾಧನೆಗಳು. ಷಿಕಾಗೋ: A.B. ಕುಹ್ಲ್‌ಮಾನ್‌ Co., p,&nbsp;೪೭೪.</ref> ನಂತರ ಗ್ರಾಜ್‌ನಲ್ಲಿನ‌ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್‌ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ (೧೮೭೫) ಟೆಸ್ಲಾರವರು ವಿದ್ಯುತ್‌‌‌‌ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿರುವಾಗ ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹದ ಬಳಕೆಗಳ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಗ್ರಾಜ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರೆಂದು ಕೆಲ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite journal |last= Wysock |first= W.C. |coauthors= J.F. Corum, J.M. Hardesty and K.L. Corum |title= Who Was The Real Dr. Nikola Tesla? (A Look At His Professional Credentials) |journal= Antenna Measurement Techniques Association, posterpape |date= 22 October 2001 |url= http://www.ttr.com/Who%20Was%20Dr%20Tesla.pdf |format=PDF}}</ref><ref>"[https://books.google.com/books?vid=LCCN12014701&amp;id=q_rZX7Gs_iwC&amp;q=+Gratz&amp;dq=&amp;pgis=1 ದ ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌‌ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ : ಫಾರ್ಟಿ ಇಯರ್ಸ್‌ ರಿಕಲೆಕ್ಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಮೆಟ್ರೋಪೊಲಿಸ್‌]" ಪುಸ್ತಕವು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು ೪ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು (ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ, ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್‌ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ)</ref><ref>ಹಾರ್ಪರ್ಸ್‌ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ ಫ್ರಮ್‌ ೪೫೮ A.D. ಟು ೧೯೦೬. ಹಾರ್ಪರ್‌ &amp; ಬ್ರದರ್ಸ್‌ ೧೯೦೫. ಪುಟ ೫೨.</ref> ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂರನೇ ವರ್ಷ ಪ್ರಥಮ ಸೆಮಿಸ್ಟರ್‌ನ ನಂತರ, ಅವರು ಓದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲಿಲ್ಲವೆಂದೂ, ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಹೇಳುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.serbnatlfed.org/Archives/Tesla/TeslaBook.htm ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ : ದ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಇಯರ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724110856/http://www.serbnatlfed.org/Archives/Tesla/TeslaBook.htm |date=2011-07-24 }}, D. ಮ್ರಿಕಿಚ್‌</ref><ref>{{cite web |last= Wohinz |first= Josef W. |title= Nikola Tesla und Graz |publisher= Technischen Universität Graz |date= 16 May 2006 |url = http://www.presse.tugraz.at//pressemitteilungen/2006/16.05.2006_graz.htm |language= German |accessdate= 2006-01-29 }}</ref><ref>{{cite book | last = Wohinz | first = Josef W. (Ed,) | title = Nikola Tesla und die Technik in Graz | publisher = Verlag der Technischen Universität Graz | year = 2006 | location = Graz, Austria | isbn = 3902465395 |pages= &nbsp;16}}</ref><ref>{{cite news |last= Kulishich |first= Kosta |title= Tesla Nearly Missed His Career as Inventor: College Roommate Tells |publisher= Newark News |date= 27 August 1931}}. ಸೀಫೆರ್, ಮಾರ್ಕ್‌ರ, ದ ಲೈಫ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾನಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಲಾಗಿದೆ, ೧೯೯೬</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೮೭೮ರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಜ್‌‌ವನ್ನು ತೊರೆದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಡಿದುಕೊಂಡರು. ಮುರಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮುಳುಗಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಮಾರಿಬಾರ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದ (ಇಂದಿನ ಸ್ಲೊವೇನಿಯಾ) ಅವರು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಕಾಲ ಸಹಾಯಕ ಅಭಿಯಂತರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ನರದೌರ್ಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರ ತಂದೆಯವರು ಟೆಸ್ಲಾರವರ ಮನವೊಲಿಸಿ [[ಪ್ರಾಗ್|ಪ್ರೇಗ್‌‌‌]]ನಲ್ಲಿರುವ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌‌-ಫರ್ಡಿನೆಂಡ್‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅವರು ೧೮೮೦ರ ಬೇಸಿಗೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಅರ್ನೆಸ್ಟ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‌/ಚ್‌‌ರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಮುಗಿಸಿದ್ದರೂ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಅವರು ತೊರೆದರು.<ref name="seifer-96">{{cite book |last= Seifer |first= Marc |title= Wizard: The Life and Times of Nikola Tesla; Biography of a Genius |publisher= Carol Publishing Group |year= 1996 |location= Secaucus, NJ |id= ISBN}}</ref> ಇಡೀ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾಪಕದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾವಿಸಿರುವಂತೆ ಛಾಯಾಚಿತ್ರದಂತೆ ಸ್ಫುಟವಾದ ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಓದುವುದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು.<ref name="cheney-79">{{cite book |last= Cheney |first= Margaret |title= Tesla: Man Out of Time |origyear= 1979 |url= https://books.google.com/?id=ti2Jt7XarzMC |accessdate= 2007-06-17 |year= 2001 |publisher= [[Simon and Schuster]] |isbn= ೦೭೪೩೨೧೫೩೬೨ }}</ref> ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತಂತೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ಟೆಸ್ಲಾರು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾನು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರೇರಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾರವರು ಪದೇ ಪದೇ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ಅನೇಕವೇಳೆ ದೃಶ್ಯಾಕೃತಿಗಳೊಡನೆ ಕಣ್ಣುಕೋರೈಸುವಂತೆ ಹೊಳಪಿನ ಬೆಳಕು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದ ವಿಚಿತ್ರ ಸಂಕಟವನ್ನು ಅವರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಹುತೇಕ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅವರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಂತಹಾ ಪದಗಳು ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿದ್ದಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಅವರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ತೋರುತ್ತಿದ್ದುದಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು ; ವಸ್ತುವೊಂದರ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ಅದನ್ನು ವಾಸ್ತವ ವಿವರಗಳೊಡನೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲರಾಗಿದ್ದರು. ಆಧುನಿಕ-ದಿನಮಾನದ ಸಹಸಂವೇದಿಗಳು ಇದೇ ತರಹದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚಿತ್ರರೂಪಿ ಚಿಂತನೆ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲೇ ತಮ್ಮ ಆವಿಷ್ಕಾರವೊಂದನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟತೆಯೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಪರಿಮಾಣ/ಆಯಾಮಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನೂ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರವರು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಕೈಯಿಂದ ಚಿತ್ರ/ರೂಪರೇಖೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ಟೆಸ್ಲಾರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ನಡೆದಿದ್ದ ಘಟನೆಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅವರ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತಿದ್ದುದು.<ref name="cheney-79" /> ಟಿವಾದಾರ್‌‌ ಪುಸ್ಕಾಸ್‌‌ರಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅವರು [[ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್]]‌‌‌ಗೆ ತಂತಿಸಮಾಚಾರ ಕಂಪೆನಿಯಾದ,<ref>ಜೇಮ್ಸ್‌‌ ಗ್ರಾಂಟ್‌ ವಿಲ್ಸನ್‌, ಜಾನ್‌ ಫಿಸ್ಕೆ, ''ಆಪಲ್‌ಟನ್‌ಸ್‌ ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್‌ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಬಯೋಗ್ರಫಿ''. P. ೨೬೧.</ref> ನ್ಯಾಷನಲ್‌‌ ಟೆಲಿಫೋನ್‌‌ ಕಂಪೆನಿಗೆ ೧೮೮೦ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ತೆರಳಿದರು. ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಸರ್ಬಿಯಾದ ಓರ್ವ ಯುವ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ ನೆಬೋಜ್ಸಾ ಪೆಟ್ರೋವಿಕ್‌‌ರನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಆತ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರುಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅವಧಿಯು ಕಡಿಮೆಯೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಜೋಡಿ ವಿದ್ದ್ಯುಜ್ಜಲಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸತತ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ೧೮೮೧ರಲ್ಲಿ, ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ದೂರವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರವು ಆರಂಭಗೊಂಡಾಗ ಟೆಸ್ಲಾರವರು ಕಂಪೆನಿಯ ಪ್ರಧಾನ ವಿದ್ಯುತ್‌ತಜ್ಞರಾದರು, ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಭಿಯಂತರರಾಗಿ ನಿಯುಕ್ತಗೊಂಡರು. ದೂರವಾಣಿ ಪುನಃಪ್ರೇಷಕ ಅಥವಾ ವರ್ಧಕವೆಂದು ಕೆಲವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಇತರರ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಧ್ವನಿವರ್ಧಕವಾಗಿರಬಹುದಿದ್ದ ಸಾಧನವೊಂದನ್ನು ಕೂಡಾ ಅವರು ನಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದರು.<ref>"''[http://www.tfcbooks.com/teslafaq/q&amp;a_040.htm ಡಿಡ್‌ ಟೆಸ್ಲಾ ರಿಯಲಿ ಇನ್‌ವೆಂಟ್‌ ದ ಲೌಡ್‌ಸ್ಪೀಕರ್‌?]'' ". ೨೧ಸ್ಟ್‌ ಸೆಂಚುರಿ ಬುಕ್ಸ್‌, ಬ್ರೆಕೆನ್‌ರಿಡ್ಜ್, CO.</ref> [[ಚಿತ್ರ:RMFpatent.PNG|thumb|left|ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹ ಮೋಟಾರ್‌‌ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲತತ್ವವನ್ನು ವಿಷದಪಡಿಸುವ U.S. ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ 381968ದಿಂದ ಒಂದು ರೇಖಾಚಿತ್ರ]] === ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌‌ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ವಾಸ === ''ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್‌‌ ಎಡಿಸನ್‌‌ ಕಂಪೆನಿ'' ಯಲ್ಲಿ ಸಾಗರೋತ್ತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಬಂದ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಎಡಿಸನ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಅಭಿಯಂತರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ೧೮೮೨ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. ೧೮೮೮ರಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅನೇಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಆತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ಆತನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅದೇ ವರ್ಷ ಚೋದನೆ ಮೋಟಾರ್‌ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದರು. ಇದಾದ ಕೆಲಸಮಯದ ನಂತರ, ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯು ಮರಣಿಸಿದಂತೆ ಕಂಡ ಕನಸಿನಿಂದಾಗಿ ಬೆಚ್ಚಿದ ಟೆಸ್ಲಾ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡಿದ್ದರು, ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು "ನನಗೆ ಅದು ನಿಜಕ್ಕೂ ನಡೆದಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿತ್ತು" ಎಂದಿದ್ದರು.<ref>{{cite book |title=Wizard |author=Marc J. Seifer |year=1998 |publisher=Citadel Press |isbn=0806519606 |url=https://books.google.com/?id=h2DTNDFcC14C&pg=PA94&lpg=PA94&dq=nikola+tesla+mother+death }}</ref> ಆಕೆಯ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಟೆಸ್ಲಾರು ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದರು. ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ತವರಾಗಿದ್ದ ಗ್ರಾಕಾಕ್‌ ಬಳಿಯ ''ಟೋಮಿಂಗಜ್'' ‌‌ ಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಗಾಸ್ಪಿಕ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಅವರು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆದು ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ ಮಹಾನಗರಕ್ಕೆ<ref>"ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌ " ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಬ್ರಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್‌ ಸರ್ವೀಸ್‌ ಸೇವೆಯಿಂದ. [http://www.pbs.org/tesla/ ಜಾಲತಾಣ ]</ref> ೬ ಜೂನ್‌ ೧೮೮೪ರಂದು ಆಗಮಿಸಿದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಓರ್ವ ಮಾಜಿ ಉದ್ಯೋಗದಾತ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌‌ ಬ್ಯಾಚೆಲರ್‌‌ರಿಂದ ತಂದ ಶಿಫಾರಸು ಪತ್ರದ ಹೊರತಾಗಿ ಹೆಚ್ಚೇನನ್ನೂ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. [[ಥಾಮಸ್ ಆಲ್ವ ಎಡಿಸನ್|ಥಾಮಸ್‌ ಎಡಿಸನ್‌]]ರವರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಬರೆದ ಶಿಫಾರಸು ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಚೆಲರ್‌ರು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದರು, "ನಾನು ಇಬ್ಬರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ತಾವು ; ಮತ್ತೋರ್ವರೆಂದರೆ ಈ ಯುವಕ." ''ಎಡಿಸನ್‌ ಮೆಷೀನ್‌ ವರ್ಕ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ'' ಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಟೆಸ್ಲಾರನ್ನು ಎಡಿಸನ್‌ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸರಳ ವಿದ್ಯುತ್‌‌‌‌ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಎಡಿಸನ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಕಾರ್ಯವು ಆರಂಭವಾಯಿತಾದರೂ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಕಂಪೆನಿ'ಯ ತೀವ್ರ ಕಷ್ಟಕರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಷ್ಟು ಮುಂದುವರೆದರು. ಎಡಿಸನ್‌ ಕಂಪೆನಿ'ಯ ಏಕಮುಖ ವಿದ್ಯುತ್‌ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮರುವಿನ್ಯಾಸದ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಸಹಾ ಟೆಸ್ಲಾರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news |first= |last= |authorlink= |coauthors= |title=Tesla Says Edison was an Empiricist. Electrical Technician Declares Persistent Trials Attested Inventor's Vigor. 'His Method Inefficient' A Little Theory Would Have Saved Him 90% of Labor, Ex-Aide Asserts. Praises His Great Genius. |url= |quote=Nikola Tesla, one of the world's outstanding electrical technicians, who came to America in 1884 to work with Thomas A. Edison, specifically in the designing of motors and generators, recounted yesterday some of... |publisher=New York Times |date=19 October 1931 |accessdate=2007-07-21 }}</ref> ಎಡಿಸನ್‌' ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಸಮರ್ಥ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕಗಳನ್ನು ಮರುವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಅದರ ಸೇವಾಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ವೆಚ್ಚಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ತಂದರೆ ತಮಗೆ US$೫೦,೦೦೦ರಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು (ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಿದ ನಂತರ ೨೦೦೭ರ ಸಾಲಿನ ~ US$೧.೧ ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಮಾನ)<ref>{{cite web|url=http://www.westegg.com/inflation/ |title=Adjusting the reported given amount of money for inflation, the US$50,000 in 1885 would equal US$1,140,112.60 in 2007 |publisher=Westegg.com |date= |accessdate=2010-08-01}}</ref> ನೀಡುವೆವೆಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದ್ದುದಾಗಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.<ref name="cheney-79" />{{Rp|54–57|date=May 2009}} ಹೇಳಿದಂತೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದುದಕ್ಕೆ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ೧೮೮೫ರಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಕೇಳಿದಾಗ "ಟೆಸ್ಲಾ, ನೀವು ನಮ್ಮ ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಶೈಲಿಯ ತಮಾಷೆಯನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲವೆನಿಸುತ್ತೆ," ಎಂದು ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎಡಿಸನ್‌ ತಮ್ಮ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆದರು.<ref>ಕ್ಲಿಫರ್ಡ್‌ A. ಪಿಕ್‌ಓವರ್‌, ''ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್‌ ಬ್ರೈನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಜೀನಿಯಸ್‌ : ದ ಸೀಕ್ರೆಟ್‌ ಲೈವ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಎಕ್‌ಸೆಂಟ್ರಿಕ್‌ ಸೈಂಟಿ್ಸ್ಟ್‌ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಮ್ಯಾಡ್‌ಮೆನ್‌''. ಹಾರ್ಪರ್‌ಕಾಲಿನ್ಸ್, ೧೯೯೯. ೩೫೨&nbsp;ಪುಟಗಳು. P. ೧೪ ISBN ೦-೬೮೮-೧೬೮೯೪-೯</ref><ref>"ಮೈ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌ " ಲೇಖಕ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟರ್‌, ಫೆಬ್ರವರಿ-ಜೂನ್‌, ೧೯೧೯ಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಬೆನ್‌ ಜಾನ್ಸನ್‌‌ರಿಂದ ಸಂಪಾದನೆ, ಮರುಮುದ್ರಣ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ : ಬಾರ್ನೆಸ್‌ &amp; ನೋಬಲ್‌, ೧೯೮೨. ISBN</ref> ಹಿಂದೆ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿನಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರತಿ ವಾರಕ್ಕೆ US$೧೮ರಂತೆ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ೫೩ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದುಡಿಯಬೇಕಿತ್ತು. ಆ ಮೊತ್ತವು ಕಂಪೆನಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಬಂಡವಾಳಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿತ್ತು. ವೇತನವನ್ನು ಏರಿಸಿ ಪ್ರತಿ ವಾರಕ್ಕೆ US$೨೫ರಷ್ಟು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ತಮ್ಮ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪದ ಮರುಕ್ಷಣವೇ ಟೆಸ್ಲಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.<ref>ಜಾನ್ನೆಸ್‌, "ಎಂಪೈರ್‌ ಆಫ್‌ ಲೈಟ್‌" p. ೧೧೦</ref> ಕೆಲಸದ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಎಡಿಸನ್‌ ಕಂಪೆನಿಗಾಗಿಯೇ ಅಲ್ಪ ಕಾಲ ಕಂದಕಗಳನ್ನು ಅಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರು ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ AC ಬಹುಫೇಸ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="cheney-79" /> {| class="toccolours" style="float:right;margin:0 0 1em 1em;width:320px;text-align:left;clear:right" |- | '''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದ ವಿದ್ಯುದ್ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂಲತತ್ವಗಳು''' :---- * ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಅನೇಕ ಸಾಧನಗಳು (1882) * ಚೋದಿತ ಮೋಟಾರ್‌‌, ರೋಟರಿ ಪರಿವರ್ತಕ/ಟ್ರಾನ್ಸ್‌‌ಫಾರ್ಮರ್‌‌ಗಳು, ಮತ್ತು "ಅತ್ಯಧಿಕ" ತರಂಗಾಂತರಗಳ ಆವರ್ತಕ/ಪರ್ಯಾಯಕಗಳು * ಅವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವರ್ಧಿತ ಸಂವಾಹಕ ''ಟೆಸ್ಲಾ ಸುರುಳಿ'',<ref name="WJJohnstondictionary" />, ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಆಂದೋಲನಗಳ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಏರಿಸುವ ಇತರೆ ಪರಿಕರಗಳು (ಸಂಚಾಯಕ ನಿರಾವೇಶಕ ರೂಪಾಂತರಗಳು ಮತ್ತು ''ಟೆಸ್ಲಾ ಆಂದೋಲಕಗಳು'' <ref>ರೂಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್‌, R., &amp; ಪೆಪ್ಪರ್‌, J. H. (1876). ಡಿಸ್ಕವರೀಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌‌ ದ ನೈನ್‌ಟೀಂತ್‌ ಸೆಂಚುರಿ. ಲಂಡನ್‌‌: G. ರೂಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸನ್ಸ್. [https://books.google.com/books?id=E1cJAAAAIAAJ&amp;pg=PA545 ಪುಟ 545].</ref><ref>ಆರ್ಚೀ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್‌ ಕಾಲಿನ್ಸ್, ''ವೈರ್‌ಲೆಸ್‌ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫಿ: ಇಟ್ಸ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ, ಥಿಯರಿ ಅಂಡ್‌ ಪ್ರಾಕ್ಟೀಸ್‌''. ಮೆಕ್‌ಗ್ರಾ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್‌ ಕಂಪೆನಿ, ೧೯೦೫. [https://books.google.com/books?id=RBNLAAAAMAAJ&amp;pg=PA130&amp;lr=&amp;as_brr=1#PPA131,M1 ಪುಟ 131.]</ref> ಸೇರಿದಂತೆ) * ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹದ ದೀರ್ಘ-ಅಂತರದ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಸಂವಹನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ <ref>ಟೆಸ್ಲಾ, ನಿಕೋಲಾ, "A ನ್ಯೂ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಆಫ್‌ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿಂಗ್‌ ಕರೆಂಟ್‌ ಮೋಟಾರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌‌". ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್‌, ಮೇ ೧೮೮೮.</ref> (೧೮೮೮) ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಸಂವಹನದ ಇತರೆ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನಗಳು * ನಿಸ್ತಂತು ಸಂಪರ್ಕ/ಸಂವಹನ (ರೇಡಿಯೋ ಅಲೆಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನ ವಿಧಾನ/ಕಲೆ) ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗಗಳ ಆವರ್ತಕಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು<ref> ರಾಬರ್ಟ್‌ ರೂಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್‌, ''ಡಿಸ್ಕವರೀಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನೈನ್‌ಟೀಂತ್‌ ಸೆಂಚುರಿ''. G. ರೂಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸನ್ಸ್, ೧೯೦೩. [https://books.google.com/books?id=E1cJAAAAIAAJ&amp;pg=PR7&amp;lr=&amp;as_brr=1&amp;source=gbs_search_r&amp;cad=1_1#PPA542,M1 ಪುಟ 542]. </ref> * ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್‌‌/ರೋಬೋಟ್‌ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಲಾಜಿಕ್‌ ಗೇಟ್‌ಗಳು<ref>"''[http://www.tfcbooks.com/teslafaq/q&amp;a_024.htm ಟೆಸ್ಲಾಸ್‌ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ AND ಗೇಟ್‌]'' ". ೨೧ಸ್ಟ್‌ ಸೆಂಚುರಿ ಬುಕ್ಸ್‌, ಬ್ರೆಕೆನ್‌ರಿಡ್ಜ್, CO. (''ed''., ಇದು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಲಾಜಿಕ್‌ ಗೇಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ; {{US patent|723,188}} ಮತ್ತು {{US patent|725,605}})</ref> * ವಿದ್ಯುತ್‌ಚಿಕಿತ್ಸೆ ''ಟೆಸ್ಲಾ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಹೊಯಿಲುಗಳು'' <ref>, ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್‌, "''ದ IEEE ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌‌ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ ಟರ್ಮ್ಸ್‌'' ". ೬th ed. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌, N.Y., ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್‌, c೧೯೯೭. IEEE Std ೧೦೦-೧೯೯೬. ISBN ೧-೫೫೯೩೭-೮೩೩-೬ [''ed''. ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್‌ ಕೋಆರ್ಡಿನೇಟಿಂಗ್‌ ಕಮಿಟಿ 10, ಟಮ್ಸ್‌ ಅಂಡ್ ಡೆಫನೇಷನ್ಸ್‌ ; ಜೇನ್‌ ರಾಡಾಟ್ಜ್‌‌, (ಅಧ್ಯಕ್ಷ)]</ref><ref>ಡ್ಯೂಗನ್‌, ವಿಲಿಯಮ್‌ ಜೇಮ್ಸ್, "ಹ್ಯಾಂಡ್‌-ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ-ಥೆರಾಪ್ಯೂಟಿಕ್ಸ್‌". F.A.ಡೇವಿಸ್‌ ಕಂಪೆನಿ, ೧೯೧೦. ಪುಟ ೧೨೩. "[...] ಸ್ಪೀಕ್‌ ಆಫ್‌ "ಟೆಸ್ಲಾ ಕರೆಂಟ್ಸ್‌ " ವೆನ್‌ ವೀ ರಿಯಲಿ ಮೀನ್‌ ದ ಹೈ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಕರೆಂಟ್ಸ್‌."</ref><ref>ಸ್ನೋ, ವಿಲಿಯಮ್‌ ಬೆನ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌, "ಕರೆಂಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಹೈ ಪೊಟೆನ್ಷಿಯಲ್‌‌ ಆಫ್‌ ಹೈ ಅಂಡ್‌ ಅದರ್‌ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸೀಸ್‌". ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಆಥರ್ಸ್‌ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್‌ Co., ೧೯೧೮. ಪುಟ ೧೨೧.</ref> * ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ನಿಸ್ತಂತು ರವಾನೆ ಮತ್ತು ''ಟೆಸ್ಲಾ ಪರಿಣಾಮ'' <ref>ನಾರ್ರೀ, H. S., "ಇಂಡಕ್ಷನ್‌ ಕಾಯಿಲ್ಸ್‌ : ಹೌ ಟು ಮೇಕ್‌, ಯೂಸ್‌, ಅಂಡ್‌ ರಿಪೇರ್‌ ದೆಮ್‌ ".ನಾರ್ಮನ್‌ H. ಷ್ನೀಡರ್‌, ೧೯೦೭, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌. ೪ನೇ ಆವೃತ್ತಿ.</ref><ref>ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟರ್‌‌, ಜನವರಿ ೧೯೧೯. ಪುಟ ೬೧೫.</ref> * ''ಟೆಸ್ಲಾ ಪ್ರತಿಬಾಧೆ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು'' <ref>ದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್. (೧೮೮೪). ಲಂಡನ್‌ : ಬಿಗ್ಸ್‌ &amp; Co. [https://books.google.com/books?id=CAwAAAAAMAAJ&amp;pg=PA19&amp;ie=ISO-8859-1#PPA19,M1 ಪುಟ&nbsp;19]</ref> * ''ಟೆಸ್ಲಾ ಸ್ಥಾಯಿ-ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಕ್ಷೇತ್ರ'' * ''ಟೆಸ್ಲಾ ಮೂಲತತ್ವ'' * ದ್ವಿತಂತು ಸುರುಳಿ * ದೂರಭೌಮಿಕಬಲವಿಜ್ಞಾನ * ''ಟೆಸ್ಲಾ ನಿರೋಧನ'' * ''ಟೆಸ್ಲಾ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು'' <ref>ಬೆಂಗ್ಟ್‌ ಆಂಡರ್ಸ್ ಬೆನ್ಸನ್‌, ''ಪರ್ಸೆಪ್ಷನ್‌ ಆಪರೇಟಸ್‌‌ ಫಾರ್‌‌ ದ ಬ್ಲೈಂಡ್‌ '', {{US patent|3250023}}</ref> * ''ಟೆಸ್ಲಾ ತರಂಗಗಳು'' <ref name="WJJohnstondictionary">[https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ ಹೌಸ್ಟನ್‌, E. J. (][https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ 1889). ][https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ A ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ವರ್ಡ್ಸ್‌, ಟರ್ಮ್ಸ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಫ್ರೇಸಸ್‌‌ ]. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: W.J. ಜಾನ್ಸ್‌‌ಟನ್‌‌. [https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ&amp;pg=PA956 ಪುಟ 956].</ref> * ''ಟೆಸ್ಲಾ ವಿಸರ್ಜನೆ'' <ref name="WJJohnstondictionary" /> * ವಿದ್ಯುತ್‌ದಿಕ್ಪರಿವರ್ತಕಗಳ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ಕೂರ್ಚಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳು * ನೀರು, ಹಬೆ ಮತ್ತು ಅನಿಲಗಳ ''ಟೆಸ್ಲಾ ಚಕ್ರಯಂತ್ರಗಳು'' (e.g., ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರದ ವಿದ್ಯುತ್‌ಜಲಚಕ್ರಗಳು) ಮತ್ತು ''ಟೆಸ್ಲಾ ಪಂಪ್‌‌ಗಳು'' * ''ಟೆಸ್ಲಾ ಜಾಲಕ/ದಾಹಕ'' * ''ವಿದ್ಯುತ್‌‌ಕೊರೋನಾ ವಿಸರ್ಜಕ ಓಜೋನ್‌ ಜನಕ'' * ''ಟೆಸ್ಲಾ ಸಂಪೀಡಕ'' * ಬ್ರೆಮ್ಸ್‌‌ಟ್ರಾಹ್ಲಂಗ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಿತ [[ಕ್ಷ-ಕಿರಣ|X-ರೇ/ಕ್ಷ-ಕಿರಣ]]ಗಳ ಕೊಳವೆಗಳು * ಐಯಾನೀಕೃತ ಅನಿಲಗಳ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು "''ಹಾಟ್‌ ಸೈಂಟ್‌ ಎಲ್ಮೋಸ್‌ ಫೈರ್'' ‌‌".<ref>[https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ ಹೌಸ್ಟನ್‌, E. J. (][https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ 1889). ][https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ A ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ವರ್ಡ್ಸ್‌, ಟರ್ಮ್ಸ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಫ್ರೇಸಸ್‌‌ ]. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: W.J. ಜಾನ್ಸ್‌‌ಟನ್‌‌. [https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ&amp;pg=PA801 ಪುಟ 801].</ref> * ಅಧಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಸರ್ಜಕದ ಸಾಧನಗಳು * ವಿದ್ಯುದಾವೇಶಪೂರಿತ ಕಣಗಳ ಪ್ರಭೆಯ ಸಾಧನಗಳು * ಬಿಂಬ ಹರಿವಿನ ಸಾಧನಗಳು<ref>[https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ ಹೌಸ್ಟನ್‌, E. J. (][https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ 1889). ][https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ A ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ವರ್ಡ್ಸ್‌, ಟರ್ಮ್ಸ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಫ್ರೇಸಸ್‌‌ ]. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌: W.J. ಜಾನ್ಸ್‌‌ಟನ್‌‌. [https://books.google.com/books?id=UKYJAAAAIAAJ&amp;pg=PA878 ಪುಟ 878].</ref> * ಆರ್ಕ್‌ ದೀಪ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು * ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ತೀರ ಕನಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ರೋಧವನ್ನು ಒಡ್ಡುವಂತ ವಿಧಾನಗಳು (ಅಧಿವಾಹಕತೆಯ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಯಾದುದು) * ವಿಭವಾಂತರ ವರ್ಧನಾತ್ಮಕ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲ * ಭಾರೀ ವಿಭವಾಂತರದ ವಿಸರ್ಜಕ ಸಾಧನಗಳು * ಮಿಂಚಿನಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯುವ ಸಾಧನಗಳು * VTOL ವಿಮಾನ * ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಬಲಪ್ರವರ್ತನದ ಸಿದ್ಧಾಂತ * ವಿದ್ಯುತ್‌ ವಾಹನದ ಕಲ್ಪನೆಗಳು * ಬಹುಫೇಸ್‌‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು |} == ಮಧ್ಯದ ವರ್ಷಗಳು == ''ಟೆಸ್ಲಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಲೈಟ್‌ & ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್‌'' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ೧೮೮೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹ ಮೋಟಾರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣದ ಬಗೆಗಿನ ಟೆಸ್ಲಾರ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಪಸ್ವರವೆತ್ತಿದ ಆರಂಭಿಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಕಂಪೆನಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣ ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಟೆಸ್ಲಾರು ೧೮೮೬ರಿಂದ ೧೮೮೭ರವರೆಗೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿ ದುಡಿಯಲು ತೊಡಗಿದರು. ೧೮೮೭ರಲ್ಲಿ, ಮೊದಲಿನ ವಿದ್ಯುತ್‌ಕೂರ್ಚರಹಿತ ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹ ಚೋದಕ ಮೋಟಾರ್‌ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ, ಅವರು ೧೮೮೮ರಲ್ಲಿ ''ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಇನ್‌‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌‌ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್'' ‌‌ (ಈಗ IEEE) ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಿದರ್ಶಿಸಿ ತೋರಿಸಿದ್ದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಟೆಸ್ಲಾ ಸುರುಳಿಯ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರಲ್ಲದೇ ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌‌‌‌ & ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್‌‌ ಕಂಪೆನಿ'ಯ ಪಿಟ್ಸ್‌‌‌ಬರ್ಗ್‌‌ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್‌‌‌ ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ರೊಡನೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ದೀರ್ಘ ಅಂತರದ ಸಂವಹನವನ್ನು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯಗೊಳಿಸುವ ಬಹುಫೇಸ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತ ಏಕ ಸಾಧನ ನಿರ್ವಾತ ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು (ಅವರ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ {{US patent|514170|#514,170}} ಸದೃಶವಾದದ್ದು) ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಂತರ [[ಕ್ಷ-ಕಿರಣ|X-ರೇ/ಕ್ಷ-ಕಿರಣ]]ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದುದನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೧೮೮೭ರಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾರು ಪರಿಶೋಧಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಇತರೆ ಮುಂಚಿನ X-ರೇ/ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಕೊಳವೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಸಾಧನದಲ್ಲಿದ್ದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನೆಂದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಗುರಿಯಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯುದ್ಧೃವವನ್ನು ಬಳಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸಾಧನದಿಂದ ನಡೆಯುವ ವಿದ್ಯಮಾನಕ್ಕೆ ಆಧುನಿಕ ದಿನಮಾನದ ಹೆಸರು ''ಬ್ರೆಮ್ಸ್‌ಷ್ಟ್ರಾಲಂಗ್‌'' ವಿಕಿರಣ (ಅಥವಾ ''ಬ್ರೇಕಿಂಗ್‌ ವಿಕಿರಣ'' ) ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ನಮಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿದಿರುವ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರ [[ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌]] ಉತ್ಸರ್ಜನ/ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣಯಾನಿಕ ಉತ್ಸರ್ಜನ/ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುದ್ಧೃವವೊಂದರಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರಸೂಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಈ ಸಾಧನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಟೆಸ್ಲಾ ಸುರುಳಿಯ ಆಂದೋಲಿಸುತ್ತಿರುವ HV ಹೊರಹೊಯಿಲು ಋಣ ವಿಭವಾಂತರದ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ವಿದ್ಯುದ್ಧೃವದ ಸಮೀಪದ ತೀವ್ರ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವುದರಿಂದ ಗಾಜಿನ ಆಚ್ಛಾದನದೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆಗೆ ತುತ್ತಾಗುವುದರಿಂದ X ರೇ/ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ. ಅವರು ಗೀಸ್ಲರ್‌‌ ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಬಳಸಿದ್ದರು. X ರೇ/ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಪರಿಣಾಮದಿಂದುಂಟಾಗುವುದೆಂದು ನಂತರ [[ವಿಲ್ಹೆಮ್ ರಾಂಟ್‌ಜನ್|ವಿಲ್‌ಹೆಲ್ಮ್‌‌‌‌ ರಾಂಟ್‌‌ಜೆನ್‌‌]] ಗುರುತಿಸಿದ್ದ ಚರ್ಮಕ್ಕಾಗುವ ಹಾನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವನ್ನು ೧೮೯೨ರ ವೇಳೆಗೆ ಟೆಸ್ಲಾ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೊದಲಲ್ಲಿ, X-ರೇಗಳು/ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿ/ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಅನೇಕ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ಏರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಟೆಸ್ಲಾರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲಗಳ ಮೂಲಕ, "ಈ ಉಪಕರಣವು [... ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು] ಸಾಧಾರಣ ಉಪಕರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಬಲ್ಲದಾಗಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ರಾಂಟ್‌‌ಜೆನ್‌‌ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ" ಎಂಬುದನ್ನು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದರು.<ref>N. ಟೆಸ್ಲಾ, [http://www.tfcbooks.com/tesla/1898-11-17.htm HIGH FREQUENCY OSCILLATORS FOR ELECTRO-THERAPEUTIC AND OTHER PURPOSES.] ''[https://books.google.com/books?vid=0ulmMIkNisnAACpaud&amp;id=bUo7vYNkbKQC ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ-ಥೆರಾಪ್ಯೂಟಿಕ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌]'', ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ-ಥೆರಾಪ್ಯೂಟಿಕ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌. ಪುಟ ೨೫.</ref> ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲ ಮತ್ತು ಏಕ-ಘಟಕ X-ರೇ/ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಆಗಬಹುದಾದ ಅಪಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡಾ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂದೆ ನಡೆಸಿದ ಪರಿಶೋಧನೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ತಮ್ಮ ಅನೇಕ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಲ್ಲಿ, ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಆಗಬಹುದಾದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಆಗಬಹುದು ಎಂದಿದ್ದರು. ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಆಗುವ ಹಾನಿಯು ರಾಂಟ್‌‌ಜೆನ್‌‌ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಓಜೋನ್‌‌ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದರಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನೈಟ್ರಸ್‌‌ ಆಮ್ಲದ ಕಾರಣವಾಗಿ ಎಂದು ಮುಂಚೆ ಅವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ಲಾಸ್ಮಾದಲ್ಲಿನ ಅಲೆಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾಗೆ X-ರೇಗಳು/ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ಕೂಡಾ ಅನುಲಂಬ ಅಲೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಟೆಸ್ಲಾರು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುವುದಲ್ಲದೇ ಒತ್ತಡ-ಮುಕ್ತ ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಅಲೆಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದಿರುತ್ತವೆ.<ref>ಗ್ರಿಫಿತ್ಸ್, ಡೇವಿಡ್‌ J. ''ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್‌ ಟು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್'' ‌, ISBN ೦-೧೩-೮೦೫೩೨೬-X ಮತ್ತು ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್‌, ಜಾನ್‌‌ D. ''ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್'', ISBN ೦-೪೭೧-೩೦೯೩೨-X.</ref><ref>''[https://books.google.com/books?vid=0ulmMIkNisnAACpaud&amp;id=bUo7vYNkbKQC ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ-ಥೆರಾಪ್ಯೂಟಿಕ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌]'', ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋ-ಥೆರಾಪ್ಯೂಟಿಕ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌. ಪುಟ ೧೬.</ref> ಆತನ ಊಹಾ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಇತರರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸಿದರು.<ref>ಜಾರ್ಜ್‌ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್‌ ಷ್ರೇಡಿ, ಥಾಮಸ್‌ ಲಾಥ್ರಾಪ್‌ ಸ್ಟೆಡ್‌‌ಮ್ಯಾನ್‌‌, ''ಮೆಡಿಕಲ್‌ ರೆಕಾರ್ಡ್'', ೧೮೯೭. [https://books.google.com/books?id=Jx4CAAAAYAAJ&amp;pg=PA288&amp;lr=&amp;as_brr=1#PPA287,M1 ಪುಟ 287].</ref> ಅದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಟೆಸ್ಲಾರು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. [[ವಿಲ್ಹೆಮ್ ರಾಂಟ್‌ಜನ್|ರಾಂಟ್‌‌ಜೆನ್‌‌'ರ]] ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರೂ (ನಂತರ ರಾಂಟ್‌‌ಜೆನ್‌‌ರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ತನ್ನ ಕೈಗಳ ಮೂಳೆಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುವುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ) ತನ್ನ ಶೋಧನೆಗಳ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ; ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವು ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೮೯೫ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೫ತ್‌‌ ಅವೆನ್ಯೂ ರಸ್ತೆಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಅಗ್ನಿ ಆಕಸ್ಮಿಕದಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದವು. ಗಾಳಿಯ ದ್ರವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಟೆಸ್ಲಾ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕವನ್ನು ಕೂಡಾ ಟೆಸ್ಲಾರು ೧೮೯೫ರಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಲಾರ್ಡ್‌‌ ಕೆಲ್ವಿನ್‌‌'ರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ, ಮರು-ಅನಿಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ಏನನ್ನಾದರೂ ಚಾಲಿಸಲು ಬಳಸಿದಾಗ ದ್ರವೀಕೃತ ಗಾಳಿಯು ಸಿದ್ಧಾಂತೀಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಟ್ಟಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತಾಪವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ಅರಿತಿದ್ದರು; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿಸಂಗತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ 'ಅಧಿಕ ಅಖಂಡತೆ'ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ<ref>ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ, ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌‌ಲಿಂಗ್‌ ಪ್ರೆಡಿಕ್ಷನ್‌ ಆಫ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌‌ಸ್‌‌ ಗ್ರೇಟೆಸ್ಟ್‌‌ ಲಿವಿಂಗ್‌ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್‌ (ಲೇಖನ, ದ ನಾರ್ತ್‌ ಅಮೇರಿಕನ್‌, ೧೮ ಮೇ ೧೯೦೨).</ref>. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಮುಗಿದು ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಮುನ್ನ, ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವು ಸುಟ್ಟು ಹೋಗಿ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕರಣಗಳು, ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ನಾಶವಾಗಿದ್ದವು. ಅಗ್ನಿ ಆಕಸ್ಮಿಕದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಜರ್ಮನಿಯ ಲಿಂಡೆಯವರು ಇದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು.<ref>ಪುಟಗಳು ೨೮೪-೨೮೫, ವಿಲಿಯಮ್‌ R. ಲೈನೆ, ಪೆಂಟಾಗನ್‌ ಅಲೈಯೆನ್ಸ್‌, ೧೯೯೩.</ref> ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳ ನಡುವೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ ವಾಹಕವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವ ವಿವಿಧ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂವಹನವನ್ನು ಬಳಸುವ ಭೂಮಿಯ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ವಾಹಕತ್ವದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ "ತಂತಿರಹಿತ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಸಂವಹನ"ದ "ವಿಶ್ವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ"ಯೊಂದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನು ಬಳಸುವ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ನಿಸ್ತಂತು ಶಕ್ತಿ ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ-ಶಕ್ತಿಯ ನೇರಳಾತೀತ ರಶ್ಮಿದಂಡವನ್ನು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಲಂಬವಾದ ಅಯಾನೀಕೃತ ವಾಹಿನಿಯೊಂದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರೇಷಕ-ಗ್ರಾಹಕ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅವಾಸ್ತವ ಮಿಂಚಿನ ಸರಳುಗಳು ಎಂಬ ವಿದ್ಯುತ್‌ಲೇಸರ್‌ ವಿದ್ಯುದಾಘಾತ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು,<ref>[http://stinet.dtic.mil/oai/oai?&amp;verb=getRecord&amp;metadataPrefix=html&amp;identifier=ADA239988 A ಸರ್ವೇ ಆಫ್‌ ಲೇಸರ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂ‌ಗ್‌ ರಾಡ್‌‌ ಟೆಕ್ನಿಕ್ಸ್‌.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080327224144/http://stinet.dtic.mil/oai/oai?&verb=getRecord&metadataPrefix=html&identifier=ADA239988 |date=2008-03-27 }} ಬಾರ್ನೆಸ್‌, ಅರ್ನಾಲ್ಡ್‌‌ A., Jr.; ಬರ್ಥೆಲ್‌, ರಾಬರ್ಟ್‌ O.</ref> ರೂಪಿಸಲು ಹಾಗೂ ವಾಹನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.<ref>[http://www.hsvt.org/faq.html ಫ್ರೀಕ್ವೆಂಟ್ಲಿ ಆಸ್ಕ್‌ಡ್‌ ಕ್ವಶ್ಚನ್ಸ್.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081207002222/http://www.hsvt.org/faq.html |date=2008-12-07 }} HSV ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್</ref><ref>[http://www.dtic.mil/ndia/nld4/schles.pdf ವೆಹಿಕಲ್‌ ಡಿಸೇಬಲಿಂಗ್‌ ವೆಪನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090326232520/http://www.dtic.mil/ndia/nld4/schles.pdf |date=2009-03-26 }} ಪೀಟರ್‌ A. ಷ್ಲೆಸಿಂಗರ್‌‌ರಿಂದ, ಅಧ್ಯಕ್ಷ, HSV ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್, Inc. [http://www.dtic.mil/ndia/nld4/ NDIA ನಾನ್‌-ಲೀಥಲ್‌ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ IV] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110603171338/http://www.dtic.mil/ndia/nld4/ |date=2011-06-03 }} ೨೦–೨೨ ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೦೦೦</ref> "ತಂತಿರಹಿತ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಸಂವಹನ"ವನ್ನು ೧೮೯೧ರಷ್ಟು ಮುಂಚೆಯೇ ಟೆಸ್ಲಾರು ನಿದರ್ಶನ ನೀಡಿ ತೋರಿಸಿದ್ದರು. ''ಟೆಸ್ಲಾ ಪರಿಣಾಮ'' (ಟೆಸ್ಲಾರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಇಟ್ಟ ಹೆಸರು) ಎಂಬುದು ಈ ರೀತಿಯ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ವಹನದ ಅನ್ವಯಿಕೆಗೆ (ಎಂದರೆ ವಾಹಕದ ಮುಖಾಂತರ ವಿಭವಾಂತರವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ದ್ರವ್ಯಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಚಲನೆಗೆ ಕೂಡ) ಇಟ್ಟ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.<ref name="cheney-79" />{{Rp|174|date=May 2009}}<ref>ನಾರ್ರೀ, H. S., "ಇಂಡಕ್ಷನ್‌ ಕಾಯಿಲ್ಸ್‌ : ಹೌ ಟು ಮೇಕ್‌, ಯೂಸ್‌, ಅಂಡ್‌ ರಿಪೇರ್‌ ದೆಮ್‌". ನಾರ್ಮನ್‌ H. ಷ್ನೀಡರ್‌, ೧೯೦೭, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌. ೪ನೇ ಆವೃತ್ತಿ.</ref> [[ಚಿತ್ರ:TeslaWirelessPower1891 adjusted.png|thumb|left|1891ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನೀಡಿದ್ದ ಉನ್ನತ ತರಂಗಾಂತರ ಮತ್ತು ವಿಭವಾಂತರದ ಉಪನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಗಳ ನಿಸ್ತಂತು ಸಂವಹನದ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ]] === ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಪೌರತ್ವ === ತಮ್ಮ ೩೫ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ೩೦ ಜುಲೈ ೧೮೯೧ರಂದು, ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನ ದೇಶೀಕರಿಸಿದ ಪೌರರಾದರು. ಅದೇ ವರ್ಷವೇ ಟೆಸ್ಲಾರು ತಮ್ಮ ೩೫ ಸೌತ್‌ ಫಿಫ್ತ್‌ ಅವೆನ್ಯೂ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ನಂತರ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನ ೪೬ E. ಹೌಸ್ಟನ್‌‌ ಬೀದಿ/ರಸ್ತೆ ಎಂಬ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೌಸ್ಟನ್‌‌ ಬೀದಿ/ರಸ್ತೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ನಿಸ್ತಂತು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಸಂವಹನದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಗ್ಗೆ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನ ಎರಡೂ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದ್ದೀಪಗಳನ್ನು ತಂತಿರಹಿತವಾಗಿ ಬೆಳಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>ಕ್ರುಮ್ಮೆ, ಕ್ಯಾಥೆರೀನ್‌, ಮಾರ್ಕ್‌ ಟ್ವೈನ್‌ ಮತ್ತು ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ : ಥಂಡರ್‌ ಅಂಡ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌. ೪ ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ ೨೦೦೦ ([[ಪಿಡಿಎಫ್|PDF]])</ref> ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ತೀರ ಸಮೀಪವರ್ತಿ ಸ್ನೇಹಿತರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಜೋವಾನ್‌ ಜೊವಾನೊವಿಕ್‌‌ ಜ್ಮಾಜ್‌‌ರ ಅನೇಕ ಸರ್ಬಿಯಾದ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು (ಇವುಗಳನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಿದ್ದರು) ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ''ಸೆಂಚುರಿ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌/ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ'' ಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ರಾಬರ್ಟ್‌‌ ಅಂಡರ್‌ವುಡ್‌‌ ಜಾನ್ಸನ್‌‌ರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ್ದರು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು [[ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ]]ರು ಬೋಧಿಸಿದ್ದ ವೈದಿಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ/ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ (''i.e.'', [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ|ಹಿಂದೂಧರ್ಮ]]) ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದರು; ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆಂದರೆ, ಹಿಂದೂ-ವೈದಿಕ ಚಿಂತನೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ದ್ರವ್ಯ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಗೆಗಿನ ತಮ್ಮ ಮೂಲಭೂತ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲು ಟೆಸ್ಲಾರು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಗ್ರಾಟ್ಜ್‌, ಟೊಬಿ, "''[http://arizonaenergy.org/CommunityEnergy/INFLUENCE%20OF%20VEDIC%20ON%20TESLA'S%20UNDERSTANDING%20OF%20FREE%20ENERGY.htm ದ ಇನ್‌ಫ್ಲ್ಯೂಯೆನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ವೇದಿಕ್‌ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆನ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ 'ಸ್‌ ಅಂಡರ್‌‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ ಆಫ್‌ ಫ್ರೀ ಎನರ್ಜಿ]'' ".</ref> [[ಚಿತ್ರ:US390721.png|thumb|right|ಭಾರೀ ಅಂತರಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಿಕ್ಕೆಂದು AC ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ AC ಡೈನಮೋ. ಇದು [93]ರೊಳಗೆ ಅಡಕವಾಗಿದೆ.]] ಬಹುಫೇಸ್‌‌ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರಥಮ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಟೆಸ್ಲಾರವರು ೩೬ ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದರು. ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮತ್ತು ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೂಲತತ್ವಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಅವರು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಆಧುನಿಕ-ದಿನಮಾನದ IEEE ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪೂರ್ವವರ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಇನ್‌‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ೧೮೯೨ರಿಂದ ೧೮೯೪ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಇನ್‌‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌‌ ರೇಡಿಯೋ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ೧೮೯೩ರಿಂದ ೧೮೯೫ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಉನ್ನತ ತರಂಗಾಂತರ ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ ಟೆಸ್ಲಾ ಸುರುಳಿಯೊಂದನ್ನು ಬಳಸಿ ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷ ವೋಲ್ಟ್‌ಗಳ AC ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರಲ್ಲದೇ [[ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕ|ವಾಹಕಗಳ]]ಲ್ಲಿನ ''ಸ್ಕಿನ್‌ ಪರಿಣಾಮ'' ದ ಪರಿಶೋಧನೆ, ಕ್ರಮಪಡಿಸಿದ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡುವಿಕೆ, ನಿದ್ದೆ ಬರಿಸುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸುವಿಕೆ, ತಂತಿರಹಿತ ಅನಿಲ ವಿಸರ್ಜನಾ ದೀಪಗಳು, ಮತ್ತು ಪ್ರಪ್ರಥಮ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರೇಷಕವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಂತಿರಹಿತವಾಗಿ ಅವರು ಪ್ರಸಾರಿಸಿದ್ದರು. ೧೮೯೩ರಲ್ಲಿ ಮಿಸ್ಸೋರಿ/ಮಿಸ್ಸೌರಿಯ St. ಲೂಯಿಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ರೇಡಿಯೋ ಸಂಪರ್ಕ/ಸಂವಹನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿ/ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಪೆನ್ಸಿಲ್‌ವೇನಿಯಾದ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌‌ ಇನ್‌‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್‌‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಲೈಟ್‌‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ಗಳನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು ಅದರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದರು. ವಿವಿಧ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ನಿ/ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚರ್ಚೆಯು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಆಕಾಶದುದ್ದಕ್ಕೂ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವತ್ತಲೂ ಟೆಸ್ಲಾರು ಪರಿಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು. "ಅನೇಕ ತಲೆಮಾರುಗಳು ಸರಿದುಹೋಗುವ ಮುನ್ನ, ನಮ್ಮ ಯಂತ್ರಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಯಾವುದೇ ಮೂಲೆಯಿಂದಲೂ ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವರದು ಮಾನವನು ತಾನು ಬಳಸುವ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಿಸರ್ಗದ ಪರಿಚಲನೆಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಗುವುದು ಸುನಿಶ್ಚಿತ ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಯ ಬೇಕಷ್ಟೆ ಎಂಬ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯಾಗಿತ್ತು."<ref>"ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟ್ಸ್‌ ವಿತ್‌ ಆಲ್ಟರ್‌ನೇಟ್‌ ಕರೆಂಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಹೈ ಪೊಟೆನ್ಷಿಯಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಹೈ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ" (ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೯೨))</ref> ಷಿಕಾಗೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್‌-ಸಂಬಂಧಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ಇಡೀ ಕಟ್ಟಡವನ್ನೇ ಮೀಸಲಿರಿಸಿದ್ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌‌ಸ್‌ ಎಕ್ಸ್‌‌‌‌ಪೊಸಿಷನ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ವರ್ಲ್ಡ್‌‌ಸ್‌ ಕೊಲಂಬಿಯನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌‌‌‌ಪೊಸಿಷನ್‌ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನವು ೧೮೯೩ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಟೆಸ್ಲಾ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್‌‌‌ ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ರವರುಗಳು ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಬೆಳಗಲು AC ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಬಳಸಿ ತನ್ಮೂಲಕ ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಕೆಲ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಪ್ರತಿದೀಪ್ತಿ ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಏಕ ಘಟಕ ಬಲ್ಬ್‌ದೀಪಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. ಓರ್ವ ವೀಕ್ಷಕ ಹೀಗೆಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಬರೆದಿದ್ದರು: {{quote|Within the room was suspended two hard-rubber plates covered with tin foil. These were about fifteen feet apart, and served as terminals of the wires leading from the transformers. When the current was turned on, the lamps or tubes, which had no wires connected to them, but lay on a table between the suspended plates, or which might be held in the hand in almost any part of the room, were made luminous. These were the same experiments and the same apparatus shown by Tesla in London about two years previous, "where they produced so much wonder and astonishment".<ref>John Patrick Barrett, ''Electricity at the Columbian Exposition''. R.R. Donnelley 1894 (World's Columbian Exposition, 1893, Chicago, Ill.) Page 168–169</ref>}} "''ಕೊಲಂಬಸ್‌ನ ಮೊಟ್ಟೆ/ಎಗ್‌ ಆಫ್‌ ಕೊಲಂಬಸ್'' ‌" ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ತಯಾರಿಸಿದ್ದ ತಾಮ್ರದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಟೆಸ್ಲಾರವರು ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಚೋದಿತ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ವಿವರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದರು. === ಎಡಿಸನ್‌ === ಟೆಸ್ಲಾ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ರವರುಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದ ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾದ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಏಕಮುಖ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು (DC) ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ವಿತರಣೆಗೆ ಬಳಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಡಿದ ಎಡಿಸನ್‌'ರ ಪ್ರಚಾರಾಭಿಯಾನದಿಂದಾಗಿ ೧೮೮೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಗೆ ಭಾಗಶಃ, ಟೆಸ್ಲಾ ಮತ್ತು ಎಡಿಸನ್‌ರವರುಗಳು ಎದುರಾಳಿಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟರು. ಟೆಸ್ಲಾರು ಚೋದನ/ಚೋದಿತ ಮೋಟಾರ್‌‌ಅನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸುವವರೆಗೆ, AC' ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ದೀರ್ಘ ಅಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ವಿಭವಾಂತರ ಸಂವಹನದ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು AC ವಿದ್ಯುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮೋಟಾರ್‌‌ಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವಿಕೆಯು ಮರೆಸಿಹಾಕಿರುತ್ತಿತ್ತು. "ವಾರ್‌ ಆಫ್‌ ಕರೆಂಟ್ಸ್‌/ವಿದ್ಯುತ್‌ ಹೊಯಿಲುಗಳ ಯುದ್ಧ"ದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಎಡಿಸನ್‌ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬಹುತೇಕ ದಿವಾಳಿಯಂಚಿಗೆ ತಲುಪಿದ ಕಾರಣ, ೧೮೯೭ರಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯದ ಗೌರವಧನಗಳಿಂದ ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ನೀಡಿದರು. ೧೮೯೭ರಲ್ಲಿಯೇ, ಟೆಸ್ಲಾರು ವಿಕಿರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡಾ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದುದು ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಯಿತು.<ref>ವೇಸರ್‌, ಆಂಡ್ರೆ, "''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ’ಸ್‌ ರೇಡಿಯೇಷನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ದ ಕಾಸ್ಮಿಕ್‌ ರೇಸ್‌'' ".</ref> ಟೆಸ್ಲಾರವರು ೪೧ ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಮೊತ್ತಮೊದಲ ರೇಡಿಯೋ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ({{US patent|645,576}}) ಅರ್ಜಿ ದಾಖಲಿಸಿದರು. ಸೇನಾಪಡೆಯು ರೇಡಿಯೋ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಟಾರ್ಪಿಡೋ/ನೌಕಾಸ್ಫೋಟಕಗಳಂತಹಾ ಸಾಧನಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ವರ್ಷವೊಂದರ ನಂತರ ರೇಡಿಯೋ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ದೋಣಿಯ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯನ್ನು US ಸೇನಾಪಡೆಯ ಮುಂದೆ ನೀಡಿದರು. ರೋಬೋಟಿಕ್ಸ್‌‌/ರೋಬೋಟ್‌ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ರೂಪವಾದ "''ಟೆಲ್‌ಆಟೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌‌ ಕಲೆ'' "ಯನ್ನು ಹಾಗೂ ರಿಮೋಟ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌/ದೂರನಿಯಂತ್ರಕದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕೂಡಾ ಟೆಸ್ಲಾರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>ಟೆಸ್ಲಾ, ನಿಕೋಲಾ, "''[http://www.teslaplay.com/autobody.htm ಮೈ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110716135912/http://www.teslaplay.com/autobody.htm |date=2011-07-16 }}'' ", ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟರ್‌‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ, Feb, ಜೂನ್‌, ಮತ್ತು Oct, ೧೯೧೯. ISBN ([http://www.rastko.org.rs/istorija/tesla/ntesla-autobiography.html "ದ ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್‌ ಲೈಫ್‌ ಆಫ್‌‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ" rastko.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130321135512/http://www.rastko.org.rs/istorija/tesla/ntesla-autobiography.html |date=2013-03-21 }} ನಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಲಭ್ಯವಿದೆ)</ref> ಮ್ಯಾಡಿಸನ್‌ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌‌ ಗಾರ್ಡನ್‌ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮುಂದೆ ರೇಡಿಯೋ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ದೋಣಿಯ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ೧೮೯೮ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದರು. ತಮ್ಮ ದೋಣಿಯನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು "ಟೆಲಿಆಟೋಮೇಟನ್‌ " ಎಂದು ಕರೆದರು.<ref>ಜೋನ್ನೆಸ್‌, ಜಿಲ್‌‌. ''ಎಂಪೈರ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಲೈಟ್‌'' ISBN ೦-೩೭೫-೭೫೮೮೪-೪. ಪುಟ ೩೫೫, ಓನೀಲ್‌/O'ನೀಲ್, ಜಾನ್‌ J., ''ಪ್ರೊಡಿಗಲ್‌ ಜೀನಿಯಸ್‌ : ದ ಲೈಫ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'' (ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ : ಡೇವಿಡ್‌ ಮೆಕ್‌ಕೇ, ೧೯೪೪)ದಿಂದ ಆಕರಿಸಿದ್ದು, p.&nbsp;೧೬೭.</ref> ರೇಡಿಯೋ ದೂರನಿಯಂತ್ರಕ/ರಿಮೋಟ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌ ಸಾಧನವು ೧೯೬೦ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಸಾಧನೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಟೆಸ್ಲಾರು "ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ದಹಕ/ಜ್ವಾಲಕ" ಅಥವಾ ಕಿಡಿ ಬಿರಟೆ/ಸ್ಪಾರ್ಕ್‌ ಪ್ಲಗ್‌ಅನ್ನು ಆಂತರಿಕ ದಹನ ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್‌/ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ ಎಂಜಿನ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು. ಅವರು {{US patent|609,250}}ಅನ್ನು, "ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಇಗ್ನೈಟರ್‌‌‌ ಫಾರ್‌ ಗ್ಯಾಸ್‌‌ ಎಂಜಿನ್ಸ್‌‌" ಎಂಬ ಈ ಯಾಂತ್ರಿಕ ದಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ರೇಡಿಯೋ ಅಲೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಅವರು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದ (ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಸ್‌ತ್‌ ಅವೆನ್ಯೂಗಳ ನಡುವೆ) ಕೆಳ ಮನ್‌ಹಾಟ್ಟನ್‌‌ ಪ್ರದೇಶದ ೪೯ W ೨೭ನೇ St.ನಲ್ಲಿರುವ ದ ರೇಡಿಯೋ ವೇವ್‌‌ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾದ ಹಿಂದೆ ಗೆರ್‌ಲ್ಯಾಚ್‌ ಹೋಟೆಲ್‌ ಆಗಿದ್ದ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಮುಂಚೆ ವಾಸವಿದ್ದರು. ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಟ್ಟಡದ ಮೇಲೆ ಸ್ಮಾರಕ ಫಲಕವನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆತನ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.teslasociety.com/ |title=Tesla Memorial Society of New York |publisher=Teslasociety.com |date= |accessdate=2010-08-01}}</ref> === ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ === {{See also|Magnifying transmitter}} [[ಚಿತ್ರ:Nikola Tesla, with his equipment Wellcome M0014782.jpg|thumb|ದಶಲಕ್ಷ ವೋಲ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಲ್ಲ ಅವರ "ವರ್ಧಿಸುವ ಪ್ರೇಷಕ"ದೊಂದಿಗೆ ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಕುಳಿತಿರುವ ಪ್ರಚಾರದ ಚಿತ್ರ.ವೃತ್ತಖಂಡಗಳು ಸುಮಾರು 7 ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಿದ್ದವು (23 ft).(ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಟಿಪ್ಪಣಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದೊಂದು ಬಹು ಒಡ್ಡಿಕೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ.)]] [[ಚಿತ್ರ:Experiment in wireless power transmission by Nikola Tesla at his laboratory in Colorado Springs in 1899.png|thumb|ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗ. ಈ ದೀಪಗಳ ಪಟ್ಟಿಯು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೇಷಕದಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ]] [[ಚಿತ್ರ:TeslaWirelessIllustration.png|thumb|upright|ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗ : ಇಲ್ಲಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೇಷಕದೊಂದಿಗೆ ಅನುರಣನದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಿಸಿದ ಕ್ರಮಪಡಿಸಿದ ಸುರುಳಿಯು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿರುವ ದೀಪವನ್ನು ಹತ್ತಿಸುತ್ತದೆ.]] ೧೮೯೯ರಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾರು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಕೊಲೊರಾಡೋ ನಗರದ ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ ‌ಎಂಬಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉನ್ನತ-ವಿಭವಾಂತರ, ಉನ್ನತ-ತರಂಗಾಂತರ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಷ್ಟು ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಫೂಟೆ Ave. ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಕಿಯೋವಾ St.<ref>ಪೈಕ್ಸ್‌ ಪೀಕ್‌ Ave. ಬಳಿಯಿರುವ ಸ್ಮಾರಕ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿರುವ ಟೆಸ್ಲಾ ಸ್ಮಾರಕ ಗುರುತಿನ ಪ್ರಕಾರ</ref> ರಸ್ತೆಗಳ ಸಮೀಪವಿದ್ದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಾವು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದಾಗ ಅವರು ವರದಿಗಾರರಿಗೆ ತಾನು ಪೈಕ್ಸ್‌ ಶೃಂಗದಿಂದ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌‌ಗೆ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ ನಿಸ್ತಂತು ತಂತಿಸಂವಹನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಯಾನುಗೋಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತು ಛೇದಕ ಅಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಲಂಬ ಅಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ನೆಲದ ಭೂಗ್ರಹೀಯ ಹರಿವಿನ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ದಿನಚರಿ ಪುಸ್ತಕವು ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>ಟೆಸ್ಲಾ, ನಿಕೋಲಾ, "ದ ಟ್ರೂ ವೈರ್‌ಲೆಸ್‌ ". ''ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟರ್‌‌'', ಮೇ ೧೯೧೯. ([http://www.pbs.org/tesla/res/res_art06.html pbs.orgನಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ])</ref> ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯು ಒಂದು ವಾಹಕವೆಂದು ರುಜುವಾತುಪಡಿಸಿ ತೋರಿಸಿದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಕೃತಕ ಮಿಂಚನ್ನು ಕೂಡಾ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ್ದರು (೧೩೫ ಅಡಿಗಳವರೆಗಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ದಶಲಕ್ಷ ವೋಲ್ಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಸರ್ಜನವನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿತ್ತು).<ref>ಗಿಲ್ಲಿಸ್ಪೀ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಕೌಲ್ಸ್‌ಟನ್, "''ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್‌ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಬಯೋಗ್ರಾಫಿ'' "; ''ಟೆಸ್ಲಾ, ನಿಕೋಲಾ''. ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಸ್ಕ್ರಿಬ್ನರ್ಸ್‌ ಸನ್ಸ್‌, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌. ISBN</ref> ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕಗಳ ಮೂಲಕ ಮಿಂಚಿನ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ಟೆಸ್ಲಾರು ವಾಯುಮಂಡಲದ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಪರಿಶೋಧಿಸಿದರು. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಗ್ರಾಹಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸಂಜಕ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲಗಳ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣವು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಿತು (e.g., ಚೆದುರಿದ ಉನ್ನತ-''Q'' ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ಅನುನಾದಕಗಳು, ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗಾಂತರ ಪ್ರತ್ಯಾದಾನ, ಮೂಲರೂಪದ ಭಿನ್ನಾವರ್ತನೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಪಾದನಾ ತಂತ್ರಗಳು).<ref>ಕೋರಮ್‌, K. L., J. F. ಕೋರಮ್, ಮತ್ತು A. H. ಐದಿನೆಜಾದ್‌, "''ಅಟ್‌ಮಾಸ್ಫಿಯರಿಕ್‌ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್‌‌, ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌ ರಿಸೀವರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ರೀಜನರೇಟಿವ್‌ ಡಿಟೆಕ್ಟರ್ಸ್'' ". ೧೯೯೪.</ref> ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಾವು ಸ್ಥಾಯಿ/ನಿಶ್ಚಲ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದುದಾಗಿ ಟೆಸ್ಲಾ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref>ಕೋರಮ್‌, K. L., J. F. ಕೋರಮ್, "''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ, ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌ ಆಬ್ಸವೇಷನ್ಸ್‌, ಅಂಡ್‌ ಸ್ಟೇಷನರಿ ವೇವ್ಸ್‌'' ". ೧೯೯೪.</ref> ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ತಂತಿರಹಿತವಾಗಿ ದೀರ್ಘ ಅಂತರಗಳ ನಡುವೆ (ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಛೇದಕ ಅಲೆಗಳ ಮೂಲಕವಾದರೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅನುಲಂಬ ಅಲೆಗಳ ಮೂಲಕ) ಸಾಗಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಟೆಸ್ಲಾರು ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು ತೀರ ಕಡಿಮೆ ತರಂಗಾಂತರದ ಅಲೆಗಳನ್ನು ನೆಲದ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಕೆನ್ನೆಲ್ಲಿ-ಹೆವಿಸೈಡ್‌ ಪದರಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಿಸಿದರು. ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಸ್ಥಾಯಿ ತರಂಗವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ನಿಸ್ತಂತು ಗ್ರಾಹಕಗಳ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಗಣಿತೀಯ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗಣನೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ಭೂಮಿಯ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿತ ತರಂಗಾಂತರವು ಸುಮಾರು ೮ ಹರ್ಟ್ಸ್‌‌ (Hz) ಎಂಬುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದರು. ಸಂಶೋಧಕರು ಭೂಮಿ'ಯ ಅಯಾನುಗೋಳೀಯ ಕುಹರದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿತ ತರಂಗಾಂತರವು ಈ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ೧೯೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಿದರು (ನಂತರ ಇದನ್ನು ಷೂಮನ್‌ ಅನುರಣನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು). ಕೊಲೊರಾಡೋದಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾರು ವಿವಿಧ ದೀರ್ಘ ಅಂತರದ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಸಂವಹನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ''ಟೆಸ್ಲಾ ಪರಿಣಾಮ'' ವು ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ವಹನ/ವಾಹಕತ್ವದ ವಿಧದ ಅನ್ವಯಿಕೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಎಂದರೆ ವಾಹಕದ ಮೂಲಕ ವಿಭವಾಂತರದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಅವಕಾಶ/ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಮತ್ತು ದ್ರವ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಚೈತನ್ಯ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಚಲನೆ ಕೂಡಾ). ಟೆಸ್ಲಾರು ಚೈತನ್ಯವ/ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಅನುಲಂಬ ಅಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ಥಾಯಿವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಪ್ರವಾಹದ ಬಳಿಯಿರುವ ವಾಹಕದೆಡೆಗೆ ಕಳಿಸಿದ ಅವರು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ವಾಹಕ ಗ್ರಾಹಕ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಹರಿಸಿದ್ದರು (ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ನಿಸ್ತಂತು ಬಲ್ಬ್‌ದೀಪಗಳಂತಹವು). ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಅಸಾಧಾರಣ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ನಂತರ [[ಶುಕ್ರ]] ಅಥವಾ [[ಮಂಗಳ (ಗ್ರಹ)|ಬುಧ ಗ್ರಹ]]ಗಳಿಂದ ಬಂದಿರಬಹುದಾದ ಭೂಮ್ಯಾತೀತ ರೇಡಿಯೋ ಸಂಪರ್ಕ/ಸಂವಹನಗಳಿಗೆ ಪುರಾವೆಗಳಿರಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಟೆಸ್ಲಾ, ನಿಕೋಲಾ, "''[http://earlyradiohistory.us/1901talk.htm ಟಾಕಿಂಗ್‌ ವಿತ್‌ ಪ್ಲಾನೆಟ್ಸ್‌]'' ". ಕಾಲ್ಲಿಯೆರ್ಸ್‌ ವೀಕ್ಲಿ, ೧೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೦೧. EarlyRadioHistory.us.</ref> ಚಂಡಮಾರುತ ಹಾಗೂ ಭೌಮಿಕ ಚಲನವಲನಗಳಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಕೇತಗಳಿಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕಗಳು ಪದೇಪದೇ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅವರು ನಂತರ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡ ಹಾಗೆ ಒಂದು, ಎರಡು, ಮೂರು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಕ್ಲಿಕ್‌ಗಳ ಗುಂಪಾಗಿ ಸಂಕೇತಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ತಮ್ಮ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಇತರೆ ಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಹಾ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆಂದೇ "''ಟೆಸ್ಲಾಸ್ಕೋಪ್‌/ಟೆಸ್ಲಾದರ್ಶಕ'' " ಎಂಬ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಅವರು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ವಾದಗಳೂ ಇವೆ. ಟೆಸ್ಲಾರು ಪಡೆದಿದ್ದ ಸಂಕೇತಗಳು ಯಾವ ತರಹದ್ದಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಅವರು ನಿಜಕ್ಕೂ ಆ ರೀತಿ ಏನನ್ನಾದರೂ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರಗಳು ಚರ್ಚಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ತಾನು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನವೀನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು,<ref>{{cite book| last =Spencer| first =John| title =The UFO Encyclopedia| publisher =[[Avon (publishers)|Avon Books]]| year =೧೯೯೧| location =New York| isbn = ೯೭೮-೦-೩೮-೦೭೬೮೮೭-೫| oclc = }}</ref> ಟೆಸ್ಲಾರು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಟೆಸ್ಲಾರು ಗಮನಿಸಿದ್ದ ಸಂಕೇತಗಳು [[ಗುರು (ಗ್ರಹ)|ಜೋವಿಯನ್‌]] ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಟೋರಸ್‌ ಸಂಕೇತಗಳಂತಹಾ ಭೌಮಿಕವಲ್ಲದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ರೋತಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ.<ref>{{cite book| last =Corum| first =Kenneth L.| coauthors =James F. Corum| title =Nikola Tesla and the electrical signals of planetary origin| year =1996| page =14|oclc = 68193760}}</ref> ೭ ಜನವರಿ ೧೯೦೦ರಂದು ಟೆಸ್ಲಾರು ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ನಿಂದ ಹೊರನಡೆದರು. ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ ಸಾಲಗಳನ್ನು ತೀರಿಸಲು ಅಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರಲಾಯಿತು. ಟೆಸ್ಲಾರಿಗೆ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಯಾದ ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ಎಂದು ಮುಂದೆ ಹೆಸರಾದ ನಿಸ್ತಂತು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಸಂವಹನ ಸೌಲಭ್ಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ತಯಾರಿಯನ್ನು ಕೊಲೊರಾಡೋ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ನೀಡಿದ್ದವು. ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲದ ಆಂದೋಲನಗಳ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಟೆಸ್ಲಾರಿಗೆ {{US patent|685,012}}ಅನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಕಛೇರಿಯ ವಿಂಗಡಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಈ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ೧೭೮/೪೩ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆಯಾದರೂ ("ದೂರಲೇಖನ/ಅವಕಾಶ ಚೋದನ"), ಇತರೆ ಅನ್ವಯವಾಗಬಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ೫೦೫/೮೨೫ ("ಕೆಳಮಟ್ಟದ ತಾಪಮಾನದ ಅಧಿವಾಹಕತೆಗೆ-ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಪಕರಣಗಳು") ಸೇರಿವೆ. == ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ವರ್ಷಗಳು == US$೧೫೦,೦೦೦ರಷ್ಟು (J. ಪಿಯೆರ್‌ಪಾಂಟ್‌ ಮೋರ್ಗನ್‌ರಿಂದ/ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ೫೧ % ಹೂಡಿಕೆ), ಬಂಡವಾಳದೊಂದಿಗೆ ೧೯೦೦ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ''ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ಗೋಪುರ'' ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೌಸ್ಟನ್‌‌ ಬೀದಿ/ರಸ್ತೆಯಿಂದ ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆಗೆ ಜೂನ್‌ ೧೯೦೨ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. [[ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವ ಸಮರ I]]ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೋಪುರವನ್ನು ಕಳಚಿ ಮುರುಕು ತುಂಡುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="bold">{{cite news |first= William J.|last= Broad|authorlink= |coauthors= |title=A Battle to Preserve a Visionary’s Bold Failure |url=https://www.nytimes.com/2009/05/05/science/05tesla.html?hp |quote=He eventually sold Wardenclyffe to satisfy $20,000 (today about $400,000) in bills at the Waldorf. In 1917, the new owners had the giant tower blown up and sold for scrap.|work=[[New York Times]] |date=೪ May ೨೦೦೯ |accessdate=೨೦೦೯-೦೫-೦೫ }}</ref> ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ಯತ್ನಕ್ಕೆ "ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ದಶಲಕ್ಷ-ಡಾಲರ್‌ಗಳ‌ ಮೂರ್ಖತನ"ವೆಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಆಗಿನ ಕಾಲದ ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹಚ್ಚಿದ್ದವು. US ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಕಛೇರಿಯು ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬದಲಿಸಿ [[ಮಾರ್ಕೋನಿ|ಗುಗ್ಲೀಯೆಲ್ಮೋ ಮಾರ್ಕೋನಿ]]ಯವರಿಗೆ ರೇಡಿಯೋನ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದಾಗ, ಟೆಸ್ಲಾರು ರೇಡಿಯೋ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ತಮ್ಮ ಹೋರಾಟ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ೫೦ನೆಯ ಜನ್ಮದಿನದಂದು, ಟೆಸ್ಲಾರು ತಮ್ಮ ೨೦೦&nbsp;hp (೧೫೦&nbsp;kW) ೧೬,೦೦೦ rpm ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ರೆಕ್ಕೆರಹಿತ ಜಲಚಕ್ರದ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ವಾಟರ್‌ಸೈಡ್‌ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ೧೦೦–೫೦೦೦ hpವರೆಗಿನ ಕ್ಷಮತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಅನೇಕ ರೆಕ್ಕೆರಹಿತ ಜಲಚಕ್ರ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ೧೯೧೦–೧೯೧೧ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. == ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಟೆಸ್ಲಾ == ೧೯೦೯ರಲ್ಲಿಯೇ ಮಾರ್ಕೋನಿಯವರಿಗೆ ರೇಡಿಯೋ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆಂದು [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಪತ್ರಿಕಾ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ [[ಥಾಮಸ್ ಆಲ್ವ ಎಡಿಸನ್|ಥಾಮಸ್‌ ಎಡಿಸನ್]]‌ ಮತ್ತು ಟೆಸ್ಲಾರನ್ನು [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|1915ರ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿವಿಜೇತರನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿದ್ದು ಅನೇಕ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲೊಂದರ ಭುಗಿಲೇಳುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅವರುಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಕೆಲ ಮೂಲಗಳ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವಿದ್ದ ಮನಸ್ತಾಪದ ಕಾರಣ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಇಬ್ಬರೂ ಪರಸ್ಪರರ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಯೆನ್ನುವಂತೆ ಬಿಂಬಿಸುವ ಹಾಗೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರಲ್ಲದೇ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ನೀಡಿದ್ದರೆ ತಾವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾರೆವು ಎಂಬುದಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಅದನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನೇ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಓನೀಲ್‌/O'ನೀಲ್‌, "ಪ್ರೋಡಿಗಾಲ್‌ ಜೀನಿಯೆಸ್‌" pp&nbsp;೨೨೮–೨೨೯</ref> ವದಂತಿಗಳ ನಂತರ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾ ಅಥವಾ ಎಡಿಸನ್‌ರವರುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ (೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ೩೮ ಸಂಭವನೀಯ ಸೂಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಎಡಿಸನ್‌ರು ಹಾಗೂ ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ೩೮ ಸಂಭವನೀಯ ಸೂಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ನೀಡಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ).<ref>ಸೀಫರ್‌, "ವಿಝಾರ್ಡ್" pp&nbsp;೩೭೮–೩೮೦</ref> ಮುಂಚೆ, ಕೇವಲ ಟೆಸ್ಲಾರು ಮಾತ್ರವೇ [[ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|1912ರ ನೊಬೆಲ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಗೆ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂಬ ವದಂತಿಯು ಹರಡಿತ್ತು. ವದಂತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಅವರ ಉನ್ನತ-ವಿಭವಾಂತರ ಉನ್ನತ-ತರಂಗಾಂತರ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿತ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ಪರಿವರ್ತಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ರೂಪಿಸಿದ್ದ ಕ್ರಮಪಡಿಸಿದ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲಗಳೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಸಾಧನೆಗಾಗಿದ್ದಾಗಿತ್ತು. == ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳು == ಮಾರ್ಕೋನಿಯವರ ಹಕ್ಕಿನ ವಾದಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ತಡೆಯನ್ನು ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾರು ಮೊಕದ್ದಮೆಯೊಂದನ್ನು ಹೂಡಿದ್ದರೂ ಮಾರ್ಕೋನಿಯವರ ವಿರುದ್ಧ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆನ ನಂತರ, ಲಾಂಗ್‌‌ ಐಲೆಂಡ್‌‌ನ ಸೇವಿಲ್ಲೆನಲ್ಲಿ ಟೆಲಿಫಂಕೆನ್‌‌ ನಿಸ್ತಂತು ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆನಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಬೇಕೆಂದಿದ್ದ ಕೆಲವನ್ನು ಟೆಲಿಫಂಕೆನ್‌‌ ನಿಸ್ತಂತು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ನೌಕಾದಳವು ಜರ್ಮನ್‌ ಬೇಹುಗಾರರು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ಸಂಶಯದಿಂದಾಗಿ ೧೯೧೭ರಲ್ಲಿ, ಕೆಡವಿಹಾಕಿತು. [[ಚಿತ್ರ:BrochureWardenclyffe.PNG|thumb|left|ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ಗೋಪುರ ಕಛೇರಿ]] ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಧನಸಹಾಯಗಳಿಗಾಗಿ [[ಮೊದಲನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವ ಸಮರ I]]ಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ, ಸಾಗರೋತ್ತರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರೆಡೆ ಟೆಸ್ಲಾರು ಮುಖ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಟೆಸ್ಲಾರಿಗೆ ಐರೋಪ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಹಣವು ಕೂಡಾ ನಿಂತುಹೋಯಿತು. ಯುದ್ಧ ಕೊನೆಗೊಂಡ ನಂತರ ವಿಶ್ವ ಸಮರ Iರ ನಂತರದ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಾಸ್ತಾವಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಬಗ್ಗೆ ಮುದ್ರಿತ (೨೦ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೯೧೪) ಲೇಖನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಆಗಿನ ಕಾಲಾವಧಿ ಹಾಗೂ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಲೀಗ್‌ ಆಫ್‌ ನೇಷನ್ಸ್‌ ಒಂದು ಪರಿಹಾರವಾಗಲಾರದು ಎಂಬುದು ಟೆಸ್ಲಾರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು. ತರುವಾಯದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಆಂತರಿಕ ನಿರ್ಬಂಧ ಮನೋವ್ಯಾಧಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರತೊಡಗಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗೀಳು ಹಿಡಿದಿತ್ತು ; ಕಟ್ಟಡವೊಂದನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮುನ್ನಾ ಆ ಕಟ್ಟಡದ ಸುತ್ತಾ ಮೂರುಬಾರಿ ಸುತ್ತಬೇಕೆಂದು/ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ಗಾಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಅನಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಊಟಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಬಾರಿ ಕುಳಿತಾಗಲೂ ತಟ್ಟೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮೂರುಬಾರಿ ಮಡಿಸಿದ ಕೈಚೌಕವನ್ನೇ ಇಡುವಂತೆ ಬೇಡಿಕೆಯಿಡುತ್ತಿದ್ದರು, etc. OCD ವ್ಯಾಧಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದಿರದೇ ಯಾವುದೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿರದ ಕಾರಣ, ಅವರ ಈ ವಿಚಿತ್ರ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಕೆಲವರು ಭಾಗಶಃ ಉನ್ಮಾದದ ಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಉಳಿದಿದ್ದ ಖ್ಯಾತಿಗೂ ಭಂಗ ಬರುವಂತಾಯಿತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ದ ವಾಲ್ಡ್ರಾಫ್‌-ಆಸ್ಟೋರಿಯಾ ಹೋಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಡಪಾವತಿ ಬಾಡಿಗೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದರು. US$೨೦,೦೦೦ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ದಸ್ತೈವಜುವನ್ನು ವಾಲ್ಡ್ರಾಫ್‌-ಆಸ್ಟೋರಿಯಾದ ಮಾಲಿಕ ಜಾರ್ಜ್‌‌‌ ಬೋಲ್ಡ್‌ಟ್‌ರ ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆಬಾಳಬಲ್ಲ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ಗೋಪುರವನ್ನು ಬೋಲ್ಡ್‌ಟ್‌ರು ಕೆಡವಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ೧೯೧೭ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ, ಟೆಸ್ಲಾರು AIEE'ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವ, ಎಡಿಸನ್‌ ಪದಕ/ಮೆಡಲ್‌ಅನ್ನು ಪಡೆದರು. ಮೊದಲ ಆದಿಘಟ್ಟದ ರಾಡಾರ್‌ ಘಟಕಗಳ ತರಂಗಾಂತರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಮಟ್ಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್‌ ೧೯೧೭ರಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.<ref>ಪೇಗ್‌/ಜ್‌‌, R.M., "''ದ ಅರ್ಲಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ RADAR'' ", ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ IRE, ಸಂಪುಟ ೫೦, ಸಂಚಿಕೆ ೫, ಮೇ ೧೯೬೨, (ವಿಶೇಷ ೫೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಸಂಚಿಕೆ).</ref> ಪ್ರಥಮ ಫ್ರೆಂಚ್‌‌‌ ರಾಡಾರ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ, ಎಮೈಲ್‌ ಗಿರಾರ್ಡೆಯುರವರು "ಟೆಸ್ಲಾರು ರೂಪಿಸಿದ್ದ ಮೂಲತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ" ಅವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಟೆಸ್ಲಾರು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಕಿರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಬಗ್ಗೆ ೧೯೨೦ರ ದಶಕದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. "ಡೆತ್‌ ರೇ/ಸಾವಿನ ಕಿರಣ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಳವು ಮಾಡಲು ಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು ಎಂದೂ ಟೆಸ್ಲಾರು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಚೇಂಬರ್‌ಲೇನ್‌‌ ಸರ್ಕಾರದ ವಜಾಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಈ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೯೩೧ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ೭೫ನೇ ಹುಟ್ಟಿದಹಬ್ಬದಂದು ''ಟೈಮ್‌'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು ತನ್ನ ಮುಖಪುಟದ ಮೇಲೆ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿತ್ತು. ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಮುಖಪುಟದ ಮೇಲಿನ ಶಿರೋನಾಮೆಯು ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು. VTOL ವಿಮಾನದ ಪ್ರಥಮ ಮಾದರಿಯಾದ ವಾಯು ಸಾಗಣೆಯ ಉಪಕರಣದ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ೧೯೩೧ರ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಟೆಸ್ಲಾರು "''ಆನ್‌ ಫ್ಯೂಚರ್‌ ಮೋಟಿವ್‌‌ ಪವರ್‌'' " ಸಾಗರ ಉಷ್ಣ ಚೈತನ್ಯ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಪರಿವರ್ತಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಟೆಸ್ಲಾರು ತನ್ನ ತವರುನಾಡಿನ ನಿಯೋಗಿ ಜಾಂಕೋವಿಕ್‌ರಿಗೆ ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ಪತ್ರವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಟೆಸ್ಲಾರನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ದೇಣಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದ ಮಿಹಾಜ್ಲೋ ಪ್ಯುಪಿನ್‌ರಿಗೆ ಈ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾದಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಧಾರಣ ವಿಶ್ರಾಂತಿವೇತನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯುವುದಾಗಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಈ ಧನಸಹಾಯವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು. ವ್ಲಾಡ್ಕೋ ಮ್ಯಾಚೆಕ್‌ರಿಗೆ ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ ಕಳಿಸಿದ್ದ ತಂತಿಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು : "ನನ್ನ ಸರ್ಬಿಯಾದ ಮೂಲ ಹಾಗೂ ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದ ತವರುನಾಡುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ. ಎಲ್ಲಾ ಯುಗೋಸ್ಲ್ಯಾವಿಯನ್ನರು ಚಿರಾಯುಗಳಾಗಲಿ" ಎಂದಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.teslasociety.com/teslavillage.htm |title='&#39;Tesla'&#39; telegram to Vladko Maček |publisher=Teslasociety.com |date= |accessdate=2010-08-01}}</ref> === ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು === ಟೆಸ್ಲಾರು ತಾವು "ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ"ದ ರೂಪಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ೮೧ ವರ್ಷವಾಗಿದ್ದಾಗ ನೀಡಿದ್ದರು. "ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ವಿವರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿರುವುದಾಗಿ" ಅವರು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ಅದನ್ನು ಶೀಘ್ರವೇ ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ತಿಳಿಯಪಡಿಸುವುದಾಗಿ ಆಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.<ref>[http://www.tesla.hu/tesla/articles/19370710.doc ಪ್ರಿಪೇರ್‌ಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಬೈ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724105436/http://www.tesla.hu/tesla/articles/19370710.doc |date=2011-07-24 }} www.tesla.hu ಜಾಲತಾಣದಿಂದ ಇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ</ref> ಈ ಸಿದ್ದಾಂತವು ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಉನ್ನತ ತರಂಗಾಂತರ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ವಿಭವಾಂತರ ವಿದ್ಯುತ್‌ಕಾಂತತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಆಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಾಧನಗಳ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದ ೧೮೯೨ರಿಂದ ೧೮೯೪ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಟೆಸ್ಲಾರು ೧೯೨೫ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ರ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುವಂತಹಾ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು, ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು: [[ಚಿತ್ರ:Teslathinker.jpg|thumb|left|ರೂಡರ್‌ ಬಾಸ್ಕೋವಿಕ್‌‌ರ ಪುಸ್ತಕ ಥಿಯೋರಿಯಾ ಫಿಲಾಸಾಫಿಯೆ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್‌ಅನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನ ಪೂರ್ವ ಹೌಸ್ಟನ್‌‌ ಬೀದಿ/ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಉನ್ನತ-ತರಂಗಾಂತರ ಪರಿವರ್ತಕದ ಸಿಂಬೆ ಸುತ್ತಿರುವ ಸುರುಳಿಯ ಮುಂದೆ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ.]] {{bquote|There is no thing endowed with life—from man, who is enslaving the elements, to the nimblest creature—in all this world that does not sway in its turn. Whenever action is born from force, though it be infinitesimal, the cosmic balance is upset and the universal motion results.}} ಐನ್‌ಸ್ಟೀನ್‌ರ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಅದನ್ನು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು : {{bquote|...[a] magnificent mathematical garb which fascinates, dazzles and makes people blind to the underlying errors. The theory is like a beggar clothed in purple whom ignorant people take for a king&nbsp;... its exponents are brilliant men but they are metaphysicists rather than scientists&nbsp;...<ref>New York Times, 11 July 1935, p&nbsp;23, c.8</ref>}} ಟೆಸ್ಲಾ ಹೀಗೆಂದೂ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು: {{bquote|I hold that space cannot be curved, for the simple reason that it can have no properties. It might as well be said that God has properties. He has not, but only attributes and these are of our own making. Of properties we can only speak when dealing with matter filling the space. To say that in the presence of large bodies space becomes curved is equivalent to stating that something can act upon nothing. I, for one, refuse to subscribe to such a view.<ref>[[New York Herald Tribune]], ೧೧ September ೧೯೩೨</ref>}} ಅಪ್ರಕಟಿತವಾದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅವರೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಅಪ್ರಕಟಿತವಾದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅವರೇ ಹೇಳಿದಂತೆ [[ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್|ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಐನ್‌ಸ್ಟೀನ್]]‌ರ [[ಸಾಪೇಕ್ಷತ ಸಿದ್ಧಾಂತ|ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ]]ದ ಬಗೆಗಿನ ಬಹುತೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ರೂಡರ್‌ ಬಾಸ್ಕೋವಿಕ್‌‌ರು ಮುಂಚೆಯೇ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು ಎಂದೇ ಟೆಸ್ಲಾ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು: {{bquote|...the relativity theory, by the way, is much older than its present proponents. It was advanced over 200 years ago by my illustrious countryman Ruđer Bošković, the great philosopher, who, not withstanding other and multifold obligations, wrote a thousand volumes of excellent literature on a vast variety of subjects. Bošković dealt with relativity, including the so-called time-space continuum&nbsp;...'.<ref>1936 unpublished interview, quoted in Anderson, L, ed. <u>Nikola Tesla: Lecture Before the New York Academy of Sciences. 6 April 1897</u> : The Streams of Lenard and Roentgen and Novel Apparatus for Their Production, reconstructed 1994</ref>}} === ನಿರ್ದೇಶಿತ-ಚೈತನ್ಯ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಶಸ್ತ್ರ === ನಂತರದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾರು "ದೂರ-ಶಕ್ತಿ" ಶಸ್ತ್ರವೊಂದರ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>"ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌‌ ರೇ". ಟೈಮ್, ೨೩ ಜುಲೈ ೧೯೩೪.</ref> ಪತ್ರಿಕಾರಂಗವು ಇದನ್ನು "ಶಾಂತಿ ಕಿರಣ" ಅಥವಾ ಸಾವಿನ ಕಿರಣವೆಂದು ಕರೆದಿತ್ತು.<ref>"ಟೆಸ್ಲಾ, ಅಟ್‌‌ ೭೮, ಬೇರ್ಸ್‌ ನ್ಯೂ 'ಡೆತ್‌-ಬೀಮ್‌‌"', ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌, ೧೧ ಜುಲೈ ೧೯೩೪.</ref><ref>"ಟೆಸ್ಲಾ ಇನ್‌ವೆಂಟ್ಸ್‌ ಪೀಸ್‌ ರೇ". ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸನ್‌‌, ೧೦ ಜುಲೈ ೧೯೩೪.</ref> ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡವು ಸೇರಿದ್ದವು :<ref>"ಡೆತ್‌-ರೇ ಮೆಷೀನ್‌ ಡಿಸ್ಕ್ರೈಬ್‌ಡ್‌ ", ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸನ್, ೧೧ ಜುಲೈ ೧೯೩೪.</ref><ref>"A ಮೆಷೀನ್‌ ಟು ಎಂಡ್‌ ವಾರ್‌". Feb., ೧೯೩೫</ref> * ಹಿಂದೆ [[ನಿರ್ವಾತ|ಭಾರಿ ನಿರ್ವಾತ]]ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದ ಚೈತನ್ಯ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಗಳ ಪ್ರಕಟನೆಯನ್ನು ಮುಕ್ತಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುವಂತಹಾ ಉಪಕರಣ. ಟೆಸ್ಲಾರ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. * ಪ್ರಚಂಡ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಬಲವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ/ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಟೆಸ್ಲಾರ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನೂ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. * ಎರಡನೇ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ತೀಕ್ಷ್ನಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಧಿಸುವಿಕೆ. * ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಪ್ರಚಂಡ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವ ಬಲವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ನವೀನ ವಿಧಾನ. ಇದು ಆವಿಷ್ಕರಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಕ ಅಥವಾ ಬಂದೂಕು ಆಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ೧೯೦೦ರ ದಶಕದ ಆದಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಸಾವಿನವರೆಗೂ ನಿರ್ದೇಶಿತ-ಚೈತನ್ಯ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಮಗ್ನರಾಗಿದ್ದರು. ವಿದ್ಯುದಾವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಣಗಳ ಪ್ರಭೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದ್ದ "''ದ ಆರ್ಟ್‌ ಆಫ್‌‌ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟಿಂಗ್‌ ಕಾನ್ಸೆಂಟ್ರೇಟೆಡ್‌ ನಾನ್‌-ಡಿಸ್ಪರ್ಸೀವ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಥ್ರೂ ದ ನ್ಯಾಚುರಲ್‌ ಮೀಡಿಯಾ'' " ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಬರೆದರು.<ref>ಸೀಫರ್‌, ಮಾರ್ಕ್‌ J., "ವಿಝಾರ್ಡ್‌‌ : ದ ಲೈಫ್‌ ಅಂಡ್‌‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ". ISBN (HC) p.&nbsp;೪೫೪</ref> "ಎಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವಂತಹಾ ಮಹತ್‌ಶಸ್ತ್ರ"ದ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಲೇಖಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಕಣಗಳ ಪ್ರಭೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿರುವ ಈ ಗ್ರಂಥವಿದೆ. ಕಣಗಳನ್ನು ಹೊರಬಿಡುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಅನಿಲ ಬುಗ್ಗೆಯ ಬಿರಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮುಕ್ತ ತುದಿಗಳಿರುವ ನಿರ್ವಾತ ಕೊಳವೆ, ಕಣಗಳನ್ನು ದಶಲಕ್ಷ ವೋಲ್ಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ವಿದ್ಯುದಾವೇಶಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಹಾಗೂ ಚೆದುರದ ಕಣಗಳ ಕಣದಂಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಈ ಗ್ರಂಥವು ವಿವರಿಸಿತ್ತು (ಸ್ಥಾಯಿವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ವಿಕರ್ಷಣೆಯ ಮೂಲಕ).<ref>ಸೀಫರ್, "ವಿಝಾರ್ಡ್" p.&nbsp;೪೫೪</ref> ಅವರ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ (ಅವರ ವರ್ಧನಾ ಪರಿವರ್ತಕದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೋಲುವಂತಹಾ) ಇದು ಉನ್ನತ ವಿಭವಾಂತರದ ಮೂಲಕ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿದ ದ್ರವೀಕೃತ [[ಪಾದರಸ]] ಅಥವಾ ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್‌ನ ಅಣುಗಳ ಗೊಂಚಲುಗಳ ಕಿರಿದಾದ ರಶ್ಮಿದಂಡದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು. ''ಕಣಗಳ ಬಂದೂಕಿ'''ನ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ''' '' ಯ ಬಗ್ಗೆ ಟೆಸ್ಲಾರು ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು: {{bquote|[The nozzle would] send concentrated beams of particles through the free air, of such tremendous energy that they will bring down a fleet of 10,000 enemy airplanes at a distance of 200 miles from a defending nation's border and will cause armies to drop dead in their tracks.<ref>"Beam to Kill Army at 200 Miles, Tesla's Claim on 78th Birthday". New York Times, 11 July 1934.</ref>}} ಈ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಾಲಾಳುದಳ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ವಿಮಾನನಿರೋಧಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ.<ref>"'ಡೆತ್‌ ರೇ' ಫಾರ್‌ ಪ್ಲೇನ್ಸ್‌". ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್, ೨೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೧೯೪೦.</ref> US ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಗೆ ಈ ಸಾಧನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೀಪಿಸಲು ಟೆಸ್ಲಾರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು.<ref>"ಏರಿಯೆಲ್‌ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ 'ಡೆತ್‌-ಬೀಮ್' ಆಫರ್ಡ್‌ ಟು U. S. ಬೈ ಟೆಸ್ಲಾ" ೧೨ ಜುಲೈ ೧೯೪೦</ref> ಐರೋಪ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮುಂದೆಯೂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದರು.<ref>ಓನೀಲ್‌/O'ನೀಲ್‌, ಜಾನ್‌ J., "[http://www.pbs.org/tesla/res/res_art12.html ಟೆಸ್ಲಾ ಟ್ರೈಸ್‌ ಟು ಪ್ರಿವೆಂಟ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವಾರ್‌ II]". (ಪ್ರೋಡಿಗಾಲ್‌ ಜೀನಿಯಸ್‌ನ ಅಪ್ರಕಟಿತ ೩೪ನೇ ಅಧ್ಯಾಯ) (PBS)</ref> ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸರಕಾರವು ಈ ಸಾಧನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು/ಕೊಡಲು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಅವರಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.<ref>ವೆಲಾಕ್ಸ್ಸ್‌‌, [http://everything2.com/index.pl?node_id=1207042 ಪಾರ್ಟಿಕಲ್‌ ಬೀಮ್‌ ವೆಪನ್]. everything೨.com</ref> === ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು === ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಸಿದ್ಧಾಂತೀಕರಿಸಿದ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಆವಿಷ್ಕಾರವೆಂದರೆ ಐಯಾನ್‌-ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲ್‌ಡ್‌‌ ವಿಮಾನವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದ ''ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಹಾರುವ ಯಂತ್ರ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಯಂತ್ರವಾಗಿದೆ.<ref>[https://books.google.com/books?id=fXB0fm-QqLMC ''ದ ಫೆಂಟಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'' ] ಬೈ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ, ಡೇವಿಡ್ ಹ್ಯಾಚರ್‌ ಚೈಲ್ಡ್ರೆಸ್‌. p. ೨೫೬.</ref> ವಿಮಾನದ ಎಂಜಿನ್‌, ರೆಕ್ಕೆಗಳು, ಮಡಿಚುರೆಕ್ಕೆಗಳು, ನೋದಕಗಳು ಅಥವಾ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳಿಲ್ಲದೇ ಹಾರಬಲ್ಲ ಹಾರುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ತನ್ನ ಜೀವನದ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂಬುದಾಗಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು. ಮೊದಲಿಗೆ, ಟೆಸ್ಲಾರು ಭೂನೆಲೆಗಳು ನೀಡುವ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಮೋಟಾರ್‌‌ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಾರಬಲ್ಲ ವಿಮಾನದ ಕಲ್ಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿಸಿದ್ದರು. ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ, ಟೆಸ್ಲಾರು ಬಹುಶಃ ಅಂತಹಾ ಒಂದು ವಿಮಾನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿದ್ಯುದ್ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಚಾಲನೆಯಾಗುವಂತಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಸಿದ್ಧಾಂತೀಕರಿಸಿದ ಯಂತ್ರವು ಸಿಗಾರ್‌/ಚುಟ್ಟಾ ಅಥವಾ ಬಟ್ಟಲರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.<ref>''ದ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಜರ್ನಲ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ.'' ಟಿಮ್‌ ಸ್ವಾರ್ಟ್ಜ್‌ರಿಂದ. ಇನ್ನರ್‌ ಲೈಟ್‌ – ಗ್ಲೋಬಲ್‌ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್ಸ್‌ (೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೨೦೦೦). [http://www.bibliotecapleyades.net/tesla/lostjournals/lostjournals06.htm bibliotecapleyades.net] ಅನ್ನೂ ನೋಡಿ</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == [[ಚಿತ್ರ:Milutin Tesla.jpg|thumb|left|upright|ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ತಂದೆ ಮಿಲುಟಿನ್‌ ಟೆಸ್ಲಾ]] ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರವರು ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಿಸಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಸರ್ಬಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು : [[ಚೆಕ್ ಭಾಷೆ|ಝೆಕ್‌]], ಆಂಗ್ಲ, ಫ್ರೆಂಚ್‌‌, ಜರ್ಮನ್‌, ಹಂಗೇರಿಯನ್‌, ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಮತ್ತು [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]]‌ ಎಂಬ ಏಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಆಂತರಿಕ ನಿರ್ಬಂಧ ಮನೋವ್ಯಾಧಿಯನ್ನು,<ref>{{cite web|url=http://www.kerryr.net/pioneers/tesla.htm |title=Kerryr.net |publisher=Kerryr.net |date= |accessdate=2010-08-01}}</ref> ಹೊಂದಿರಬಹುದವರಾಗಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಅನೇಕ ಅಸಾಧಾರಣ ವರ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಭೀತಿವ್ಯಾಧಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಮೂರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಹಾಗೆ ತಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ಹೋಟೆಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರರಿಂದ ಭಾಗವಾಗಬಲ್ಲ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೋಣೆಯೇ ಬೇಕೆಂದು ಪಟ್ಟುಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡರೆ ಅಸಹ್ಯಪಟ್ಟು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಕೂಡ ದೂರವಿರುತ್ತಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಮುತ್ತುಗಳ ಕಿವಿಲೋಲಾಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಿಗುಪ್ಸೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>http://www.magnet.fsu.edu/mediacenter/publications/flux/vol೧issue೧/documents/magnetmilestones.pdf{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಹಾಗೂ ನೈರ್ಮಲ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತುಂಬ ಅತಿ ನಾಜೂಕಿನವರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಯಾವರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೂ ಹೊಲಸುಭೀತಿಯಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಪಾರಿವಾಳಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರೀ ಒಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು, ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಪಾರ್ಕ್ ‌ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಪಾರಿವಾಳಗಳಿಗೆ ತಾವು ತಿನ್ನಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಬೀಜಗಳನ್ನು ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಹೋಟೆಲ್‌ ಕೋಣೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಣಿ-ಪ್ರೇಮಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು, "ದ ಮ್ಯಾಗ್ನಿಫಿಷಿಯೆಂಟ್‌ ಮಕಾಕ್‌" ಎಂದು ತಾವು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಾಲ್ಯದ ಬೆಕ್ಕೊಂದರ ಬಗ್ಗೆ ತಮಗಿದ್ದ ಒಲವನ್ನು ಆಗಾಗ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಟೆಸ್ಲಾರು ಮದುವೆಯನ್ನೇ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರೋರ್ವ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ತಮ್ಮ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ನೈತಿಕ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯು ಬಹಳ ಸಹಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="cheney-79" /> ಅದೇನೇ ಆದರೂ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಅನುರಾಗವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರಲ್ಲದೇ, ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಆತನನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ರೇಮಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಭ್ಯರೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಟೆಸ್ಲಾರು, ಪ್ರಣಯ ಭಾವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಮಹಿಳೆಯರೊಡನೆ ಉಭಯಭಾವದೊಂದಿಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮದೇ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿರುತ್ತಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮೃದುಭಾಷಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಾಗ, ಅನೇಕರು ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. "ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದ ಸುಮಧುರತೆ, ನಿಷ್ಕಾಪಟ್ಯ, ವಿನಯ, ಸಜ್ಜನಿಕೆ, ಉದಾರತೆ ಮತ್ತು ಬಲಾಢ್ಯತೆ"ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ರಾಬರ್ಟ್‌‌ ಅಂಡರ್‌ವುಡ್‌‌ ಜಾನ್ಸನ್‌‌ರು ಅವರನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ನಿಷ್ಠ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ, ಡೊರೊತಿ ಸ್ಕೆರ್ರೆಟ್‌ರವರು : "ಅವರ ಸ್ನೇಹಪರ ಮುಗುಳ್ನಗೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ನಡತೆಗಳು ಅವರ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ಹುದುಗಿರುವ ಸಜ್ಜನಿಕೆಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಿದ್ದವು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. "ಕವಿ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ಉತ್ತಮ ಸಂಗೀತದ ಗುಣಗ್ರಾಹಿ, ಓರ್ವ ಬಹುಭಾಷಾಭಿಜ್ಞ, ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳ ರಸಜ್ಞರೂ ಆಗಿರುವ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಥವಾ ಅಭಿಯಂತರರನ್ನು ಅಪರೂಪಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರವೇ ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯ" ಎಂದು ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಸ್ನೇಹಿತ ಹಾಥೋರ್ನ್‌ರು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಅದೇನೇ ಆಗಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕ್ಷಣಕಾಲದ ಕ್ರೂರತೆಯನ್ನೂ ತೋರುತ್ತಿದ್ದರು; ಭಾರೀತೂಕದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕುರಿತ ತಮ್ಮ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿಯೇ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, ಒಮ್ಮೆ ಓರ್ವ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಆಕೆಯ ಭಾರೀತೂಕದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಕೆಲಸದಿಂದ ತೆಗೆದಿದ್ದರು.<ref name="cheney-79" />{{Rp|110|date=May 2009}} ಇತರರ ವಸ್ತ್ರಶೈಲಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಧೀನ ಉದ್ಯೋಗಿಯನ್ನು ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬಟ್ಟೆ ಬದಲಿಸಿ ಬರಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref name="cheney-79" /> ತಮ್ಮ ಭಾರೀ ಪ್ರದರ್ಶನಪ್ರಿಯತೆಗಾಗಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಬಹುತೇಕ ಜಾದೂಗಾರರು ತಮ್ಮ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ನವೀನ ಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮುಂದೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಅವರ ಏಕಾಂತಪ್ರಿಯತೆಯ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಟೆಸ್ಲಾರವರು ಓರ್ವ ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಎಲ್ಲವೂ ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದು ಅವರು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿದ್ದರೂ ಬಹುತೇಕ ವೇಳೆ ಸಭಿಕರು ಭಯಭೀತರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೋಣೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಟೆಸ್ಲಾ ಸುರುಳಿಯು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರಚೆಲ್ಲುವ/ಸ್ಫೋಟಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ತಮ್ಮ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. [[ಚಿತ್ರ:Twain in Tesla's Lab.jpg|thumb|ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕ್‌ ಟ್ವೈನ್‌, 1894ರ ಆದಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ]] ಮಾರ್ಕ್‌ ಟ್ವೈನ್‌ರೊಡನೆ ಇದ್ದ ಸ್ನೇಹವು ಟೆಸ್ಲಾರು ಮಧ್ಯವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಾಢವಾಯಿತು. ಆತನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮತ್ತು ಇತರೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಡಿಸನ್‌ರೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಘಟನೆಗಳ ನಂತರ ಟೆಸ್ಲಾರು ಕಹಿಮನಃಸತ್ವದವರಾಗಿಯೇ ಉಳಿದರು. ಎಡಿಸನ್‌ ಮಡಿದ ಮರುದಿನ ''ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಪತ್ರಿಕೆ'' ಯು ಎಡಿಸನ್‌'ರ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಸವಿಸ್ತಾರ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಋಣಾತ್ಮಕ ಭಾವವಿದ್ದುದು ಟೆಸ್ಲಾರು ನೀಡಿದ್ದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ, ಅವರು ಹೀಗೆಂದಿದ್ದರು: {{quote|He had no hobby, cared for no sort of amusement of any kind and lived in utter disregard of the most elementary rules of hygiene &nbsp;... His method was inefficient in the extreme, for an immense ground had to be covered to get anything at all unless blind chance intervened and, at first, I was almost a sorry witness of his doings, knowing that just a little theory and calculation would have saved him 90 percent of the labor. But he had a veritable contempt for book learning and mathematical knowledge, trusting himself entirely to his inventor's instinct and practical American sense.{{Citation needed|date=June 2010}}}} ತಾವು ಮಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಮುಂಚೆ ಎಡಿಸನ್‌ರು ಟೆಸ್ಲಾರು ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಉತ್ಕೃಷ್ಠ ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಏಕಮುಖ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದೇ ತಾವು ಮಾಡಿದ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾದವೆಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref name="cheney-uth-glenn-99" />{{Rp|19|date=May 2009}} ರಾಬರ್ಟ್‌‌ ಅಂಡರ್‌ವುಡ್‌‌ ಜಾನ್ಸನ್‌‌ರೊಡನೆ ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌ ಮಾರಿಯನ್‌ ಕ್ರಾಫರ್ಡ್‌‌, ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌‌ಫರ್ಡ್‌ ವೈಟ್‌‌, ಫ್ರಿಟ್ಜ್‌ ಲೋವೆನ್‌ಸ್ಟೇಯನ್‌, ಜಾರ್ಜ್‌‌‌ ಷೆರ್ಫ್‌ ಮತ್ತು ಕೆನ್ನೆತ್‌ ಸ್ವೆಜೆಯವರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ತಮ್ಮನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಥಮ ಬಿಲಿಯಾಧೀಶರನ್ನಾಗಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದ ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಅವರು ಹಠಾತ್‌ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಭಾಗಶಃ ಕಾರಣ ಅವರ ಭವಿಷ್ಯದ ಉಚಿತ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀರಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಪರಿಣಾಮಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದ ಭಾಗ ಅದರಿಂದಾಗಿ ವೆಸ್ಟಿಂಗ್‌‌ಹೌಸ್‌‌ನ ವ್ಯವಹಾರ ನೆಲಕಚ್ಚುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು, ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಟೆಸ್ಲಾರಿಗೆ ಸಾಲದಾತರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾರು ಹೋಟೆಲ್‌ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್‌ನ‌ ೩೩೨೭ ಸಂಖ್ಯೆಯ ೩೩ನೇ ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಎರಡು ಕೋಣೆಗಳುಳ್ಳ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿದಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ಪಾರಿವಾಳವು ತನ್ನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾ ಮಾನಸಿಕ ವ್ಯಾಧಿಯು ತಮ್ಮನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ತೋರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಅನೇಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಕಾರರು ಆ ಪಾರಿವಾಳದ ಸಾವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಸಾಧನೆಗಳ "ಅಂತಿಮ ಸೂಚಕ "ವನ್ನಾಗಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಯುದ್ಧದ ಮರುಕಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕದಿದ್ದರೆ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯುದ್ಧಗಳ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>ಸೆಕಾರ್‌, H. ವಿನ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌‌, "''[http://www.tfcbooks.com/tesla/1917-08-00.htm ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌ ವ್ಯೂಸ್‌ ಆನ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ ಅಂಡ್‌ ದ ವಾರ್]'' ", ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟರ್‌‌, ಸಂಪುಟ ೫, ಸಂಚಿಕೆ ೪, ಆಗಸ್ಟ್‌, ೧೯೧೭.</ref> ಚೈತನ್ಯ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ತಮ ತಿಳುವಳಿಕೆ, ಅದರ ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಸಂವಹನಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ಸಂಪರ್ಕ/ಸಂವಹನಗಳಲ್ಲಿಯಂತೆ ದೂರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅವರು ಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು.<ref>"''[http://www.tesla.hu/tesla/articles/19230225.doc ಜಯಂಟ್‌ ಐ ಟು ಸೀ ರೌಂಡ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724105917/http://www.tesla.hu/tesla/articles/19230225.doc |date=2011-07-24 }}'' " ಆಲ್ಬೆನಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್‌‌, ೨೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೨೩ (doc).</ref> ತಮ್ಮ ಯುಗದ ಇತರ ಅನೇಕರಂತೆ, ಟೆಸ್ಲಾರು ಕೂಡಾ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಜನಾಂಗಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಯ್ದ ಪ್ರಜನನದ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿ ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದರು. ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು: {{quote|... man's new sense of pity began to interfere with the ruthless workings of nature. The only method compatible with our notions of civilization and the race is to prevent the breeding of the unfit by sterilization and the deliberate guidance of the mating instinct.... The trend of opinion among eugenists is that we must make marriage more difficult. Certainly no one who is not a desirable parent should be permitted to produce progeny. A century from now it will no more occur to a normal person to mate with a person eugenically unfit than to marry a habitual criminal.<ref>Viereck, George Sylvester, and Nikola Tesla, "''[http://www.pbs.org/tesla/res/res_art11.html A Machine to End War.] A Famous Inventor, Picturing Life 100 Years from Now, Reveals an Astounding Scientific Venture Which He Believes Will Change the Course of History''". Liberty, February 1937.</ref>}} ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ದಾಸ್ಯ ಮನೋಭಾವದ ದುಷ್ಪ್ರಭಾವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಹೋರಾಟದ ಪರವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರು ೧೯೨೬ರಲ್ಲಿ ಮನುಕುಲದ ಭವಿಷ್ಯವು "ರಾಣಿ ಜೇನುಗಳಿಂದ" ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಬಲ ಲಿಂಗವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>ಕೆನಡಿ, ಜಾನ್‌ B., "''[http://www.tfcbooks.com/tesla/1926-01-30.htm ವೆನ್‌ ವುಮನ್‌ ಈಸ್‌ ಬಾಸ್‌], ಆನ್‌ ಇಂಟರ್‌ವ್ಯೂ ವಿತ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'' ". ಕಾಲಿಯೆರ್ಸ್‌, ೩೦ ಜನವರಿ ೧೯೨೬.</ref> ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ತರುವಾಯದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟರು. ''ಸೆಂಚುರಿ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ'' ಯ ಲೇಖನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದರು : "ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಸೂಕ್ತವಾದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದೆ, ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ನಾನು ಸ್ಥಾಪಿತ ಬರ್ಬರ ಹವ್ಯಾಸದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಶ್ಲಾಘನೀಯ ವಿಧಾನವೆಂದು ಸಸ್ಯಾಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದೇನೆ." ಬಹು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವಾಗ ಮಿತವ್ಯಯಿಯಲ್ಲದ ಮಾಂಸಾಹಾರ ಸೇವನೆಯು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಟೆಸ್ಲಾ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು ; ಸಸ್ಯಾಹಾರವು "ಯಾಂತ್ರಿಕ/ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆಗಳೆರಡಕ್ಕೂ [ಮಾಂಸ]ಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು" ಎಂದೂ ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಹಾರವು "ಸ್ವೇಚ್ಛಾಚಾರ ಹಾಗೂ ಕ್ರೂರತೆ"ಗಳ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು.<ref>ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ, "''[http://www.tfcbooks.com/tesla/1900-06-00.htm ದ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್‌ ಆಫ್‌ ಇನ್‌ಕ್ರೀಸಿಂಗ್‌ ಹ್ಯೂಮನ್‌ ಎನರ್ಜಿ]'' ". ಸೆಂಚುರಿ ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ, ಜೂನ್‌‌ ೧೯೦೦.</ref> ತಮ್ಮ ಅಂತಿಮ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಳಕು, ಶಬ್ದ ಹಾಗೂ ಇತರ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರ ಸಂವೇದನೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>ಪ್ರೋಡಿಗಾಲ್‌ ಜೀನಿಯಸ್‌ : ದ ಲೈಫ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಜಾನ್‌ ಜಾಕೊಬ್‌ ಓನೀಲ್‌/O'ನೀಲ್‌ರಿಂದ ISBN ೯೭೮-೦-೯೧೪೭೩೨-೩೩-೪</ref> === ಮರಣ === ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್‌‌‌ ಹೋಟೆಲ್‌ನ ೩೩೨೭ನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ೭ ಜನವರಿ ೧೯೪೩ರಂದು ಟೆಸ್ಲಾರು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಹೃದಯಸ್ತಂಭನದಿಂದ ಮರಣಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite news |first= |last= |authorlink= |coauthors= |title=Nikola Tesla Dies. Prolific Inventor. Alternating Power Current's Developer Found Dead in Hotel Suite Here. Claimed a 'Death Beam'. He Insisted the Invention Could Annihilate an Army of 1,000,000 at Once. |url= |quote= |publisher=New York Times |date=8 January 1943, Friday |accessdate=2007-07-21 }}</ref> ತಮ್ಮ AC ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾರಿದ್ದರೂ, ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಲದೊಂದಿಗೆ ಟೆಸ್ಲಾರು ಮರಣಿಸಿದ್ದರು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಸಮಯದ ನಂತರ USನ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯದ ಆಧಾರಭೂತವಾಗಿ ಹೊಂದುವ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ ೬೪೫೫೭೬ಅನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು.<ref>{{US patent|645,576}}</ref> ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ ಮಹಾನಗರದ [[ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌|ಮನ್‌ಹಾಟ್ಟನ್‌ ಪ್ರದೇಶ]]ದಲ್ಲಿನ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ ಆಫ್‌ ಸೇಂಟ್‌ ಜಾನ್‌ ದ ಡಿವೈನ್‌ ಎಂಬ ಇಗರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ೧೨ ಜನವರಿ ೧೯೪೩ರಂದು ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಶವಸಂಸ್ಕಾರವು ನಡೆಯಿತು. ಅವರ ದೇಹಕ್ಕೆ ದಹನಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ನಡೆಸಿ ಅವರ ಬೂದಿಯನ್ನು ೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ-ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾ ಆಗಿದ್ದ ಸರ್ಬಿಯಾದ ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶವಭಸ್ಮದ ಕರಂಡಕವನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಮರಣದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಸಾವಾ ಕೊಸಾನೋವಿಕ್‌ರು ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಸಂದೂಕವನ್ನು ತೆರೆದರು. ಇದಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವರು ದೇಶೀಕರಿಸಿದ್ದ ಪೌರರಾಗಿದ್ದರೂ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌'ನ ವಿದೇಶಿಯರ ಆಸ್ತಿಯ ಪಾಲನಾ ಕಛೇರಿಯು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿತಲ್ಲದೇ ಮನ್‌ಹಾಟ್ಟನ್‌ ಗೋದಾಮಿನಲ್ಲಿನ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಪೌಳಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದೆ. Dr. ಜಾನ್‌‌ G. ಟ್ರಂಪ್‌ರವರು ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿನ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಅವರ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ NTRCಯ Div. ೧೪ ಭಾಗದ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್‌‌ ಏಯ್‌ಡ್ಸ್‌, (CIA'ನ ಆಫೀಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ನ ಪೂರ್ವವರ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ) ಆಫೀಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ & ಡೆವೆಲಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಛೇರಿಯ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಕಮಿಟಿ ಸಮಿತಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ಟ್ರಂಪ್‌ರವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಅಭಿಯಂತರರಾಗಿದ್ದರು. M.I.T.ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರೂ ಆಗಿದ್ದ ಟ್ರಂಪ್‌ರು, ಮೂವತ್ತು ಅಡಿಗಳ ಎರಡು ಗೋಪುರಗಳು ಮತ್ತು ರೈಲುಹಾದಿಯ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿದ್ದ ೧೫-ಅಡಿಗಳ ವ್ಯಾಸದ ಎರಡು ಗೋಲ/ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ M.I.T.'ಯ ಬೃಹತ್‌ ವಾನ್‌ ಡೆ ಗ್ರಾಫ್‌ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕದ ಬಗ್ಗೆ ೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರು ನೀಡಿದ ವಿಮರ್ಶೆ ಹಾಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಭವಾಂತರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ/ಹೊಯಿಲುಗಳು ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ತಮ್ಮ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸಣ್ಣದಾದ ಎರಡಡಿ ಎತ್ತರದ ಸುರುಳಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ತೋರಬಲ್ಲವು ಎಂದು ಟೆಸ್ಲಾರು ಮಾಡಿದ್ದ ಟೀಕೆಗೆ ಮನನೊಂದಿದ್ದರು.<ref>ಪುಟ ೨೭೮, ವಿಲಿಯಮ್‌‌ R. ಲೈನೆ, ಪೆಂಟಾಗನ್‌ ಅಲೈಯೆನ್ಸ್‌, ೧೯೯೩</ref> ಮನ್‌ಹಾಟ್ಟನ್‌ ವೇರ್‌ಹೌಸ್‌ & ಸ್ಟೋರೇಜ್‌ Co.ನಲ್ಲಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಟ್ರಂಪ್‌ರಿಗೆ ಹೇಳಲಾಯಿತು, ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯದ ನಂತರ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ ಟ್ರಂಪ್‌ರು ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಸಾವಿನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಮುನ್ನ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್‌‌ ಹೋಟೆಲ್‌ನ ನೆಲಮಹಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ವಿಪುಲ ಆಸ್ತಿಯ ಅಥವಾ ಅವರ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ, ಪರಿಶೀಲನೆಯಾಗಿರುವುದು ಕೇವಲ ಅವರ ಸಾವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಳಿ ತಕ್ಷಣ ಸಿಗುವಂತೆ ಇದ್ದ ವಸ್ತುಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ಎಂದಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡಿದ್ದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಭಾವವಿರದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕರೆ ಅಪಾಯವಾಗುವಂತಹಾ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುಗಳೂ ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದರು.<ref>http://www.cyberspaceorbit.com/atomelec.htm</ref> ತಮ್ಮ ಸಾವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾರು US ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಗೆ ಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದ ದೂರಶಕ್ತಿ ಶಸ್ತ್ರ, ಅಥವಾ 'ಸಾವಿನ ಕಿರಣ'ದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ದೂರಶಕ್ತಿ ಶಸ್ತ್ರವು ಬಾಲ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌ ಮತ್ತು [[ಪ್ಲಾಸ್ಮ (ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ)|ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ]]ಗಳ ಕುರಿತಾದ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿದ್ದಾಗಿರಬಹುದು ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಕಣಪ್ರಭೆ ದಂಡದ ಶಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಪರಿಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. US ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಈ ಸಾಧನದ ಮಾದರಿಯು ಅವರ ಸಂದೂಕದಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರಲಿಲ್ಲ. ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯು FBI ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರ ದಾಖಲೆಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಉನ್ನತ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಕಛೇರಿಯ ಸಲಹೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಖಾಸಗಿ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿಟ್ಟಿರಲಾಯಿತು; J. ಎಡ್ಗರ್‌ ಹೂವರ್‌ರು ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯುಚ್ಚ ರಹಸ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಹೂವರ್‌, ಜಾನ್‌ ಎಡ್ಗರ್, et al.</ref> ದಾಖಲೆಯೊಂದು ತಿಳಿಯಪಡಿಸುವ ಹಾಗೆ "[ಅವರು] ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿರುವ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನಾಪ್ರತಿಗಳಿರುವ ಸುಮಾರು ೮೦ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ/ಸಂದೂಕಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದರೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ [...]". ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಆಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂದೂಕದಲ್ಲಿದ್ದ ವಸ್ತುಗಳು, ಅವರ ಹೋಟೆಲ್‌ ಕೋಣೆಯಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಎರಡು ಟ್ರಕ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳಷ್ಟು ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳು, ದಾಸ್ತಾನು ಕೋಠಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಇನ್ನೊಂದಿಷ್ಟು ೭೫ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ ಪೆಟಾರಿಗೂಡುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದೂಕಗಳು ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಂದು ದಾಸ್ತಾನು ಕೋಠಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ೮೦ ದೊಡ್ಡ ಶೇಖರಣಾ ಸಂದೂಕಗಳಿದ್ದವು. ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಅನೇಕ "ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು" ವಿದೇಶಿಯರ ಆಸ್ತಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕೋಠಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಳೆದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮೈಕ್ರೋಫಿಲ್ಮ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು Oct., ೧೯೪೫ರವರೆಗೆ ಇದಷ್ಟೇ ಲಭ್ಯವಾಗಿತ್ತು.<ref>ಪುಟಗಳು ೨೭೮-೨೭೯, ವಿಲಿಯಮ್‌ R. ಲೈನೆ, ಪೆಂಟಾಗನ್‌ ಅಲೈಯೆನ್ಸ್, ೧೯೯೩</ref> ಸಾವಿನ ನಂತರ ಅವರ ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾದ ದೂತಾವಾಸವು ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಅಧಿಕಾರವರ್ಗದೊಡನೆ ಹೋರಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ Mr. ಕೊಸಾನೋವಿಕ್‌ರು ಈ ವಸ್ತುಗಳ ಸ್ವಾಧೀನತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು, ಇವುಗಳನ್ನು ಈಗ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿಡಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.tesla-museum.org/ |title=Nikola Tesla Museum |publisher=Tesla-museum.org |date= |accessdate=2010-08-01}}</ref> == ಕೀರ್ತಿಪರಂಪರೆ ಹಾಗೂ ಮನ್ನಣೆಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Spomen ploca Nikola Tesla 0108.JPG|thumb|upright|ಝಾಗ್ರೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿಟ್ಟಿರುವ ಫಲಕ.]] [[ಚಿತ್ರ:Aug09 TeslaPlaque.jpg|upright|thumb|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ ಮಹಾನಗರದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್‌‌ ಹೋಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿಟ್ಟಿರುವ ಫಲಕ.]] ಭಾವಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು ಅವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ, ಅವರು ಹಾಗೆ ಕೇವಲ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ರಾಜಕುಮಾರಿ ವಿಲ್ಮಾ ಲ್ವಾಫ್‌-ಪಾರ್ಲಾಘಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಭಾವಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಭಂಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದರು.<ref>ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನ ಲುಡ್‌ವಿಗ್‌ ನಿಸ್ಸೆನ್‌‌ರ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಭಾವಚಿತ್ರ, ನೋಡಿ: Klaus Lengsfeld: Sammlung Ludwig Nissen : Husum ೧೮೫೫–೧೯೨೪ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌; Dokumentation d. Kunstsammlung Ludwig Nissens anlässl. d. Ausstellung zu seinem ೧೨೫. Geburtstag im Nissenhaus zu Husum, ೧೯೮೦, ೧೬೯&nbsp;ಪುಟಗಳು. (= Schriften des Nordfriesischen Museums Ludwig-Nissen-Haus, Nr. ೧೬)</ref> ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದ ಶಿಲ್ಪಿ ಇವಾನ್‌ ಮೆಸ್ಟ್ರೋವಿಕ್‌ರಿಂದ ತಮ್ಮ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅವರು ಆಗ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿದ್ದರು, ಅದನ್ನು ನೋಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಮರಣಿಸಿದ್ದರು. ಮೆಸ್ಟ್ರೋವಿಕ್‌ರು ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಚಿನ ಎದೆಮಟ್ಟದ ವಿಗ್ರಹವೊಂದನ್ನು (೧೯೫೨) ಹಾಗೂ ಝಾಗ್ರೆಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರೂಡರ್‌ ಬಾಸ್ಕೋವಿಕ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿಡಲಾಗಿರುವ ಪುತ್ಥಳಿಯನ್ನು (೧೯೫೫/೫೬) ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ೧೫೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಅಂಗವಾಗಿ ಝಾಗ್ರೇಬ್‌ ನಗರಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಬೀದಿಗೆ ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ ರೂಡರ್‌ ಬಾಸ್ಕೋವಿಕ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ಗೆ ಅದರ ಯಥಾಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ, ಟೆಸ್ಲಾರ ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆಯೊಂದನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಯಾಗರಾ ಜಲಪಾತದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ಅಂತಹುದೇ ಪ್ರತಿಮೆಯೊಂದನ್ನು ಅವರ ತವರುನಗರ ಗಾಸ್ಪಿಕ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. thumb|left|ಸಮಕಾಲೀನ 100 ಸರ್ಬಿಯನ್‌ ದಿನಾರ್‌ ಮೌಲ್ಯದ ನೋಟಿನ ಮೇಲೆ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಚಿತ್ರ. ಪ್ಯಾರಿಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ''ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌‌ ಗನರಲೇ ಡೆಸ್‌‌ ಪಾಯ್ಡ್‌ಸ್‌ ಎಟ್‌‌‌ ಮೆಷ್ಯೂರೆಸ್‌‌ ಸಮ್ಮೇಳನ'' ದಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ’ರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರ '''B''' ಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ (''ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಹರಿವು ಸಾಂದ್ರತೆ'' ಮತ್ತು ''ಅಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಚೋದನೆ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) SI ಏಕಮಾನ ಟೆಸ್ಲಾವನ್ನು (T) ಅವರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಟೆಸ್ಲಾರು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್‌ (IEEE) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಟೆಸ್ಲಾರ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು. IEEE ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದು ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಅಥವಾ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಉದ್ದಾಮ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ತಂಡಗಳಿಗೆ ನೀಡಲ್ಪಡುವ, ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.<ref>IEEE, "''[http://www.ieee.org/portal/site/mainsite/menuitem.818c0c39e85ef176fb2275875bac26c8/index.jsp?&amp;pName=corp_level1&amp;path=about/awards/sums&amp;file=tesla.xml&amp;xsl=generic.xsl IEEE ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಅವಾರ್ಡ್]''. ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೫.</ref> ಚಂದ್ರನ ದೂರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಟೆಸ್ಲಾ ಕುಳಿ ಮತ್ತು ಕಿರುಗ್ರಹ ೨೨೪೪ ಟೆಸ್ಲಾಗಳಿಗೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ. ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾದ- ಮತ್ತು ಸರ್ಬಿಯಾದ ದಿನಾರ್‌ ನೋಟುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಣ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಟೆಸ್ಲಾರನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಬಿಯಾದ ಬೃಹತ್‌ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಸ್ಥಾವರ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ TPP ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾಗೆ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಟೆಸ್ಲಾ ಎಂಬ ಈ ಕಂಪೆನಿಯು ಹಿಂದಿನ ಝೆಕೋಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೃಹತ್‌ ಸರ್ಕಾರಿ-ಸ್ವಾಮ್ಯದ ವಿದ್ಯುತಾಂತ್ರಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿತ್ತು. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿದ್ದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ೭ ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೯೪೬ರಂದು ಇಡಲಾಯಿತು. ಅದರ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಈಗಲೂ [[ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಝೆಕ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಟೆಸ್ಲಾ ಮೋಟಾರ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಒಂದು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಚಾಲಿತ ಕಾರುಗಳ ಕಂಪೆನಿಗೆ ಟೆಸ್ಲಾರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಂಪೆನಿಗೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವರ ಜಾಲತಾಣವು ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ: ''ಟೆಸ್ಲಾ ರೋಡ್‌ಸ್ಟರ್‌ ಎಂಬ ನಮ್ಮ ಕಾರಿನ ಸಮಾನನಾಮಕರೆಂದರೆ ಮೇಧಾವಿ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರವರು ಮಾತ್ರ'' [...] ''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರು ಇಂದು ಬದುಕಿದ್ದರೆ ನಮ್ಮ ಕಾರನ್ನು ನೋಡಿ ಅದರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹಾಗೂ ಅಂಗೀಕಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ಕೂಡಾ ತಮ್ಮ ತಲೆಯಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ನಮಗಿದೆ.'' <ref>[http://www.teslamotors.com/learn_more/why_tesla.php ವೈ ದ ನೇಮ್‌ "ಟೆಸ್ಲಾ"?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071016044752/http://www.teslamotors.com/learn_more/why_tesla.php |date=2007-10-16 }}, ಟೆಸ್ಲಾ ಮೋಟಾರ್ಸ್‌, Inc., ೨೦೦೬</ref> ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ನಿಸ್ತಂತು ಸಂಪರ್ಕ/ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ತನಾತ್ಮಕ ಸಾಧನೆಯ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಎರಿಕ್‌ಸನ್‌ನ ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಕೂಡಾ 'ಎರಿಕ್‌ಸನ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ d.d'. (ಝಾಗ್ರೆಬ್‌ನಲ್ಲಿನ ಈ ಕಂಪೆನಿಯನ್ನು ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಎರಿಕ್‌ಸನ್‌ ಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನಾ 'ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ' ಕಂಪೆನಿಯು ಒಂದು ದೂರವಾಣಿ ಯಂತ್ರಾಂಗ ಕಂಪೆನಿಯಾಗಿತ್ತು) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ''ವಿಜ್ಞಾನಿ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ೧೫೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ'' ವನ್ನು [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|UNESCO]] ಆಚರಿಸಿತು; ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ ಮತ್ತು ಸರ್ಬಿಯಾದ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಆ ವರ್ಷವನ್ನು ''ಟೆಸ್ಲಾರ ವರ್ಷ'' ವೆಂದು ಕೂಡಾ ಘೋಷಿಸಿದ್ದವು. ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೦೬ರಂದು ಆತನ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಂದು, ಟೆಸ್ಲಾರ ಜೀವನ ಹಾಗೂ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟ ಬಹುಮಾಧ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರವೊಂದನ್ನು ಹಾಗೂ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಮನೆಯೂ (ಸ್ಮಾರಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿ) ಸೇರಿದಂತೆ (೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಯುದ್ಧಗಳಿಂದ ನಾಶವಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದ) ಪುನರುಜ್ಜೀವಿತ ಸ್ಮಿಲ್ಜನ್‌ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ತಂದೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದ St. ಪೀಟರ್‌ ಮತ್ತು ಪಾಲ್‌ರ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಇಗರ್ಜಿಯನ್ನೂ ಕೂಡಾ ಪುನರುಜ್ಜೀವಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಬಹುಮಾಧ್ಯಮ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಪೂರ್ತಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಹೋಗಿವೆ. ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಬಹುತೇಕ ಟೆಸ್ಲಾರಿಂದ ಹಾಗೂ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟಿತವಾದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಟನೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೆಸ್ಲಾ ಮೆಮೋರಿಯಲ್‌ ಸೊಸೈಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಎಲ್‌ಜೂಬೋ ವುಜೋವಿಕ್‌ರು ನೀಡಿದ್ದಾಗಿವೆ. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಮನೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಮೈಲ್‌ ಬ್ಲಾಜೆವಿಕ್‌ ಎಂಬ ಶಿಲ್ಪಿಯು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸನಿಹದ ಗಾಸ್ಪಿಕ್‌‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವಿತ ಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದ ದಿನದಂದೇ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಹೆಸರಿನ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ ಫ್ರಾನೋ ಕ್ರಿಸಿನಿಕ್‌‌ರು ತಯಾರಿಸಿದ್ದ ಟೆಸ್ಲಾರ ಪ್ರತಿಮೆಯ (ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದರ ಮೂಲಪುತ್ಥಳಿ ಇದೆ) ಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. [[ಗೂಗಲ್|Google ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯು ತನ್ನ ಹುಡುಕು ತಾಣದ ನೆಲೆಪುಟದ ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿನ G ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಟೆಸ್ಲಾ ಸುರುಳಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದ ಡೂಡಲ್‌ ಚಿತ್ರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೦೯ರ ಅವರ ಹುಟ್ಟಿದದಿನದಂದು ಟೆಸ್ಲಾರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿತು. ಹೆವಿ ಮೆಟಲ್‌ ಸಂಗೀತತಂಡ ಟೆಸ್ಲಾ ಕೂಡ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವರ ಸಾವಿನ ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರ ಶೋಧನೆಗಳು, ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಅನೇಕ ಅಪ್ರಧಾನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದಿರುವ ಕಡೆ ಹಾಗೂ ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಸ್ವಂತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ವಿಜ್ಞಾನವು ಒಪ್ಪುವ ಮೂಲತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದಿತ್ತಾದರೂ, ಅವರ ವೈಪರೀತ್ಯದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿರದಂತಹಾ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳು ಅವರ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತವಾದ ಮೇಧಾಶಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಅವರನ್ನು ಅಪ್ರಧಾನ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು ಹಾಗೂ "ಅಗೋಚರ ಜ್ಞಾನ"ದ ಗುಪ್ತಕೂಟಗಳ ಅನುಯಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲೇ, ಕೆಲವರು ಆತನನ್ನು ಶುಕ್ರಗ್ರಹದಿಂದ ಮನುಕುಲಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಧಾರೆಯೆರೆಯಲು ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದ ದೈವಿಕ ಪ್ರಭೃತಿ ಎಂದೇ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು.<ref name="cheney-79" /> ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲೂ ನುವಾಬಿಯಾನಿಸಮ್‌/ಡ್ವೈಟ್‌ ಯಾರ್ಕ್‌ರ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಈಗಲೂ ಈ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. [[ಚಿತ್ರ:Muzej Nikole Tesle.jpg|thumb|ಸರ್ಬಿಯಾದ ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ]] === ಸ್ಮಾರಕಗಳು === ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಯಾಗರಾ ಜಲಪಾತದ ಬಳಿ ಟೆಸ್ಲಾರ ಸ್ಮಾರಕವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟೆಸ್ಲಾರು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳ ಕಟ್ಟೊಂದನ್ನು ಓದುತ್ತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸ್ಮಾರಕವು ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯುತ್‌‌‌‌ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಮುಂದಿರುವ ಸ್ಮಾರಕದ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಕೆನಡಾದ ಒಂಟಾರಿಯೋದಲ್ಲಿರುವ ನಯಾಗರಾ ಜಲಪಾತದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಕ್ವೀನ್‌ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಆವರ್ತಕ/ಪರ್ಯಾಯಕದ ಭಾಗವೊಂದರ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಟೆಸ್ಲಾರ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.teslasociety.com/les.htm |title=Tesla Memorial Society of New York &#124; Tesla Monument in Canada |publisher=Teslasociety.com |date= |accessdate=2010-08-01}}</ref> ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ೯ ಜುಲೈ ೨೦೦೬ರಂದು ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ೧೫೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಂದು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. [[ನಯಾಗರ ಜಲಪಾತ|ನಯಾಗರಾ ಜಲಪಾತ ಪ್ರದೇಶ]]ದ St. ಜಾರ್ಜ್‌‌‌ ಸರ್ಬಿಯನ್‌ ಇಗರ್ಜಿಯಿಂದ ಪ್ರಾಯೋಜಿತವಾದ ಈ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಒಂಟಾರಿಯೋದ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್‌ ನಗರದ ಲೆಸ್‌ ಡ್ರಿಸ್‌ಡೇಲ್‌ ಎಂಬುವವರು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಡ್ರಿಸ್‌ಡೇಲ್‌ರ ವಿನ್ಯಾಸವು ಆಯ್ಕೆಯಾದ ವಿಜೇತ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು. ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ನ ಅಂತರರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು "ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|title=Aerodrom Nikola Tesla Beograd|url=http://www.beg.aero|accessdate=2009-07-09}}</ref> === ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಣಗಳು === {{Main|Nikola Tesla in popular culture}} ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ರೇಡಿಯೋ, TV, ಸಂಗೀತ, ಲೈವ್‌ ರಂಗಮಂದಿರ, ಸಚಿತ್ರಹಾಸ್ಯಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋಆಟಗಳಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರು ಪಡೆಯದ ಮಾನ್ಯತೆಯು ಅವರನ್ನು ನಾಟಕೀಯ ರೂಪಕಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ದುರಂತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭಾವೀ ಪಾತ್ರವನ್ನಾಗಿಸಿದೆ. ಟೆಸ್ಲಾರು ಸಂಶೋಧಿಸಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಪ್ರಭಾವವು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುವ ಕಥಾಅಂಶವಾಗಿದೆ. == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * ಟೆಸ್ಲಾರ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿ * ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟರ್‌ ಪತ್ರಿಕೆ * ಕಡಿಮೆ-ತಾಪಮಾನದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಘಟನಾವಳಿಗಳು == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == === ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು === {{Reflist|2}} === ಮೂಲಗಳು === {{Refbegin|2}} * ಮಾರ್ಗರೇಟ್‌ ಚೆನೆ, ರಾಬರ್ಟ್‌ ಯುತ್‌ ಮತ್ತು ಜಿಮ್‌ ಗ್ಲೆನ್‌, ''ಟೆಸ್ಲಾ, ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌ '', ಬಾರ್ನೆಸ್‌ & ನೋಬಲ್‌ರಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿತ, ೧೯೯೯. ISBN ೦-೭೬೦೭-೧೦೦೫-೮. * ಜರ್ಮಾನೋ, ಫ್ರಾಂಕ್‌, ''[http://www.frank.germano.com/nikolatesla.htm Dr. ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071018030746/http://www.frank.germano.com/nikolatesla.htm |date=2007-10-18 }}''. ಫ್ರಾಂಕ್‌. Germano.com. * ಲೋಮಸ್‌‌, ರಾಬರ್ಟ್‌, ''[http://www.robertlomas.com/Tesla/presentation/index.htm ದ ಮ್ಯಾನ್‌ ಹೂ ಇನ್‌‌ವೆಂಟೆಡ್‌ ದ ಟ್ವೆಂಟಿಯತ್‌ ಸೆಂಚುರಿ]''. ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಫಿಸಿಕ್ಸ್‌ನ ನೈಋತ್ಯಶಾಖೆಗೆ ನೀಡಿದ ಉಪನ್ಯಾಸ. * ಮಾರ್ಟಿನ್‌, ಥಾಮಸ್‌ ಕಾಮರ್‌ಫರ್ಡ್‌, ''ದ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌‌, ರಿಸರ್ಚಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'', ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ : ದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌, ೧೮೯೪ (೩rd Ed.); ಬಾರ್ನೆಸ್‌ & ನೋಬಲ್‌ರಿಂದ ಮರುಮುದ್ರಿತ, ೧೯೯೫ ISBN X * ಓನೀಲ್‌/O'ನೀಲ್‌, ಜಾನ್‌‌ J., ''[http://www.rastko.org.rs/istorija/tesla/oniell-tesla.html ಪ್ರೋಡಿಗಾಲ್‌ ಜೀನಿಯೆಸ್‌ : ದ ಲೈಫ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ]'', ೧೯೪೪. ("ಯಾವುದೇ ಜೀವಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಿಂತ ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ " ಎಂದು ಈ ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ಟೆಸ್ಲಾರು ಹೇಳಿದರೆಂಬ ವರದಿಯಿದೆ; ಅಂಕಲ್‌ಟಾಜ್‌ ಜಾಲತಾಣದ ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ [http://www.uncletaz.com/library/scimath/tesla/ ಈ ಆವೃತ್ತಿಯೂ uncletaz.comನಲ್ಲಿ ಇದೆ]) * ಪೆನ್ನರ್‌, ಜಾನ್‌ R.H. ''[http://www.tfcbooks.com/special/mi_link.htm ದ ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್‌ ಲೈಫ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ]'', "ಮೈ ಇನ್‌‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌"ನ ದೋಷಯುಕ್ತ ಆವೃತ್ತಿ. * ಪ್ರಾಟ್‌, H., ''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ೧೮೫೬–೧೯೪೩'', ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ IRE, Vol. ೪೪, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌, ೧೯೫೬. * ಸೀಫರ್‌, ಮಾರ್ಕ್‌ J. ''ವಿಝಾರ್ಡ್‌‌ : ದ ಲೈಫ್‌ ಅಂಡ್‌‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ; ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಆಫ್‌ ಎ ಜೀನಿಯಸ್'' ‌, ಸೆಕಾಕಸ್‌, NJ: ಕೆರೋಲ್‌ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌, ೧೯೯೬. ISBN * ವೈಯ್ಸ್‌ಸ್ಟೇನ್‌‌, ಎರಿಕ್‌ W., ''[http://scienceworld.wolfram.com/biography/Tesla.html ಟೆಸ್ಲಾ, ನಿಕೋಲಾ (1856–1943)]''. ಎರಿಕ್‌ ವೈಯ್ಸ್‌ಸ್ಟೇನ್ಸ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌‌ ಆಫ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌. * ಡಿಮಿಟ್ರಿಜೆವಿಕ್‌, ಮಿಲನ್‌ S., ''ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ ಆಸ್ಟ್ರಾನಾಮಿಕಲ್ ಆಬ್ಸರ್ವೇಟರಿ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್‌ ರಿವ್ಯೂ''. Publ. ಆಸ್ಟ್ರಾನ್. Obs. ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌,), ೧೬೨–೧೭೦. ಇದೂ ಕೂಡಾ, ''ಸೃಪ್ಸ್‌ಕಿ ಆಸ್ಟೆರಾಯ್ಡಿ, [http://www.astronomija.co.rs/suncsist/asteroidi/srbi.htm#Tesla ಟೆಸ್ಲಾ] {{Webarchive|url=https://archive.today/20120905180717/http://www.astronomija.co.rs/suncsist/asteroidi/srbi.htm#Tesla |date=2012-09-05 }}''. ಆಸ್ಟ್ರೋನಾಮ್ಸ್‌ಕಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ. * ಹೂವರ್‌, ಜಾನ್‌ ಎಡ್ಗರ್‌, et al., [https://web.archive.org/web/20040810031405/http://foia.fbi.gov/foiaindex/tesla.htm FOIA FBI ಫೈಲ್ಸ್‌], ೧೯೪೩. * ಪ್ರಾಟ್‌, H., ''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ೧೮೫೬–೧೯೪೩'', ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ IRE, Vol. ೪೪, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌, ೧೯೫೬. * W.C. ವೈಸಾಕ್‌, J.F. ಕೋರಮ್‌, J.M. ಹಾರ್ಡೆಸ್ಟಿ ಮತ್ತು K.L. ಕೋರಮ್‌, ''[http://www.ttr.com/Who%20Was%20Dr%20Tesla.pdf ಹೂ ವಾಸ್‌ ದ ರಿಯಲ್‌ Dr. ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ]?'' (A ಲುಕ್‌ ಅಟ್‌ ಹಿಸ್‌ ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್‌ ಕ್ರೆಡೆನ್ಷಯಲ್ಸ್‌). ಆಂಟೆನಾ ಮೆಷರ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಟೆಕ್ನಿಕ್ಸ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ಪೋಸ್ಟರ್‌ ಪತ್ರಿಕೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೨೨–೨೫, ೨೦೦೧ (PDF) * ರೋಗ್ವಿನ್‌, ಏರಿಯೆಲ್‌, ''ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್‌ ನೋಟ್‌ : ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ : ದ ಮ್ಯಾನ್‌ ಬಿಹೈಂಡ್‌ ದ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್‌‌ ಫೀಲ್ಡ್‌ ಯೂನಿಟ್‌''. J. Magn. Reson. ಇಮೇಜಿಂಗ್‌‌ ೨೦೦೪;೧೯:೩೬೯–೩೭೪. © ೨೦೦೪ ವಿಲೇ-ಲಿಸ್, Inc. * ಸೆಲ್ಲಾನ್‌, J. L., ''ದ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಆನ್‌ ದ ಸಿಮೆಂಟ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ''. ಬೆಹ್ರೆಂಟ್‌ Eng. Co., ವೀಟ್‌ ರಿಡ್ಜ್‌, CO. ಸಿಮೆಂಟ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್‌ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌. ೧೯೯೭. XXXIX ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್‌ ರೆಕಾರ್ಡ್‌., ೧೯೯೭ IEEE/PC. ಪುಟ(ಗಳು) ೧೨೫–೧೩೩. ISBN * ವ್ಯಾಲೆಂಟಿನುಜ್ಜಿ, M.E., ''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ : ವೈ ವಾಸ್‌ ಹೀ ಸೋ ಮಚ್‌ ರೆಸಿಸ್ಟೆಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಫಾರ್‌ಗಾಟನ್‌?'' Inst. de ಬಯೋಇನ್‌ಜೆನಿಯೆರಿಯಾ, Univ. ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಡೆ ಟುಕುಮನ್‌; ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ಇನ್‌ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಬಯಾಲಜಿ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌, IEEE. ಜುಲೈ/ಆಗಸ್ಟ್‌ ೧೯೯೮, ೧೭:೪, pp.&nbsp;೭೪–೭೫. ISSN * ವೇಸರ್‌, ಆಂಡ್ರೆ, ''[http://www.aw-verlag.ch/Documents/TeslasRadiationsAndCosmicRays01.PDF ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ’ಸ್‌ ರೇಡಿಯೇಷನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ದ ಕಾಸ್ಮಿಕ್‌ ರೇಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090903230705/http://www.aw-verlag.ch/Documents/TeslasRadiationsAndCosmicRays01.PDF |date=2009-09-03 }}''. (PDF). * ಸೆಕಾರ್‌, H. ವಿನ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌‌, ''ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌ ವ್ಯೂಸ್‌ ಆನ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ ಅಂಡ್‌ ದ ವಾರ್'' ‌, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟರ್‌, ಸಂಪುಟ ೫, ಸಂಚಿಕೆ ೪, ಆಗಸ್ಟ್‌, ೧೯೧೭. * ಪ್ಲೋರೆ, ಗ್ಲೆನ್‌, ''ಟೆಸ್ಲಾ ಅಂಡ್‌ ದ ಮಿಲಿಟರಿ''. ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ೨೪, ೫ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೦. * ಕೋರಮ್‌, K. L., J. F. ಕೋರಮ್, ''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ, ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌ ಆಬ್ಸರ್ವೇಷನ್ಸ್‌, ಅಂಡ್‌ ಸ್ಟೇಷನರಿ ವೇವ್ಸ್‌''. ೧೯೯೪. * ಕೋರಮ್‌, K. L., J. F. ಕೋರಮ್, ಮತ್ತು A. H. ಐದಿನೆಜಾದ್‌, ''ಅಟ್‌ಮಾಸ್ಫಿಯರಿಕ್‌ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್‌‌, ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌ ರಿಸೀವರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ರೀಜನರೇಟಿವ್‌ ಡಿಟೆಕ್ಟರ್ಸ್''. ೧೯೯೪. * ಮೇಯ್ಲ್‌, ಕಾನ್‌ಸ್ಟಾಂಟಿನ್‌, H. ವೇಯ್ಡ್‌ನರ್‌, E. ಝೆಂಟ್‌ಗ್ರಾಫ್‌, T. ಸೆಂಕೆಲ್‌, T. ಜಂಕರ್‌ ಮತ್ತು P. ವಿಂಕೆಲ್ಸ್‌, ''ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟ್ಸ್‌ ಟು ಪ್ರೂಫ್‌ ದ ಎವಿಡೆನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಕೇಲಾರ್‌ ವೇವ್ಸ್‌ ಟೆಸ್ಟ್‌ಸ್‌ ವಿತ್‌ ಎ ಟೆಸ್ಲಾ ರೀಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್''. ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಫರ್‌ ಗ್ರಾವಿಟೇಷನ್‌ಫೋರ್ಸ್‌ಷುಂಗ್‌ (IGF), ಆಮ್‌ ಹೀರ್‌ಬಾಚ್‌/ಷ್‌ ೫, D-೬೩೮೫೭ ವಾಲ್ಡಸ್‌ಷಾಫ್‌. * ಆಂಡರ್‌ಸನ್‌, L. I., ''ಜಾನ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌ ಆನ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ’ಸ್‌ ಪ್ರಿಯಾರಿಟಿ ಇನ್‌ ರೇಡಿಯೋ ಅಂಡ್‌ ಕಂಟಿನ್ಯೂಯಸ್‌ ವೇವ್‌ ರೇಡಿಯೋ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಆಪರೇಟಸ್‌''. ದ ಆಂಟಿಕ್‌ ವೈರ್‌ಲೆಸ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ ರಿವ್ಯೂ, Vol. ೧, ೧೯೮೬, pp.&nbsp;೧೮–೪೧. * ಆಂಡರ್‌ಸನ್‌, L. I., ''ಪ್ರಿಯಾರಿಟಿ ಇನ್‌ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್‌ ಆಫ್‌ ರೇಡಿಯೋ, ಟೆಸ್ಲಾ v. ಮಾರ್ಕೋನಿ''. ಆಂಟಿಕ್‌ ವೈರ್‌ಲೆಸ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ ಮಾನೋಗ್ರಾಫ್‌, ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೯೮೦. * ಮಾರ್ನಿಸಿಕ್‌, A., ಮತ್ತು D. ಬುಡಿಮಿರ್‌‌, ''ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌ ಕಾಂಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್‌ ಟು ರೇಡಿಯೋ ವೇವ್‌ ಪ್ರಾಪಗೇಷನ್'' ‌. Dept. ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌. Eng., ಬೆಲ್‌ಗ್ರೇಡ್‌ Univ. (೫ತ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕಾನ್‌ಫರೆನ್ಸ್ ಆನ್ ಟೆಲಿಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್ಸ್‌‌ ಇನ್‌ ಮಾಡರ್ನ್‌ ಸ್ಯಾಟೆಲೈಟ್‌, ಕೇಬಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಬ್ರಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್‌ ಸರ್ವೀಸ್‌, ೨೦೦೧. TELSIKS ೨೦೦೧. pp.&nbsp;೩೨೭–೩೩೧ vol.೧) ISBN X * ಪೇಗ್‌/ಜ್‌‌, R.M., ''ದ ಅರ್ಲಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ರಾಡಾರ್‌'', ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದ IRE, ಸಂಪುಟ ೫೦, ಸಂಚಿಕೆ ೫, ಮೇ, ೧೯೬೨, (ವಿಶೇಷ ೫೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಸಂಚಿಕೆ). * C ಮ್ಯಾಕೆಚೆನ್ನೀ ಜಾರ್ವಿಸ್‌ ''ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಅಂಡ್‌ ದ ಇಂಡಕ್ಷನ್‌ ಮೋಟಾರ್‌‌''. ೧೯೭೦ Phys. Educ. ೫ ೨೮೦–೨೮೭. * ''[http://www.tesla.hu/tesla/articles/19230225.doc ಜಯಂಟ್‌ ಐ ಟು ಸೀ ರೌಂಡ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724105917/http://www.tesla.hu/tesla/articles/19230225.doc |date=2011-07-24 }}'' (DOC) * ನಿಕೆಲ್‌ಸನ್‌, ಆಲಿವರ್‌, ''[http://tesla.nichelson.googlepages.com/home ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌ ಲ್ಯಾಟರ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಜನರೇಷನ್‌ ಡಿಸೈನ್ಸ್‌]'', "ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಸದ" ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಚೈತನ್ಯ ಉತ್ಪಾದಕದ ವಿವರಣೆ. ೨೬ತ್‌ IECEC ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್‌, ೧೯೯೧, ಬಾಸ್ಟನ್, MA (ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ ಸೊಸೈಟಿ) Vol. ೪, pp.&nbsp;೪೩೩–೪೩೮. * ನಿಕೆಲ್‌ಸನ್‌, ಆಲಿವರ್‌, ''[http://tesla.nichelson.googlepages.com/home ದ ಥರ್ಮೋಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌ ಫ್ಯೂಯೆಲ್‌ಲೆಸ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಜನರೇಟರ್‌‌]''. ಟೆಸ್ಲಾರ ನವೀನ ಚೈತನ್ಯ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಜನಕದ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ. (ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಕೆಮಿಕಲ್‌ ಸೊಸೈಟಿ, ೧೯೯೩. ೨೭೨೨-೫/೯೩/೦೦೨೮-೬೩) * ಟೋಬಿ, ಗ್ರಾಟ್ಜ್‌, ''[http://arizonaenergy.org/CommunityEnergy/INFLUENCE%20OF%20VEDIC%20ON%20TESLA'S%20UNDERSTANDING%20OF%20FREE%20ENERGY.htm ದ ಇನ್‌ಫ್ಲ್ಯೂಯೆನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ವೇದಿಕ್‌ ಫಿಲಾಸಫಿ ಆನ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌ ಅಂಡರ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್‌ ಆಫ್‌ ಫ್ರೀ ಎನರ್ಜಿ]''. {{Refend}} === ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ === [[ಚಿತ್ರ:WirelessBulb-Tesla.png|right]] ==== ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ==== * ''[[wikisource:A New System of Alternating Current Motors and Transformers|A ನ್ಯೂ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಆಫ್‌ ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿಂಗ್‌ ಕರೆಂಟ್‌ ಮೋಟಾರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್‌]]'', ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್‌, ಮೇ ೧೮೮೮. * ''[http://www.tfcbooks.com/tesla/contents.htm ಸೆಲೆಕ್ಟೆಡ್‌ ಟೆಸ್ಲಾ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್‌]'', ೧೮೮೮–೧೯೪೦ರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ ಮತ್ತು ಇತರರು ಬರೆದಿದ್ದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳು. * ''[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&amp;coll=moa&amp;view=50&amp;root=%2Fmoa%2Fmanu%2Fmanu0024%2F&amp;tif=00119.TIF&amp;cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABS1821-0024-287 ಲೈಟ್‌ ವಿಥೌಟ್‌ ಹೀಟ್‌]'', ದ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರರ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಬಿಲ್ಡರ್‌, ಜನವರಿ ೧೮೯೨, Vol. ೨೪ * ಬಯೋಗ್ರಾಫಿ: ''[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&amp;coll=moa&amp;view=50&amp;root=%2Fmoa%2Fcent%2Fcent0047%2F&amp;tif=00592.TIF&amp;cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABP2287-0047-151 ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ]'', ದ ಸೆಂಚುರಿ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌, ನವೆಂಬರ್‌ ೧೮೯೩, Vol. ೪೭ * ''[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&amp;coll=moa&amp;view=50&amp;root=%2Fmoa%2Fcent%2Fcent0049%2F&amp;tif=00924.TIF&amp;cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABP2287-0049-178 ಟೆಸ್ಲಾ'ಸ್‌ ಆಸಿಲೇಟರ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಅದರ್‌ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌]'', ದ ಸೆಂಚುರಿ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌, ನವೆಂಬರ್‌ ೧೮೯೪, Vol. ೪೯ * ''[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&amp;coll=moa&amp;view=50&amp;root=%2Fmoa%2Fcent%2Fcent0055%2F&amp;tif=00879.TIF&amp;cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABP2287-0055-194 ದ ನ್ಯೂ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫಿ. ]'' ''[http://cdl.library.cornell.edu/cgi-bin/moa/pageviewer?frames=1&amp;coll=moa&amp;view=50&amp;root=%2Fmoa%2Fcent%2Fcent0055%2F&amp;tif=00879.TIF&amp;cite=http%3A%2F%2Fcdl.library.cornell.edu%2Fcgi-bin%2Fmoa%2Fmoa-cgi%3Fnotisid%3DABP2287-0055-194 ರೀಸೆಂಟ್‌ ಎಕ್ಸ್‌‌ಪೆರಿಮೆಂಟ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫಿ ವಿತ್‌ ಸ್ಪಾರ್ಕ್ಸ್‌]'', ದ ಸೆಂಚುರಿ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌, ನವೆಂಬರ್‌ ೧೮೯೭, Vol. ೫೫ ==== ಪುಸ್ತಕಗಳು ==== * ಟೆಸ್ಲಾ, ನಿಕೋಲಾ, "ಮೈ ಇನ್‌‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌" ೧೯೧೯ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದ ಜೂನ್‌ವರೆಗೆ ಭಾಗ Iರಿಂದ Vರವರೆಗಿನವುಗಳನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆರಿಮೆಂಟರ್‌ ಮಾಸಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಭಾಗ VIಅನ್ನು ೧೯೧೯ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನ ಬೆನ್‌ ಜಾನ್ಸನ್‌ರ ಮುನ್ನುಡಿಯೊಡನೆ ಮರುಮದ್ರಣದ ಆವೃತ್ತಿ : ಬಾರ್ನೆಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ನೋಬಲ್‌, ೧೯೮೨, ISBN; ''[http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaauto01.html ಲ್ಯೂಸಿಡ್‌ ಕೆಫೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160202014045/http://www.lucidcafe.com/library/96jul/teslaauto01.html |date=2016-02-02 }}, [http://www.tfcbooks.com/special/mi_link.htm et cetera] ಯಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ [[My Inventions: The Autobiography of Nikola Tesla]] ಆಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ'', ೧೯೧೯. ISBN * ಮಾರ್ಟಿನ್, ಥಾಮಸ್‌ C., ''ದ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌, ರಿಸರ್ಚಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ,'' ೧೮೯೪. ISBN X * ಟೆಸ್ಲಾ, ನಿಕೋಲಾ, ''ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ ನೋಟ್ಸ್‌, ೧೮೯೯–೧೯೦೦'', ISBN X * ಆಂಡರ್‌ಸನ್‌, ಲೆಲ್ಯಾಂಡ್‌ I., ''Dr. ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ (೧೮೫೬–೧೯೪೩)'', ೨d enl. ed., ಮಿನ್ನೆಯಾಪೊಲಿಸ್‌, ಟೆಸ್ಲಾ ಸೊಸೈಟಿ. ೧೯೫೬. * ರಾಟ್ಜ್‌ಲಾಫ್‌, ಜಾನ್‌ ಮತ್ತು ಲೆಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಆಂಡರ್‌ಸನ್‌, ''Dr. ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಬಿಬ್ಲಿಯೋಗ್ರಫಿ'', ರಾಗುಸನ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌, ಪಾಲೋ ಆಲ್ಟೋ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ೧೯೭೯, ೨೩೭ ಪುಟಗಳು. ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಅವರಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಲೇಖನಗಳ ವಿಶಾಲವಾದ ಸಂಗ್ರಹ. * ಓನೀಲ್‌/O'ನೀಲ್‌, ಜಾನ್‌‌ ಜಾಕೊಬ್‌, ''ಪ್ರೋಡಿಗಾಲ್‌ ಜೀನಿಯಸ್‌'', ೧೯೪೪. ಕಾಗದಕವಚದ ಮರುಮುದ್ರಣ ೧೯೯೪, ISBN ೯೭೮-೦-೯೧೪೭೩೨-೩೩-೪. (''ed''. [http://www.rastko.org.rs/istorija/tesla/oniell-tesla.html ಪ್ರೋಡಿಗಾಲ್‌ ಜೀನಿಯಸ್‌] ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ) * ಚೆನೆ, ಮಾರ್ಗರೇಟ್, ''[[Tesla: Man Out of Time]]'', ೧೯೮೧. ISBN ೦-೭೯೧೦-೬೭೭೨-೬ * ಸೀಫರ್‌, ಮಾರ್ಕ್‌‌ J., ''ವಿಝಾರ್ಡ್‌, ದ ಲೈಫ್‌ ಅಂಡ್‌‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'', ೧೯೯೮. ISBN (HC), ISBN (SC) * ಜಾನ್ನೆಸ್‌, ಜಿಲ್‌ ''[[Empires of Light: Edison, Tesla, Westinghouse, and the Race to Electrify the World]]''. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ರಾಂಡಮ್ ಹೌಸ್, ೨೦೦೩. ISBN * ಆಸ್ಟರ್‌, ಪಾಲ್, ''ಮೂನ್‌ ಪ್ಯಾಲೇಸ್‌'', ೧೯೮೯. ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನೊಳಗಿನ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. * ಲೋಮಸ್‌‌, ರಾಬರ್ಟ್‌, ''ದ ಮ್ಯಾನ್‌ ಹೂ ಇನ್‌‌ವೆಂಟೆಡ್‌ ದ ಟ್ವೆಂಟಿಯತ್‌ ಸೆಂಚುರಿ : ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ, ಫಾರ್‌ಗಾಟನ್‌ ಜೀನಿಯಸ್‌ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ,'' ೧೯೯೯. ISBN * ಚೈಲ್ಡ್ರೆಸ್‌, ಡೇವಿಡ್‌ H., ''ದ ಫೆಂಟಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'', ೧೯೯೩. ISBN * ಗ್ಲೆನ್‌, ಜಿಮ್‌, ''ದ ಕಂಪ್ಲೀಟ್‌ ಪೇಟೆಂಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ,'' ೧೯೯೪. ISBN * ಟ್ರಿಂಕಾಸ್‌, ಜಾರ್ಜ್‌‌‌ ''TESLA: ದ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಇನ್‌ವೆನ್ಷನ್ಸ್‌'', ಹೈ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ ಪ್ರೆಸ್, ೨೦೦೨. ISBN ೧-೫೫೪೩೯-೦೦೬-೦. * ವಾಲೊನ್‌, ಥಾಮಸ್‌, ''[[Harnessing the Wheelwork of Nature: Tesla's Science of Energy]]'', ೨೦೦೨. ISBN ==== ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ==== * ಕಾರ್ಲ್‌ಸನ್‌, W. ಬರ್ನಾರ್ಡ್‌, "ಇನ್‌ವೆಂಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಡ್ರೀಮ್ಸ್‌ ". ''ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಅಮೇರಿಕನ್‌‌'', ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೦೦೫ Vol. ೨೯೨ ಸಂಚಿಕೆ ೩ p.&nbsp;೭೮(೭). * ಜಾಟ್ರಾಸ್‌, ಸ್ಟೆಲ್ಲಾ L., "ದ ಜೀನಿಯಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ. ''ದ ನ್ಯೂ ಅಮೇರಿಕನ್‌'', ೨೮ ಜುಲೈ ೨೦೦೩ Vol. ೧೯ ಸಂಚಿಕೆ ೧೫ p.&nbsp;೯(೧) * ರೈಬಾಕ್‌, ಜೇಮ್ಸ್‌ P., "ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ : ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಸಾವಂಟ್‌". ''ಪಾಪ್ಯುಲರ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌'', ೧೦೪೨೧೭೦X, ನವೆಂಬರ್‌ ೧೯೯೯, Vol. ೧೬, ಸಂಚಿಕೆ ೧೧. * ಲಾರೆನ್‌, B., "ರೀಡಿಸ್ಕವರಿಂಗ್‌ ಟೆಸ್ಲಾ". ''ಆಮ್ನಿ'', ಮಾರ್ಚ್‌‌ ೧೯೮೮, Vol. ೧೦ ಸಂಚಿಕೆ ೬. ==== ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ ==== * ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಜೀವನವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಕನಿಷ್ಟ ಎರಡು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, TVಗೆಂದು ರೂಪಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಥಮ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ರೇಡ್‌ ಸರ್ಬೆಡ್ಜಿಜಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು. ''[http://www.imdb.com/title/tt0079985/ ಟಜ್ನಾ ನಿಕೋಲೆ ಟೆಸ್ಲೆ]'' (ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ರಹಸ್ಯ) ಎಂಬ ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಸನ್‌ ವೆಲ್ಲೆಸ್‌ರವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಪೋಷಕ, J.P. ಮೋರ್ಗನ್‌ರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸ್ವತಃ ವೆಲ್ಲೆಸ್‌ರೇ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕ್ರಿಸ್ಟೀ ಪೇಪಿಕ್‌ರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೆಟರ್‌ ಬೊಝೋವಿಕ್‌ರು ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು. * "''[http://www.pbs.org/tesla/boutiq/index.html ಟೆಸ್ಲಾ: ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌]'' ". ೧೯೯೯. ISBN (ಪುಸ್ತಕ) ISBN (PBS ವಿಡಿಯೋ) * [http://video.google.com/videoplay?docid=2188562935002257117 ಲಾಸ್ಟ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌ : ದ ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್‌ ಸೀಕ್ರೆಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081219230805/http://video.google.com/videoplay?docid=2188562935002257117 |date=2008-12-19 }} (Google ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ.) ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಶಸ್ತ್ರವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಚಿತ್ರ. * ೨೦೦೬ರ ಚಿತ್ರ ''ದ ಪ್ರೆಸ್ಟೀಜ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಡೇವಿಡ್‌ ಬೌವೀಯವರು ಟೆಸ್ಲಾರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಸ್ಫೋಟಕ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಊಹನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಿತ್ರವು ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾ'ರು ಕಳೆದ ಸಮಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. * [http://www.pbs.org/tesla/ ''ಟೆಸ್ಲಾ: ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌'' ], ನ್ಯೂ ವಾಯೇಜ್‌ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರವಾಗಿ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್‌ ಯುತ್‌ರಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಲಾರ ದನಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಸ್ಟೇಸಿ ಕೀಚ್‌ರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಲಾಗಿತ್ತು. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Sister project links|Nikola Tesla}} * {{Find a Grave|1623}} * [http://www.tesla-museum.org/meni_en.htm ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720205507/http://www.tesla-museum.org/meni_en.htm |date=2011-07-20 }} * [http://www.onlineniagara.com/info/niagara-falls-power.htm ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ನಯಾಗರಾ ಫಾಲ್ಸ್ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ] * [http://www.pbs.org/tesla/ PBS "ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಲೈಟ್ನಿಂಗ್‌" ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದ ಕುರಿತಾದ ಟೆಸ್ಲಾರ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು] * [http://scienceworld.wolfram.com/biography/Tesla.html ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ಬಯಾಗ್ರಫಿ : ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ], ವೊಲ್‌ಫ್ರಾಮ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ರಿಂದ * [http://amasci.com/tesla/tesla.html ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಪುಟ ] * [http://www.teslamemorialsociety.org/ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಮೊಮ್ಮಗ-ಸೋದರಳಿಯ ವಿಲಿಯಮ್‌ H. ಟರ್ಬೋರ ಜಾಲತಾಣ] * [http://www.ntesla.org/ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ, ಫಾರ್‌ಗಾಟನ್‌ ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಸೈಂಟಿಸ್ಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110830160558/http://www.ntesla.org/ |date=2011-08-30 }} * [http://www.teslascience.org/ ಟೆಸ್ಲಾ ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌, ಲಾಂಗ್‌ ಐಲೆಂಡ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]. ವಾರ್ಡನ್‌‌ಕ್ಲಿಫ್ಫೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಕಟ್ಟಡದ ಹೊಂದಿಸಬಹುದಾದ ಮರುಬಳಕೆಯು ಇದರ ಗುರಿ. * [http://www.serbnatlfed.org/Archives/Tesla/tesla-father.htm ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ತಂದೆ : ಮಿಲುಟಿನ್‌ ಟೆಸ್ಲಾ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724110937/http://www.serbnatlfed.org/Archives/Tesla/tesla-father.htm |date=2011-07-24 }} * [http://www.serbnatlfed.org/Archives/Tesla/TeslaBook.htm ಟೆಸ್ಲಾ: ದ ಯೂರೋಪಿಯನ್‌ ಇಯರ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110724110856/http://www.serbnatlfed.org/Archives/Tesla/TeslaBook.htm |date=2011-07-24 }} * [http://fi.edu/case_files/tesla ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌‌ ಇನ್‌‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಮಾಹಿತಿ ಕಡತ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071226005045/http://www.fi.edu/case_files/tesla/ |date=2007-12-26 }} ಉನ್ನತ-ತರಂಗಾಂತರ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ನೀಡಲಾದ ೧೮೯೪ರ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕುರಿತಾದದ್ದು * [http://www.arcsandsparks.com/teslapage.html Dr. ಜೇಮ್ಸ್‌ ಕೋರಮ್‌'ರ ಟೆಸ್ಲಾ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದ ದಾಖಲೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100202033529/http://www.arcsandsparks.com/teslapage.html |date=2010-02-02 }}, ಆರ್ಕ್ಸ್‌‌ 'N ಸ್ಪಾರ್ಕ್ಸ್‌ನಿಂದ. * ಫ್ರೆಡ್‌ ವಾಲ್ಟರ್ಸ್‌ರ 'ವ್ಯಕ್ತಿ-ಪರಿಶೀಲಿತ/ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಮಾಡಿರುವ [http://www.keelynet.com/tesla/ ಟೆಸ್ಲಾರ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080125102503/http://www.keelynet.com/tesla/ |date=2008-01-25 }} (PDFಗಳು) * ಜಿಮ್‌ ಬೀಬೆರಿಚ್‌ರ [http://web.mit.edu/most/Public/Tesla1/alpha_tesla.html ದ ಕಂಪ್ಲೀಟ್‌ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ U.S. ಪೇಟೆಂಟ್‌ ಕಲೆಕ್ಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111124194921/http://web.mit.edu/most/Public/Tesla1/alpha_tesla.html |date=2011-11-24 }}‌ * [http://www.teslaresearch.com/ ಅನೇಕ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ ಗ್ರಂಥಗಳು, ಲೇಖನಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಟಿತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬರಹಗಳ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಂಗ್ರಹ] * ಸೀಫೆರ್‌, ಮಾರ್ಕ್‌ J., ಮತ್ತು ಮೈಕೆಲ್‌ ಬೆಹರ್‌, [https://www.wired.com/wired/archive/6.10/tesla.html ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌‌‌ ಮೈಂಡ್]‌, ವೈರ್‌ಡ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೧೯೯೮. * {{gutenberg author| id=Nikola+Tesla | name=Nikola Tesla}} * [http://www-personal.umich.edu/~jbourj/money3.htm ಅನೇಕ ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾದ ಮತ್ತು ಸರ್ಬಿಯಾದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಚಿತ್ರ.] * [http://www.lostartsmedia.com/images/teslafbifile.pdf ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ'ರ FBI ಕಡತ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110725181818/http://www.lostartsmedia.com/images/teslafbifile.pdf |date=2011-07-25 }} pdf ರೂಪದಲ್ಲಿ * [http://issuu.com/ericm814/docs/complete_patents_nikola_tesla ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಕಂಪ್ಲೀಟ್‌ ಪೇಟೆಂಟ್ಸ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110809131453/http://issuu.com/ericm814/docs/complete_patents_nikola_tesla |date=2011-08-09 }} pdf ರೂಪದಲ್ಲಿ * [http://americanhistory.si.edu/archives/d8047.htm ಕೆನ್ನೆತ್‌ M. ಸ್ವೆಜೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲೇಖನಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120505004025/http://americanhistory.si.edu/archives/d8047.htm |date=2012-05-05 }}, ೧೮೯೧–೧೯೮೨, ಆರ್ಕೈವ್ಸ್‌ ಸೆಂಟರ್‌, ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ ಆಫ್‌ ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಹಿಸ್ಟರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಸಂಗ್ರಹ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು. * [http://www.fi.edu/learn/case-files/tesla/ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾರ ಮಾಹಿತಿ ಕಡತಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110831093317/http://www.fi.edu/learn/case-files/tesla/ |date=2011-08-31 }}, ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌‌ ಇನ್‌‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ * [http://www.nikolatesla.fr/documents.htm NikolaTesla.fr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111001024322/http://www.nikolatesla.fr/documents.htm |date=2011-10-01 }} - More than 1,000 documents on Tesla {{Normdaten|LCCN=n/78/086404}} {{Persondata |NAME = Tesla, Nikola |SHORT DESCRIPTION = [[Serbs|Serbian]]–American [[inventor]], [[physicist]], [[mechanical engineer]] and [[electrical engineer]] |DATE OF BIRTH = ೧೦ July ೧೮೫೬ |PLACE OF BIRTH = [[Smiljan]], [[Austrian Empire]] |DATE OF DEATH = ೭ January ೧೯೪೩ |PLACE OF DEATH=New York City }} {{DEFAULTSORT:Tesla, Nikola}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೮೫೬ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:೧೯೪೩ ನಿಧನ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಆವಿಷ್ಕಾರಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ-ಹಂಗೇರಿಯನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಲಸೆಗಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುತ್‌ ಅಭಿಯಂತರರು]] [[ವರ್ಗ:ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಘ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ ಫಾರ್‌ ದ ಅಡ್‌ವಾನ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಫೆಲೋ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ ಎಂಜಿನೀಯರ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಫೆಲೋ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:IEEE ಎಡಿಸನ್‌ ಪಾರಿತೋಷಕವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವರು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಇನ್ವೆಂಟರ್ಸ್‌ ಹಾಲ್‌ ಆಫ್‌ ಫೇಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದವರು]] [[ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಚಾಕ್ಷುಷಸ್ಪಷ್ಟ ಸ್ಮರಣಾಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಲಿಕಾ-ಸೆಂಜ್‌ ಕೌಂಟಿ ಮೂಲದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದ ಸರ್ಬಿಯನ್‌ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನಿಕೊಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ]] [[ವರ್ಗ:ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರವರ್ತಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಥಾಮಸ್ ಎಡಿಸನ್]] [[ವರ್ಗ:ಸರ್ಬಿಯನ್‌ ಆವಿಷ್ಕಾರಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಸರ್ಬಿಯಾದ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸರ್ಬಿಯಾದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸರ್ಬಿಯಾ ಮೂಲದ ಅಮೇರಿಕನ್‌‌ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ದೇಶೀಕೃತ ನಾಗರೀಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ-ಹಂಗೇರಿಯನ್‌ ಸರ್ಬಿಯನ್‌ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕೊಲೊರಾಡೋದ ಕೊಲೊರಾಡೋ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ ಮೂಲದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಹೃದಯ ರಕ್ತನಾಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರೋಗಗಳಿಂದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಮರಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೃದಯ ಸ್ತಂಭನದಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದ ಮರಣಗಳು/ಸಾವುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನಿಸ್ತಂತು ಚೈತನ್ಯ/ಶಕ್ತಿ/ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ವರ್ಗಾವಣೆ]] [[ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] scdv1440km0guwgz0ce8g58g360b6k4 0 26264 1370996 1349219 2026-03-31T21:50:31Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370996 wikitext text/x-wiki {{How to|date=September 2009}} {{Inappropriate tone|date=October 2008}} {{Primary sources|date=October 2008}} {{Mergeto| Engine-generator |discuss=Talk:Engine-generator#Merge proposal |date=January 2009}} [[File:Cumminspower.jpg|thumb|right|300px|ಎ ಕುಮ್ಮಿನ್ಸ್ ಡೀಸಲ್ ಜನರೇಟರ್ of 500kVA ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಇದು ಈಜಿಪ್ತ್ ನ ಪ್ರವಾಸಿ ರೆಸಾರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿದೆ.]] ಒಂದು '''ಡೀಸಲ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಯಂತ್ರ''' ವೆಂದರೆ ಇದು ಡೀಸಲ್ ಎಂಜಿನ್ ಆಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಒಂದು [[ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ|ಎಲ್ಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಜನರೇಟರ,]]ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ (ಡೀಸಲ್ )ಯಂತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ಪರ್ಯಾಯಕಯಂತ್ರ) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡೀಸಲ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಜನಕ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಗ್ರಿಡ್ ನ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದೆಡೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಿಡ್ ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದಾಗ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಡೀಸಲ್ ಜನರೇಟರ್ ಗಳು ಸುಮಾರು 1 kVA ರಿಂದ 10 kVA ವರೆಗಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಯಂತ್ರಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಜಾಗೆಗಳಲ್ಲಿ,ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಂಚಾರಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಡೀಸಲ್ ಜನರೇಟರ್ ಸೆಟ್ == ಡೀಸಲ್ ಜನರೇಟರ್ ಹಲವು ಭಾಗಗಳ ಜೋಡಣೆಯ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಯಂತ್ರವಾಗಿದೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಅಂಗಜೋಡಣೆಗಳಾದ ಮೂಲಾಧಾರ,ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ,ವಿದ್ದುದ್ದೀಪದ ಸಾಧನಗಳು,ನಿಯಂತ್ರಣ ವಿಧಾನ,ಸಕ್ಯುಟ್ ಬ್ರೆಕೆರ್ಸ್ ಗಳು ಜಾಕೆಟ್ ವಾಟರ್ ಹೀಟರ್ಸ್,ಆರಂಭದ ಉಪಕರಣ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಗಾತ್ರವು ಮನೆಗಳಿಗಾಗಿ 8 to 30 kVA ನಷ್ಟಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಸಣ್ಣ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಚೇರಿಗಳುಳ್ಳ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳಿಗಾಗಿ 2,000 kVA ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಯಂತ್ರವನ್ನಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು 2,000 kVA ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸೆಟ್ 40ಅಡಿ ಧಾರಕದಲ್ಲಿಡಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊದಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲು ಸುಲಭಗೊಳಿಸಿ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 5 MW ಸಾಮರ್ಥ್ಯದವುಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ಪಾವರ್ ಸ್ಟೇಶನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಒಂದರಿಂದ 20 ಘಟಕಗಳಿಗೂ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನ್ ಮತ್ತು ಜನರೇಟರ್ ಗಳನ್ನು ಅವುಗಳಿರಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತಂದು ನಂತರ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂದರೆ 250 kVA ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ತುರ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಶೇಖರಣೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಮಯಾನುಸಾರದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊರತೆ ನೀಗಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[File:Diesel generator on an oil tanker.jpg|thumb|ಡೀಸಲ್ ಜನರೇಟರ್ ಆನ್ ಆನ್ ಆಯಿಲ್ ಟ್ಯಾಂಕರ್]] ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಈ ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿರುವ ಫ್ಯಾನ್ಸ್,ಲೈಟ್ ಮತ್ತು ಸಿಲಿಂಡರಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವುದಲ್ಲದೇ,ಹಡಗಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಚಲನಶೀಲ ತಿರುಗು ಚಕ್ರಕ್ಕೂ ಬೇಕಾಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಗಾಗಿ ಡೀಸಲ್ ಜನರೇಟರ್ ಗಳ ಉಪಯೋಗ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಮುನ್ನೂಕುವ ನೋದಕ ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ಈ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಸ್ತುಗಳ ಸಾಗಾಟಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಈ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲನಾ ಶಕ್ತಿ ತುಂಬುವುದು WW I ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೊದಲೇ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಡಗಿನಲ್ಲಿಡುವ ಪದ್ದತಿ ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ದ WW II ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಪಡೆಯಿತು.ಆಗ ಉತ್ಪಾದಕರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು,ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಗಿಯರ್ ಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಲು ಅಗತ್ಯ ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಕೊರತೆಯೂ ಆಗ ಕಂಡು ಬಂದಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |url=http://www2.sea.siemens.com/Industry%20Solutions/Marine |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-17 |archive-date=2008-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081107052610/http://www2.sea.siemens.com/Industry%20Solutions/Marine |url-status=dead }}</ref> ಇದೇ ತೆರನಾದ ಒಂದು ಡೀಸಲ್-ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೂಡಾ ಭೂಮಿ ಮೇಲೆ ಸಂಚರಿಸುವ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇತ್ತು. ಈ ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅವು ಯಾವ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಸಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತಿತ್ತು.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೇವಲ ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ,ಎಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಗತ್ಯ,ಯಾವುದೇ ಮಾನದಂಡದ ಯಂತ್ರದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಇತ್ಯಾದಿ. == ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು - ವಿದ್ಯುತ್ "ದ್ವೀಪ" ವಿಧಾನ == ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಡೀಸಲ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ ಯಂತ್ರಗಳು ನೇರವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಗ್ರಿಡ್ ಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆಯದೇ ಇರಬಹುದು,ಇಂತಹ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು [http://www.uspowerco.com/articles/prime_diesel_power_plant_operation_island_bas "ದ್ವೀಪ ಮಾದರಿ ವಿಧಾನ"] ದಲ್ಲಿರುವ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನೆತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ದ್ವೀಪ ಮಾದರಿ ವಿಧಾನದ ಎಂಜಿನ್ ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇರುವ ಜನರೇಟರ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಕಷ್ಟು ಮತ್ತು ಲೋಡ್ ಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ದ್ವೀಪ ಮಾದರಿಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ ಯಂತ್ರಗಳು ದೂರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್ ನೀಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.("ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯುತ್")ಇಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ಮೂರು ಡೀಸಲ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ ಯಂತ್ರಗಳಿರುತ್ತವೆ,ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಕನಿಷ್ಟ ಲೋಡ್ ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ.ಮಿಕ್ಕಿದ್ದು ತುರ್ತು ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 20 ರ ಗುಂಪುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಜನರೇಟರ್ ಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದಗೊಳಿಸಿ ಆಗಾಗ ಒಂದೊಕ್ಕೊಂದು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಏಕಕಾಲಿಕತೆಯ ಸಮಬಲದೊಂದಿಗೆ ಚಾಲಿತವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಏಕಕಾಲಿಕ ಸಮಬಲಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ,ಅದರ ಪ್ರವಹಿಸುವಿಕೆ ಮೇಲಿನ ಹಂತೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಜನರೇಟರ್ ನ್ನು ಸಜೀವ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೋಶಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದೂ ಸೇರಿದೆ. ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಮಬಲಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಅದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಾರ್ಟ್-ಸರ್ಕ್ಯುಟ್ ಅಥವಾ ಹಠಾತ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಆಘಾತಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲವೆ ಜನರೇಟರ್ ನ ದುರಸ್ತಿ ಅದರ ಸ್ವಿಚ್ ಗಿಯರ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ದುಬಾರಿಯಾಗಬಹುದು. ಈ ಏಕಕಾಲಿಕ ಸಮಬಲಗೊಳಿಸಿ ಅದರ ಕಾರ್ಯನಿಯಂತ್ರಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವಯಂ-ಸಿಂಕ್ರೊನೈಜರ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ವಯಂ ಬಲಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು ವೊಲ್ಟೇಜ್ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ,ಅದರ ಪ್ರವಹಿಸುವ ಹಂತ,ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾವರದ ಮಾನದಂಡ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಈ ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ ಯಂತ್ರದ ನಿರ್ವಾಹಕವನ್ನು ECM (ಎಂಜಿನ್ ಕಂಟ್ರೊಲ್ ಮಾಡ್ಯುಲ್)ಎಂಜಿನ್ ನ ವೇಗವನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಮಾದರಿಗಳ ಉತ್ಪಾದಕರೆಂದರೆ ಡಿಎಸ್ ಇ, ಕಾಮ್ ಏಪಿ, ಜಿಎಸಿ, ಡಿಇಐಎಫ್,ವುಡ್ ವರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಹೆಂಜಿಮೆನ್ ಇವರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿಮಾಣದ ಲೋಡ್ ನ್ನು ಪರ್ಯಾಯ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಜನರೇಟರ್ ಗಳು ಲೋಡ್ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿಭಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣದ ಲೋಡ್ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಶಕ್ತಿಯ ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅದರ ವಿದ್ಯುತ್ ತರಂಗಾಂತರಗಳ ಅಲೆಗಳ ಪ್ರಸರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿ ಸರಬರಾಜನ್ನು ಸರಳ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಒಂದರಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಜನರೇಟರಿಗೆ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಆಧಾರ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ವೇಳೆ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಸಿದ್ದಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಡೀಸಲ್ ಜನರೇಟರ್ ನಲ್ಲಿನ ಇಂಧನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದಾಗ ಅದು ಇನ್ನಷ್ಟು ವೊಲ್ಟೇಜ್ ಭಾರವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಮರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.ಅದರ ಲೋಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವೂ ಇಳಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ == ಪ್ರಧಾನ ಬಳಕೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೇಂದ್ರ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಪೂರಕ ಬೆಂಬಲ == ಇದಲ್ಲದೇ ಈ ಜನರೇಟರ್ ಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಕೈಕೊಟ್ಟಾಗ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಸಹಕರಿಸುವದರ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಸೆಟ್ ಗಳು ಪ್ರಧಾನ ಸರಬರಾಜು ಕೇಂದ್ರ ಘಟಕಗಳು ಅಥವಾ ಗ್ರಿಡ್ ಗಳಿಗೆ ಎರಡು ತೆರನಾದ ಬೆಂಬಲದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ: ===ಬೇಡಿಕೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಿತಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣ=== ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿನ ಬೇಡಿಕೆಗನುಗುಣವಾಗಿ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಾನ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಯುರೊಪ್ ನಂತಹಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಸಾಯಂಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಿಗೆ ವಾಪಾಸಾದಾಗ ಅವರ ಅಡುಗೆಗೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿಗಾಗಿ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 5.30 - 7.00 ಸಾಯಂಕಾಲದ ವೇಳೆ,ಆದರೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆ ಸಮಯದ ವಾತಾನುಕೂಲನಿರ್ವಹಣೆ ಅಂದರೆ ಏರ್ ಕಂಡೀಶನರ್ ಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೇಡಿಕೆ-ಅಗತ್ಯ ಇರುತ್ತದೆ. ===ಗ್ರಿಡ್ ಬೆಂಬಲ=== ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪರ್ಯಾಯ ಡೀಸಲ್ ಜನರೇಟರ್ ಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ,ನೀರು ಪೂರೈಕೆ ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ದ್ವೀತಿಯ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರ US ಮತ್ತು UK ಗಳಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಬರಾಜಿನ ಗ್ರಿಡ್ ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಈ ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ ಯಂತ್ರಗಳ ನೆರವು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ UK ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು 0.5 GWe ಪ್ರಮಾಣದ ಡೀಸಲ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಗ್ರಿಡ್ ಗಳ ನೆರವಿಗೆ ವಿನಿಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಲೋಡ್ ಸುಮಾರು 60 GW ಆಗಿರುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಗ್ರಿಡ್ ಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ 200&nbsp;kW ದಿಂದ 2 MW ವರೆಗಿನ ಜನರೇಟರ್ ಗಳಿರುತ್ತವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸರಬರಾಜಾಗುವ 660 MW ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಾಗುವ ಹಠಾತ್ ನಿಲುಗಡೆ ಅಥವಾ ಹಠಾತ್ ಆಗಿ ನೇಕಾರಿಕೆಯಂತಹ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>http://www.claverton-energy.com/ಕಮರ್ಸಿಯಲ್-ಅಪಾರ್ಚುನಿಟೀಸ್-ಫಾಫ್-ಬ್ಯಾಕ್-ಅಪ್-ಜನರೇಶನ್-ಅಂಡ್-ಲೋಡ್-ರಿಡಕ್ಷನ್-ವಾಯಾ-ನ್ಯಾಶನಲ್-ಗ್ರಿಡ್-ದಿ-ನ್ಯಾಶನಲ್-ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ-ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಮಿಶನ್-ಸಿಸ್ಟೆಮ್-ಆಪರೇಟರ್-ನೆಟ್ಸೊ-ಫಾರ್-ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್-ಸ್ಕಾಟ್ ಲಂಡ್-ವೇಲ್ಸ್-ಅಂಡ್-offshore.html ಕಮರ್ಸಿಯಲ್ ಅಪೊರ್ಚುನಿಟೀಸ್ ಫಾಫ್ ಬ್ಯಾಕ್-ಅಪ್ ಜನರೇಶನ್ ಅಂಡ್ ಲೋಡ್ ರಿಡಕ್ಷನ್ ವಾಯಾ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಗ್ರಿಡ್,ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಎಲ್ಕ್ಟ್ರಿಸಿಟಿ ಟ್ರಾನ್ಸ ಮಿಶನ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್ ಆಪರೇಟರ್ (NETSO) ಫಾರ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಸ್ಕಾಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್, ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆಫ್ ಶೋರ್.</ref> ಇದು ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲಸಿಂಧುವಾಗಿದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ ಯಂತ್ರಗಳ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚಾರಣೆಯು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರಧಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸರಬರಾಜನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಇದರ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಿಡ್ ಗಳ ಸಮಾನಾಂತರ ಸಾದೃಶ್ಯ ಬಳಕೆಯು ಒಂದು ಅನುಕೂಲಕರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಪಕ್ಷಗಾರರು ಇದರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ,ಅಂದರೆ ಜನರೇಟರ್ ಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ತೆರನಾದ ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪಂದನೆಗಳ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೂ ಅವರು ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ UK ನ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಗ್ರಿಡ್ ಸುಮಾರು 2 GW ರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸ್ಥಾವರದ ಚಾಲನೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಎರಡೇ ನಿಮಿಷದಲ್ಲಿ ಸರಬರಾಜನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತಗೊಳಿಸಬಲ್ಲದು. ಇದು ಮೂಲದ ಬೇಸ್ ಲೋಡ್ ಪಾವರ್ ಕೇಂದ್ರಗಿಂತ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವೈಫಲ್ಯವನ್ನು ನಿಭಾಹಿಸಬಲ್ಲದು.ಒಂದು ಟರ್ಬೈನ್ ಅನಿಲ ಯಂತ್ರಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಇದು ಹಲವಾರು ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಡೀಸಲ್ ಯಂತ್ರಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ದುಬಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ,ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು,ಅವುಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಧಾನ ಸ್ಥಾವರ ಅಥವಾ ಗ್ರಿಡ್ ಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ವ್ಯತ್ಯಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ವೊಲ್ಟೇಜ್ ಲೋಡ್ ಗಳ ತಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿಡುವಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಕಾರ್ಯ ಸಫಲವಾಗುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡೀಸಲ್ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಾರ್ಥದ ಅಥವಾ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗ ಹೆಚ್ಚು. ನೋಡಿ ಕಂಟ್ರೊಲ್ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಗ್ರಿಡ್, ನ್ಯಾಶನಲ್ ಗ್ರಿಡ್ ರಿಜರ್ವ್ ಸರ್ವಿಸ್ <ref>{{Cite web |url=http://www.claverton-energy.com/download/131/ |title=ಪೇಪರ್ ಗಿವನ್ ಆಟ್ ಒಪನ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಕಾನ್ ಫೆರೆನ್ಸ್ ಕವರಿಂಗ್ ಯುವ್ಜ್ ಆಫ್ ಡಿಸಲ್ ಜನರೇಟರ್ಸ್ ಟು ಆಸಿಸ್ಟ್ ಡೀಲಿಂಗ್ ಉಯಿತ್ ಇಂಟರ್ ಮಿಟನಸಿ ಆಫ್ ರಿನ್ವಿವೇಬಲ್ ಎನರ್ಜಿ"ಒಪನ್ ಯುನ್ವರ್ಸಿಟಿ ಜನರೇಟರ್ಸ್ ಫಾರ್ ಲೋಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ " |access-date=2010-11-17 |archive-date=2010-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100217164416/http://www.claverton-energy.com/download/131/ |url-status=dead }}</ref><ref name="andrews">{{cite journal | title = Emergency diesel standby generators of Wessex Water potential contribution to dealing with renewable energy sources intermittency & variability | publisher = The Institution of Diesel and Gas Turbine Engineers | volume = 11 | issue = 3 | first = David | last = Andrews |date=June 2007}}</ref> ಇದೇ ತೆರನಾದ ವಿಧಾನ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಜಾರಿ ಇರುವ EJP ಗ್ರಿಡ್ ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗನುಗುಣವಾಗಿ ಗರಿಷ್ಟ ಉಪಯೋಗ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದ ಕನಿಷ್ಟ 5 GW ಡೀಸಲ್ ಇಂಧನದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಗ್ರಿಡ್ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಡೀಸಲ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯು ಗ್ರಿಡ್ ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಇಂಧನ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.claverton-energy.com/?dl_id=131 |title=ಡಿಮಾಂಡ್_ಸೈಡ್_ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಎನರ್ಜಿ ಡಿಮಾಂಡ್ ಸೈಡ್ ರಿಡಕ್ಷನ್ |access-date=2010-11-17 |archive-date=2010-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100107144324/http://www.claverton-energy.com/?dl_id=131 |url-status=dead }}</ref> ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯ ಏಕರೂಪದ ಸಮಬಲದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾವರದ ಶಕ್ತಿಗುಂದುವ ವೇಗ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಂದರೆ ಶೇಕಡಾ ಐದರಷ್ಟು ಬಲಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಲೋಡ್ 100% ರಷ್ಟಾದರೆ ಲೋಡ್ ರಹಿತ ವೇಗವು 105% ರಷ್ಟಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಜಾಲವನ್ನು ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸಿದ್ದಗೊಳಿಸಿ ಅದರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡಿ ಅಗತ್ಯ ಸ್ಥಾವರಕ್ಕೆ ದಕ್ಷತೆ ತುಂಬುವುದಾಗಿದೆ. ವಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವೇಗದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದೆನಿಸುತ್ತವೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ನ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ತಿರುವಿನ ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಸಮಯ-ಸಂದರ್ಭದ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಯ ನಿಯಂತ್ರಕದ ಮೇರೆಗೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಅಗತ್ಯ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ವಿಧಾನಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ ಅವಶ್ಯವಾಗಿದೆ.ಹೊಸ ಸ್ಥಾವರಗಳ ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಅವುಗಳ ಪೂರ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬಳಸಲು ಬೆಂಬಲಿತ ಜನರೇಟರ್ ಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ.ವಿದ್ಯುತ್ ಅಲೆಗಳ ಪ್ರವಹಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ ಹೊರಗಿನ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲೇಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. <ref>ಸ್ಪೀಡ್ ಡ್ರೂಪ್ ಅಂಡ್ ಪಾವರ್ ಜನರೇಶನ್. ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ನೋಟ್ 01302. 2. ವುಡ್ ವರ್ಡ್. ವೇಗ</ref> ==ವಿದ್ಯುತ್ ತಯಾರಿಕೆ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚ== ನೋಡಿ: ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ ತಗಲುವ ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಮಾಣ === ಮಾದರಿ ರೂಪದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವೆಚ್ಚಗಳು === ಡೀಸಲ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿನ ಇಂಧನದ ದುಬಾರಿ ವೆಚ್ಚವು ವಿದ್ಯುತ್ ಅಳವಡಿಕೆಯ ಸೂತ್ರಗಳಿಗೆ ವೆಚ್ಚದಾಯಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ.ಬೆಂಬಲಿತ ತುರ್ತು ನೆರವಿನ ಜನರೇಟರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚ ತಗಲುವುದು ಕಳವಳಕಾರಿ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ಡೀಸಲ್ ಸ್ಥಾವರ 0.28 ಮತ್ತು 0.4 ಲೀಟರ್ಸ್ ಗಳಷ್ಟು ಇಂಧನ ಬಳಸುತ್ತದೆ.ಜನರೇಟರ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಬಳಿಯ ಕಿಲೊವ್ಯಾಟ್ ಅವರ್ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಖರ್ಚನ್ನು ಗಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಡೀಸಲ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಡೀಸಲ್ ಇಂಧನಗಳ ಬಳಸಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಆ ಎಂಜಿನ್ ರಚನಾ ವಿನ್ಯಾಸ,ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುದಾದ ಡೀಸಲ್ ಇಂಧನ ಅದನ್ನು ಕಚ್ಚಾ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಪರಿಷ್ಕರಣಗೊಳಿಸಿ ತೆಗೆಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಎಂಜಿನ್ ಗಳು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲದ ಶುದ್ದೀಕರಣದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಇದನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ,ಆಲ್ಕಹಾಲ್ ಗಳು,ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್ ಸೌದೆ ಅನಿಲ ದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಇವುಗಳನ್ನು ''ಇಂಧನ ತೈಲಗಳ'' ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>http://www.thedigitalship.com/powerpoints/SMM06/lng/Barend%20Thijssen,%20wartsila.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110626221750/http://www.thedigitalship.com/powerpoints/SMM06/lng/Barend%20Thijssen,%20wartsila.pdf |date=2011-06-26 }} | title=Dual-fuel-electric LNG carrie==</ref> ಇದನ್ನು ಅನಿಲವು ಗಾಳಿಯನ್ನು ಒಳಪಡೆಯುವ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಡೀಸಲ್ ನ್ನು ಅದರ ಆರಂಭಿಕ ಚಾಲನಾಶಕ್ತಿ ತುಂಬಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ 100% ರಷ್ಟು ಡೀಸಲ್ ಇಂಧನವನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಬಳಸಿ ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತನಾ ಗುರಿಗೆ ತಲುಪಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.manbw.com/article_009496.html |title=Man Diesel Se - Press->Press & Trade Press Releases->Trade Press Releases ->Stationary Power->Medium-Speed |publisher=Manbw.com |date=2008-11-19 |accessdate=2009-05-11}}</ref> * ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚ 11p - 16p/kWh (ಇಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಡೀಸಲ್ ನ್ನು 40p/ಲೀಟರ್ ದರದಲ್ಲಿ) * ಜೀವಮಾನವಿಡೀ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವೆಚ್ಚ ಸುಮಾರು 0.5p/kWh - 1.0/kWh<ref name="andrews" /> === ಗ್ರಿಡ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಪರ್ಯಾಯ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಮಾದರಿ ವೆಚ್ಚಗಳು=== ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಲು ಪ್ರಧಾನ ನಿಶ್ಚಿತ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳೆಂದರೆ: * ಅಂದಾಜು. £3k ಈ ಅಳತೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗುವ PLC ಯು ಆ ಸೆಟ್ ಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತೆ. * ಪರ್ಯಾಯಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಏಕಕಾಲಿಕ ಸಮಬಲದ ಸರಬರಾಜು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು G59 ಉಪಕರಣ.(ಇದು ಗ್ರಿಡ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ)ಅಂದಾಜು £5k * ಸೆಟ್ ನ್ನು ಸಮಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುಕೆ (ಸದ್ದು, ವಿಶಾಲ ಇಂಧನ ಟ್ಯಾಂಕ್) ಅಪ್ರೊಕ್ಸ್ ಮತ್ತೊಂದು £5k * ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ 1MW ಸೆಟ್…£13/kW * 50&nbsp;kW…ಗೆ £260/kW ಪೂರಕವಾಗಬಹುದು. ಈ ಬಂಡವಾಳದ ಸ್ಥಿರ ಅಸಲಿನ ವೆಚ್ಚವು £13/kW - £260/kW ರಷ್ಟಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಅದನ್ನು ಸಂಯೋಜಿತ ಚಕ್ರೀಯ ಅನಿಲ ಟರ್ಬೈನ್ ಗಳ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅದರದು £350/kW ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="andrews" /> == ಜನರೇಟರ್ ನ ಗಾತ್ರ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ದರಗಳು == ===ದರ ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಪಕ=== ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಜನರೇಟರ್ ಗಳು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಇಷ್ಟು ಗಂಟೆಗಳ ವರೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು ನಿರ್ಮಿಸಿರುತ್ತಾರೆ,ಅದರ ಸೂಕ್ತ ಚಾಲನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲು ಹಾಗು ಅದರ ಹಾನಿ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸರಿಯಾದ ನಿಗಾವಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಸೆಟ್ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿರಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಬದಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿರಿಸಿದ ಜನರೇಟರ್ ಸೆಟ್ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಬೇಡಿಕೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕ್ಷಮತೆ ತೋರುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಸೆಟ್ ಕಡಿಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.ಏನೇ ಆದರೂ ಅವೆರಡನ್ನೂ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ದುರಸ್ತಿ,ಕಾಳಜಿ ಪೂರ್ವಕ ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈ ಮೇಲಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಜನರೇಟರ್ ಗಳ ಉತ್ಪಾದಕನು ಅವುಗಳಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಿತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ನಿಗದಿತ ''ದರ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ'' ವನ್ನು ನೀಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಹ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ದರದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಈ ಯಂತ್ರದ ಸರಿಯಾದ ನಿಗಾವಹಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದ ಕೊಳ್ಳುವವರಿಗೆ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹೋಲಿಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.ಕೆಲವು ಉತ್ಪಾದಕರು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆ ಬಗ್ಗೆ ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿಸುವ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಜನರೇಟರ್ ನೊಡನೆ ಅದರ ಬಳಕೆ,ಬಾಳಿಕೆ,ದಕ್ಷತೆ,ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ಸವಕಳಿ ತತ್ವಗಳ ಪೂರ್ಣ ಪಾಠ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. '''ಜನರೇಟರ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಡೆಫೆನಿಶನ್ಸ್''' <ref>http://poweronthego.ca/rating_definitions.htm{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>(ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕಗಳ ದರ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು) '''ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಬೈ ರೇಟಿಂಗ್ ಮೂಲ''' ದಲ್ಲಿ ಅದರ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದೆ.ತುರ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಅದರ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.ಇನ್ನಿತರ ಜನರೇಟರ್ ಗಳ ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆ ಮೀರಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತಕ್ಕಿಂತ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೇಟಿಂಗ್ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಿರಂತರ ಸಮಯದ ಲಭ್ಯತೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ಇದರ ಉತ್ಪಾದನಾ ದರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಇದು ಫ್ಯುಯಲ್ ಸ್ಟಾಪ್ ಪಾವರ್ ಗೆ ಸಮನಾಗಿದೆ,ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ದರ ISO3046, AS2789, DIN6271 ಮತ್ತು BS5514) ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ನಾಮಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದರ ನಿಗದಿ. ಏಕರೂಪದ ಅಳವಡಿಕೆ-ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ,ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ,ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮೂಲಕ ಸರಬರಾಜು.ಇದು ಗ್ರಿಡ್ ಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. '''ಪ್ರಧಾನ(ಅನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ರನ್ನಿಂಗ್ ಟೈಮ್) ದರ ನಿಗದಿಕರಣ:''' ಆದರೆ ಇದನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಅಳವಡಿಕೆಯ ರಚನಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗದು. ಅಪರಿಮಿತ ಅವಧಿಯ ವೊಲ್ಟೇಜ್ ಲೋಡ್ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ. ಸರಾಸರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಪ್ರಧಾನ ದರಕ್ಕಿಂತ 70% ರಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಮಾದರಿಯ ಅತ್ಯಧಿಕ ಬೇಡಿಕೆಯ ಪ್ರಧಾನ-ದರ ಪ್ರಮಾಣಿತ ekW 100% ರಷ್ಟಾದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ 10% ರಷ್ಟು ಅಧಿಕ ಲೋಡಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.ಗರಿಷ್ಟ 12 ರಲ್ಲಿ 1ಗಂಟೆಯ ಅವಧಿಗೆ ಅದರ ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಒಂದು 10% ಅಧಿಕ ಲೋಡ್ ನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. (ಇದು ಪ್ರಧಾನ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣವು ಇದಕ್ಕೆ ISO8528 ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಲೋಡ್ ನ್ನು ಇದಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ISO3046, AS2789, DIN6271, ಮತ್ತು BS5514 ಆಗುತ್ತದೆ). ಈ ದರದ ಪ್ರಮಾಣವು ಎಲ್ಲಾ ಜನರೇಟರ್ ಸೆಟ್ ಮಾದರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಮಾದರಿಯ ಅಳವಡಿಕೆ-ಎಲ್ಲಿ ಈ ಜನರೇಟರ್ ಏಕೈಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೂಲವಾಗಿದೆಯೋ ಅಂದರೆ ದೂರದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರದೇಶ,ಜಾತ್ರಾ-ಪ್ರದರ್ಶನ ಜಾಗೆ,ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಜಾಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹವುಗಳ ಅಳವಡಿಕೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. '''ಮೂಲ ಲೋಡ್ (ನಿರಂತರ)ದರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವು ಆಧರಿಸಿದ್ದೆಂದರೆ''' :ವಿದ್ಯುತ್ ನ್ನು ತಡೆರಹಿತವಾಗಿ ಸ್ಥಿರ ಲೋಡ್ ಬೇಡಿಕೆ ಮೇಲೆ ಅಸೀಮಿತ ಗಂಟೆಗಳಿಗಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ದರ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವುದು. ಇಂತಹ ದರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಲೋಡ್ ಕುರಿತ ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆಯು ಪ್ರಮಾಣಿಕೃತದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗದು. ಪ್ರಮಾಣೀಕರದ ದರ ನಿಗದಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಹಂಚಿಕೆದಾರರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. (ಇಲ್ಲಿನ ನಿರಂತರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಪ್ರಮಾಣ ದರವು ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಜೊತೆಗೆ ISO8528, ISO3046, AS2789, DIN6271, ಮತ್ತು BS5514)ಇತ್ಯಾದಿ ದರ ನಿಗದಿಕರಣ ಮಾನದಂಡಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ದರದ ಪ್ರಮಾಣವು ಎಲ್ಲಾ ಜನರೇಟರ್ ಸೆಟ್ ಮಾದರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗದು. ಏಕರೂಪತೆಯ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆ-ನಿರಂತರವಾಗಿ ಓಡುವ ಜನರೇಟರ್ ಯಾವುದೇ ಲೋಡ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದೇ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾದಾಗ ಅದರ ಗರಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 8760 ಗಂಟೆಗಳಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಯಮವು ಅತ್ಯಧಿಕ ಬೇಡಿಕೆಯ-ಲಭ್ಯ/ಗ್ರಿಡ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ಇದು ವಾರ್ಷಿಕ 200 ಗಂಟೆಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೆಟ್ ವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಬೈ ರೇಟಿಂಗ್ 1000&nbsp;kW,ಆಗಿದ್ದರೆ ಪ್ರಧಾನ ವಿದ್ಯುತ್ ರೇಟಿಂಗ್ 850&nbsp;kW ನಮೂದಾಗುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ನಿರಂತರ ರೇಟಿಂಗ್ ಪ್ರಮಾಣವು 800&nbsp;kW ಆಗಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ದರವು ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದು ಅದರ ಉತ್ಪಾದಕನ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಂಕಿಅಂಶ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಅಂಕಿಅಂಶದ ಫಲಕದ ಮೇಲೆ ಮೂರೂ ರೇಟಿಂಗ್ ಗಳ ನಮೂದೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಇದು ಅಗತ್ಯದ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಬೈ ರೇಟಿಂಗ ಅಥವಾ ಪ್ರಧಾನ ರೇಟಿಂಗ್ ಆಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯ. ===ಗಾತ್ರ ವಿವರಣೆ=== ಎಷ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ನ್ನು ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಟ ಲೋಡ್ ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಅದರ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿಯಿಂದ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಆಗ ಕೇವಲ ದರ ನಿಗದಿ ಪ್ರಮಾಣವೊಂದೇ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಗತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸೆಟ್ ಮೋಟಾರ ಚಾಲನೆಯಿಂದ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದು ಕನಿಷ್ಟ 3 ಪಟ್ಟು ಮೊಟಾರ್ ಗಿಂತ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ದೊಡ್ಡ ಮೋಟಾರ್ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲು ಚಾಲಿತಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರರ್ಥವೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದಲ್ಲಿಯೂ ಇದನ್ನು ದರಪ್ರಮಾಣಿಕೃತದೊಂದಿಗಿನ ಸೆಟ್ ನ್ನುಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಉತ್ಪಾದಕರು ಯಾವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣದ ಲೋಡ್ ಗೆ ಎಂತಹ ಸೆಟ್ ಅಳವಡಿಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಆಧುನಿಕ ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. == ಸೂಕ್ತರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜನರೇಟರ್ (ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ ಯಂತ್ರ)ಸ್ಥಾಪನೆ == ಜನರೇಟರ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ,ಸಮರ್ಪಕವಾದ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆ,ಚಾಲನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಇವುಗಳ ಉತ್ಪಾದಕರು ಇವುಗಳ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಂಜಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ,ಕೈಪಿಡಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ:<ref>http://www.avk-seg.co.uk/content/AVK%20Generator%20Installation%20Guide%20-%20April%2003.pdf</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.generatorjoe.net/html/Installation.pdf |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2010-11-17 |archive-date=2011-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110723133729/http://www.generatorjoe.net/html/Installation.pdf |url-status=dead }}</ref> *'''ಗಾತ್ರಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆ ''' *'''ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಂಶಗಳು''' *'''ತಂಪುಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ''' :ತಂಪುಗೊಳಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳು :# ಗಾಳಿ ತಂಪುಗೊಳಿಸುವುದು :# ಜಲ ಶೈತ್ಯೀಕರಣ *'''ವಾತಾಯನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ''' *'''ಇಂಧನದ ಸಂಗ್ರಹಣೆ''' *'''ಶಬ್ದಮಾಲಿನ್ಯ''' *'''ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಳಕೆ''' *'''ಚಾಲನಾ ವಿಧಾನಗಳು ''' ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಯಾಕೆಂದರೆ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಇವು ತೊಂದರೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ==ಜನರೇಟರ್ ಸೆಟ್ ನ ತಪ್ಪು ಅಳವಡಿಕೆ ಅಥವಾ ದುರುಪಯೋಗ ಡೀಸಲ್ ಎಂಜಿನ್ ಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.== ಡೀಸಲ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಳ ತಪ್ಪು ಅಳವಡಿಕೆ ಅಥವಾ ದುರುಪಯೋಗದಿಂದಾಗಿ ಈ ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ ಯಂತ್ರ ಹಾನಿಗೀಡಾಗಬಹುದು-ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಂತರಿಕ ಗಾಜುಪೊರೆ ಬೆಳಕಿಗಾಗಿ(ಸಾಂದರ್ಭಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕೊಳವೆಗಳ ಇಣುಕುಗಳ ಅಥವಾ ಸುಮ್ಮನೆ ವೃಥಾ ಬಳಕೆ)ಇದರಲ್ಲಿ [[ಇಂಗಾಲ]] ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಜನರೇಟರ್ ಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿನ ಸರ್ವೆಸಾಮಾನ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ.ಇದರ ಅಳವಡಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂನತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸರ್ವ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಡೀಸಲ್ ಎಂಜಿನ್ ನನ್ನು ಕನಿಷ್ಟ 60-70% ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಲೋಡ್ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಲೋಡ್ ಸರಬರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಓಡುವ ಇದು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿರಬೇಕು ಆಂತರಿಕ ಗಾಜುಪೊರೆ ಬೆಳಕಿನ ಹೊಳಹುಗಳ ಮತ್ತು [[ಇಂಗಾಲ]] ಕಟ್ಟುವಿಕೆಯು ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೇಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಎಂಜಿನ್ ಗಳು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಎಂಜಿನ್ ನನ್ನು ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದೇ ಇಟ್ಟಾಗ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು "ಬದಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ"ಯಂತೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಉದ್ಭವವಾಗಬಹುದು.(ದುರುಪಯೋಗ)ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಲೋಡಿಂಗ್ ನ್ನು ನೋಡದೇ ಡೀಸಲ್ ಘಟಕವನ್ನು ಆಯಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ಸಂದರ್ಭಗಳ ನೋಡಿ ಅದರ ವೇಗ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಡೀಸಲ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ ಯಂತ್ರಗಳ ಚಾಲಿತಗೊಳಿಸುವಾಗಲೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಲೋಡ್ ಮೇಲೆ ಎಂಜಿನ್ ಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಿದಾಗ ಅದು ಕಡಿಮೆ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ,ಪಿಸ್ಟನ್ ಚಕ್ರಸುರಳಿ ಕೂಡ ತನ್ನ ವೇಗಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕುತ್ತದೆ,ಇದು ನಂತರ ಅನಿಲ ಒತ್ತಡ ಬಲ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ದಹನಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ನಂತರ ಕಡಿಮೆ ದಹನ ಕ್ರಿಯೆಯ ಒತ್ತಡಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಖವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಳಪೆ ದಹನಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇಲಣದ ಶೇಖರಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.ಅರ್ಧ ಸುಟ್ಟ ಇಂಧನ ಉಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಂದುಗಳು ಪಿಸ್ಟನ್ ಗಾಲಿಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇಳಿಕೆ ದಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿನ ಆರಂಭಿಕ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಳಕಿನ ಗಾಜು ಹೊಳವುಗಳನ್ನು ಒತ್ತಡದ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ ನೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಯಾವಾಗ ಪಿಸ್ಟನ್ ಉಂಗುರವು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಪೊರೆ ಗೋಡೆಗಳು ಒಂದು ಎನಾಮಲ್ ನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.ಗಾಜಿನಂತೆ ಈ ಭಾಗವು ಮೆದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಅದರ ಬೋರ್ ಮೇಲ್ಮೆನಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಶಾಖ ಶೇಕರಣೆಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ತೈಲ ಮತ್ತು ಬಿರುಕಿನ ಕಾರಣವೂ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಳಪೆ ದಹನಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಇಂಗಾಲ ಕೂಡ ಶೇಖರಣೆ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.ಅದು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ತೂತು ಇರುವ ಭಾಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಶ್ ಮೂಲಕ ಸರಿಪಡಿಸದಿದ್ದರೆ ಅದು ಹೆಚ್ಚಿನ ತೈಲ ತಿಂದು (ನೀಲಿ ಹೊಗೆ)ಹೊರಸೂಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಪಿಸ್ಟನ್ ಸೀಲ್ ನ್ನು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಮಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಡುವಂತೆ ನೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಉರಿಯದ ಇಂಧನ ಪಿಸ್ಟನ್ ಉಂಗುರದ ಮೂಲಕ ಸೋರಿಕೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಲ್ಯೂಬ್ರಿಕಂಟ್ ತೈಲವನ್ನು ಅಶುದ್ದಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲಣ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಮಸಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿತವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದ ಇಂಧನ ಉರಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಷ್ಟಕರವಾಗುವುದಲ್ಲದೇ ಕಪ್ಪು ಹೊಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ನೀರಿನ ಸಾಂದ್ರೀಕರಣದಿಂದ ಎಂಜಿನ್ ತೈಲವು ಆಮ್ಲದ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಎಂಜಿನ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ನೀರು ಅತ್ಯಧಿಕ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಯ್ದಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಚಾಲನಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಲ್ಯೂಬ್ರಿಕಂಟ್ ತೈಲದಲ್ಲಿನ ಆಮ್ಲ ಶೇಖರಣೆ ಎಂಜಿನ್ ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಾದ ಚಕ್ರೀಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾದಾಗ ಎಂಜಿನ್ ಹಾನಿಗೀಡಾಗುತ್ತದೆ.ಆಗ ಆರಂಭಿಕ ಚಾಲನೆ ವಿಳಂಬ ಅಥವಾ ಚಾಲನೆಯಾಗದೇ ಇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು. ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಲೋಡ್ ಬಳಕೆ ಕೂಡ ಬಿಳಿ ಹೊಗೆಗೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ,ದಹನವಾಗದೇ ಉಳಿದ ಇಂಧನ ಪ್ರಮಾಣವು ನೀಲಿ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಿ ಎಂಜಿನ್ ನನ್ನು ಮುಸುಕು ಹಾಕಿಬಿಡುತ್ತದೆ.ಎಣ್ಣೆ ಸೋರಿಕೆ,ಪಿಸ್ಟನ್ ರಿಂಗ್ ಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಅಲ್ಲದೇ ಕಪ್ಪು ಹೊಗೆ ಉಗುಳುವಿಕೆಯೂ ಎಂಜಿನ್ ಹಾನಿಗೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಹವಾಮಾಲಿನ್ಯವು ಅಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನೆರೆಹೊರೆಯವರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿತವಾಗದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಗಾಜು ಹೊಳವಿನ ಬೆಳಕಿನಂತಹ ಪೊರೆ ಅಥವಾ ಇಂಗಾಲ ಪೊರೆಗಟ್ಟಿದಾಗ ಎಂಜಿನ್ ನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಿಚ್ಚಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿನ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಬೋರ್ ಗಳು, ಯಂತ್ರದ ಮೇಲಿನ ಗುರುತುಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ದಹನಕ್ರಿಯಾ ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಇಂಧನ ಒಳಸೇರಿಸುವಿಕೆ ಅದರ ನೋದಕ ಶಕ್ತಿ ಅಂಚುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಲ್ವ್ ಗಳು ಹಾನಿಗೀಡಾಗುತ್ತವೆ. ಗರಿಷ್ಟ ಲೋಡ್ ಪಡೆಯುವ ಎಂಜಿನ್ ಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಆಗ ಪಿಸ್ಟನ್ ಉಂಗುರಗಳಲ್ಲಿನ ಸುತ್ತುವರೆದ ಕಾರ್ಬನ್ ಮತ್ತು ಗಾಜುಪೊರೆಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿ ಎಂಜಿನ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗಾಜಿನಂತಹ ಹೊಳವು ಪೊರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ನಡೆದರೆ ಪಿಸ್ಟನ್ ಉಂಗುರಗಳು ತಮ್ಮ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗುವ ಸಂದರ್ಭ ಬರಬಹುದು.ಇದು ಎಂಜಿನ್ ನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದಂತೆ ನೋಡಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಜನರೇಟರ್ ಉತ್ಪಾದಕರ ಮುದ್ರಿತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಎಂಜಿನ್ ನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ. ತುರ್ತು ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಟ್ ಗಳನ್ನು ದೂರ ಸಂವೇದಿಯಂತೆ ಬಳಸಿದಾಗ ಅದು ಕೇವಲ 1/4 ರಷ್ಟು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಬೈ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.ಅದರ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ಇಂಧನ ತೈಲವನ್ನು ಸಹ ವೊಲ್ಟೇಜ್ ಇಳಿಮುಖವಾಗದಂತೆ ನೋಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಆರಂಭಿಕ ವೊಲ್ಟೇಜ್ ನ್ನು ಕನಿಷ್ಟಗೊಳಿಸುವ ಕ್ರಮ ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಲಭ್ಯ ವೊಲ್ಟೇಜ್ ಲೋಡ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವಾಗ ಎಂಜಿನ್ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು.ಆದ್ದರಿಂದ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕತೆಯು ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ಆ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರಂತರ ಲೋಡ್ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡಬಹುದು,ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಲೋಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ್ನು ಬಾಡಿಗೆ ಪಡೆಯುವ ಇಲ್ಲವೆ ಶಾಶ್ವತ ಲೋಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮೂಲಕ ಅದರ ಆಗುಹೋಗುಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇವೆರಡೂ ಪರ್ಯಾಯಗಳು ವೆಚ್ಚದಾಯಕವಾಗಿದ್ದರೂ ಎಂಜಿನ್ ದುರಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಉಸ್ತುವಾರಿಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬದಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.ವೊಲ್ಟೇಜ್ ಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನ್ ಲೋಡಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅಧಿಕ ಇಂಧನ ಪಡೆಯುವ ವಿಧಗಳಾಗಿವೆ. ದೂರದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಥಳೀಯತೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಉಪ್ಪು ನೀರಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಕವನ್ನು ಸದಾ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪರಿಹಾರವೆಂದರೆ ಸೆಟ್ ನ್ನು ಪರ್ಯಾಯ ಚಾಲಿತ ಯಂತ್ರ ಮತ್ತು ಗ್ರಿಡ್ ಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಅದರ ಲೋಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆ,ಯಂತ್ರದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾವಲಯಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ರಿಜರ್ವ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಪ್ರಕಾರದ ಸೂತ್ರಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ,ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಳಸಿ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿದ ಇಂಧನ ಖರ್ಚನ್ನು (ಆದಾಯ)ಉಳಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web|url=http://www.claverton-energy.com/turn-your-standby-generation-into-profit-making-assets.html |title=How to Turn Standby Generation Into Profit-Making Assets}} ವೆವನೆ ಬೋಕ್ಸ್, ಜನರೇಶನ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ವೆಸೆಕ್ಸ್ ವಾಟರ್, ಕ್ಲಾವೆರೇಶನ್ ಎನರ್ಜಿ ಗ್ರುಪ್ ಕಾನ್ ಫೆರೆನ್ಸ್, ಬಾತ್, ಅ.24 ನೆಯ 2008</ref><ref>{{cite web|url=http://www.thedieselstop.com/contents/getitems.php3?Breaking%20in%20a%20Diesel%20Engine | title=Breaking in a Diesel Engine}} ಜಯ್ ಕ್ಲೆಬೊಸ್ಕಿ, ಮರುಪಡೆದುದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 22, 2009</ref><ref>{{cite web |url=http://coxengineering.co.uk/bore.aspx |title=Bore glazing in diesel engines }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಕಾಕ್ಸ್ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್, ಮರುಪಡೆದದ್ದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 22, 2009</ref> == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ == * ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟಿಂಗ್ ದಿ ಕಾಸ್ಟ್ ಆಫ್ ದಿ UK ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಮಿಶನ ನೆಟ್ವರ್ಕ್: ಕಾಸ್ಟ್ ಪರ್ kWh ಆಫ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಮಿಶನ * ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲೇಟಿಂಗ್ ದಿ ಕಾಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಅಪ್: ಸೀ ಸ್ಪಾರ್ಕ್ ಸ್ಪ್ರೆಡ್ * ಡೀಸೆಲ್ ಎಂಜಿನ್ * ಲೋಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ * ನ್ಯಾಶನಲ್ ಗ್ರಿಡ್ ರಿಜರ್ವ್ ಸರ್ವಿಸ್ *ಎನರ್ಜಿ ಯುವ್ಜ್ ಅಂಡ್ ಕಾಂಜರ್ವೇಶನ್ ಇನ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ *ನ್ಯಾಶನಲ್ ಗ್ರಿಡ್ ರಿಜರ್ವ ಸರ್ವಿಸ್ *ಕಂಟ್ರೊಲ್ ಆಫ್ ದಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಗ್ರಿಡ್ * ವಿಭಿನ್ನ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾದ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಸಂಬಂಧಿತ ವೆಚ್ಚ * ಡೀಸಲ್-ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಮಿಶನ್ * ಮೊಟಾರ್-ಜನರೇಟರ್ * ಥ್ರೀ-ಫೇಸ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಪಾವರ್ * ಲೋಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ * ವೆಟ್ ಸ್ಟ್ಯಾಕಿಂಗ್ * ನ್ಯಾಶನಲ್ ಗ್ರಿಡ್ ರಿಜರ್ವ ಸರ್ವಿಸ್ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} [http://www.inmesol.eu/index.php?lang=en INMESOL ಕಂಪನಿ ಜೆನೆ ಸೆಟ್&amp; ಲೈಟಿಂಗ್ ಟಾವರ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100706234456/http://www.inmesol.eu/index.php?lang=en |date=2010-07-06 }} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== [http://www.idieselgenerators.com ಡೀಸಲ್ ಜನರೇಟರ್ಸ್ ಆನ್ ಲೈನ್ ಫ್ರೀ ರಿಸೌರ್ಸ ಗೈಡ್ ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110131211325/http://www.idieselgenerators.com/ |date=2011-01-31 }} {{DEFAULTSORT:Diesel Generator}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುತ್ ಜನರೇಟರುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತುರ್ತು ಸೇವೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯಂತ್ರವಿಜ್ಞಾನ]] k7ky5qvfxuc0blbynehpvhp61wxjt9z 0 27793 1371047 1351851 2026-04-01T08:05:37Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371047 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | company_name = ನಿಕಾನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್<br />株式会社ニコン | company_type = [[ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿ|ಸಾರ್ವಜನಿಕ]] ({{Tyo|7731}}) | company_logo = | foundation = {{Flagicon|Japan}} [[ಟೋಕ್ಯೊ]]<br>(25 ಜುಲೈ 1917) | location = {{Flagicon|Japan}} [[ಶಿಂಜೂಕು]], ಟೋಕ್ಯೊ, [[ಜಪಾನ್]] | key_people = *ಮಿಚಿಯೊ ಕಾರಿಯಾ <small>([[ಅಧ್ಯಕ್ಷ]])</small> *ಮಕೊಟೊ ಕಿಮ್ಯೂರಾ <small>([[ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ]])</small> | industry = [[ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ|ಚಿತ್ರಣ]] | products = ಅರೆವಾಹಕ ಉದ್ಯಮಕ್ಕಾಗಿ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟ ಉಪಕರಣಗಳು, ಅಂಕೀಯ ಚಿತ್ರಣ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು [[ಕ್ಯಾಮರಾ]]ಗಳು, [[ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ]]ಗಳು, ಕನ್ನಡಕ ಮಸೂರಗಳು, ದ್ಯುತೀಯ ಮಾಪನ ಮತ್ತು ತಪಾಸಣಾ ಉಪಕರಣಗಳು | slogan = If the picture matters, the camera matters <br /> At the Heart of the Image | parent = [[ಮಿಟ್ಸುಬೀಶಿ ಗುಂಪು]] |revenue = {{decrease}} {{yen|785.5 billion}} (ಹವ2010)<ref name="Annual Report FY2010">{{cite web |url=http://www.nikon.com/about/ir/ir_library/ar/pdf/ar2010/10annual_e.pdf |title=Annual Report FY2010: Nikon |accessdate=2010-10-25 |archive-date=2010-10-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101005152129/http://nikon.com/about/ir/ir_library/ar/pdf/ar2010/10annual_e.pdf |url-status=dead }}</ref> |operating_income = {{decrease}} {{yen|-13.9 billion}} (FY2010)<ref name="Annual Report FY2010"/> |net_income = {{decrease}} {{yen|-12.6 billion}} (FY2010)<ref name="Annual Report FY2010"/> | num_employees = 26,125 (ಏಕೀಕೃತ, ಮಾರ್ಚ್ 31, 2010ರಂದು ಇರುವಂತೆ)<ref name="Annual Report FY2010"/> | homepage = [http://www.nikon.com/ ನಿಕಾನ್ ಜಾಗತಿಕ ಮಹಾದ್ವಾರ] }} [[File:Nikon WestBuilding.jpg|right|240px|thumb|ಟೋಕಿಯೋದ ನಿಷಿಓಯಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಿಕಾನ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಕಟ್ಟಡ]] ನಿಕಾನ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ ({{Nihongo|'''Nikon Corporation'''|株式会社ニコン|[[Kabushiki Gaisha|Kabushiki-gaisha]] Nikon}} ''{{Audio|Ja-Nikon.oga|listen}}'' ({{Tyo|7731}}) ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು '''ನಿಕಾನ್‌‌''' ಅಥವಾ '''ನಿಕಾನ್‌‌ ಕಾರ್ಪ್‌''' ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಲೂ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಜಪಾನ್‌‌ನ ಟೋಕಿಯೋ‌‌ದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು [[ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ]] ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಿಸುವಿಕೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಇದರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರಗಳು, ದುರ್ಬೀನುಗಳು, ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳು, ಅಳತೆಯ ಉಪಕರಣಗಳು, ಮತ್ತು ಅರೆವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಣದ ಛಾಯಾಶಿಲಾಮುದ್ರಣ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸ್ಟೆಪರ್‌‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ; ಸ್ಟೆಪರ್‌ಗಳ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಯಾರಕ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web| url=http://www.electroiq.com/index/display/semiconductors-article-display/323430/articles/solid-state-technology/business-news/2008/03/analyst-top-ic-suppliers-remain-largely-unchanged-2007.html| title=Analyst: Top IC suppliers remain largely unchanged 2007| date=2008-05-18| accessdate=2010-02-05| work=Solid State Technology| publisher=Electro IQ}}</ref> ನಿಕಾನ್‌‌ನ ಹಿಡುವಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ನಿಕಾನ್‌‌ ಗ್ರೂಪ್‌ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{cite web| url=http://www.nikon.com/about/info/group/index.htm| title=Nikon Group Companies| accessdate=2010-02-05| publisher=Nikon Corporation| archive-date=2019-10-16| archive-url=https://web.archive.org/web/20191016183653/https://www.nikon.com/about/corporate/profile/group/| url-status=dead}}</ref> ಇದರ ಉತ್ಪನ್ನ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಕಾರ್‌‌ ಚಿತ್ರಿಸುವಿಕೆಯ ಮಸೂರಗಳು (F-ಮೌಂಟ್‌ ಕ್ಯಾಮರಗಳು, ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರದ ವರ್ಧಕಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವಂಥದ್ದು), 135 ಫಿಲಂ SLR ಕ್ಯಾಮರಗಳ ನಿಕಾನ್‌‌ F-ಸರಣಿ, ಡಿಜಿಟಲ್‌ SLR ಕ್ಯಾಮರಗಳ ನಿಕಾನ್‌‌ D-ಸರಣಿ, ಅಡಕ ಶೈಲಿಯ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಕ್ಯಾಮರಗಳ ಕೂಲ್‌ಪಿಕ್ಸ್‌ ಸರಣಿ, ಮತ್ತು ನೀರೊಳಗಿನ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಕ್ಯಾಮರಗಳ ನಿಕಾನೊಸ್‌ ಸರಣಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾಮರ ಮತ್ತು ಮಸೂರದ ತಯಾರಿಕಾ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ನಿಕಾನ್‌‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನನ್‌, ಕ್ಯಾಸಿಯೋ, ಕೊಡ್ಯಾಕ್‌, ಸೋನಿ, ಪೆಂಟಾಕ್ಸ್‌, ಪ್ಯಾನಸೋನಿಕ್‌, ಫ್ಯೂಜಿಫಿಲ್ಮ್‌‌ ಮತ್ತು ಒಲಿಂಪಸ್‌ ಮೊದಲಾದವು ಸೇರಿವೆ. ''ನಿಪಾನ್‌ ಕೋಗಕು ಕೋಗ್ಯೋ ಕಾಬುಷಿಕಿಗೈಶಾ'' (日本光学工業株式会社 "ಜಪಾನ್‌‌ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌") ಎಂಬ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ 1917ರ ಜುಲೈ 25ರಂದು ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಕಂಪನಿಯು, 1988ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಿಕಾನ್‌‌ ಕ್ಯಾಮರಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ನಿಕಾನ್‌‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ನಿಕಾನ್‌‌ ಕಂಪನಿಯು ಮಿಟ್ಸುಬಿಷಿ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web| url=http://www.mitsubishi.com/php/users/category_result_info.php?lang=1&company_id=00000004| title=Nikon Company Profile| accessdate=2011-01-27| publisher=mitsubishi.com committee| archive-date=2011-09-27| archive-url=https://web.archive.org/web/20110927143553/http://www.mitsubishi.com/php/users/category_result_info.php?lang=1&company_id=00000004| url-status=dead}}</ref> ==ಇತಿಹಾಸ== ದೃಗ್ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳ ಮೂವರು ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ತಯಾರಕರು ವಿಲೀನಗೊಂಡು 'ನಿಪಾನ್‌ ಕೋಗಕು ಟೋಕಿಯೋ K.K.' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೃಗ್ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದಾಗ, 1917ರ ಜುಲೈ 25ರಂದು ನಿಕಾನ್‌‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮುಂದಿನ ಅರವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಹೋದ ಈ ಕಂಪನಿಯು, ದೃಗ್ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಸೂರಗಳು (ಮೊದಲ ಕ್ಯಾನನ್‌ ಕ್ಯಾಮರಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದವುಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮರಗಳು, ದುರ್ಬೀನುಗಳು, ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನಾ ಉಪಕರಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸಾಧನಗಳ ಓರ್ವ ತಯಾರಕ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|IIನೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರ]]ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳವರೆಗೆ ಈ ಕಂಪನಿಯು ಬೆಳೆಯಿತು ಮತ್ತು ನೌಕರರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 23,000ಕ್ಕೆ ಏರಿತು; ಜಪಾನೀ ಸೇನೆಗೆ ದುರ್ಬೀನುಗಳು, ಮಸೂರಗಳು, ಬಾಂಬ್‌-ಗುರಿಯ ಸಾಧನಗಳು, ಮತ್ತು ಪರಿದರ್ಶಕಗಳಂಥ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿತ್ತು. ===ಜಪಾನ್‌‌ ಹೊರಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಮಾನ್ಯತೆ=== ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ನಿಪಾನ್‌ ಕೋಗಕು ಕಂಪನಿಯು ಏಕೈಕ ಕಾರ್ಖಾನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಾಗರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪರಿಪಾಠಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿತು. 1948ರಲ್ಲಿ, ನಿಕಾನ್‌‌ I ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ, ನಿಕಾನ್‌‌-ವ್ಯಾಪಾರಮುದ್ರೆಯ ಗುರುತು ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊದಲ ಕ್ಯಾಮರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref>{{cite web| url=http://www.paralumun.com/camnikon.htm| title=Nikon Camera History| accessdate=2010-02-05| archive-date=2010-02-04| archive-url=https://web.archive.org/web/20100204085641/http://www.paralumun.com/camnikon.htm| url-status=dead}}</ref> ಅಮೆರಿಕಾದ ಡೇವಿಡ್‌ ಡೌಗ್ಲಸ್‌ ಡಂಕನ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಿ-ಪತ್ರಕರ್ತನು [[ಕೊರಿಯನ್ ಯುದ್ಧ|ಕೊರಿಯಾದ ಯುದ್ಧ]]ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿಕಾನ್‌‌ ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ. ಕೊರಿಯಾದ ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಟೋಕಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಡಂಕನ್‌, ಜುನ್‌ ಮಿಕಿ ಎಂಬ ಓರ್ವ ಜಪಾನೀ ಯುವ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ಮತ್ತು ಈತನಿಂದ ಡಂಕನ್‌ಗೆ ನಿಕಾನ್‌‌ ಮಸೂರಗಳು ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 1950ರ ಜುಲೈನಿಂದ 1951ರ ಜನವರಿಯವರೆಗೆ ಕೊರಿಯಾದ ಯುದ್ಧದ ಕುರಿತು ಡಂಕನ್‌ ವರದಿ ಮಾಡಿದ.<ref>{{cite web| url=http://www.hrc.utexas.edu/exhibitions/online/ddd/timeline/1950.html| title=David Douglas Duncan| accessdate=2010-02-05| work=Harry Ransom Center| publisher=The University of Texas at Austin| archive-date=2007-12-16| archive-url=https://web.archive.org/web/20071216173247/http://www.hrc.utexas.edu/exhibitions/online/ddd/timeline/1950.html| url-status=dead}}</ref> ತಾನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಲೈಕಾ ಕಂಪನಿಯ ಗುರಿದೂರಮಾಪಕ ಕ್ಯಾಮರಗಳಿಗೆ ಅವನು ನಿಕಾನ್‌‌ ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಉನ್ನತ ಛಾಯಾವ್ಯತ್ಯಾಸದ ನೆಗಟಿವ್‌ಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡವು ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಫುಟವಾದ ಪೃಥಕ್ಕರಣವನ್ನು (ರೆಸಲ್ಯೂಷನ್‌) ಹೊಂದಿದ್ದವು.<ref>{{cite web| url=http://imaging.nikon.com/products/imaging/technology/nikkor/n36_e.htm| title=The Thousand and One Nights, Tale 36 : Nikkor P.C 8.5 cm f/2| author=Kouichi Ohsita| date=2007-09-30| accessdate=2010-02-05| work=NIKKOR Club Quarterly magazine| publisher=Nikon Corporation| archive-date=2010-03-29| archive-url=https://web.archive.org/web/20100329061851/http://imaging.nikon.com/products/imaging/technology/nikkor/n36_e.htm| url-status=dead}}</ref> ===ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ಮುದ್ರೆಗಳು=== [[File:nikko old logo.jpg|thumb|right|ನಿಕಾರ್‌‌ ಬ್ರಾಂಡ್‌ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾದ ನಿಕ್ಕೊ ಮಾತೃಕಂಪನಿಯ ಬ್ರಾಂಡ್‌]] ''ನಿಪಾನ್‌ ಕೋಗಕು ಕೋಗ್ಯೋ ಕಾಬುಷಿಕಿಗೈಶಾ'' (日本光学工業株式会社 "ಜಪಾನ್‌‌ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌") ಎಂಬ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ 1917ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಕಂಪನಿಯು, 1988ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಿಕಾನ್‌‌ ಕ್ಯಾಮರಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ''ನಿಕಾನ್‌‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್'' ಎಂಬುದಾಗಿ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. 1946ರಷ್ಟು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ''ನಿಕಾನ್‌‌'' ಎಂಬ ಹೆಸರು ''ನಿಪಾನ್‌ ಕೋಗಕು'' (日本光学: "ಜಪಾನ್‌‌ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌") ಕಂಪನಿಯ ಒಂದು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಝೇಯಿಸ್‌‌ನ ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಆಗಿರುವ ''ಐಕಾನ್‌‌‌'' ನ ಒಂದು ಅನುಕರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ಸರಕುಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ "ಐಕಾನ್‌" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ತನ್ನ ಕ್ಯಾಮರವನ್ನು ನಿಕಾನ್‌‌ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಝೇಯಿಸ್‌ ಕಂಪನಿಯು ದೂರುನೀಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಿಕಾನ್‌ ಒಂದಷ್ಟು ಆರಂಭಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು; ಇದರಿಂದಾಗಿ 1963ರಿಂದ 1968ರವರೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ನಿಕಾನ್‌‌ F ಶ್ರೇಣಿಯ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳು 'ನಿಕಾರ್‌‌' ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಲಗತ್ತಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದವು.<ref>{{Citation| newspaper=Amateur Photographer Magazine (UK)| page=61| date=2009-10-17}}</ref> 1932ರಲ್ಲಿ ''ನಿಕಾರ್‌‌'' ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಇದು ''ನಿಕ್ಕೋ'' (日光) ಎಂಬ ಮುಂಚಿನ ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದರ ಒಂದು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಮೂಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೆಸರಿನ<ref name="75th">{{cite web| url=http://www.nikon.com/about/news/2008/0318_nikkor_01.htm| title=The 75th Anniversary of NIKKOR Lenses| date=18 March 2008| accessdate=5 February 2010| publisher=Nikon Corporation|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080407235614/http://www.nikon.com/about/news/2008/0318_nikkor_01.htm|archivedate=7 April 2008}}</ref> ಒಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತರೂಪವಾಗಿತ್ತು (ಕಾಕತಾಳೀಯವೆಂಬಂತೆ ''ನಿಕ್ಕೋ'' ಎಂಬುದು "ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಕ್ಕೋ ಎಂಬುದು ಜಪಾನೀ ಪಟ್ಟಣವೊಂದರ ಹೆಸರಾಗಿದೆ). ''ಜಯ್ಕೊ'' <ref>{{cite web| url=http://www.nikon.com/about/info/history/corporate/index.htm| title=Corporate History| accessdate=2010-02-05| publisher=Nikon Corporation| archive-date=2010-01-14| archive-url=https://web.archive.org/web/20100114103538/http://nikon.com/about/info/history/corporate/index.htm| url-status=dead}}</ref> ಎಂಬುದು ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಒಂದು ಆರಂಭಿಕ ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಆಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಇದು "ಜಪಾನ್‌‌ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌ ಕೊ"{{Citation needed|date=January 2010}} ಎಂಬುದರ ಒಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತರೂಪವಾಗಿತ್ತು. ''ನಿಕಾನ್‌‌'' ನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. {{IPA-ja|nikoɴ|}} ಎಂಬುದು ಜಪಾನೀ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಾಗಿದೆ; {{IPA-en|ˈnɪkɒn|}} ಎಂಬುದು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಾಗಿದೆ; {{IPA-en|ˈnaɪkɒn|}} ಎಂಬುದು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಾಗಿದೆ. ===ನಿಕಾನ್‌‌ F ಸರಣಿಯ ಉಗಮ=== ನಿಕಾನ್‌‌ SP ಕ್ಯಾಮರ ಮತ್ತು 1950ರ ದಶಕ ಹಾಗೂ 1960ರ ದಶಕದ ಇತರ ಗುರಿದೂರಮಾಪಕ ಕ್ಯಾಮರಗಳು, ಲೈಕಾ ಮತ್ತು ಝೇಯಿಸ್‌ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಮಾದರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಿಕಾನ್‌‌ F ಏಕ-ಮಸೂರದ ಪರಾವರ್ತಕ (ರಿಫ್ಲೆಕ್ಸ್‌) ಕ್ಯಾಮರಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ತನ್ನ ಗುರಿದೂರಮಾಪಕ ಕ್ಯಾಮರ ಶ್ರೇಣಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕಂಪನಿಯು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿತು ಹಾಗೂ ನಿಕಾನ್‌‌ F ಏಕ-ಮಸೂರದ ಪರಾವರ್ತಕ ಕ್ಯಾಮರಗಳು 1959ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು{{Citation needed|date=November 2009}}. ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ 30 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ, ನಿಕಾನ್‌‌ನ F-ಸರಣಿ SLR ಕ್ಯಾಮರಗಳು ವೃತ್ತಿಪರ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಿಂದ{{Citation needed|date=November 2009}} ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೇ, U.S. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವತಿಯಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಣ್ಣ-ಗಾತ್ರದ ಕ್ಯಾಮರಗಳು ಎನಿಸಿಕೊಂಡವು. ವೃತ್ತಿಪರ SLR ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿನ{{Citation needed|date=November 2009}} ಅನೇಕ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿಕಾನ್‌‌ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿತು: ಅದಲು-ಬದಲು ಮಾಡಬಹುದಾದ ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಾಡ್ಯೂಲ್‌ಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಕ್ಯಾಮರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಮೋಟಾರು ಚಾಲನೆಗಳು, ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಮೀಸಲುಗಳು; ಏಕೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬೆಳಕಿನ ಮಾಪನ ಮತ್ತು ಮಸೂರದ ಸೂಚಿಸುವಿಕೆ; ಪುನಃ ಬಳಸಲಾಗದ ಫ್ಲಾಷ್‌ಬಲ್ಬುಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಭ್ರಮಣದರ್ಶಕ ಫ್ಲಾಷ್‌ಗನ್ನುಗಳು; ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮುಚ್ಚಳ ನಿಯಂತ್ರಣ; ಮೌಲ್ಯಮಾಪಕ ಬಹು-ವಲಯದ "ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್‌" ಮಾಪನ; ಮತ್ತು ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಮೋಟಾರು ಚಾಲಿತ ಫಿಲಂ ಮುಂಬರಿಕೆ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವು ಸದರಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ವಯಂ-ನಾಭೀಕರಿಸುವ ಲಕ್ಷಣವೊಂದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ SLR ಕ್ಯಾಮರಗಳು 1980ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಿನೋಲ್ಟಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ಲಭ್ಯವಾಗತೊಡಗಿದವು. ಹೀಗಾಗಿ ನಿಕಾನ್ ಕಂಪನಿಯ ತಯಾರಿಕೆಯಾದ ಕೈಯಿಂದ-ನಾಭೀಕರಿಸುವ ಕ್ಯಾಮರಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯು ಹಳೆಯದಾಗಿ{{Citation needed|date=November 2009}} ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಸ್ವಯಂ-ನಾಭೀಕರಿಸುವ ಮೊದಲ ಮಾದರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾದ, ನಿಧಾನಗತಿಯ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ F3AF ಕ್ಯಾಮರವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ತನ್ನ F-ಮೌಂಟ್‌ ಜೊತೆಗಿನ ಮಸೂರದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಂಪನಿಯು ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ಸ್ವಯಂ-ನಾಭೀಕರಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಪ್ರಗತಿಗಳಿಗೆ ತಡೆಒಡ್ಡಿದಂತಾಯಿತು. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸ್ವರೂಪದ ಕ್ಯಾನನ್‌ EOS ಕ್ಯಾಮರಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನನ್‌ EF ಮಸೂರದ ಆಧಾರದೊಂದಿಗೆ, ಮಸೂರ-ಕ್ಯಾಮರದ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ನ ಒಂದು ಹೊಸ ಬಗೆಯನ್ನು 1987ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನನ್‌ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಕ್ಯಾನನ್‌ನ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಶೈಲಿಯ ನಾಭೀಕರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಕುಕಿಂಡಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ದೆಸೆಯಿಂದ ಮಸೂರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ಅನೇಕ ವೃತ್ತಿಪರ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ರೀಡಾವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವವರು) 1990ರ ದಶಕದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕ್ಯಾನನ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ತಮ್ಮ ಒಲವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವಂತಾಯಿತು.<ref>{{cite web| url=http://www.mir.com.my/rb/photography/hardwares/classics/eos/index.htm| title=Canon EOS Resources: SLR Cameras - Modern Classic SLR Series| accessdate=2010-02-05| publisher=Photography in Malaysia}}</ref> ===ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟ ಉಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆ=== ಕ್ಯಾಮರಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಛಾಯಾಶಿಲಾಮುದ್ರಣದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನೂ ಸಹ ನಿಕಾನ್‌‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ (ನಿಕಾನ್‌‌) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. 1980ರಲ್ಲಿ, NSR-1010G ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮೊದಲ ನಿಕಾನ್‌‌ ಸ್ಟೆಪರ್ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ, ಅರೆವಾಹಕಗಳು ಮತ್ತು ದ್ರವಸ್ಫಟಿಕ ಉದ್ದರ್ಶನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ಟೆಪರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಗಳ ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನಿಕಾನ್‌‌ ಕಂಪನಿಯು (ನಿಕಾನ್‌‌ ಇನ್‌ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್ಸ್‌ ವಿಭಾಗದ ಮೂಲಕ) ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಅರೆವಾಹಕ ಮತ್ತು ದ್ರವಸ್ಫಟಿಕ ಉದ್ದರ್ಶನದ (ಲಿಕ್ವಿಡ್‌ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೇ-LCD) ನಿರ್ಮಾಣ, ಪರಿಶೀಲನೆ, ಮತ್ತು ಅಳತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ನಿಕಾನ್‌‌ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಮರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಮೀಕರಿಸುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನೂ ಸಹ ನಿಕಾನ್‌‌ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳಂಥ ಉಪಕರಣಗಳು, ರಾಸಾಯನಿಕ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮೆರುಗು ಕೊಡುವ (ಕೆಮಿಕಲ್‌ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್‌ ಪಾಲಿಷಿಂಗ್‌-CMP) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ದುರ್ಬೀನುಗಳು, ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವ ಉಪಕರಣಗಳು, ಕಣ್ಣಿನ ಧಾರಣ-ಸಾಧನಗಳು, ಕ್ರೀಡಾ ದೃಶ್ಯೋಪಕರಣಗಳು, ಹಾಗೂ ಅಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುವ ದೃಗ್ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳು ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. 1982ರಲ್ಲಿ, ನಿಕಾನ್‌‌ ಪ್ರಿಸಿಷನ್‌ ಇಂಕ್‌. (NPI) ಕಂಪನಿಯು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. NPI ಎಂಬುದು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಅಂಗವಾಗಿದೆ; ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಇದು ನಿಕಾನ್‌‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ನ ಅರೆವಾಹಕ ಛಾಯಾಶಿಲಾಮುದ್ರಣ ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಬೆಲ್‌ಮಾಂಟ್‌ ಎಂಬಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಗ್ರಾಹಕ ನೆಲೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಂಪನಿಯು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. 1990ರಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಈಗಿನ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು NPI ತೆರೆಯಿತು. ಈಗ ಈ ಸೌಕರ್ಯವು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಚೇರಿಗಳು, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಕ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ (ವರ್ಲ್ಡ್‌ವೈಡ್‌ ಟ್ರೈನಿಂಗ್‌ ಸೆಂಟರ್‌-WWTC), ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌, ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅರೆವಾಹಕ ಸ್ಫಟಿಕ, ಛಾಯಾಮುಸುಕು, ಮಟ್ಟಸವಾದ ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಕೆ, ಮತ್ತು ತೆಳುವಾದ-ಫಿಲಂನ ಕಾಂತೀಯ ಬಿಲ್ಲೆ ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ವಲಯಗಳ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ನಿಕಾನ್‌‌ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ತರಬೇತಿ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ, ಮಾರಾಟ, ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರಿಕೆಯ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇಂದು, ಅರೆವಾಹಕದ ತಯಾರಿಕೆಯ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಮುಂದುವರಿದ ಛಾಯಾಶಿಲಾಮುದ್ರಣ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವಲ್ಲಿ NPI ಕಂಪನಿಯು ಒಂದು ಉದ್ಯಮ-ಅಗ್ರೇಸರನಾಗಿದೆ. ನಿಕಾನ್‌‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಅಮೆರಿಕಾ (NRCA) ಎಂಬ ಛಾವಣಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಕಾನ್‌‌ ಕಂಪನಿಯು U.S.ನಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಜಪಾನ್‌ನ ಕಾಗೊಹರಾದಲ್ಲಿನ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟ ಉಪಕರಣಗಳ ವಿಭಾಗದ R&amp;D ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ===ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು=== [[File:Nikon-tokyo-large.jpg|thumb|ನಿಕಾನ್‌‌ ಸಲೂನ್‌ನ ಒಳಭಾಗ]] ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಕಾನ್‌ ಕಂಪನಿಯು ನಿಕಾನ್‌ ಸಲೂನ್‌ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ, ಹವ್ಯಾಸಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಿಗಾಗಿ (ಇವರಿಗೆ ಕಂಪನಿಯು ನಿಕಾನ್‌ ಸಲೂನ್‌ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತದೆ) ನಿಕಾರ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇನಾ ನೊಬುವೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮಿಕಿ ಜುನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಿಕಿ ಜುನ್‌ ಇನ್ಸ್‌ಪಿರೇಷನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ===ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ=== 1991ರಲ್ಲಿ [[ನಾಸಾ|NASA]]ಗಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಶೋಧನೆ ಯೋಜನೆಗಳಾಗಿ ಮೊದಲ ಡಿಜಿಟಲ್‌ SLR ಕ್ಯಾಮರಗಳ (DSLRಗಳ) ಪೈಕಿ ಕೆಲವನ್ನು ನಿಕಾನ್‌‌ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.<ref>{{cite web| url=http://www.nikonweb.com/nasaf4/| title=NASA F4 Electronic Still Camera| accessdate=2010-02-05| publisher=NikonWeb.com}}</ref> ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ನಿಕಾನ್‌‌ ಫಿಲಂ ಕ್ಯಾಮರಗಳ ಶರೀರಭಾಗವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಡಿಜಿಟಲ್‌ SLR ಕ್ಯಾಮರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕೊಡ್ಯಾಕ್‌ ಜೊತೆಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ನಂತರ, 1999ರಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಹೆಸರಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಕಾನ್‌‌ D1 SLR ಕ್ಯಾಮರವನ್ನು ನಿಕಾನ್‌‌ ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿತು. ಒಂದು 35 ಮಿ.ಮೀ. ಫಿಲಂ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಗಾತ್ರದ ಕೇವಲ 2/3ನಷ್ಟಿದ್ದ APS-C-ಗಾತ್ರದ ಬೆಳಕಿನ ಸಂವೇದಕವೊಂದನ್ನು ಇದು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತಾದರೂ (ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಒಂದು "DX ಸಂವೇದಕ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು), ಸಾಕಷ್ಟಿರುವ ಬಿಂಬದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಒಂದು ಫಿಲಂ SLR ಕ್ಯಾಮರಕ್ಕೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲು ಕೆಲವೊಂದು ವೃತ್ತಿಪರರು (ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಿ-ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು) ಒಲವು ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಒಂದು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೊದಲ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಕ್ಯಾಮರಗಳ ಪೈಕಿ D1 ಕ್ಯಾಮರ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಕಂಪನಿಯು ಒಂದು ಕೂಲ್‌ಪಿಕ್ಸ್‌ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಹೊಂದಿದ್ದು, 2000ರ ದಶಕದ ಆರಂಭಿಕ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಬಳಕೆದಾರರ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುಹೆಚ್ಚು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಶ್ರೇಣಿಯೂ ಬೆಳೆಯಿತು. 2000ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ, ನಿಕಾನ್ ಕಂಪನಿಯ ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹಶಾಲಿ DSLR ಕ್ಯಾಮರಾಗಳ ಶ್ರೇಣಿ ಹಾಗೂ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ AF-S ಮಸೂರ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮಸೂರಗಳು, SLR ಕ್ಯಾಮರಗಳ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನನ್‌ ನಂತರದ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡವು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ 35 ಮಿ.ಮೀ. ಫಿಲಂ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವ ಬೆಳಕಿನ ಸಂವೇದಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವೃತ್ತಿಪರ DSLR ಕ್ಯಾಮರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನನ್‌ ಕಂಪನಿಯು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಅಗ್ರಗಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref>{{cite web| url=http://www.kenrockwell.com/tech/nikon-vs-canon.htm| title=Nikon vs. Canon| author=Ken Rockwell| accessdate=2010-02-05| publisher=Kenrockwell.com}}</ref> ತದ್ವಿರುದ್ಧವೆಂಬಂತೆ, 1999ರಿಂದ 2007ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ನಿಕಾನ್‌‌ DSLR ಕ್ಯಾಮರಗಳು ಸಣ್ಣದಾಗಿರುವ DX ಗಾತ್ರದ ಸಂವೇದಕವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡವು. ನಂತರ 2005ರಲ್ಲಿ ನಿಕಾನ್‌‌ನ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಬದಲಾದ್ದರಿಂದ ಹೊಸ ಕ್ಯಾಮರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಹೊರಬಂದವು; 2007ರ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ-ಚೌಕಟ್ಟಿನ ನಿಕಾನ್‌‌ D3, ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳ ನಂತರ ಬಂದ ನಿಕಾನ್‌‌ D700, ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ-ಶ್ರೇಣಿಯ SLR ಕ್ಯಾಮರಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು. ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹೊಸತನದ ಓರ್ವ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕನಾಗಿ ನಿಕಾನ್‌‌ ಕಂಪನಿಯು ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ-ಉತ್ಸಾಹಶಾಲಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಮರುಗಳಿಸಿತು. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಪನಿಯ ವಿನೂತನ ಮಾದರಿಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಿದ ವೇಗ, ದಕ್ಷತೆ, ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ-ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಗಳು ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು.<ref>{{cite web| url=http://www.luminous-landscape.com/reviews/cameras/700-thoughts.shtml| title=Some Initial Thoughts on The Nikon D700| date=2008-07-02| accessdate=2010-02-05| publisher=Luminous Landscape| archive-date=2010-01-08| archive-url=https://web.archive.org/web/20100108001633/http://luminous-landscape.com/reviews/cameras/700-thoughts.shtml| url-status=dead}}</ref>{{Verify credibility|date=November 2009}} 2008ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಧ್ಯಮ-ಶ್ರೇಣಿಯ ನಿಕಾನ್‌‌ D90 ಕ್ಯಾಮರ ಕೂಡಾ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ SLR ಕ್ಯಾಮರ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web| url=http://www.dpreview.com/news/0808/08082702nikond90previewed.asp| title=Nikon D90 plus hands-on preview| date=2008-08-27| accessdate=2010-02-05| publisher=Digital Photography Review}}</ref><ref>{{cite web| url=http://www.nikon.com/about/news/2008/0827_d90_01.htm| title=Digital SLR Camera Nikon D90| date=2008-08-27| accessdate=2010-02-05| publisher=Nikon Corporation|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080828161157/http://www.nikon.com/about/news/2008/0827_d90_01.htm|archivedate=2008-08-28}}</ref> ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ವಿಡಿಯೋ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಿಕಾನ್‌‌ DSLR ಕ್ಯಾಮರಗಳ ಅನೇಕ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ನಿಕಾನ್‌‌ D3S, ನಿಕಾನ್‌‌ D7000 ಮತ್ತು ನಿಕಾನ್‌‌ D3100 ಮಾದರಿಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.<ref>{{cite web| url=http://www.nikon.ca/en/Product.aspx?m=17310&disp=Features| title=Nikon Canada| date=2010-10-29}}</ref><ref>{{cite web| url=http://www.nikon.ca/en/Product.aspx?m=17710&disp=Features| title=Nikon Canada| date=2010-10-29}}</ref><ref>{{cite web| url=http://www.nikon.ca/en/Product.aspx?m=17035&disp=Features| title=Nikon Canada| date=2010-10-29}}</ref> ===ಫಿಲಂ ಕ್ಯಾಮರ ಉತ್ಪಾದನೆ=== 2000ದ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಕಾನ್‌‌ D70ನಂಥ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಬೆಲೆಯ, ಬಳಕೆದಾರ-ಮಟ್ಟದ DSLR ಕ್ಯಾಮರಗಳನ್ನು ನಿಕಾನ್‌‌ ಒಮ್ಮೆ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅದರ ಬಳಕೆದಾರ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಫಿಲಂ ಕ್ಯಾಮರಗಳ ಮಾರಾಟವು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಕುಸಿಯಿತು. ತನ್ನ ಬಹುಪಾಲು ಫಿಲಂ ಕ್ಯಾಮರ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಮಸೂರಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿರುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಮಾದರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಲಿರುವುದಾಗಿ 2006ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಕಾನ್‌‌ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite web| url=http://www.nikon.com.au/announcementarticle.php?announcementid=32| title=Nikon Strengthens Digital Focus for 2006| date=2006-02-14| accessdate=2010-02-05| publisher=Nikon Corporation}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ನಿಕಾನ್‌‌ ಕಂಪನಿಯು ಏಕೈಕ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಯಾಮರ ತಯಾರಕನಾಗಿದ್ದು, ಈಗಲೂ ಫಿಲಂ SLR ಕ್ಯಾಮರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಕಾನ್‌‌ F6 ಎಂಬ ವೃತ್ತಿಪರ ಕ್ಯಾಮರ ಮತ್ತು FM10 ಎಂಬ ಹವ್ಯಾಸಿ ಕ್ಯಾಮರ ಸೇರಿವೆ. ===ಥಾಯ್‌ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು=== ಒಂದಷ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯು (ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೂಲ್‌ಪಿಕ್ಸ್‌ ಕ್ಯಾಮರಗಳ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಂದು ಕೆಳ-ದರ್ಜೆಯ ಮಸೂರಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ) [[ಚೀನಾ]] ಮತ್ತು [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ|ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾ]]ಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದರೊಂದಿಗೆ, ನಿಕಾನ್‌‌ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ತಯಾರಿಕೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್|ಥೈಲೆಂಡ್‌‌]]ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದೆ. ಥೈಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ [[ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್|ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್‌‌‌]]ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಯುಥಾಯಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು 1991ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. 2000ನೇ ವರ್ಷದ ವೇಳೆಗೆ, ಇದು 2,000 ಮಂದಿ ನೌಕರರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಸ್ಥಿರವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ ಮೂಲತಃ 19,400 ಚದರ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು (208,827 ಚದರ ಅಡಿಗಳು) ಇದ್ದ ನೆಲದ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವು 46,200 ಚದರ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು (497,300 ಚದರ ಅಡಿಗಳು) ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಳಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ನಿಕಾನ್‌‌ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಕಾರ್ಖಾನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು. 2004ರ ವೇಳೆಗೆ, ಇದು 8,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ನಿಕಾನ್‌‌ನ ಥೈಲೆಂಡ್‌ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಎರಕ ಹೊಯ್ಯುವಿಕೆ, ದೃಗ್ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳ ಭಾಗಗಳು, [[ಚಿತ್ರಕಲೆ|ವರ್ಣಲೇಪನ]], ಮುದ್ರಿಸುವಿಕೆ, ಲೋಹ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವಿಕೆ, ಲೋಹಲೇಪ, ಗೋಲಾಕಾರದ ಮಸೂರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಗೋಲಾಕಾರದ್ದಲ್ಲದ ಮಸೂರ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಪಟ್ಟಕ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಶೈಲಿಯ ಆಧಾರ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಸದ್ದಿಲ್ಲದ ಅಲೆಯ ಮೋಟಾರು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ನಾಭೀಕರಿಸುವ ಘಟಕದ ಉತ್ಪಾದನೆ. 2009ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ನಿಕಾನ್‌ನ ನಿಕಾನ್‌‌ DX ಗಾತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ DSLR ಕ್ಯಾಮರಗಳು ಥೈಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ನಿಕಾನ್‌ನ ನಿಕಾನ್‌‌ FX ಗಾತ್ರದ (ಸಂಪೂರ್ಣ ಚೌಕಟ್ಟಿನ) ಕ್ಯಾಮರಗಳು (D700, D3, D3S ಮತ್ತು D3X) ಜಪಾನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಥೈಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ತಯಾರಿಕಾ ಸೌಕರ್ಯವು ನಿಕಾನ್‌‌ನ ಬಹುಪಾಲು ಡಿಜಿಟಲ್‌ "DX" ಝೂಮ್‌ ಮಸೂರಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ನಿಕಾರ್‌‌ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಹಲವಾರು ಮಸೂರಗಳನ್ನೂ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ==ಕ್ಯಾಮರಗಳು== {{Commons category|Nikon cameras}} ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಕ್ಯಾಮರದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ತನ್ನ ಫಿಲಂ ಕ್ಯಾಮರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎರಡು ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಮಾದರಿಗಳನ್ನೂ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ 2006ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಕಾನ್‌‌ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite news| url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/business/4605418.stm| title=Nikon to focus on digital cameras| date=2006-01-12| accessdate=2010-02-05| publisher=BBC News}}</ref> ಆದರೂ ಕೆಳ-ದರ್ಜೆಯ FM10 (ಕೊಸಿನಾದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು) ಕ್ಯಾಮರಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಅದು 2009ರವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಉನ್ನತ-ಮಟ್ಟದ F6 (ಸ್ವತಃ ನಿಕಾನ್‌‌ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು) ಕ್ಯಾಮರಗಳನ್ನು ಅದು ಈಗಲೂ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಫಿಲಂ ಕ್ಯಾಮರಗಳ ಸೇವಾ-ದುರಸ್ತಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದರ ಕುರಿತು ನಿಕಾನ್‌‌ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.<ref>{{cite web| url=http://www.prnewswire.com/cgi-bin/micro_stories.pl?ACCT=130907&TICK=NIKON&STORY=/www/story/01-11-2006/0004247596&EDATE=Jan+11,+2006| title=Reshaping Nikon's Film Camera Assortment| date=2006-01-11| accessdate=2010-02-05| publisher=Nikon USA}}</ref> ====ಕೈಯಿಂದ ನಾಭೀಕರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 35 ಮಿ.ಮೀ. ಫಿಲಂ SLR ಕ್ಯಾಮರಗಳು==== * ನಿಕಾನ್‌‌ F ಸರಣಿ (1959–1972, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕಾರಣಗಳ ಅನುಸಾರವಾಗಿ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ''ನಿಕಾರ್‌‌ F'' ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ) [[File:Nikon-ftn-400.jpg|thumb|250px|ನಿಕಾನ್‌‌ FTN ಏಕ-ಮಸೂರದ ಪರಾವರ್ತಕ ಕ್ಯಾಮರ]] * ‌ನಿಕಾರೆಕ್ಸ್ ಸರಣಿ (1960–1964) * ನಿಕಾರ್‌ಮ್ಯಾಟ್ FT ಸರಣಿ (1965–1977, [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌‌‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಇದು ನಿಕೋಮ್ಯಾಟ್‌ FT ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ) * ನಿಕಾನ್‌‌ F2 ಸರಣಿ (1971–1980) * ನಿಕಾರ್‌ಮ್ಯಾಟ್‌ EL ಸರಣಿ (1972–1977, [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌‌]]ನಲ್ಲಿ ಇದು ನಿಕೋಮ್ಯಾಟ್‌ EL ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ) * ನಿಕಾನ್‌‌ EL2 (1977) * ನಿಕಾನ್‌‌ FM (1977) * ನಿಕಾನ್‌‌ FE (1978) * ನಿಕಾನ್‌‌ EM (1979) * ನಿಕಾನ್‌‌ F3 ಸರಣಿ (1980–1997) * ನಿಕಾನ್‌‌ FG (1982) * ನಿಕಾನ್‌‌ FM2 ಸರಣಿ (1982–2000) * ನಿಕಾನ್‌‌ FE2 (1983) * ನಿಕಾನ್‌‌ FA (1983) * ನಿಕಾನ್‌‌ FG-20 (1984) * ನಿಕಾನ್‌‌ F-301 (1985, [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಇದು N2000 ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ) * ನಿಕಾನ್‌‌ F-601M (1990, [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ]]ದಲ್ಲಿ ಇದು N6000 ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ) * ನಿಕಾನ್‌‌ FM10 (1995) * ನಿಕಾನ್‌‌ FE10 (1996) * ನಿಕಾನ್‌‌ FM3A (2001) ====ಫಿಲಂ APS SLR ಕ್ಯಾಮರಗಳು==== * ನಿಕಾನ್‌‌ ಪ್ರೋನಿಯಾ 600i / ಪ್ರೋನಿಯಾ 6i (1996)<ref>{{cite web| url=http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/filmcamera/slr/pronea_600i/index.htm| title=Nikon PRONEA 600i (PRONEA 6i)| accessdate=2010-11-08| publisher=Nikon Corporation| archive-date=2010-12-10| archive-url=https://web.archive.org/web/20101210165743/http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/filmcamera/slr/pronea_600i/index.htm| url-status=dead}}</ref> * ನಿಕಾನ್‌‌ ಪ್ರೋನಿಯಾ S (1997)<ref>{{cite web| url=http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/filmcamera/slr/pronea_s/index.htm| title=Nikon PRONEA S| accessdate=2010-11-08| publisher=Nikon Corporation| archive-date=2010-12-10| archive-url=https://web.archive.org/web/20101210165812/http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/filmcamera/slr/pronea_s/index.htm| url-status=dead}}</ref> <gallery> File:Nikon Pronea 600i img 0604.jpg|ನಿಕಾನ್‌‌ ಪ್ರೋನಿಯಾ 600i File:Nikon Pronea S img 1320.jpg|ನಿಕಾನ್‌‌ ಪ್ರೋನಿಯಾ S </gallery> ====ಸ್ವಯಂ-ನಾಭೀಕರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 35 ಮಿ.ಮೀ. ಫಿಲಂ SLR ಕ್ಯಾಮರಗಳು==== [[File:NIKON AC-2E 1993.jpg|thumb|250px|ನಿಕಾನ್‌‌ AC-2E ದತ್ತಾಂಶ ಕೊಂಡಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (1993)]] * ನಿಕಾನ್‌‌ F3AF (1983, ಸ್ವಯಂ-ನಾಭೀಕರಿಸುವ DX-1 ಕಿರುದರ್ಶಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾದ F3 ಶರೀರ) * ನಿಕಾನ್‌‌ F-501 (1986, [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ]]ದಲ್ಲಿ N2020 ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತ) * ನಿಕಾನ್‌‌ F-401 (1987, U.S.ನಲ್ಲಿ N4004 ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತ) * ನಿಕಾನ್‌‌ F-801 (1988, U.S.ನಲ್ಲಿ N8008 ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತ) * ನಿಕಾನ್‌‌ F4 (1988) * ನಿಕಾನ್‌‌ F-401S (1989, U.S.ನಲ್ಲಿ N4004S ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತ) * ನಿಕಾನ್‌‌ F-601 (1990, U.S.ನಲ್ಲಿ N6006 ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತ) * ನಿಕಾನ್‌‌ F-401X (1991, U.S.ನಲ್ಲಿ N5005 ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತ) * ನಿಕಾನ್‌‌ F-801S (1991, U.S.ನಲ್ಲಿ N8008S ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತ) * ನಿಕಾನ್‌‌ F90 (1992, U.S.ನಲ್ಲಿ N90 ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತ) * ನಿಕಾನೊಸ್‌ RS (1992) - ನೀರೊಳಗಿನ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ. * ನಿಕಾನ್‌‌ F50 (1994, U.S.ನಲ್ಲಿ N50 ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತ) * ನಿಕಾನ್‌‌ F70 (1994, U.S.ನಲ್ಲಿ N70 ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತ) * ನಿಕಾನ್‌‌ F90X (1994, U.S.ನಲ್ಲಿ N90S ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತ) * ನಿಕಾನ್‌‌ F5 (1996) * ನಿಕಾನ್‌‌ F60 (1999, U.S.ನಲ್ಲಿ N60 ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತ) * ನಿಕಾನ್‌‌ F100 (1999) * ನಿಕಾನ್‌‌ F65 (2000, U.S.ನಲ್ಲಿ N65 ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತ) * ನಿಕಾನ್‌‌ F80 (2000, U.S.ನಲ್ಲಿ N80 ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತ) * ನಿಕಾನ್‌‌ F55 (2002, U.S.ನಲ್ಲಿ N55 ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತ) * ನಿಕಾನ್‌‌ F75 (2003, U.S.ನಲ್ಲಿ N75 ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತ) * ನಿಕಾನ್‌‌ F6 (2004) {{-}} ====ಗುರಿದೂರಮಾಪಕ ಕ್ಯಾಮರಗಳು==== [[File:Sp-400.jpg|thumb|250px|ನಿಕಾನ್‌‌ SP ಗುರಿದೂರಮಾಪಕ ಕ್ಯಾಮರ]] * ನಿಕಾನ್‌‌ I (1948)<ref>{{cite web| url=http://www.nikonhs.org/history.html| title=A Short History of Nippon Kogaku Japan| accessdate=2010-02-05| publisher=Nikon Historical Society Online| archive-date=2010-03-02| archive-url=https://web.archive.org/web/20100302152218/http://www.nikonhs.org/history.html| url-status=dead}}</ref> * ನಿಕಾನ್‌‌ M (1949)<ref>{{cite web| url=http://cameraquest.com/nrfmnosy.htm| title=Nikon M Unsynced| date=26 November 2003| accessdate=2010-02-05}}</ref> * ನಿಕಾನ್‌‌ S (1951)<ref>{{cite web| url=http://cameraquest.com/nrfs.htm| title=Nikon S| date=26 November 2003| accessdate=2010-02-05}}</ref> * ನಿಕಾನ್‌‌ S2 (1954)<ref>{{cite web| url=http://www.photoethnography.com/ClassicCameras/index-frameset.html?NikonS2.html~mainFrame| title=Classic Cameras - Nikon S2| author=Karen Nakamura| date=26 November 2003| accessdate=2010-02-05}}</ref> * ನಿಕಾನ್‌‌ SP (1957)<ref>{{cite web| url=http://cameraquest.com/nikonsp.htm| title=Nikon Rangefinder SP| date=26 November 2003| accessdate=2010-02-05}}</ref> * ನಿಕಾನ್‌‌ S3 (1958)<ref>{{cite web| url=http://www.vintagephoto.tv/nikons3.shtml| title=Nippon Kogaku Nikon S3 Camera| date=17 June 2001| accessdate=2010-02-05}}</ref> * ನಿಕಾನ್‌‌ S4 (1959)<ref>{{cite web| url=http://cameraquest.com/nrfs4.htm| title=Nikon S4 Rangefinder| date=26 November 2003| accessdate=2010-02-05}}</ref> * ನಿಕಾನ್‌‌ S3M (1960)<ref>{{cite web| url=http://cameraquest.com/nrfs3m.htm| title=Nikon S3M| date=26 November 2003| accessdate=2010-02-05}}</ref> * ನಿಕಾನ್‌‌ S3 2000 (2000)<ref>{{cite web| url=http://www.cameraquest.com/NRFS3%202000.htm| title=Nikon S3 2000 Rangefinder| date=5 April 2009| accessdate=2010-02-05}}</ref> * ನಿಕಾನ್‌‌ SP ಸೀಮಿತ ಆವೃತ್ತಿ (2005)<ref>{{cite web| url=http://www.cameraquest.com/nrfblsp2005.htm| title=Nikon Rangefinder SP Black 2005| date=5 April 2009| accessdate=2010-02-05}}</ref> {{-}} ====ಅಡಕ ಶೈಲಿಯ ಕ್ಯಾಮರಗಳು==== 1983 ಮತ್ತು 2000ರ ದಶಕದ<ref>{{cite web |url=http://imaging.nikon.com/products/imaging/technology/archives/filmcamera/compact/index.htm |title=Nikon Compact cameras, by Nikon |publisher=Imaging.nikon.com |date= |accessdate=2010-09-09 |archive-date=2009-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090501122755/http://imaging.nikon.com/products/imaging/technology/archives/filmcamera/compact/index.htm |url-status=dead }}</ref> ಆರಂಭದ ನಡುವೆ ಅಡಕ ಶೈಲಿಯ ಕ್ಯಾಮರಗಳ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯು ನಿಕಾನ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕ್ಯಾಮರಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಸರಣಿ ಹೆಸರಿನಿಂದ (ಅಂದರೆ L35/L135-ಸರಣಿ, RF/RD-ಸರಣಿ, W35-ಸರಣಿ, EF ಅಥವಾ AW-ಸರಣಿ ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ) ಹೆಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿಕಾನ್‌‌ ಮೊದಲಿಗೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ನಂತರದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಆವರ್ತನಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದೆಡೆ ಒಂದು ಸರಣಿ-ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಒಂದು ಮಾರಾಟದ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಕ್ಯಾಮರಗಳು ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಝೂಮ್‌ ಶ್ರೇಣಿಯೊಂದಿಗಿನ ಕ್ಯಾಮರಗಳಿಗಾಗಿ ''ಝೂಮ್‌-ಟಚ್‌'' ಎಂಬ ಹೆಸರು, ತೀರಾ ಅಡಕ ಶೈಲಿಯ ಮಾದರಿಗಳಿಗಾಗಿ ''ಲೈಟ್‌-ಟಚ್‌'' ಎಂಬ ಹೆಸರು, ಬಳಸಲು ಸುಲಭವಾಗಿರುವ ಕ್ಯಾಮರಗಳಿಗಾಗಿ ''ಫನ್‌-ಟಚ್‌'' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹಾಗೂ ಎರಚಿದ ನೀರಿಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ಯಾಮರಗಳಿಗಾಗಿ ''ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌-ಟಚ್‌'' ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಮಾರಾಟ ಹೆಸರುಗಳಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದ ನಂತರ, ಸರಣಿಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನಿಕಾನ್‌‌ ಕೈಬಿಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಮಾರಾಟದ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಕೈಂಕರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿತು. ನಿಕಾನ್‌‌ನ APS-ಕ್ಯಾಮರಗಳೆಲ್ಲವೂ ''ನ್ಯೂವಿಸ್‌'' ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಪ್ರವೇಶ-ಮಟ್ಟದ, ಸ್ಥಿರವಾದ-ಮಸೂರದ-ಕ್ಯಾಮರಗಳಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ನಿಕಾನ್‌‌ 35Ti ಎಂಬ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಾದರಿಯವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಬೆಲೆಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ, ಟೈಟಾನಿಯಂ ಶರೀರ ಮತ್ತು 3D-ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್‌-ಮಾಪನದೊಂದಿಗೆ ಕ್ಯಾಮರಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಂದವು. ====ನೀರೊಳಗಿನ ಬಳಕೆಯ (ಶ್ರೇಣಿ-ನಾಭೀಕರಿಸುವ) ಕ್ಯಾಮರಗಳು==== * ನಿಕಾನೊಸ್‌ I (1963,1}ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಮೂಲತಃ ಇದು ಕ್ಯಾಲಿಪ್ಸೊ/ನಿಕಾರ್‌‌ ಎಂದು ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು) * ನಿಕಾನೊಸ್‌ II (1968) * ನಿಕಾನೊಸ್‌ III (1975) * ನಿಕಾನೊಸ್‌ IV-A (1980) * ನಿಕಾನೊಸ್‌ V (1984) {{-}} ====ಅಡಕ ಶೈಲಿಯ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಕ್ಯಾಮರಗಳು==== * ನಿಕಾನ್‌‌ ಕೂಲ್‌ಪಿಕ್ಸ್‌ ಸರಣಿ ==== ಏಕ ಮಸೂರದ ಪರಾವರ್ತಕ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಕ್ಯಾಮರಗಳು ==== [[File:Nikon D3 0803.jpg|thumb|ನಿಕಾನ್‌‌ D3 ಕ್ಯಾಮರದ ಶರೀರ]] [[File:Nikon D200 front (aka).jpg|thumb|ನಿಕಾರ್‌‌ ಮಸೂರ ಮತ್ತು ನಿಕಾನ್‌‌ "ವೇಗದಬೆಳಕಿನ" ಫ್ಲಾಶ್‌ ಜೊತೆಗಿನ ನಿಕಾನ್‌‌ D200 ಕ್ಯಾಮರ]] '''ಉನ್ನತ-ಮಟ್ಟದ (ವೃತ್ತಿಪರ) - FX/ಸಂಪೂರ್ಣ ಚೌಕಟ್ಟು ಸಂವೇದಕ''' *ನಿಕಾನ್‌‌ D3, ಆಗಸ್ಟ್‌ 23, 2007 *ನಿಕಾನ್‌‌ D3X, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 1, 2008 *ನಿಕಾನ್‌‌ D3S, ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 14, 2009 '''ಉನ್ನತ-ಮಟ್ಟದ (ಪ್ರೊಸ್ಯೂಮರ್‌) - FX/ಸಂಪೂರ್ಣ ಚೌಕಟ್ಟು ಸಂವೇದಕ''' *ನಿಕಾನ್‌‌ D700, ಜುಲೈ 1, 2008 '''ಉನ್ನತ-ಮಟ್ಟದ (ವೃತ್ತಿಪರ) - DX ಸಂವೇದಕ, ಉನ್ನತ ಪೃಥಕ್ಕರಣ''' *ನಿಕಾನ್‌‌ D1, ಜೂನ್‌ 15, 1999 *ನಿಕಾನ್‌‌ D1X, ಫೆಬ್ರುವರಿ 5, 2001 *ನಿಕಾನ್‌‌ D2X, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 16, 2004 *ನಿಕಾನ್‌‌ D2XS, ಜೂನ್‌ 1, 2006 '''ಉನ್ನತ-ಮಟ್ಟದ (ವೃತ್ತಿಪರ) - DX ಸಂವೇದಕ, ಉನ್ನತ ವೇಗ''' *ನಿಕಾನ್‌‌ D1H, ಫೆಬ್ರುವರಿ 5, 2001 *ನಿಕಾನ್‌‌ D2H, ಜುಲೈ 22, 2003 *ನಿಕಾನ್‌‌ D2HS, ಫೆಬ್ರುವರಿ 16, 2005 '''ಉನ್ನತ-ಮಟ್ಟದ (ಪ್ರೊಸ್ಯೂಮರ್‌) - DX ಸಂವೇದಕ''' *ನಿಕಾನ್‌‌ D100, 21 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2002 *ನಿಕಾನ್‌‌ D200, 1 ನವೆಂಬರ್‌ 2005 *ನಿಕಾನ್‌‌ D300, 23 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2007<ref>{{cite web | title =Nikon D300 | url =http://www.europe-nikon.com/product/en_GB/products/broad/1436/overview.html | publisher =Nikon UK | accessdate =2008-01-17 | archive-date =2013-06-27 | archive-url =https://web.archive.org/web/20130627075531/http://www.europe-nikon.com/ | url-status =dead }}</ref> *ನಿಕಾನ್‌‌ D300S, 30 ಜುಲೈ 2009<ref>{{cite web | title =Nikon D300s | url =http://www.nikon.com/about/news/2009/0730_d300s_01.htm | publisher =Nikon Global Site | date =2009-07-30 | accessdate =2009-07-30 | archive-date =2010-05-14 | archive-url =https://web.archive.org/web/20100514055247/http://www.nikon.com/about/news/2009/0730_d300s_01.htm | url-status =dead }}</ref> '''ಮಧ್ಯಮ ಶ್ರೇಣಿಯ - DX ಸಂವೇದಕ''' *ನಿಕಾನ್‌‌ D7000, 15 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2010<ref>{{cite web| url=http://nikon.com/about/news/2010/0915_d7000_02.htm| title=Digital-SLR camera Nikon D7000| publisher=Nikon Corporation| date=September 15, 2010| accessdate=2010-09-16| archive-date=2010-09-18| archive-url=https://web.archive.org/web/20100918073327/http://nikon.com/about/news/2010/0915_d7000_02.htm| url-status=dead}}</ref> '''ಮಧ್ಯಮ ಶ್ರೇಣಿಯ (ಬಳಕೆದಾರ) - DX ಸಂವೇದಕ''' *ನಿಕಾನ್‌‌ D70, 28 ಜನವರಿ 2004 *ನಿಕಾನ್‌‌ D70S, 20 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2005 *ನಿಕಾನ್‌‌ D80, 9 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2006 *ನಿಕಾನ್‌‌ D90, 27 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2008<ref>{{cite web | title=Nikon D90| url=http://www.nikon.com/about/news/2008/0827_d90_01.htm | publisher=Nikon Corporation| date=August 27, 2008| accessdate=2010-09-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080828161157/http://www.nikon.com/about/news/2008/0827_d90_01.htm|archivedate=2008-08-28}}</ref> *ನಿಕಾನ್‌‌ D5000, 14 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2009 '''ಪ್ರವೇಶ-ಮಟ್ಟದ (ಬಳಕೆದಾರ) - DX ಸಂವೇದಕ''' *ನಿಕಾನ್‌‌ D50, 20 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2005 *ನಿಕಾನ್‌‌ D40, 16 ನವೆಂಬರ್‌ 2006 *ನಿಕಾನ್‌‌ D40X, 6 ಮಾರ್ಚ್‌ 2007 *ನಿಕಾನ್‌‌ D60, 29 ಜನವರಿ 2008 *ನಿಕಾನ್‌‌ D3000, 30 ಜುಲೈ 2009 *ನಿಕಾನ್‌‌ D3100, 19 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2010<ref>{{cite web| url = http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/digitalcamera/slr/d3100/index.htm| title = Nikon D3100| work = Digital SLR Cameras products line-up| publisher = Nikon Corporation| date = August 19, 2010| accessdate = 2010-08-19| archive-date = 2011-03-21| archive-url = https://web.archive.org/web/20110321102136/http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/digitalcamera/slr/d3100/index.htm| url-status = dead}}</ref> ನಿಕಾನ್‌‌ನ ಕಚ್ಚಾ ಬಿಂಬದ ಗಾತ್ರದ ಸ್ವರೂಪವು ''NEF'' ಆಗಿದ್ದು ಇದು ನಿಕಾನ್‌‌ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಕಡತಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ. ಬಿಂಬದ ಕಡತಗಳಿಗಾಗಿರುವ "DSCN" ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯವು "ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಸ್ಟಿಲ್‌ ಕ್ಯಾಮರ - ನಿಕಾನ್‌‌" ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವಂಥದ್ದಾಗಿದೆ. ==ಛಾಯಾ ಮಸೂರಗಳು== ===F-ಮೌಂಟ್‌ ಕ್ಯಾಮರಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಮಸೂರಗಳು=== * ನೋಡಿ: ನಿಕಾನ್‌‌ F-ಮೌಂಟ್‌ → ನಿಕಾರ್‌‌ ===ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇತರ ಮಸೂರಗಳು=== {{Main|Nikkor}} ==ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಫ್ಲಾಶ್‌ ಘಟಕಗಳು== ನಿಕಾನ್‌‌ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಫ್ಲಾಶ್‌ ಗನ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ''ಸ್ಪೀಡ್‌ಲೈಟ್‌'' ಎಂಬ ಪರಿಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. *SB-R200 *SB-400 *SB-600 *SB-700 *SB-800 *SB-900 *R1C1 ==ಫಿಲಂ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಗಳು== [[File:Coolscan-V.jpg|thumb|ನಿಕಾನ್‌‌ ಕೂಲ್‌ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ V ಫಿಲಂ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌]] ನಿಕಾನ್‌‌ನ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಕ್ಯಾಮರ ಶ್ರೇಣಿಯು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸ್ವರೂಪಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಗಳ ಒಂದು ಯಶಸ್ವಿ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಡ್‌ ಫೋಟೋ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ (IX240), 35 ಮಿ.ಮೀ., ಮತ್ತು 60 ಮಿ.ಮೀ. ಫಿಲಂ ಮೊದಲಾದವು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. * (1988) LS-3500 (4096x6144, 4000 ಡಿಪಿಐ) SCSI<ref>{{cite web |url=http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/scanner/ls-3500/index.htm |title=Nikon &#124; Digital Archives on Camera Products &#124; 35mm Film Scanner LS-3500 |publisher=Imaging.nikon.com |accessdate=2010-11-09 |archive-date=2010-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101102005817/http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/scanner/ls-3500/index.htm |url-status=dead }}</ref> * (1992) ಕೂಲ್‌ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ LS-10 (2700 ಡಿಪಿಐ) SCSI. LED ಬೆಳಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲೆಂದು "ಕೂಲ್‌ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌" ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು.<ref>{{cite web |url=http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/scanner/coolscan/index.htm |title=35mm Film Scanner COOLSCAN (LS-10) |publisher=Imaging.nikon.com |accessdate=2010-11-09 |archive-date=2010-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101102011128/http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/scanner/coolscan/index.htm |url-status=dead }}</ref> * (1994) LS-3510AF (5000x5000, 3500 ಡಿಪಿಐ) SCSI. ಸ್ವಯಂ-ನಾಭೀಕರಿಸುವ ಮಸೂರವು ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. * (1996) ಸೂಪರ್‌ ಕೂಲ್‌ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ LS-1000 (2592x3888, 2700 ಡಿಪಿಐ) SCSI. ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಸಮಯವು ಅರ್ಧದಷ್ಟು<ref>{{cite web|url=http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/scanner/scoolscan_ls-1000/index.htm|title=Nikon &#124; Digital Archives on Camera Products &#124; 35mm Film Scanner SUPER COOLSCAN LS-1000|publisher=Imaging.nikon.com|accessdate=2010-11-09|archive-date=2010-11-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20101102011251/http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/scanner/scoolscan_ls-1000/index.htm|url-status=dead}}</ref> ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. * (1996) ಕೂಲ್‌ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ II LS-20 E (2700 ಡಿಪಿಐ) SCSI<ref>{{cite web |url=http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/scanner/coolscan_2/index.htm |title=Nikon &#124; Digital Archives on Camera Products &#124; 35mm Film Scanner COOLSCAN II (LS-20) |publisher=Imaging.nikon.com |accessdate=2010-11-09 |archive-date=2010-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101102011148/http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/scanner/coolscan_2/index.htm |url-status=dead }}</ref> * (1998) ಕೂಲ್‌ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ LS-2000 (2700 ಡಿಪಿಐ, 12-ಬಿಟ್‌) SCSI, ಬಹುವಿಧದ ಮಾದರಿ, "ಕ್ಲೀನ್‌ಇಮೇಜ್‌" ತಂತ್ರಾಂಶ<ref>{{cite web |url=http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/scanner/scoolscan_2000/index.htm |title=Nikon &#124; Digital Archives on Camera Products &#124; SUPER COOLSCAN 2000 (LS-2000) |publisher=Imaging.nikon.com |date= |accessdate=2010-11-09 |archive-date=2010-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101102220247/http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/scanner/scoolscan_2000/index.htm |url-status=dead }}</ref> * (1998) ಕೂಲ್‌ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ III LS-30 E (2700 ಡಿಪಿಐ, 10-ಬಿಟ್‌) SCSI<ref>{{cite web |url=http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/scanner/coolscan_3/index.htm |title=Nikon &#124; Digital Archives on Camera Products &#124; COOLSCAN III (LS-30) |publisher=Imaging.nikon.com |accessdate=2010-11-09 |archive-date=2010-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101102220237/http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/scanner/coolscan_3/index.htm |url-status=dead }}</ref> * (2001) ಕೂಲ್‌ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ IV LS-40 ED (2900 ಡಿಪಿಐ, 12-ಬಿಟ್‌, 3.6D) USB, ಸಿಲ್ವರ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌, ICE, ROC, GEM<ref>{{cite web |url=http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/scanner/coolscan_4/index.htm |title=Nikon &#124; Digital Archives on Camera Products &#124; COOLSCAN IV ED (LS-40 ED) |publisher=Imaging.nikon.com |accessdate=2010-11-09 |archive-date=2010-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101102215457/http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/scanner/coolscan_4/index.htm |url-status=dead }}</ref> * (2001) ಕೂಲ್‌ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ LS-4000 ED (4000 ಡಿಪಿಐ, 14-ಬಿಟ್‌, 4.2D) ಫೈರ್‌ವೈರ್‌<ref>{{cite web |url=http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/scanner/scoolscan_4000/index.htm |title=Nikon &#124; Digital Archives on Camera Products &#124; SUPER COOLSCAN 4000 ED (LS-4000 ED) |publisher=Imaging.nikon.com |accessdate=2010-11-09 |archive-date=2010-11-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101102220803/http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/scanner/scoolscan_4000/index.htm |url-status=dead }}</ref> * (2001) ಕೂಲ್‌ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ LS-8000 ED (4000 ಡಿಪಿಐ, 14-ಬಿಟ್‌, 4.2D) ಫೈರ್‌ವೈರ್‌, ಬಹುಸ್ವರೂಪ<ref>{{cite web |url=http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/scanner/scoolscan_8000_ed/index.htm |title=Nikon &#124; Digital Archives on Camera Products &#124; SUPER COOLSCAN 8000 ED (LS-8000 ED) |publisher=Imaging.nikon.com |accessdate=2010-11-09 |archive-date=2010-11-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101115143239/http://imaging.nikon.com/products/imaging/lineup/scanner/scoolscan_8000_ed/index.htm |url-status=dead }}</ref> * (2003) ಕೂಲ್‌ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ V LS-50 ED (4000 ಡಿಪಿಐ, 14-ಬಿಟ್‌, 4.2D) USB * (2003) ಸೂಪರ್‌ ಕೂಲ್‌ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ LS-5000 ED (4000 ಡಿಪಿಐ, 16ಬಿಟ್‌, 4.8D) USB * (2004) ಸೂಪರ್‌ ಕೂಲ್‌ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ LS-9000 ED (4000 ಡಿಪಿಐ, 16ಬಿಟ್‌, 4.8D) ಫೈರ್‌ವೈರ್‌, ಬಹುಸ್ವರೂಪ 4096 x 6144 ಪಿಕ್ಸೆಲ್‌ಗಳಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಗರಿಷ್ಟ ಪೃಥಕ್ಕರಣದೊಂದಿಗಿನ ನಿಕಾನ್‌‌ LS-3500 ಎಂಬ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ನ್ನು 1988ರಲ್ಲಿ ನಿಕಾನ್‌‌ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. 'ಕೂಲ್‌' LED ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಹ್ಯಾಲೋಜೆನ್‌ ದೀಪವೊಂದನ್ನು ಈ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತು (ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಇದನ್ನನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ 'ಕೂಲ್‌ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌' ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು). ಹೀಗೆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬಂದ LED ಆಧರಿತ ಕೂಲ್‌ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಮಾದರಿಯ ಪೃಥಕ್ಕರಣವು ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಬೆಲೆಯು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು. ಬಣ್ಣದ ಆಳ, ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಪ್ರತಿಮೀಕರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಯಂತ್ರಾಂಶದ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕತೆಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಮಾಡುವ ವೇಗವೂ ಸಹ ಅದನ್ನನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾದರಿಯೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ 'ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿಯ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ' ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡ 35 ಮಿ.ಮೀ. ಕೂಲ್‌ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ LS-5000 ED ಮಾದರಿಯು ಮಹತ್ತರವಾದ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಫಲಕಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಸಮರ್ಥ ಸಾಧನವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು; ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ 50 ಚಿತ್ರಫಲಕಗಳು ಅಥವಾ 40 ಬಿಂಬಗಳನ್ನು ಫಿಲಂ ಸುರುಳಿಯ ಮೇಲೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು. ವಿಶೇಷ ಸಂಯೋಜಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಒಂದೇ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅದು ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಮಾಡುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಗಿತ್ತು. ಸಂಸ್ಕರಿಸುವಿಕೆಯ-ನಂತರದ ಯಾವ ಕಾರ್ಯವೂ ಸಹ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, 20 ಸೆಕೆಂಡುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಟ ಪೃಥಕ್ಕರಣದ ಏಕೈಕ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಒಂದು ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಕೂಲ್‌ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ 9000 ED ಮಾದರಿಯು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಸದ್ಯೋಚಿತವಾಗಿರುವ ಫಿಲಂ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ನ್ನು ನಿಕಾನ್‌‌ ಪರಿಚಯಿಸಿತು; ಈ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಗಳು ಮಿನೋಲ್ಟಾ ಡಿಮೇಜ್‌ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ, ಡಿಜಿಟಲ್‌ ICEಯ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಆವೃತ್ತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕೊಡಾಕ್ರೋಮ್‌ ಫಿಲಂನ್ನು ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಇದು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿ ಧೂಳು ಮತ್ತು ಗೀಚುಗೆರೆ ಈ ಎರಡರಿಂದಲೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ. ಲೇಸರ್‌ಸಾಫ್ಟ್‌ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಕಂಪನಿಯ ಸಿಲ್ವರ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಎಂಬ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ತಂತ್ರಾಂಶವು 2008ರ ಅಂತ್ಯದಿಂದಲೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಕೌಶಲವನ್ನು (iSRD) ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅದು ಕೊಡಾಕ್ರೋಮ್‌ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ಗಳಿಂದ ಧೂಳು ಮತ್ತು ಗೀಚುಗೆರೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಿಕಾನ್‌‌ ಫಿಲಂ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ OS 10.5 ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ 2007ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಸಂಕೇತದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಮರುಬರೆಯಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಮೆಸಿಂತೋಷ್‌ ಮತ್ತು ವಿಂಡೋಸ್‌ ವಿಸ್ಟಾ 64-ಬಿಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತನ್ನ ನಿಕಾನ್‌‌ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದನ್ನು ತಾನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಿ ನಿಕಾನ್‌‌ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite web| title=Mac OS 10.5 (Leopard) compatibility| url=http://nikoneurope-en.custhelp.com/app/answers/detail/a_id/23460| publisher=Nikon Europe| accessdate=2010-02-05}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಸಿಲ್ವರ್‌ಫಾಸ್ಟ್‌ ಅಥವಾ ವ್ಯೂಸ್ಕ್ಯಾನ್‌‌ನಂಥ ತಟಸ್ಥ ತಂತ್ರಾಂಶ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯಗಳು ಅಧಿಕೃತವಾದ ನಿಕಾನ್‌‌ ಚಾಲನಾ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ ಮಾಡುವ ತಂತ್ರಾಂಶಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರಸಕ್ತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ ಚಾಲನಾ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತವೆ. 1994 ಮತ್ತು 1996ರ ನಡುವೆ, ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ಟಚ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಟ್ಟಸ ಸಮತಲದ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌‌ನ ಮೂರು ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನಿಕಾನ್‌‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು; ಆದರೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದ ಮಟ್ಟಸ ಸಮತಲದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವು ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸಲು ಆಗಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಫಿಲಂ ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಗಳ ಕಡೆಗೆ ನಿಕಾನ್‌ ಗಮನಹರಿಸಿತು. ==ಕ್ರೀಡಾ ದೃಶ್ಯೋಪಕರಣಗಳು== ====ದುರ್ಬೀನುಗಳು==== <div style="float:left;width:48%"> * ಸ್ಪ್ರಿಂಟ್‌ IV * ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ IV * ಟ್ರಾವೆಲೈಟ್‌ v * ಮೈಕ್ರಾನ್‌ * ಆಕ್ಷನ್‌ VII * ಆಕ್ಷನ್‌ VII ಝೂಮ್‌ * ಸ್ಪೋರ್ಟರ್‌ I * ವೆಂಚರರ್‌‌ 8/10x32 </div><div style="float:right;width:48%"> * ವೆಂಚರರ್‌‌ 8x42 * ರೂಫ್‌ ಪ್ರಿಸಂ * ಮೊನಾರ್ಕ್‌ * ಆಕ್ಷನ್‌ EX * ಸ್ಟೇಬಿಲ್‌ಐಸ್‌ * ಸುಪೀರಿಯರ್‌ E * ಮೆರೈನ್‌ </div>{{-}} ====ನೆಲೆಪತ್ತೆಯ ದರ್ಶಕಗಳು==== * ಸ್ಪಾಟರ್‌‌ XL II WP * ಸ್ಪಾಟಿಂಗ್‌ ಸ್ಕೋಪ್‌ R/A II * ಸ್ಪಾಟಿಂಗ್‌ ಸ್ಕೋಪ್‌ 80 * ಫೀಲ್ಡ್‌ ಸ್ಕೋಪ್‌ III * ಫೀಲ್ಡ್‌ ಸ್ಕೋಪ್‌ ED 82 ====ಬಂದೂಕು ದರ್ಶಕಗಳು==== * ಮೊನಾರ್ಕ್‌ * ಲೇಸರ್‌ IRT * ಎನ್‌ಕೋರ್ * ಕಯೋಟ್‌ ಸ್ಪೆಷಲ್‌ * ಸ್ಲಗ್‌ಹಂಟರ್‌ * ಬಕ್‌ಮಾಸ್ಟರ್‌ * ಪ್ರೋಸ್ಟಾಫ್‌ * ಟೀಮ್‌ ರಿಯಲ್‌ಟ್ರೀ == ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು == ಕಣ್ಣಿನ ಉಪಕರಣ, ಬೂದುಗಾಜುಗಳು, ಏಕಾಕ್ಷಿ ಮಸೂರಗಳು, ದುರ್ಬೀನು ದೂರದರ್ಶಕಗಳು, ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕಗಳು, ಲೇಸರ್‌ ಗುರಿದೂರಮಾಪಕಗಳು, ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ಬಳಕೆಗಾಗಿರುವ ಕ್ಯಾಮರಗಳು, ಅನುಕಲಿತ ಮಂಡಲಗಳು ಮತ್ತು [[ಲಿಕ್ವಿಡ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೆ (ಎಲ್‌ಸಿಡಿ)|ದ್ರವಸ್ಫಟಿಕ ಉದ್ದರ್ಶನಗಳು]], ಹಾಗೂ ಅರೆವಾಹಕ ಸಾಧನದ ಪರಿಶೀಲನಾ ಉಪಕರಣದ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೃಗ್ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋ-ಆಧರಿತ ಅಳತೆ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನೂ ಸಹ ನಿಕಾನ್‌‌ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. 2008ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಕಂಪನಿಯ ಆದಾಯದ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವು ಸ್ಟೆಪರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಯಾನರ್‌ಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite press release| title=Nikon annual report 2008| publisher=Nikon Corporation| url=http://www.nikon.com/about/ir/ir_library/ar/pdf/ar2008/08annual_e.pdf| accessdate=2010-02-05| archive-date=2010-01-31| archive-url=https://web.archive.org/web/20100131152336/http://nikon.com/about/ir/ir_library/ar/pdf/ar2008/08annual_e.pdf| url-status=dead}}</ref> ನಿಕಾನ್‌‌, ನಿಜಿ, ನೊಬಿಲಿ-ಟೈ, ಪ್ರೆಸಿಯೊ, ಮತ್ತು ವೆಲಾಸಿಟಿ VTI ಎಂಬ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕಗಳು, ಬಿಸಿಲಿನ ಕನ್ನಡಕ, ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಕದ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಸಹ ನಿಕಾನ್‌‌ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web| title=Trademarks| publisher=Nikon Corporation| url=http://www.nikonusa.com/About-Nikon/Trademarks.page| date=6 November 2009| accessdate=2010-02-05| archive-date=2010-02-05| archive-url=https://web.archive.org/web/20100205105828/http://nikonusa.com/About-Nikon/Trademarks.page| url-status=dead}}</ref> ==ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಕರಗಳು== {{Reflist|2}} ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ== {{Col-begin}} {{Col-3}} *ಏಕ-ಮಸೂರದ ಪರಾವರ್ತಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ *ಸಂಪೂರ್ಣ-ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಡಿಜಿಟಲ್‌ SLR *ಏಕ-ಮಸೂರದ ಪರಾವರ್ತಕ ಕ್ಯಾಮರದ ಇತಿಹಾಸ *SLR ಮತ್ತು DSLR ಕ್ಯಾಮರಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಮಸೂರಗಳು {{Col-3}} * ನಿಕಾನ್‌‌ ಇನ್‌‌ಸ್ಟ್ರುಮೆಂಟ್‌ ಇಂಕ್‌ *ನಿಕಾರ್‌‌ *ನಿಕಾನ್‌‌ F *ನಿಕಾನ್‌‌ ಕೂಲ್‌ಪಿಕ್ಸ್‌ ಸರಣಿ {{Col-3}} *ನಿಕಾನ್‌‌ F-ಮೌಂಟ್‌ *ನಿಕಾನ್‌‌ S-ಮೌಂಟ್‌ *ಪರಿದೃಶ್ಯ ಚಿತ್ರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಸೂರ *ಏಕ-ಮಸೂರದ ಪರಾವರ್ತಕ ಕ್ಯಾಮರ {{Col-end}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commons category|Nikon}} {{Portal|Companies}} *[http://www.nikon.com ನಿಕಾನ್‌‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌] *[https://biz.yahoo.com/ic/51/51742.html ಯಾಹೂ! – ನಿಕಾನ್‌‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ ಕಂಪನಿಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆ] *[http://www.photosynthesis.co.nz/nikon/specs.html ನಿಕಾನ್‌‌ ಮಸೂರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಗಳ ಕೋಷ್ಟಕ] *[http://www.mir.com.my/rb/photography/companies/nikon/htmls/models/index.htm "ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಇನ್‌ ಮಲೇಷಿಯಾ" ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ನಿಕಾನ್‌‌ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿ] {{Template group|list= {{Nikon Digital Camera List}} {{Nikon 35mm Film SLR Cameras}} {{Japanese Electronics Industry}} {{TOPIX 100}} {{Nikkei 225}} {{Mitsubishi Group}} }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಿಕಾನ್‌‌]] [[ವರ್ಗ:ನಿಕಾನ್‌‌ ಕ್ಯಾಮರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವಲಯದ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜಪಾನ್‌‌ನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ವಲಯದ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜಪಾನ್‌‌ನ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉಪಕರಣದ ಅರೆವಾಹಕದ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಸೂರ ತಯಾರಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಿಟ್ಸುಬಿಷಿ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಟೋಕಿಯೊ ಮೂಲದ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1917ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ]] [[ವರ್ಗ:ಛಾಯಾಚಿತ್ರೀಕರಣ]] fa9aeglx7u7heg12wwwysllguubmb6u 0 28057 1370988 1348566 2026-03-31T18:57:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370988 wikitext text/x-wiki {{Coord|51|30|20|N|0|04|32|W|region:GB_type:landmark|display=title}} {{Infobox bridge |bridge_name= Tower Bridge |image= Tower bridge London Twilight - November 2006.jpg<!-- This is a 'featured picture' on Commons, and hence considered one of the very best in the collection --> |caption= Tower Bridge from the North Bank at dusk |official_name= |also_known_as= |carries= A100 Tower Bridge Road<br />– motor vehicles, cyclists, pedestrians |crosses= [[River Thames|Thames]] |locale= [[ಲಂಡನ್]] Boroughs:<br />– north side: [[London Borough of Tower Hamlets|Tower Hamlets]]<br />– south side: [[London Borough of Southwark|Southwark]] |maint= [[Bridge House Estates]] |id= |design= [[Bascule bridge]],<br />[[suspension bridge]] |mainspan= {{convert|61|m|ft|0|lk=on}} |length= {{convert|244|m|ft|0}} |width= |clearance= |below= {{convert|8.6|m|ft|0}} (closed)<br /> {{Convert|42.5|m|ft|0}} (open)<br />''(Mean High Water Spring Tide)'' |traffic= |open= ೩೦ June ೧೮೯೪ |closed= |toll= |heritage =[[Listed buildings|Grade I listed structure]] |map_cue= |map_image= |map_text= |map_width= <!--Hide coordinates to remove section of infobox. Most of links only work for US bridges, and remainder are available from coords shown at top of page.)--> |lattitude= <!-- 51.504438 --> |longitude= <!-- -0.074829 --> }} '''ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ (ಟಾವರ್‌ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌)''' ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌, ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌]]ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸಮತೋಲನದ ತೂಗು ಸೇತುವೆ, ಸಮಸನ್ನೆ ಮತ್ತು ತೂಗುಸೇತುವೆಗಳ ಜಂಟಿ-ವಿನ್ಯಾಸದ ಸೇತುವೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಲಂಡನ್‌ ಗೋಪುರಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ, ಈ ಸೇತುವೆಗೆ ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.{{cref|ಹೆಸರು}} ಇಂದು ಈ ಸೇತುವೆಯು ಲಂಡನ್‌ ಮಹಾನಗರದ ಮೂರ್ತಿವೆತ್ತ ಪ್ರಮುಖ ಲಾಂಛನವಾಗಿದೆ. ಈ ಸೇತುವೆಯ ಎರಡೂ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗೋಪುರಗಳಿವೆ. ಈ ಗೋಪುರಗಳ ಮೇಲ್ತುದಿಗಳ ನಡುವೆ ಅಡ್ಡಲಾದ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಗಾಗಿ ಸಾಲು ದಾರಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಗೋಪುರಗಳ ನೆಲದೆಡೆಗೆ ಬಾಗಿದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತೂಗುಸೇತುವೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಡ್ಡಲಾದ ಭಾರ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಪಂಕ್ತಿಯ ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೇತುವೆಯ ತೂಗು-ಭಾಗಗಳ ಭಾರವಾದ ಉದ್ದದ ಭಾಗ, ಹಾಗೂ, ಎರಡು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಪಂಕ್ತಿಗಳ ಉದ್ದದ ಪ್ರತಿ-ಭಾರಗಳನ್ನು ಈ ಎರಡೂ ದೃಢ ಗೋಪುರಗಳು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಗೋಪುರದ ತಳದಲ್ಲಿ, ಸಮಸನ್ನೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಯಂತ್ರಗಳಿವೆ. ಸೇತುವೆಯ ಈಗಿರುವ ಕೆಂಪು, ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ, [[ಎರಡನೇ ಎಲಿಜಬೆಥ್|ಮಹಾರಾಣಿ]]ಯ ಸಿಂಹಾಸನಾರೋಹಣದ ರಜತ ಮಹೋತ್ಸವದ ದ್ಯೋತಕ ಬಳಿಯಲಾಯಿತು. ಮೂಲತಃ ಇದಕ್ಕೆ ಚಾಕೊಲೆಟ್‌ ನ ಕಂದು ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯಲಾಗಿತ್ತು.<ref>ಬ್ರಯಾನ್‌ ಕುಕ್ಸನ್‌ ಕ್ರಾಸಿಂಗ್‌ ದಿ ರಿವರ್‌. ಮೇನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್‌. ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌. ೨೦೦೬. ಪು.೩೦೪.</ref> ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಲಂಡನ್‌ ಸೇತುವೆ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಧೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಯ ಹರಿವಿನ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಅದು ಲಂಡನ್‌ ಸೇತುವೆ ತಲಪುವುದು.<ref name="googlelb">{{cite web | url = http://images.google.ca/images?hl=en&q=london+bridge&btnG=Search+Images&gbv=2 | title = Image Search for 'London Bridge' | publisher = Google | accessdate = March 30, 2007}}</ref> ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾದ, ಬಹಳಷ್ಟು ಚರ್ಚಿತ ನಗರ ಕಟ್ಟುಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಲಂಡನ್‌ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಕೊಂಡ ರಾಬರ್ಟ್‌ ಮೆಕಲಾಕ್‌, ಅದನ್ನು ಅರಿಝೊನಾದ ಲೇಕ್‌ ಹವಸು ಸಿಟಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು. ತಾವು ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯನ್ನೇ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವರೆಂದು ಅವರು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು. ಮೆಕಲಾಕ್‌ ಈ ಕಥೆಯೆಲ್ಲಾ ಸುಳ್ಳು ಎಂದು, ಸ್ವತಃ ಮೆಕಲಾಕ್‌ ಹಾಗೂ ಸೇತುವೆ ಮಾರಾಟಗಾರ ಇವಾನ್‌ ಲಕಿನ್‌ ಹೇಳಿದರು.<ref>http://www.thisislocallondon.co.uk/news/169982.how_london_bridge_was_sold_to_the_states/</ref> ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಗೆ, ಸರ್ಕಲ್‌ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ ಲೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟಾವರ್‌ ಹಿಲ್‌ ಅತಿಸನಿಹದ ಲಂಡನ್‌ ನೆಲದಡಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಹಾಗೂ ಟಾವರ್‌ ಗೇಟ್ವೇ ಅತಿಸನಿಹದ ಡಾಕ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ಲೈಟ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ.<ref name="coltbe">{{cite web | url = http://www.towerbridge.org.uk/TBE/EN/Exhibition/ | title = Tower Bridge Exhibition website | publisher = Corporation of The City of London | accessdate = November 18, 2010 | archive-date = ನವೆಂಬರ್ 12, 2010 | archive-url = https://web.archive.org/web/20101112055741/http://www.towerbridge.org.uk/TBE/EN/Exhibition/ | url-status = dead }}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == === ಹಿನ್ನೆಲೆ === [[ಚಿತ್ರ:Tower bridge schm020.png|thumb|right|ಅಳತೆಯೊಂದಿಗೆ ಎತ್ತರ]] ಆಗ ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಲಂಡನ್‌ನ ಪೂರ್ವಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವೇಗಗೊಂಡ ಕಾರಣ, ಆಗಿನ ಲಂಡನ್‌ ಸೇತುವೆಯಿಂದ ಥೇಮ್ಸ್‌ ಹರವಿನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಲಂಡನ್‌ ಸೇತುವೆ ಹಾಗೂ ಲಂಡನ್ ಗೋಪುರಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಪೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬಂದರಿಗೆ ಎತ್ತರದ ಪಟಸ್ತಂಭಗಳುಳ್ಳ ಹಡಗುಗಳು ಆಗಮಿಸಲು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದೆಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ಸ್ಥಿರ ಸೇತುವೆ ಕಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನದಿ ದಾಟುವ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಾಣಲೆಂದು, ೧೮೭೬ರಲ್ಲಿ, ಸರ್‌ ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಜೊಸೆಫ್ ಆಲ್ಟ್‌ಮನ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯುಳ್ಳ ''ವಿಶೇಷ ಸೇತುವೆ ಮತ್ತು ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ ಸಮಿತಿ'' ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ನದಿ ದಾಟಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಂದನ್ನು ಘೋಷಿಸಿ, ಭಾಗವಹಿಸಿರೆಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಆಮಂತ್ರಿಸಿತು. ನಿರ್ಮಾಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಿ,ಎಂಜನಿಯರ್ ಸರ್ ಜೊಸೆಫ್‌ ಬಝಲ್ಗೆಟ್‌ರದೂ‌ ಸೇರಿದಂತೆ, ಸುಮಾರು ೫೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನೆಯ ಸುತ್ತ ವಿವಾದದ ಹೊಗೆ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ನಗರದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಹಾಗೂ ಈ ಸೇತುವೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ತೀರ್ಪುಗಾರರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ<ref name="Roberts1">ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌, ಕ್ರಿಸ್‌, "ಕ್ರಾಸ್‌ ರಿವರ್‌ ಟ್ರಾಫಿಕ್‌", ಗ್ರ್ಯಾಂಟಾ, ೨೦೦೫</ref> ಸರ್‌ ಹೊರೇಸ್‌ ಜೋನ್ಸ್‌ ೧೮೮೪ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಎರಡು ಗೋಪುರಗಳುಳ್ಳ ಸಮಸನ್ನೆ ಸೇತುವೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಜೋನ್ಸ್‌ರ ಶಿಲ್ಪವಿಜ್ಞಾನಿ ಸರ್‌ ಜಾನ್‌ ವುಲ್ಫ್‌ ಬ್ಯಾರಿ ಕಲ್ಪಿಸಿದರು. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿನ ಕಮಾನನ್ನು ಎರಡು ಸಮನಾದ ಸಮಸನ್ನೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಭಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ನದಿಯಲ್ಲಿ ಹಡಗು ಹಾದುಹೋಗಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಗೋಪುರದ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಕಮಾನುಗಳು ತೂಗುಸೇತುವೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈ ತೂಗುಸೇತುವೆಗಳಿಗೆ ನೆಲ-ಆಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲ್ಬಾಗದ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳು ಆನಿಕೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. === ನಿರ್ಮಾಣ === [[ಚಿತ್ರ:Tower bridge works 1892.jpg|right|thumb|ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ, 1892]] ಈ ನಿರ್ಮಾಣವು ೧೮೮೬ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರೆದು, ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಯಿತು. ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು (ಸರ್‌ ಜಾನ್‌ ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್‌ (ಅಡಿಪಾಯಗಳು), ಬೆರೊನ್‌ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ (ದ್ರವೀಯ ತಂತ್ರವಿಜ್ಞಾನ), ವಿಲಿಯಂ ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್‌, ಸರ್‌ ಎಚ್‌ ಎಚ್‌ ಬಾರ್ಟ್‌ಲೆಟ್‌ ಮತ್ತು ಸರ್‌ ವಿಲಿಯಂ ಆರೊಲ್‌ & ಕಂಪೆನಿ<ref>ದಿ ಟೈಮ್ಸ್‌, ೨ ಜುಲೈ ೧೮೯೪</ref>) ಹಾಗೂ ೪೩೨ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಈ ಅದ್ದೂರಿ,ಭವ್ಯ ಸೇತುವೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು. ಇ. ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಕ್ರಟ್ವೆಲ್‌ ಈ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಯ ಸ್ಥಾನಿಕ ತಂತ್ರವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name="Archive3"/> ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸದೃಢ ಆಧಾರ ನೀಡಲೆಂದು, ೭೦,೦೦೦ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು [[ಕಾಂಕ್ರೀಟ್|ಜಲ್ಲಿಗಾರೆ]]‌ಗಳುಳ್ಳ<ref name="Roberts1"/> ಎರಡು ಭಾರೀ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಯ ತಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಗೋಪುರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳಿಗೆ ೧೧,೦೦೦ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಉಕ್ಕು ಚೌಕಟ್ಟು ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದವು.<ref name="Roberts1"/> ನಂತರ, ಉಕ್ಕಿನ ನಿರ್ಮಾಣರಚನೆಗೆ ದೃಢ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ, ಸೇತುವೆಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ನೋಟ ನೀಡಲು, ಕಾರ್ನಿಷ್‌ ಬೆಣಚುಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟ್ಲೆಂಡ್‌ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲುಲೇಪನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಜೋನ್ಸ್‌ ೧೮೮೭ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಜಾರ್ಜ್‌ ಡಿ ಸ್ಟೀವೆನ್ಸನ್‌ ಈ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="Roberts1"/> ಸ್ಟೀವೆನ್ಸನ್‌ ಜೋನ್ಸ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಿದ ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಮುಂಬದಿನೋಟವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಲಂಕಾರಮಯವಾದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್‌ ಗೋಥಿಕ್‌ ಶೈಲಿಯ ವಿನ್ಯಾಸ ರೂಪಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಸೇತುವೆಯು ಲಂಡನ್‌ ಮಹಾನಗರದ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ಲಂಡನ್‌ ಗೋಪುರದೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಣಗೊಳಿಸುವುದೂ ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಇಂಗಿತವಾಗಿತ್ತು.<ref name="Archive3"/> ನಿರ್ಮಾಣದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ ೧,೧೮೪,೦೦೦<ref name="Archive3"/> ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಪೌಂಡ್‌ಗಳಷ್ಟಿತ್ತು. ({{CURRENTYEAR}}ರಂದು {{Formatprice|{{Inflation|UK|1184000|1894|{{CURRENTYEAR}}|r=-೪}}}}ಪೌಂಡ್‌ಗಳು).}}ಪೌಂಡ್‌ಗಳು).ಪೌಂಡ್‌ಗಳು).{{Inflation-fn|UK}} === ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗಾಗಿ ಮುಕ್ತವಾದದ್ದು === ವೇಲ್ಸ್‌ ರಾಜಕುಮಾರ (ಭವಿಷ್ಯತ್ ನ ಮಹಾರಾಜ ಏಳನೆಯ ಎಡ್ವರ್ಡ್‌) ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ವೇಲ್ಸ್‌ ರಾಜಕುಮಾರಿ (ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಾ) ಈ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ೧೮೯೪ರ ಜೂನ್‌ ೩೦ರಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗಾಗಿ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>[http://thames.me.uk/s00040.htm ವ್ಹೇರ್‌ ಥೇಮ್ಸ್‌ ಸ್ಮೂತ್‌ ವಾಟರ್ಸ್‌ ಗ್ಲೈಡ್‌]</ref> ಈ ಸೇತುವೆಯು, ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಐರನ್‌ ಗೇಟ್‌ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಾರ್ಸ್ಲಿಡೌನ್‌ ಲೇನ್‌ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇವೆರಡೂ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಟಾವರ್‌ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಅಪ್ರೋಚ್‌ ಹಾಗೂ ಟಾವರ್‌ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ರೋಡ್‌ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.<ref name="Archive3"/> ಈ ಸೇತುವೆ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾಗುವವರೆಗೂ, ಟಾವರ್‌ ಹಿಲ್‌ ನಿಂದ ಸೌತ್ವಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟೂಲೆ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ಗೆ ನದಿ ದಾಟಿ ಹೋಗಬೇಕೆಂದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ೪೦೦ ಮೀಟರ್‌ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಗೋಪುರ ಸುರಂಗ (ಟಾವರ್‌ ಸಬ್ವೆ) ಮಾರ್ಗವು ಅತಿ ನೇರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ೧೮೭೦ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾದ ಟಾವರ್‌ ಸಬ್ವೇ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ನೆಲದಡಿ 'ಟ್ಯೂಬ್'‌, ಕೊಳವೆ ರೈಲುಮಾರ್ಗವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಕೇವಲ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ, ಪಾದಚಾರಿ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪುನಃ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ ಮುಕ್ತವಾದೊಡನೆಯೇ, ಎಲ್ಲಾ ಪಾದಚಾರಿ ಸಂಚಾರವು ಈ ಸೇತುವೆಯತ್ತ ತಿರುಗಿತು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇತುವೆಯ ಬಳಕೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸುಂಕಪಾವತಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಸುಂಕದ ಆದಾಯವಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ, ಈ ಸುರಂಗವನ್ನು ೧೮೯೮ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.<ref name="DSmith">{{cite book | last = Smith | first = Denis | authorlink = | title = Civil Engineering Heritage: London and the Thames Valley | publisher = Thomas Telford | year = 2001 | pages = 22–23 | isbn = 0-7277-2876-8}}</ref> ಲಂಡನ್‌ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆ, ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಲಂಡನ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಹೌಸ್‌ ಎಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಎಂಬ ದತ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇದರ ಒಡೆತನ ಪಡೆದು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಲಂಡನ್‌ನ ಐದು ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯೂ ಒಂದು. ಈ ದತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸೇತುವೆಗಳ ಪೈಕಿ, ಲಂಡನ್‌ ನಗರವನ್ನು ಸೌತ್ವಾರ್ಕ್‌ ದಂಡೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸದ ಏಕೈಕ ಸೇತುವೆಯಿದು. ಟಾವರ್‌ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್ಸ್‌ ಇದರ ಉತ್ತರ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿದೆ. == ವಿನ್ಯಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:Towerbridge oblique 199404.jpg|thumb|right|ಟಾವರ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಉತ್ತರ ಗೋಪುರ ರಸ್ತೆಯ ಓರೆ ನೋಟ]] ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯು ೮೦೦ ಅಡಿ (೨೪೪ [[ಮೀಟರ್]]‌ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದರ ಗೋಪುರಗಳು ತಲಾ ೨೧೩ ಅಡಿ (೬೫ ಮೀಟರ್‌) ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ಹಡಗುಗಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗೋಪುರಗಳ ನಡುವೆ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ೨೦೦ ಅಡಿ (೬೧ ಮೀಟರ್‌) ಉದ್ದದ ಕಮಾನನ್ನು ಎರಡು ಸಮನಾದ ಸನ್ನೆಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಮ ಜೋಡಿ ಎಲೆಗಳಂತೆ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಸನ್ನೆಗಳನ್ನು ೮೩ ಡಿಗ್ರಿಗಳಷ್ಟು ಮೇಲೇರಿಸಿ, ನದಿಯಲ್ಲಿ ಹಡಗು, ದೋಣಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಜಲಸಾರಿಗೆ ವಾಹನಗಳು ಸಂಚರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಹುದು. ಅಗತ್ಯ ಬಲವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಲು, ೧,೦೦೦ ಟನ್‌ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ತೂಕವುಳ್ಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮಸನ್ನೆಯನ್ನು ಸಮಭಾರಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಐದು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಎತ್ತಬಹುದಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ಉಪ-ಕಮಾನುಗಳು ತೂಗುಸೇತುವೆಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸೇತುವೆಯು {{convert|270|ft|m|0}} ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದರ ತೂಗು ಕಂಬಿಗಳು ನೆಲ ಆಧಾರ ಹಾಗೂ ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳೊಳಗೆ ಇರುವ ಕಂಬಿಗಳ ಮೂಲಕ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿವೆ. ಭೋರ್ಗರೆಯುವ ಅಲೆಯುಂಟಾಗುವಾಗ, ಪಾದಚಾರಿ ಕಮಾನುಗಳು ನದಿಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ {{convert|143|ft|m|0}} ಎತ್ತರವಿರುತ್ತವೆ.<ref name="Archive3">{{cite journal | title =Tower Bridge | journal =Archive – The Quarterly Journal for British Industrial and Transport History | volume =<!--1--> | issue = 3 | pages =p47 | year =1994 | publisher = Lightmoor Press | issn =1352-7991 }}</ref> === ದ್ರವೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ === [[ಚಿತ್ರ:Tower.bridge.99.machinery.london.arp.jpg|thumb|right|ಮೂಲ ಹಬೆ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಯಂತ್ರವಿದು: 360 ಎಚ್‌ಪಿ ಸಾಮಥ್ಯವುಳ್ಳ, ಅಡ್ಡಲಾಗಿರುವ, ಟ್ವಿನ್‌ ಟಾಂಡೆಮ್ ಕಾಂಪೌಂಡ್‌ ಯಂತ್ರ, ಇದಕ್ಕೆ ಮೆಯರ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಯಾನ್ಷನ್‌ ಸ್ಲೈಡ್‌ ವಾಲ್ವ್‌ಗಳಿವೆ.]] ಹಲವು ದ್ರವೀಯ ಸಂಚಾಯಕ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವಾಯುಭಾರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಲಾದ ನೀರಿನಿಂದ, ಎತ್ತರದ ಗೇಟ್ ಗಳನ್ನು ಮೂಲತಃ ಮೇಲಕ್ಕೇರುಸುವ ಯಂತ್ರವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.<ref>{{Cite web |url=http://www.towerbridge.org.uk/TBE/EN/BridgeHistory/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2011-03-02 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620160843/http://www.towerbridge.org.uk/TBE/EN/BridgeHistory |url-status=dead }}</ref> ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌ ಅಪಾನ್‌ ಟೈನ್‌ ಮೂಲದ ಸರ್‌ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಜಿ. ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ ಮಿಚೆಲ್‌ & ಕಂಪೆನಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ೩೬೦ ಎಚ್‌ಪಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದ, ತಟಸ್ಥ ಹಬೆ ಯಂತ್ರಗಳು ನೀರನ್ನು ೭೫೦ ಪ್ರತಿ ಚದರ ಅಂಗುಲ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾಯಕ ಕೋಶದೊಳಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಡುಬೆಣೆ ಮತ್ತು ದಂಡದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯುಳ್ಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಪಂಪ್‌ ಇದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಚಾಯಕ ಕೋಶದಲ್ಲಿ ೨೦-ಅಂಗುಲದ ನೀರೆತ್ತುವ ಸಾಧನವಿದ್ದು, ಇದರ ಮೇಲೆ ಅಗತ್ಯ ಒತ್ತಡ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಹಳ ಭಾರದ ತೂಕವನ್ನಿಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲ ಯಂತ್ರದ ಬದಲಿಗೆ ಹೊಸದಾದ ವಿದ್ಯುತ್‌-ದ್ರವೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಬಿಎಚ್‌ಎ ಕ್ರೊಮ್ವೆಲ್ ಹೌಸ್‌ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಮೂಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲು ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಸಮಸನ್ನೆಗಳಿಗೆ ಕೂಡಿಸಲಾದ ಕಚ್ಚುಗಳುಳ್ಳ ಸರಳುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇವು ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ದ್ರವೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ನೀರಿನ ಬದಲು ತೈಲ ಬಳಸುವ, ಗಿಯರುಗಳುಳ್ಳ ಆಧುನಿಕ ದ್ರವೀಯ ಯಂತ್ರಗಳು ಈ ಸಮಸನ್ನೆಗಳನ್ನು ಏರಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಇಳಿಸುತ್ತವೆ.<ref>{{cite web | last =Hartwell | first =Geoffrey | title =Tower Bridge, London | url =http://www.hartwell.demon.co.uk/tbpic.htm | accessdate =2007-02-27 | archive-date =2011-06-20 | archive-url =https://web.archive.org/web/20110620072547/http://www.hartwell.demon.co.uk/tbpic.htm | url-status =dead }}</ref> ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮೂಲ ದ್ರವೀಯ ಯಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹಾಗೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗಾಗಿ ಇದು ತೆರೆದಿದ್ದು, ಸೇತುವೆಯ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಸೇತುವೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ಯಂತ್ರ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯವಿದೆ. ಈ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಬೆಯ ಯಂತ್ರಗಳು, ಎರಡು ಸಂಚಾಯಕ ಕೋಶಗಳು ಹಾಗೂ, ಸಮಸನ್ನೆಯನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವ ದ್ರವೀಯ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಯಂತ್ರ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಇತರೆ ಭಾಗಗಳೂ ಇವೆ. ==== ಮೂರನೆಯ ಹಬೆ ಯಂತ್ರ ==== [[ಚಿತ್ರ:Vickers Armstrong 150 HP Horizontal Cross Compound Hydraulic Pumping Engine - geograph.org.uk - 1991654.jpg|right|thumb|ಫಾರ್ನ್‌ಸೆಟ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್‌ ಸ್ಟೀಮ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಟ್ಟಿರುವ, ಸರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮೂರನೆಯ ಯಂತ್ರ]] [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವಸಮರ]]ದಲ್ಲಿ, ಆಗಿದ್ದ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆದಿತ್ತು, ಹೀಗೆ ಇದನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Forncett">{{cite web | title =The Tower Bridge Engine | publisher =Forncett Industrial Steam Museum | url =http://oldenginehouse.users.btopenworld.com/towerb.htm | accessdate =2007-02-27 | archive-date =2010-02-25 | archive-url =https://web.archive.org/web/20100225024729/http://oldenginehouse.users.btopenworld.com/towerb.htm | url-status =dead }}</ref> ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌ ಅಪಾನ್‌ ಟೈನ್‌ ಮೂಲದ ವಿಕರ್ಸ್‌ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ಉದ್ದಿಮೆಯು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಸ್‌ವಿಕ್‌ ಘಟಕದಲ್ಲಿ, ೧೫೦ ಎಚ್‌ಪಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ, ಅಡ್ಡಲಾದ, ಮಿಶ್ರಿತ ಸಂಕೀರ್ಣ ಯಂತ್ರ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ {{convert|9|ft|m|adj=on}} ವ್ಯಾಸದ, ೯ ಟನ್‌ ತೂಕದ ನಿಯಂತ್ರಕ ಚಕ್ರವಿದ್ದು, ಅದರ ತಿರುಗುವ ವೇಗವನ್ನು ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ೩೦ ಸುತ್ತುಗಳಂತೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Forncett" /> ಇಡೀ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಧುನೀಕರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಈ ಯಂತ್ರದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ್ದಾಯಿತು. ಲಂಡನ್‌ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯು ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಫಾರ್ನ್‌ಸೆಟ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್‌ ಸ್ಟೀಮ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ಗೆ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿತು.<ref name="Forncett" /> === ಜಲಯಾನ ನಿಯಂತ್ರಣ === ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಯಲ್ಲಿನ ಜಲಸಾರಿಗೆ ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು, ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ನಿಯಮಾವಳಿ ಮತ್ತು ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಹಗಲಿನ ವೇಳೆ, ಸೇತುವೆಯ ಎರಡೂ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಸಂಕೇತ ಕಂಬಗಳು ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಇರುಳಿನ ವೇಳೆ, ಎರಡೂ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಸೇತುವೆ ಮುಚ್ಚಿದೆಯೆಂದು ಸೂಚಿಸಲು ಎರಡು ಕೆಂಪು ದೀಪಗಳು ಹಾಗೂ ತೆರೆದಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲು ಎರಡು ಹಸಿರು ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಬ್ಬಿನ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ, ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಾಗಿ ಜಾಗಟೆ ಸದ್ದು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Archive3"/> ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಹಡಗುಗಳು ಸಹ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಹಗಲಿನ ವೇಳೆ,{{convert|2|ft|m|2}} ವ್ಯಾಸ ಅಳತೆಯುಳ್ಳ ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದ ಚೆಂಡನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಕಾಣುವುಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ, ಅದೇ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೆಂಪು ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮಬ್ಬು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ದೋಣಿ-ಹಡಗುಗಳ ಹಬೆ ಶಿಳ್ಳೆಯಿಂದ ಪದೇ-ಪದೇ ವಿಸ್ಫೋಟಕ ಸದ್ದು ಹೊರಡಿಸಬೇಕಾಯಿತು.<ref name="Archive3"/> ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹಗಲಿನ ವೇಳೆ ಕಪ್ಪು ಚೆಂಡು, ಅಥವಾ, ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ ಕೆಂಪು ದೀಪ ತೂಗು ಹಾಕಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಇದರ ಅರ್ಥ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗದು ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ನದಿ ಹರಿವಿನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ {{convert|1000|yd|m}} ಮುಂದೆ ಸಾಗಿ ಚೆರಿ ಗಾರ್ಡನ್‌ ಪಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಸೇತುವೆಯ ಕೆಳಗೆ ಹಾದುಹೋಗುವ ದೋಣಿ-ಹಡಗುಗಳು, ಸೇತುವೆ ಸಂಚಾರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಲು, ತಮ್ಮ ಸಂಕೇತಗಳು/ದೀಪಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ, ಸದ್ದು ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು.<ref name="Archive3"/> ಸಂಕೇತ ಪ್ರದರ್ಶನಾ ಯಂತ್ರಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿ, ಸೇತುವೆಯ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಚಾಲನಾ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇಡಲಾಗಿದೆ. == ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ == ಈ ಸೇತುವೆಯು ಲಂಡನ್‌ ಮಹಾನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಗ್ಗುರುತು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವೇ ಇಲ್ಲ. ಆದರೂ ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಕರು ಈ ಸೇತುವೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಕಲಾಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು. 'ಇದು ಅತ್ಯಾಡಂಬರ ಮತ್ತು ಡಾಂಭಿಕತೆಯ ಪ್ರತೀಕ, ಇದರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯ ನೈಜ ವಿಚಾರಗಳ ಮರೆಮಾಚುವಿಕೆ ಬಹಳಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಎಚ್‌.ಎಚ್‌. ಸ್ಟೇಟ್‌ಹ್ಯಾಮ್<ref>ಸ್ಟೇಟ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌, ಎಚ್‌.ಎಚ್‌., "ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌", ವೈಲಿ, ೧೯೧೬.</ref>‌ ಬರೆದರು. 'ಬಹಳ ಮಹತ್ವವಾದ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿರುವ ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯಷ್ಟು ವಿಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಎಲ್ಲೂ, ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ' ಎಂದು ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್‌ ಬ್ರಾಂಗ್ವಿನ್‌ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>ಬ್ರ್ಯಾಂಗ್ವಿನ್‌, ಎಫ್‌., ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ಯಾರೊಸ್‌, ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಎಸ್‌., "ಎ ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ಬ್ರಿಡ್ಜಸ್‌", ಜಾನ್‌ ಲೇನ್‌, ೧೯೨೦.</ref> ಅದಾದ ನಂತರ ೨೦೦೨ರ ಬಿಬಿಸಿ ಕಿರುತೆರೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಸರಣಿ ''ಬ್ರಿಟನ್ಸ್‌ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್‌'' ಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಾಲ್ಕು ಆಯ್ಕೆಗಳ ಪೈಕಿ ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯೂ ಒಂದು ಎಂದು ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಇತಿಹಾಸಜ್ಞ ಡ್ಯಾನ್‌ ಕ್ರುಯಿಕ್ಷಾಂಕ್‌ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದರು.<ref name="bbc">{{cite web | url=http://www.bbc.co.uk/history/programmes/programme_archive/best_buildings_06.shtml | title=Choosing Britain's Best Buildings | accessdate=June 3, 2008 | author= | last=Cruickshank | first=Dan | authorlink= | coauthors= | date= | year= | month= | work= | publisher=BBC History | pages= | doi= | archiveurl=https://web.archive.org/web/20070513091752/http://www.bbc.co.uk/history/programmes/programme_archive/best_buildings_06.shtml| archivedate=May 13, 2007| quote= }}</ref> == ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ ಇಂದು == [[ಚಿತ್ರ:London Thames Sunset panorama - Feb 2008.jpg|thumb|700px|centre|ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ನದಿ ಹರಿವಿನ ವಿರುದ್ಧದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯ ನೋಟ.ಈ ಸೇತುವೆಯು ದಿ ಬರೊ (ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಡಕ್ಕೆ, ಸೌತ್ವಾರ್ಕ್‌, ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗ) ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ ನಗರಗಳ ನಡುವೆ (ಟಾವರ್‌ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್ಸ್‌ ಮೂಲಕ) ಸಂಪರ್ಕವೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ.]] {{-}} [[ಚಿತ್ರ:tower.bridge.from.monument.london.arp.jpg|thumb|right|ನದಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ, ಸ್ಮಾರಕದಿಂದ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ ನೋಟ.ಮೋಟಾರ್ಸೈಕಲ್‌ ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಕಟ್ಟಡ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್‌ (ನಗರ ಭವನ), ಇದರ ಕೆಳಗೆ ಎಚ್‌ಎಂಎಸ್‌ ಬೆಲ್ಫಾಸ್ಟ್‌ನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.]] === ರಸ್ತೆ ಸಂಚಾರ === ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯು ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ನಿಬಿಡ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವವಾದ ಹಾದಿಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಸುಮಾರು ೪೦,೦೦೦ ಜನರು (ವಾಹನ ಚಾಲಕರು, ಸೈಕಲ್‌ ಸವಾರರು ಮತ್ತು ಪಾದಚಾರಿಗಳು ಈ ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸುವರು.<ref name="BBCstickFix">{{cite web | title =Fix to stop bridge getting stuck | publisher = BBC News | date =17 January 2006 | url =http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/london/4620622.stm | accessdate =2007-09-25 }}</ref> ಸೇತುವೆಯು ಲಂಡನ್‌ ಒಳ-ವರ್ತುಲ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಲಂಡನ್‌ ನಿಬಿಡತಾ ಶುಲ್ಕ ವಲಯದ ಪೂರ್ವ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. (ಈ ಸೇತುವೆ ಮೂಲಕ ಸಾಗಬಯಸುವ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.) ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಚನೆಯ ದೃಢತೆ ಕಾಪಾಡಲು, ಲಂಡನ್‌ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯು ಈ ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ಓಡಾಡುವ ವಾಹನಳ ಮೇಲೆ {{convert|20|mph|km/h|0}}ರಷ್ಟು ವೇಗ ನಿರ್ಬಂಧ ಹಾಗೂ ೧೮ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ತೂಕದ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಿದೆ. ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಪರಿವೀಕ್ಷಿಸಲು, ಅಳೆಯಲು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ವಾಹನ ಸಂಖ್ಯಾ ಫಲಕ ಗುರುತಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದ್ದು, ಅತಿವೇಗವಾಗಿ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಚಾಲಕರಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಂಡದ ನೋಟಿಸನ್ನು ರವಾನಿಸಲಾಗುವುದು.<ref name="tbspeedcheck">{{cite web | url = http://www.speedcheck.co.uk/images/Tower_Bridge_Case_Study.pdf | format = pdf | author = Speed Check Services | accessdate = November 18, 2010 | title = Bridge Protection Scheme | archive-date = ಮಾರ್ಚ್ 31, 2012 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120331155026/http://www.speedcheck.co.uk/images/Tower_Bridge_Case_Study.pdf | url-status = dead }}</ref> ಎರಡನೆಯ ವಿಧಾನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ವಾಹನದ ಇತರೆ ಪ್ರಮಿತಿಗಳ,ಸಂಚಾರ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾದುಹೋಗುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾಹನದ ತೂಕ, ನೆಲ ಮಟ್ಟದಿಂದ ವಾಹನ ಅಡಿಗಟ್ಟಿನ ಎತ್ತರ, ಹಾಗೂ ಆ ವಾಹನದ ಅಕ್ಷದಂಡಗಳೆಷ್ಟಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ದಾಖಲಿಸಲು ಚೋದನಾ ಕುಣಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪೀಡನಾ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪರಿಶೋಧಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="tbspeedcheck"/> [[ಚಿತ್ರ:TowerBridgeopen.jpg|thumb|left|ಎಚ್‌ಎಂಎಸ್‌ ನಾರ್ಥಂಬರ್ಲೆಂಡ್‌ (ಎಫ್‌238) ಹಡಗಿಗಾಗಿ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲೆಂದು ಏರಿರುವ ಸಮಸನ್ನೆ]] [[ಚಿತ್ರ:tower.bridge.9.walkwaysinterior.london.arp.jpg|thumb|right|ಎತ್ತರ ಮಟ್ಟದ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನಿನ ಒಳಭಾಗದ ದೃಶ್ಯ (ಇದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನ ಸಮಾರಂಭದ ಸ್ಥಳವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ)]] === ನದಿ ಸಂಚಾರ === ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಮಸನ್ನೆಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು ೧೦೦೦ ಬಾರಿ ಎತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title =Bridge Lifts | publisher =Tower Bridge Official Website | date = | url =http://www.towerbridge.org.uk/TowerBridge/English/BridgeLifts/ | accessdate =2007-09-25 | archive-date =2007-09-12 | archive-url =https://web.archive.org/web/20070912190426/http://www.towerbridge.org.uk/TowerBridge/English/BridgeLifts/ | url-status =dead }}</ref> ನದಿಯಲ್ಲಿನ ಸಂಚಾರದ ದಟ್ಟಣೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ರಸ್ತೆ ಸಂಚಾರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಂದು, ಸೇತುವೆ ತೆರೆಯುವ ಮುಂಚೆ ೨೪ ಗಂಟೆಗಳ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನದಿಯಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವ ದೋಣಿ-ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಸನ್ನೆಗಳ ಪರೋಕ್ಷ ಏರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಇಳಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ, ೨೦೦೦ನೆಯ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗದೇ, ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಸೇತುವೆಯು ಹಲವು ಬಾರಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡ ಅಥವಾ ಮುಚ್ಚಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಇತ್ತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅದರ ಸಂವೇದಕಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="BBCstickFix"/> === ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ ಪ್ರದರ್ಶನ === ಗೋಪುರಗಳ ನಡುವಿನ ಎತ್ತರದ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳು ವೇಶ್ಯೆಯರು ಮತ್ತು ಜೇಬುಗಳ್ಳರ ತಾಣವಾಗಿ ಕುಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ ಕಾರಣ, ೧೯೧೦ರಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಅಂಗವಾಗಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳನ್ನು ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಇಂದು ಸೇತುವೆಯ ಅವಳಿ ಗೋಪುರಗಳು, ಅತ್ಯೆತ್ತರದ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್‌ ಯಂತ್ರ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳಿಂದ ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿ ಹಾಗೂ ಲಂಡನ್‌ನ ಇತರೆ ಖ್ಯಾತ ತಾಣಗಳ ಭವ್ಯ ನೋಟ ನೋಡಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಆಗಮಿಸುವ ಸುಮಾರು ೩೮೦,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ{{Citation needed|date=November 2008}} ಈ ಕಮಾನುಗಳು ವೀಕ್ಷಣಾ ಪಂಕ್ತಿಗಳಂತಿವೆ. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ಸ್ಥಬ್ದಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ, ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಏಕೆ ಹಾಗೂ ಹೇಗೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು, ಅಂತರಸಂಪರ್ಕವುಳ್ಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಫಲಕಗಳಿವೆ. ಸೇತುವೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿನ ಹತ್ತಿರದ ಕಟ್ಟಡವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೆ ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲ ಸಮಸನ್ನೆ, ಹಬೆ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಡಲಾಗಿದೆ. === ೨೦೦೮–೨೦೧೨ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ನವೀಕರಣ === [[ಚಿತ್ರ:London Tower Bridge.jpg|thumb|right|ನವೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್‌ನಿಂದ ಸೇತುವೆಯ ಒಂದು ನೋಟ (ಚಿತ್ರದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಳೆ ಹಾಕಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ)]] ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಶಲಕ್ಷ ಪೌಂಡ್‌ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ೨೦೦೮ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸೇತುವೆಗಾಗಿ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಈ ಕಾರ್ಯವು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವುದೆಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬಣ್ಣಲೇಪನವನ್ನು ಮೂಲ ಲೋಹ ಕಟ್ಟುಗಳ ವರೆಗೆ ಕಿತ್ತುಹಾಕಿ, ಅವನ್ನು ಪುನಃ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣಗಳ ಮರುಲೇಪನ ಮಾಡುವುದಾಗಿತ್ತು. ಹಳೆಯ ರಂಗು ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಮಲಿನಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು, ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸಾರುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಹಾಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ೨೦೦೮ರ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಲು, ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಒಂದು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸೇತುವೆಯ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಕೆಲವು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಈ ಸುಸಜ್ಜಿಕೆಯ ನವೀಕರಣವು ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ತನಕ ತಾಳಿಕೊಳ್ಳುವುದೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.<ref>{{cite web | title = Tower Bridge to get £4m facelift | publisher = BBC News Online | date = 7 April 2008 | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/london/7335380.stm | accessdate = 2008-04-08}}</ref> ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನಿನ ಒಳಭಾಗವನ್ನು ೨೦೦೯ರ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳೊಳಗೆ, ಎಲೆನಿ ಷಿಯರ್ಲಿಸ್‌ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಬಹು-ಉಪಯೋಗಿ ನೂತನ ದೀಪವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಅಥವಾ ಸಮಾರಂಭಗಳು ನಡೆಯುವಾಗ ಈ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳಲ್ಲಿನ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುವುದು. ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಣದ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣದ ಬೆಳಕು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ವಾತಾವರಣದ ಬೆಳಕು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಜಿಬಿ ಎಲ್‌ಇಡಿ ಸಾಧನಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲುರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರೆಮಾಚುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲಾಗಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸೇತುವೆಯಲ್ಲಿ ತೂತು ಮಾಡದೇ ಈ ದೀಪಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದು. (ಸೇತುವೆಯು ಗ್ರೇಡ್‌ ೧ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ ತೂತು ಮಾಡಬಾರದೆಂಬ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿವೆ).<ref>{{cite web | title = Tower Bridge lighting | work = Interior Event & Exhibition Lighting Design scheme | publisher = ES Lighting Design | date = 29 April 2009 | url = http://www.eslightingdesign.co.uk/commercial/london-tower-bridge.aspx | accessdate = 2009-08-27 | archive-date = 2010-09-11 | archive-url = https://web.archive.org/web/20100911111602/http://eslightingdesign.co.uk/commercial/london-tower-bridge.aspx | url-status = dead }}</ref> ಆರು ಪದರಗಳ 'ರಂಗು ಲೇಪನ' ಅಗತ್ಯವಿದ್ದ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಲೇಪನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಳಸಿ, ನಾಲ್ಕು ತೂಗು ಸರಪಳಿಗಳ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ೨೦೧೦ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title=Tower Bridge restored to true colours|url=http://www.thetowerbridge.info/diary/tower-bridge-restored-to-true-colours|publisher=Tower Bridge Restoration Website|accessdate=24 May 2010|date=10 March 2010|archive-date=4 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100404054704/http://www.thetowerbridge.info/diary/tower-bridge-restored-to-true-colours|url-status=dead}}</ref> == ಘಟನಾವಳಿಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:SHort Sunderland V DP198 201.A Tower Br 16.09.56 edited-3.jpg|thumb|right|ಆಗ 1956ರ ಬ್ರಿಟನ್‌ ಯುದ್ಧದ ಸಪ್ತಾಹದಲ್ಲಿ ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಆರ್‌ಎಎಫ್‌ಗೆ ಸೇರಿರುವ ನಂಬರ್‌ 201 ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರಾನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಷಾರ್ಟ್‌ ಸಂಡರ್ಲೆಂಡ್‌]] ಆಗ ೧೯೫೨ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ೭೮ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಹಡಿ ಬಸ್ಸು (ಸ್ಟಾಕ್‌ ಸಂಖ್ಯೆ ಆರ್‌ಟಿ ೭೯೩) ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಸೇತುವೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆ ಸಮಯ, ಸೇತುವೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಾಹನವೂ ಚಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತ ಪಡಿಸಿ, ದ್ವಾರ ನಿರ್ವಾಹಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿ, ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದ ನಂತರ ಕಾವಲುಗಾರನು ಸಮಸನ್ನೆಗಳನ್ನು ಏರಿಸಿದ್ದನು. ಬದಲಿ ಕಾವಲುಗಾರನು ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರಣ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಎಡವಟ್ಟಾಯಿತು. ಬಸ್ಸು ಏರುತ್ತಿದ್ದ ದಕ್ಷಿಣ ಸಮಸನ್ನೆಯ ತುದಿಯ ಬಹು ಸನಿಹವಿತ್ತು. ಬಸ್‌ ಚಾಲಕ ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಗಂಟರ್‌ ತಕ್ಷಣ ಬಸ್ಸಿನ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬಸ್‌ ಹಾರಿ, ಮೂರು ಅಡಿ ಕೆಳಗಿದ್ದ, ಇನ್ನೂ ಏರದಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಸಮಸನ್ನೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದವರೆಲ್ಲರ ಗ್ರಹಾಚಾರ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು. ಯಾರಿಗೂ ಗಂಭೀರ ಗಾಯಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web | title =Tower Bridge, London, UK | publisher =www.bbc.co.uk | url =http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A559 | accessdate =2008-11-11}} </ref> ಹಾಕರ್‌ ಹಂಟರ್ ಸೇತುವೆ ಘಟನೆ ‌೧೯೬೮ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೫ರಂದು ಸಂಭವಿಸಿತು. ಫ್ಲೈಟ್‌ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್‌ ಅಲ್ಯಾನ್‌ ಪೊಲಕ್‌ ಹಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ನಂಬರ್‌ ೧ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರಾನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ್ದ ರಾಯಲ್‌ ಏರ್‌ ಫೋರ್ಸ್‌ ಹಾಕರ್‌ ಹಂಟರ್‌ ಎಫ್‌‌ಜಿಎ.೯ ಜೆಟ್‌ ಯುದ್ಧವಿಮಾನವು ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯ ಕೆಳಗೆ ಹಾರಿ ಹೋಯಿತು. ಆರ್‌ಎಫ್‌ನ ೫೦ನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಅಂಗವಾಗಿ ವರಿಷ್ಠ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ವಿಮಾನ ಹಾರಿಸದಿರುವ ವಿಚಾರದಿಂದ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡ ಪೊಲಕ್‌ ಅವರೇ ಏನಾದರೂ ಸಾಹಸ ಮಾಡೋಣವೆಂದಿದ್ದರು. ಯಾವುದೇ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯದೇ, ಪೊಲಕ್‌ ತಮ್ಮ ಹಂಟರ್‌ ವಿಮಾನವನ್ನು ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಅತಿ ಕೆಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಿಕೊಂಡು, ಸಂಸತ್‌ ಭವನ (ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌) ದಾಟಿ, ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯತ್ತ ಮುಂದುವರೆದರು. ಸೇತುವೆಯ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನಿನ ಕೆಳಗೆ ಹಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರು. ನಂತರ ಪೊಲಕ್‌ ಹೇಳಿದ ಪ್ರಕಾರ, ತಮ್ಮೆದುರಿಗೆ ಸೇತುವೆ ಕಾಣಿಸಿದಾಗ ಆ ರೀತಿ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗುವುದು ಕೊನೆಯ ಘಳಿಗೆಯ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ವಿಮಾನ ಹಾರಿಸುವುದನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ನೆಲ ಮುಟ್ಟಿದೊಡನೆ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಸೈನಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ವಾದ ಮಂಡಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶ ನೀಡದೇ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಆರ್‌ಎಫ್‌ ಸೇವೆಯಿಂದ ಹೊರಕಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ಪು.೧೫೭, ಷಾ, ಮೈಕಲ್‌ 'ನಂಬರ್‌ ವನ್‌ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್‌', ಇಯಾನ್‌ ಅಲ್ಯಾನ್‌ ೧೯೮೬</ref><ref>{{cite web | title = Hawker Hunter History | work = (scroll down half-way) | publisher = Thunder & Lightnings | date = 29 February 2004 | url = http://www.thunder-and-lightnings.co.uk/hunter/history.html | accessdate = 2008-04-08}}</ref> ನಂತರ ೧೯೭೩ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ೨೯ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಸ್ಟಾಕ್‌ ದಳ್ಳಾಳಿ ಪಾಲ್‌ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಏಕೈಕ ಇಂಜಿನ್ನಿನ ಬೀಗಲ್‌ ಪಪ್‌ ವಿಮಾನವನ್ನು ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನಿನ ಕೆಳಗೆ ಎರಡು ಸಲ ಹಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಸ್ಟಾಕ್‌ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಗರಣದ ಆರೋಪ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಲ್‌ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು 'ನಗರ'ದಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಬಹು ಸನಿಹ 'ದುಂಬಿ'ಯಂತೆ ವಿಮಾನ ಹಾರಿಸಿದರು. ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಲೇಕ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ನತ್ತ ಹಾರಿದರು. ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ ಅವರ ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತಕ್ಕೀಡಾಗಿ ಪಾಲ್‌ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಮೃತರಾದರು.<ref>{{cite web | last = | first = | authorlink = | coauthors = | title =Gives Suicide Plan To Crash Plane Into Tower Of London, Dies In Crash 240 Miles Away | work = | publisher =Lundington Daily News ''(1 August 1973)'' | date = | url =https://news.google.com/newspapers?id=VJAKAAAAIBAJ&sjid=HUwDAAAAIBAJ&pg=4691%2C2487801 | doi = | accessdate = 2010-02-14 }}</ref> ಈ ಹಿಂದೆ ೧೯೯೭ ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ,<ref>{{cite web | title =Presidential visits abroad | work =(William J. Clinton III) | publisher =US Department of State | date = | url = http://www.state.gov/r/pa/ho/trvl/pres/5188.htm | accessdate = 2007-09-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20030103073238/http://www.state.gov/r/pa/ho/trvl/pres/5188.htm|archivedate=2003-01-03}}</ref> [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ|ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಂದಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ]] [[ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್|ಬಿಲ್‌ ಕ್ಲಿಂಟನ್]]‌ರ ರಕ್ಷಣಾ ವಾಹನ ಸಾಲು, ಸೇತುವೆಯ ತೆರವಿನ ಬಳಿ ಇಬ್ಭಾಗವಾಯಿತು. ''ಗ್ಲ್ಯಾಡಿಸ್'' ‌ ಎಂಬ ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಯ ತೇಲುವ ಚಪ್ಪಟೆ ದೋಣಿ ಸೇಂಟ್‌ ಕ್ಯಾತರೀನ್‌ ಡಾಕ್ಸ್‌ನತ್ತ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ನಿಗದಿತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಸೇತುವೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನ ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಟೊನಿ ಬ್ಲೇರ್‌ರೊಂದಿಗೆ, ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ''ಲೆ ಪಾಂಟ್‌ ಡಿ ಲ್ಯಾ ಟೂರ್'' ‌ ಭೋಜನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಊಟ ಮುಗಿಸಿ ವಾಪಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬಿಲ್‌ ಕ್ಲಿಂಟನ್‌ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಸೇತುವೆ ಬಾಗಿಲು ಮೇಲೆಕ್ಕೇರುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು. ಸೇತುವೆಯ ತೆರೆಯುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ವಾಹನಗಳ ಸಾಲು ಇಬ್ಭಾಗವಾಗಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯವರು ಸಿಡಿಮಿಡಿಗೊಂಡರು. ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯ ವಕ್ತಾರರು ಹೇಳಿದಂತೆ, 'ನಾವು ಅಮೆರಿಕನ್‌ ದೂತಾವಾಸ ಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ದೂರವಾಣಿಯ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದೆವು, ಆದರೆ ಅವರು ಕರೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರ ಉತ್ತರವಾಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web | last =Shore | first =John | authorlink = | coauthors = | title =Gladys takes the rise out of Bill | work = | publisher =Regatta Online ''(Issue 100, July 1997)'' | date = | url =http://www.rowingservice.com/regatta/100-gladys.html | doi = | accessdate = 2007-09-25 }}</ref> ಹೀಗೆ ೧೯೯೯ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ ೧೯ರಂದು, ಲಂಡನ್‌ ನಗರದ ಮುಕ್ತ ಪ್ರಜೆ ಜೆಫ್‌ ಸ್ಮಿತ್‌ ಕುರಿಗಳ ಎರಡು ಹಿಂಡುಗಳನ್ನು ಸೇತುವೆಯತ್ತ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಫ್ರೀಮೆನ್‌ಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು ಎನ್ನಲಾದ ಹಳೆಯ ಅನುಮತಿಯೊಂದನ್ನು ಅವರು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ವಯೋವೃದ್ಧ ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಮರೆಮಾಚಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಅವರು ವಿಷಯ ಪ್ರಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.<ref>{{cite web | title =Protest Freeman herds sheep over Tower Bridge | work = | publisher =BBC News | date = 19 August 1999 | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/425364.stm | accessdate = 2009-11-06 }}</ref> ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದ ೨೦೦೩ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೩೧ರಂದು, ಫಾದರ್ಸ್‌ ೪ ಜಸ್ಟಿಸ್‌ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಡೇವಿಡ್‌ ಕ್ರಿಕ್‌ ಸ್ಪೈಡರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ವೇಷ ಧರಿಸಿ, ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯ ಬಳಿ {{convert|100|ft|abbr=on}} ಗೋಪುರ ಕ್ರೇನುಯಂತ್ರವನ್ನು ಏರಿ, ತಮ್ಮ ಆರು ದಿನಗಳ ಕಾಲದ ಧರಣಿ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು.<ref>{{cite web | title = Spiderman protest closes Tower Bridge | publisher = BBC News | date = 31 October 2003 | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/london/3231281.stm | accessdate = 2008-10-31}}</ref> ಅವರು ಒಂದು ವೇಳೆ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಹಾಗೂ ಕೆಳಗೆ ಓಡಾಡುತ್ತಿರುವ ವಾಹನ ಸವಾರರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಳಮಳಗೊಂಡ ಪೊಲೀಸರು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದು, ಸೇತುವೆ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಗರದೆಲ್ಲೆಡೆ ಹಾಗೂ ಲಂಡನ್‌ನ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಂಡಿತು. ಆ ಸಮಯ, ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ ಕಂಪನಿಯು, ಟೇಯ್ಲರ್‌ ವುಡ್ರೊ ಕನ್ ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ಕೆ೨ ಎಂಬ ಹೊಸ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತ್ತು. ನಂತರ, ನಾಗರಿಕರ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಹಾನಗರ ಪೊಲೀಸರು, ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಹಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮುಚ್ಚುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web | title = Spiderman cordon criticised | publisher = BBC News | date = 3 November 2003 | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/london/3236541.stm | accessdate = 2008-10-31}}</ref><ref>{{cite web | title = 'Spiderman' cleared over protest | publisher = BBC News | date = 14 May 2004 | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/england/london/3715273.stm | accessdate = 2008-10-31}}</ref> ಆಗ ೨೦೦೯ರ ಮೇ ೧೧ರಂದು, ಸೇತುವೆಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಗೋಪುರದೊಳಗಿನ ಲಿಫ್ಟ್‌ {{convert|10|ft|m|0|abbr=on}} ಕೆಳಬಿದ್ದು, ಆರು ಜನರು ಒಳಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡು ಗಾಯಗೊಂಡರು.<ref>[http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article6266614.ece ಸಿಕ್ಸ್‌ ಇಂಜರ್ಡ್‌ ಆಫ್ಟರ್‌ ಟಾವರ್‌ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಲಿಫ್ಟ್‌ ಪ್ಲಮೆಟ್ಸ್‌ 30 ಫೀಟ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090514055921/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article6266614.ece |date=2009-05-14 }}, ದಿ ಟೈಮ್ಸ್‌, ಮೇ ೧೧, ೨೦೦೯.</ref><ref>[http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/england/london/8044164.stm ಸಿಕ್ಸ್‌ ಇಂಜರ್ಡ್‌ ಇನ್‌ ಟಾವರ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಲಿಫ್ಟ್‌], ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್‌, ೧೧ ಮೇ ೨೦೦೯.</ref> == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ == [[ಚಿತ್ರ:Tower Bridge in Miniland, Legoland Windsor.JPG|left|thumb|ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯ ಮಾದರಿಯಾದ ಲೆಗೊಲೆಂಡ್‌ ವಿಂಡ್ಸರ್‌]] {{ external media | align = right | width = | video1 = [https://www.youtube.com/watch?v=nt3eLCKHJ4k&feature=player_embedded Lego retail model kit of Tower Bridge: the designer describes the near-scale model (over 1m long with 4287 pieces).]<ref>{{cite web|title=Lego Tower Bridge model kit|url=http://shop.lego.com/product/Default.aspx?p=10214&CMP=KAC-SAHGOOGLECA&HQS=lego+tower+bridge|publisher=Lego|accessdate=26 October 2010}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><!--(Lego item no. 10214) I hope the video link (which is not an advert) is OK. The Lego link gives the model dimensions. At £205 (UK Oct 2010) this is a serious model for adults!--> }} ಆದರೆ ೨೦೦೯ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಷರ್ಲಾಕ್‌ ಹೋಮ್ಸ್'' ‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಜಿಐನ ಮಾಹಿತಿಯಂತೆ ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆಯೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅಂತಿಮ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ''ದಿ ಮಮ್ಮಿ ರಿಟರ್ನ್ಸ್‌'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಹಸ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಈ ಸೇತುವೆಯು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಸೇತುವೆ ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ತೆರೆದರೂ ಸಹ, ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ, ೧೮೯೧ರ ಇಸವಿಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳುಳ್ಳ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ದಿ ವುಲ್ಫ್‌ಮ್ಯಾನ್'' ‌ನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪನಾತೀತ ಸೇತುವೆ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.{{Citation needed|date=February 2010}} ಅಲ್ಲದೇ, ಅನಿಮ್‌ ಚಿತ್ರ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಬಟ್ಲರ್‌ನ ಹಲವು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸೇತುವೆಯು ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವದೂತ ಆಶ್‌ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸ ಸೆಬಸ್ಟೀನ್ ನಡುವಿನ ಅಂತಿಮ ಯುದ್ಧದ ಸ್ಥಳವೆಂದೂ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಗ ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ [[Biggles: Adventures in Time|''ಬಿಗಲ್ಸ್‌ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಟೈಮ್'' (1986)‌]] ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೀಟರ್‌ ಕುಷಿಂಗ್‌ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಏರ್‌ ಕಮೊಡೊರ್‌ ಕರ್ನಲ್‌ ವಿಲಿಯಮ್‌ ರೇಮಂಡ್‌ ಪಾತ್ರದ ವಾಸಸ್ಥಳವೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ೧೯೭೫ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಬ್ರ್ಯಾನಿಗನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್‌ ಚಲಾಯಿಸುವ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಧ ತೆರೆದಿರುವ ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೆ ಜಾನ್‌ ವೇಯ್ನ್‌ ತಮ್ಮ ವಾಹನ ಓಡಿಸುವ ಸನ್ನಿವೇಶವಿದೆ. ಹೀಗೆ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಸ್ಪೈಸ್‌ವರ್ಲ್ಡ್'' ‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪೈಸ್‌ ಗರ್ಲ್ಸ್‌ ಬಸ್ ಚಲಾಯಿಸಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸಾಹಸ ಮಾಡುವ ದೃಶ್ಯವಿದೆ. {{clear}} == ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ == <gallery> File:Tower Bridge Day.JPG|ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯ ಹಗಲಿನ ವೇಳೆಯ ದೃಶ್ಯ File:Tower Bridge London Feb 2006.jpg|ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ ಇರುಳಿನ ವೇಳೆಯ ದೃಶ್ಯ File:Tower-bridge-air.jpg|ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ ಪ್ರದೇಶದ ಪಕ್ಷಿನೋಟ File:London 2010 Tower Bridge.jpg|ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಯ ಉತ್ತರ ದಂಡೆಯಿಂದ ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯ ದೃಶ್ಯ File:Tower-bridge-south-view.jpg|ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ದೃಶ್ಯ File:TowerBridge SvG2.jpg|ಮುಸ್ಸೆಂಜೆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೊನಲು ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಕಮಾನುಗಳ ಹತ್ತಿರದ ದೃಶ್ಯ File:tower.bridge.7.basculecloseup.london.arp.jpg|ತೆರೆದ ಸಮಸನ್ನೆಗಳ ಸನಿಹ ದೃಶ್ಯ File:Tower Bridge 2007 3.jpg|ನದಿ ಮಟ್ಟದ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಪುರ ಭಾಗದ ದೃಶ್ಯ </gallery> == Gallery == === Tower Bridge,London Getting Opened === <gallery> File:Tower_Bridge,London_Getting_Opened_1.jpg|Tower_Bridge,London_Getting_Opened_1 File:Tower_Bridge,London_Getting_Opened_2.jpg|Tower_Bridge,London_Getting_Opened_2 File:Tower_Bridge,London_Getting_Opened_3.jpg|Tower_Bridge,London_Getting_Opened_3 File:Tower_Bridge,London_Getting_Opened_4.jpg|Tower_Bridge,London_Getting_Opened_4 File:Tower_Bridge,London_Getting_Opened_5.jpg|Tower_Bridge,London_Getting_Opened_5 File:Tower_Bridge,London_Getting_Opened_6.jpg|Tower_Bridge,London_Getting_Opened_6 File:The Tower Bridge, London completely opened.jpg|The Tower Bridge, London completely opened </gallery> === Tower Bridge Photo === <gallery> File:Opening of Tower Bridge 1895.jpg|William Lionel Wyllie, "The Opening of Tower Bridge" (1895) File:Tower_Bridge,London_Construction_photo_2.jpg|Tower_Bridge,London_Construction_photo_2 File:Tower Bridge, London Under Construction 1.jpg|Tower Bridge, London Under Construction 1 File:Tower Bridge, London Under Construction 2.jpg|Tower Bridge, London Under Construction 2 File:Tower Bridge, London Old photo.jpg|Tower Bridge, London Old photo File:The invitation of opening of Tower Bridge, London.jpg|The invitation of opening of Tower Bridge, London File:The Tower Bridge, London.jpg|The Tower Bridge, London Image:Tower Bridge Day.JPG|Tower Bridge during day Image:Tower Bridge London Feb 2006.jpg|Tower Bridge at night<!--This photo is a Featured Picture on four wikis and was a candidate for Commons "Picture of the Year, 2006". Probably a good idea to keep it!--> Image:Tower-bridge-air.jpg|Tower Bridge area from the air Image:London 2010 Tower Bridge.jpg|Tower Bridge seen from the north bank of the Thames Image:Tower-bridge-south-view.jpg|South view at dusk Image:TowerBridge SvG2.jpg| Close-up of walkways, illuminated at dusk Image:tower.bridge.7.basculecloseup.london.arp.jpg|Close-up of opened bascules Image:Tower Bridge 2007 3.jpg|The south tower, showing pier at river level </gallery> == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌ == {{Portal|London}} * [[:Image:Tower bridge opening.jpg|ಸೇತುವೆಯ ಸಮನ್ನೆ ತೆರೆಯುವ ಸರಣಿ]] * ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಯ ದಾಟುಗಳು * ಪೂಲ್‌ ಆಫ್ ಲಂಡನ್‌ ;ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು * ಲಂಡನ್‌ ಗೋಪುರ * ಸೇಂಟ್‌ ಕ್ಯಾತರೀನ್‌ ಡಾಕ್ಸ್‌ * ಷಾಡ್‌ ಥೇಮ್ಸ್‌ == ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು == {{cnote|Name|The bridge takes its name from its ''location'', not its design: the name '''Tower Bridge''' was in use before the towered design was decided upon. An article in ''The Engineer'', from March 1878, refers to it as "Tower Bridge" while discussions were still underway as to whether it should be a high-level bridge, or a low-level bridge with a means of opening.<ref>{{cite web | title = Tower Bridge | publisher = The Engineer ''(p224+)'' | date = 29 March 1878 | url = http://www.theengineer.co.uk/journals/pdf/24222.pdf | accessdate = 2011-01-01 | archive-date = 2012-01-18 | archive-url = https://web.archive.org/web/20120118080027/http://www.theengineer.co.uk/journals/pdf/24222.pdf | url-status = dead }}</ref> This usage pre-dates the Horace Jones design of ೧೮೮೪, from which the current 'towered' structure was built, by at least six years. }} {{cnote|Hydraulics|Sources disagree on the number of hydraulic accumulators installed. The exhibition allows the visitor to see two accumulators preserved in their original, purpose-designed building on the south side of the river, adjacent to the steam engines. Considering their size, it is difficult to see where any other accumulators might have been sited. This is all part of the ingenious design. The other four accumulators are hidden within (and under) the towers themselves and are still in situ.<!--probably too expensive and/or difficult to remove anyway--><ref>The 'missing' accumulators were shown on the television programme "[[Richard Hammond's Engineering Connections]]" about [[HMS Illustrious (R06)|HMS Illustrious]] (Series 2, Episode 3).</ref>}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌ == {{Reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Official|http://www.towerbridge.org.uk}} * [http://www.towerbridge.org.uk/TBE/EN/BridgeLiftTimes/ ಸೇತುವೆ ಸಮಸನ್ನೆ ಏರಿಸುವಿಕೆ/ ತೆರೆಯುವ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100209210159/http://www.towerbridge.org.uk/TBE/EN/BridgeLiftTimes |date=2010-02-09 }} * [http://twitter.com/towerbridge ತೆರೆಯುವ/ಮುಚ್ಚುವ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಅಧಿಕೃತ ಟ್ವಿಟರ್‌ ಮಾಹಿತಿ] * [http://www.ustream.tv/channel/towerbridge ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯ ನೇರ ವೀಡಿಯೊ ಪ್ರಸರಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110629025133/http://www.ustream.tv/channel/towerbridge |date=2011-06-29 }} * [http://www.hartwell.demon.co.uk/tbpic.htm ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಕುರಿತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಲೇಖನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110620072547/http://www.hartwell.demon.co.uk/tbpic.htm |date=2011-06-20 }} * [http://oldenginehouse.users.btopenworld.com/towerb.htm ಮೂರನೆಯ ಹಬೆ ಯಂತ್ರ (ಸಚಿತ್ರ)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100225024729/http://oldenginehouse.users.btopenworld.com/towerb.htm |date=2010-02-25 }} ''– ಇಂದು ಫೊರ್ನ್‌ಸೆಟ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್‌ ಸ್ಟೀಮ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯ್‌, ನಾರ್ಫೊಲ್ಕ್‌'' * [http://www.theengineer.co.uk/Articles/297483/March+1878+Tower+Bridge.htm ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ ಕುರಿತು 1878ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ಲೇಖನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080820042152/http://www.theengineer.co.uk/Articles/297483/March+1878+Tower+Bridge.htm |date=2008-08-20 }} * [http://www.earthinpictures.com/world/great_britain/london/tower_bridge.html ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು]{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.fmschmitt.com/travels/England/london/towerbridge/towerbridge.html ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ ಸಚಿತ್ರಪ್ರಬಂಧ] * [http://lltv.libsyn.com/index.php?post_id=305748 ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ ಬಗ್ಗೆ ಲಂಡನ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್‌ ಟಿವಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ ಐದು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಂತು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713204117/http://lltv.libsyn.com/index.php?post_id=305748 |date=2011-07-13 }} ;ಸಂಕಲನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು * [http://viewfinder.english-heritage.org.uk/search/results.aspx?index=0&amp;form=advanced&amp;monumentType=BRIDGE&amp;county=GREATER%20LONDON&amp;placeName=tower%20bridge ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಹೆರಿಟೇಜ್‌: ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯ ಸಂಕಲನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130801122955/http://viewfinder.english-heritage.org.uk/search/results.aspx?index=0&form=advanced&monumentType=BRIDGE&county=GREATER%20LONDON&placeName=tower%20bridge |date=2013-08-01 }} * [http://www.ltmcollection.org/photos/results/results.html?IXsearch=tower+bridge ಲಂಡನ್‌ ಸಾರಿಗೆ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯದ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120920053720/http://www.ltmcollection.org/photos/results/results.html?IXsearch=tower+bridge |date=2012-09-20 }} * [http://dlpl.org/buildings-places?album=7&amp;gallery=49&amp;show=gallery ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆ, ದೃಶ್ಯಗಳ ಹಿಂದೆ, 1963 ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160309152333/http://dlpl.org/buildings-places?album=7&gallery=49&show=gallery |date=2016-03-09 }} * [http://www.footnote.com/image/#269450062 ಗೋಪುರ ಸೇತುವೆಯ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಯುಗೀಯ ಅಂಚೆಕಾಗದ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100314052514/http://www.footnote.com/image/#269450062 |date=2010-03-14 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:1894ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಸೇತುವೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಮಸನ್ನೆ ಸೇತುವೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತೂಗುಸೇತುವೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಟಾವರ್‌ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ]] [[ವರ್ಗ:ಸೌತ್ವಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ]] [[ವರ್ಗ:ಥೇಮ್ಸ್‌ ನದಿಯ ಸೇತುವೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರೇಡ್‌1 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರೇಡ್‌1 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೇತುವೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲಂಡನ್‌ ಗೋಪುರ]] [[ವರ್ಗ:ಥೇಮ್ಸ್‌ ಪಥ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂದರ್ಶಕರಿಗಾಗಿ ಟಾವರ್‌ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಆಕರ್ಷಕ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸೌತ್ವಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಟಾವರ್‌ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹಬೆ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ]] [[ವರ್ಗ:ಲಂಡನ್]] pxepys7rvbormmqzhk5ydr4xaw17n0k 0 28146 1371025 1350719 2026-04-01T03:31:19Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371025 wikitext text/x-wiki [[File:Child reading (Jessie Willcox Smith).jpg|thumb|right|ಜೆಸ್ಸಿ ವಿಲ್‌ಕಾಕ್ಸ್ ಸ್ಮಿತ್‌ರಿಂದ ರಚಿತವಾದ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ]] '''ದ್ರಷ್ಟಾಂತ''' (illustration) ಇದು ಒಂದು ದೃಶ್ಯೀಕರಣದ ವಿಧಾನವಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ರೇಖಾಚಿತ್ರ, [[ಚಿತ್ರಕಲೆ|ವರ್ಣಚಿತ್ರ]], ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಇನ್ನೀತರ ಕಲೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತಿಳಿವಳಿಕೆಮೂಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಿಚಾರಗಳಿಗೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಥೆ, ಕವನ ಅಥವಾ ಪತ್ರಿಕಾ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಲು) ದೃಶ್ಯೀಕರಣವನ್ನು ನೀಡುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == === ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ === ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಗುಹಾಂತರ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಹುದಾಗಿದೆ. ಮುದ್ರಣಾ ಯಂತ್ರಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಕೈಯಲ್ಲಿ ದ್ರಷ್ಟಾಂತವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಳನ್ನು ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೮ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಅವರು ಬರಹಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಮರದ ಹಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.{{Fact|date=March ೨೦೦೮}} === ೧೫ನೇ ಶತಮಾದನದಿಂದ ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ=== ೧೫ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮರದ ಹಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು ದೊರಕುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ೧೬ನೇ ಮತ್ತು ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದ್ರಷ್ಟಾಂತವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮುಖ್ಯ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಕೆತ್ತನೆ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಚ್ಚು ಕಲೆಯು ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮವಾದ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ರಚನೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾದವು. ಈ ಸಮಯದ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ [[ವಿಲಿಯಂ ಬ್ಲೇಕ್‌|ವಿಲಿಯಮ್‌ ಬ್ಲೇಕ್]]‌‍ನದ್ದು. ಈತ ತನ್ನ ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚಣದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. [[File:Revista Vida Santiago Martinez.jpg|thumb|right|ಸ್ಯಾಂಟಿಯಾಗೊ ಮಾರ್ಟಿನೆಜ್ ಡೆಲ್ಗಾಡೊ ರಚಿತವಾದ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ.]] === ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ === ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಾನ್‌ ಲೀಚ್, ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ರುಕ್ ಶಾಂಕ್, ಡಿಕನ್ಸ್‌ನ ಪುಸ್ತಕಗಳ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಗಾರ ಹ್ಯಾಬ್ಲೊ ನೈಟ್‌ ಬ್ರೌನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊನೊರ್ ಡೌಮೀರ್‌ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಇದೇ ಕಲಾವಿದರು ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ನೇರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ದ್ರಷ್ಟಾಂತವನ್ನು ರಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಎರಡೂ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯು ಪಾತ್ರಗಳ ರೇಖಾ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಅಥವಾ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವಂತಹ ವ್ಯಂಗ್ಯಭಾವಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತು. ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಪಂಚ್‌ ೧೮೪೧ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಮೊದಲು ಕ್ರಕ್‌ಶಾಂಕ್‌ನ ಕಾಮಿಕ್ ಅಲ್ಮನಾಕ್‌ನಿಂದ (೧೮೨೭-೧೮೪೦) ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಕಾಮಿಕ್ ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಾರರಾದ ಸರ್ ಜಾನ್ ಟೆನಿಯಲ್, ದಾಲ್‌ಜೈಲ್ ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜಸ್ ಡ್ಯೂ ಮೌರಿಯರ್‌ರನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ ದ್ರಷ್ಟಾಂತವು ವ್ಯಂಗ್ಯಭಾವಚಿತ್ರಗಳ ಅವಲಂಬನೆಯಿಂದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುದಾದ ವಿವರಣೆಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದಿದ್ದನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ತೋರ್ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಫೈನ್-ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು ಆದರೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ದ್ರಂಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಗಾರರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡವರಾಗಿದ್ದರು. ಪಂಚ್‌ ಮತ್ತು ಅದೇ ರೀತಿಯ ಇತರ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌ಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಾರ್ಸಿ ಭಾಷೆಯ ಲೆ ವೊಲ್ಯೂರ್ ಮುಂತಾದವು ಉತ್ತಮವಾದ ದ್ರಷ್ಟಾಂತವು ಉತ್ತಮವಾದ ಬರಹದಷ್ಟೇ ಮಾರಾಟ ಕಾಣುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡವು. === ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಯ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ === ಅಮೇರಿಕಾದ "ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಯ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ"ವು ೧೮೮೦ರಿಂದ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು. (ಆದರೂ ಸುವರ್ಣ ಯುಗದ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಗಾರರು ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆದರು.) ಕೆಲವು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದಿನವರೆಗೆ ಯುರೋಫ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಂತೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಉತ್ತಮ ಪ್ರಸಾರದ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಮತ್ತು ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಬಳಸುವ ಪ್ರಖರ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದವು. ಮುದ್ರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಗಾರರು ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾದವು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಾರರ ಗುಂಪು ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಅಮೇರಿಕಾದ ಆ ಸಮಯದ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದವು. == ತಾಂತ್ರಿಕ ದ್ರಂಷ್ಟಾಂತಗಳು == [[File:Drum set.svg|thumb|ಡ್ರಮ್‌ ಸೆಟ್‌ನ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ.]] {{main|Technical illustration}} ತಾಂತ್ರಿಕ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಇದನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯವನ್ನು ದೃಶ್ಯೀಕರಿಸುವಮೂಲಕ ಹೇಳಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಳು ತಾಂತ್ರಿಕ ರೇಖಾಚಿತ್ರದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಚಿತ್ರವಾಗಿರಬಹುದು. ತಾಂತ್ರಿಕ ದ್ರಷ್ಟಾಂತವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಒಂದು ವಿಷಯ ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಯುತವಾಗಿ ದೃಶ್ಯೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="ViGr05">ಇವಾನ್‌ ವೈಯೋಲಾ ಮತ್ತು ಮೈಸ್ಟರ್ ಇ. ಗ್ರಾಲರ್‌ (2005). "[http://www.cg.tuwien.ac.at/research/publications/2005/Viola-05-Smart/Viola-05-Smart-Paper.pdf ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ವಿಸಿಬಿಲಿಟಿ ಇನ್ ವಿಷ್ಯೂವಲೈಸೇಷನ್]". : ''ಕಾಂಪ್ಯೂಟೇಷನಲ್ ಈಸ್ತೆಟಿಕ್ಸ್ ಇನ್ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್, ವಿಷ್ಯೂವಲೈಸೇಶನ್ ಆಂಡ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ''. ಎಲ್‌.ನ್ಯೂಮನ್ et al. ಸಂಪಾದಕರು).</ref> ತಾಂತ್ರಿಕ ದ್ರಷ್ಟಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕೇತರ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಅಂದರೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಯಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೃಶ್ಯೀಕರಣ ಚಿತ್ರವು ಆಯಾಮಗಳು ಮತ್ತು ವಿಭಾಗದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಮನಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಇದು "ಒಂದು ಯಂತ್ರ, ವಸ್ತು ಏನು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನೋಡುಗರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಇದು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು.<ref>[http://www.industriegrafik.com/TIE1.htm Industriegrafik.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090814125052/http://www.industriegrafik.com/TIE1.htm |date=2009-08-14 }} ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ, ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಗೊಂಡಿದ್ದು: ಜೂನ್ 15, 2002. ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಫೆಬ್ರುವರಿ 25, 2009.</ref> == ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆ == ಇವತ್ತು ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌ ಮತ್ತು ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಳ ಮೂಲ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಕಲೆಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಹಲವಾರು ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಗಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಾಗಿಯೇ ಮೀಸಲಾದವುಗಳು ಇವೆ. ದೃಶ್ಯೀಕರಣ ಕಲೆಯ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಮಯದವರೆಗೆ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಗಾರರನ್ನು ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಡಿಸೈನರ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗೇಮ್‌ ಮತ್ತು ಕಾಮಿಕ್ಸ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ, ಉಳಿದ ಎರಡು ಕಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಕಲಾಕೃತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವಂತವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದವು. ಅದರಲ್ಲೂ ಕೋರಿಯಾ, [[ಜಪಾನ್]], [[ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್|ಹಾಂಕ್‌ಕಾಂಗ್]]‌ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ಎ‌ಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಇವು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು. ಉತ್ತಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌ಗಳ ಮೂಲ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಯ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವಂತವಾದವು. ನಾರ್ಮನ್‌ ರಾಕ್‌ವೆಲ್‌ನ ಕಲಾಕೃತಿಯು ಈ ಎಲ್ಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. 2006ರಲ್ಲಿ ಈತನ ಬ್ರೆಕಿಂಗ್‌ ಹೋಮ್‌ ಟೈಸ್‌ ಎಂಬ್ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲಾಕೃತಿಯು ಸೋದ್‌ಬೀ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ 15.4 ಮಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್‌ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.dailyfinance.com/story/media/norman-rockwell-art-rises-in-value-and-his-museum-gets-priced-o/19366251/ ನಾರ್ಮನ್ ರಾಕ್‌ವೆಲ್ಸ್ ರೈಸಿಂಗ್‌ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ ಪ್ರೈಸಸ್ ಔಟ್ ಹಿಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್] ಜಾಕ್ ಬಿಸೊನೆಟ್‌, AOL ಡೈಲಿ ಫೈನಾನ್ಸ್, 2-22-10</ref> ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕಲಾವಿದರಾದ ಗಿಲ್‌ ಎಲಿಗ್ರೆನ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಬರ್ಟೊ ವರ್ಗಾಸ್ ಕೂಡ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ಪಡೆದ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎಲೆಗ್ರಿನ್‌ನ ಹಲವಾರು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಹೆರಿಟೇಜ್‌ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ 100,000 ಯುಎಸ್‌ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟವಾದ ನಿದರ್ಶನಗಳಿವೆ.<ref>7, 5</ref> ==ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌== {{Commonscat|illustration}} {{wiktionary|illustration}} * ಪ್ರಾಕ್ತನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಳು * ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ * ಪುಸ್ತಕ ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಳು * ಪರಿಕಲ್ಪನಾ ಕಲೆ * ಸಂವಹನ ವಿನ್ಯಾಸ * ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಡಿಸೈನ್ * ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲಾವಿದರು * ಚಿತ್ರ ಬೆಳವಣಿಗೆ * ಮಾಹಿತಿ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ * ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳು * ತಾಂತ್ರಿಕ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ * ಟಾಪ್‌-ಲೆಫ್ಟ್ ಬೆಳಕು == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌ == {{reflist}} {{Refimprove|date=March 2009}} {{Visualization}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದ್ರಷ್ಟಾಂತ]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಡಿಸೈನ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಸಂವಹನ ವಿನ್ಯಾಸ]] nn7pyu4dfl7to69b5khl2yqsd8a1jur 0 30036 1370994 1348991 2026-03-31T20:49:54Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370994 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | company_name= Dr. Reddy's Laboratories Ltd. | company_logo = [[Image:Dr Reddys Labs Logo.svg|200px]] | company_type = [[Public company|Public]] |traded_as= {{NSE|DRREDDY}}<br />{{BSE|500124}}<br />{{NYSE|RDY}}<br />{{NASDAQ|RDY}} | foundation = ೧೯೮೪ | location = [[Hyderabad (India)|Hyderabad]], [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]], India | key_people = [[Anji Reddy]], Chairman <br> [[GV Prasad]], CEO | industry = [[Pharmaceuticals]] | products = | revenue = {{profit}} $೧.೫೬೫ billion <small>(೨೦೧೦)</small> | operating_income = | net_income = {{profit}} $೨೩ million <small>(೨೦೧೦)</small> | num_employees = ೧೩,೪೫೫ <small>(೨೦೧೦) | parent = | subsid = | homepage = [http://www.drreddys.com www.drreddys.com] | footnotes = }} '''ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್‌ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್‌ ಲಿ.''' ({{NSE|DRREDDY}}, {{BSE|500124}}, {{NYSE|RDY}}, {{NASDAQ|RDY}})ಅನ್ನು ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಕೆ. ಅಂಜಿ ರೆಡ್ಡಿಯವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅದು ಈಗ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ಔಷಧಿ ಕಂಪನಿ (ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ ಕಂಪನಿ) ಆಗಿದೆ. ಡಾ. ಅಂಜಿ ರೆಡ್ಡಿಯವರು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಒಡೆತನದ ಭಾರತೀಯ ಔಷಧ ಮತ್ತು ಔಷಧೀಯ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್‌ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಹೊರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ ಶ್ರೇಣಿಯ ಔಷಧೀಯ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟಗಾರರು. ಕಂಪನಿಯು ಸುಮಾರು ೧೯೦ ಔಷಧವಸ್ತುಗಳು, ಔಷಧ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ೬೦ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಔಷಧೀಯ ಅಂಶಗಳು, ರೋಗನಿದಾನದ (ಡಯಗ್ನೊಸ್ಟಿಕ್‌) ಕಿಟ್‌ಗಳು, ಕ್ರಿಟಿಕಲ್‌ ಕೇರ್‌ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಮೊದಲು ಭಾರತೀಯ ಔಷಧ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಪೂರೈಕೆದಾರರಾಗಿ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಬಹುಬೇಗನೆ ಕಡಿಮೆ-ನಿಯಂತ್ರಣದ ಬೇರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಯು.ಎಸ್‌. ಫುಡ್ ಆಂಡ್ ಡ್ರಗ್ ಅಡ್ಮಿನ್‌‌ಸ್ಟ್ರೇಶನ್‌ (ಎಫ್‌ಡಿಎ) ಅಂತಹ ಔಷಧ ಪರವಾನಗಿ ಅಂಗದಿಂದ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಮಂಜೂರಾತಿ ಪಡೆಯಲು ಸಮಯ ಮತ್ತು ಹಣ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಇಂತಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೯೦ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಈ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಲಾಭ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಕಂಪನಿಗೆ ಔಷಧ ನಿಯಂತ್ರಕರಿಂದ ತಮ್ಮ ಔಷಧಸೂತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಂಜೂರಾತಿ ಪಡೆಯುವುದರ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಔಷಧ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಸಾದ್ಯಮಾಡಿತು. ಇದು ಅವರಿಗೆ ಕ್ರಮೇಣ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುಎಸ್‌]] ಮತ್ತು [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪ್‌]]ನಂತಹ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯಮಾಡಿತು. ೨೦೦೭ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಔಷಧೀಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಆರು ಎಫ್‌ಡಿಎ-ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಏಳು ಎಫ್‌ಡಿಎ-ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿದ ಮತ್ತು ಐಎಸ್‌ಒ ೯೦೦೧ (ಗುಣಮಟ್ಟ) ಮತ್ತು ISO ೧೪೦೦೧ (ಪರಿಸರ ನಿರ್ವಹಣೆ) ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಇವು ಪೇಶೆಂಟ್‌-ರೆಡಿ ಮೆಡಿಕೇಶನ್‌ಗಳ ಐದು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಐದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎರಡು ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಇವೆ.<ref>[http://www.marketreports.com/TOC-SP/Visiongain/DrReddy.pdf/ '' ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್‌ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್‌ 2007-2012'' – ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ರಿಪೋರ್ಟ್ಸ್.ಕಾಂ 2007 ಲೈಫ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ಸ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ರಿಪೋರ್ಟ್‌, ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ಸ್, ಸಡ್‌ಬರಿ ಎಸ್ಸೆಕ್ಸ್‌, ಬ್ರಿಟನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100119165358/http://www.marketreports.com/TOC-SP/Visiongain/DrReddy.pdf/ |date=2010-01-19 }}. ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು: ೨೦೦೭-೦೮-೨೨.</ref> ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ, ಕುಟುಂಬದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀಸ್‌ <ref>[http://www.reuters.com/finance/stocks/keyDevelopments?symbol=REDYf.NS&amp;pn=2 ''ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ನಾಟ್‌ ಟು ಸೆಲ್‌ ಅನಯ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್‌-ಡಿಜೆ'', ರಾಯಿಟರ್ಸ್ ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ, 23 ಮಾರ್ಚ್‌ 2010].(೨೦೧೦ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨ರಂದು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು)</ref> ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಠ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಬೃಹತ್ ಔಷಧ ಕಂಪನಿಯಾದ ಫಿಜರ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು<ref>[http://profit.ndtv.com/news/show/pfizer-in-talks-to-buy-drls-formulations-business-in-india-27175 ''ಫಿಜರ್ ಇನ್ ಟಾಕ್ಸ್‌ ಟು ಬೈ ಡಿಆರ್‌ಎಲ್‌'ಸ್‌ ಫಾರ್ಮುಲೇಶನ್ಸ್‌ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಇನ ಇಂಡಿಯಾ'', ಎನ್‌ಡಿಟಿವಿ , ನವ ದೆಹಲಿ , 23 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010].( ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨, ೨೦೧೦ರಂದು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು)</ref>. ಫಿಜರ್‌ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಆಂಟಿ-[[ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್‌|ಕೊಲೆಸ್ಟೆರಾಲ್‌]] ಔಷಧ, ಅಟೊರ್ವಸ್ಟಾಟಿನ್‌ ನ ಜಾತಿವಿಶಿಷ್ಟ (ಜೆನೆರಿಕ್‌) ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಲಿಪಿಟರ್‌ ಅನ್ನು ತಾನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆ ಎಂದು ಡಾ ರೆಡ್ಡೀಸ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ನಂತರ ಪೇಟೆಂಟ್‌ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ, ಕಂಪನಿಯ ಮೇಲೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref>[http://www.business-standard.com/india/news/dr-reddy%5Cs-develops-generic-versionpfizer%5Cs-lipitor/375630/ ''ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್‌ ಡೆವಲಪ್ಸ್‌ ಜೆನೆರಿಕ್‌ ವರ್ಶನ್ ಆಫ್‌ ಫಿಜರ್'ಸ್ ಲಿಪಿಟರ್'', ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್, ನವ ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಮುಂಬಯಿ, 7 ನವೆಂಬರ್ 2009].(ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨ ೨೦೧೦ರಂದು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು)</ref><ref>[http://www.stockwatch.in/pfizer-sues-dr-reddy-s-over-cholesterol-drug-lipitor-24251 ''ಫಿಜರ್ ಸ್ಯೂಸ್‌ ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಓವರ್‌ ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್ ಡ್ರಗ್ 'ಲಿಪಿಟರ್‌’ '', ಸ್ಟಾಕ್‌ ವಾಚ್‌, ಮುಂಬಯಿ, 12 ನವೆಂಬರ್ 2009] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110520220913/http://stockwatch.in/pfizer-sues-dr-reddy-s-over-cholesterol-drug-lipitor-24251 |date=2011-05-20 }}.(೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೦ರಂದು ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು)</ref> ರೆಡ್ಡೀಸ್‌ ಅದಾಗಲೇ ಯುಕೆ ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿ ಗ್ಲಾಕ್ಸೋ ಸ್ಮಿತ್‌ಕ್ಲಿನ್ ಜೊತೆ ವ್ಯಾಪಾರೀಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref>[http://pharmtech.findpharma.com/pharmtech/Manufacturing/AstraZeneca-Partners-with-Indias-Torrent-Pharmaceu/ArticleStandard/Article/detail/661513 ''ಆಸ್ಟ್ರಾಜೆಂಕಾ ಪಾರ್ಟನರ್ಸ್ ವಿತ್ ಇಂಡಿಯಾಸ್‌ ಟೊರೆಂಟ್ ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್‌'', ಔಷಧೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಇಸ್ಲೆನ್, ಎನ್‌ಜೆ ಮತ್ತು ಚೆಸ್ಟರ್ ಬ್ರಿಟನ್‌] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110711003329/http://pharmtech.findpharma.com/pharmtech/Manufacturing/AstraZeneca-Partners-with-Indias-Torrent-Pharmaceu/ArticleStandard/Article/detail/661513 |date=2011-07-11 }}. ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು: ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೨೦೧೦.</ref> ==ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್‌ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು== {{Spacing|date=May 2010}} ===ಜೆನೆರಿಕ್ ಗೋಲ್ಡ್‌ಮೈನ್‌ === ಬಹುತೇಕ ಒಇಸಿಡಿ ಸದಸ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧ ಬೆಲೆಗಳ ಬೆಲೆ ಅಧಿಕವಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್|ಬ್ರಿಟನ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು ಔಷಧಗಳ ಮೂಲ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಜಾತಿವಿಶಿಷ್ಟ (ಜೆನೆರಿಕ್‌)) ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವಂತೆ ದೇಶದ ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ (ನ್ಯಾಶನಲ್‌ ಹೆಲ್ತ್‌ ಸರ್ವಿಸ್‌)ಯ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ೧೯೮೪ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಹ್ಯಾಚ್‌-ವ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಮನ್ ಕಾಯಿದೆ ಅಥವಾ ಔಷಧ ಬೆಲೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಪೇಟೆಂಟ್‌ ಕರಾರುಗಳ ಪುನಾಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾಯಿದೆ<ref>[http://ajhp.org/cgi/content/abstract/42/4/849/ ''ರಿಪರ್ಕಶನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಡ್ರಗ್ ಪ್ರೈಸ್‌ ಕಾಂಪಿಟಿಶನ್‌ ಆಂಡ್ ಪೇಟೆಂಟ್ ಟರ್ಮ್‌ ರೆಸ್ಓರೇಶನ್‌ ಆಕ್ಟ್ ಆಪ್ 1984'', G.F. HoASFLFKAJS;LKFSLFDNDS;LFSLFKDJFSFgan, ಅಮೆರಿಕನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ ಫಾರ್ಮಸಿ, 1985, ಪುಟಗಳು849-851]. ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು: : ೨೦೦೭-೦೮-೨೨.</ref> ಮತ್ತು ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಉದಾರೀಕರಣದ<ref>[http://www.webcitation.org/query?url=http://www.geocities.com/aipsg/proc6-impact.pdf/&amp;date=2009-10-25+12:08:23 ''ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉದಾರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಖಾಸಗೀಕರಣದ ಪರಿಣಾಮಗಳು'' – ವಿಚಾರಸಂಕಿರಣ IIರಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ ಮಿಶ್ರಾ: ಬೋಸ್ಟನ್‌, ಏಪ್ರಿಲ್ 17, 1999, ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸಿವ್ ಸ್ಟಡಿ].ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು: ೨೦೦೭-೦೮-೨೨.</ref> ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ, 'ತೃತೀಯ ವಿಶ್ವ'ದ ಔಷಧೀಯ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ, ತಮ್ಮ ರಿವರ್ಸ್‌-ಎಂಜಿನೀರ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದಾಯಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ, ಯು.ಎಸ್‌. ಎಫ್‌ಡಿಎಯು ಜೆನೆರಿಕ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಔಷಧ ತಯಾರಕರನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಕ್ಕೆಳೆಯಲು ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಒಂದು ಕರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಾ ೪ ಫೈಲಿಂಗ್ ಲಾ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ತೇಜಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಈ ಕಾಯಿದೆಯು ಜನೆರಿಕ್ ತಯಾರಿಕರಿಗೆ ಕಾಲಮಿತಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಕಾಯುವುದರ ಬದಲಿಗೆ ಇರುವ ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ತಕರಾರು ಹೂಡುವವರಿಗೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ನೀಡಿತು. ===ಭಾರತ: ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಲಾಭಗಳು=== ಭಾರತವು ಸ್ವತಂತ್ರಗೊಂಡು ೬೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ದೇಶೀಯ ಔಷಧೀಯ ಉದ್ಯಮವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳಿಂದ ರೂಪುಪಡೆದಿತ್ತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಔಷಧೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಬಹುತೇಕ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಅವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಔಷಧಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಫಾರ್ಮುಲೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಅಧಿಕ ಬೆಲೆಯ ವಿಶೇಷ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಸರ್ಕಾರವು ಸಿದ್ಧ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಒತ್ತಡ ಹಾಕತೊಡಗಿದಾಗ, ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಫಾರ್ಮುಲೇಟಿಂಗ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಔಷಧಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದವು. ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ, [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು]] ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಔಷಧಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಆಂಟಿಬಯಾಟಿಕ್ಸ್ ಲಿ. ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಔಷಧಗಳು ಮತ್ತು ಔಷಧೀಯs ಲಿ. (ಇಂಡಿಯನ್ ಡ್ರಗ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ ಲಿ.) ಸ್ಥಾಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿತು. ಆದರೂ, ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಣತಿ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಒಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗುವ ವಿನೂತನ ಕ್ರಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಮೂಲ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ತಗಲುವ ಅಪಾರ ವೆಚ್ಚ, ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಆಯ್ಕೆಯ ಕೊರತೆ, ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಖಾಸಗಿ-ವಲಯದ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವು. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು೧೯೭೦ರ ಭಾರತೀಯ ಪೇಟೆಂಟ್ ಕಾಯಿದೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿತು. ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧೀಯ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ವಸ್ತುಗಳು ಕಾನೂನುರೀತ್ಯ ನೀಡಿದ ಉತ್ಪನ್ನ ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲ. ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳು ನೀಡಿದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ ಐದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಫೈಲ್ ಮಾಡಿದ ಏಳು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ, ಯಾವುದೋ ಮೊದಲೋ, ಆವರೆಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಈಡೇರಿಸಲು ಸುಲಭ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ತಯಾರಕರ ತ್ವರಿತಗತಿಯ ಒಳಹರಿವು ಇತ್ತು . ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಗಟು ಔಷಧಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಕ್ರಮೇಣ ಸಂಪೂರ್ಣ ಔಷಧಿ ತಯಾರಿಗೆ ತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮಾತೃ ಕಂಪನಿಗಳ ಉತ್ಪನ್ನ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ತಯಾರಕರು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಏನಾದರೂ ಮಾಡಬಹುದು. ಉತ್ಪನ್ನ ಪೇಟೆಂಟ್ ರಾಯಧನವನ್ನು ಕೊಡದೇ ಇರುವುದು ಸ್ಥಳೀಯ ತಯಾರಕರ ಖರ್ಚನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಉತ್ಪಾದಕರ ಏಳಿಗೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. ಇದಾದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ, ಔಷಧಗಳ ಬೆಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಆದೇಶವು ಕೆಲವು ಬೃಹತ್-ಬಳಕೆಯ ಸೂತ್ರಗಳ ಬೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೇರಿತು. ಅಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಸ್ವದೇಶೀ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದವು. ಇದು ಭಾರತದ ದೇಶೀಯ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ವರದಾನವಾಯಿತು. ೧೯೭೦ರ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶೀ ವಿನಿಮಯ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಕಾಯಿದೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಾಲನ್ನು ಶೇ. ೪೦ಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಬೇಕಾಯಿತು ಅಥವಾ ಕೆಲವು ರಫ್ತು ಬಾಧ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಬೇಕಾಯಿತು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಈಕ್ವಿಟಿಯನ್ನು ಶೇ. ೫೧ರಷ್ಟು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಅನೇಕ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡದೇ ಇರುವುದಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದವು - ಇದು ಭಾರತದ ಔಷಧೀಯ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ವರದಾನವಾಯಿತು. ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ, ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಕಂಪನಿಯು ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಔಷಧ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿತು. ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ನೋರಿಲೆಟ್‌ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಅದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಕಂಪನಿಯ ಮೊದಲ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಬ್ರಾಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದಾಗಿ, ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್‌ನ ಒಮೆಜ್‌ ಉತ್ಪನ್ನ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಇದು ಒಮೆಪ್ರಜೋಲ್‌ನ ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಸರ್ ಮತ್ತು ರಿಫ್ಲಕ್ಸ್‌ ಓಸೊಫಗಟಿಸ್‌ಗೆ ಔಷಧವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಬೇರೆ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಬೆಲೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಯೂರೋಪ್‌ಗೆ ಔಷಧಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಘಟಕಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಥಮ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಯಾಯಿತು. ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಔಷಧೀಯ ಘಟಕಗಳ ಪೂರೈಕೆದಾರರಾಗಿದ್ದ ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಕಂಪನಿಯು ಔಷಧೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ತಯಾರಕ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ===ಭಾರತದಿಂದ ಬೇರೆಡೆ ಪ್ರಯಾಣ=== ಮೊದಲು ರೆಡ್ಡೀಸ್ ಕಂಪನಿಯು ರಷ್ಯಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಅಲ್ಲಿಯ ಔಷಧೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೃಹತ್ ತಯಾರಕರಾದ ಬಯೊಮೆಡ್ ಜೊತೆ ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ನಂತರ ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಹಗರಣವೊಂದರ ಆಪಾದನೆಗೆ ಸಿಕ್ಕು, ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌ನ ಮಾಸ್ಕೋ ಶಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಮಗ್ರಿ ನಷ್ಟವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಈ ಜಂಟಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಯೋಮೆಡ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿಯ<ref>[http://english.pravda.ru/main/18/89/355/14933_.html/ ''ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್‌ ವಿಲ್ ನೊ ಲಾಂಗರ್ ಪ್ರೊಡ್ಯೂಸ್ ಇಟ್ಸ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ಸ್ ಇನ್‌ ರಷ್ಯಾ'' – ಪ್ರಾವ್ಡಾ.ರು 8 ಫೆಬ್ರವರಿ 2005] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110605035606/http://english.pravda.ru/main/18/89/355/14933_.html/ |date=2011-06-05 }}.ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು : ೨೦೦೭-೦೮-೨೨.</ref> ಸಹಾಯದಿಂದ ಕ್ರೆಮ್ಲಿನ್-ಸ್ನೇಹಿ ಸಿಸ್ಟೆಮಾ ಗ್ರೂಪ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನಂತರ ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ರೆಡ್ಡೀಸ್ ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿತು. ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ, ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ|ಮಧ್ಯ-ಪ್ರಾಚ್ಯ]]ದಲ್ಲಿ ಜಂಟಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಔಷಧ ಫಾರ್ಮುಲೇಶನ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಸಗಟು ಔಷಧಗಳನ್ನು ಈ ಫಾರ್ಮುಲೇಶನ್ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಿತು, ಅವು ಇವುಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದವು. ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ, ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಕಂಪನಿಯು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅಮೆರಿಕದ ಜೆನೆರಿಕ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಕಂಪನಿಯ ಹೊಸ ಔಷಧ ಶೋಧವು, ಔಷಧಗಳ ಶೋಧದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೆನೆರಿಕ್‌ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ವಿಶಿಷ್ಟ ಔಷಧಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಹೊಸ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕೊಂಡಿ ಎಂದರೆ ಎನ್‌ಸಿಇ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳು, ಅಂದರೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕಾರ, ಸಂಯುಕ್ತವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸೇಲ್ಸ್ ತಂಡವನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಎಲ್ಲವೂ, ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಔಷಧದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಾಗಿವೆ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಕಂಪನಿಯು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (ಆರ್‌&amp;ಡಿ) ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅಪಾರವಾಗಿ ಹಣಕಾಸು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿತು. ಜೊತೆಗೆ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಆರ್‌&amp;ಡಿ ಕೈಗೊಂಡ ಏಕೈಕ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ಅನ್ನು ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹೊಸ ಔಷಧ ಶೋಧದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲಿಗೆ, ಫೌಂಡೇಶನ್ನಿನ ಔಷಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವು ಸಾದೃಶ್ಯ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವುದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ನಂತರ ತನ್ನ ಗಮನವನ್ನು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಆರ್‌&amp;ಡಿ, ಹೊಸ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ನೇಮಕ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಇತರೆ ಅಂಶಗಳತ್ತ ತಿರುಗಿದರು. ೨೦೦೦ದಲ್ಲಿ, ಫೌಂಡೇಶನ್ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುಎಸ್‌]]ನ ಅಟ್ಲಾಂಟಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ನವೀನ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಶೋಧ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟಿತು. ಈ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ರೆಡ್ಡಿ ಯುಎಸ್‌ ಥೆರಪೆಟಿಕ್ಸ್ ಇಂಕ್ (ಆರ್‌ಯುಎಸ್‌ಟಿಐ)ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ ಎಂದರೆ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಜೀನೋಮಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೆಯೊಮಿಕ್ಸ್ ಬಳಸಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಾಗಿದೆ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ ಕ್ಷೇತ್ರದಡಿ ಗಮನ ಕೊಡುವುದಾಗಿದೆ; ಅದೆಂದರೆ - [[ಕ್ಯಾನ್ಸರ್|ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌]]ವಿರೋಧಿ, ಮಧುಮೇಹ ವಿರೋಧಿ, ಹೃದಯ-ರಕ್ತನಾಳದ ಮತ್ತು ಸೋಂಕು-ವಿರೋಧಿ ಔಷಧಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಯಶಸ್ಸುಗಳು ಬಲವಾದ ಉತ್ಪಾದನಾ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತಗೊಂಡಿತ್ತು, ಅದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳ ಸ್ವಾಧೀನದ ಮೂಲಕ ಕಂಪನಿಯು ಮಾಡಿದ ಅಸಂಘಟಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೂಲಕವಾಗಿತ್ತು. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಕಂಪನಿಯು [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ]]ದ ಮತ್ತು [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪ್‌]]ದ ತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಬೇಡಿಕೆ ಇರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಎಪಿಐಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಚೆಮ್ಮಿನೂರ್ ಡ್ರಗ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಸಿಡಿಎಲ್‌) ಕಂಪನಿಯನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ವಿಲೀನವು ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ಗೆ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಜೆನೆರಿಕ್ಸ್ ಉದ್ದಿಮೆಗೆ ಎಪಿಐಗಳ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸಾಧ್ಯಗೊಳಿಸಿತು. ೧೯೯೭ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಮುಂದಿನ ಮಹತ್ವದ ನಡೆಗೆ ಸಜ್ಜಾಗಿದ್ದರು. ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ನಂತಹ ನಿಯಂತ್ರಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಎಪಿಐ ಮತ್ತು ಸಗಟು ಔಷಧ ಪೂರೈಕೆದಾರರಾಗಿ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದಂತಹ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಫಾರ್ಮುಲೇಶನ್‌ಗಳ ಪೂರೈಕೆದಾರರಾಗಿ, ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಬ್ರೆವಿಯೇಟೆಡ್ ನ್ಯೂ ಡ್ರಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ (ಎನ್‌ಎನನ್‌ಡಿಎ) ಫೈಲ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಜೆನೆರಿಕ್ಸ್ ಔಷಧ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಒಂದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತವನ್ನು ನೋವೋ ನೋರ್ಡ್ಸಿಕ್ ಎಂಬ [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌|ಡಚ್‌]] ಕಂಪನಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹೊರ-ಪರವಾನಗಿ (ಔಟ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್) ನೀಡಿದರು. ಕಂಪನಿಯು ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ರೆಮಿಡೀಸ್ ಲಿ. ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ತಯಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸ್ವಾಧೀನವು ರೆಡ್ಡೀಸ್‌ಅನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾನ್‌‌ಬಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಗ್ಲಾಕ್ಸೋ ಲಿ. ನಂತರ ಮೂರನೇ ಬೃಹತ್ ಔಷಧೀಯ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯಗೊಳಿಸಿತು. ಕಂಪನಿಯ ಔಷಧೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸಗಟು ಔಷಧಗಳು, ಇಂಟರ್‌ಮೀಡಿಯೇಟ್ಸ್, ಫಿನಿಶ್‌ಡ್ ಡೋಸೇಜ್‌ಗಳು, ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ, ರೋಗನಿದಾನ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಪೂರ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ರೆಡ್ಡೀಸ್ ತ್ವರಿತ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ತರಲು ಪ್ಯಾರಾ ೪ ಫೈಲಿಂಗ್ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಒಂದು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಒಮೆಪ್ರಜೋಲ್ ಔಷಧಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ಯಾರಾ ೪ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ೨೦೦೦, ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮಮೊದಲ ಜನೆರಿಕ್ ಉತ್ಪನ್ನದ ವಾಣಿಜ್ಯಕ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ೨೦೦೧ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಥಮ ಉತ್ಒನ್ನವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಇದು ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ (ಎನ್‌ಎಸ್‌ಇ) ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದ ಮೊದಲ [[ಜಪಾನ್|ಜಪಾನ್‌]]ಗೆ ಸೇರದ ಔಷಧೀಯ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಔಷಧೀಯ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಸಾಧನೆಯೂ ಆಭುತಪೂರ್ವವಾದುದಾಗಿದೆ. ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಫ್ಲುವೊಕ್ಸೆಟಿನ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. (ಇದು ಎಲಿ ಲಿಲ್ಲಿಯ ಜೆನೆರಿಕ್ ಆವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರೊಜಾಕ್), ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ೧೮೦ ದಿನಗಳ ವಿಶೇಷ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಎಲಿ ಲಿಲ್ಲಿಯ ಖಿನ್ನತೆಶಮನಕಾರಕ ಪ್ರೊಜಾಕ್ ಔಷಧವು ೯೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ೧ ಬಿಲಿಯನ್‌ ಡಾಲರ್‌ಗೂ ಅಧಿಕ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು. ಯು.ಎಸ್‌.ನ ಬಾರ್‌ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್‌ನವರು ಅನುಮೋದಿತಗೊಂಡ ಎಲ್ಲ ಡೋಸ್‌ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು (೧೦ ಮಿ.ಗ್ರಾಂ., ೨೦&nbsp;ಮಿ.ಗ್ರಾಂ.) ಏಕಮಾತ್ರವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಕೇವಲ ಒಂದು ಡೋಸ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ (೪೦&nbsp;ಮಿ.ಗ್ರಾಂ.) ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಲಿಲ್ಲಿ ಔಷಧ ಸಂಯುಕ್ತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇನ್ನಿತರ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಬೇರೆ ಹಲವಾರು ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪೇಟೆಂಟ್‌ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಬಹುಕಾಲದವರೆಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಕರಣದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಎರಡು ಬಾರಿ ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಎರಡೂ ವಿಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಈ ಅಂಶದಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅನನ್ಯತೆ ಅಥವಾ ಏಕೈಕತೆಯ ಮಹತ್ವವು ನಿರೂಪಿತವಾಯಿತು. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಸುಮಾರು ೭೦ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ ಆದಾಯವನ್ನು ಆರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದರು. ವಿವಾದದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯದಿಂದ ಅಷ್ಟು ಹಣ ಮರಳಿಬರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಕಂಪನಿಯು ವಿಚಾರಣೆಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಡಾಲರ್‌ ವೆಚ್ಚವಾಗಲಿರುವ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಪಾಯಕರ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿದರು. ಫ್ಲುವೊಕ್ಸೆಟಿನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಯಶಸ್ಸು ನಂತರ ಐಬ್ರೂಫೇನ್ನ ೪೦೦, ೬೦೦ ಮತ್ತು ೮೦೦&nbsp;ಮಿ.ಗ್ರಾಂ. ಮಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಬ್ರಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ೨೦೦೩ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಬ್ರಾಂಡ್‌ ಹೆಸರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ನೇರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಬಲಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರವಾದ ಜೆನೆರಿಕ್ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಮೆರಿಕದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಅವರ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿತರಣಾ ಜಾಲವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ದಿಗ್ಗಜರು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕ]]ದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವೃತ್ತಿಪರರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇತ್ತು. ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ಕೊಡುಗೆ ೧೩೨.೮ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ ಬೆಲೆಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಿಪಾಸಿಟರಿ ರೆಸಿಪ್ಟ್ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌]] [[ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್|ಷೇರು ವಿನಿಮಯ]]ದ ಹೆಸರು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿತು. ಅಮೆರಿಕದ [[ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ಬಿಡುಗಡೆ|ಆರಂಭೀಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೊಡುಗೆ]]ಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಹಣಕಾಸು ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಕಂಪನಿಗೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ-ಆಧರಿತ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯಮಾಡಿತು. ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ, ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಔಷಧೀಯ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಐರೋಪ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಬಿಎಂಎಸ್‌ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್‌ ಮತ್ತು ಅದರ ಒಡೆತನದ ಉಪಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮೆರಿಡಿಯನ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧಿನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್‌‌‌ಗೆ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಐರೋಪ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸಿತು. ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ [[ಜೈವಿಕತಂತ್ರಜ್ಞಾನ|ಬಯೋಸೈನ್ಸ್‌ಸ್‌]] ಲಿ.ನ ೫.೨೫ ದಶಲಕ್ಷ ಈಕ್ವಿಟಿ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ಕೂಡ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಗುತ್ತಿಗೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಂಪನಿಯಾದ ಆರಿಜೀನ್ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್‌ ಅನ್ನು ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಕಂಪನಿಯ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಬೇರೆ ಫಾರ್ಮಾ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮೂಲಕ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌, ಐಸಿಐಸಿಐ ಜೊತೆಗೆ ಉದ್ಯಮ ಹೂಡಿಕೆ ರೀತಿಯ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಇದರ ಕರಾರುಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಐಸಿಐಸಿಐ ಉದ್ಯಮವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ನೋಂದಣಿ ಮತ್ತು ಎಎನ್‌ಡಿಎದ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪೂರ್ವ ನಿರ್ದರಿತ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣದ ನಂತರ, ಒಟ್ಟು ೫ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಒಟ್ಟು ಮಾರಾಟದ ಮೇಲೆ ಐಸಿಐಸಿಐ ವೆಂಚರ್ ರಾಯಧನವನ್ನು ಪಾವತಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮಗ್ರ ಔಷಧೀಯ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ದಶಕಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಅವರ ಯಶಸ್ವೀ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಅಸಂಘಟಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಒಂದು ಯಶಸ್ವೀ ಮತ್ತು ಗುರಿ ಇರುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಆರ್‌&amp;ಡಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಅದು ಅದಾಗಲೇ ಇರುವ ಪೇಟೆಂಟ್‌‌ದಾರರೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಇಳಿಯುವ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯ-ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಕಂಪನಿಗೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸವಾಲು ಎಂದರೆ ತನ್ನೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಅಪಾಯ-ರಹಿತವಾಗಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವಿಧಾನವೆಂದರೆ 'ಸುರಕ್ಷಿತ' ಎಪಿಐ ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮುಲೇಶನ್ಸ್ ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಹಣದ ಹರಿವು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವುದು. ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಆರ್‌&amp;ಡಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಭವೀ ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಅಥವಾ ಆರ್‌&amp;ಡಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಆದಾಯವನ್ನು ವೃದ್ಧೀಸಲು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು. ಕಂಪನಿಯು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಉತ್ಸಹಾವೇಶದಿಂದ ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಯಿತು. ೨೦೦೨ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಬಿಎಂಎಸ್‌ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್‌, ಬೆವರ್ಲೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಉಪಾಂಗವಾಗಿದ್ದ ಮೆರಿಡಿಯನ್ ಹೆಲ್ತ್‌ ಕೇರ್‌ ಅನ್ನು ೧೪.೮೧ ದಶಲಕ್ಷ ಯೂರೋಗಳಿಗೆ ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಾಯಿಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಘನವಸ್ತುಗಳು, ದ್ರಾವಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ನ [[ಲಂಡನ್|ಲಂಡನ್‌]] ಹಾಗೂ ಬೆವರ್ರ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ ಮೂಲದ ಖಾಸಗಿ ಔಷಧ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಪನಿ ಅರ್ಜೆಂಟಾ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಲಿ. ಜೊತೆಗೆ ಸಿಒಪಿಡಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಆರ್‌&amp;ಡಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಜೆನೆರಿಕ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಿ, ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಕಂಪನಿಯು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಮನಗಂಡಿತು. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಹೈಪರ್‌ಟೆನ್ಷನ್ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಹಲವಾರು ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಕಂಪನಿಯು ಆಗಲೇ ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ ರಿಸೋರ್ಸಸ್‌, ಇಂಕ್ ಜೊತೆ ಫ್ಲುವೊಕ್ಸೆಂಟೈನ್ ೪೦&nbsp;ಮಿ.ಗ್ರಾಂ. ಮಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಪಾರ್ ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ ಇಂಕ್ ಜೊತೆ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಓವರ್‌-ದಿ-ಕೌಂಟರ್ ಡ್ರಗ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಜೊತೆಗೆ, ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಜೆನೆರಿಕ್ಸ್ ಉದ್ಯಮವು ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಯೂರೋಪ್‌ನ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆಗೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ವೇದಿಕೆಯಾಯಿತು. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ [[ಕೆನಡಾ]] ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ|ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾಗಳಲ್ಲಿ]] ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ವಿಸ್ತಿರಿಸಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಂಪನಿಯಎಪಿಐ ಉದ್ಯಮವು ಸುಮಾರು ೬೦ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಕಂಪನಿಗೆ ಗಣನೀಯ ಆದಾಯವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತವೆ. ಬ್ರಾಂಡೆಡ್ ಫಾರ್ಮುಲೇಶನ್ ಉದ್ಯಮವು ಸುಮಾರು ೩೦ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು ಸದ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ [[ಚೀನಾ]], [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] ಮತ್ತು [[ಮೆಕ್ಸಿಕೋ|ಮೆಕ್ಸಿಕೋಗಳಲ್ಲಿಯೂ]] ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌|ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನ]] ರಿಯೋಸೈನ್ಸ್‌ ಎ/ಎಸ್‌ ಜೊತೆ ಬೆಲಗ್ಲಿಟಜೋನ್ (ಡಿಆರ್‌ಎಫ್‌ ೨೫೯೩)ನ ಜಂಟಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಕ್ಕೆ ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದೆ. ಈ ಸಂಯುಕ್ತವು ಟೈಪ್‌-೨ ಮಧುಮೇಹದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಿಯೋಸೈನ್ಸ್‌ [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟ]] ಮತ್ತು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಈ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮಾರಾಟದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಇನ್ನುಳಿದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ನ್ನ ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳದ ಔಷಧ ಆರ್‌ಯುಎಸ್‌ ೩೧೦೮ರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಬೆಲಾಫಾಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದೆ. ಔಷಧದ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮಾಕೋಕೈನೆಟಿಕ್ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪರೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನುನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಈ ಔಷಧವು ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳದ ಕಾಯಿಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾದ ಅಥೆರೊಸ್ಕ್ಲಿರೋಸಿಸ್‌ನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನುಹೊಂದಿದೆ. ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ [[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್]] ಮೂಲದ ಔಷಧೀಯ ಕಂಪನಿ ಯೂರೋಡ್ರಗ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್‌, ಜೊತೆ ಉಸಿರಾಟದ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಲು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು ಎರಡನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ಕ್ಸಾಂತಿನ್ ಬ್ರಾಂಕೋಡಿಲೇಟರ್‌, ಅಸ್ತಮಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರವಾಗಿ ತಡೆಯೊಡ್ಡುವ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾಯಿಲೆ (ಸಿಒಪಿಡಿ) ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಡೋಕ್ಸೋಫಿಲಿನ್‌ ಔಷಧವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ, ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಟ್ರೈಜೆನೆಸಿಸ್‌ ಥೆರಪೆಟಿಕ್ಸ್ ಇಂಕ್ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು; ಅದು ಅಮೆರಿಕ ಮೂಲದ ಖಾಸಗಿ ಚರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್‌ಗೆ ಚರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಖಾಸಗಿಸ್ವಾಮ್ಯ ಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯಮಾಡಿತು. ಫಿಜರ್ನ ಔಷಧ ನೊರ್ವಸ್ಕ್‌ (ಅಮ್ಲೊಡಿಪಿನ್ ಮಲಿಯೇಟ್)ನ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಪೇಟೆಂಟ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ಸೋತ ನಂತರ, ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್‌ಗೆ ಜೆನೆರಿಕ್ ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಾ ೪ ಅರ್ಜಿ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಹಿನ್ನೆಡೆಯಾಯಿತು. ಅಮ್ಲೊಡಿಪಿನ್ ಮಲಿಯೇಟ್, ಫಿಜರ್ನ '''ನೊರ್ವಸ್ಕ್‌''' ನ ಜೆನೆರಿಕ್ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಅಧಿಕ ಒತ್ತಡ ()ಹೈಪರ್ ಟೆನ್ಷನ್‌ ಮತ್ತು ಅಂಜಿನಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಪೇಟೆಂಟ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ತಗುಲಿದ ಖರ್ಚು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ತಿರುವುಮುರುವಾಗಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕದ ಜೆನೆರಿಕ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪೆಶಾಲಿಟಿ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ೨೦೦೬ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಬೀಟಾಫಾರ್ಮ್‌ ಅರ್ಜೆನಿಮಿಟಲ್‌ ಜಿಎಂಬಿಎಚ್‌ ಅನ್ನು ೩ಐನಿಂದ ೪೮೦ ದಶಲಕ್ಷ ಯೂರೋಗಳಿಗೆ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಭಾರತೀಯ ಔಷಧೀಯ ಕಂಪನಿಯೊಂದು ಈ ವರೆಗೆ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು. ಬೀಟಾಫಾರ್ಮ್‌ [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನಿಯ]] ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜೆನೆರಿಕ್ ಔಷಧೀಯ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೧೫೦ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಔಷಧೀಯ ಘಟಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿದಂತೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಷೇರುಗಳ ಶೇ. ೩.೫ರಷ್ಟನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸಮಗ್ರ ಔಷಧ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಂಪನಿ ಪರ್ಲೆಕಾನ್ ಫಾರ್ಮಾ ಪ್ರೈ. ಲಿ. ಅನ್ನು ಐಸಿಐಸಿಐ ವೆಂಚರ್‌ ಬಂಡವಾಳ ನಿಧಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಂಪನಿ ಲಿ. ಮತ್ತು ಸಿಟಿಗ್ರೂಪ್‌ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮಾರಿಶಸ್‌ ಲಿ. ಕಂಪನಿಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಈ ಸಂಯುಕ್ತ ಘಟಕವು ಹೊಸ ರಾಸಾಯನಿಕ ಘಟಕ ಆಸ್ತಿಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹೊರ-ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಮರ್ಕ್‌ & ಕೋ. ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯ ಔಷಧವಾದ ಸಿಮಿವಸ್ತಟಿನ್‌ (ಜೊಕೊರ್)ನ ಒಂದು ಅಧಿಕೃತ ಜೆನೆರಿಕ್ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಕಂಪನಿಯು ಮರ್ಕ್‌ನಿಂದ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದಿರುವುದರಿಂದ, ಜೆನೆರಿಕ್‌ ಸಿಮಿವಸ್ತಟಿನ್‌ ಮೇಲೆ ೨೦೦೬ರ ಜೂನ್‌ ೨೩ರಿಂದ ೧೮೦ ದಿನಗಳ ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ಲುಸಿವಿಟಿ ಅವಧಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಅದು ರಾನ್‌ಬಾಕ್ಸಿ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್‌ (ಇದೂ ಭಾರತದ್ದೇ) ಮತ್ತು ಟೆಲ್ವ ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌ ನಡುವೆ ಅದು ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ.<ref>[http://genericdrugslist.com/reddys-receive-rights ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ರಿಸೀವ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ಲುಸಿವ್ ರೈಟ್ಸ್ ಫಾರ್ ಜೊಕೊರ್]</ref> ೨೦೦೬ರರಂತೆ, ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌ ಆದಾಯವು ಎಪಿಐಗಳು, ಬ್ರಾಂಡ್ ಫಾರ್ಮುಲೇಶನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಜೆನೆರಿಕ್‌ಗಳ ವಲಯದಿಂದ ೫೦೦ ದಶಲಕ್ಷ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ದಾಟಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನ ಎರಡು ಸುಮಾರು ಶೇ. ೭೫ರಷ್ಟು ಆದಾಯವನ್ನು ತಂದಿವೆ. ಇದು ಎಪಿಐನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಿಯಂತ್ರಕ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಫಿನಿಶ್‌ಡ್ ಡೋಸೇಜ್‌ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಿ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ===ಔಷಧ ಶೋಧದ ತೊಂದರೆಗಳು === ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಅವರ ಔಷಧ ಶೋಧ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಪರ್ಲೆಕಾನ್ ಫಾರ್ಮಾ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ ಎಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ೨೦೦೫ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿನೂತನ ನಡೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹಣಕಾಸು ಅಡ್ಡಿಗಳಿಂದಾಗಿ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನಡೆಯುಂಟಾಯಿತು.<ref name="livemint.com">[http://www.livemint.com/Articles/2008/10/17001901/Perlecan-highlights-RampD-tr.html '' ಪರ್ಲೆಕಾನ್‌ ಹೈಲೈಟ್ಸ್ ಆರ್‌&amp;ಡಿ ಟ್ರಾವೈಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಫರ್ಮಾ'', 17 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2008].ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು: ೨೦೦೯-೧೦-೧೮.</ref> ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಔಷಧ ಶೋಧದ ಸಾಹಸವನ್ನು ಮಾತೃ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಭಿನ್ನಗೊಳಿಸಿ, ಬಾಹ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಪನ್ಮೂಲದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಭಾರತೀಯ ಔಷಧ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಪರ್ಲೆಕಾನ್ ಫಾರ್ಮಾ ಕಂಪನಿಗೆ ಐಸಿಐಸಿಐ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಮತ್ತು ಸಿಟಿಗ್ರೂಪ್ ವೆಂಚರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್‌ ಭಾಗಶಃ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಿವೆ. ಪರ್ಲೆಕಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆ ಎರಡೂ ಶೇ. ೪೩ರಷ್ಟು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು ಅಂದಾಜು ೨೨.೫ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ಗಳಾಗುತ್ತದೆ. ಪರ್ಲೆಕಾನ್‌ನ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಔಷಧಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯಕ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆ ಕುರಿತು ವೆಂಚರ್ ಬಂಡವಾಳದಾರಿಗೆ ಅನುಮಾನಗಳಿದ್ದು, ಐಸಿಐಸಿಐ ಮತ್ತು ಸಿಟಿಗ್ರೂಪ್‌ ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹೊರಹೋಗಲು ಬಯಸಿವೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಕಂಪನಿಯು ಪರ್ಲೆಕಾನ್‌ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮರಳಿ ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಪರ್ಲೆಕಾನ್‌ ಈಗ ಕಂಪನಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಡೆತನದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೨೩ರಂದು ನಡೆದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಪರ್ಲೆಕಾನ್‌ಅನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ೨೦೦೫ಕ್ಕೆ ಮೊದಲಿನ ಹಾಗೆ ಆಂತರಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದೆ.<ref name="livemint.com" /> ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಶೋಧ ಸಂಶಫಧನೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಧಿತ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿತು. ಅದನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟಕವನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಸಂಭಾವ್ಯದಿಂದ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದೆ. "ಕಂಪನಿಯು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಪಾಲುದಾರ ಸಿಗಬಹುದೆಂಬ ಆಶಯದಲ್ಲಿದೆ."<ref>''[http://www.livemint.com/Articles/2009/05/22002532/DRL-moving-research-arm-to-Ban.html ಡಿಆರ್‌ಎಲ್‌ ಮೂವಿಂಗ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಆರ್ಮ್‌ ಟು ಬ್ಯಾಂಗಲೋರ್‌ ಯುನಿಟ್]'' ೨೨ ಮೇ ೨೦೦೯. ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು: ೨೦೦೯-೦೮-೨೦.</ref> ===ಹಂತ III ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮಧುಮೇಹ ಔಷಧ === ಕಂಪನಿಯ ಮಧುಮೇಹ ಔಷಧ ಬಲಗ್ಲಿಟಜೋನ್‌ನ ಹಂತ III ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ, ಕಾರಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಡಚ್‌ ಸಂಶೋಧನಾ ಪಾಲುದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ.<ref>[http://www.livemint.com/Articles/2008/10/05235235/Dr-Reddy8217s-diabetes-drug.html '' ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಡಯಾಬಿಟೀಸ್ ಡ್ರಗ್ ಮೇ ಬಿ ಡಿಲೇಯ್ಡ್'', 05 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2008.].ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು: ೨೦೦೯-೧೦-೧೮.</ref> ರಿಯೋಸೈನ್ಸ್‌ನ ಮಾತೃ ಕಂಪನಿ ನೋರ್ಡಿಕ್ ಬಯೋಸೈನ್ಸ್‌ ಪರೀಕ್ಷಾರ್ಥ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ರಿಯೋಸೈನ್ಸ್‌ಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್‌ ಜೊತೆಗಿನ ಒಪ್ಪಂದವೂ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ೨೦೧೦ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್‌ ತನ್ನ ಮಧುಮೇಹ ಔಷಧ ಬಲಗ್ಲಿಟಜೋನ್‌ನ ಮೊದಲ ತಡ-ಹಂತದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರೀಕ್ಷಣೆಯು ರಕ್ತದ ಗ್ಲುಕೋಸ್‌ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂತಿಮಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ದತ್ತಾಂಶಗಳು "ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಹಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ್ದು, ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಲಿದೆ" ಎಂದು ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್‌ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದೆ.<ref>[http://www.fiercebiotech.com/story/dr-reddys-spotlights-promising-phase-iii-diabetes-data/2010-01-04?utm_medium=nl&amp;utm_source=internal '' ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಸ್ಪಾಟ್‌ಲೈಟ್ಸ್‌ ಪ್ರಾಮಿಸಿಂಗ್ ಫೇಸ್‌ III ಡಯಾಬಿಟೀಸ್ ಡಾಟಾ'', 04 ಜನವರಿ 2010].ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು : ೨೦೧೦-೦೧-೦೭.</ref> == ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == ೨೦೦೬ ಮಾರ್ಚ್‌ ೩೧ರಂ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಳಗಿನವರು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಆಗಿದ್ದಾರೆ. * ಶ್ರೀ. ಅಮಿತ್ ಪಟೇಲ್ - ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ & ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಯೋಜನೆ *ಡಾ. ಕೆ. ಅಂಜಿ ರೆಡ್ಡಿ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರು * ಶ್ರೀ. ಜಿ ವಿ ಪ್ರಸಾದ್‌ - ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು & ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ * ಶ್ರೀ. ಸತೀಶ್ ರೆಡ್ಡಿ - ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಸಿಒಒ * ಶ್ರೀ. ಬಿ. ಕೋಟೇಶ್ವರ್‌ ರಾವ್ - ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ * ಶ್ರೀ. ಅನುಪಮ್‌ ಪುರಿ - ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ * ಡಾ. ಓಂಕಾರ್‌ ಗೋಸ್ವಾಮಿ - ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ * ಶ್ರೀ. ಪಿ. ಎನ್‌. ದೇವರಾಜನ್ - ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ * ಶ್ರೀ. ರವಿ ಭೂತಲಿಂಗಂ - ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ * ಡಾ. ವಿ. ಮೋಹನ್‌ - ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ * ಡಾ. ರಾಜಿಂದರ್‌ ಕುಮಾರ್‌, - ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಸಂಶೋಧನೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣ (''ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦, ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿ ಸೇರಿ, ೨೦೦೯-೧೦ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ; ಈಗ ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಜೊತೆ ಇಲ್ಲ '' )<ref>{{Cite web |url=http://www.drreddys.com/newsroom/newsandevents.htm |title=''ಡಾ. ರೆಡ್ಡೀ'ಸ್ ಅನೌನ್ಸಸ್‌ ನ್ಯೂ ಆರ್‌&ಡಿ ಚೀಫ್‌'' – ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌ ಆಫೀಸ್‌ |access-date=2011-06-07 |archive-date=2009-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090419184714/http://www.drreddys.com/newsroom/newsandevents.htm |url-status=dead }}</ref> == ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು == === ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಔಷಧೀಯ ಘಟಕಾಂಶಗಳು === * ಸಿಪ್ರೋಫ್ಲಾಕ್ಸಾಸಿನ್ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರೈಡ್ * ರಾಮಿಪ್ರಿಲ್ * ಟರ್ಬಿನಫೈನ್‌ ಎಚ್‌ಸಿಎಲ್‌ * ಇಬುಪ್ರೋಫೆನ್‌ * ಸರ್ಟಲಿನ್‌ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರೈಡ್ * ರಾನಿಟಿಡಿನ್ ಎಚ್‌ಸಿಎಲ್‌ ಫಾರ್ಮ್‌ ೨ * ನಾಪ್ರೊಕ್ಸೆನ್ ಸೋಡಿಯಂ * ನಾಪ್ರೋಕ್ಸೆನ್ * ಅಟೊರ್ವಸ್ಟಟಿನ್ * ಮಾಂಟೆಲುಕಾಸ್ಟ್‌ * ಲೊಸರ್ಟನ್‌ ಪೊಟಾಶಿಯಂ * ಸ್ಪರ್‌‌‌ಫ್ಲೋಕ್ಸಾಸಿನ್ * ನಿಜಟಿಡಿನ್ * ಫೆಕ್ಸೊಫೆನಡಿನ್ * ರಾನಿಟಿಡಿನ್‌ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರೈಡ್ ಫಾರ್ಮ್‌ ೧ * ಕ್ಲೊಪಿಡೊಗ್ರೆಲ್‌ ( ಪೇಟೆಂಟ್ ಪ್ರಕರಣದಿಂದಾಗಿ ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರುವುದಿಲ್ಲ) * ಒಮೆಫ್ರಜೋಲ್‌ * ಫಿನಸ್ಟೆರೈಡ್‌ * ಸುಮಟ್ರಿಪ್ಟನ್ === ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಟಾಪ್‌-೧೦ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳು === * ಒಮೆಜ್‌ * ನೈಸ್‌ * ಸ್ಟಮ್ಲೋ * ಸ್ಟಮ್ಲೋ ಬೀಟಾ * ಎನಮ್‌ * ಅಟೊಕಾರ್‌ * ರಜೋ * ರೆಕ್ಲಿಮೆಟ್ * ಕ್ಲಾಂಪ್‌ * ಮಿನ್‌ಟಾಪ್‌ === ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಟಾಪ್‌ ಬ್ರಾಂಡ್‌ === * [http://www.temad.com ಟೆಮಡ್‌ ಕೊ., ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಔಷಧೀಯ ಘಟಕಾಂಶಗಳು ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190728122943/http://temad.com/ |date=2019-07-28 }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌== {{Reflist|2}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌ == * [http://www.drreddys.com/ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ] * [http://www.sussex.ac.uk/Units/spru/events/ocs/viewabstract.php?id=38 ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.ibef.org/download/drreddy_labs_23oct.pdf ] * [http://www.open.ac.uk/ikd/workingpapers/workingpaper_16.pdf ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110605104458/http://www.open.ac.uk/ikd/workingpapers/workingpaper_16.pdf |date=2011-06-05 }} {{BSE Sensex}} {{S&P CNX Nifty companies}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬಿಎಸ್‌ಇ ಸೆನ್ಸೆಕ್ಸ್‌]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಔಷಧೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಾಂಬೆ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1984ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಕಂಪನಿಗಳು]] e0rdf98fjybxa1kbso71cpgj38ijlf9 0 30138 1371015 1350471 2026-04-01T02:31:12Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371015 wikitext text/x-wiki {{Use British English|date=May 2011}} {{about|the film||King's speech (disambiguation)}} {{good article}} {{Infobox film | name = The King's Speech | image = Kings speech ver3.jpg | alt = | caption = Cinematic release poster | director = [[Tom Hooper (director)|Tom Hooper]] | producer = Iain Canning<br />Emile Sherman <br />Gareth Unwin | screenplay = [[David Seidler]] | starring = [[Colin Firth]]<br />[[Geoffrey Rush]]<br />[[Helena Bonham Carter]]<!--per psoter--> | music = [[Alexandre Desplat]] | cinematography = Danny Cohen | editing = [[Tariq Anwar (film editor)|Tariq Anwar]] | studio = [[The Weinstein Company]]<br />[[UK Film Council]]<br />[[See-Saw Films]]<br />Bedlam Productions | distributor = [[The Weinstein Company]] | released = {{Film date|df=yes|2010|9|6|[[Telluride Film Festival]]|2011|1|7|United Kingdom}}<!--do not add the US or Australian release date here, please; see [[WP:FILMRELEASE]]--> | runtime = ೧೧೮ minutes | country = {{Film UK}}<ref>Smith, N. [http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-12593892 Oscars 2011: Film Council basks in King's Speech glory] ''[[BBC News]]'', ೨೮ February ೨೦೧೧. Maddox, G. [http://www.smh.com.au/entertainment/oscars/all-hail-the-kings-speech-and-its-likely-sweep-20110225-1b8rr.html All hail The King's Speech and its likely sweep] Retrieved ೨೮ February ೨೦೧೧</ref> | language = English | budget = £೮ million<ref name=guard>[https://www.theguardian.com/film/2011/feb/11/baftas-the-kings-speech-riches Never mind the Baftas... who will get The King's Speech riches?] ''[[The Guardian]]'' Retrieved ೨೮ February ೨೦೧೧</ref> | gross = $೪೦೫,೪೪೯,೧೯೦<ref>[http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=kingsspeech.htm The King's Speech] Box Office Mojo. Retrieved ೨೦ May ೨೦೧೧</ref> }} '''''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ''' ೨೦೧೦ರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರೂಪಕದ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್ ಸೈಡ್ಲರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್ ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ VIಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ಉಗ್ಗಿನ ದೋಷವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ವಾಕ್ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಲಯೋನೆಲ್ ಲಾಗ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಜೆಫ್ರಿ ರಷ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಬ್ಬರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಾ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಸಹೋದರ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VII ಪದತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದಾಗ, ಹೊಸ ರಾಜ [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ II]]ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ವಿರುದ್ಧ ಬ್ರಿಟನ್ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ದಿನ ರೇಡಿಯೊ ಪ್ರಸಾರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಲು ಲಾಗ್ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸೈಡ್ಲರ್ ತಮ್ಮ ಯೌವನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉಗ್ಗಿನ ದೋಷ ನಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ಜಾರ್ಜ್ VI ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಆರಂಭಿಸಿ ಪುರುಷರ ಸಂಬಂಧಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ೯ ವಾರಗಳ ಮುಂಚೆ, ಲಾಗ್ಸ್ ನೋಟ್‌ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಮೂಲಪ್ರತಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಇತರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ೨೦೦೯ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೨೦೧೦ ಜನವರಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರವು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ ೨೦೧೧ ಜನವರಿ ೭ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. '''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್''' ಪ್ರಮುಖ ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತುವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಯಶಸ್ಸುಗಳಿಸಿತು. ೮ ದಶಲಕ್ಷ ಪೌಂಡ್ ಬಜೆಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ (ಸುಮಾರು ೧೫ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್),ಇದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ೪೦೦ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಸಿತು. ಅದರ ದೃಶ್ಯ ಶೈಲಿ, ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಟನೆಗಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ಇತರೆ ಟೀಕಾಕಾರರು ಚಲನಚಿತ್ರವು ಬಿಂಬಿಸುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳ ತಪ್ಪು ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪದತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ತಮ್ಮ ವಿರೋಧವನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು. ಚಲನಚಿತ್ರವು ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಚಲನಚಿತ್ರವು ಏಳು ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಫಿರ್ತ್ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ-ರೂಪಕಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರವು ಯಾವುದೇ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಬಹುಮಟ್ಟಿನ ೧೪ BAFTA ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ,ಫಿರ್ತ್ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ, ಜೆಫ್ರಿ ರಶ್ ಮತ್ತು ಹೆಲೆನಾ ಬೋನಾಮ್ ಕಾರ್ಟರ್ ಅವರಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ೭ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರವು ೧೨ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು. ಆ ವರ್ಷ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರಮುಖ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್‌ಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ಫಿರ್ತ್‌ಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್ ಸೈಡ್ಲರ್ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೂಲ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. == ಕಥಾವಸ್ತು == ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕ್‌ನ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ(ನಂತರ ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ VI) ಚಿತ್ರವು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಕುಟಂಬಕ್ಕೆ ಬರ್ಟೀ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ (ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್ ಅಭಿನಯ) ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ Vಅವರ ಎರಡನೇ ಪುತ್ರ. ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಎಲಿಜಬೆತ್(ಹೆಲೆನಾ ಬೋನಾಮ್ ಕಾರ್ಟರ್)ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ವೆಂಬ್ಲಿ ಸ್ಟೇಡಿಯಂನಲ್ಲಿ ೧೯೨೫ರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಎಂಪೈರ್ ಎಕ್ಸಿಬಿಷನ್‌ ಸಮಾರೋಪದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಉಗ್ಗಿನ ಮಾತಿನ ಭಾಷಣವು ಪ್ರೇಕ್ಷಕವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಶ್ರೋತೃಗಳನ್ನು ಕಲಕುತ್ತದೆ. ಡ್ಯೂಕ್ ಅನೇಕ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ನಂತರ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕೈಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಲಯನಲ್ ಲಾಗ್ (ಜೆಫ್ರಿ ರಶ್),ಅವರನ್ನು ಕಾಣುವಂತೆ ಮನವೊಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲಾಗ್ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ವಾಕ್ ಚಿಕಿತ್ಸಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರಥಮ ಸೆಷನ್‌ನಲ್ಲಿ, ತಾವು ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಕರೆಯೋಣವೆಂದು ಲಾಗ್ ಮನವಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ರಾಜಮನೆತನದ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಉಲ್ಲಂಘನೆ- ಇಂದಿನಿಂದ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಬರ್ಟೀ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಕರೆಯುವುದಾಗಿ ಲಾಗ್ ಡ್ಯೂಕ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲಿಗೆ, ಬರ್ಟೀ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯಲು ಹಿಂಜರಿದರು. ಲಾಗ್ ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಓದಬಹುದೆಂದು ಬರ್ಟೀ ಜತೆ ಒಂದು ಶಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಪಂಥ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಬರ್ಟೀಗೆ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್ಸ್‌ನ ಟು ಬಿ, ಆರ್ ನಾಟ್ ಟು ಬಿಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಓದಲು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಡ್‌ಫೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಧ್ವನಿಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ಬರ್ಟೀ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಲಾಗ್ ಬರ್ಟೀ ಅವರ ಪಠಣವನ್ನು ಗ್ರಾಮೋಫೋನ್ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ತಾವು ಉಗ್ಗಿನ ದೋಷದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದ್ದು ಅವರಿಗೆ ಮನದಟ್ಟಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರಾಶದಾಯಕ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲಾಗ್ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೆನಪಿನ ಕುರುಹಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ V (ಮೈಕೇಲ್ ಗ್ಯಾಂಬನ್)೧೯೩೪ರ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಗಂಡಾಂತರದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅವರು ಬರ್ಟೀಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಡೇವಿಡ್(ಎಡ್ವರ್ಡ್, ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ್, ಗೈ ಪಿಯರ್ಸ್ ಪಾತ್ರ), ಬರ್ಟಿಯ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ, ರಾಜನಾಗಿದ್ದರೆ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಅವನತಿಯನ್ನು ತರುತ್ತಾನೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಜಾಗವನ್ನು ತುಂಬಲು ಬರ್ಟೀ ಸ್ವತಃ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಬೇಕು-ಅವರ ತಂದೆಯ ಭಾಷಣವನ್ನು ಓದುವುದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸ್ವಯಂ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ ಓದಲು ಯಾತನಾಮಯ ಪ್ರಯತ್ನದ ಬಳಿಕ, ಬರ್ಟೀ ಲಾಗ್ ಅವರ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಶೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ಅವರ ನಿರಂತರವಾದ ಪಠಣವನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಲಾಗ್ ಬಳಿ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಸ್ನಾಯು ಸಡಿಲತೆ ಮತ್ತು ಉಸಿರು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರ್ಯಮಗ್ನರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಲಾಗ್ ಉಗ್ಗಿನ ಮಾನಸಿಕ ಬೇರುಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಬರ್ಟೀ ಮುಜುಗರಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುತ್ತಾರೆ. ಬರ್ಟೀ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಕೆಲವು ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ: ಅವರ ಶಿಸ್ತಿನ ತಂದೆ, ಅವರ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಎಡಗೈ ಬಳಕೆಗೆ ನಿಗ್ರಹ,ಅವರ ನಾಕ್ ನೀಸ್(ಮಂಡಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವುದು)ಗೆ ಲೋಹದ ಪಟ್ಟಿಗಳ ನೋವಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಅವರ ಅಣ್ಣನಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ ದಾದಿ, ಅವರಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಉಪಚಾರ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ(ನನ್ನ ತಂದೆ, ತಾಯಿಗಳು ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ೩ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಎಂದು ಬರ್ಟೀ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ) ಅವರ ತಮ್ಮ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಜಾನ್ ೧೯೧೯ರಲ್ಲಿ ಅಕಾಲ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದು ಮುಂತಾದವು. ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಲಯೋನೆಲ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಟೀ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. [[ಚಿತ್ರ:Colin_Firth_and_Helena_Bonham_Carter_filming.jpg|thumb|alt=A man and woman standing side by side|ಡ್ಯೂಕ್ ಮತ್ತು ಡಚಸ್ ಆಫ್ ಯಾರ್ಕ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಫಿರ್ತ್ ಮತ್ತು ಬಾನಾಮ್ ಕಾರ್ಟರ್]] ೧೯೩೬ರ ಜನವರಿ ೨೦ರಂದು ಜಾರ್ಜ್ V ನಿಧನರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಕಿಂಗ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VIIIಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಏರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ವಿಚ್ಛೇದಿತ ಅಮೆರಿಕದ ಸಮಾಜ ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳೆ ವಾಲ್ಲಿಸ್ ಸಿಂಪ್ಸನ್(ಈವ್ ಬೆಸ್ಟ್)ಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಲು ಇನ್ನೂ ಬಯಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಬಾಲ್ಮೋರಲ್ ಕ್ಯಾಸಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂತೋಷಕೂಟದಲ್ಲಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ವಿಚ್ಛೇದಿತ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬರ್ಟೀ ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎಡ್ವರ್ಡ್ ತನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನು ದೂಷಿಸಿ ತನ್ನ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಉರುಳಿಸಲು ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಶೈಲಿಯ ಸಂಚು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆಂದು ಆರೋಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬರ್ಟೀಯ ವಾಕ್ ಪಾಠಗಳು ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯದ ಉಗ್ಗಿನ ಮಾತಾದ "B-B-B-ಬರ್ಟೀ"ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸಚೇತನಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದಿನ ಸೆಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರ್ಟೀ ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಮರೆತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಸಹೋದರನ ಜತೆ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಗ್ಗಿಲ್ಲದೇ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಜತೆ ಮಾತನಾಡಲು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಅವರನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿತು. ಬರ್ಟೀ ದೂಷಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಉಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಲಾಗ್ ಗಮನಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದ ಅಪಶಬ್ದಗಳನ್ನು ನುಡಿಯುಂತೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಬರ್ಟೀ ವ್ಯಾಲಿ ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಜತೆ ಡೇವಿಡ್ ಅವರ ಮೂರ್ಖತನದ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬರ್ಟೀ ರಾಜನಾಗಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಆಕ್ರೋಶಗೊಂಡ ಬರ್ಟೀ ಲಾಗ್ ಅವರನ್ನುರಾಜ ದ್ರೋಹಕ್ಕಾಗಿ ದೂಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ವಿಫಲಗೊಂಡ ನಟನಾ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಮತ್ತು ದೈನ್ಯತೆಯ ಹುಟ್ಟುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಣಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಇವರಿಬ್ಬರ ಸ್ನೇಹದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕಿಂಗ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VIII ವಿವಾಹಕ್ಕಾಗಿ ಪದತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದಾಗ, ಬರ್ಟೀ ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ VI ಆಗುತ್ತಾನೆ. ನೂತನ ರಾಜ ತನಗೆ ಲಾಗ್ ನೆರವು ಬೇಕೆಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ರಾಣಿಯು ಲಾಗ್ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಕ್ಷಮಾಪಣೆ ಕೇಳಲು ತೆರಳುತ್ತಾಳೆ. ಲಾಗ್ ಅವರು ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಅಬ್ಬೆಯ ರಾಜನ ಕಿರೀಟಧಾರಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಆಸನದ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ರಾಜ ಲಾಗ್‌ಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಯಾಂಟರ್‌ಬರಿಯ ಆರ್ಕ್‌ಬಿಷಪ್ (ಡೆರೆಕ್ ಜಾಕೋಬಿ)ಡಾ. ಕಾಸ್ಮೋ ಗೋರ್ಡನ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ ಲಾಗ್ ಅವರ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ರಾಜ ಮತ್ತು ಲಾಗ್ ನಡುವೆ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ತಾವು ಕಳೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆಘಾತಗೊಂಡ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನಿಗೆ ಸ್ವಯಂ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮನದಟ್ಟಾಗದಿದ್ದರೂ, ಲಾಗ್ ಕಿಂಗ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಟೋನ್ ಆಫ್ ಸ್ಕೋನ್ ನಿರರ್ಥಕವೆಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನು ಲಾಗ್‌ನ ಅವಮರ್ಯಾದೆಗೆ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಲಾಗ್ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ತನ್ನ ದಿಢೀರ್ ಮಾತುಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಚಕಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಜರ್ಮನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ೧೯೩೯ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನ [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಯುದ್ಧ]]ದ ಘೋಷಣೆಯಿಂದ ಬರ್ಟೀ ಲಾಗ್ ಅವರನ್ನು ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂ ಅರಮನೆಗೆ ಕರೆಸುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ರೇಡಿಯೊ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಕರೆಸಿರುತ್ತಾರೆ. ರಾಜ ಮತ್ತು ಲಾಗ್ ಅರಮನೆಯ ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣ ಸ್ಟುಡಿಯೊಗೆ ಆಗಮಿಸಿದಾಗ, ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ (ತಿಮೋತಿ ಸ್ಪಾಲ್) ತನಗೂ ಕೂಡ ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ವಾಕ್ ದೋಷವಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದಾರಿ ಹುಡುಕಿದ್ದಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಅವರ ರೇಡಿಯೊ ಭಾಷಣವನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ,ರಾಜ ತನ್ನ ಭಾಷಣವನ್ನು ತನಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ ಲಾಗ್‌ಗೆ ಮುಡಿಪಾಗಿಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಲಾಗ್ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ರಾಜ ಅರಮನೆಯ ಬಾಲ್ಕನಿಗೆ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಿರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಲಂಡನ್ ನಿವಾಸಿಗಳು ಧ್ವನಿವರ್ಧಕಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಭಾಷಣವನ್ನು ಕೇಳಿ ಹರ್ಷೋದ್ಗಾರ ಮಾಡಲು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಲೆತಿದ್ದರು. ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ VI ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ IIರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಅನೇಕ ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಲಾಗ್ ಸದಾ ಜತೆಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಅಂತಿಮ ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ೧೯೪೪ರಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ಲಾಗ್ ಅವರನ್ನು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ರಾಯಲ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಆರ್ಡರ್ ಕಮಾಂಡರ್‌ನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು ಎಂದು ಅದು ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬರ್ಟೀ ಮತ್ತು ಲಾಗ್ ಉಳಿದ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿ ಉಳಿದರು ಎಂದು ಅಂತಿಮ ಕಾರ್ಡ್ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ VI / ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್,ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ಯಾರ್ಕ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್ * ಜೆಫ್ರಿ ರಶ್ ಅವರು ಲಯನಲ್ ಲಾಗ್ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಹೆಲೆನಾ ಬೋನ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕಾರ್ಟರ್ಅವರು ಎಲಿಜಬೆತ್, ಡಚೆಸ್ ಆಫ್ ಯಾರ್ಕ್ / ಕ್ವೀನ್ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * ಗೈ ಪಿಯರ್ಸ್ಅವರು ಎಡ್ವರ್ಡ್, ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ್ / ಕಿಂಗ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VIIIಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಮೈಕೇಲ್ ಗ್ಯಾಂಬನ್ ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ Vಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ತಿಮೋತಿ ಸ್ವಾಲ್ ಅವರು ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಎಹ್ಲ್ ಮಿರ್ಟಲ್ ಗ್ರೂನರ್ಟ್ ಲೋಗ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಡೆರೆಕ್ ಜಾಕೋಬಿ ಅವರು ಕಾಸ್ಮೊ ಗೋರ್ಡನ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ (ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಂಟರ್‌ಬರಿ)ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * ಆಂತೋನಿ ಆಂಡ್ರಿವ್ಸ್ ಅವರು ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಬಾಲ್ಡ್‌ವಿನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ. * ಈವ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಅವರು ವಾಲ್ಲಿಸ್ ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಫ್ರೇಯಾ ವಿಲ್ಸನ್ಅವರು [[ಎರಡನೇ ಎಲಿಜಬೆಥ್|ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಎಲಿಜಬೆತ್]] ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ರಾಮೋನಾ ಮಾರ್ಕ್ವೆಜ್ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಕ್ಲೇರ್ ಬ್ಲೂಮ್ ಅವರು ಕ್ವೀನ್ ಮೇರಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ * ಟಿಂ ಡೌನಿ ಅವರು ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಹೆನ್ರಿ, ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ಗ್ಲೌಸೆಸ್ಟರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ == ಚಿತ್ರೀಕರಣ == === ಬೆಳವಣಿಗೆ === {{rquote|right|Not a great deal was written about His Majesty's speech therapist, Lionel Logue, certainly not in the official biographies. Nor was much published about the Royal stutter; it appeared to be a source of profound embarrassment.|David Seidler<ref name='Seidler'/>}} ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಡೇವಿಡ್ ಸ್ಲೈಡರ್ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಉಗ್ಗಿನ ಮಾತನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ II]]ರ ಮಾನಸಿಕ ಆಘಾತದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅದು ಉಂಟಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಜ್ಜಅಜ್ಜಿಯರ ಹತ್ಯೆಯೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗ ಸೈಡ್ಲರ್ ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ VI ಉಗ್ಗಿನಿಂದ ನಿವಾರಣೆ ಪಡೆದರು ಎನ್ನುವುದರಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು. ಇಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿದ್ದವನು ಉಗ್ಗು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಅವನು ಹೇಳುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದವರಿಗೆ ಅವರು ರೇಡಿಯೊ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಅವರು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದರು ಎಂದು ಸ್ಲೈಡರ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಲೈಡರ್ ವಯಸ್ಕರಾದ ನಂತರ ಲೇಖಕರಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದಾಗ, ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ VIಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ೧೯೭೦ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜನ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೈಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಲಾಗ್ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ವಿರಳ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ತರುವಾಯ ಸ್ಲೈಡರ್ ಡಾ.ವ್ಯಾಲೆಂಟೈನ್ ಲಾಗ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು. ಅವರು ತಂದೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲು ಒಪ್ಪಿದರು ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್ ಮದರ್ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರೆ ಲಾಗ್ ಅವರ ನೋಟ್‌ಪುಸ್ತಕಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡದಂತೆ ಅವರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಸ್ಲೈಡರ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದರು.<ref name="Seidler"/><ref>ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್(ನಂತರ ರಾಜ ಜಾರ್ಜ್ VI)ಮಾತಿನ ಉಗ್ಗು ನಿವಾರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಲಾಗ್ ಪಾತ್ರವು ತಿಳಿದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಲ್ಲನ್ ಮಿಚೀ ಅವರ ಗಾಡ್ ಸೇವ್ ದಿ ಕ್ವೀನ್‌ನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ ಜಾರ್ಜ್ VI ನಿಧನರಾದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್ ಎಲಿಜಬೆತ್ II ಕಿರೀಟಧಾರಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ೧೯೫೨ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.{{Citation needed|date=February 2011}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:GeoffreyRush08TIFF.jpg|thumb|left|upright|alt=A middle aged man's face, reddish, curly gray hair. Large nose. Gray suit with notched lapels and a white open-necked shirt|ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಜೆಫ್ರಿ ರಶ್ ಅವರಿಗೆ ಮೂಲಪ್ರತಿಯನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ರವಾನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಮುರಿದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಅದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ತರುವಾಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref>[9]</ref>]] ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಕ್ವೀನ್ ಮದರ್ ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಸೈಡ್ಲರ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಿಂದ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಹೊಂದಿ ಕಥೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ಲಾಗ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿದ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಯಾ ದೊಡ್ಡಪ್ಪನೊಂದಿಗೆ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಭೇಟಿಯು ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಅವರು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಉಸಿರಾಟದ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಜತೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನೂ ಕೈಗೊಂಡರೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸೈಡ್ಲರ್ ಸೆಷನ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ಅವರು ಅದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಸಿನೆಮಾ ತಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸಿದರು. ರಾಜ ಮತ್ತು ಲಾಗ್ ನಡುವೆ ಅವಶ್ಯಕ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ನಾಟಕ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಪುನಃ ಬರೆಯುವಂತೆ ಅವರು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಅದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಜನರಿಗೆ ಕಳಿಸಿದರು.<ref name="Seidler">ಸೈಡ್ಲರ್, D. [http://www.dailymail.co.uk/femail/article-1339509/The-Kings-Speech-How-naughty-word-cured-King-George-VIs-stutter.html ಹೌ ದಿ 'ನಾಟಿ ವರ್ಡ್' ಕ್ಯೂರ್ಡ್ ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಟಟರ್(ಎಂಡ್ ಮೈನ್)] ''ಡೇಲಿ ಮೇಲ್'', ೨೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦. ೨೦೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> I೨೦೦೬ರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸೈಡ್ಲರ್ ತಮ್ಮ ನಾಟಕವನ್ನು ಲಂಡನ್‌ನ ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪೆನಿ ವೈಲ್ಡ್ ಥೈಮ್‌ನ ಜೋನ್ ಲೇನ್‌ಗೆ ಕಳಿಸಿದರು. ಲೇನ್ ಮೂಲಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥ ತೆರೆಯ ಕಥೆ ಮತ್ತು ರಂಗ ನಾಟಕವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡು ಬೆಡ್ಲಾಮ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್‌ನ ಸೈಮನ್ ಎಗಾನ್ ಅವರಿಗೆ ತೋರಿಸಿದರು. ಅವರು ಪುನಃ ಪ್ರಥಮ ಕಥನವನ್ನು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಲೇನ್ ಮತ್ತು ಬೆಡ್ಲಾಮ್ ಉತ್ತರ ಲಂಡನ್‌ನ ಸಣ್ಣ ಮನೆ ಫ್ಲೆಸೆನ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ವಲಸಿಗರ ಗುಂಪಿಗೆ ರೂಪಕ ಪಠಣವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ ಅವರ ತಾಯಿಯೂ ಇದ್ದರು. ಅವರು ತಕ್ಷಣವೇ ತಮ್ಮ ಪುತ್ರನನ್ನು ಕರೆದು, "ನಿನ್ನ ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಾನು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದೆ " ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸಿದರು.<ref name="Gritten">ಗ್ರಿಟ್ಟನ್, D. [http://www.telegraph.co.uk/culture/film/filmmakersonfilm/8219733/Tom-Hooper-interview-for-The-Kings-Speech.html ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ ಇಂಟರ್‌ವ್ಯೂ ಫಾರ್ ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್] ''ದಿ ಡೇಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್h'', ೨೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref><ref name="Unwin">ಅನ್ವಿನ್, G.[http://www.independent.co.uk/arts-entertainment/films/features/crowning-glory-how-the-kings-speech-got-made-2174520.html ಕ್ರೌನಿಂಗ್: How ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್ ಗಾಟ್ ಮೇಡ್] ''ದಿ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್'', ೩ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> ರಂಗ ನಿರ್ಮಾಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ವೈಲ್ಡ್ ಥೈಮ್ ಮೂಲಪ್ರತಿಯನ್ನು ಜೆಫ್ರಿ ರಷ್ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಗಾಗಿ ಕಳಿಸಿದರು. ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮುಂದಿನ ತೆರೆಯ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿದರು. ಬೆಡಲ್ಯಾಂ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಮೂಲಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸೀ-ಸಾ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್‌ನ ಲೇನ್ ಕೇನ್ನಿಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ಕಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮನಗಂಡರು.<ref>{{Cite news|author=Bamigboye, Baz|date= 19 January 2010|url= http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-1243350/A-majestic-opportunity-glory-beckons-King-Colin-Firth.html|title= A majestic opportunity as glory beckons for King Colin the Firth|work=[[Daily Mail]]|publisher=Associated Newspapers|accessdate= 21 January 2010}}</ref> ಹೂಪರ್ ಕಥೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಮೂಲ ಕಥೆಯ ಮುಕ್ತಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ನೀವು ನಿಜವಾದ ಭಾಷಣವನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ(೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ರಾಜನ ಭಾಷಣ)ಅವರು ಉಗ್ಗಿನಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೆಣಗುವುದು ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲ. ಅವರು ಅದನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು"<ref name="Gritten"/> UK ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂಡಳಿಯು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ £ಹತ್ತು ಲಕ್ಷವನ್ನು ಜೂನ್ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿತು.<ref>[http://www.ukfilmcouncil.org.uk/awards?awardid=15651 ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಡಾಟಾಬೇಸ್ ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110218170038/http://www.ukfilmcouncil.org.uk/awards?awardid=15651 |date=18 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 }} UK ಫಿಲ್ಮ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೫ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> ಮೂಲಪ್ರತಿಯ ಪಠಣವು ನವೆಂಬರ್ ೧೩ರಂದು ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನ ನವೆಂಬರ್ ೧೧ರಂದು ನಡೆಯಿತು. ಏಳು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದ ಮುಖ್ಯ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ೨೦೧೦ ಜನವರಿ ೧೭ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.<ref name="Cooper">{{Cite news|author=Cooper, Sarah|date= 13 November 2009|url= http://www.screendaily.com/news/production/new-cast-announced-as-the-kings-speech-starts-shooting/5008126.article|title= New cast announced as The King’s Speech starts shooting|publisher=ScreenDaily.com|accessdate= 14 November 2009}}</ref><ref>{{Cite web|title=The King's Speech|url=http://screenbase.screendaily.com/films/68|publisher=Screenbase|accessdate=11 September 2010|archive-date=3 ಮಾರ್ಚ್ 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303205145/http://screenbase.screendaily.com/films/68|url-status=dead}}</ref> === ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ === [[ಚಿತ್ರ:Tom Hooper directing The King's Speech.jpg|thumb|upright|alt= A man wrapped in a blue jacket and black hat looks down the scope of a large film camera. There is red white and blue bunting hanging overhead.|ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ ಲಂಕಾಶೈರ್ ಟೆಕ್ಸ್‌ಟೈಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ ಕ್ವೀನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದುಕ್ಯಾಮೆರಾ ಆರಿಕಾಂ ಸ್ಟುಡಿಯೊದ 1000ಅಡಿ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌ನೊಂದಿಗಿದ್ದು, ಲೆನ್ಸ್ 14 ಎಂಎಂ T1.3 ಜೈಸ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ರೈಮ್.]] ಸೆಟ್ ವಿನ್ಯಾಸವು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಸವಾಲನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಒಂದು ಗತಕಾಲದ ಕಥೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಅದರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಜೆಟ್ ೧೦ ದಶಲಕ್ಷ ಪೌಂಡ್‌ಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಚಲನಚಿತ್ರವು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ವೈಭವ ಮತ್ತು ಕೊಳಕು, ಹಿಂಜರಿತ ಯುಗದ ಲಂಡನ್ ಸಂಯೋಜನೆ ಹೊಂದಿರಬೇಕಿತ್ತು.<ref name="Sets"/> ೨೦೦೯ರ ನವೆಂಬರ್ ೨೫ರಂದು, ರಷ್ ಮತ್ತು ಡೆರೆಕ್ ಜಾಕೋಬಿ ಸೌತ್‌ವಾರ್ಕ್ ಪುಲ್ಲೆನ್ಸ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು.<ref name="Greenwood100">{{Cite web|author=Greenwood100|date= November 2009|url= http://www.flickr.com/photos/greenwood100/sets/72157622887893230/ | title=The King's Speech | publisher=Flickr }}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨೬ರಂದು, ಫಿರ್ತ್, ರಷ್ ಮತ್ತು ಜಾಕೋಬಿ ಜತೆ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಎಲೈ ಕೆಥೆಡ್ರಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಅಬ್ಬೆಗೆ ಬಳಸಿದ ಸ್ಥಳ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಲಿಂಕನ್ ಕೆಥೆಡ್ರಲ್ ಶಿಲ್ಪವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬೆಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಹೋಲಿಕೆಯಾದರೂ, ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ಒಲವಿನ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸ್ಥಳ ಎಲೈಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು. ಇದರ ಗಾತ್ರವು ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು. ಅದು ಕಿರೀಟಧಾರಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಅದರ ಮುಂಚಿನ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿತು.<ref>{{cite news | title=The King's Speech: set report | newspaper=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]] | first=Laurie | last=Sparham | url=http://www.telegraph.co.uk/culture/film/8194866/The-Kings-Speech-set-report.html?image=8 | date=10 December 2010 | accessdate=28 May 2011}}</ref><ref>{{Cite news|author= Staff|date= 25 November 2009|url= http://www.cambridge-news.co.uk/cn_news_home/DisplayArticle.asp?ID=466440|title= Cathedral starring again in blockbuster|work= Cambridge News|accessdate= 6 December 2009}}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite news|author=Staff|date= 4 December 2009|url= http://news.bbc.co.uk/local/cambridgeshire/hi/people_and_places/arts_and_culture/newsid_8395000/8395196.stm|title= The King's Speech: Colin Firth and Bonham Carter in Ely |publisher=BBC Cambridgeshire|accessdate= 6 December 2009}}</ref> ಲಂಡನ್‌ನ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಮನೆಯಾದ ಲಂಕಾಸ್ಟರ್ ಹೌಸ್‌ ಅನ್ನು ರಾಜನು ಭಾಷಣ ಮಾಡಲು ಬರುವ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಅಧಿಕೃತ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂ ಅರಮನೆಯ ಒಳಾಂಗಣಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ £೨೦,೦೦೦ ಬಾಡಿಗೆ ವೆಚ್ಚವಾಯಿತು.<ref name="Sets">ಬೆಡೆಲ್ಲ್, G.[https://www.theguardian.com/film/2011/jan/02/the-kings-speech-period-sets ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್: ಹೌ ಕ್ಲೆವೆರ್ ಸೆಟ್ಸ್ ಕ್ರಿಯೇಟ್ ಎ ಕಂಪೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಪಿಕ್ಟರ್ ಆಫ್ 1930s ಲಂಡನ್] ದಿ ಅಬ್ಸರ್ವರ್, ೨ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೦೯</ref> ಡ್ರೇಪರ್ಸ್ ಹಾಲ್‌ನ್ನು ಅಕ್ಸೆಷನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/home/moslive/article-1352957/The-Kings-Speech-The-making-British-smash-hit.html ದಿ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಎ ವೆರಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸ್ಮ್ಯಾಷ್ ಹಿಟ್], ''ಡೇಲಿ ಮೇಲ್'' ೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧. ೨೦೧೧ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ೨೫ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref><ref>[http://www.timeout.com/film/features/show-feature/11072/On_the_set_of-The_King-s_Speech-.html ಆನ್ ದಿ ಸೆಟ್ ಆಫ್ 'ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121018082702/http://www.timeout.com/film/features/show-feature/11072/On_the_set_of-The_King-s_Speech-.html |date=18 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012 }}, ''ಟೈಮ್ ಔಟ್'' ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೧</ref> ಅದರ ವಾಡಿಕೆಯ ಅಲಂಕಾರದ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ ಹೊಸ ರಾಜ ಅವರ ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿಗಳ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದ.<ref>ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್ [http://www.movie-locations.com/movies/k/Kings_Speech.html ಚಲನಚಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150212202501/http://www.movie-locations.com/movies/k/Kings_Speech.html |date=12 ಫೆಬ್ರವರಿ 2015 }} ಮೂವೀ ಲೊಕೇಶನ್ಸ್</ref> ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿ ವಾಸ್ತವವೇನೆಂದರೆ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಡ್ರೇಪರ್ಸ್ ಕಂಪೆನಿಯ ನಿರ್ಬಂಧರಹಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ. ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ಲಾಗ್ ಅವರ ಮುಂಚಿನ ಸಲಹಾ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ಅವು ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ತೀರಾ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದವು. ಬದಲಿಗೆ ಅವರು ಬಹು ದೂರದಲ್ಲಿಲ್ಲದಿರುವ ೩೩ ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಗುಮ್ಮಟದ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದರು. ನಿರ್ಮಾಣ ವಿನ್ಯಾಸಕ ಈವ್ ಸ್ಟೆವಾರ್ಟ್ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಗೋಡೆಕಾಗದವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಮಾಡಿದ.<ref name="Sets"/> ವೆಂಬ್ಲಿ ಸ್ಟೇಡಿಯಂನಲ್ಲಿ ೧೯೨೫ರ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಾರೋಪ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಆರಂಭದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಲೀಡ್ಸ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ನೆಲೆಎಲ್ಲಾಂಡ್ ರೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಬುಲ್ಸ್ ನೆಲೆ ಒಡ್ಸಾಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾಂಡ್ ರೋಡ್‌ನ್ನು ರಾಜಕುಮಾರ ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಉಗ್ಗಿನಿಂದ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷಣದ ಅಂಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ೧೯೨೫ರ ವೆಂಬ್ಲಿ ಸ್ಟೇಡಿಯಂಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಓಡ್ಸಾಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |last=Earnshaw |first=Tony |url=http://www.yorkshirepost.co.uk/features/Firth-is-lost-for-words.6678334.jp |title=Firth is lost for words as the monarch whose dilemma gripped the country |publisher=Yorkshire Post |date= |accessdate=30 January 2011 }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ೧೦ಗಂಟೆಗೆ ಸ್ಟೇಡಿಯಂಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆ ಕಾಲದ ಉಡುಪುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಗಾಳಿಯೂದಬಹುದಾದ ಡಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ತಾರಸಿಗಳ ಮೇಲೆ ತುಂಬಿದರು. ಓಡಾಡುತ್ತಾ ಕೂಗುವ ನಟರನ್ನು ಗುಂಪಿನ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಗುಂಪಿನ ಭಾವನೆ ಬರುವಂತೆ ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ದರ್ಜೆಗಳ ಸೈನಿಕರನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣದ ನಂತರದ VFX(ದೃಶ್ಯಪರಿಣಾಮಗಳ) ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Sets"/><ref>{{Cite web |url=http://www.yorkshireeveningpost.co.uk/news/Dummies-line-terraces-of-Elland.6683357.jp |title=Dummies line terraces of Elland Road |publisher=Yorkshire Evening Post |date= |accessdate=30 January 2011 }}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ೨೦೦೯ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೬ರ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಪೋಷಕ ನಟರ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಮುಕ್ತ ಕರೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|author= Staff|date= 13 November 2009|url= http://www.bradfordbulls.co.uk/news/4470/An%20exclusive%20and%20exceptionally%20exciting%20opportunity%20open%20only%20to%20all%20Bulls%20Fans|title= Your chance to be an extra in a film|publisher= Bradford Bulls|accessdate= 6 December 2009|archive-date= 9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20091209042653/http://www.bradfordbulls.co.uk/news/4470/An%20exclusive%20and%20exceptionally%20exciting%20opportunity%20open%20only%20to%20all%20Bulls%20Fans|url-status= dead}}</ref><ref>{{Cite web|author= Staff|date= 7 November 2009|url= http://www.bradfordbulls.co.uk/news/4473/FILM%20AUDITIONS%20BEGIN%20AT%20THE%20GRATTAN%20STADIUM|title= Film auditions begin at the Grattan Stadium|publisher= Bradford Bulls|accessdate= 6 December 2009|archive-date= 2 ಏಪ್ರಿಲ್ 2015|archive-url= https://web.archive.org/web/20150402115158/http://www.bradfordbulls.co.uk/news/4473/FILM%20AUDITIONS%20BEGIN%20AT%20THE%20GRATTAN%20STADIUM|url-status= dead}}</ref> ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳು ಕಂಬರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಲಾಡ್ಜ್, ಹಾರ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್, ನೆಬ್‌ವರ್ತ್, ಹ್ಯಾಟ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಹೌಸ್, ಓಲ್ಡ್ ರಾಯಲ್ ನೇವಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್, ಬರ್ನ್‌ಲೇನ ಕ್ವೀನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮಿಲ್ ಟೆಕ್ಸ್‌ಟೈಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟರ್‌ಸೀ ಪವರ್ ಸ್ಟೇಷನ್,ಬಿಬಿಸಿ ವೈರ್‌ಲೈಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೊಠಡಿಯಂತೆ ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.ukfilmcouncil.org.uk/article/16669/The-Kings-Speech |title=The King's Speech |publisher=UK Film Council |date= |accessdate=6 October 2010 |archive-date=9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110209052742/http://www.ukfilmcouncil.org.uk/article/16669/The-Kings-Speech |url-status=dead }}</ref> ಎಲ್‌ಸ್ಟ್ರೀ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್ ಕೆಲವು ಒಳಾಂಗಣ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಧ್ವನಿ-ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು.<ref name="Greenwood100"/><ref>{{Cite web|author= Staff|date= November 2009|url= http://www.elstreefilmstudios.co.uk/news_story.aspx?titleid=206&page=news|title= It's Party Time @ Elstree Studios|publisher= Elstree Studios|accessdate= 6 December 2009}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅಂತಿಮ ಹಂತವು ೨೦೧೦ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೩೧ರಂದು ಮುಗಿಯಿತು.<ref name="Hoyle">{{Cite news|author=Hoyle, Ben|date=9 September 2010|title= Story of the King who was lost for words is an Oscar favourite|work=The Times|publisher=Times Newspapers|location=London|page= 23}}</ref> === ಸಂಭಾಷಣೆ === ಜಾರ್ಜ್ VIಉಗ್ಗಿನ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಫಿರ್ತ್ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿ ತರಬೇತುದಾರ ನೇಲ್ ಸ್ವೇನ್ ಜತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸ್ಟಾಮರಿಂಗ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅಲ್ಲನ್ ಟೈರರ್ ಜತೆ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಜಾರ್ಜ್ಉಗ್ಗಿನ ಬಲದೊಂದಿಗೆ ಧ್ವನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಎಷ್ಟು ದೂರದವರೆಗೆ ನಾವು ಹೋಗಬಹುದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದ್ದು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಧೈರ್ಯದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಕಾಲಿನ್(ಫಿರ್ತ್)ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ನಟ ಉಗ್ಗಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಹಾಗೆ ಮಾಡದಿದ್ದರಿಂದ ನನಗೆ ನಿಜವಾಗಲೂ ಸಂತೋಷವಾಯಿತು.<ref>{{cite web|url=http://stammering.org/neilswain.html|title=The King's Voice|publisher=British Stammering Association|date=May 2011|accessdate=10 May 2011|archive-date=21 ಮೇ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130521190012/http://stammering.org/neilswain.html|url-status=dead}}</ref> === ದೃಶ್ಯ ಶೈಲಿ === ರಾಜನ ಒತ್ತಡದ ಬಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೊಮ್ಮಿಸಲು ಹೂಪರ್ ಅನೇಕ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ನ ಮುಖ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ ಮನೋಹ್ಲಾ ಡಾರ್ಗಿಸ್, ರಾಜನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಫಿಶೀ ಲೆನ್ಸ್(ಅಗಲ ಕೋನದ ಲೆನ್ಸ್)ಮೂಲಕ ನೀರಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೂಪರ್ ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದರೂ, ಚಲನಚಿತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ತಾವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಅಗಲವಾದ ಲೆನ್ಸ್ ಸುಮ್ಮನೆ ಬಳಸಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Dargis"/><ref name="Appleo">ಅಪಲಿಯೊ, T. [http://www.hollywoodreporter.com/blogs/race/5-secrets-kings-speech-dga-94729 ದಿ 5 ಸೀಕ್ರೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ಸ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್’ ಸಕ್ಸಸ್] ''ದಿ ಹಾಲಿವುಡ್ ರಿಪೋರ್ಟರ್'', ೩೧ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೯ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> ಬಹುತೇಕ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅಗಲದ ಸೆಟ್‌ಗಳು, ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಜಾಗಗಳು ಸಂಕೋಚನ ಮತ್ತು ಬಿಗಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಭವ್ಯತೆಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ರೋಜರ್ ಎಬರ್ಟ್ ಗಮನಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Ebert"/> ಹೂಪರ್ ನಟರ ಆಂಗಿಕ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಅಗಲವಾದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೆಫ್ರಿ ರಶ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ L'École Internationale de Théâtre Jacques Lecoqನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಅವನು ದೇಹವನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ರೀತಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೂಪರ್ ರಶ್ ಭಾವಾಭಿನಯವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅಗಲಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಪೂರ್ಣ ದೇಹ ಚಲನೆಗಳು ನೆರಳುಚಿತ್ರಗಳು. ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಫಿರ್ತ್‌ಗೆ ಕೂಡ ಅನುಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಪರ್ಯಾಲೋಚನೆ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ, ಡ್ಯೂಕ್‌ರನ್ನು ಉದ್ದದ ಒರಗುಮಂಚದ ತುದಿಗೆ ಒತ್ತಿದ ದೊಡ್ಡ ಗೋಡೆಯ ಎದುರು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಸೋಫಾದ ಕೈಯನ್ನು ಸ್ನೇಹಿತನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಭದ್ರತಾ ಹೊದಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತೇ?<ref name="Appleo"/> ಮಾರ್ಟಿನ್ ಫಿಲ್ಲರ್ ಅವರು ಪ್ರಬಲವಾದ ಚಹಾದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಕಡಿಮೆ ವಾಟೇಜ್‌ನ ಡ್ಯಾನಿ ಕೊಹೆನ್ ಅವರ ಸಿನೇಮಾಟೊಗ್ರಫಿಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು.<ref name="Filler">ಫಿಲ್ಲರ್, M. [http://www.nybooks.com/blogs/nyrblog/2011/jan/25/hollywoods-royal-stammer/ ಹಾಲಿವುಡ್ಸ್ ರಾಯಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಮರ್] ''NYR ಬ್ಲಾಗ್'', ೨೫ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೯ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> === ಸಂಗೀತ === ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮೂಲ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೆ ಡಿಸ್ಪ್ಲಾಟ್ ರಚಿಸಿದರು. ಸ್ಫುಟವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಹೆಣಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ಕುರಿತ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ನಾಟಕರಚನಾ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಡೆಸ್ಪ್ಲಾಟ್ ಎಚ್ಚರವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಸವಾಲನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದು ಹೀಗೆ : "ಇದು ಧ್ವನಿಯ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕುರಿತ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಸಂಗೀತ ಅದರ ಜತೆ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕು. ಸಂಗೀತವು ಮೌನದ ಜತೆ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕು. ಸಂಗೀತವು ಕಾಲದ ಜತೆ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕು."<ref name="Martens">ಮಾರ್ಟೆನ್ಸ್ T.[http://latimesblogs.latimes.com/music_blog/2010/11/the-sound-of-silence-alexandre-desplat-on-the-music-that-just-floats-throughout-the-kings-speech.html ದಿ ಸೌಂಡ್ ಆಫ್ ಸೈಲೆನ್ಸ್: ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೆ ಡೆಸ್ಪ್ಲಾಟ್ ಆನ್ ದಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ದೆಟ್ 'ಜಸ್ಟ್ ಫ್ಲೋಟ್ಸ್' ತ್ರೂಔಟ್ 'ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'] ''ಪಾಪ್ &amp;ಹಿಸ್'', LA Times music blog. wwww.latimesblogs.latimes.com/musicblog ೨೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೯ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> ಸಂಗೀತವು ತಂತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಯಾನೊದ ವಿರಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು(ಒಂದು ಕಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಒಬೋಯಿ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಪ್ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿತ್ತು)ಇದು ರಾಜನ ಮೂಕತನದ ದುಃಖವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಅವನು ಮತ್ತು ಲಾಗ್ ನಡುವೆ ಬೆಳೆಯುವ ಸ್ನೇಹದ ಭಾವುಕತೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕನಿಷ್ಠತಾವಾದಿ ಮಾರ್ಗವು ಕತೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಲು ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರದ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref name="McNab">ಮೆಕ್‌ನ್ಯಾಬ್, K.[http://www.soundonsight.org/the-king%E2%80%99s-speech-score-review/ ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್ ಸ್ಕೋರ್ ರಿವ್ಯೂ] {{Webarchive|url=https://archive.is/20120913152945/http://www.soundonsight.org/the-king%E2%80%99s-speech-score-review/ |date=13 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2012 }} www.soundonsight.org, ೨೭ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೯ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> ಡಿಸ್ಪ್ಲಾಟ್ ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್‌ನ ಜಿಗುಟುತನವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲು ಏಕ ಸ್ವರಲಿಪಿಯ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದರು.<ref name="Martens"/> ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ತಂತಿವಾದ್ಯಗಳ ಬೆಳೆಯುವ ಕಿವಿಸಾಲು ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖರ ನಡುವೆ ಸ್ನೇಹ ಗಾಢತೆಯನ್ನು ಹೆಣೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಿರೀಟಧಾರಣೆ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಹೂಪರ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸಂಗೀತವಿಲ್ಲದೇ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಡಿಸ್ಪ್ಲಾಟ್ ಇದು ಕಥೆಯ ನಿಜವಾದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಪರಸ್ಪರ ನಂಬಿಕೆಯ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಸ್ನೇಹತ್ವವು ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯುವ ಹಂತವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಅದು ನಿಜವಾಗಲೂ ಅಪರೂಪ", ಎಂದು ಡಿಸ್ಪ್ಲಾಟ್ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ, "ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆಗಳಿವೆ".<ref name="Martens"/> ಕಳೆದುಹೋದ ಅವಧಿಯ ಶಬ್ದವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಂಗೀತವನ್ನು ರಾಜಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಮೈಕ್ರೋಫೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇವನ್ನು EMIದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="Martens"/> ಸಂಗೀತವು ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು. ಆಸ್ಕರ್ಸ್‌ನ ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸ್ಕೋರ್, ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ಸ್ ಮತ್ತು BAFTAಗಳು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಕೊನೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯಲ್ಲಿ ೧೯೩೯ರ ರೇಡಿಯೊ ಭಾಷಣದ ಪ್ರಸಾರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಿದ ಸಂಗೀತವು [[ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಬೆಟ್ಹೋವನ್|ಬೀಥೋವನ್‌]]ರ ೭ನೇ ಸಿಂಫೋನಿಯ ೨ನೇ ದ್ರುತಗತಿಯ(ಅಲೆಗ್ರೆಟ್ಟೊ)ನಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|title=The King's Speech|url=http://www.imdb.com/title/tt1504320/soundtrack|work=IMDB|accessdate=15 February 2011}}</ref> == ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿಖರತೆ == ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಡೇವಿಡ್ ಸೈಡ್ಲರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ನಿಖರತೆ ಇರಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ದೇಶಕ ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಮೂಲಪ್ರತಿಯಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಅದರ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಖಾತರಿಗೆ ಅವರಿಬ್ಬರು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.<ref name="seidler">{{Cite web|url=http://creativescreenwritingmagazine.blogspot.com |title=Interview with David Seidler |publisher=Creativescreenwritingmagazine.blogspot.com |date= |accessdate=15 February 2011}}</ref> ಲಯನಲ್ ಲಾಗ್ ಮೊಮ್ಮಗನ ಜತೆ ಬಿಬಿಸಿಯ ಸಂದರ್ಶನದ ಪ್ರಕಾರ ಚಲನಚಿತ್ರ ತಂಡವು ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ೯ ವಾರಗಳ ಮುಂಚೆ ಲಾಗ್ ಅವರ ಮೂಲ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಿಂದ ಡ್ಯೂಕ್‌ಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಕುರಿತ <ref>BBC: "[http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-12116320 ಫೈಂಡಿಂಗ್ ದಿ ರಿಯಲ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್]" ಲಾಗ್ ಮೊಮ್ಮಗನ ಜತೆ ಸಂದರ್ಶನ, ೪ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ೨೦೧೧ ಜನವರಿ ೮ ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ದಿನಚರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿತುಕೊಂಡಿತು. ಅವರು ನಂತರ ವಾಪಸು ಹಿಂತಿರುಗಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲು ಮೂಲಪ್ರತಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರು.<ref name="seidler"/> ಲಾಗ್ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ನೇರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಮರಣೀಯ ಸಾಲುಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೂಪರ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=http://cutprintreview.com/interviews/interview-the-kings-speech-director-tom-hooper/|title=Interview: THE KING’S SPEECH director Tom Hooper|publisher=Cut Print Review|first=Anders|last=Wotzke|date=12 December 2010|access-date=15 ಜೂನ್ 2011|archive-date=4 ಜೂನ್ 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604213205/http://cutprintreview.com/interviews/interview-the-kings-speech-director-tom-hooper/|url-status=dead}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ನಾಟಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಘಟನೆಗಳ ಕಾಲಸೂಚಿಯನ್ನು ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಿದರು ಎಂದು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಕ್ಯಾಥಿ ಸ್ಕಲ್ಟ್ಸ್ ಗಮನಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ವಾಸ್ತವಾವಾಗಿ ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ಯಾರ್ಕ್ ಲಯನಲ್ ಲಾಗ್ ಜತೆ ೧೯೨೬ರಿಂದ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಪದತ್ಯಾಗ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |last=Schultz |first=Cathy |title=History in the Movies |date=4 January 2011 |accessdate=4 January 2011 |url=http://www.bendbulletin.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20110104/NEWS0107/101040314/1020&nav_category= |archive-date=19 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111019103702/http://www.bendbulletin.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20110104%2FNEWS0107%2F101040314%2F1020&nav_category= |url-status=dead }}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿರುವಂತೆ ವರ್ಷಗಳ ಬದಲಿಗೆ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತಿನ ಸುಧಾರಣೆ ಗೋಚರಿಸಿತು. ಜಾನ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಜತೆ ೧೯೫೨ರ ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ೧೯೨೭ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್‌ಬೆರಾದಲ್ಲಿ ಲಾಗ್ ಜತೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಕೇವಲ ಏಳು ತಿಂಗಳ ಬಳಿಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತನ್ನು ಅನುರಣಿಸುವಂತೆ ಯಾವುದೇ ಉಗ್ಗು ಇಲ್ಲದೇ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|title=He Came To London Unknown – And Gave The King The Power To Speak|last=Gordon|first=John|work=Daily Express |location=UK|date=7 February 1952}}</ref> ರಾಜಮನೆತನದ ಸಲಹೆಗಾರ ಹ್ಯೂಗೊ ವಿಕರ್ಸ್, ಅಭಿನಯಾತ್ಮಕ ಕಥೆಯ ಸತ್ವವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾಡಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿರಲಿಲ್ಲ. ಚರ್ಚಿಲ್ ಕೂಡ ಯಾವುದೇ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೀಕ್ಷಕನಿಗೆ ಚರ್ಚಿಲ್ ಯಾರು ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತು, ಆದರೆ ಲಾರ್ಡ್ ಹ್ಯಾಲಿಫಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲಾರ್ಡ್ ಹೋರೆ ಯಾರೆಂಬುದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಸರ್ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಹೋರ್]<ref>ಹೆನ್ಲಿ, J. [https://www.theguardian.com/film/2011/jan/09/how-historically-accurate-is-the-kings-speech?intcmp=239 ಹೌ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕಲಿ ಆಕ್ಯುರೇಟ್ ಈಸ್ ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್?] ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'', ೯ ಜನವರಿ ೨೦೧೧ ೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಲಯೋನಲ್ ಮೊಮ್ಮಗ ರಾಬರ್ಟ್ ಲಾಗ್, ವಾಕ್ ಚಿಕಿತ್ಸಕರನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಅವರು ರಾಜನ ಮುಂದೆ ಶಪಿಸಿದರೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ರಾಜನನ್ನು ಬರ್ಟೀ ಎಂದು ಎಂದಿಗೂ ಕರೆದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>{{Cite news| title=Lionel Logue 'never swore in front of King George VI' | url=http://news.bbc.co.uk/local/leicester/hi/people_and_places/history/newsid_9377000/9377098.stm | newspaper=[[BBC Radio Leicester]] | date=27 January 2011 |accessdate=27 January 2011}}</ref> ಇತಿಹಾಸಜ್ಞ ಆಂಡ್ರಿವ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ರಾಜನ ಉಗ್ಗಿನ ತೀವ್ರತೆಯು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VIII,ವಾಲ್ಲಿಸ್ ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ V ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿರೋಧಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Roberts">{{Cite web |url=http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/theroyalfamily/8244564/How-the-King-found-his-voice.html |title=How the King found his voice |author=Roberts, A. |publisher=''[[The Daily Telegraph]]'' |date=6 January 2011 |accessdate=30 January 2011 |archive-date=20 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110120112031/http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/theroyalfamily/8244564/How-the-King-found-his-voice.html |url-status=dead }}</ref> ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಹಿಚೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಐಸಾಕ್ ಚೋಟಿನರ್ ಪದತ್ಯಾಗ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.<ref name="Hitchens">{{Cite web|author=Hitchens, Christopher|url=http://www.slate.com/id/2282194|title=Churchill Didn't Say That|publisher=Slate|date=24 January 2011}} ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧.</ref><ref>ಚೋಟಿನರ್, I.[http://www.tnr.com/article/film/80948/the-kings-speech-film-royal-mess ರಾಯಲ್ ಮೆಸ್] ''ದಿ ನ್ಯೂ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್'', ೬ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೯ ಜನವರಿ ೨೦೧೧.</ref><ref name="Zohn">{{Cite web|author=Zohn, Patricia|url=http://www.huffingtonpost.com/patricia-zohn/off-the-chuff-oscar-nomin_b_821071.html|title=David Seidler Protects and Defends The King’s Speech|publisher=Huffington Post|date=11 February 2011}}</ref><ref name="Hitchens2">{{Cite web|author=Hitchens, Christopher|url=http://www.slate.com/id/2285695/|title=The King's Speech Revisited |publisher=Slate|date= 21 February 2011}}</ref> ಪದತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುವಂತೆ ಚರ್ಚಿಲ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VIII ಅವರಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರೆಂದು ಸ್ಥಿರಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದರೆ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ಗೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪದತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>ಚಲನಚಿತ್ರದ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ, ನೋಡಿ e.g.,ಹಿಚನ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಚೋಟಿನರ್(ಮೇಲೆ). ಪದತ್ಯಾಗ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಲ್ ನಿಲುವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳಿಗೆ ನೋಡಿ ಉದಾ., ರಾಯ್ ಜೆಂಕಿನ್ಸ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಆಫ್ ಚರ್ಚಿಲ್(೨೦೦೧) ಮತ್ತು ಪ್ರಾನ್ಸೆಸ್ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ಸನ್ಸ್ ಬಯೋಗ್ರಫಿ ಆಫ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VIII (೧೯೭೬).</ref> ಚರ್ಚಿಲ್ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದ "ಪಂಥ"ವು ಈ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹಿಚೆನ್ಸ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೈಜ ಕಥೆಯು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೇ?"ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Hitchens"/> ಆ ಯುಗದ ಓಲೈಕೆಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನೀತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲು ಚಿತ್ರ ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಲನಚಿತ್ರವು ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸದಿದ್ದರೂ, ಜಾರ್ಜ್ VI ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸುವ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ನೀತಿಗೆ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಹಿಚೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಚೋಟಿನರ್ ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಲ್ ಮತ್ತು ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜನನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ ಅಂತಿಮ ದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಐಕಮತ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಕುರಿತ ಭಾಷಣದ ಅಂತಿಮ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿತವಾಗಿದೆ.<ref name="Hitchens"/> ಚೇಂಬರ್‌ಲೇನ್‌ನ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುವ ನೀತಿಯಿಂದ ಸ್ವಯಂ ದೂರವಾಗಿ, ಚೇಂಬರ್‌ಲೇನ್ ೧೯೩೮ರ ಸೆಪ್ಪೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯೂನಿಚ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿ ಹಿಂತಿರುಗುವಾಗ ರಾಜ ಜಾರ್ಜ್ VI ಚೇಂಬರ್‌ಲಿನ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಕಾರೊಂದನ್ನು ರವಾನಿಸಿದ್ದರು. ರಾಜ ಮತ್ತು ಚೇಂಬರ್‌ಲೇನ್ ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂ ಅರಮನೆಯ ಬಾಲ್ಕನಿಯಲ್ಲಿ ಹರ್ಷೋದ್ಗಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಗುಂಪಿನ ನಡುವೆ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಚೇಂಬರ್‌ಲೇನ್ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಗೆ ಅನುಮೋದಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಾಜ ಜಾರ್ಜ್ VI ಈ ಶತಮಾನದ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಬೌಮ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಾಡದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಮಾದವನ್ನು ಎಸಗಿದರು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸಜ್ಞ ಸ್ಟೀವನ್ ರಂಕಿಮ್ಯಾನ್ ಬರೆಯಲು ದಾರಿ ಕಲ್ಪಿಸಿತು.<ref name="Filler"/> ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಬಾಲ್ಡ್‌ವಿನ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಮರು ಯುದ್ಧ ಸಿದ್ಧತೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು ಎಂಬ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು'' ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ಸರಿಪಡಿಸಿತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅವರು ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಬಳಲಿಕೆಯಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಯಕನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪದತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/commentisfree/2011/jan/29/editorial-unthinkable-historically-accurate-films|title=Unthinkable? Historically accurate films|work=[[The Guardian]] |location=UK |date=29 January 2011}}</ref> ಸಣ್ಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಪರವಾನಗಿಯು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಮರ್ಥನೀಯ ಎಂದು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಫಿಲ್ಲರ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಬಹುಶಃ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ದೃಶ್ಯವಾದ ಜಾರ್ಜ್ V ಪ್ರಸಾರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡುವುದು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಜನು [[ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಟಾಲಿನ್|ಸ್ಟಾಲಿನ್‌]]ನನ್ನು ಮಾರ್ಷಲ್ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಾಗ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕರಾರುವಾಕ್ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಟಾಲಿನ್ ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ವತಃ ಮಾರ್ಷಲ್ ಎನಿಸಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಜಾರ್ಜ್ VI ಅವರು ಲಾಗ್ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಅಪಶಬ್ದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಬಹುಶಃ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಲ್ ಕಡೆಗೆ ಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಉದಾಸೀನ ಭಾವನೆ ತಾಳಿದ್ದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಚರ್ಚಿಲ್ ಪದತ್ಯಾಗ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಹೋದರನಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ್ದರು.<ref name="Filler"/> ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅಂತಿಮ ದೃಶ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ, ರಾಜ ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂ ಅರಮನೆಯ ಬಾಲ್ಕನಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು. ೧೯೩೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೩ರ ಯುದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಘೋಷಣೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಭಾಷಣವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದಾಗ, ಆಂಡ್ರಿವ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, "ಈ ದೃಶ್ಯವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಅಸಂಬದ್ಧವೆನಿಸುತ್ತದೆ-ನೆವಿಲ್ಲೆ ಚೇಂಬರ್‌ಲೇನ್ ಮತ್ತು ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬಕಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂ ಅರಮನೆಯ ಹೊರಗೆ ಹರ್ಷೋದ್ಗಾರ ಮಾಡುವ ಗುಂಪುಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ".<ref name="Roberts"/> ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ರಾಬರ್ಟ್ಸ್, ಮೌನ, ಭಾವಿಸಲಾಗದ ಶೌರ್ಯ ಕುರಿತ ರಾಜನ ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ಚಿತ್ರಣ ಎಂದು ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸುತ್ತಾನೆ. ಫಿರ್ತ್ ಮತ್ತು ಬೋನ್‌ಹಾಮ್ ಕಾರ್ಟರ್ ಅವರ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಸಹಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಕೂಡಿದ್ದು, ಚಿತ್ರದ ವಾಸ್ತವ ಪ್ರಮಾದಗಳು ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="Roberts"/> == ಬಿಡುಗಡೆ == [[ಚಿತ್ರ:Affiche Internationale juane The King's Speech.jpg|thumb|left|upright|ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್‌ಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಪೋಸ್ಟರ್‌ನ ಫ್ರೆಂಚ್ ರೂಪಾಂತರ]] ಚಲನಚಿತ್ರದ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನವು ೨೦೧೦ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೬ರಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಟೆಲ್ಲುರೈಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.<ref name="Hoyle"/> ಇದನ್ನು ೨೦೧೦ರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಫಿರ್ತ್ ಅವರ ೫೦ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದಂದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಹರ್ಷೋದ್ಗಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪೀಪಲ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web | url = http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-11369007 | title = Firth movie lands Toronto Film Festival prize | publisher=BBC News | date= | accessdate = 6 October 2010}}</ref> ಫಿರ್ತ್ ದವಡೆ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋಫೋನ್ ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪವಿರುವಂತೆ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಪೋಸ್ಟರನ್ನು ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಹೂಪರ್ ಪ್ರಥಮ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು "ಟ್ರೈನ್ ಸ್ಮಾಷ್" ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದ ನಂತರ ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web | url = http://thefilmstage.com/2010/12/02/new-poster-for-the-kings-speech-keeps-it-simple/ | title = New Poster for ‘The King’s Speech’ Keeps it Simple | work = The Film Stage | accessdate = 2 December 2010 | archive-date = 9 ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110209010318/http://thefilmstage.com/2010/12/02/new-poster-for-the-kings-speech-keeps-it-simple/ | url-status = dead }}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಷನ್ ೧೫ ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡಿತು. ಒತ್ತಡದ ಉಪಶಮನಕ್ಕೆ ಪಾಷಂಡ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕೂಗುವಂತೆ ಲಾಗ್ ರಾಜನಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಆ ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಲಂಡನ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಹೂಪರ್ ಈ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕೆಟ್ಟ ಭಾಷೆಗಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ೧೫ ರೇಟಿಂಗ್ ಹೇಗೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ''ಸಾಲ್ಟ್'' (೨೦೧೦) ಮತ್ತು ''ಕ್ಯಾಸಿನೊ ರಾಯಲ್'' (೨೦೦೬) ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಯ ದೃಶ್ಯಗಳ ನಡುವೆಯೂ ೧೨ಎ ರೇಟಿಂಗ್‌ಗೆ ಹೇಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೂಪರ್ ಟೀಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಳಿಯು ೧೨ಎಗೆ ರೇಟಿಂಗ್ ತಗ್ಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ೧೨ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳು ವಯಸ್ಕರ ಜತೆಗೂಡಿದ್ದರೆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>"[http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-11598140 ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್' ರಿಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಷನ್ ಡಿಸಿಷನ್]". BBC ನ್ಯೂಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ೨೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೦. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೦ ( ೩ ಜನವರಿ ೨೦೧೧).</ref><ref>"[http://www.bbfc.co.uk/AFF274065 ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್]". ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಷನ್ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೦ ( WebCite ನಿಂದ ೩ ಜನವರಿ ೨೦೧೧ರಂದು).</ref> ಹೂಪರ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಟರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕದ ವಿರುದ್ಧ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅದು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಆರ್ ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡಿದ್ದು, ೧೭ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರು ವಯಸ್ಕರು ಜತೆಗೂಡಿಲ್ಲದೇ ಚಿತ್ರದ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು.<ref>ಗೋಲ್ಡ್‌ಸ್ಟೈನ್, ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ (೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦). "[http://latimesblogs.latimes.com/the_big_picture/2010/11/the-mpaa-cracks-down-on-bad-language-in-the-kings-speech.html ಟು ದಿ MPAA ರೇಟಿಂಗ್ಸ್ ಬೋರ್ಡ್, 'ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್' ಈಸ್ ಜಸ್ಟ್ ಆಸ್ ಬ್ಯಾಡ್ ಆಸ್' ಸಾ 3D']". ದಿ ಬಿಗ್ ಪಿಕ್ಚರ್(ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ಕಂಪೆನಿ). ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ ( WebCite ನಿಂದ, ೩ ಜನವರಿ ೨೦೧೧ರಂದು).</ref> ಈ ರೇಟಿಂಗ್ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |url=http://www.vancouversun.com/news/King+Speech+slapped+with+ratings+agency/3838795/story.html |title=The King's Speech slapped with an 'R' by U.S. ratings agency |publisher=Vancouversun.com |date=16 November 2010 |accessdate=30 January 2011 |archive-date=29 ಜನವರಿ 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110129225914/http://www.vancouversun.com/news/King+Speech+slapped+with+ratings+agency/3838795/story.html |url-status=dead }}</ref> ತಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ರೋಜರ್ ಎಬರ್ಟ್ ಆರ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಕುರಿತು ಟೀಕಿಸಿ, ಅದು ವಿವರಿಸಲಾಗದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು "ಹದಿವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ" ಎಂದರು.<ref name="Ebert">{{Cite web |url=http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=/20101215/REVIEWS/101219985/1023 |title=The King's Speech :: rogerebert.com :: Reviews |publisher=Rogerebert.suntimes.com |date= |accessdate=30 January 2011 |archive-date=19 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101219121030/http://rogerebert.suntimes.com/apps/pbcs.dll/article?AID=%2F20101215%2FREVIEWS%2F101219985%2F1023 |url-status=dead }}</ref> ೨೦೧೧ ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ವಿತರಕ ಹಾರ್ವೆ ವೇನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಕೆಲವು ನಿಂದನಾತ್ಮಕ ಭಾಷೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಚಲನಚಿತ್ರ ಮರುಸಂಕಲಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಇದು ಕಡಿಮೆ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕವರ್ಗವನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು.<ref>ಚೈಲ್ಡ್, B.[https://www.theguardian.com/film/2011/jan/26/kings-speech-swearing-weinstein-oscars ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್ ರಿ ಎಡಿಟ್ ಕುಡ್ ಕಟ್ ಸ್ವಿಯರಿಂಗ್] ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'', ೨೬ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ ಚಲನಚಿತ್ರದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಅಶ್ಲೀಲ ಪದಗಳನ್ನು ಬ್ಲೀಪ್‌ಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಹೆಲೆನಾ ಬಾನ್‌ಹಾಮ್ ಕಾರ್ಟರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡು, ಅದು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ವಿವೇಕದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು. ಇದು ವಾಕ್ ದೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜನರಿಗಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಕೊರತೆ ಇರುವವರಿಗೂ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.<ref>ಲ್ಯಾಬ್ರೆಕ್ಯೂ, J. [http://insidemovies.ew.com/2011/01/31/tom-hooper-pg13-kings-speech/ ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ ಆನ್ PG-13 'ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್': 'ಐ ವುಡ್ ನಾಟ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಕಟ್ಟಿಂಗ್ ದಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್ ಎನಿ ವೇ' – EXCLUSIVE] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110403082043/http://insidemovies.ew.com/2011/01/31/tom-hooper-pg13-kings-speech/ |date=3 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 }} ''ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ವೀಕ್ಲಿ'', ೩೧ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೫ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೫ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಪ್ರೆಸ್ ರೂಂನಲ್ಲಿ ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್ ತಾವು ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮರುಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಶ್ಲೀಲ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಾವು ಮನ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಬಳಸಿದ ಸಂದರ್ಭವು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯಲ್ಲ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯವು ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.<ref>http://www.popsugar.com/Colin-Firth-Talks-About-Royal-Wedding-Oscar-Press-Room-೧೪೫೨೫೩೮೧{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಯಿಂದ ಕೆಲವು ಅಶ್ಲೀಲ ಪದಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ಬದಲಾದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಎಂಪಿಪಿಎ ಪಿಜಿ-೧೩ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿತು.<ref>[http://www.latimes.com/entertainment/news/la-et-quick-20110226,0,7267634.story ಸ್ಕ್ರಬ್ಬಡ್ 'ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್' ಗೆಟ್ಸ್ PG-13 ರೇಟಿಂಗ್]'' ದಿ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲ್ಸ್ ಟೈಮ್ಸ್'', ೨೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨೭ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨೭ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> ಈ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರ್-ರೇಟೆಡ್ ಕಟ್‌ಗೆ ಬದಲಾಗಿ ೨೦೧೧ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧ರಂದು ಅಮೆರಿಕದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news | last=Vilkomerson | first=Sara | url=http://insidemovies.ew.com/2011/03/24/the-kings-speech-pg-13-version/ | title='The King's Speech' to be re-released as PG-13 version on April 1 | work=[[Entertainment Weekly]] | date=24 March 2011 | accessdate=28 May 2011 | archive-date=29 ಮೇ 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110529083656/http://insidemovies.ew.com/2011/03/24/the-kings-speech-pg-13-version/ | url-status=dead }}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನ ಮೊಮೆಂಟಂ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ವಿತರಣೆ ಮಾಡಿತು.<ref name="Cooper"/> ವೈನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಕಂಪೆನಿಯು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ, ಜರ್ಮನಿ, ಬೆನೆಲಕ್ಸ್, ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯ, ಚೀನಾ, ಹಾಂಕಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ವಿತರಣೆ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web|author= Staff|date= 2 September 2009|url= http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=58726|title= The Weinstein Company Acquires The King's Speech|publisher= Comingsoon.net|accessdate= 6 December 2009|archive-date= 6 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009|archive-url= https://web.archive.org/web/20090906072212/http://www.comingsoon.net/news/movienews.php?id=58726|url-status= dead}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರವು ೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨ರಂದು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ''Le discours d'un roi'' ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ವೈಲ್ಡ್ ಬಂಚ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್ ಇದನ್ನು ವಿತರಣೆ ಮಾಡಿತು.<ref>[http://www.allocine.fr/film/fichefilm_gen_cfilm=175305.html Accueil:Le discours d'un roi] www.allocine.fr. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧ {{fr}}</ref> == ಸ್ವಾಗತ == {{anchor|Box office success}} === ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ === UK ಮತ್ತು [[ಐರ್ಲೆಂಡ್|ಐರ್ಲೆಂಡ್‌]]ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭದ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಗಳಿಕೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವೆನಿಸಿತು.ಇದು ೩೯೫ ಸಿನೇಮಾಗಳಿಂದ £೩,೫೧೦,೦೦೦ ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇದು ''ಸ್ಲಮ್‌ಡಾಗ್ ಮಿಲಿಯನೇರ್‌'' (೨೦೦೮)ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ''ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್'' ತಿಳಿಸಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸ್ಲಮ್‌ಡಾಗ್ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚೆ £೧.೫ ದಶಲಕ್ಷ ಕಡಿಮೆ ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿತ್ತು.<ref name="Gant">ಗ್ಯಾಂಟ್, C.[https://www.theguardian.com/film/filmblog/2011/jan/11/kings-speech-127-hours-box-office ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್ ರೌಸಸ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಟು ದಿ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್] www.guardian.co.uk/film/filmblog, ೧೧ ಜನವರಿ ೨೦೧೧. ೨೦೦೯ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಇದು ಯುಕೆ ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಮೂರು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಯಿತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಅನುಕ್ರಮ ವಾರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೩ ದಶಲಕ್ಷ ಪೌಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ''ಟಾಯ್ ಸ್ಟೋರಿ ೩'' (೨೦೧೦)ರ ನಂತರ ಹಾಗೆ ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಥಮ ಚಿತ್ರ.<ref>ಗ್ಯಾಂಟ್, C. [https://www.theguardian.com/film/filmblog/2011/feb/01/tangled-king-s-speech-disney ಟ್ಯಾಂಗಲ್ಡ್ಸ್ ರಿವ್ಯಾಂಪಡ್ ಪ್ರಿನ್ಸೆನ್ಸ್ ಟೇಲ್ ಡಿಥ್ರೋನ್ಸ್ ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್] www.guardian.co.uk/film/filmblog, ೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧. ೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಯುಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಐದು ವಾರಗಳ ನಂತರ, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಲನಚಿತ್ರವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.<ref name="guard"/> ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ನಾಲ್ಕು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ $೩೫೫,೪೫೦ಡಾಲರ್ ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿತು. ೨೦೧೦ರ ಪ್ರತಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಧಿಕ ಗಳಿಕೆಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url= http://www.boxofficemojo.com/news/?id=2997&p=.htm|title=Arthouse Audit: 'King's Speech' Has Royal Debut|work=[[Box Office Mojo]]|accessdate=1 December 2010}}</ref> ಇದನ್ನು ಕ್ರಿಸ್೨ಮಸ್ ದಿನದಂದು ೭೦೦ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೨೦೧೧ರ ಜನವರಿ ೧೪ರಂದು ೧೫೪೩ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೧೧ರ ಏಪ್ರಿಲ್೨ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಇದು ೧೩೮ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಗಳಿಸಿದೆ.<ref>[http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=main&amp;id=kingsspeech.htm ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್ (2010)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171112204714/http://www.boxofficemojo.com/movies/?page=main&id=kingsspeech.htm |date=12 ನವೆಂಬರ್ 2017 }}. ೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟರ್ಸ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ''ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ಪ್ರಥಮ ಎರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ $೬,೨೮೧,೬೮೬ AUD ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಪ್ಯಾಲೇಸ್ ಸಿನೇಮಾಸ್‌ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಬೆಂಜಮಿನ್ ಜೆಕೋಲಾ, ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಎಲ್ಲ ಅವಧಿಗೆ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ನಂ.೧ ಆಗಿದೆ.... ಇದು ''ಸ್ಲಮ್‌ಡಾಗ್ ಮಿಲಿಯನೇರ್‌'' ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಿದ ಚಿತ್ರವೆಂದು ಭಾವಿಸುವೆ. ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಿನೇಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಸಿನೇಮಾಗಳಿಗೆ ಹರಡಿದ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಇದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ.<ref name="Australian response">{{Cite web|url=http://www.smh.com.au/entertainment/movies/stutterly-marvellous--why-we-clamour-for-the-stammer-story-20110106-19gv4.html|title=Stutterly marvellous: why we clamour for the stammer story|accessdate=7 January 2011|last =Kwek|first = Glenda|date=6 January 2010|publisher=[[Fairfax Media]]|work=The Sydney Morning Herald }}</ref> ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಿಂದ ಅಂದಾಜು ೩೦ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ನಿಂದ ೪೦ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಗಳಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿವ್ವಳ ಲಾಭದಲ್ಲಿ, ಸರಿಸುಮಾರು ಶೇಕಡ ೨೦ ಜೆಫ್ರಿ ರಷ್(ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ಮಾಪಕ) ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ ಮತ್ತು ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್ ನಡುವೆ ವಿತರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರೆ ಭಾಗಿದಾರಿಗಳ ಮುಂಚೆ ಅವರ ಬೋನಸ್ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದ ಲಾಭವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಮತ್ತು ಷೇರು ಬಂಡವಾಳದಾರರ ನಡುವೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>[http://www.variety.com/article/VR1118033758 ಸ್ಲೈಸಿಂಗ್ 'ಕಿಂಗ್ಸ್'ಸ್' ಪ್ರಾಫಿಟ್ ಪೈ ಎಚ್variety.com]</ref> === ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ === {{Anchor|Critics|Critical response|Critical reception}} {{rquote|right|As the actor of the year in the film of the year, I can't think of enough adjectives to praise Firth properly. ''The King's Speech'' has left me speechless.|Rex Reed, ''[[New York Observer]]''<ref name='Reed'>Reed, R. [http://www.observer.com/2010/culture/did-i-stutter-kings-speech-best-movie-year#comment-87660 Did I Stutter? The King’s Speech Is the Best Movie of the Year] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101125114729/http://www.observer.com/2010/culture/did-i-stutter-kings-speech-best-movie-year#comment-87660 |date=25 ನವೆಂಬರ್ 2010 }}, ''New York Observer'', 22 November 2010 Retrieved 8 February 2011</ref>}} ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ವ್ಯಾಪಕ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಶ್ಲಾಘನೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.<ref>ಜೇಮ್ಸ್ R. ಹಾಲೆಂಡ್, "ಮೂವೀ ರಿವ್ಯೂ: ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್", ''ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಕ್ರೋನಿಕಲ್'', ೪ ಜನವರಿ ೨೦೧೦, [http://www.californiachronicle.com/articles/yb/153640519 ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಕ್ರೋನಿಕಲ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120312060109/http://www.californiachronicle.com/articles/yb/153640519 |date=12 ಮಾರ್ಚ್ 2012 }} ೨೦೧೦ರ ಜನವರಿ ೪ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref><ref>ರುಬಿಯಾ ಸಫಾಯ, "ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್", ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ [http://www.cinemalogue.com/2010/12/17/the-kings-speech/ www.cinemaಲಾಗ್.com website]. ೨೦೧೦ರ ಜನವರಿ ೪ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ವಿಮರ್ಶೆ ಸಮುಚ್ಚಯದ ಜಾಲತಾಣ ರಾಟನ್ ಟೊಮೇಟೋಸ್ ೨೦೫ ವಿಮರ್ಶಕರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಶೇಕಡ ೯೫ ಅಂಕವನ್ನು ಸರಾಸರಿ ಅಂಕ ೮.೬/೧೦ನೊಂದಿಗೆ ನೀಡಿತು. ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಒಮ್ಮತವನ್ನು ಅದು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಿ, ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್'' ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛಂದದ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಊಹಿಸಬಹುದಾದ, ಸೊಗಸಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಉತ್ತೇಜಿತ ಅವಧಿಯ ರೂಪಕ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref name="RottenTomatoes">{{Cite web|url = http://www.rottentomatoes.com/m/the_kings_speech/|title = The King's Speech Movie Reviews, Pictures|work=[[Rotten Tomatoes]]|publisher=[[Flixster]]|accessdate= 7 December 2010}}</ref> ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ತೂಕದ ಅಂಕವಾದ ೮೮/೧೦೦ ನೀಡಿತು. ಇದು ೪೧ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪ್ರಶಂಸೆ ಎಂದು ದರ್ಜೆ ನೀಡಿತು.<ref>[http://www.metacritic.com/movie/the-kings-speech ಇಂಡೆಕ್ಸ್:ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್] www.metacritic.com ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೩ ಫೆಬ್ರವರಿ</ref> ''ಎಂಪೈರ್'' ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಐದು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಐದನ್ನು ನೀಡಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ, "ನಿನ್ನನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಪದಗಳೇ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿತು.<ref name="Empire">{{Cite web |url=http://www.empireonline.com/reviews/reviewcomplete.asp?FID=137037 |title=The King's Speech Review &#124; Empire |publisher=Empireonline.com |date= |accessdate=30 January 2011 |archive-date=9 ಜನವರಿ 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109175331/http://www.empireonline.com/reviews/reviewcomplete.asp?FID=137037 |url-status=dead }}</ref> ''ಡೆನ್ವರ್ ಪೋಸ್ಟ್‌'' ನಲ್ಲಿ ಲೀಸಾ ಕೆನಡಿ ಅದರ ಮಾನವೀಯ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಲೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಪೂರ್ಣ ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಇದು ರಾಜನಿಗೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದಿರುವ ನಮಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಬುದ್ಧಿವಂತ, ಗೆಲುವಿನ ಕಥೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>ಲೀಸಾ ಕೆನಡಿ, "ಮೂವಿ ರಿವ್ಯೂ: 'ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್' ಈಸ್,ಇನ್ ಎ ವರ್ಡ್, ಎಕ್ಸಲೆಂಟ್", ''ದಿ ಡೆನ್ವರ್ ಪೋಸ್ಟ್'', ೨೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦,[http://www.denverpost.com/movies/ci_16929036#ixzz1A6sgcOTD ದಿ ಡೆನ್ವರ್ ಪೋಸ್ಟ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್]. ೨೦೧೦ರ ಜನವರಿ ೪ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ''ಚಿಕಾಗೊ ಸನ್ ಟೈಮ್ಸ್‌'' ನ ರೋಜರ್ ಎಬರ್ಟ್ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ನಾಲ್ಕು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಇಲ್ಲಿರುವುದು ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಥೆ <ref name="Ebert"/> ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿತು. ''ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌'' ನ ಪೀಟರ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಶಾ ಐದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಟಾಮ್ ಹೂಪರ್ಸ್ ಸಮೃದ್ಧ ಸಂತೋಷದ ಮತ್ತು ಸೊಗಸಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಚಿತ್ರವು ಬೃಹತ್ ವಿಶ್ವಾಸದಸ ಸಮೂಹ ರಂಜಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref name="Bradshaw">{{Cite web|author=Peter Bradshaw |url=https://www.theguardian.com/film/2010/oct/21/kings-speech-review-colin-firth |title=The King's Speech – review &#124; Peter Bradshaw &#124; Film |work=[[The Guardian]] |location=UK |date= |accessdate=30 January 2011}}</ref> ಮನೋಹ್ಲಾ ಡಾರ್ಗಿಸ್, ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಉಭಯಭಾವದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ,ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲೊಂದು ಎಂದು ಕರೆದರು. ಅವರ ಪ್ರಮಾಣವು ಏರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಗಮನಸೆಳೆಯುವ ವೃತ್ತಿಪರ ಫಿರ್ತ್ ಮತ್ತು ರಷ್ ಮಿನುಗುವ ಮತ್ತು ಆರ್ಭಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಟನಾ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಎದ್ದುನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪಾತ್ರಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸುತ್ತುಹಾಕುತ್ತಾ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಓಲಾಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಸರು ನೀಡಿದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಷಣಕ್ಕೆ ಅಜ್ಞಾತ ಸಿದ್ಧತೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="Dargis"/> '' ದಿ ಡೇಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್'' ಗೈ ಪೀಯರ್ಸ್‌ರ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VIII ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಸಾಧಾರಣ, ವೈಭವ, ವರ್ಚಸ್ಸು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ತನ್ಮಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು.<ref name="Grittenreview">ಗ್ರಿಟ್ಟನ್, D.[http://www.telegraph.co.uk/culture/film/filmreviews/8078247/The-Kings-Speech-London-Film-Festival-review.html ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್,ಲಂಡನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ರಿವ್ಯೂ ]''ದಿ ಡೇಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್'', ೨೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೦. ೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಕೆಲವು ಶೈಲಿಯಿಂದ ಪೀಯರ್ಸ್ ಅವರ ಪಾತ್ರದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಫಾಕ್ಸ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ.<ref name="Bradshaw"/> ಪಿಯರ್ಸ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಫ್ಲಾಶ್ ಹ್ಯಾರಿ ತರಹ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಪತ್ನಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವಷ್ಟು ಗಡುಸಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಎಂಪೈರ್ ತಿಳಿಸಿತು.<ref name="Empire"/> ಅವರು ಕೆಲವೇ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳಿನ ಸಿಕ್ಕುಗಳ ಗೋಜಲುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥರಾದರು ಎಂದು ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'' ಭಾವಿಸಿತು.<ref name="Dargis">ಡಾರ್ಗಿಸ್, M. [http://movies.nytimes.com/2010/11/26/movies/26king.html ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಆಲ್ಬೇಟ್ ವಿತ್ ಟ್ವಿಸ್ಟಡ್ ಟಂಗ್] ''ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್'', ೨೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦. ೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೬ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸ್ಟಾಮರಿಂಗ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿತು. ದಿನನಿತ್ಯ ಉಗ್ಗಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜನರು ಮಾತನಾಡಲು ಹೆದರುವ ಮತ್ತು ಹತಾಶಸ್ಥಿತಿಯ ವಾಸ್ತವ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಕುರಿತು ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಪಕರನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದರು. ಕಾಲಿನ್ ಫಿರ್ತ್ ರಾಜನ ಉಗ್ಗಿನ ಬಗ್ಗೆ ಚಿತ್ರಣವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾಗಿ ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅದು ತಿಳಿಸಿತು.<ref>[http://www.stammering.org/kspoints.html ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸ್ಟಾಮರಿಂಗ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಕಾಮೆಂಟ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131117063825/http://www.stammering.org/kspoints.html |date=17 ನವೆಂಬರ್ 2013 }} BSA. ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೧೭ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೧.</ref> ದಿ ರಾಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಚ್ ಎಂಡ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ ಥೆರಪಿಸ್ಟ್ಸ್ ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ "ಗೀವಿಂಗ್ ವಾಯ್ಸ್" ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಿನೇಮಾ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅಲ್ಲೋಸೈನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಐದು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ನಾಲ್ಕು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ೨೧ ವಿಮರ್ಶೆಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅದು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.<ref>[http://www.allocine.fr/film/revuedepresse_gen_cfilm=175305.html Discours d'un roi> Critiques Presse] www.allocine.fr.೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. {{fr}}</ref> ''ಲೆ ಮಾಂಡೆ'' ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆತ್ಮಪ್ರಶಂಸೆಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕುರುಹು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು "ನಾವು ಅವಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಬೇಸರಬರಿಸುತ್ತೇವೆ, ಆದರೆ ಜೋವ್ ಪ್ರಕಾರ ನಾವು ಸರಿಯಾಗಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಸಂಕ್ಷೇಪಗೊಳಿಸಿತು. ಆದರೂ ಫಿರ್ತ್, ರಷ್ ಮತ್ತು ಬೋನಾಮ್ ಕಾರ್ಟರ್ ಅವರ ಅಭಿನಯಗಳನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನೀತಿಯನ್ನು ಜಮಖಾನದಡಿಯಲ್ಲಿ ಒರೆಸಿ ಹಾಕಿದರೂ ಅದು ಸಂತೋಷದಾಯಕವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು.<ref name="Lemonde">''ಲೆ ಮಾಂಡೆ'' [http://www.lemonde.fr/cinema/article/2011/02/01/le-discours-d-un-roi-comment-faire-un-roi-d-un-prince-begue_1473550_3476.html "Le Discours d'un roi" : comment faire un roi d'un prince bègue], ೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧. ೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೩ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. {{fr}}</ref> ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಆಳುವ ರಾಣಿ ಮತ್ತು ರಾಜ ಜಾರ್ಜ್ VIಪುತ್ರಿಯಾದ [[ಎರಡನೇ ಎಲಿಜಬೆಥ್|ಕ್ವೀನ್ ಎಲಿಜಬೆತ್ II]]ಗೆ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್ ೨೦೧೦ರ ಮುಂಚೆ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಎರಡು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಾಂಡ್ರಿಂಗಾಂ ಹೌಸ್‌ನ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು ಎಂದು ''ದಿ ಸನ್'' ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆಯು ವರದಿಮಾಡಿತು. ಅರಮನೆಯ ಮೂಲ ಆಕೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಚಲಿಸುವ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರ ಮನತಟ್ಟಿತು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿತು.<ref>ಲಾರ್ಕೊಂಬೆ, D. [http://www.thesun.co.uk/sol/homepage/showbiz/film/3389840/The-Kings-Speech-is-a-hit-with-The-Queen.html ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಎ ಹಿಟ್ ವಿತ್ ದಿ ಕ್ವೀನ್ ]''ದಿ ಸನ್'', ೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧.ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೫ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧ ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೫ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧</ref> ಸೈಡ್ಲರ್ ವರದಿಗಳನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತ ಗೌರವ ಎಂದು ಕರೆದರು.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/uk-12372617 ಕ್ವೀನ್ ಅಪ್ರೂವ್ಸ್' ಆಫ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್] BBC ನ್ಯೂಸ್ UK, ೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧. ೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೬ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು.</ref> {{Anchor|Awards}} === ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು === {{Main|List of accolades received by The King's Speech}} [[ಚಿತ್ರ:TomHooperColinFirthJan11.jpg|thumb|left|upright|alt=Two middle aged men stand side by side wearing suits and open-necked shirts. One is holding the plaue of a Hollywood star of fame|ಜನವರಿ 2011ರಲ್ಲಿ ಹೂಪರ್ ಮತ್ತು ಫಿರ್ತ್ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅವರ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಬಹು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.]] ೮೩ನೇ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ (ಹೂಪರ್), ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ (ಫಿರ್ತ್), ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೂಲ ಚಿತ್ರಕಥೆ (ಸೈಡ್ಲರ್). ಚಲನಚಿತ್ರವು ೧೨ ಆಸ್ಕರ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ಅದು ಗೆದ್ದಿರುವ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲದೇ, ಅದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಿನೇಮಾಟೊಗ್ರಫಿಗೆ(ಡ್ಯಾನಿ ಕೋಹೆನ್)ಪೋಷಕ ನಟರಿಗೆ ಎರಡು(ಬೋನಾಮ್ ಕಾರ್ಟರ್ ಮತ್ತು ರಷ್) ಮತ್ತು ಮೈಸ್-ಎನ್-ದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ಎರಡು-ಕಲಾ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಉಡುಪುಗಳಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ೬೪ನೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ'' ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ಏಳು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ, ಮಹೋನ್ನತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಿತ್ರ, ಫಿರ್ತ್‌‍ಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ, ರಷ್ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ, ಬೋನಾಮ್ ಕಾರ್ಟರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ, ಸೈಡ್ಲರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೂಲ ಚಿತ್ರಕತೆ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಡೆಸ್‌ಪ್ಲಾಟ್ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ೧೪ BAFTAಗಳಿಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದು,ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/news/a303510/live-bafta-film-awards-2011-winners.html|title=Live: BAFTA Film Awards 2011 Winners|last=Reynolds|first=Simon|date=13 February 2011|work=[[Digital Spy]]|publisher=[[Hachette Filipacchi UK]]|accessdate=13 February 2011|archive-date=28 ಜೂನ್ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130628002759/http://www.digitalspy.co.uk/movies/news/a303510/in-full-bafta-film-awards-2011-winners.html|url-status=dead}}</ref> ೬೮ನೇ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಫಿರ್ತ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಏಳು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರೂ ಬೇರಾವುದೇ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ಸ್‌‍ಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-12184166|title=Glee and The Social Network dominate Golden Globes|date=17 January 2011|publisher=BBC News|accessdate=17 January 2011}}</ref> ೧೭ನೇ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಆಕ್ಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಫಿರ್ತ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಇಡೀ ಪಾತ್ರವರ್ಗವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಮಷ್ಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದಿತು. ಅಂದರೆ ಒಂದೇ ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ನಟನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಫಿರ್ತ್ ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.hollywoodreporter.com/blogs/race/harvey-weinstein-keep-king-s-95809|title=Can Harvey Weinstein Keep 'The King's Speech' Oscar Mojo?|date=3&nbsp;February 2011|accessdate=8 February 2011|author=Kilday, G}}</ref> ನಿರ್ದೇಶಕರ ಗಿಲ್ಡ್‌ನ ೨೦೧೦ನೇ ಅಮೆರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite news|url=http://www.huffingtonpost.com/huff-wires/20110130/us-directors-awards/|title=Hooper earns top DGA prize for 'King's Speech'|work=[[The Huffington Post]]|date=30 January 2011|accessdate=8 February 2011|author=Germain, D.}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರವು ೨೦೧೦ರ ಅಮೆರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಗಿಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಡಾರಿಲ್ ಎಫ್. ಜಾನಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://www.variety.com/article/VR1118030719?refcatid=13|title=PGA prizes 'King's Speech'|work=''[[Variety (magazine)|Variety]]''|date=24 January 2011|accessdate=9 February 2011|author=McNary, D.}}</ref> ''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್'' ೨೦೧೦ರ ಟೊರೊಂಟೊ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು,<ref>{{Cite news| url = http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-11369007|title=Firth movie lands Toronto Film Festival prize|date=20 September 2010|publisher=BBC News|accessdate=20 September 2010}}</ref> ೨೦೧೦ರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]]ಯನ್ನು<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-11922410 ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್ ರೇನ್ಸ್ ಎಟ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್] ''BBC News'' ಮರುಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧</ref> ಮತ್ತು Academia de las Artes y las Ciencias Cinematográficas de España (ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸಿನೇಮಾಟಿಕ್ ಆರ್ಟ್ ಎಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್)ನಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಐರೋಪ್ಯ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ೨೦೧೧ನೇ ಗೋಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news|title=King's Speech wins 'Spanish Oscar'|url=http://www.telegraph.co.uk/culture/film/film-news/8322751/Kings-Speech-wins-Spanish-Oscar.html|work=The Daily Telegraph |location=UK|accessdate=14 February 2011}}</ref> ಫಿರ್ತ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಮ್ಮತಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರವು ೧೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ AARP ''ಮೂವೀಸ್ ಫಾರ್ ಗ್ರೋನ್‌ಅಪ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್'' ನಲ್ಲಿ "ಬೆಸ್ಟ್ ಮೂವೀ" ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಬೆವರ್ಲಿ ಹಿಲ್ಸ್‌ನ ಬೆವರ್ಲಿ ವಿಲ್‌ಶೈರ್‌ ಹೊಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೧೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೭ರಂದು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.<ref>[http://theenvelope.latimes.com/galleries/photo/redcarpet/la-env-aarp-movies-for-grownups-pictures,0,1457055.photogallery AARP's 10th ಆನ್ಯೂಯಲ್ ಮೂವೀಸ್ ಫಾರ್ ಗ್ರೋನ್‌ಅಪ್ಸ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಎಟ್ latimes.com]</ref> == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌ == * ''ಬರ್ಟೀ &amp; ಎಲಿಜಬೆತ್'' (೨೦೦೨), ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಕೂಡ ರಾಜನ ಬಿಕ್ಕಲನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿದೆ (ಪಾತ್ರಧಾರಿಜೇಮ್ಸ್ ವಿಲ್ಬಿ). ಇದು PBS (''ಮಾಸ್ಟರ್‌ಪೀಸ್ ಥಿಯೇಟರ್'' )ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ಕಾರ್ಲ್‌ಟನ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ಸಹನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ<ref>ಲಂಡನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಮೀಡಿಯ, ಫಿಲ್ಮ್ ಎಂಡ್ TV, [http://www.media-courses.com/blog/australian-actor-geoffrey-rush/ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಆಕ್ಟರ್ ಜೆಫ್ರಿ ರಶ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110421083555/http://www.media-courses.com/blog/australian-actor-geoffrey-rush/ |date=21 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 }}</ref> * ''ಎ ಮಂತ್ ಇನ್ ದಿ ಕಂಟ್ರಿ'' (೧೯೮೭)ಫಿರ್ತ್ ಅವರ ಪ್ರಥಮ ತೆರೆಯ ಪಾತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಉಗ್ಗಿನ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ Iರ ಯೋಧನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌ == {{Reflist | colwidth = 30em | refs = 1 }} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == {{refbegin}} *ಬೋವೆನ್, C. (೨೦೦೨). ''[http://www.speech-language-therapy.com/ll.htm ಲಯನಲ್ ಲಾಗ್: ಪಯನಿಯರ್ ಸ್ಪೀಚ್ ಥೆರಪಿಸ್ಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110307073546/http://www.speech-language-therapy.com/ll.htm |date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2011 }}'' ೨೦೧೧ ಜನವರಿ೧ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. *ಲಾಗ್, ಮಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಕಾನ್ರಾಡಿ, ಪೀಟರ್, (೨೦೧೦) "''ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್: ಹೌ ಒನ್ ಮ್ಯಾನ್ ಸೇವ್ಡ್ ದಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಮೊನಾರ್ಕಿ'' ",ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್: ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಂ., (ಲಯನಲ್ ಲಾಗ್ ಮೊಮ್ಮಗ ಮತ್ತು ಸಂಡೇ ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಕರ್ತ), ISBN ೯೭೮-೧-೪೦೨೭-೮೬೭೬-೧ *{{Cite book| last = Rhodes James| first = Robert| year = 1998| title = A spirit undaunted: the political role of George VI| location = London| publisher = Little, Brown and Co| isbn = 0316647659| url = https://books.google.com/books?id=QunGQgAACAAJ&dq=ISBN0316647659&cd=1| ref = harv}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://trove.nla.gov.au/ndp/del/article/52254012 ಸೇಂಟ್ ಕ್ಲೇರ್, M, "ಎನ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕ್ಯೂರ್ಸ್ ಡಿಫೆಕ್ಟ್ ಇನ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಪೀಚ್", ''ದಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ವುಮೆನ್ಸ್ ವೀಕ್ಲಿ'', (ಶನಿವಾರ, 2 ಜನವರಿ 1937), p.12.] {{refend}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌ == {{Wikiquote}} * {{Official website|kingsspeech.com}} * {{IMDb title|1504320|The King's Speech}} * {{Allmovie title|513559|The King's Speech}} * {{YouTube|id=DAhFW_auT20|title=The King to His Peoples. H.M. King George VI from Buckingham Palace September&nbsp;3rd 1939}} * [http://www.britishpathe.com/record.php?id=50494 ಫೂಟೇಜ್ ಆಫ್ ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ VI ಸ್ಟಾಮರಿಂಗ್ ಇನ್ ದಿ 1938 ಸ್ಪೀಚ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110406121206/http://www.britishpathe.com/record.php?id=50494 |date=6 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 }} ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ಯಾಥೆಅವರಿಂದ. * [http://www.bbc.co.uk/archive/ww2outbreak/7918.shtml ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ VI ಅಡ್ರೆಸಸ್ ದಿ ನೇಷನ್] BBC ಆರ್ಕೀವ್ಸ್ನಲ್ಲಿ. {{Tom Hooper}} {{AcademyAwardBestPicture 2001-2020}} {{BAFTA Best Film 2001-2020}} {{BIFA BestBritishFilm}} {{ScreenActorsGuildAward CastMotionPicture 2001-2020}} {{Edward VIII abdication crisis}} {{DEFAULTSORT:King's Speech, The}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರೂಪಕ ಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವೈನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಕಂಪೆನಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಜಯಶಾಲಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಳವಡಿತ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಲೇಖಕರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಡ್ಡಿ ಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್‌ರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲಂಡನ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸೆಟ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1925ರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್]] [[ವರ್ಗ:1934ರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್]] [[ವರ್ಗ:1936ರ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸೆಟ್]] [[ವರ್ಗ:1937ರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಸೆಟ್]] [[ವರ್ಗ:1939ರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಸೆಟ್]] [[ವರ್ಗ:ಲಂಡನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣ]] [[ವರ್ಗ:2010ರ ಸಿನಿಮಾಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2010ರ ದಶಕದ ರೂಪಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ತೊದಲುವಿಕೆ]] [[ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] 7bcvradby3jzy838ymkv8cow3hvx88x 0 34150 1371002 1349441 2026-03-31T23:00:39Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371002 wikitext text/x-wiki [[File:Weighing of the heart3.jpg|thumb|250px|Balance scale in the Egyptian ''[[Book of the Dead]]'']] '''ತಕ್ಕಡಿ''' ವಸ್ತುಗಳ ತೂಕವನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಸಾಧನ.ಇದು ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಧನವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಗೆಗಳಿವೆ.ಸರಳವಾದ ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲೋಹದ ಹಾಳೆಗೆ ಉದ್ದವಾದ ಕೋಲನ್ನು ಮದ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ಅದರ ಒಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ತೂಕದ ಮಾಪಕವನ್ನು ಇಟ್ಟು ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ತೂಕ ಮಾಡಬೇಕಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಇಡುತ್ತಾರೆ.ವಸ್ತುವಿನ ತೂಕಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮಾಪಕವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ತೂಕವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ತ್ರಾಸು, ಚಿಂತಾಲು ಪರ್ಯಾಯ ಪದಗಳು. ತಕ್ಕಡಿಯ ಬಳಕೆಯಿಂದ ತಿಳಿಯುವುದು ವಸ್ತುವಿನ ರಾಶಿಯಾದರೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ತೂಕಮಾಡುವುದು (ವೇಯಿಂಗ್) ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ. ದಿನಬಳಕೆಯ ಸಾಮಗ್ರಿ ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳನ್ನು ತೂಕಮಾಡಲು ತಕ್ಕಡಿಗಳು ಇರುವಂತೆಯೇ ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆ, ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಹಾಗೂ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂಥ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ತಕ್ಕಡಿಗಳು ಇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ತಕ್ಕಡಿ, ಕಡಿಮೆ ತೂಕದ ಸರಕು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ತೂಕ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ದೂಲಮಾದರಿಯ (ಬೀಮ್ ಟೈಪ್) ಸಾಮಾನ್ಯ ತಕ್ಕಡಿಗಳನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಮಾಣದ ಸರಕು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ತೂಕಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚು ದೃಢವಾದ ತೂಕಯಂತ್ರಗಳನ್ನೂ (ವೇಯಿಂಗ್ ಮಶೀನ್ಸ್) ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥ ತೂಕಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ರೇಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ, ಬಸ್‍ನಿಲ್ದಾಣ, ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಉಗ್ರಾಣ ಸ್ಥಳ, ಹಡಗು ಹಾಗೂ ಬಂದರು ಕಟ್ಟೆ, ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು-ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ==ಇತಿಹಾಸ== ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5000ರಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಷಿಯನ್ನರು ಸಮಬಾಹು ತಕ್ಕಡಿಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ರಚಿಸಿದರು. ಅದರ ನಡುದಂಡದ ಮೇಲ್ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೂಲವಿತ್ತು. ದೂಲದ ಬಾಹುಗಳ (ಆಮ್ರ್ಸ್) ಎರಡು ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ದಾರಗಳಿಂದ ತೂಗಹಾಕಲಾಗಿದ್ದ ಒಂದೇ ತೂಕದ ಎರಡು ತಟ್ಟೆಗಳಿದ್ದುವು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ತಕ್ಕಡಿಯ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡುಬಂತು. ಕ್ರಿಸ್ತಶಕದ ವೇಳೆಗೆ ರೋಮನರು ನಡುದಂಡದ ತುದಿಗೆ ಒಂದು ಧಾರಕವನ್ನು (ಬ್ಯಾರಿಂಗ್) ಅಳವಡಿಸಿದರು. ಚೂರಿ ಅಲಗನ್ನು ತಕ್ಕಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರೂಢಿಗೆ ಬಂತು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ನಿಖರವಾದ ತಕ್ಕಡಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ನಾಜೂಕಾಗಿರುವ ಹಾಗೂ ವಸ್ತುಗಳ ತೂಕವನ್ನು ದಶಮಾಂಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಅಳೆಯುವಂಥ ತಕ್ಕಡಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದ ರಚನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿರುವ ಕೌಟಿಲ್ಯನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ತೂಕ ಮತ್ತು ಅಳತೆಗಳ ಸವಿವರ ಚರ್ಚೆಗೆಂದೇ ಮೀಸಲಾದ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣ ಉಂಟು. ತೂಕಸಾಧನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ==ಸಾಮಾನ್ಯ ತಕ್ಕಡಿ== ಒಂದು ಕೋಲಿನ ಎರಡು ತುದಿಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೊಂದು ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಬಟ್ಟಲುಗಳನ್ನು ದಾರಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲವೇ ಸರಪಳಿಗಳಿಂದ ನೇತುಹಾಕಿರುವಂಥ ಸರಳ ತಕ್ಕಡಿಯ ಸುಧಾರಿತ ರೂಪವಿದು. ಇದರಲ್ಲಿ ದೃಢ ಹಾಗೂ ಹಗುರವಾದ ಒಂದು ದೂಲ (ಬೀಮ್) ಉಂಟು. ದೂಲದ ನಡುವೆ ಅದರ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲೂ ಅದರ ತುದಿಗಳ ಬಳಿ, ಅದರ ನಡುಭಾಗದಿಂದ ಸಮದೂರದಲ್ಲೂ ಅಗೇಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದಂಥ ಚೂರಿಅಲಗುಗಳು (ನೈಫ್ ಎಜ್ಜಸ್) ಇವೆ. ದೂಲದ ನಡುವೆ ಇರುವ ಚೂರಿಅಲಗು ತಕ್ಕಡಿಯ ಮುಖ್ಯ ಆಧಾರ ಸ್ತಂಭದ ಮೇಲ್ತುದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವುದು. ಚೂರಿಅಲಗಿನ ಮೇಲೆ ದೂಲ ಎಡಕ್ಕೂ ಬಲಕ್ಕೂ ಸಲೀಸಾಗಿ ಊಧ್ರ್ವ ತಳದಲ್ಲಿ ಹೊರಳಬಲ್ಲುದು. ದೂಲದ ಆಚೀಚೆ ಇರುವ ಚೂರಿಅಲಗುಗಳ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ರಿಕಾಪು (ಸ್ಟಿರಪ್) ಉಂಟು. ರಿಕಾಪುಗಳ ಕೆಳಗೆ ಒಂದೇ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರದ ಎರಡು ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು (ಪ್ಯಾನ್ಸ್) ತೂಗಹಾಕಿದೆ. ಒಂದು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುವನ್ನೂ ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ (ವೇಟ್ಸ್) ಇಡಬಹುದು. ಉತ್ತಮ ಹಾಗೂ ನಾಜೂಕಿನ ತಕ್ಕಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಚೂರಿಅಲಗುಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ದೂಲದ ನಡುಭಾಗಕ್ಕೆ ಉದ್ದದ ಒಂದು ತೋರುಮುಳ್ಳನ್ನು (ಪಾಯಿಂಟರ್) ಅಳವಡಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಧಾರಸ್ತಂಭದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವುದು. ಇದರ ತುದಿಭಾಗ ಒಂದು ಮಾನಕದ (ಸ್ಕೇಲ್) ಮೇಲೆ ಹಾದು ಹೋಗುವಂತಿದೆ. ದೂಲದ ಬಲಭಾಗ ಕೆಳಗೆ ಬಂದಾಗ ತೋರುಮುಳ್ಳಿನ ತುದಿಮಾನಕದ ಎಡಭಾಗಕ್ಕೂ ದೂಲದ ಎಡಭಾಗ ಕೆಳಗೆ ಬಂದಾಗ ತೋರುಮುಳ್ಳಿನ ತುದಿ ಅಳತೆಪಟ್ಟಿಯ ಬಲಭಾಗಕ್ಕೂ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ದೂಲ, ಆಧಾರಸ್ತಂಭ, ರಿಕಾಪುಗಳಲ್ಲಿರುವ ತಟ್ಟೆಗಳು, ತೋರುಮುಳ್ಳು ಹಾಗೂ ಮಾನಕ-ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ಮರದ ಆಧಾರಹಲಗೆಯ (ಬೇಸ್‍ಬೋರ್ಡ್) ಮೇಲೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ತಕ್ಕಡಿಗಳಲ್ಲಿ ದೂಲದ ಆಂದೋಳನಗಳನ್ನು (ಆಸಿಲೇಷನ್ಸ್) ಗಮನಿಸಲು ಅದರ ತೋರುಮುಳ್ಳನ್ನು ಅಳತೆಗೆರೆಗಳಿರುವ ಕನ್ನಡಿಯ ಮುಂದೆ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿರುವುದುಂಟು. ಸಮಗ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಂದು ಗಾಜಿನ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಡಗುವುದು ವಾಡಿಕೆ, ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಮುಂಭಾಗದ ಗಾಜಿನ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣ (ಅನಲಿಟಿಕಲ್) ತಕ್ಕಡಿ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಈ ಬಗೆಯ ತಕ್ಕಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಸರಳವಾದ್ದು ಕಾಣಿ (ರೈಡರ್) ತಕ್ಕಡಿ. 5 ಅಥವಾ 10 ಮಿಲಿ ಗ್ರಾಮ್‍ವರೆಗಿನ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯವಾದ ಇನ್ನಿತರ ತೂಕಗಳನ್ನು ಕಾಣಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹೊಂದಿಸಲಾಗುವುದು. ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ತಕ್ಕಡಿಯ ದೂಲದ ಪಾಶ್ರ್ವದ ಮೇಲೆ ಗುರುತು ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಒಂದೊಂದು ಗುರುತುಗೆರೆಯೂ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತೂಕವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಎರಡು ಗುರುತುಗೆರೆಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ 0.1 ಮಿಲಿಗ್ರಾಮಿಗೆ ಸಮ. ಕಾಣಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್‍ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಅದು ದೂಲದ ಯಾವ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದರೂ ಸಲೀಸಾಗಿ ಜಾರಬಲ್ಲುದು. ==ಛಾಯಾಂಕಣ== <gallery widths="200px" heights="200px"> File:Archaeological site of Akrotiri - Museum of prehistoric Thera - Santorini - weighing dishes - 01.jpg|Weighing dishes from the island of [[Thera]], [[Minoan civilization]], 2000–1500 BC File:Lionweights-BM.JPG|[[Assyrian lion weights]] (8th century BC) in the [[British Museum]] File:Meister der Jahângîr-Memoiren 001.jpg|Emperor [[Jahangir]] (reigned 1605–1627) weighing his son [[Shah Jahan]] on a weighing scale by artist [[Manohar Das|Manohar]] (AD 1615, Mughal dynasty, India). </gallery> ==ತೂಗುವ ವಿಧಾನ== ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ತೂಗುವಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೇರವಿಧಾನವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಸ್ತುವನ್ನು ಒಂದು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲೂ ದಂಡ ಸಮತೋಲಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರಲು ಬೇಕಾಗುವಷ್ಟು ಸರಿಸುಮಾರಾದ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲೂ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಟ್ಟೆಗಳು ಖಾಲಿಯಿದ್ದಾಗ ಲಭಿಸುವ ಓದಿಕೆ (ರೀಡಿಂಗ್) ಮತ್ತು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುವಿದ್ದಾಗ ಲಭಿಸುವ ಓದಿಕೆ— ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ವಸ್ತುವಿನ ತೂಕಕ್ಕೆ ಸಮ. ಇಲ್ಲಿ ಓದಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೆಂದರೆ ಮಾನಕದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತೋರುಮುಳ್ಳಿನ ತುದಿ ಯಾವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಿ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ತುದಿಯ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗುರುತು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ವಸ್ತುವಿನ ತೂಕವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಇದೇ ನೇರವಿಧಾನ (ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಮೆಥಡ್). ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದರೆ ತಕ್ಕಡಿಯ ದೂಲದ ಬಾಹುಗಳ ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲಭಾಗದ ಉದ್ದ ಒಂದೇ ಆಗಿರಬೇಕು. ನವೀನ ಬಗೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣ ತಕ್ಕಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನೇರವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುವುದು. ಅಸಮ ಉದ್ದದ ಬಾಹುಗಳಿರುವ ತಕ್ಕಡಿಗಳಿಂದ ವಸ್ತುವಿನ ತೂಕವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಬದಲಿ ವಿಧಾನ (ಸಬ್ಸ್‍ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ ಮೆಥಡ್) ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತ. ಒಂದು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುವನ್ನೂ ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಹಾಕಿ ದೂಲವನ್ನು ಸಮತೋಲಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮೊದಲು ತರಬೇಕು. ಆನಂತರ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಅದರ ತೂಕದಷ್ಟು ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಮತ್ತೆ ದೂಲ ಸಮತೋಲ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಬಾಹುಗಳ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಕೂಡದು. ಅಸಮತೆಯ ನ್ಯೂನತೆ ತೂಗುವ ಎರಡು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ಆಗುವುದರಿಂದ ಅದು ವರ್ಜಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ವಸ್ತುಗಳ ತೂಕಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ಈ ತಕ್ಕಡಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬೇಕಾದರೆ ಅದನ್ನು ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಸಲ ತೂಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವಸ್ತುವನ್ನೂ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಅದಲುಬದಲು ಮಾಡಿ ದೂಲವನ್ನು ಸಮತೋಲ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರಬೇಕು. ಎರಡು ಸಲ ಬಳಸಿದ ಬಟ್ಟುಗಳ ಸರಾಸರಿ ತೂಕವೇ ವಸ್ತುವಿನ ತೂಕಕ್ಕೆ ಸಮ. ಈ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಪಲ್ಲಟನ ವಿಧಾನ (ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಪೊಸಿಷನ್ ಮೆಥಡ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಬದಲಿ ವಿಧಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ವಿಧಾನವಿದು. ಒಂದು ಪಕ್ಷ ಬಾಹುನಿಷ್ಪತ್ತಿ (ಆರ್ಮ್‍ರೇಷ್ಯೊ) ಒಂದೇ ಎಡೆಗೆ ಸರಿದಿದ್ದರೂ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಅದಲುಬದಲು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನ್ಯೂನತೆ ವಜ್ರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಸಲ ಅದಲುಬದಲು ಮಾಡಿ ವಸ್ತುವಿನ ತೂಕವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಯಾವುದೇ ಬಲ ದೂಲದ ಮೇಲೆ ತಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ವರ್ತಿಸಿದರೂ ತಕ್ಕಡಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತೂಗುವ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ವಾಯು, ಉಷ್ಣ, ತೇವಾಂಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಕಾಂತ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಭಾವ, ಕಂಪನ, ವಾಯುವಿನ ಪ್ಲವನತೆ, ಮತ್ತು ತಟ್ಟೆಗಳ ಆಂದೋಲನ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಪರಿಣಾಮ ಆದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಇರಬೇಕು. ನಿಖರವಾದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ತಕ್ಕಡಿಯನ್ನು ಶಿಷ್ಟ ವಾತಾವರಣ ಸ್ಥಿತಿ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿಡುವುದು ಅವಶ್ಯಕ. ಉಕ್ಕಿನ ದೆಸೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕಗಳಿಂದ ಅಸಮಕಾಂತ ಕ್ಷೇತ್ರ ಉಂಟಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ತಕ್ಕಡಿಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕಾಂತೀಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರೆ, ಅಸಮ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಬಿಂದುವಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ತಕ್ಕಡಿ ಇರುವ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಭೂಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ ಸಮವಾಗಿರುತ್ತದೆಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡರೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಯುವಿನ ಪ್ಲವನಶೀಲತೆ ತಕ್ಕಡಿಯ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದರಿಂದ ಈ ಬಲ ವರ್ತಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದುದು ಅಗತ್ಯ. ==ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ== ಆದರ್ಶ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತುಲಾಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರತೆ, ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಿಲೊಗ್ರಾಮ್ ತೂಕವಿದ್ದಾಗ. ಸಾಪೇಕ್ಷ ನಿಖರತೆ ಒಂದು ಕಿಲೊಗ್ರಾಮಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ತೂಕಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತುವಿನ ರಾಶಿ ನಿಯತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ನಿಖರವಾಗಿ ತೂಕವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ==ತೂಕದ ಬಟ್ಟುಗಳು== ಇವನ್ನು ಶಿಷ್ಟ ಬಟ್ಟುಗಳು (ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ವೇಟ್ಸ್) ಎಂದೂ ಕರೆಯುವುದಿದೆ. ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳುಳ್ಳ ಬಟ್ಟುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತೂಕ ಮತ್ತು ಅಳತೆ ಸಂಸ್ಥೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವ 90% ಭಾಗ ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ ಮತ್ತು 10% ಭಾಗ ಇಂಡಿಯಮ್‍ನ ಮಿಶ್ರಲೋಹವೇ ಇಂದಿಗೂ ಉತ್ಕøಷ್ಟವಾದುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಮಿಶ್ರಲೋಹದಿಂದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಿಲೊಗ್ರಾಮ್ ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೂಲರೂಪ ಕಿಲೊಗ್ರಾಮುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಮರುಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳ ತೂಕದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗದಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ತಕ್ಕಡಿಯ ಆಂದೋಳನ ಕಾಲವನ್ನು ದಂಡದ ಬಾಹುಗಳ ಉದ್ದ, ಹೊರೆಗಳ (ಲೋಡ್) ರಾಶಿ, ದಂಡದ ರಾಶಿ ಮತ್ತು ದಂಡದ ಜಡತ್ವದ ಭ್ರಮಣಾಂಕ (ಮೊಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಇನರ್ಷಿಯ) ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಬಾಹುಗಳು ಉದ್ದವಾದಂತೆ ಮತ್ತು ತಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಂದೋಳನಾವಧಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯ ವರ್ಗ ಮೂಲಕ್ಕೆ ವ್ಯಸ್ತಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದು. ತಕ್ಕಡಿ ದಂಡಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ದೃಢವಾದ ಪುಟಿತ ಗುಣ, ಅಧಿಕ ಗ್ರಾಹ್ಯೋಷ್ಣ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಾಹಕತ್ವ ಗುಣಾಂಕ ಇರುವ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕೋಚನ ಗುಣಾಂಕ ಇರುವ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ರಚಿಸಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಮಿಶ್ರಲೋಹದಿಂದ ದಂಡಗಳನ್ನು ಮಾಡುವರು. ಇದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರಗಳ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳು ಉತ್ತಮ. ==ಚೂರಿ ಅಲಗುಗಳು ಮತ್ತು ತಿರುಗಣಿಗಳು== ದಂಡೆ ಆಂದೋಲಿಸುವಾಗ ಅದು ಬಲು ಕಡಿಮೆ ಪರಿಮಾಣದ ಕೋನದ ಮೂಲಕ ತಿರುಗುವುದರಿಂದ ಸಣ್ಣ ದಂಡಗಳನ್ನು (ಷ್ಯಾಫ್ಟ್ಸ್) ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಘರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಹಿಡಿಕೆಯೇ ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರದ ಚೂರಿ ಅಲಗು. ಧಾರಕದಿಂದ ಚೂರಿ ಅಲಗು ಹೊರಗೆ ಹೋಗದಂತೆ ಮಾಡಲು ತಿರುಗಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರ ಅಂಚು ಉಂಟು. ಸಮತಲ ತಿರುಗಣಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ತೂಕಗಳನ್ನು ತಟ್ಟೆಗೆ ಹಾಕುವಾಗ ಮತ್ತು ತೆಗೆಯುವಾಗ ತುಲಾತಕ್ಕಡಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು. ತಿರುಗಣಿ ಗೂಟ (ಪಿವೊಟ್), ತಿರುಗಣಿ ಮತ್ತು ಚೂರಿಅಲಗುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ವಸ್ತು ದೃಢ ಹಾಗೂ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವಂಥದ್ದಾಗಿರಬೇಕು. ಈ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳೂ ಅಗೇಟಿಗೆ ಇವೆ. ಆದರೆ ಇದು ತೇವಾಂಶಗ್ರಾಹಿ. ಸಾಪೇಕ್ಷ ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾದಾಗ ಅಗೇಟಿನ ರೂಪ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ವಿನ್ ಎಂಬಾತ ತೇವಾಂಶಗ್ರಾಹಿಯಲ್ಲದ ಅಕಾಂತೀಯ ಅಗೇಟಿಗಿಂತ ದೃಢವಾದ—ಬೋರಾನ್ ಕಾರ್ಬೈಡ್ ಎಂಬ ಉತ್ತಮ ವಸ್ತುವನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ತಕ್ಕಡಿಯ ದಂಡ ಆಂದೋಲಿಸಿದಾಗ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಪಾರ (ಆ್ಯಂಪ್ಲಿಟ್ಯೂಡ್) ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಪಾರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಪರಿಮಾಣ ಆಂದೋಲನ ವೇಗಕ್ಕೆ ಸರಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಾರಗಳಿಗೂ ಆಂದೋಲನಾವಧಿ ನಿಯತವಾದ್ದರಿಂದ ಪಾರದಲ್ಲಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಓಲಾಡುವ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಸರಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದು. ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮ ಓಲಾಡುವ ಉದ್ದಗಳ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಮಂದಕಾರಿ ಸ್ಥಿಕಾಂಕ (ಡ್ಯಾಂಪಿಂಗ್ ಕಾನ್‍ಸ್ಟೆಂಟ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಈ ಸ್ಥಿರಾಂಕದ ಲಘುಗಣಕವನ್ನು ಲಘುಗಣಕ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ ಎನ್ನುವರು. ಸರಾಸರಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿಬಿಂದುವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ಇಂಥದೇ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆಯನ್ನು ದ್ರವಗಳಲ್ಲಿ, ಅನಿಲಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂತ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ==ವಿಶ್ರಾಂತೀಕರಣ== ರಿಕಾಪು ಚೂರಿ ಅಲಗಿನ ಮೇಲೆ ಯಾವುದಾದರೂ ನೇರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಬಾಹುವಿನ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಚೂರಿಅಲಗು ಮತ್ತು ತಿರುಗಣಿಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಸಲವೂ ತರುವುದು ವಿಶ್ರಾಂತೀಕರಣದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ. ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಟ್ಟೆಗಳು, ರಿಕಾಪು, ಮತ್ತು ದೂಲ ಇವುಗಳಿಗೆ ಆಧಾರಗಳುಂಟು. ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿರುಗಾಣಿಗಳು ಚೂರಿ ಅಲಗಿನಿಂದ ಬೇರೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ತಕ್ಕಡಿಯನ್ನು ವಿಶ್ರಾಂತೀಕರಿಸುವಾಗ ದೂಲ ಊಧ್ರ್ವತಳದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ರಾಂತೀಕರಿಸುವಾಗ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖ ಮಾಡುವಾಗ ದೂಲವೂ ರಿಕಾಪೂ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಏಳುತ್ತವೆ. ದಂಡ ಮಧ್ಯದ ತಿರುಗಣಿಯ ಮೇಲೆಯೂ ರಿಕಾಪು ಚೂರಿಅಲಗುಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಲವು ಸಲ ರಿಕಾಪುಗಳನ್ನು ಮೂರು ಸಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತಲಾಗುವುದರಿಂದ ತಿರುಗಣಿ ತಳ ತಿರುಚುವುದಿಲ್ಲ ಪ್ರತಿ ಬಿಲವೂ ರಿಕಾಪು ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ದಂಡ ವಿಶ್ರಾಂತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ನಾಲ್ಕು ಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಆಧಾರವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿರುತ್ತದೆ: ಕೊನೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಚೂರಿಅಲಗುಗಳ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯೆ ಚೂರಿ ಅಲಗಿನ ಎರಡು ಕೊನೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು. ವಿಶ್ರಾಂತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತೋರು ಮುಳ್ಳು, ಸಣ್ಣ ತಂತಿಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ದೂಲದ ಅಂದೋಲನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಲೋಹ-ಲೋಹ ಸ್ಪರ್ಶವಿದ್ದಾಗ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಅಂಟುವ ಸಂಭವ ಇರುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಸ್ಪರ್ಶತಳಗಳನ್ನು ಪೈರೆಕ್ಸ್ ಗಾಜಿನಿಂದ ಮಾಡಿರುತ್ತದೆ. ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತೂಕ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ:- ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೂಕ ಮಾಡಲು ಅನೇಕ ವಿಧಾನಗಳುಂಟು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಬಹುದಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ, ಕೀಬೋರ್ಡ್ ನಿಯಂತ್ರಿತ ತೂಕಗಳ ಅಳವಡಿಕೆ, ಸರಪಳಿ, ಕಾಂತೀಯ ಅಥವಾ ಅನಿಲ ಕುಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ- ಇವು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಮೆರಗು ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಗುಂಡನ್ನು ದಂಡಕ್ಕೆ ತೂಗುಹಾಕುವುದರಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ನೂರು ಪಟ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಆಗ ವಸ್ತುವನ್ನು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಬಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಸರಿದೂಗಿಸಬೇಕು. ಹತ್ತು ಮಿಲಿಗ್ರಾಮ್ ತೂಕವನ್ನು ಒಂದು ತಟ್ಟೆಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ ಮಾನಕದ ಗುರುತಿನ ಮೇಲೆ ಕಂಡು ಬರುವ ಬದಲಾವಣೆ ಎರಡು ತಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ತೂಕಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸಮ. ಅನಂತರ ಗುಂಡನ್ನು ತೆಗೆದರೆ ಮಾನಕದ ಗುರುತಿನ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಿಲಿಗ್ರಾಮಿನ ಸಾವಿರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಮ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪದೇ ಪದೇ ತೂಕಮಾಡುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. ಕೀಬೋರ್ಡ್ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನು ರಿಕಾಪಿನ ಮೇಲೆ ಅಳವಡಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಮೊಳೆಗಳನ್ನು(ಕೀ) ಒತ್ತಿ ತಕ್ಕಡಿಯ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯದೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಬಹುದು. ಸರಪಳಿ ಸಹಾಯದಿಂದ ತೂಕ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸರಪಳಿಯ ಒಂದು ತುದಿಯನ್ನು ದೂಲಕ್ಕೂ ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಯನ್ನು ಮಾನಕದ ಮೇಲೆ ಚಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೂ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸರಪಳಿಯ ಕೊಂಡಿಗಳ ತಿಕ್ಕಾಟದಿಂದ ದೂಲದ ಆಂದೋಲನ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಆಗುವುದರಿಂದ ಕಡಿಮೆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೂಕ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ನಿಖರತೆ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ==ರಾಸಾಯನಿಕ ತಕ್ಕಡಿ== [[File:Analytical balance mettler ae-260.jpg|thumb|right|upright|Mettler digital analytical balance with 0.1 mg readability]] ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಹಾಗೂ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಸಲುವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಯ್ದ ವಸ್ತುಗಳ ತೂಕಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಉಪಕರಣ (ಕೆಮಿಕಲ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್). ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವುಗಳ ರಾಶಿಗಳನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಗ. ರಾಸಾಯನಿಕ ತಕ್ಕಡಿ ಸರಳ ಸನ್ನೆಯಂತಿದೆ. ಅದರ ಲೋಹದ ದೂಲ(ಬೀಮ್) ಚಾಕುವಿನ ಮೊನೆಯಂತಿರುವ ಅಗೇಟಿನ ಧಾರೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧರಿತವಾಗಿದೆ. ಚಾಕುವಿನ ಮೊನೆ ಮುಖ್ಯ ಆಧಾರಸ್ತಂಭ(ಒ)ನ ಮೇಲಿರುವ ಅಗೇಟ್ ತಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿದೆ. ದೂಲದ ಒಂದು ಕೊನೆಗೆ ತಗುಲಿಸಿರುವ ತಟ್ಟೆಯ(P) ಮೇಲೆ ತೂಗಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಡಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿನ ತಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ತೂಕದ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿ ಸಂತುಲಿಸಿ ವಸ್ತುವಿನ ರಾಶಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು. ವಸ್ತುವಿನ ರಾಶಿ ತೂಕದ ಬಟ್ಟಿನ ರಾಶಿಗೆ ಸಮವಾದಾಗ ತಕ್ಕಡಿಯ ದೂಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕ್ಷಿತಿಜೀಯವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ತಂತಿಸೂಚಿ(ಈ) ಕ್ಷಿತಿಜೀಯ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ದೂಲದ ವಿಚಲನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು. ತಕ್ಕಡಿಯ ಬುಡದಲ್ಲಿರುವ ಮಾನಕದ ಎದುರು ಈ ಸೂಚಿಗೆ ಹಂದಾಡಲು ಮಾನಕದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿ ನಿಂತಾಗ ಯಾ ಕೇಂದ್ರದ ಉಭಯಪಾಶ್ರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಸಮಾಂತರವಾಗಿ ತೊನೆದಾಗ ದೂಲ ಕ್ಷಿತಿಜೀಯವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು. ಆಗ ಬಟ್ಟಿನ ಮತ್ತು ವಸ್ತುವಿನ ತೂಕ ಸರಿಸಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತೂಕದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ತೂಕದ ಬಟ್ಟುಗಳು ಗ್ರಾಮುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಇವೆ: 100, 50,20, 20, 10, 5, 2, 2, 1, ಮತ್ತು ಮಿಲಿಗ್ರಾಮುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಇವೆ; 500, 200, 200, 100, 50, 20, 20, 10. ಈ ಬಟ್ಟುಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ತೂಕವನ್ನು ಎರಡನೆಯ ದಶಮಾಂಶ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕರಾರುವಕ್ಕಾಗಿ ಅಳೆಯಬಹುದು. ತೂಕವನ್ನು ನಾಲ್ಕನೆಯ ದಶಮಾಂಶ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲೋಸ್ಕರ ದೂಲದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮಾನಕದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕಾಣಿಯನ್ನು (ರೈಡರ್) ಇಟ್ಟಿರುವರು. ಮಾನಕದ ವಿಭಾಗಗಳು ಕಾಣಿಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ತೂಕವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾಣಿಯನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ದೂಲದ ಮಾನಕದ ಮೇಲೆ ಜರಗಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಉಂಟು. ಮಾನಕದ ಕೇಂದ್ರದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಯನ್ನು ಮಡಗಿದಾಗ ದೂಲ ಸಂಕುಚಿತವಾದರೆ ಕಾಣಿಯ ತೂಕವನ್ನು ಬಟ್ಟಿನ ತೂಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಬೇಕು. ಹಾಗಲ್ಲದೇ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿ ಇದ್ದರೆ ಅದರ ತೂಕವನ್ನು ಕಳೆಯಬೇಕು. ==ಸರಪಳಿ ತಕ್ಕಡಿಗಳು== ಕಾಣಿ ತಕ್ಕಡಿಗಳ ಬಳಕೆ ಇಂದು ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತೂಕದ ಶೀಘ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಅಗತ್ಯ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸರಪಳಿ ತಕ್ಕಡಿಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಸ್ವಯಂಮಾಪಕ ತಕ್ಕಡಿಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಸರಪಳಿ ತಕ್ಕಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ್‍ಗಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಬಟ್ಟುಗಳನ್ನಾಗಲಿ ಕಾಣಿಯನ್ನಾಗಲಿ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ದೂಲ ಒಂದು ಕೊನೆಗೆ ತಗಲಿಸಿರುವ ಸರಪಳಿಯ ನೆರವಿನಿಂದ ತೂಕ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಸರಪಳಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಕೊನೆ ಮೇಲಕ್ಕೂ ಕೆಳಕ್ಕೂ ತೆನೆಯಬಲ್ಲ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿದೆ. ಆಧಾರದ ಚಲನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸರಪಳಿಯ ತೂಕ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಸರಪಳಿ ತೂಕದ ಬಟ್ಟಿನಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರಪಳಿಯಿಂದ ದೊರಕುವ ತೂಕ 0.1&nbsp;mg. ಸರಪಳಿಯ ಕಾಣಿಯನ್ನು ಮಾನಕದ ಮೇಲೆ ಮಡಗಿರುವುದರಿಂದ ಸರಪಳಿಯ ತೂಕವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಓದಲು ಸಾಧ್ಯ. ಮಾನಕದ ಒಡನಿರುವ ವರ್ನಿಯರ್ ಸಲಕರಣೆಯಿಂದ ತೂಕವನ್ನು 0.1&nbsp;mg ನಿಖರತೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಶೋಧಿಸಬಹುದು. ==ಸ್ವಯಂಮಾಪಕ ತಕ್ಕಡಿ== ಸರಪಳಿ ತಕ್ಕಡಿಗಳಿಗಿಂತ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸ್ವಯಂಮಾಪಕ ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿ ತೂಕವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥ ತಕ್ಕಡಿಗಳ ಬಳಕೆ ದಿನೇ ದಿನೇ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ತಟ್ಟೆ ಇರುವುದು. ಇವುಗಳ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮುಖಫಲಕಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ತೂಕಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸಲಕರಣೆ ಉಂಟು. ಫಲಕದ ಸೂಚಿತಂತಿ ಫಲಕದ ತೂಕವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಟಾಂಟನ್ ಮತ್ತು ಮೆಟಾಲಾಕ್ ತಕ್ಕಡಿಗಳು ಈ ವಿಧದವು.ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಾಸಾಯನಿಕ ತಕ್ಕಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಾಸಾಯನಿಕ ತಕ್ಕಡಿಗಳು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯ ಸಲಕರಣೆಗಳು. ಕೆಲವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಾಸಾಯನಿಕ ತಕ್ಕಡಿಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ಮೈಕ್ರೊ ಗ್ರಾಮಿಗೆ ಒಂದು ಮಾನಕ ವಿಭಾಗವಾಗಿರುವುದೂ ಉಂಟು.ರಾಸಾಯನಿಕ ತಕ್ಕಡಿಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ= ವಿಚಲನೆ/ಅನುಗುಣವಾದ ತೂಕ ಬದಲಾವಣೆ. ==ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಕ್ಕಡಿಗಳು== ಸಾಮಾನ್ಯ ತಕ್ಕಡಿಗಳಿಗಿಂತ ನಿಖರವಾದ, ಕ್ವಾಟ್ರ್ಸ್‍ನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಕ್ಕಡಿಗಳ(ಮೈಕ್ರೊಬ್ಯಾಲೆನ್ಸಸ್) ನೆರವಿನಿಂದ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ್‍ನ ಭಿನ್ನಾಂಶ ತೂಕವಿರುವ ವಸ್ತುಗಳ ತೂಕಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಕಡಿಮೆ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಅನಿಲಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಶೋಧಿಸಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ತಕ್ಕಡಿಗಳ ಬಳಕೆ ಇದೆ. ತಕ್ಕಡಿಯನ್ನು ಅನಿಲಬಂಧ ಕೊಠಡಿಯ ಒಳಗೆ ಇರಿಸಿರುವರು. ಅನಿಲವನ್ನು ಕೊಠಡಿಯ ಒಳಗೆ ಹಾಯಿಸಿದಾಗ ತೂಕದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅನಿಲದ ಪ್ಲವನತೆಯ ಬಲವನ್ನು ಅಳೆದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದು. ಪ್ಲವನತೆಯ ಬಲವನ್ನು ಅನಿಲದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ, ಪಾದರಸದ ಮಾನೋಮೀಟರನಿಂದ ಅಳೆಯಬಹುದು. ಆಧುನಿಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಕ್ಕಡಿಗಳಲ್ಲಿ ದೂಲವನ್ನು ಚೂರಿ ಅಲಗಿನ ಮೇಲಿರಿಸುವ ಬದಲು ಕ್ವಾಟ್ರ್ಸ್ ತಂತಿಯಿಂದ ತೂಗಹಾಕಿರುತ್ತದೆ. ಹಾನ್ಸ್ ಪ್ಯಾಟರ್‍ಸನ್ ಎಂಬಾತ ಈ ತಕ್ಕಡಿಯಿಂದ 250 ಗ್ರಾಮ್ ತೂಕವನ್ನು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ, ಅನಿಲವನ್ನು ಮಂದಿರದೊಳಗೆ ಹಾಯಿಸಿದಾಗ 0.2್ಠ510-6 ಮಿಲಿಗ್ರಾಮಿನಷ್ಟು ತೂಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ. ==ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಕ್ಕಡಿಗಳು== ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಕ್ಕಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಬಲು ಕಡಿಮೆ ತೂಕವುಳ್ಳ ವಸ್ತುಗಳ ತೂಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಇಂಥ ತಕ್ಕಡಿಗಳನ್ನು(ಅಲ್ಟ್ರಾ ಮೈಕ್ರೊ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸಸ್) ಬಳಸುವರು. ಮೈಕ್ರೊ ಗ್ರಾಮ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಚೂರಿ ಅಲಗನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ರಚಿಸಿರುವ ತಕ್ಕಡಿಗಳು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಅರ್ಹವಾಗಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಬೇರೆ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಈ ತಕ್ಕಡಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾಂತೀಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ ಸರಿದೂಗಿಸುವಿಕೆ, ಅನಿಲಗಳಲ್ಲಾಗುವ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮತ್ತು ತಕ್ಕಡಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳ ಪುಟಿತತೆ- ಈ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮರಾಶಿಯಿಂದ ತಕ್ಕಡಿಯ ದೂಲಕ್ಕಾಗುವ ಸ್ಥಳಾಂತರವನ್ನು ದ್ಯುತಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಅಥವಾ ವಿಕಿರಣ ವಿಧಾನದಿಂದ ಶೋಧಿಸುವರು ಮತ್ತು ತಕ್ಕಡಿಯ ದೂಲವನ್ನು ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರಲು ಬೇಕಾದ ಬಲವನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ವಿಧಾನದಿಂದ ಅಳೆದು ವಸ್ತು ತೂಕವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವರು. ==ಸಾಮಾನ್ಯ ಪುಟಿತ ತಕ್ಕಡಿಗಳು== ಎಲ್ಲ ಮಾದರಿಯ ತಕ್ಕಡಿಗಳ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಯಂತ್ರದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳ ಗುಣದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಕ್ವಾಟ್ರ್ಸ್‍ನಂಥ ವಸ್ತುಗಳು ಬಹಳ ಉತ್ತಮವಾದವು. ಏಕೆಂದರೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅತಿ ದೃಢತೆ, ಪುಟಿತತೆ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತಾ ಬದಲವಣೆ ಸಹಿಷ್ಟುತೆಯ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಉಂಟು. ಪುಟಿತ ತಕ್ಕಡಿಗಳು ಸರಳವೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಆದವು. ಗುರುತ್ವ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಹೊರತಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇ. ಸಾಲ್ವಿಯಾನ್ ಎಂಬ ವಿe್ಞÁನಿ, ಒಂದು ಸರಳವಾದ ಪುಟಿತ ತಕ್ಕಡಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ (1901). ಇದರಲ್ಲಿ ತೆಳುವಾದ ಗಾಜಿನ ಎಳೆಯ ಒಂದು ಕೊನೆಯನ್ನು ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂಧಿಸಿ, ಇನ್ನೊಂದು ಕೊನೆಗೆ ಸಣ್ಣ ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ತೂಗಹಾಕಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಎಳೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಮತಳದಲ್ಲಿರುವುದು. ವಸ್ತುವನ್ನು ತಟ್ಟೆಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ ಅದರ ತೂಕಕ್ಕೆ ಎಳೆ ಬಾಗುವುದು. ಬಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಲ ಮಾನಕದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅಳೆಯಬಹುದು. ಆಧುನಿಕ ಉಪಕರಣದಲ್ಲಿ ಗಾಜಿನ ಎಳೆಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಕ್ವಾಟ್ರ್ಸ್ ಎಳೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ತಕ್ಕಡಿಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಬಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದು. ಇತರ ಕೆಲವು ಮಾದರಿಯ ಪುಟಿತ ತಕ್ಕಡಿಗಳನ್ನು ಕ್ವಾಟ್ರ್ಸ್ ಶಿಲೆಯ ಸಮತಳ ಸುರುಳಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ರಚಿಸಿರುವರು. ಇಲ್ಲಿ ಸುರುಳಿಯನ್ನು ಒಂದು ಆಧಾರದಿಂದ ತೂಗಹಾಕಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕೊನೆಗೆ ವಸ್ತುವನ್ನು ತೂಗ ಹಾಕಿದಾಗ ಅದರ ರೂಪ ಬದಲಾಗುವುದು. ಎರಡು ಸಣ್ಣ ದರ್ಪಣಗಳನ್ನು ಎದುರುಬದಿರಾಗಿ ಸುರುಳಿಗೆ ಬಂಧಿಸಿರುವರು. ಒಂದು ದರ್ಪಣದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ದರ್ಪಣಕ್ಕೆ Z ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಗುವ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣದ ದಿಕ್ಪಲ್ಲಟ ಸುರುಳಿಯ ಸುತ್ತಿನ ದಿಕ್ಪಲ್ಲಟವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದಿಕ್ಪಲ್ಲಟ ಸುರುಳಿಯ ಕೆಳಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತೂಗಹಾಕಿರುವ ವಸ್ತುವಿನ ತೂಕಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ. ==ತಿರುಚು ತಕ್ಕಡಿಗಳು== ಅನೇಕ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮತ್ತು ಜಯಪ್ರದ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಕ್ಕಡಿಗಳು ಕ್ವಾಟ್ರ್ಸ್ ಶಿಲೆಯ ಎಳೆಯ ಮೇಲೆ ಭ್ರಾಮಕತೆಯನ್ನು (ಟಾರ್ಕ್) ಆರೋಪಿಸಿ ವಸ್ತುಗಳ ತೂಕವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುವ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಎಚ್.ವಿ.ನೆಹರ್ ಎಂಬಾತನಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ(ಟಾರ್ಷನ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್) ಒಂದು ದೃಢ ತಂತಿಯನ್ನು ಸಮತಲ ದಂಡದಂತೆ ಇದಕ್ಕೆ ಲಂಬವಾಗಿ ಸಮತಲದಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಕ್ವಾಟ್ರ್ಸ್ ಶಿಲೆಯ ತಿರುಚು ತಂತಿಯಿಂದ ಮಧ್ಯೆ ಬಂಧಿಸಿದೆ. ದೂಲದ ಎರಡು ಕೊನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕವೂ ಹಗುರವೂ ಆದ ಎರಡು ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತೂಗಹಾಕಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುವನ್ನು ಮಡಗಿದಾಗ ದೂಲದ ದಿಕ್ಪಲ್ಲಟ ಲಂಬನೇರದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಕ್ವಾಟ್ರ್ಸ್ ಶಿಲೆಯ ತಂತಿ ತಿರುಚಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ದಂಡ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುವವರೆಗೂ ತಿರುಚುತಂತಿಯ ಮೇಲೆ ಬಲಯುಗ್ಮವನ್ನು ಆರೋಪಿಸಲಾಗುವುದು. ತಟ್ಟೆಗೆ ಹಾಕಿದ ತೂಕವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಭ್ರಾಮಕತೆಯನ್ನು ತಿರುಚುತಂತಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಫಲಕದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಇಂಥ ತಕ್ಕಡಿಗಳಿಂದ 0.001 ಮೈಕ್ರೊಗ್ರಾಮ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. [[File:Balance scale IMGP9755.jpg|thumb|A [[Roberval balance]]. The pivots of the parallelogram understructure makes it insensitive to load positioning away from center, so improves its accuracy, and ease of use. ]] ==ಕಾಂತೀಯ ತಕ್ಕಡಿಗಳು== ಮೊತ್ತ ಮೊದಲಿಗೆ ಎಫ್. ಎಮಿಚ್ ಎಂಬಾತ ಕಾಂತೀಯ ತಕ್ಕಡಿಯನ್ನು (ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್) ರೂಪಿಸಿದ. ಇಂಥ ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳ ತೂಕವನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಅಳೆದು ತೂಕವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದು. ಹೆಚ್ಚು ತೂಕವಿರುವ ವಸ್ತುಗಳ ತೂಕವನ್ನು ಇಂಥ ತಕ್ಕಡಿಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಕ್ಕಡಿಗಳ ಕ್ರಮಾಂಕನ (ಕ್ಯಾಲಿಬ್ರೇಷನ್) ನಿರ್ಣಯ ಅತಿ ಕಷ್ಟವಾದರೂ ಅದು ಅವಶ್ಯಕ. ಅತಿ ಸಣ್ಣದಾದರೂ ಗೊತ್ತಾದ ತೂಕವನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ರಾಶಿಯನ್ನು [ಮಾಸ್, ಅಂದರೆ ಆ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿನ ದ್ರವ್ಯದ (ಮ್ಯಾಟರ್) ಮೊತ್ತ] ನಿರ್ಧರಿಸಲು ತಕ್ಕಡಿಯನ್ನು (ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಗೆಯದ್ದಾಗಿರಬಹುದು ಇಲ್ಲವೆ ಸುಧಾರಿತ ರೂಪದ್ದಿರಬಹುದು) ಬಳಸುವುದಿದೆ. ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ತೂಕವನ್ನು (ವೇಯ್ಟ್) ಅಂದರೆ, ಭೂಮಿ ಯಾವ ಬಲದಿಂದ ಆ ರಾಶಿಯಿರುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರದೆಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸುವುದೋ ಆ ಬಲವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ತಕ್ಕಡಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥವನ್ನು ಸುರುಳಿ ತಕ್ಕಡಿಗಳೆಂದು (ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್) ಕರೆಯುವುದಿದೆ.ವಸ್ತುವನ್ನು ತೂಗುವ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಜನ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ತೂಗುವ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದುಂಟು. ಅನೇಕ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಬೆಣ್ಣೆ ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತೂಗಬೇಕಾದರೆ ತೂಗುವ ಕೋಲನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== * [[National Conference on Weights and Measures]], NIST Handbook 44, ''[https://web.archive.org/web/20111202231112/http://ts.nist.gov/WeightsAndMeasures/h44-03.cfm Specifications, Tolerances, And Other Technical Requirements for Weighing and Measuring Devices]'', 2003 * [http://www.dartmouth.edu/~chemlab/techniques/a_balance.html Analytical Balance article at ChemLab] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050823020313/http://www.dartmouth.edu/~chemlab/techniques/a_balance.html |date=2005-08-23 }} * [http://www.wdl.org/en/item/3141 "The Precious Necklace Regarding Weigh Scales"]{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} is an 18th-century manuscript by [[Abd al-Rahman al-Jabarti]] about the "design and operation" of scales * [http://www.scalemarket.com/the-history-of-the-weighing-scale/ The history of weighing scale, The balance, Romans, Da vinci y roberval] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190217030332/http://www.scalemarket.com/the-history-of-the-weighing-scale/ |date=2019-02-17 }} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ತಕ್ಕಡಿ}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅಳತೆ]] afefr8qae4c7ckna12bp4x8ypgvvmoz 0 34849 1370999 1349260 2026-03-31T22:13:30Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370999 wikitext text/x-wiki {{About|the corporation known as Dell Inc}} {{Infobox company |name = Dell Inc. |logo = [[ಚಿತ್ರ:Dell Logo.svg|150px|Dell logo]] |caption = The Dell logo; the circle was added in late 2010. |type = Public |traded_as = {{NASDAQ|DELL}}<br />{{Sehk|4331}}<br />[[NASDAQ-100|NASDAQ-100 Component]]<br />[[S&P 500|S&P 500 Component]] |industry = Computer hardware, Computer software, [[Information technology consulting|IT consulting]], [[IT service management|IT services]] |foundation = [[Austin, Texas|Austin]], [[Texas]], U.S.<br />({{Start date|1984|5|1}}) |founder = [[Michael Dell]] |location_city = 1 Dell Way, [[Round Rock, Texas]] |location_country = United States<ref>[http://content.dell.com/us/en/corp/about-dell.aspx?c=us&l=en&s=corp Dell Company Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120119113923/http://content.dell.com/us/en/corp/about-dell.aspx?c=us&l=en&s=corp |date=ಜನವರಿ 19, 2012 }}. Retrieved July 28, 2010.</ref> |area_served = Worldwide |key_people = [[Michael Dell]]<br />(Chairman & CEO) |products = [[Desktop computer|Desktops]], [[netbook]]s, [[Laptop|notebooks]], [[peripheral]]s, [[Server (computing)|servers]], [[Printer (computing)|printers]], [[Image scanner|scanners]], [[smartphone]]s, [[Computer data storage|storages]], televisions |revenue = {{Increase}} US$ 63.07 [[1000000000 (number)|billion]] (2012)<ref name=10K/> |operating_income = {{Increase}} US$ {{0|0}}4.43&nbsp;billion (2012)<ref name=10K/> |net_income = {{Increase}} US$ {{0|0}}3.49&nbsp;billion (2012)<ref name=10K/> |assets = {{Increase}} US$ 44.53&nbsp;billion (2012)<ref name=10K/> |equity = {{Increase}} US$ {{0|0}}8.91&nbsp;billion (2012)<ref name=10K/> |num_employees = 110,000 (2012)<ref name=10K/> |subsid = [[Alienware]], [[Perot Systems|Dell Services]], [[Force10]], [[SonicWall]], [[WYSE]], [[SecureWorks]], [[KACE Networks]], [[Exanet]], [[Compellent]], [[AppAssure Software]], [[Quest Software]], [[Make Technologies]] |homepage = {{URL|http://www.dell.com/|Dell.com}} |Alexa =328 (August 2012)<ref name="Alexa-The Web Info. Company">{{cite web|title=Dell Alexa August|url=http://www.alexa.com/siteinfo/dell.com|publisher=Alexa/Amazon.com|accessdate=10 August 2012|archive-date=ಜೂನ್ 14, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170614042452/http://www.alexa.com/siteinfo/dell.com|url-status=dead}}</ref> }} '''ಡೆಲ್ ಇಂಕ್''' ( {{NASDAQ|DELL}} ) 1 ಡೆಲ್ ವೇ, ರೌಂಡ್ ರಾಕ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮಾರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಮೂಲದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ನಿಗಮವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಯು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು 103.300 ಜನರು ಉದ್ಯೋಗ, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.<ref name="10K">{{cite web|title=Form 10-K|publisher=Dell Inc., United States Securities and Exchange Commission|date=March 31, 2011|url=http://www.google.com/finance?q=NASDAQ:DELL&fstype=ii|accessdate=July 1, 2008|quote=For the fiscal year ended: Jan 1, 2009}}</ref> ಡೆಲ್ ''ಫಾರ್ಚೂನ್ 500'' ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 41 ನೇ ಪಟ್ಟಿ ಇದೆ.<ref name="Fortune 500">{{cite news|title=Fortune 500|url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2011/full_list/|work=Fortune Magazine}}</ref> ಇದು [[ಹೆವ್ಲೆಟ್-ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್|ಎಚ್ಪಿ]] ಮತ್ತು ಲೆನೊವೊ ನಂತರ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೂರನೇ ದೊಡ್ಡ ಪಿಸಿ ಮಾರಾಟಗಾರರ.<ref>{{Cite web |url=http://www.gartner.com/it/page.jsp?id=1893523 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2012 |archive-date=ಜನವರಿ 28, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130128061118/https://www.gartner.com/it/page.jsp?id=1893523 |url-status=dead }}</ref> ಡೆಲ್ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅದರ ಗ್ರಾಹಕರ ನೆಲೆಯು ಎರಡೂ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನಗಳು ಮೂಲಕ ಬೆಳೆದಿದೆ; ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಲೀನಗಳು ಮತ್ತು Alienware (2006) ಮತ್ತು ಪೆರೋಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ (2009) ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ವಾಧೀನಗಳು. 2009 ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು, ಸರ್ವರ್ಗಳು, ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಧನವನ್ನು ರು, ಜಾಲಬಂಧ ಸ್ವಿಚ್ ಗಳನ್ನು, [[ತಂತ್ರಾಂಶ]], ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಾಹ್ಯ ರು ಮಾರಾಟ. ಡೆಲ್ HDTV ಗಳು, ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು, ಮುದ್ರಕಗಳು, MP3 ಪ್ಲೇಯರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ತಯಾರಕರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮಾರುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ಸರಣಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು [[ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್|ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಾಮರ್ಸ್]] ತನ್ನ ನಾವೀನ್ಯತೆಗಳ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಫಾರ್ಚೂನ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಆರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿ ಎಂದು ಡೆಲ್ ಪಟ್ಟಿ.<ref>{{cite news|title=Fortune 500|url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2011/states/TX.html |publisher=CNN}}</ref> AT & T ಹಿಂದೆ - - ಇದು ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಲ್ಲದ ತೈಲ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟರ್ ಆಸ್ಟಿನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿ <ref>{{cite news| url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune500/2010/states/TX.html|publisher=CNN|title=Fortune 500 2010: States: Texas Companies}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == {{Main|History of Dell}} ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್ ಆಸ್ಟಿನ್ನಲ್ಲಿನ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ''ಮಿತವಾದ ಪಿಸಿಗಳು'' ರಚಿಸಿದಾಗ ಡೆಲ್, 1984 ತನ್ನ ಮೂಲವನ್ನು. ಡಾರ್ಮ್ನಲ್ಲಿ ಕೊಠಡಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಕಂಪನಿಯ ಷೇರು ಭಾಗಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು IBM PC-ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ.<ref>{{cite web|url=http://www.euro.dell.com/content/topics/global.aspx/about_dell/company/history/history?~ck=ln&c=at&l=de&lnki=0&s=corp |title=About Dell&#124;History &#124; Dell Österreich |publisher=Euro.dell.com |accessdate=September 5, 2010}}</ref> ಡೆಲ್ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಬಂಡವಾಳ ಸುಮಾರು $ 300,000 ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವರ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ವ್ಯವಹಾರದ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣ ಸಮಯ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ. 1985 ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮೊದಲ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, $ 795 ಮಾರಾಟ ಇದು "ಟರ್ಬೊ ಪಿಸಿ", ನಿರ್ಮಾಣ.<ref>{{Cite book |last=Koehn |first=Nancy Fowler |title=Brand New: How Entrepreneurs Earned Consumers' Trust from Wedgwood to Dell |publisher=[[Harvard Business Press]] |year=2001 |isbn=978-1-57851-221-8 |page=287 |url=https://books.google.com/?id=7j8VefeqUk4C&printsec=frontcover |accessdate=October 14, 2008}}</ref> ಲಿಮಿಟೆಡ್ PC ಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ತನ್ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಆಯ್ದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿ ಆದೇಶ ಘಟಕ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು $ 73 ದಶಲಕ್ಷ ಗಳಿಸಿತು. ಕಂಪನಿಯು 1988 ರಲ್ಲಿ "ಡೆಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್" ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಣೆ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಜೂನ್ 1988 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳೀಕರಣದ $ 8.50 ಪಾಲನ್ನು ನಲ್ಲಿ 3.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಷೇರುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಜೂನ್ 22 [[ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ಬಿಡುಗಡೆ|ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀಡಿಕೆ]] ನಿಂದ $ 80 ಮಿಲಿಯನ್ $ 30 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://www.dell.com/content/topics/global.aspx/corp/investor/en/faqs?c=us&l=en&s=corp |title=ಫ್ರೀಕ್ವೆಂಟ್ಲಿ ಆಸ್ಕ್ಡ್ ಕ್ವಶ್ಚನ್ಸ್ |access-date=ಆಗಸ್ಟ್ 10, 2021 |archive-date=ಜನವರಿ 5, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090105181347/http://www.dell.com/content/topics/global.aspx/corp/investor/en/faqs?c=us&l=en&s=corp |url-status=dead }}</ref> 1992 ರಲ್ಲಿ ''ಫಾರ್ಚ್ಯೂನ್ ಪತ್ರಿಕೆಯು'' ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್ ಎಂದಿಗೂ ಒಂದು ಫಾರ್ಚ್ಯೂನ್ 500 ಕಂಪನಿಯ ಕಿರಿಯ ಸಿಇಒ ಮಾಡುವ, ವಿಶ್ವದ 500 ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref name="NatPressClub">{{cite web|url=http://www.npr.org/programs/npc/2000/000608.mdell.html|title=Michael Dell|work=National Press Club Summary|publisher=National Public Radio|accessdate=28 May 2012|date=June 8, 2008}}</ref> === 1990 ಮತ್ತು 2000 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ === 1997 ರಿಂದ 2004 ರವರೆಗೆ, ಡೆಲ್ ಸ್ಥಿರವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಉದ್ಯಮದ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="ZDA">ZDNet ಏಷ್ಯಾ: [http://www.zdnetasia.com/michael-dell-back-as-ceo-rollins-resigns-61986298.htm ಸಿಇಒ ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್ ಮತ್ತೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100611213001/http://www.zdnetasia.com/michael-dell-back-as-ceo-rollins-resigns-61986298.htm |date=ಜೂನ್ 11, 2010 }} 1 Febryary, 2007. ಭೇಟಿ: 10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012</ref> ಡೆಲ್ ಹಿಂದೆ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಪಿಸಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವೆ / ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ # 1 ರಲ್ಲೂ, '''ವಿಂಡೋಸ್ XP''' ಬಿಡುಗಡೆ ಮೊದಲು 2001 ಬಲ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ 90 ರ ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ಸ್, ವರ್ಷದ ನಂತರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕಾರ. 1996 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ತನ್ನ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಮೂಲಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಮತ್ತು 2002 ರಲ್ಲಿ, ಇದು ಟೆಲಿವಿಷನ್, handhelds, ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಡಿಯೋ ಪ್ಲೇಯರ್, ಮತ್ತು ಮುದ್ರಕಗಳು ಸೇರಿವೆ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಡೆಲ್ ಮೊದಲ ಸ್ವಾಧೀನ ConvergeNet ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಸ್ ಖರೀದಿಯೊಂದಿಗೆ 1999 ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಡೆಲ್ 1999 ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಿಸಿ ತಯಾರಕ ಆಗಲು ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ ಮೀರಿಸಿತು. 2002 ರಲ್ಲಿ, ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ ಹೆವ್ಲೆಟ್ ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್ (4 ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಿಸಿ ತಯಾರಕ), ವಿಲೀನಗೊಂಡಾಗ ಸಂಯೋಜಿತ ಹೆವ್ಲೆಟ್ ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿತು ಆದರೆ ಹೆಣಗಾಡಿದ ಡೆಲ್ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತೆ. 2003 ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಕೇವಲ "ಡೆಲ್ ಇಂಕ್" ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು ಮೀರಿ ಕಂಪನಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಗುರುತಿಸಲು. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು 2004 ರಲ್ಲಿ, ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು COO ಯಾರು ಕೆವಿನ್ ರೋಲಿನ್ಸ್ ಗೆ ಸಿಇಒ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುವ, CEO ಆಗಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ರೋಲಿನ್ಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಮತ್ತು ಇಂಟೆಲ್, ಪಿಸಿ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎರಡೂ ಕಂಪೆನಿಗಳು ತನ್ನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು (ನಾಲಿಗೆ) ಸಡಿಲಬಿಡು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ [[ಅಡ್‌ವ್ಯಾನ್‌ಸ್ಟ್ ಮೈಕ್ರೋ ಡಿವೈಸಸ್|ಎಎಮ್ಡಿಯ]] ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಡೆಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಐಟಂಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು Alienware, ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಡೆಲ್ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟಕವನ್ನಾಗಿ Alienware ಚಲಿಸಲು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ. === ತಪ್ಪಿದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಕ ರಿಟರ್ನ್ === ಗಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಬೆಳೆಯಿತು ಆದರೆ 2005 ರಲ್ಲಿ, ಮಾರಾಟ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಷೇರು ಆ ವರ್ಷದ ತನ್ನ ಮೌಲ್ಯದ 25% ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮಾರಾಟ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಡೆಲ್ ಮಾರಾಟಗಳು 66% ಇದ್ದಿತು ಇದು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿಸುವತ್ತ PC ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ, ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಡೆಲ್ ಅಂತಹ ಸಂಗ್ರಹ, ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ವರ್ಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲದ ಪಿಸಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಲು ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಡೆಲ್ ಬೆಲೆ ಲಾಭ ಡೆಸ್ಕ್ ಟಾಪ್ PC ಅದರ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಕಡಿಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಲ್ಯಾಪ್ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಗಳಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಲೆಟ್ ಪ್ಯಾಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಏಸರ್ ಎಂದು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಎಂದು ಅವರ PC ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾಡಿದ. ಇಡೀ PC ಉದ್ಯಮದ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಲೆ ಕುಸಿತ ಡೆಲ್ ಅವರ ಗ್ರಾಹಕರು (ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಅಥವಾ ಮೆಮೊರಿ ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಮಾಡಲು ಖರೀದಿದಾರರು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಒಂದು lucruative ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ) ಗೆ ಅಪ್ಸೆಲ್ ಕಡಿಮೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಂಪನಿಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಇದು ಮೊದಲು ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿಯಲ್ಲದ PC ಗಳ ಅನುಪಾತವು ಲಾಭಾಂಶದ ಕೊರೆತ.<ref name="ZDA"/> ಸಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಳಿಗೆಗಳು ಭೇಟಿ ಎಂದು, ವೆಬ್ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಫೋನ್ನಲ್ಲಿ ಪಿಸಿಗಳು ಖರೀದಿಸುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಕುಸಿತ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಅನೇಕ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಲಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮುಂದಿನ ಮೂಲವಾಗಿ ನವೀನ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ. ವಸ್ತುಗಳಾಗಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಪಿಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ತನ್ನ ಆದಾಯ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆರ್ & ಡಿ ರಂದು ಡೆಲ್ ನ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ (ಆಪಲ್ ಇಂಕ್ ಹೋಲಿಸಿದರೆ) ಇಂತಹ MP3 ಪ್ಲೇಯರ್ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದಾಯಕ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಲು ಮಾಡುವ ಅದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿತು.<ref name="BW0206">ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ಸ್ [http://www.businessweek.com/technology/content/feb2006/tc20060223_710372.htm?chan=search ಇದರ ಡೆಲ್ Vs ಡೆಲ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ], ಫೆಬ್ರವರಿ 2006. ಭೇಟಿ: 10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012</ref> ಇದು ಕಡಲಕರೆಯಾಚೆಯ ಕಾಲ್ ಸೆಂಟರ್ಗಳು ತೆರಳಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತನ್ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು ಮಾಹಿತಿ, ವೆಬ್ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಾಗ ಎಂದು ಕಂಡಿತು, ಇದು 2002 ರಿಂದ ಬಡ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವೆಗೆ ಡೆಲ್ ಖ್ಯಾತಿ. ಟೀಕೆಗಳು ಅದರ ಪಿಸಿಗಳಿಗೆ ದೋಷಪೂರಿತ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಹ ಇತ್ತು.<ref>{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2010/06/29/technology/29dell.html | work=The New York Times | first=Ashlee | last=Vance | title=In Suit Over Faulty Computers, Window to Dell's Fall | date=June 28, 2010}}</ref> ನಂತರ ಸೋನಿ ದೋಷಯುಕ್ತ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕಂಡುಬಂತು ಆದರೂ ಆಗಸ್ಟ್ 2006 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ, ಕಂಪನಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಋಣಾತ್ಮಕ ಗಮನವನ್ನು ಕಾರಣವಾಯಿತು ಬೆಂಕಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಡೆಲ್ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸಹ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref name="ZDA"/> 2006 ಡೆಲ್ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಇಡೀ PC ಉದ್ಯಮವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಎಂದು ಮೊದಲ ವರ್ಷ. 2006 ರ ನಾಲ್ಕನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದ ವೇಳೆಗೆ, ಡೆಲ್ ತಮ್ಮ ಸಿಇಒ ಮಾರ್ಕ್ ಹರ್ಡ್ ಆರಂಭಿಸಿತು ಮರುರಚನೆಗೊಳ್ಳಲು ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಮರುಚೇತನ ನೀಡಲಾಯಿತು ಇದು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಹೆವ್ಲೆಟ್ ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್ ಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪಿಸಿ ತಯಾರಕ ತನ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.<ref name="BW0206"/><ref>CRN.COM: [http://www.crn.com/news/components-peripherals/197002312/rollins-dells-outstanding-executive-is-now-out-of-a-job.htm;jsessionid=DKITbSt2WFcQT1hL4UqHMg**.ecappj02 ರೋಲಿನ್ಸ್ ಈಗ ಕೆಲಸದ ಔಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200802201642/https://www.crn.com/news/components-peripherals/197002312/rollins-dells-outstanding-executive-is-now-out-of-a-job.htm;jsessionid=DKITbSt2WFcQT1hL4UqHMg**.ecappj02 |date=ಆಗಸ್ಟ್ 2, 2020 }}</ref> <ref>{{cite news| url=http://money.cnn.com/2006/02/10/markets/spotlight/spotlight_dell/index.htm | work=CNN | first1=Amanda | last1=Cantrell | title=All's not well with Dell | date=February 10, 2006}}</ref> ಐದು ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಗಳಿಕೆಗಳ ವರದಿಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಔಟ್ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನಂತರ, ರೋಲಿನ್ಸ್ 2007 ರಲ್ಲಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್ ಮತ್ತೆ ಸಿಇಒ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಡೆಲ್ ತಲೆಎಣಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯತೆ ", ಡೆಲ್ 2.0" ಎಂದು ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರಚಾರ ಘೋಷಿಸಿತು. === ಇತ್ತೀಚಿನ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನಗಳು === * 2006 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್, ಗೇಮರುಗಳಿಗಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಉನ್ನತ PC ಗಳ ತಯಾರಕ Alienware ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{cite news|title=Dell to Buy Alienware, a Maker Of High-End PC's for Gamers|url=http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F00A12FB3D540C708EDDAA0894DE404482&scp=5&sq=alienware&st=cse|work=New York Times|accessdate=13 April 2012|date=March 23, 2006|archive-date=ನವೆಂಬರ್ 7, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121107114342/http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F00A12FB3D540C708EDDAA0894DE404482&scp=5&sq=alienware&st=cse|url-status=dead}}</ref><ref>ಮೇಲೆ WhatIz ವೆಬ್ಸೈಟ್ [http://apnizindagi.com/index.php/2011/11/what-iz-alienware-android-cell-phone/ Alienware ಉತ್ಪನ್ನಗಳ trendyness] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120712065127/http://apnizindagi.com/index.php/2011/11/what-iz-alienware-android-cell-phone/ |date=ಜುಲೈ 12, 2012 }}, 10 ನವೆಂಬರ್ 2011. ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 10 ಭೇಟಿ</ref><ref name="AW">{{cite web|accessdate=October 29, 2008|url=http://www.businessweek.com/technology/content/mar2006/tc20060323_034268.htm|title=Dell Goes High-end and Hip |publisher=McGraw-Hill|work=BusinessWeek |date=March 23, 2006|author=Lee, Louise}}</ref> * ಕಂಪನಿ iSCSI ಶೇಖರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ನೆಲೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಲು, ಜನವರಿ 28, 2008 ರಂದು EqualLogic ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಡೆಲ್ ಈಗಾಗಲೇ ಉತ್ಪಾದನೆ ಬೆಲೆಗಳು ಕೆಳಗೆ ಓಡಿಸಿದ. ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ EqualLogic ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸಂಯೋಜಿಸುವ, ದಕ್ಷ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕಾರಣ <ref>{{cite web|accessdate=October 29, 2008|url=http://www.informationweek.com/news/hardware/desktop/showArticle.jhtml?articleID=202802668|title=Dell's EqualLogic Buy Could Drive Down iSCSI Storage Prices|work=InformationWeek|publisher=United Business Media|date=November 5, 2007|author=Gonsalves, Antone|archive-date=ಜೂನ್ 29, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100629034826/http://www.informationweek.com/news/hardware/desktop/showArticle.jhtml?articleID=202802668|url-status=dead}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Perotsystems.png|thumb|right|2009 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಭರವಸೆಯ ಎಚ್ ರಾಸ್ ಪೆರೋಟ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪೆರೋಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಕಂಪನಿಯು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು]] * 2009 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಒಂದು ವರದಿ $ 3.9 ಬಿಲಿಯನ್ ಡೀಲ್ ರಲ್ಲಿ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್, ಸಮತಲ ಮೂಲದ, ಪೆರೋಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಡೆಲ್ ಸೇವೆಗಳು ಒಂದಿಗೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2009-09/15005025-update-7-Dell-to-buy-perot-systems-for-dollar-3-9-billion-020.htm |title=Dell to buy Perot Systems for $3.9 billion |publisher=Finanznachrichten.de |date=September 22, 2009 |accessdate=November 17, 2011}}</ref> ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ವ್ಯಾಪಾರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮತ್ತು 10 ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಏಕೀಕರಣ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಸಲಹಾ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಡೆಲ್ ಒದಗಿಸಿದ. ಜೊತೆಗೆ, ಪೆರೋಟ್ ಸ್ವಾಧೀನ ಹಕ್ಕು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಸೇವೆಗಳು ವಿವಿಧ ತಂದರು.<ref>{{cite web |url=http://www.hoovers.com/company/Perot_Systems_Corporation/crycki-1.html |title=Perot Systems |year=2009|publisher=[[Hoover's]] |accessdate=January 4, 2010}}</ref> * ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2010 ರಂದು, ಕಂಪೆನಿಯು KACE ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ವಸ್ತುಗಳ ಒಂದು ನಾಯಕ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite news|title=Dell Acquires Systems Management Company KACE|url=https://www.nytimes.com/external/idg/2010/02/11/11idg-dell-acquires-systems-management-vendor-kace-12056.html | work=The New York Times | first1=Agam|last1=Shah|date=February 11, 2010}}</ref> * ಆಗಸ್ಟ್ 16, 2010 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಶೇಖರಣಾ ಕಂಪನಿ 3PAR ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.finanznachrichten.de/nachrichten-2010-08/17705564-stocks-news-us-3par-shares-soar-as-dell-acquires-company-020.htm |title=STOCKS NEWS US-3PAR shares soar as Dell acquires company |publisher=Finanznachrichten.de |date=August 16, 2010 |accessdate=November 17, 2011}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2 ರಂದು, [[ಹೆವ್ಲೆಟ್-ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್|Hewlett-Packard]] ಡೆಲ್ ಹೊಂದಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಇದು 3PAR ಫಾರ್ $ 33 ಪಾಲನ್ನು ನೀಡಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www2.journalnow.com/content/2010/sep/03/dell-gives-up-bidding-war-for-3par-inc/business/|title=Dell gives up bidding war for 3Par Inc.|work=[[Winston-Salem Journal]]|agency=[[Associated Press]]|date=September 3, 2010|accessdate=September 3, 2010|archive-date=ಜನವರಿ 26, 2012|archive-url=https://archive.is/20120126094452/http://www2.journalnow.com/business/2010/sep/03/dell-gives-up-bidding-war-for-3par-inc-ar-395819/|url-status=dead}}</ref> * ನವೆಂಬರ್ 2, 2010 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಸಾಪ್ಟ್ವೇರ್ ಎಂದು-ಒಂದು ಸೇವೆ (ಸಾಸ್) ಏಕೀಕರಣ ನಾಯಕ Boomi. ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ.<ref name="htanna">{{cite web|title=Dell Acquires SaaS Company, Boomi|url=http://siliconangle.com/blog/2010/11/02/dell-acquires-saas-company-boomi/|publisher=SiliconANGLE|accessdate=November 3, 2010}}</ref> * ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಮೂಲಕ Compellent ಸ್ವಾಧೀನ ಕಂಪನಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 13 ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು ಖರೀದಿಸಲು ಡೆಲ್ ಉದ್ದೇಶ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆ ನಂತರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು * ಶುಕ್ರವಾರ ಫೆಬ್ರವರಿ 24, 2012 ರಂದು ಡೆಲ್ ಬ್ಯಾಕಪ್ ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟಾನ್, VA ಆಫ್ ಡಿಸಾಸ್ಟರ್ ರಿಕವರಿ ತಂತ್ರಾಂಶ ಪರಿಹಾರ AppAssure ತಂತ್ರಾಂಶ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 2011 ರಲ್ಲಿ 194 ರಷ್ಟು ಆದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ 3 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 3500% ರಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆ ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು AppAssure. AppAssure ಭೌತಿಕ ಸರ್ವರ್ಗಳು ಹಾಗೂ VM, ಹೈಪರ್-V ಮತ್ತು XenServer ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಒಪ್ಪಂದದ ಡೆಲ್ ಮಾಜಿ ಸಿಎ ಸಿಇಒ ಜಾನ್ ಸ್ವೇನ್ಸನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಾಂಶ ವಿಭಾಗವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಮೊದಲ ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಡೆಲ್ ಇದು AppAssure ನ 230 ನೌಕರರನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಬಂಡವಾಳ ಎಂದು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Dell RR1.jpg|thumb|275px|ಡೆಲ್ ರೌಂಡ್ ರಾಕ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನಲ್ಲಿದೆ]] * ಮಾರ್ಚ್ 2012 ರಲ್ಲಿ, USA ಟುಡೆ ಡೆಲ್ SonicWall ಖರೀದಿಸಲು ಒಪ್ಪಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು, ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನತೆಯ ಮೇ 2012 9 ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.<ref>Businesswire: [http://www.businesswire.com/news/home/20120509005671/en/Dell-Completes-Acquisition-Security-Leader-SonicWALL ಡೆಲ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಸ್ವಾಧೀನ SonicWall], 9 ಮೇ, 2012</ref> 130 ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಒಂದು ಕಂಪನಿಯು, SonicWall ಭದ್ರತಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಮತ್ತು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಡೇಟಾವನ್ನು ಭದ್ರತೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>USA ಟುಡೇ, ಮಾರ್ಚ್ 14, 2008 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ, ಪುಟ B1, "ಡೆಲ್ ಭದ್ರತಾ ತಜ್ಞ SonicWall ಖರೀದಿಸಿ"</ref> * 2 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಇದು ಥಿನ್ ಕ್ಲೈಂಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ವಿಸೆ, ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಾಯಕ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಘೋಷಿಸಿತು <ref>InformationAge.com ವೆಬ್ಸೈಟ್: [http://www.information-age.com/channels/data-centre-and-it-infrastructure/news/2096693/dell-buys-thin-client-market-leader-wyse.thtml ಡೆಲ್ ಥಿನ್ ಕ್ಲೈಂಟ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಾಯಕ ವಿಸೆ ಖರೀದಿಸಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116171724/http://www.information-age.com/channels/data-centre-and-it-infrastructure/news/2096693/dell-buys-thin-client-market-leader-wyse.thtml |date=ಜನವರಿ 16, 2013 }}, 2 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012. ಭೇಟಿ: 3 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012</ref> * ಏಪ್ರಿಲ್ 2012 3 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಇದು '''Clerity ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್''' ಪಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. Clerity, ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ (ಮರು) ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಒಂದು ಕಂಪನಿಯು, 1994 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಚಿಕಾಗೊ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಸುಮಾರು 70 ಜನರು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಗೆ ಕೆಲಸ.<ref>ಡೆಲ್ ಪ್ರೆಸ್ ಬಿಡುಗಡೆ [http://content.dell.com/us/en/corp/d/secure/2012-04-02-dell-acquisitions-clerity-solutions.aspx ಡೆಲ್ ಅಕ್ವೈರ್ಸ್ Clerity ಸಲ್ಯೂಷನ್ಸ್, ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಿಕೆ ಹೊಸ ಅನ್ವಯಗಳು ಆಧುನೀಕರಣ ಸೇವೆಗಳು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120403165051/http://content.dell.com/us/en/corp/d/secure/2012-04-02-dell-acquisitions-clerity-solutions.aspx |date=ಏಪ್ರಿಲ್ 3, 2012 }}, 3 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012</ref> * ಜುಲೈ 2012 2 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಇದು ಕ್ವೆಸ್ಟ್ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಖರೀದಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>{{cite news|url=http://www.usatoday.com/money/industries/technology/story/2012-07-02/dell-buys-quest/55978194/1|title=Dell buying Quest Software for $2.36 billion|publisher=USA Today|date=July 2, 2012|accessdate=July 2, 2012}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.cbsnews.com/8301-505124_162-57464990/dell-ponies-up-$2.4b-to-buy-quest-software/?tag=cbsnewsMainColumnArea|title=Dell ponies up $2.4B to buy Quest Software|publisher=CBS News|date=July 2, 2012|accessdate=July 11, 2012}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ಡೆಲ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು === ಡೆಲ್ ನ ಪ್ರಧಾನ ಟೆಕ್ಸಾಸ್, ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ಇದೆ.<ref>" [http://support.dell.com/support/topics/global.aspx/support/dellcare/en/contactusaddress ನಮ್ಮನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ - ಡೆಲ್ ಮೇಲಿಂಗ್ ವಿಳಾಸ]. " ಡೆಲ್. ಫೆಬ್ರವರಿ 8, 2012 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಕಂಪನಿಯು ಸೌಲಭ್ಯ ರಲ್ಲಿ 16,000 ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ 2010 ರ,<ref>ಹಾಲ್, ಕ್ರಿಸ್ಟಿನ್. " [http://www.bizjournals.com/austin/stories/2010/04/26/daily41.html Cyberstates: ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಟೆಕ್ ಉದ್ಯೋಗ]. " ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಜರ್ನಲ್.'' ಬುಧವಾರ, ಏಪ್ರಿಲ್ 28, 2010. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಇದು {{convert|2100000|sqft|sqm}} ಜಾಗವು.<ref name="GreenHQ">ಸ್ಟಾಫ್. " [http://www.bizjournals.com/albuquerque/stories/2008/03/31/daily24.html ಈಗ ಕಾರ್ಬನ್ ಮುಕ್ತ ಡೆಲ್ ಕೇಂದ್ರ]. " ''ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಉದ್ಯಮ ವೀಕ್ಲಿ.'' ಬುಧವಾರ ಏಪ್ರಿಲ್ 2, 2008. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> 1999 ರ ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ಸಿಟಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಧಿಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಡೆಲ್ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.<ref>ಜಾಕೋಬ್ಸ್, ಜಾನೆಟ್. " [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;p_theme=aasb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0E9C23E34AFB39E9&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM ಡೆಲ್ ಹಣದ ಹರಿವನ್ನು ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ವರ್ಧಕ ಬಜೆಟ್ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140410184211/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&p_theme=aasb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0E9C23E34AFB39E9&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |date=ಏಪ್ರಿಲ್ 10, 2014 }}. " ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.'' ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9, 1999. ಎ 1. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. "ಅರ್ಧದಷ್ಟು ನಗರದ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಧಿ, ಡೆಲ್ ನ ಕೇಂದ್ರಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ"</ref> ಡೆಲ್ ಹಿಂದೆ ಉತ್ತರ ಆಸ್ಟಿನ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ನ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಸಂಕೀರ್ಣ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="PopeDis">ಪೋಪ್, ಕೈಲ್. " [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;p_theme=aasb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EAD8B0BE43127B9&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM ಡೆಲ್ ಮುಖ್ಯ ಡಿಸ್ಬ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಯೋಜನೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190414065038/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&p_theme=aasb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EAD8B0BE43127B9&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |date=ಏಪ್ರಿಲ್ 14, 2019 }}. " ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.'' ಫೆಬ್ರವರಿ 25, 1990. ಎ 1. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. "ಡೆಲ್ ಉತ್ತರ ಆಸ್ಟಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 1200 ಜನ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ."</ref><ref>''ಪಿಸಿ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್.'' ಸಂಪುಟ 12, 1993. [https://books.google.com/books?id=S4fyAAAAMAAJ&amp;q=Dell+%22Austin,+TX%22&amp;dq=Dell+%22Austin,+TX%22&amp;lr=&amp;as_drrb_is=b&amp;as_minm_is=0&amp;as_miny_is=&amp;as_maxm_is=12&amp;as_maxy_is=1995&amp;as_brr=0&amp;cd=4 175]. "ಡೆಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕಾರ್ಪ್, 9505 ಅರ್ಬೊರೇಟಂ BLVD., ಆಸ್ಟಿನ್, TX 78759."</ref> 1989 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಆಕ್ರಮಿತ {{convert|127000|sqft|sqm}} ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಸಂಕೀರ್ಣ ರಲ್ಲಿ.<ref>ಪೋಪ್, ಕೈಲ್. " [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;p_theme=aasb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EAD893F735FE53E&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM ಡೆಲ್ ವಿಸ್ತರಣಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೈಟೆಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ INKS Braker ಸೆಂಟರ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಸಲು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180630185836/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&p_theme=aasb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EAD893F735FE53E&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |date=ಜೂನ್ 30, 2018 }}. " ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.'' ಜನವರಿ 24, 1989. B7. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. "ಡೆಲ್ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ನಲ್ಲಿ ಕಛೇರಿಯ 127000 ಚದರ ಅಡಿಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿದೆ."</ref> 1990 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ 1,200 ನೌಕರರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.<ref name="PopeDis"/> 1993 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಹೆಸರಿನ ರಾಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸುತ್ತಿಗೆ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ "ಡೆಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ, ರೌಂಡ್ ರಾಕ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್, ಮೇ 1993 ಯೋಜನಾ ವಿನ್ಯಾಸ." ಫೈಲಿಂಗ್ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸರಿಸಲು ಹೋಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>Ladendorf, ಕಿರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಆರ್ ಮಿಚೆಲ್ ಬ್ರೇಯರ್. " [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;p_theme=aasb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EAD91C285B1FB96&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM ದಸ್ತಾವೇಜು ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಡೆಲ್ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯ ಸ್ಥಳಾಂತರವು ಯೋಜನೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ]{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. " ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.'' ಮೇ 22, 1993. E1. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> 1994 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಇದು ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಹೊರಗೆ ಅದರ ನೌಕರರು ಬಹುತೇಕ ಚಲಿಸುವ ಘೋಷಿಸಿತು, ಆದರೆ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಮೇಲಿನ ಅಂತಸ್ತಿನಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಲು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಹೋಗಿ ಎಂದು ಎಂದು ಕಂಪನಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಧಾನ ವಿಳಾಸಕ್ಕೆ ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಮೇಲಿನ ಮಹಡಿಗೆ ಡೆಲ್ ಮಂಡಳಿಯ ಕೊಠಡಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರ, ಮತ್ತು ಭೇಟಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಠಡಿ ಹಿಡಿದಿಡಲು ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಮೊದಲು ಆಗಸ್ಟ್ 29, 1994, ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಒಳಗೆ, ಡೆಲ್ ರಾಕ್ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 1,100 ಗ್ರಾಹಕರ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ದೂರವಾಣಿ ಮಾರಾಟ ನೌಕರರು ತೆರಳಿದರು.<ref>" [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;p_theme=aasb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EAD95EA4EAA0C35&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ಮಹಡಿಯು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಡೆಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180630213932/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&p_theme=aasb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EAD95EA4EAA0C35&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |date=ಜೂನ್ 30, 2018 }}. " ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.'' ಆಗಸ್ಟ್ 29, 1994. ಸಿ1 ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ನ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು 1994 ರಲ್ಲಿ ಅವಧಿ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು.<ref>Ladendorf, ಕಿರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ ಟಾಡ್. " [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;p_theme=aasb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EAD904A92559062&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM ವಿಸ್ತರಣೆ ಫರ್ಮ್ ತೆರಿಗೆ abatements ಪ್ರಸ್ತಾಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಫಾರ್ ಡೆಲ್ ಜಾಗವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180630185928/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&p_theme=aasb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EAD904A92559062&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |date=ಜೂನ್ 30, 2018 }}. " ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.'' ನವೆಂಬರ್ 5, 1992. B4. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. "ಅರ್ಬೊರೇಟಂ ಕಂಪನಿಯ ಕೇಂದ್ರಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು 1994 ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ."</ref> [[ಚಿತ್ರ:Dell diamond2.jpg|thumb|left|275px|ಕಂಪನಿ ಡೆಲ್ ಡೈಮಂಡ್, ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ರೇಂಜರ್ಸ್ ಪ್ರಮುಖ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್ಬಾಲ್ ತಂಡದ AAA ಮೈನರ್ ಲೀಗ್ ಬೇಸ್ಬಾಲ್ ಅಂಗ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು]] 1996 ಮೂಲಕ ಡೆಲ್ ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಚಲಿಸುವ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="HQMoving">Ladendorf, ಕಿರ್ಕ್. " [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;p_theme=aasb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EA25E61F00C5BA3&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಡೆಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180630185818/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&p_theme=aasb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EA25E61F00C5BA3&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |date=ಜೂನ್ 30, 2018 }}. " ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.'' ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 1996. ಎ 1. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಜನವರಿ 1996 ರ 3,500 ಜನರು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಡೆಲ್ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ. ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ಪ್ರಧಾನ, ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ 3, ಒಂದು ಕಟ್ಟಡ 6,400 ನೌಕರರು ಜಾಗ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ 1996 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದು ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>ಮಹೊನೆ, ಜೆರ್ರಿ. " [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;p_theme=aasb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EA213C608C5F711&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM ಡೆಲ್ ಯಶಸ್ಸು ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ನ ಗಳಿಕೆಯ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180630213915/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&p_theme=aasb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EA213C608C5F711&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |date=ಜೂನ್ 30, 2018 }}. " ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.'' ಜನವರಿ 9, 1996. ಎ 1. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ನವೆಂಬರ್ ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ 3 ಮುಗಿದಾಗ "ಡೆಲ್ 6400 ನೌಕರರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂ ತನ್ನ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ 3500 ಜನ ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆ. "</ref> 1998 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಸೇರಿಸಲು, ಅದರ ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ಸಂಕೀರ್ಣ ಎರಡು ಕಟ್ಟಡಗಳು ಸೇರಿಸಲು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು {{convert|1600000|sqft|sqm}} ಕಚೇರಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಗೆ.<ref>ಮಹೊನೆ, ಜೆರ್ರಿ. " [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;p_theme=aasb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0EA074DB8D81792F&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM ಡೆಲ್ ತನ್ನ ಕಛೇರಿಯ ವಿಸ್ತರಿಸಲು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180630185830/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&p_theme=aasb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0EA074DB8D81792F&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |date=ಜೂನ್ 30, 2018 }}. " ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.'' ಮೇ 30, 1998. D1. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> 2000 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಅದನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆ ಘೋಷಿಸಿತು {{convert|80000|sqft|sqm}} ಕಂಪನಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಇಡಲಾಗಿತ್ತು, ಜಾಗವನ್ನು ಆಸ್ಟಿನ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಲೇಕ್ ಹಿಲ್ಸ್ ನಡುವೆ ಅಸಂಘಟಿತ ಟ್ರಾವಿಸ್ ಕೌಂಟಿ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್, ಲಾಸ್ Cimas ಕಛೇರಿಯ ರಲ್ಲಿ. 100 ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು 2000 ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಆಗಬೇಕಿತ್ತು.<ref>Pletz, ಜಾನ್. " [http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&amp;p_theme=aasb&amp;p_action=search&amp;p_maxdocs=200&amp;p_topdoc=1&amp;p_text_direct-0=0E9B7EC401E73E0F&amp;p_field_direct-0=document_id&amp;p_perpage=10&amp;p_sort=YMD_date:D&amp;s_trackval=GooglePM ಡೆಲ್ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಆಸ್ಟಿನ್ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯನ್ನು ಚಲಿಸುವ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180630185945/http://nl.newsbank.com/nl-search/we/Archives?p_product=AASB&p_theme=aasb&p_action=search&p_maxdocs=200&p_topdoc=1&p_text_direct-0=0E9B7EC401E73E0F&p_field_direct-0=document_id&p_perpage=10&p_sort=YMD_date:D&s_trackval=GooglePM |date=ಜೂನ್ 30, 2018 }}. " ( [http://www.highbeam.com/doc/1G1-62107161.html ಪರ್ಯಾಯ ಲಿಂಕ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121104024332/http://www.highbeam.com/doc/1G1-62107161.html |date=ನವೆಂಬರ್ 4, 2012 }} ) ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.'' ಮೇ 9, 2000. ಎ 1. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ಜನವರಿ 2001 ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಲೂಪ್ 360 ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ ಲಾಸ್ Cimas 2, ಜಾಗದ ಗುತ್ತಿಗೆ. ಲಾಸ್ Cimas 2 ಡೆಲ್ ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಬಂಡವಾಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಡೆಲ್ ಸಹ ಒಂದು ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು {{convert|138000|sqft|sqm}} ಜಾಗವು ಲಾಸ್ Cimas 3 ರಲ್ಲಿ.<ref name="Subleaselascimas">" [http://www.bizjournals.com/austin/stories/2002/03/04/daily46.html ಡೆಲ್ ಉಪಭೋಗ್ಯ ಲಾಸ್ Cimas ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಬಯಸುತ್ತದೆ]. " ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಜರ್ನಲ್.'' ಶುಕ್ರವಾರ ಮಾರ್ಚ್ 8, 2002. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> ನೌಕರರು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಇಳಿಕೆ ನಂತರ, ಲಾಸ್ ಡೆಲ್ Cimas ಕಛೇರಿಯ ಎರಡು ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಭೋಗ್ಯ ತನ್ನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>Pletz, ಜಾನ್. " [http://www.highbeam.com/doc/1G1-120511547.html ಲೇಖನ: ರೌಂಡ್ ರಾಕ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್, ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಗೆ ಡೆಲ್ ನಾಯಕರು.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121104024344/http://www.highbeam.com/doc/1G1-120511547.html |date=ನವೆಂಬರ್ 4, 2012 }} " ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್-ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್.'' ಮಾರ್ಚ್ 8, 2002. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> 2002 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಇನ್ನೊಂದು ಗೇಣಿದಾರನಾಗಲಿರುವ ಉಪಭೋಗ್ಯ ತನ್ನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯೋಜನೆ ಘೋಷಿಸಿತು; ಕಂಪೆನಿಯು ಹಿಡುವಳಿದಾರನು ಲಭಿಸುವ ಒಮ್ಮೆ ರಾಕ್ ರೌಂಡ್ ಮತ್ತೆ ಅದರ ಪ್ರಧಾನ ಸರಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Subleaselascimas"/> 2003 ಮೂಲಕ ಡೆಲ್ ಬ್ಯಾಕ್ ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ತನ್ನ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಒಟ್ಟು, ಲಾಸ್ Cimas I ಮತ್ತು II ಎಲ್ಲಾ ಗುತ್ತಿಗೆ {{convert|312000|sqft|sqm}} 2003 ನಂತರ ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು. ಆ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು {{convert|100000|sqft|sqm}} ಆ ಜಾಗವನ್ನು ಹೊಸ subtenants ಅದಕ್ಕೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>Hudgins, ಮ್ಯಾಟ್. " [http://austin.bizjournals.com/austin/stories/2003/05/12/story5.html ಡೆಲ್ ಜಾಗ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ]. " ''ಆಸ್ಟಿನ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಜರ್ನಲ್.'' ಶುಕ್ರವಾರ ಮೇ 9, 2003. ಮೇ 4, 2010 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.</ref> 2008 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಒಟ್ಟು ಶಕ್ತಿಯ 60% TXU ಎನರ್ಜಿ ವಿಂಡ್ ಫಾರ್ಮ್ ಬರುವ ಮತ್ತು 40% ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಆಸ್ಟಿನ್ ಸಮುದಾಯ ಲ್ಯಾಂಡ್ಫಿಲ್ ಅನಿಲ ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಾವರ ಬರುವ ಜೊತೆಗೆ, ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಪಾತ್ರರಿಗೆ ರೌಂಡ್ ರಾಕ್ ಪ್ರಧಾನ ಶಕ್ತಿ ಮೂಲಗಳು ಸ್ವಿಚ್, ಇಂಕ್ <ref name="GreenHQ"/> NASHUA, ನ್ಯೂ ಹ್ಯಾಂಪ್ಶೈರ್;; ನ್ಯಾಶ್ವಿಲ್ಲೆ, ಟೆನೆಸ್ಸೀ; ಒಕ್ಲಹೋಮ ಸಿಟಿ, ಒಕ್ಲಹೋಮ; ಪಿಯೊರಿಯಾ, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್; Hilsboro, ಒರೆಗಾನ್ (ಪೋರ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ನ); WINSTON-SALEM, ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನ; ಈಡನ್ ಪ್ರೈರಿ, ಮಿನ್ನೇಸೋಟ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡೆಲ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟಿನ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ (Compellent ಡೆಲ್) ಮತ್ತು ಮಿಯಾಮಿ, ಫ್ಲೋರಿಡಾ. ಕ್ಸಿಯಾಮೆನ್, ಚೀನಾ;; Bracknell, ಯುಕೆ; ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪೆನಾಂಗ್, ಮಲೇಷ್ಯಾ ಸೇರಿವೆ ಮನಿಲಾ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ <ref>{{cite web|url=http://www1.ap.dell.com/content/topics/global.aspx/corp/careers/locations/default?c=in&l=en&s=corp |title=Dell Locations Corporate Web Site |publisher=.ap.dell.com |accessdate=November 17, 2011}}</ref> ಚೆನೈ, ಭಾರತ;<ref>{{cite web |url=http://www.eetindia.co.in/ART_8800474316_1800007_NT_e19571eb.HTM |title=EET India article on Dell |publisher=Eetindia.co.in |accessdate=November 17, 2011 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 15, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090815020756/http://www.eetindia.co.in/ART_8800474316_1800007_NT_e19571eb.HTM |url-status=dead }}</ref> Hortolandia ಮತ್ತು ಪೊರ್ಟೊ ಅಲೆಗ್ರೆ, ಬ್ರೆಜಿಲ್; ಬ್ರಾಟಿಸ್ಲಾವಾ, ಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾ, ಲಾಡ್ಜ್, ಪೋಲೆಂಡ್,<ref>{{cite news | url = http://www.forbes.com/lists/2009/10/billionaires-2009-richest-people_Michael-Dell_WJOB.html | title = #25 Michael Dell | work = Forbes | accessdate = October 21, 2009 | quote = [Michael Dell] caused ire in Ireland after relocating factory to cheaper Poland. | date = March 11, 2009 | archive-date = ಫೆಬ್ರವರಿ 5, 2011 | archive-url = https://web.archive.org/web/20110205051305/http://www.forbes.com/lists/2009/10/billionaires-2009-richest-people_Michael-Dell_WJOB.html | url-status = dead }}</ref> ಪನಾಮ ನಗರ [[ಪನಾಮಾ|ಪನಾಮ,]] ಡಬ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಲಿಮರಿಕ್, ಐರ್ಲೆಂಡ್.<ref>[http://www.statesman.com/search/content//business/stories/technology/2009/10/08/1008Dellmap.html ] {{dead link|date=September 2010}}</ref> ಅಮೇರಿಕಾದ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಡೆಲ್ ವ್ಯವಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ಒದಗಿಸುವ ಮಾತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಂದರೆ:. ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ಹಣಕಾಸು, ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣೆ <ref name="tech.fortune.cnn.com">{{cite news | url=http://tech.fortune.cnn.com/2011/02/10/how-dell-conquered-india/ | publisher=CNN | title=How Dell conquered India | date=February 10, 2011 | access-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2012 | archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 12, 2011 | archive-url=https://web.archive.org/web/20110212062631/http://tech.fortune.cnn.com/2011/02/10/how-dell-conquered-india/ | url-status=dead }}</ref> == ಉತ್ಪನ್ನಗಳು == === ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳು === [[ಚಿತ್ರ:Dell wiki.JPG|thumb|right|250px|'ಯುವರ್ಸ್ ಇಲ್ಲಿ' ಡೆಲ್ ನ ಟ್ಯಾಗ್ಲೈನ್, ಮಾಹಿತಿ ಪಾಸೇ ನಗರ, ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಶಾಖೆಯ ಅವರ ಮಾಲ್ ನೋಡಲು]] ವಿವಿಧ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ರು ಗೆ ನಿಗಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬ್ರಾಂಡ್ ಹೆಸರುಗಳು. ತನ್ನ ಉದ್ಯಮ / ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವರ್ಗ ಕಂಪನಿ ಜಾಹೀರಾತು ದೀರ್ಘ ಒತ್ತುನೀಡುತ್ತದೆ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳು ಜೀವನ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ, ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳೆಂದರೆ: * OptiPlex (ಕಚೇರಿ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು) * Vostro (ಕಚೇರಿ / ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು [[ಮಡಿಲಗಣಕ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್|ನೋಟ್ಬುಕ್]] ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು) * N ಸೀರೀಸ್ (ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ನೋಟ್ಬುಕ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳನ್ನು [[ಲಿನಕ್ಸ್]] ಅಥವಾ FreeDOS ಅನುಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಕಳುಹಿಸಲಾದ) * ಅಕ್ಷಾಂಶ (ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ನೋಟ್) * PRECISION (ಕಾರ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನೋಟ್ಬುಕ್ಗಳು),<ref>{{cite web |url=http://www.Dell.com/content/products/features.aspx/precn_n?c=us&cs=04&l=en&s=bsd |title=Dell Precision Open-Source Workstations with Linux |publisher=Dell.com |accessdate=November 17, 2011 |archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 10, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100810163355/http://www.dell.com/content/products/features.aspx/precn_n?c=us&cs=04&l=en&s=bsd |url-status=dead }}</ref> * PowerEdge (ವ್ಯಾಪಾರ ಸರ್ವರ್ಗಳು) * PowerVault (ನೇರ ಲಗತ್ತಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಜಾಲಬಂಧ ಲಗತ್ತಿಸಲಾದ ಸಂಗ್ರಹ) * PowerConnect (ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸ್ವಿಚ್ ಗಳು) * Compellent ಡೆಲ್ [[ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಏರಿಯಾ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್|(ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಏರಿಯಾ ನೆಟ್ವರ್ಕ್]] ರು) * EqualLogic (ಉದ್ಯಮ ವರ್ಗ iSCSI [[ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಏರಿಯಾ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್|SAN]] ಗಳು) ಡೆಲ್ ನ ಹೋಮ್ ಆಫೀಸ್ / ಗ್ರಾಹಕ ವರ್ಗ ಮೌಲ್ಯ, ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ, ಮತ್ತು expandability ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳೆಂದರೆ: * ಇನ್ಸ್ಪಿರಾನ್ (ಬಜೆಟ್ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ನೋಟ್ಬುಕ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳನ್ನು) * ಸ್ಟುಡಿಯೋ (ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳ) * XPS (ಉನ್ನತ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ನೋಟ್ಬುಕ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳನ್ನು) * ಸ್ಟುಡಿಯೋ XPS (XPS ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ವಿನ್ಯಾಸ ಫೋಕಸ್) * Alienware (ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಗೇಮಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು) * Adamo (ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಐಷಾರಾಮಿ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್) * [http://content.dell.com/us/en/healthcare/healthcare-electronic-medical-records.aspx ಡೆಲ್ EMR] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130123095422/http://content.dell.com/us/en/healthcare/healthcare-electronic-medical-records.aspx |date=ಜನವರಿ 23, 2013 }} (ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾಖಲೆ) ಡೆಲ್ ನ ಭಾಗಗಳು ವರ್ಗ ಯುಎಸ್ಬಿ keydrives, LCD ಟೆಲಿವಿಷನ್, ಮತ್ತು ಮುದ್ರಕಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ಡೆಲ್ ಮಾನಿಟರ್ ಎಲ್ಸಿಡಿ ಟಿವಿಗಳು, HDTV ಮತ್ತು ಮಾನಿಟರ್ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾವನ್ನು ಟಿವಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಕಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಡೆಲ್ UltraSharp ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಾನೀಟರ್ ಒಂದು ಉನ್ನತ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್. ಡೆಲ್ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳು ''ಡೆಲ್ ಪರಿಹಾರ ನಿಲ್ದಾಣ'' (ವಿಸ್ತರಿತ ದೇಶೀಯ ಬೆಂಬಲ ಸೇವೆಗಳು, ಹಿಂದೆ "ಕಾಲ್ ಮೇಲೆ ಡೆಲ್"), ''ಡೆಲ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಸೆಂಟರ್'' (ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿತ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸೇವೆಗಳು), ''ಡೆಲ್ ಉದ್ಯಮ ಬೆಂಬಲ'' (ಒಂದು ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತಂತ್ರಜ್ಞ ಒದಗಿಸುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸೇವಾ ಒಪ್ಪಂದ ಸೇರಿವೆ ಒಂದು) ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕರೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಡಿಮೆ, ''ಡೆಲ್ Everdream ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್'' (ದೂರದ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ನಿರ್ವಹಣೆ "ಒಂದು ಸೇವೆ ಎಂದು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್"),<ref>{{cite web|url={{dead link|http://everdream.com/|date=July 2012}} |title=Dell Everdream Desktop Management |publisher=Everdream.com |accessdate=November 17, 2011}}</ref> ಮತ್ತು ''ನಿಮ್ಮ ಟೆಕ್ ತಂಡ'' (ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಖರೀದಿ ಮಾಡುವ ಹೋಮ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಒಂದು ಬೆಂಬಲ-ಕ್ಯೂ ಡೆಲ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಡೆಲ್ ಫೋನ್-ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮೂಲಕ). ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ಗಳು Axim (PDA; ಏಪ್ರಿಲ್ 9, 2007 ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದೆ) ಸೇರಿವೆ,<ref>[http://direct2Dell.com/one2one/archive/2007/04/11/11397.aspx Direct2Dell.com]</ref> ಡೈಮೆನ್ಷನ್ (ಮನೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳ; ಜುಲೈ 2007 ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು), ಡೆಲ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಜೂಕ್ಬಾಕ್ಸ್ (MP3 ಪ್ಲೇಯರ್; ಆಗಸ್ಟ್ 2006 ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು), ಡೆಲ್ PowerApp (ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಆಧಾರಿತ ಸರ್ವರ್), ಮತ್ತು ಡೆಲ್ Omniplex (ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ಗೋಪುರದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು ಹಿಂದೆ ಸರ್ವರ್ ಮತ್ತು ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ). ==== ತಯಾರಿಕೆ ==== ಅದರ ಆರಂಭಿಕ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಗ್ರಾಹಕ ವಿಶೇಷಣಗಳು ಕಾನ್ಫಿಗರ್ ಉತ್ಪಾದಕ ರವಾನಿಸುವ ಮಾಲಿಕ PC ಗಳಿಗೆ "ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂರಚಿಸಲು" ಮಾರ್ಗವು ಒಂದು ಪ್ರವರ್ತಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಆ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಂತ PC ತಯಾರಕರಿಗೆ ಒಂದು ತ್ರೈಮಾಸಿಕದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳ ಬೃಹತ್ ಆದೇಶ ನೀಡಿದ.<ref>Dedrick ಮತ್ತು ಕ್ರೇಮರ್: [http://pcic.merage.uci.edu/papers/2007/MarketMaking.pdf "ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಿಸಿ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮೇಕಿಂಗ್"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120427221617/http://pcic.merage.uci.edu/papers/2007/MarketMaking.pdf |date=ಏಪ್ರಿಲ್ 27, 2012 }}, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಸೆಂಟರ್, 2007.</ref> ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಡೆಲಿವರಿಯ ನಡುವಿನ ವಿಳಂಬ ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಲು, ಡೆಲ್ ಕ್ಲೋಸ್ ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದಾಸ್ತಾನು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಇದು ಕೇವಲ ಇನ್ ಟೈಮ್ (JIT) ತಯಾರಿಕೆಯ ವಿಧಾನ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ. ಕಡಿಮೆ ದಾಸ್ತಾನು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಎಮ್ಪಿಎಸ್ ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾದರಿ-ಒಂದು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಹಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>ಕ್ರೇಮರ್ ಮತ್ತು Dedrick: [http://crito.uci.edu/papers/2002/dell.pdf "ಡೆಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್: ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸಂಸ್ಥೆ"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120427221617/http://crito.uci.edu/papers/2002/dell.pdf |date=ಏಪ್ರಿಲ್ 27, 2012 }}, ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, 2002 ರಂದು ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರ್.</ref> ಡೆಲ್ ತಯಾರಿಕಾ ವಿಧಾನದ ಸಭೆ, ತಂತ್ರಾಂಶ ಅನುಸ್ಥಾಪನೆ, ಕಾರ್ಯತ್ಮಕವಲ್ಲದ ಪರೀಕ್ಷೆ ("ಬರ್ನ್ ಇನ್" ಒಳಗೊಂಡಂತೆ), ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಂಪನಿಯ ಇತಿಹಾಸದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ, ಡೆಲ್ ಆಂತರಿಕ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಸಂರಚನೆಗಾಗಿ ಬೇಸ್ ನೋಟ್ಬುಕ್ಗಳ MANUFACTURING ಗುತ್ತಿಗೆ.<ref>ಕಂಪೆನಿ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಗಳು, ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ.</ref> ಆದರೆ, ಕಂಪನಿಯ ವಿಧಾನ ಬದಲಾಗಿದೆ. 2006 ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ "ನಾವು ಮೂಲ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಉತ್ಪಾದನಾ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನಾ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಗಳ ನಮ್ಮ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮುಂದುವರೆದಿದೆ." ಹೇಳುತ್ತದೆ ''ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್'' ತಮ್ಮ ಸಸ್ಯಗಳು "ಡೆಲ್ ಮಾರಾಟದ ಪ್ರಸ್ತಾಪದೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಯಾರಕರು ತಲುಪಿದೆ"., ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ವರದಿ <ref>ಶೆಕ್, ಜೆ:, ''ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್,'' ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5, 2008 "ಡೆಲ್ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು".</ref> ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ 2008 ಮತ್ತು 2009 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ ಇದು ಆಸ್ಟಿನ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ (ಮೂಲ ಸ್ಥಳ) ಮತ್ತು ಲೆಬನಾನ್, ಟೆನೆಸ್ಸೀ (1999 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು), ಡೆಲ್ ಸಸ್ಯಗಳು ನಡೆಯಿತು. WINSTON-SALEM ಸಸ್ಯ, ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ USD $ 280 ಮಿಲಿಯನ್ ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2005 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಆದರೆ ನವೆಂಬರ್ 2010 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು, ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಡೆಲ್ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಗಳಿಸಲಿಲ್ಲ ಸೇರಿದೆ ಮರುಪಾವತಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿದೆ.<ref>ರಿಜಿಸ್ಟರ್: [http://www.theregister.co.uk/2009/10/08/dell_closing_north_carolina_plant/ $ 280m ಸಿಹಿಕಾರಕ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಡೆಲ್ ಕಟ್ಸ್ ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾ ಸಸ್ಯ], 8 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009. ಭೇಟಿ: 10 ಏಪ್ರಿಲ್ 2012</ref><ref>{{cite news| url=http://www.bizjournals.com/austin/stories/2010/09/13/daily2.html | title=Dell closes N.C. manufacturing plant | date=September 13, 2010}}</ref> ಇದು ಡೆಲ್ ನ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಕೆಲಸ ಅತ್ಯಂತ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಉತ್ಪಾದಕರು, ಅಥವಾ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಡೆಲ್ ಆದ ಕೆಲವು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಲು ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite news |url=http://www.statesman.com/business/content/business/stories/technology/2009/10/08/1008Dell.html |title=Dell closing its last large U.S. plant |publisher=Austin American-Statesman |date=October 8, 2009 |author=Kirk Ladendorf |accessdate=Nov 19, 2009 |archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 11, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091011102118/http://www.statesman.com/business/content/business/stories/technology/2009/10/08/1008Dell.html |url-status=dead }}</ref> ಮಿಯಾಮಿ, ಅದರ Alienware ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಡೆಲ್ ಸರ್ವರ್ಗಳು ಆಸ್ಟಿನ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ನ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾ. ಡೆಲ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಿಮರಿಕ್ನಲ್ಲಿ EMEA ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 4,500 ಜನ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಡೆಲ್ 1991 ರಲ್ಲಿ ಲಿಮರಿಕ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಫ್ತುದಾರನಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಗಳಿಸಿತು. ಜನವರಿ 8, 2009 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಇದು ಜನವರಿ 2010 ಲಾಡ್ಜ್ ಪೋಲಿಷ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಹೊಸ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಲಿಮರಿಕ್ ಎಲ್ಲಾ ಡೆಲ್ MANUFACTURING ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>[https://web.archive.org/web/20130116235908/http://www.rte.ie/news/2009/0108/Dell.html ಲಿಮರಿಕ್ ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಸೋತರು 1,900 ಉದ್ಯೋಗಗಳು] {{dead link|date=January 2011}}. ಆರ್ಟಿಇ ನ್ಯೂ ವರದಿ - ಜನವರಿ 8, 2009</ref> [[ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ|ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟದ]] ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪಾಲಿಶ್ ಸರ್ಕಾರದ ದೂರ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಡೆಲ್ ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಬಳಸುವ € 52.7million ನೆರವಿನ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.<ref>[https://web.archive.org/web/20130116235921/http://www.rte.ie/news/2009/0108/Dell1.html ಡೆಲ್ ನೆರವಿನ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ತನಿಖೆ ಇಯು] {{dead link|date=January 2011}}. ಆರ್ಟಿಇ ನ್ಯೂ ವರದಿ - ಜನವರಿ 8, 2009</ref> ಯುರೋಪಿಯನ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್ ಫೆಸಿಲಿಟಿ 1 (EMF1, 1990 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು) ಮತ್ತು ಲಿಮರಿಕ್ ಬಳಿ Raheen ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಸ್ಟೇಟ್ EMF3 ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. EMF2 (Castletroy ನೆಲೆಸಿದೆ ನಂತರ ಫ್ಲೆಕ್ಸ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡವು ಹಿಂದೆ ಒಂದು ವಾಂಗ್ ಸೌಲಭ್ಯ,) 2002 ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು, {{Citation needed|date=September 2007}} ಮತ್ತು ಡೆಲ್ ಇಂಕ್ EMF3 (EMF1 ಈಗ ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಹೊಂದಿದೆ {{When|date=January 2010}} ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಕೇವಲ ಕಚೇರಿಗಳು).<ref>{{cite web |url=http://www.blythe.org/nytransfer-subs/2000ire/IEP:_The_IE_Professional_No.250_5-17 |title=NY Transfer&nbsp;— Since 1985, All the News That Doesn't Fit |accessdate=November 17, 2011 |archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110928070625/http://www.blythe.org/nytransfer-subs/2000ire/IEP:_The_IE_Professional_No.250_5-17 |url-status=dead }}</ref> ಪೋಲಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಹಾಯಧನವನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಡೆಲ್ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web|url=http://www.industryweek.com/articles/dell_to_sell_polish_plant_to_taiwans_foxconn_20540.aspx|title=Dell to Sell Polish Plant to Taiwan's Foxconn|author=Agence France-Presse|publisher=IndustryWeek|accessdate=May 8, 2012|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 24, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120324221512/http://www.industryweek.com/articles/dell_to_sell_polish_plant_to_taiwans_foxconn_20540.aspx|url-status=dead}}</ref> ಡೆಲ್ ನ Alienware ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಕೂಡಾ ಒಂದು ಆಥ್ಲೋನ್, ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಸಸ್ಯ PC ಗಳ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಲಾಡ್ಜ್ ನಲ್ಲಿ EMF4 ನಿರ್ಮಾಣ, ಪೋಲೆಂಡ್ ಹೊಂದಿದೆ {{As of|2007|alt=started}} : ಡೆಲ್ ಶರತ್ಕಾಲದ 2007 ರಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www1.euro.Dell.com/content/topics/topic.aspx/emea/corporate/pressoffice/2006/uk/en/2006_09_18_brk_000?c=uk&l=en&s=corp |title=Dell Announces Manufacturing Facility In Poland To Serve Growing Central And Eastern European Markets |publisher=.euro.dell.com |accessdate=November 17, 2011}}</ref> ಡೆಲ್ 1999 ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾ, 1995 ರಲ್ಲಿ ಪೆನಾಂಗ್, [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಷ್ಯಾ]] ಸಸ್ಯಗಳು ತೆರೆಯಿತು, ಮತ್ತು ಕ್ಸಿಯಾಮೆನ್ ರಲ್ಲಿ. ಈ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಏಷ್ಯನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಡೆಲ್ ನೋಟ್ಬುಕ್ಗಳ 95% ಜೋಡಣೆ. ಡೆಲ್ ಇಂಕ್ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ {{When|date=October 2009}} [[ಚೆನ್ನೈ|ಚೆನೈ,]] ಭಾರತ, ಒಂದು ಹೊಸ ತಯಾರಿಕಾ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು $ 60 ದಶಲಕ್ಷ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟ ಬೆಂಬಲಿಸಲು. ಭಾರತೀಯ ನಿರ್ಮಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು "ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೇಡ್" ಮಾರ್ಕ್ ತಾಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ. 2007 ರಲ್ಲಿ ಚೆನೈ ಸೌಲಭ್ಯ 400,000 ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ PC ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿತ್ತು, ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಇದು 2007 ರ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ನೋಟ್ಬುಕ್ PC ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಆರಂಭಿಕ ರೂಪಿಸಿದರು. {{Citation needed|date=July 2007}} ಸುಲ್ PLANT 2007 ರಲ್ಲಿ Hortolandia, ಬ್ರೆಜಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ, 1999 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಹೊನ್ನಾಡು ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಾಗಿ PowerEdge ಸರ್ವರ್ MANUFACTURING ತೆರಳಿದರು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು ಇಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |url=http://www.dell.com/content/topics/global.aspx/corp/pressoffice/en/2001/2001_02_19_pa_000?c=us&l=en&s=corp |title=ಡೆಲ್ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ತಯಾರಿಕಾ ಪರಿಚಾರಕಗಳು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ |access-date=ಆಗಸ್ಟ್ 10, 2021 |archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 19, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080219213123/http://www.dell.com/content/topics/global.aspx/corp/pressoffice/en/2001/2001_02_19_pa_000?c=us&l=en&s=corp |url-status=dead }}</ref> == ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ == ಘಟಕ ಮಾದರಿಯ ಮತ್ತು ಖರೀದಿ ಬೆಂಬಲದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಡೆಲ್ ಮಾರ್ಗಗಳು ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು:<ref>{{cite web|title=Dell Services|url=http://www.dell.com/servicedescriptions|publisher=Dell Inc.|accessdate=June 28, 2011}}</ref> # ಮೂಲಭೂತ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಆನ್ ಸೈಟ್ ಬೆಂಬಲ / ರಿಟರ್ನ್ ಟು ಬೇಸ್, ಅಥವಾ (ಮಾರಾಟದ ಖರೀದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ) ಸೇವೆಗಳು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಮತ್ತು ಹಿಂತಿರುಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಗಂಟೆಗಳ ದೂರವಾಣಿ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ವ್ಯವಹಾರ ದಿನದ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ # ಡೆಲ್ ProSupport ತಮ್ಮ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಬೆಂಬಲ ಮಟ್ಟದ ಬಯಸುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ, ಎರಡು ಗಂಟೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ 24x7x365 ದೂರವಾಣಿ ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಬೆಂಬಲ, 4 ಆಯ್ದ ಅಥವಾ ಟೆಲಿಫೋನ್ ಆಧಾರಿತ ಪರಿಹಾರ ನಂತರ 6 ಗಂಟೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಬೆಂಬಲ, ಮತ್ತು ಮಿಷನ್ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು.<ref>{{cite web|url=http://www.Dell.com/ProSupport |title=Support Services |publisher=Dell |accessdate=November 17, 2011}}</ref> ಡೆಲ್ ನ ಗ್ರಾಹಕ ವಿಭಾಗ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ಕೆಲವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ 24x7 ಫೋನ್ ಆಧಾರಿತ ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. 2008 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತೆ ಸೇವೆಗಳು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚು ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು, "ಡೆಲ್ ProSupport" ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಒಂದು ಗಾತ್ರ ಫಿಟ್ಸ್-ಎಲ್ಲಾ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬದಲು, ಡೆಲ್ ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವಿವಿಧ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಕಂಪನಿಯು ರಕ್ಷಣೆ ಸೇವೆಗಳು, ಸಲಹಾ ಸೇವೆಗಳು, multivendor ಯಂತ್ರಾಂಶ ಬೆಂಬಲವನ್ನು, ಅನೇಕ ತೃತೀಯ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ "ಹೇಗೆ", ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಅನ್ವಯಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಹಕಾರಿ ಬೆಂಬಲ, ಮತ್ತು ಆನ್ಲೈನ್ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಯಾರು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ರವಾನೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಡೆಲ್ ಡೆಲ್ ProSupport ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ನಿಲುಗಡೆ, ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಪತ್ತುಗಳು ಉಂಟಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಒಂದು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೆಂಟರ್ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web|title=Dell ProSupport on Dell.com|url=http://content.dell.com/us/en/enterprise/d/services/support-services-global-command-center.aspx|access-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2012|archive-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 5, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120905004744/http://content.dell.com/us/en/enterprise/d/services/support-services-global-command-center.aspx|url-status=dead}}</ref> ಡೆಲ್, ಮೂಲತಃ ಅನುಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಘಟಕಗಳ ಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ದಿನಾಂಕ ಖರೀದಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೂಲ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಚಾಲಕಗಳ ಇತ್ತೀಚಿನ ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಗಣಕದ ಸೇವಾ ಟ್ಯಾಗ್ ಬಳಸಿ ಆನ್ ಲೈನ್ ಬೆಂಬಲ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. == ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಂಶಗಳು == === ಸಂಘಟನೆ === ಬೋರ್ಡ್ ಒಂಬತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್, ಕಂಪನಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ, ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮಿತಿಯ ಇತರೆ ಸದಸ್ಯರು ಡಾನ್ Carty, ವಿಲಿಯಂ ಗ್ರೇ, ಜೂಡಿ Lewent, ಕ್ಲಾಸ್ ಲುಫ್ತ್, ಅಲೆಕ್ಸ್ Mandl, ಮೈಕಲ್ ಎ ಮೈಲ್ಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಮ್ ನನ್ ಸೇರಿವೆ. ಷೇರುದಾರರ ರು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರು ನಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರ ಆಯ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಮತಗಳ ಬಹುಮತ ಪಡೆಯಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ನಂತರ ರಾಜೀನಾಮೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಬೋರ್ಡ್ ಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಹೊಂದಿರುವ ಐದು ಸಮಿತಿಗಳು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಇಂತಹ ಉದ್ದೇಶಿತ ವಿಲೀನ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನ ಹಣಕಾಸು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಇದು ಹಣಕಾಸು ಸಮಿತಿ,;; ಪರಿಹಾರ ಸಮಿತಿ, CEO ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಇತರ ನೌಕರರ ಪರಿಹಾರದ ಅನುಮೋದಿಸಿತು ಇದು; ಈ ಸಮಿತಿಗಳು ಆಡಿಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವರದಿಗಳಂತಹ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಇದು ಆಡಿಟ್ ಸಮಿತಿ, ಸೇರಿವೆ ಮತ್ತು ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ರಿಂದ ಕಂಪನಿಯ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸದ್ರೋಹದ ಕಾಂಪ್ಲಿಯನ್ಸ್ ಕಮಿಟಿ; ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ (ಮಂಡಳಿಯ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಸೇರಿದಂತೆ) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ನೇಮಕಾತಿ ಸಮಿತಿ,. ಕಂಪನಿಯ ದಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ದಿನ ಯೋಜನೆಯ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಮಿತಿ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಡೆಲ್ EMEA ಡೇವಿಡ್ Marmonti ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ / ಜಪಾನ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಜೆ ಫೆಲಿಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಬೇರೆ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಿರಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಹೊಂದಿದೆ. {{As of|2007}}, ಇತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಗಾರ್ವಿನ್ (ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಪಡೆಯಲು ಹಿರಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ) ಮತ್ತು ಸೂಸನ್ ಇ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. Sheskey (ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಅಧಿಕಾರಿ). === ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ === ಡೆಲ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಟೆಲಿವಿಷನ್, ಇಂಟರ್ನೆಟ್, ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು, ಕೈಪಿಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಮಾಧ್ಯಮ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಡೆಲ್ ಇಂಕ್ ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತಂತ್ರಗಳು ಕೆಲವು ಉಚಿತ ಬೋನಸ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡೆಲ್ ಮುದ್ರಕಗಳು ಮಾಹಿತಿ) ನೀಡುವ, ವರ್ಷದ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಗಳು ಕಡಿಮೆ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ ಸಲುವಾಗಿ ಉಚಿತ ಸಾಗಾಟ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿವೆ. 2006 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ [http://www.businessweek.com/technology/content/feb2006/tc20060223_710372.htm?chan=search ತನ್ನ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ] ಅದರ 19.2% ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು 8.7 ರಿಂದ 4.3 ಪ್ರತಿಶತ, ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಲಾಭವನ್ನು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿ. ಇದರ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಡೆಲ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ದೂರವಾಣಿ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಖರೀದಿಗಳು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಭಾರತ ಮತ್ತು [[ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್]] ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕ ರಕ್ಷಣಾ ವಿಭಾಗ ಸರಿಸಲು.<ref>{{Cite web |url=http://www.dell.com/content/topics/global.aspx/corp/pressoffice/en/2007/2007_03_20_ndi_000?c=us&l=en&s=corp |title=ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್ ಭಾರತ ಆನ್ಲೈನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ನುಡಿಸುವಿಕೆ ಸೀಸ್ |access-date=ಆಗಸ್ಟ್ 10, 2021 |archive-date=ಜನವರಿ 5, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090105132801/http://www.dell.com/content/topics/global.aspx/corp/pressoffice/en/2007/2007_03_20_ndi_000?c=us&l=en&s=corp |url-status=dead }}</ref> ಜನಪ್ರಿಯ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು 2000 ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣ ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಬೆನ್ ಕರ್ಟಿಸ್ "ಸ್ಟೀವನ್", ವಿಯೋಗ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಖರೀದಿ ನೆರವು ಬಂದಿದ್ದ ಲಘುವಾಗಿ ಚೇಷ್ಟೆಯ ಹೊಂಬಣ್ಣದ ಕೂದಲಿನ ಯುವ ಭಾಗವಾಗಿ ಆಡುವ ನಟ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಹೀರಾತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಟೀವನ್ ಹಿಡಿದ-ಫ್ರೇಸ್ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು: "ಡ್ಯೂಡ್, ನೀವು 'ಒಂದು ಡೆಲ್ ಗೆಟ್ಟಿನ್ ನೀವು!" ಆನಂತರದ ಒಂದು ಜಾಹೀರಾತು ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಡೆಲ್ ಕೇಂದ್ರ (ಕರ್ಟಿಸ್ 'ಪಾತ್ರವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಭಿಯಾನದ ಮೊದಲ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಒಂದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ) ನಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನ್ ರು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಗೇಮಿಂಗ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳ XPS ಸಾಲಿನ ಒಂದು ಡೆಲ್ ಜಾಹೀರಾತು ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ''ವೈರ್ಡ್'' ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಗೇಮರ್ ಆಡುಮಾತು ಒಂದು ಅಡಿಬರಹವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: "FTW", "ಗೆಲುವು" ಎಂಬ ಅರ್ಥ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಡೆಲ್ ಐಎನ್ಸಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ {{When|date=May 2009}} ಪ್ರಚಾರ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಫರ್ಸ್ಟ್ ಪರ್ಸನ್ ಶೂಟರ್ ಆಟ ಭಯ ಪಡೆಯುವಿಕೆ ಪಾಯಿಂಟ್, ಆಟದ ಒಳಗೆ ಮೇಜುಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣುವ ಹಲವಾರು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾನಿಟರ್ ಮೇಲೆ ಡೆಲ್ ಲೋಗೋ ಸೇರಿದಂತೆ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಡೆಲ್ XPS ಮಾದರಿ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. 2007 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ BBDO ಕೆಲಸ ತಾಯಿಯ ಮೀಡಿಯಾ ಗೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಜಾಹೀರಾತು ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡ. ಜುಲೈ 2007 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಇನ್ಸ್ಪಿರೇಶನ್ ಮತ್ತು XPS ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಮಾತೃ ವರ್ಕಿಂಗ್ ದಾಖಲಿಸಿದವರು ಹೊಸ ಜಾಹೀರಾತು ಬಿಡುಗಡೆ. ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಜಾಹೀರಾತು "ಇದು ಔಟ್ ಕೆಲಸ" ಹಾಡನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ರಚಿಸಿದ ಫ್ಲೇಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು Devo ಸಂಗೀತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಹಾಗೆಯೇ 2007 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಇದು ಗ್ರಾಹಕರ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು ಹೊಣ್ದಾವಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಎಂದು ಹೇಳಲು "ಯುವರ್ಸ್ ಇಲ್ಲಿದೆ" ಸ್ಲೋಗನ್ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref name="engadget">{{cite web|url=http://www.engadget.com/2007/11/21/dell-launches-star-studded-yours-is-here-ad-campaign/|title=Dell launches star-studded "Yours Is Here" ad campaign|work=[[Engadget]]|accessdate=July 14, 2010}}</ref> ==== ಡೆಲ್ ಪಾಲುದಾರ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ==== 2007 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಐಎನ್ಸಿ ಇದು "ಡೆಲ್ ಸಂಗಾತಿ ನೇರ" ಮತ್ತು ಒಂದು ಹೊಸ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರನ್ನು ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ಮರುಮಾರಾಟಗಾರರ ರು (VARs) ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಯೋಜನೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.<ref>{{cite web | title = Partner Direct | publisher=Dell | accessdate =June 13, 2011 | url = http://partner.Dell.com/}}</ref> ==== ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ಭದ್ರತೆಯ ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯಮದ ಟೀಕೆಗಳು ==== 2008 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಲ್ಯಾಪ್ ಹೊಂದುವ ತನ್ನ ಹಕ್ಕು ಮೇಲೆ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಅದರ ಅಕ್ಷಾಂಶ D630 ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಾಂಶ D830.<ref>[https://web.archive.org/web/20081023034729/http://www.vnunet.com/vnunet/news/2220173/Dell-scolded-laptop-ads ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ Scolded ಡೆಲ್]</ref> ಲೆನೊವೊ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ, (US) ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಹೀರಾತು ವಿಭಾಗ (NAD) ಹಕ್ಕು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ಹಾಗೂ ಡೆಲ್ ಇದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸಾಕಷ್ಟು ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿ.<ref>{{cite web|url=http://digitaldaily.allthingsd.com/20080623/dont-worry-Dell-your-laptops-are-still-the-worlds-ugliest/ |title=Dell's Claim as World's Most Secure Commercial Laptops? |publisher=Digitaldaily.allthingsd.com |date=June 23, 2008 |accessdate=November 17, 2011}}</ref> === ಚಿಲ್ಲರೆ/ಬಿಡಿ ಮಾರಾಟ ಉದ್ಯಮ === ಡೆಲ್ ಮೊದಲ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಿತು.<ref name="tech.fortune.cnn.com"/> ==== ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ==== 1990 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಬೈ, ಕೊಸ್ಟ್ಕೊ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಮ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ. ಡೆಲ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಡಿಮೆ ಲಾಭವನ್ನು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಿ, 1994 ರಲ್ಲಿ ಈ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದವು. 2003 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ 2007 ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ರಲ್ಲಿ ಸಿಯರ್ಸ್ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟ, ಡೆಲ್ ಸ್ಯಾಮ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಮತ್ತು ವಾಲ್ ಮಾರ್ಟ್ ಆರಂಭಿಸಿ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಚಿಲ್ಲರೆ ಅದರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸಾಗಣೆಯಾಗುವ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಸ್ಟೇಪಲ್ಸ್, ಅಮೇರಿಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕಚೇರಿ ಪೂರೈಕೆ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಟ್ ಬೈ, ಅಮೇರಿಕಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಚಿಲ್ಲರೆ, ಡೆಲ್ ಚಿಲ್ಲರೆ ಸಖ ನಂತರ ಅದೇ ವರ್ಷ ಪಡೆಯಿತು. ===== ಗೂಡಂಗಡಿಗಳನ್ನು ===== 2002 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಡೆಲ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಅಥವಾ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಳಸಿ ಶಾಪಿಂಗ್ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆದ್ಯತೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಕಿಯೋಸ್ಕ್ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಗೂಡಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಚಿಲ್ಲರೆ ಚಾನಲ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಬೆಲೆಗಳು ಸೋಲಿಸಿದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಡೆಲ್ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್ ಸೇರಿಸಲು ಕಿಯೋಸ್ಕ್ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು [http://www.Dell.com.au/Delldirectstore ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ], [http://www.Dell.ca/Delldirectstore ಕೆನಡಾ], [http://www1.ap.Dell.com/content/topics/topic.aspx/ap/topics/main/en/direct_kiosk?c=sg&amp;l=en&amp;s=dhs ಸಿಂಗಪೂರ್] ಮತ್ತು ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್. ಜನವರಿ 30, 2008 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಕಾರಣ ಚಿಲ್ಲರೆ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಎಲ್ಲಾ 140 ಗೂಡಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web |url=http://content.dell.com/us/en/corp/d/press-releases/2008-01-30-00-direct-retail.aspx |title=Dell Focuses on Direct and Retail Business, Closes Kiosks in U.S |publisher=Content.dell.com |date=January 30, 2008 |accessdate=November 17, 2011 |archive-date=ನವೆಂಬರ್ 13, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111113024054/http://content.dell.com/us/en/corp/d/press-releases/2008-01-30-00-direct-retail.aspx |url-status=dead }}</ref> ಜೂನ್ 3, 2010, ಡೆಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ತನ್ನ ಮಾಲ್ ಗೂಡಂಗಡಿಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಮುಚ್ಚಿ ಹೋಗಿತ್ತು.<ref>{{cite web|url=http://www.gizmodo.com.au/2010/04/dell-closing-down-their-retail-kiosks-across-the-country/|title=Dell Closing Down Their Retail Kiosks Across The Country|publisher=gizmodo.com|date=April 1, 2010|accessdate=November 18, 2011|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 14, 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120314062524/http://www.gizmodo.com.au/2010/04/dell-closing-down-their-retail-kiosks-across-the-country/|url-status=dead}}</ref> ===== ಮಳಿಗೆಗಳು ===== 2006 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಇಂಕ್ ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಅಂಗಡಿ, ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು {{convert|3000|sqft|m2|sing=on}} ಡಲ್ಲಾಸ್ನಲ್ಲಿ NorthPark ಕೇಂದ್ರ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನಲ್ಲಿ, ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ. ಇದು PC ಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸೇರಿದಂತೆ 36 ಬಗ್ಗೆ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಚಿಲ್ಲರೆ ಔಟ್ಲೆಟ್ ಏಳು ದಿನಗಳ ಒಂದು ವಾರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಗೂಡಂಗಡಿಗಳನ್ನು ನಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಹಕರು ಮಾತ್ರ ಏಜೆಂಟ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಡೆಲ್ ನಂತರ ಗ್ರಾಹಕ ಫೋನ್ ಅಥವಾ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೇಲೆ ಅನುಜ್ಞೆ ಕಾರಣ ವೇಳೆ ಖರೀದಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಮಳಿಗೆಗಳು ಸಹ ಆನ್ ಸೈಟ್ ಖಾತರಿ ಮತ್ತು ಖಾತರಿ ಸೇವೆ ("ಡೆಲ್ ಪರಿಹಾರ ಕೇಂದ್ರ") ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಒದಗಿಸಲಾಗುವ ಸೇವೆಗಳು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವೀಡಿಯೊ ಕಾರ್ಡ್ ದುರಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್ಗಳು ಸ್ಪೈವೇರ್ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಸೇರಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 14, 2008 ರಂದು, ಡೆಲ್ ತನ್ನ ಡಲ್ಲಾಸ್ NorthPark ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸೆಂಟರ್ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. {{Citation needed|date=March 2011}} ==== ಬೇರೆಡೆ ==== {{As of|2008|2|alt=As of the end of February 2008}}, ಕೆನಡಾ, ಸ್ಟೇಪಲ್ಸ್ ಉದ್ಯಮ ಡಿಪೋ ದೊಡ್ಡ ಕಚೇರಿ ಪೂರೈಕೆ ಚಿಲ್ಲರೆ ಒಂದು ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು ಡೆಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಫ್ಯೂಚರ್ ಶಾಪ್ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಟ್ ಬೈ ಇಂತಹ ಕೆಲವು ಡೆಸ್ಕ್ ಟಾಪ್ಗಳು, ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ಗಳು, ಮುದ್ರಕಗಳು, ಮತ್ತು ಮಾನಿಟರ್ ಎಂದು ಡೆಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಉಪವಿಭಾಗ ಒಯ್ಯುವ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಫೋನ್ ಅಥವಾ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಮೂಲಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಒಲವು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ, ಡೆಲ್ ಮಧ್ಯ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ರಶಿಯಾ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಆರಂಭಿಸಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ 2007 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ [[ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್]] ಒಂದು ಚಿಲ್ಲರೆ ಅಂಗಡಿ ತೆರೆದರು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಮಾಸ್ಕೋ ಒಂದು ಚಿಲ್ಲರೆ ಅಂಗಡಿ ತೆರೆದರು. UK ನಲ್ಲಿ, HMV 'ರು ಪ್ರಮುಖ Trocadero ಸ್ಟೋರ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 ರಿಂದ ಡೆಲ್ XPS PC ಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ. ಜನವರಿ 2008 ರಿಂದ DSGi ಆಫ್ UK ಅಂಗಡಿಗಳು ಡೆಲ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು (ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ, Currys ಮತ್ತು ಪಿಸಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಅಂಗಡಿಗಳ ಮೂಲಕ) ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು. 2008 ರಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ ಸೂಪರ್ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಸರಪಳಿ ಟೆಸ್ಕೊ ಯುಕೆ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ಡೆಸ್ಕ್ ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ. ಮೇ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಇನ್ಸ್ಪಿರೇಶನ್ ಡೆಸ್ಕ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ನೋಟ್ಬುಕ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮಾದರಿಗಳು ಸ್ಟಾಕಿಗೆ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿ, Officeworks (ಕೋಲ್ಸ್ ಸಮೂಹದ ಭಾಗ), ಜೊತೆಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಡೆಲ್ ಅಂಗಡಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಬಿಡಿಗಳ ಪ್ರತಿರೂಪ. ಡೆಲ್ ಅದೇ ವರ್ಷದ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (ಕೋಲ್ಸ್ ಗುಂಪು ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ) ತನ್ನ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಚಿಲ್ಲರೆ ಪುಶ್ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ಡೆಲ್ "ಕಟು ಬೆಲೆಗಳು" ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಿಲ್ಲರೆ, ಗುಡ್ ಗೈಸ್, ಜೊತೆಗೆ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ತನ್ನ ಚಿಲ್ಲರೆ ವಿತರಣೆಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಡೆಲ್ 2008 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟುಡಿಯೋ XPS ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಡೆಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ನೋಟ್ ಎರಡೂ ಮಾದರಿಗಳ ವಿವಿಧ ವಿತರಿಸುವುದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ. ಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಡಿಕ್ ಸ್ಮಿತ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ (Woolworths ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಒಡೆತನದ) (- ಕೋಲ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್ನವರು - ಒಪ್ಪಂದ Officeworks ರಿಂದ 1 ವರ್ಷ) ಮೇ 2009 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಡಿಕ್ ಸ್ಮಿತ್ 400 ಅಂಗಡಿಗಳು ಒಳಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಚಿಲ್ಲರೆ ಡೆಲ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕನಿಷ್ಠ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಡೆಸ್ಕ್ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ಸ್ಪಿರಾನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನೋಟ್ಬುಕ್ಗಳ ವಿವಿಧ ವಿತರಿಸುವುದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ. {{As of|2009}}, ಡೆಲ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಾದ್ಯಂತ 18 ಮಳಿಗೆಗಳು ತನ್ನ ವಿವಿಧ ಗೂಡಂಗಡಿಗಳನ್ನು ರನ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 31 ರಂದು, 2010 ಡೆಲ್ ಅವರು ನ್ಯೂ / ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಜಿಲಂಡ್ ಡೆಲ್ ಕಿಯೋಸ್ಕ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಮುಚ್ಚುವಾಗ ಎಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕಿಯೋಸ್ಕ್ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಘೋಷಿಸಿತು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಆಯ್ಕೆ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಮತ್ತು ಮೀಡಿಯಾ Markt ಮತ್ತು ಶನಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವು ಶಾಪಿಂಗ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಮೂಲಕ ನೋಟ್ಬುಕ್ ಮಾರಾಟ ಇದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.netzwelt.de/news/87864-discounter-check-dell-venue-pro-media-markt.html |title=Dell Venue Pro offered by Media Markt |publisher=Netzwelt.de |date=February 22, 1999 |accessdate=November 17, 2011}}</ref> === ಪೈಪೋಟಿ === ಡೆಲ್ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಹ್ಯೂಲೆಟ್ ಪ್ಯಾಕರ್ಡ್ (HP), ಏಸರ್, ತೋಷಿಬಾ, ಗೇಟ್ವೇ, ಸೋನಿ, ಆಸಸ್, ಲೆನೊವೊ, ಐಬಿಎಂ, ಎಮ್ಎಸ್ಐ, ಸ್ಯಾಮ್ಸಂಗ್, ಆಪಲ್ ಮತ್ತು [[ಸನ್ ಮೈಕ್ರೋಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್]] ಸೇರಿವೆ. ಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ Alienware, AVADirect, ಫಾಲ್ಕನ್ ವಾಯವ್ಯ, ವೂಡೂ (HP ಒಂದು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ), CustomPotato, ಮತ್ತು ಇತರ ತಯಾರಕರು ವಿರುದ್ಧ ಉತ್ಸಾಹಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು. 2006 ರ ಎರಡನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಸರಿಸುಮಾರು 15% ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ HP ಹೋಲಿಸಿದರೆ, 18% ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ 19% ಪಾಲನ್ನು ನಡುವೆ ಹೊಂದಿತ್ತು. {{As of|2006|alt=In late 2006}}, ಡೆಲ್ ಹ್ಯೂಲೆಟ್ ಪ್ಯಾಕಾರ್ಡ್ ಗೆ PC-ವ್ಯಾಪಾರ ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಸೋತರು. ಗಾರ್ಟ್ನರ್ ಹಾಗು ಐಡಿಸಿ ಎರಡೂ 2006 ರ ಮೂರನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ, HP ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ [http://www.forbes.com/2006/10/19/Dell-computer-earnings-markets-equity-cx_mk_1019markets07.html?partner=yahootix ಹೆಚ್ಚು ಘಟಕಗಳನ್ನು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120831101613/http://www.forbes.com/2006/10/19/dell-computer-earnings-markets-equity-cx_mk_1019markets07.html?partner=yahootix |date=ಆಗಸ್ಟ್ 31, 2012 }} ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಡೆಲ್ ಮಾಡಿದರು. ಡೆಲ್ ನ 3.6% ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ HP ಯ 15% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ paled. ಗಾರ್ಟ್ನರ್ ಯಾವಾಗ ಸಮಸ್ಯೆ, ನಾಲ್ಕನೇ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ದೊರೆತಿದೆ [http://home.businesswire.com/portal/site/google/index.jsp?ndmViewId=news_view&amp;newsId=20070117006106&amp;newsLang=en ಅಂದಾಜು] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070930041030/http://home.businesswire.com/portal/site/google/index.jsp?ndmViewId=news_view&newsId=20070117006106&newsLang=en |date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 2007 }} ಡೆಲ್ ಪಿಸಿ ಸಾಗಣೆಗಳು 8.9% (HP ಯ 23.9% ಬೆಳವಣಿಗೆ ವರ್ಸಸ್) ನಾಶವಾಗಿವೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, 2006 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಒಟ್ಟಾರೆ ಪಿಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲು 13.9% (HP ಯ 17.4% ವರ್ಸಸ್) ನಷ್ಟಿತ್ತು. ಐಡಿಸಿ ಡೆಲ್ ಎಂದು ಕಣದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚು ಸರ್ವರ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು ವರದಿ. ಐಡಿಸಿ ರ Q4 2006 ಅಂದಾಜು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 9.5% ರಿಂದ 8.1% ನಲ್ಲಿ ಸರ್ವರ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಡೆಲ್ ಪಾಲು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು EMC ಮತ್ತು ಐಬಿಎಂ ಗೆ ಒಂದು 8.8% ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ವರ್ಷದ ಮೇಲೆ ವರ್ಷ, ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite news| url=http://yahoo.reuters.com/news/articlehybrid.aspx?storyID=urn:newsml:reuters.com:20070312:MTFH05034_2007-03-12_21-17-33_N12385967&type=comktNews&rpc=44|agency=Reuters |title=World News, Business News, Breaking US & International News|Reuters.com}}{{dead link|date=January 2011}}</ref> ನಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಸ್ಯಾಮ್ಸಂಗ್ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 2011 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ವರದಿ, ಭಾರತ ಅಧ್ಯಯನ ಡೆಲ್ 27 ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಬ್ರಾಂಡ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ 23 ಸ್ಥಾನ 5 ನೇ ಹಾಗೂ HP <ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/business/slide-show/slide-show-1-indias-50-most-trusted-brands/20110120.htm |title=India's 50 most trusted brands |publisher=rediff.com |date=January 20, 2011}}</ref> === EMC ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ === ಡೆಲ್ / EMC ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು EMC ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಜೊತೆ ಡೆಲ್ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮವೇ. {{Citation needed|date=September 2009}} ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಮತ್ತು EMC ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಇಂತಹ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ; ಇತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಇದಕ್ಕಾಗಿ EMC ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ - ಫೈಬರ್ ಚಾನೆಲ್ ಹಾಗು iSCSI [[ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಏರಿಯಾ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್|ಸ್ಟೋರೇಜ್ ಏರಿಯಾ ನೆಟ್ವರ್ಕ್]] ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯಮ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಂಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು,. ಸಂಬಂಧ ಸಹ ಬ್ಯಾಕ್ಅಪ್, ಚೇತರಿಕೆ, ಪ್ರತಿಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ OEM ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.dell.com/emc |title=Dell/EMC products |publisher=Dell.com |accessdate=November 17, 2011 |archive-date=ಏಪ್ರಿಲ್ 23, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090423042210/http://www.dell.com/emc |url-status=dead }}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ 9, 2008 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಮತ್ತು EMC 2001 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಅವರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ 2013 ಮೂಲಕ ಬಹು ವರ್ಷ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ಡೆಲ್ ಅದರ ಭಾಗವಾಗಿ ಜಾಲಬಂಧ ಶೇಖರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಡೆಲ್ / EMC ಕುಟುಂಬದ ಸಾಲಿಗೆ EMC Celerra NX4 ಶೇಖರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವ, ಜೊತೆಗೆ ಡಿ-ನಕಲು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಹೊಸ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಲೈನ್ ಅಪ್ ಅದರ ಉತ್ಪನ್ನ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ ಡೇಟಾ ಶೇಖರಣಾ ಸಾಧನಗಳ TierDisk ಕುಟುಂಬ.<ref>{{cite web|url=http://www.dell.com/content/topics/global.aspx/corp/pressoffice/en/2008/2008_12_09_rr_000?c=us&l=en |title=Dell, EMC Extend and Expand Strategic Alliance |publisher=Dell |date=December 9, 2008 |accessdate=September 5, 2010}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17, 2011 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ 10 ವರ್ಷಗಳ ಎಲ್ಲಾ EMC ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಈ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮರುಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite news|title=Dell, EMC End Storage Reseller Partnership Two Years Early|url=http://www.eweek.com/c/a/Data-Storage/Dell-EMC-End-Storage-Reseller-Partnership-Two-Years-Early-705362/|accessdate=October 31, 2011|newspaper=EWeeks|date=October 17, 2011}}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆ/ಮಾಹಿತಿಗಳು == ಡೆಲ್ ಬೇಸ್ಲೈನ್ ವರ್ಷ 2008 ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷ, 2015 ರ ವೇಳೆಗೆ 40% ರಷ್ಟು ಜಾಗತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ರಿಂದ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |url=http://content.dell.com/us/en/corp/d/corp-comm/cr-earth-emissions.aspx |title=Walking the Walk on Greenhouse Gas Reduction |publisher=Dell |accessdate=January 13, 2011 |archive-date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 27, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101227053159/http://content.dell.com/us/en/corp/d/corp-comm/cr-earth-emissions.aspx |url-status=dead }}</ref> ಇದು ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಹಸಿರು ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ನೀತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಕೋರ್ಗಳನ್ನು ಎಂದು ಗ್ರೀನರ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಗೆ ಗ್ರೀನ್ಪೀಸ್ 'ರು ಗೈಡ್ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 2011 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ 15 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ತಯಾರಕರು (ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 ರಿಂದ ಹಿಂದಿನ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು, 4.9 ರಿಂದ 5.1 ತನ್ನ ಸ್ಕೋರ್ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ) ಔಟ್ 2 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.greenpeace.org/international/en/campaigns/climate-change/cool-it/Guide-to-Greener-Electronics/ |title=Guide to Greener Electronics|Greenpeace International |publisher=Greenpeace International|accessdate=November 14, 2011}}</ref> ಡೆಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿಷಕಾರಿ POLYVINYL ಕ್ಲೋರೈಡ್ (ಪಿವಿಸಿ) ಮತ್ತು 2009 ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬೇಕಾಯಿತು ಯೋಜನೆ ಇದು ಬ್ರಾಮಿನೇಟೆಡ್ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕಗಳನ್ನು (BFRs), ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಒಂದು ಟೈಮ್ಲೈನ್ ರಾಜ್ಯ ಮೊದಲ ಕಂಪನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಈಗ 2011 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆದರೆ ಅದರ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಟಾಕ್ಸಿಕ್ಸ್ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಗುರಿ.<ref>{{cite web|url=http://www.greenpeace.org/international/Global/international/publications/toxics/2010/version16/Ranking%20tables%20Oct%202010-Dell.pdf|title=Ranking tables – October 2010|publisher=Greenpeace International|accessdate=January 13, 2011}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 2010 ರಲ್ಲಿ, ಗ್ರೀನ್ಪೀಸ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು 'ಟಾಕ್ಸಿಕ್ಸ್ ಬಿಡಿ' ಗೆ ಡೆಲ್ ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಸಿಇಒ ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್ ಕರೆ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ ನ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ 'ಗ್ರಹದ ಮೇಲೆ ಹಸಿರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಬೆಂಗಳೂರು, ಆಮ್ಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ಮತ್ತು ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಡೆಲ್ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು <ref>{{cite web|url=http://www.dell.com/content/topics/global.aspx/corp/pressoffice/en/2007/2007_06_05_lon_000?c=us&l=en |title=Dell Sets Goal Of Becoming Greenest Technology Company|Dell |publisher=Dell|accessdate=January 13, 2011}}</ref> ಮಾಡಲಾಯಿತು 'ಬೂಟಾಟಿಕೆಯ'.<ref>{{cite web|url=http://www.greenpeace.org/international/en/news/features/dell-breaking-promise-290310/ |title=Dell targeted for breaking promise on toxic chemicals|Greenpeace International |publisher=Greenpeace International|accessdate=January 13, 2011}}</ref> ಡೆಲ್ 2009 ರಲ್ಲಿ ಜಿ ಸರಣಿ ಮಾನಿಟರ್ (G2210 ಮತ್ತು G2410) ಜೊತೆಗೆ ಪಿವಿಸಿ ಮತ್ತು BFRs ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಚಿತ ಮೊದಲ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಆರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{cite web|url=http://content.dell.com/us/en/corp/d/corp-comm/earth-greener-products-materials.aspx|title=Materials Use: What’s Inside Our Products – And What’s Not|3=Dell|publisher=Dell|accessdate=August 16, 2010|archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 5, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100805091241/http://content.dell.com/us/en/corp/d/corp-comm/earth-greener-products-materials.aspx|url-status=dead}}</ref> ಸಂಘರ್ಷ ಖನಿಜಗಳು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಗತಿಯ ಮೇಲೆ 2012 ವರದಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಡೆಲ್ 24 ಗ್ರಾಹಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟನೇ ಅತಿ ರೇಟ್.<ref name="EnoughProject2012">{{cite web | url = http://www.enoughproject.org/files/CorporateRankings2012.pdf | title = Taking Conflict Out of Consumer Gadgets: Company Rankings on Conflict Minerals 2012 | accessdate = 2012-08-17 | last = Lezhnev | first = Sasha | coauthors = Alex Hellmuth | date = Aug 2012 | format = PDF | publisher = [[Enough Project]]}}</ref> === ಹಸಿರು ಉಪಕ್ರಮಗಳು === ಡೆಲ್ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ [[ಮರುಬಳಕೆ]] ಗುರಿ (2004 ರಲ್ಲಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕಂಪನಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು 2006 ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಜಾಗತಿಕ ಗ್ರಾಹಕ ಮರುಬಳಕೆ-ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.<ref>{{cite web|url=http://www.socialfunds.com/news/article.cgi/1421.html|title=Dell First US Computer Company to Commit to a Global Recycling Goal|author=William Baue|publisher=SocialFunds|access-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2012|archive-date=ಆಗಸ್ಟ್ 4, 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070804185622/http://www.socialfunds.com/news/article.cgi/1421.html|url-status=dead}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 6, 2007 ರಂದು, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮರುಬಳಕೆ ಒಕ್ಕೂಟದ ಡೆಲ್ ತನ್ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಪ್ರಶಸ್ತಿ "ಮರುಬಳಕೆ ವರ್ಕ್ಸ್". ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref name="National Recycling Coalition">{{Cite web |url=http://www.nrc-recycle.org/recyclingworkswinners.aspx |title=- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮರುಬಳಕೆ ಒಕ್ಕೂಟ |access-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2012 |archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 8, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100308223409/http://www.nrc-recycle.org/recyclingworkswinners.aspx |url-status=dead }}</ref> ಜುಲೈ 19, 2007 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಇದು 2009 ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು 275 ಮಿಲಿಯನ್ ಪೌಂಡ್ಗಳಷ್ಟು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಬಹು ವರ್ಷದ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಕೆಲಸ ಗುರಿಗಳ ಮೀರಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref>[https://biz.yahoo.com/ap/070719/tx_Dell_recycling.html?.v=1 ] {{dead link|date=September 2010}}</ref> ಕಂಪೆನಿಯು 78 ಮಿಲಿಯನ್ ಪೌಂಡ್ (ಸುಮಾರು 40,000 ಟನ್ನುಗಳು) 2006 ರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಸಾಧನದ ಚೇತರಿಕೆಯ ವರದಿ, ಒಂದು 93 ರಷ್ಟು 2005 ಕ್ಕೂ ಏರಿಕೆ; ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಡೆಲ್ ನ 12.4% ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಾರಾಟ.<ref name="Dell Inc.">ಡೆಲ್ ಇಂಕ್</ref> ಜೂನ್ 5 ರಂದು, 2007 ಡೆಲ್ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹಸಿರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿ ಆಗಬೇಕೆಂಬ ಗುರಿಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿತ್ತು. ಕಂಪನಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಶೂನ್ಯ ಇಂಗಾಲದ ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ: # 2012 ರಿಂದ 15 ಶೇಕಡಾ ಡೆಲ್ ನ ಇಂಗಾಲದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ # ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಅಕ್ಷಾಂಶ ವರದಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಅಗತ್ಯ # "ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹಸಿರು ಪಿಸಿ" ನಿರ್ಮಿಸಲು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಜೊತೆಗಾತಿಯಾಗಿ # ಕಂಪನಿಯ ಇಂಗಾಲ ಆಫ್ಸೆಟ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ವಿಸ್ತರಣೆ, "ನನಗೆ ಮರ PLANT". ಕಂಪನಿಯು 2007 ವಿಶ್ವ ಪರಿಸರ ದಿನ ನೆನಪಿಸುತ್ತವೆ ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೌಂಡ್ ಟೇಬಲ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪದವನ್ನು "ಪುನರ್ ಜನರೇಷನ್" ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. "ರಿ-ಜನರೇಷನ್" ವಿಶ್ವದ ಪರಿಸರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ "ಮೇಕ್ ಎ ಡಿಫರೆನ್ಸ್" ಬಯಸುವ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಎಲ್ಲಾ ವಯಸ್ಸಿನ ಜನರು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಡೆಲ್ "ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಉದ್ಯಮದ" ಒಂದು ಪರಿಸರ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಡೆಲ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ರಿಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಇನಿಶಿಯೇಟಿವ್ (GRI) ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಕೆಳಗಿನ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ (ಸಿಎಸ್ಆರ್) ರಿಪೋರ್ಟ್ ಪರಿಸರೀಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ವರದಿ. ಡೆಲ್ ನ 2008 ಸಿಎಸ್ಆರ್ ವರದಿಯನ್ನು "GRI ತಪಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು" ಮಾಹಿತಿ "ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮಟ್ಟ ಬಿ" ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು.<ref>ಡೆಲ್ 2008 ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸಿಬಿಲಿಟಿ ರಿಪೋರ್ಟ್, ವಿಭಾಗ "GRI ಸಾಧನಾ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಇಂಡೆಕ್ಸ್"</ref> ಕಂಪನಿಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆಯ ವಿಕಸನದ ಮೂಲಕ ಬಾಹ್ಯ ಪರಿಸರೀಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮೂಲಕ ನೇರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿ ದಕ್ಷತೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ವರದಿಯ ಶಕ್ತಿ ವೆಚ್ಚದ ಉಳಿತಾಯ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಕಂಪನಿ ಹೆಚ್ಚು $ 3 ಮಿಲಿಯನ್ ಉಳಿಸಲು.<ref>{{Cite web |url=http://www.biodiversityscience.org/xp/CELB/news-events/press_releases/080608.xml |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 20, 2012 |archive-date=ಜೂನ್ 18, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120618110410/http://www.biodiversityscience.org/xp/CELB/news-events/press_releases/080608.xml |url-status=dead }}</ref> ಕಂಪನಿಯ ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಉಳಿತಾಯ ದೊಡ್ಡ ಘಟಕ PC ವಿದ್ಯುತ್ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮೂಲಕ ಬಂದಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು 50,000 PC ಗಳ ಒಂದು ಜಾಲಬಂಧದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಶಕ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ತಂತ್ರಾಂಶ ಬಳಸಿ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು $ 1.8 ದಶಲಕ್ಷ ಉಳಿಸಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ <ref>ಡೆಲ್ ಅದು ಹೇಗೆ: ಹೊಸ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 40% ಅದಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ದಕ್ಷತೆ, ಡೆಲ್ ಕಟ್ಸ್ ಶಕ್ತಿ ವೆಚ್ಚಗಳು</ref><ref>ಡೆಲ್ ರಂದು ಡೆಲ್: ಎನರ್ಜಿ ಎಫಿಷಿಯೆನ್ಸಿ ಕೇಸ್ ಸ್ಟಡಿ http://www.1e.com/download/whitepapers/688_2007_DellonDellenergy_79991399.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130116171629/http://www.1e.com/download/whitepapers/688_2007_DellonDellenergy_79991399.pdf |date=ಜನವರಿ 16, 2013 }}</ref> == ಟೀಕೆ == {{See also|Lawsuits involving Dell Inc.}} 1990 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಒಂದೇ ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ತಂತಿ ಕನೆಕ್ಟರ್ಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಮಂಡಳಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ATX ಮದರ್ ರು ಮತ್ತು ಪಿಎಸ್ಯು ಬಳಸದಂತೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡ. ತಮ್ಮ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಬಯಸುವ ಅರ್ಥ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಭಾಗಗಳ ವಿರಳ ಡೆಲ್-ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2003 ರಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿ ಅಭ್ಯಾಸ.<ref>{{cite web|url=http://www.informit.com/articles/article.aspx?p=339053 |title=Dell proprietary (non-standard) ATX design > Dell proprietary (non-standard) ATX design |publisher=InformIT |accessdate=November 17, 2011}}</ref><ref>ಮುಲ್ಲರ್, ಸ್ಕಾಟ್. ''ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಮತ್ತು PC ಗಳು,'' 13ed, ಇಂಡಿಯಾನಾಪೊಲಿಸ್ ''ದುರಸ್ತಿ:'' ಕ್ಯು ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್, 2002, ISBN 0-7897-2542-8, ಮತ್ತು ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಗಳು</ref> ಗಳಿಕೆಯ ಆ ವರ್ಷದ 52% ಬೆಳೆದು ನಂತರ 2005 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಬಗ್ಗೆ ದೂರುಗಳು ಹೆಚ್ಚು, 1.533 ದ್ವಿಗುಣವಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title = It's Dell vs. the Dell Way|url = http://www.businessweek.com/technology/content/feb2006/tc20060223_710372.htm}}</ref> 2006 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಇದು ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿಷಯಗಳು ಕರೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ <ref>[http://www.businessweek.com/technology/content/jun2006/tc20060612_046085.htm ಇದರ ಸೇವೆ ಅಪ್ ಡೆಲ್ Spiffs], ''ಬಿಸಿನೆಸ್ ವೀಕ್''</ref> ಕರೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ಕಾಯುವ ಹೆಚ್ಚು 45%. [http://www.direct2Dell.com/ ಡೆಲ್ ನ ಬ್ಲಾಗ್] ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ: "ನಾವು ಹೆಚ್ಚು ಒಂದು $ 100 ಮಿಲಿಯನ್ ಖರ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ - ಮತ್ತು ರಕ್ತ, ಬೆವರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಜನರ ಕಣ್ಣೀರು ಬಹಳಷ್ಟು - ಈ ಸರಿಪಡಿಸಲು." <ref>[http://www.direct2Dell.com/one2one/archive/2006/07/13/433.aspx ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವೆ ಯಾವುದೇ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಇವುಗಳನ್ನು], ಅಧಿಕೃತ ಡೆಲ್ ಬ್ಲಾಗ್</ref> ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು $ 150 ದಶಲಕ್ಷ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ವೆಚ್ಚವೂ ಹೆಚ್ಚಿತು.<ref>{{cite news| url=http://money.cnn.com/magazines/fortune/fortune_archive/2006/09/18/8386121/index.htm|publisher=CNN|date=September 18, 2006|accessdate=May 1, 2010|title=Dell in the penalty box|first1=David|last1=Kirkpatrick}}</ref> ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬಂಡವಾಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಡೆಲ್ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಏರಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ದೂರುಗಳನ್ನು ಕಸದ ಸಹ ಕಂಪನಿಯ ಸ್ವಂತ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಎದುರಿಸಲು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.<ref>[http://en.community.dell.com/support-forums/laptop/f/3518/p/19313901/19624973.aspx ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121127121222/http://en.community.dell.com/support-forums/laptop/f/3518/p/19313901/19624973.aspx |date=ನವೆಂಬರ್ 27, 2012 }}, ಡೆಲ್ ಸಮುದಾಯ ಫೋರಂ</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 17, 2007 ರಂದು, ಡೆಲ್ ಐಎನ್ಸಿ ತನ್ನ ಲೆಕ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಒಂದು ಆಂತರಿಕ ತನಿಖೆಯ ನಂತರ ನಡುವೆ $ 50 ಮಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು $ 150 ಮಿಲಿಯನ್, ಅಥವಾ 2 ಸೆಂಟ್ಗಳಷ್ಟು ಒಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು 2007 ರ ಮೊದಲ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ಮೂಲಕ 2003 ರಿಂದ ಗಳಿಕೆಗಳ ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಘೋಷಿಸಿತು ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ 7 ಸೆಂಟ್ಸ್.<ref>{{cite news|first=Joshua|last=Lipton|title=Dell's Investigation Comes To a Close|url = http://www.forbes.com/markets/2007/08/17/Dell-computer-investigation-markets-equity-cx_jl_0817markets19.html |work=Forbes|date=August 17, 2007|accessdate=August 19, 2007|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071105063348/http://www.forbes.com/markets/2007/08/17/Dell-computer-investigation-markets-equity-cx_jl_0817markets19.html|archivedate=November 5, 2007}} {{Dead link|date=September 2010|bot=H3llBot}}</ref> ತನಿಖೆ, ನವೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು, ಡೆಲ್ ಐಎನ್ಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾದ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ಆಯೋಗದ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಫಲಿತಾಂಶ.<ref>{{cite news|first=Damon|last=Darlin|title=Dell Accounting Inquiry Made Formal by S.E.C.|url=https://www.nytimes.com/2006/11/16/technology/16Dell.html?ex=1321333200&en=d4ea7f8f975e4474&ei=5088&partner=rssnyt&emc=rss|work=New York Times|date=November 16, 2006|accessdate=August 19, 2007|archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 9, 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080309011501/http://www.nytimes.com/2006/11/16/technology/16dell.html?ex=1321333200&en=d4ea7f8f975e4474&ei=5088&partner=rssnyt&emc=rss|url-status=dead}}</ref> ಇದು ಡೆಲ್ ಒಂದು ಎದುರಾಳಿ ತಯಾರಕ ನಿಂದ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಖರೀದಿ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಇಂಟೆಲ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾವತಿ ಬಹಿರಂಗ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 2010 ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಂಚನೆ SEC ಆರೋಪ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳಲು $ 100 ದಶಲಕ್ಷವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿತು. ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಸಹ ದಂಡದ ಹಣ ಮತ್ತು ಆರೋಪ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಅಥವಾ ನಿರಾಕರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಇತರ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಅನುಭವಿಸಿತು.<ref>{{cite news |first=Kevin |last=Reed |title=Dell pays $100m penalty to settle accounting fraud charges |url=http://www.accountancyage.com/accountancyage/news/2266948/dell-pays-100m-penalty-settle |work=Accountancy Age |date=July 23, 2010 |accessdate=July 23, 2010 |archive-date=ಜುಲೈ 25, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100725104512/http://www.accountancyage.com/accountancyage/news/2266948/dell-pays-100m-penalty-settle |url-status=dead }}</ref> ಸಂಸ್ಥೆಯ ಎನ್ಟಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಲೆ ತನ್ನ ಥೈವಾನ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ $ 60,900 (US $ 1900) ಗಿಂತ 70% ಕಡಿಮೆ NT $ 18,558 (US $ 580), ತನ್ನ ಅಕ್ಷಾಂಶ E4300 ನೋಟ್ಬುಕ್ ನೀಡಿತು ನಂತರ ಜುಲೈ 2009 ರಲ್ಲಿ, ಡೆಲ್ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದರು. ಫರ್ಮ್ ಆರ್ಡರ್ಸ್ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು NT $ 20,000 (US $ 625) ಪರಿಹಾರಧನವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅಪ್ ಒಂದು ಚೀಟಿ ನೀಡಿತು. ಥೈವಾನ್ ರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಹಕ್ಕು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಡೆಲ್ ಎನ್ಟಿ ಗ್ರಾಹಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳಿಗಾಗಿ $ 1 ಮಿಲಿಯನ್ (US $ 31250) ದಂಡ. ಅನೇಕ ಗ್ರಾಹಕರು ಅನ್ಯಾಯದ ಪರಿಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ದಾವೆ ಹೂಡಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಥೈವಾನ್ ರಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಲೆಯ ಮೂರನೇ ಕಡಿಮೆ NT $ 490,000 (US $ 15,120), 31 ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ 18 ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ಗಳು ಮತ್ತು 76 ಚಪ್ಪಟೆಯ ಪ್ಯಾನಲ್ ಮಾನಿಟರ್ ನೀಡಲು ಆದೇಶಿಸಿದರು.<ref>[http://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2010/06/07/2003474881 ಡೆಲ್ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಥೈವಾನ್ ಗ್ರಾಹಕ ಮೊಕದ್ದಮೆ: ವರದಿ]</ref> ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಂಪನಿ 3 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಥೈವಾನೀ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಅದರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು mispriced ಹೇಳಿದಂತೆ ಈವೆಂಟ್ ಕಷ್ಟದಿಂದ, ತಪ್ಪು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>[http://jirs.judicial.gov.tw/FJUD/PrintFJUD03_0.aspx?jrecno=98%2c%e8%a8%b4%2c1009%2c20100531%2c2&amp;v_court=TND+%e8%87%ba%e7%81%a3%e8%87%ba%e5%8d%97%e5%9c%b0%e6%96%b9%e6%b3%95%e9%99%a2&amp;v_sys=V&amp;jyear=98&amp;jcase=%e8%a8%b4&amp;jno=1009&amp;jdate=990531&amp;jcheck=2 ಪೂರ್ಣ ಪಠ್ಯ ತೀರ್ಪು]</ref> == ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ‌ == {{Portal|Austin|Companies|Computing}} * ಡೆಲ್ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ * ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಿಸ್ಟಂ ತಯಾರಿಸುವವರ ಪಟ್ಟಿ {{clear}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌ == {{Reflist|colwidth=30em}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ == {{Refbegin|colwidth=60em}} * [http://www.hoovers.com/Dell/--ID__13193--/free-co-factsheet.xhtml ಡೆಲ್ ಕಂಪನಿ ಮಾಹಿತಿ] * [http://www.alacrastore.com/company-snapshot/Dell_Inc-1004833 ಡೆಲ್ ಕಂಪನಿ ಪ್ರೊಫೈಲ್ & ನ್ಯೂಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120916231954/http://www.alacrastore.com/company-snapshot/Dell_Inc-1004833 |date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16, 2012 }} * ''ನೇರ ಡೆಲ್,'' ಐಎಸ್ಬಿಎನ್ 0-88730-914-3 ''ಗೆ'' ಮೈಕೆಲ್ ಡೆಲ್, ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಫ್ರೆಡ್ಮನ್, * [https://web.archive.org/web/20070815090756/http://www.time.com/time/business/article/0,8599,1664718,00.html "ಚೀನಾ ಇನ್ ಡೆಲ್ ಇಂಕ್ಸ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಡೀಲ್"] Time.com ''(ಟೈಮ್'' ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ ಒಂದು ವಿಭಾಗ), 2007-09-24, 2007-10-14 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು * {{cite news|first = Andy|last = Serwer|title = Dell's Midlife Crisis|work=[[Fortune (magazine)|Fortune]]|pages = 63–66|date = November 28, 2005}} * [http://money.cnn.com/magazines/fortune/mostadmired/industries/industry_114.html USA ಯಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ಅತ್ಯಂತ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕಂಪನಿ ಮಾಹಿತಿ ಡೆಲ್], [http://money.cnn.com/magazines/fortune/mostadmired/ ಒಟ್ಟಾರೆ ಎಂಟನೆಯ], [http://money.cnn.com/magazines/fortune/globalmostadmired/top50/ ಮತ್ತು ಏಳನೇ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ]. ''ಫಾರ್ಚೂನ್, ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚತಕ್ಕ ಕಂಪನಿಗಳ 2006.'' * [http://today.reuters.com/stocks/QuoteCompanyNewsArticle.aspx?view=PR&amp;symbol=Dell.O&amp;storyID=170878+23-May-2006+BW ಡೆಲ್ ಲೈಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಟಾಪ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಒದಗಿಸುವವರು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ]{{dead link|date=January 2011 }}. ''ರಾಯಿಟರ್ಸ್'' * ಡೆಲ್ ಒಟ್ಟಾವಾ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು: ** [http://www.newswire.ca/en/releases/archive/December2005/08/c4870.html CNWGroup ಸುದ್ದಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071223131121/http://www.newswire.ca/en/releases/archive/December2005/08/c4870.html |date=ಡಿಸೆಂಬರ್ 23, 2007 }} ** [http://www1.ca.Dell.com/content/topics/topic.aspx/global/hybrid/careers/content/4BE7A554-FF0E-4598-AD37-7DBFF92A0D3B?c=ca&amp;l=en&amp;s=corp ಡೆಲ್ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್ಸೈಟ್] ** [http://www.ottawabusinessjournal.com/333493270230219.php OTTAWA ಉದ್ಯಮ ಜರ್ನಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150906055826/http://www.ottawabusinessjournal.com/333493270230219.php |date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6, 2015 }} * ''BBC ನ್ಯೂಸ್,'' ಆಗಸ್ಟ್ 21, 2003, [http://news.bbc.co.uk/1/hi/business/3169407.stm ''ಡೆಲ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲನ್ನು ದೋಚಿದ ಮಾಡುತ್ತದೆ'' ] * ''USA ಟುಡೆ,'' ಜನವರಿ 20, 2001, [http://www.usatoday.com/money/industries/technology/2003-01-19-Dell-cover_x.htm ''ಡೆಲ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾದರಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾಯು ತಿರುಗುತ್ತದೆ'' ] * ''ಉಬುಂಟು ವೇದಿಕೆಗಳು,'' ಜೂನ್ 7, 2007, [http://ubuntuforums.org/showthread.php?t=465723&amp;highlight=Dellbuntu ''ಡೆಲ್ ನ ಉಬುಂಟು ಜೊತೆಗೆ Dellbuntu ಎಂಬ'' ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091007032518/http://ubuntuforums.org/showthread.php?t=465723&highlight=dellbuntu |date=2009-10-07 }} {{Refend}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌ == {{Commons category|Dell}} * {{Official website|http://www.Dell.com/|mobile=http://m.dell.com/}} {{Finance links | name = Dell Inc. | symbol = DELL | sec_cik = 826083 | hoovers = 14120 }} {{Dell Inc}} {{Navboxes |title = Links to related articles |titlestyle = background:#FFFFFF;color:black;border:1px solid black; |list = {{NASDAQ-100}} {{Austin}} {{Major information technology companies}} |state =autocollapse }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ 1984 ರ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ಲೌಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಪೂರೈಕೆದಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟಿನ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಮೂಲದ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರೌಂಡ್ ರಾಕ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಮೂಲದ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1954ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಗ್ರಾಹಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್]] [[ವರ್ಗ:ಕಿರುಕಣಿವೆ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರದರ್ಶನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪೆನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ವಲಯದ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹೋಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹಾರ್ಡ್ವೇರ್ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ತಯಾರಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನೆಟ್‌ಬುಕ್ ತಯಾರಕರು]] [[ವರ್ಗ:ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆನ್‌ಲೈನ್ ರೀಟೈಲ್ ಕಂಪನೀಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ರೌಂಡ್ ರಾಕ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್]] [[ವರ್ಗ:NASDAQ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ]] 9z64gsje8mrynzsddgnl380xv2nuc63 0 49487 1370979 1347829 2026-03-31T15:47:26Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370979 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name=Cockroach | fossil_range= {{fossilrange|145|0}} [[Cretaceous]]–recent | image=Snodgrass common household roaches.png | image_upright=1.15 | image_caption ='''Common household cockroaches'''<br>A) [[German cockroach]]<br />B) [[American cockroach]]<br />C) [[Australian cockroach]]<br />D&E) [[Oriental cockroach]] (♀ & ♂) | regnum=[[Animalia]] | phylum=[[Arthropoda]] | classis=[[Insecta]] | superordo=[[Dictyoptera]] | ordo=[[Blattodea]] | subdivision_ranks=Families | subdivision =[[Blaberidae]]<br> [[Blattidae]]<br> [[Corydiidae]]<br> [[Cryptocercidae]]<br> [[Ectobiidae]]<br> [[Lamproblattidae]]<br> [[Nocticolidae]]<br> [[Tryonicidae]] }} ಜಿರಳೆಗಳು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕೀಟಗಳು. ಇವು ''ಬ್ಲಟಾರಿಯಾ''' ಅಥವಾ ''ಬ್ಲಟೋಡಿಯಾ'' ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕೀಟಗಳು, ಇದರಲ್ಲಿ ೪,೫೦೦ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦ ಪ್ರಜಾತಿಗಳು ಮಾನವ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಹೊಂದಿವೆ. ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಜಾತಿಗಳು ರೋಗಕೀಟಗಳು ಎಂದು ಸುಪರಿಚಿತವಾಗಿವೆ. ಚಿರಪರಿಚಿತ ಕೀಟ ಪ್ರಜಾತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು ೧.೨ ಅಂಗುಲ ಉದ್ದವಿರುವ ಅಮೇರಿಕನ್ ಜಿರಲೆ, ''ಪೆರಿಪ್ಲಾನೆಟಾ ಅಮೇರಿಕಾನಾ''; ಸುಮಾರು ೧೫ ಮಿಮಿ ಉದ್ದವಿರುವ ಜರ್ಮನ್ ಜಿರಲೆ, ''ಬ್ಲಾಟೆಲಾ ಜರ್ಮಾನಿಕಾ''; ಸುಮಾರು ೧೫ ಮಿಮಿ ಉದ್ದವಿರುವ ಏಷ್ಯನ್ ಜಿರಲೆ, ''ಬ್ಲಾಟೆಲಾ ಅಸಾಹಿನೈ''; ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೨೫ ಮಿಮಿ ಉದ್ದವಿರುವ ಪೂರ್ವಾತ್ಯ ಜಿರಲೆ, ''ಬ್ಲಾಟಾ ಓರಿಯೆಂಟಾಲಿಸ್'' ಇವೆ.<ref>http://bugguide.net/node/view/342386</ref> ==ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಕಸನ== ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ, ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿರಳೆಗಳು ಡೆವೊನಿಯನ್ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ [[ಕೀಟ|ಕೀಟಗಳ]] ಪ್ರಾಚೀನ ಗುಂಪು ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಂಬಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ [[ಪಳೆಯುಳಿಕೆ]] ಹೊಂದಿರುವ ಆಧುನಿಕ ಜಿರಳೆಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಆಂತರಿಕ ಓವಿಪೊಸಿಟರ್ಗಳೊಂದಿಗಿನ ಆಧುನಿಕ ಜಿರಳೆಗಳ ಮೊದಲ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಿಟೇಶಿಯಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.<ref>name="Cockroach.SpeciesFile.org">{{cite web |author=Beccaloni, G. W. |year=2014 |title=Cockroach Species File Online. Version 5.0 |url=http://Cockroach.SpeciesFile.org}}</ref> ಜಿರಳೆಗಳು ಬ್ಲಾಟೋಡಿಯಾ ಗಣದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಲುಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಒಮ್ಮೆ ಜಿರಳೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾದ ಕೀಟಗಳ ಗುಂಪು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ೪,೬೦೦ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇವೆ. ಜಿರಳೆಯನ್ನು ಕೋಕ್ರೋಚ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆಸರು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಜಿರಳೆ ಕುಕರಾಚಾದಿಂದ ಬಂದಿದೆ,<ref name=Cockroach_etymology>{{OEtymD|Cockroach}}</ref> ಇದನ್ನು ೧೬೨೦ ರ [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] ಜಾನಪದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಿಂದ "ಕೋಕ್" ಮತ್ತು " ರೋಚ್ " ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |title=Blattodea (Cockroaches & Termites) |url=http://anic.ento.csiro.au/INSECTFAMILIES/order_overview.aspx?OrderID=42509&PageID=overview |publisher=CSIRO Entomology |accessdate=21 November 2015 |archive-date=21 ನವೆಂಬರ್ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151121165830/http://anic.ento.csiro.au/INSECTFAMILIES/order_overview.aspx?OrderID=42509&PageID=overview |url-status=dead }}</ref> ==ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ== ಜಿರಳೆಗಳು ಫೆರೋಮೋನ್ಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಕೀಟಗಳಂತೆ, ಜಿರಳೆ ಸಂಗಾತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜನನಾಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಪಾರ್ಥೆನೋಜೆನೆಟಿಕ್ ಆದ ಕಾರಣ ಪುರುಷರ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>https://www.independent.co.uk › news › science › female-cockroaches-can-r...</ref> ಹೆಣ್ಣು ಜಿರಳೆಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೊಟ್ಟೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಜರ್ಮನ್ ಜಿರಳೆ ಸುಮಾರು ೩೦ ರಿಂದ ೪೦ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದದ ತೆಳ್ಳಗಿನ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತವೆ.ಇದನ್ನು ಒಥೆಕಾ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಮೊದಲು ಹೆಣ್ಣು ಜಿರಳೆಗಳು ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್ ಅನ್ನು ಬೀಳಿಸುತ್ತವೆ, ಮೊಟ್ಟೆಯ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್ ಇಡಲು ಐದು ಗಂಟೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಗಾಳಿ ಬೀಸುವ ಮರಿಗಳ ಸಂಯೋಜಿತ ಒತ್ತಡದಿಂದ. ಜಿರಳೆ ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ, ಹೆಣ್ಣು ಜಿರಳೆಗಳು ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಮೊಟ್ಟೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಅನುಕೂಲಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಉಣ ಜಿರಳೆಗಳು ೩೦೦ ರಿಂದ ೪೦೦ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು.ಇತರ ಜಾತಿಯ ಜಿರಳೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ತನ್ನ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡಲು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಗರ್ಭಧರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://animals.howstuffworks.com › insects › cockroach2</ref> ==ಗಡಸುತನ== ಜಿರಳೆಗಳ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಉಳಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಗಳ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅಂಟು ಮುಂತಾದ ಸೀಮಿತ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ಇವು ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>https://www.stoppests.org › frequently-asked-questions › how-long-can-co...</ref> ಕೆಲವು ಜಿರಳೆಗಳು ೪೫ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದೆ ಬದುಕಬಹುದು.<ref>https://www.scientificamerican.com › article › can-a-cockroach-live-witho...</ref> ಜಿರಳೆಗಳು ಕಶೇರುಕಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಕಿರಣ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಮಾರಕ ಪ್ರಮಾಣವು ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಆರರಿಂದ ೧೫ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೂ ಹಣ್ಣಿನ ನೊಣದಂತಹ ಇತರ ಕೀಟಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅವು ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ವಿಕಿರಣ-ನಿರೋಧಕವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಮಾನವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ== ===ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ=== ಅವುಗಳ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತ್ವದ ಸುಲಭತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಜಿರಳೆಗಳನ್ನು ಕೀಟಗಳ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನರ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ. ಜಿರಳೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲಕರ ಕೀಟವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲು ಸರಳವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಕಲಿಕೆ, ಲೈಂಗಿಕ ಫೆರೋಮೋನ್ಗಳು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆ, ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಗಡಿಯಾರ, ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದಂತಹ ವಿಷಯಗಳ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.<ref>https://www.thoughtco.com › fascinating-facts-about-cockroaches-1968524</ref> ===ಆಹಾರವಾಗಿ=== ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅಸಹ್ಯಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಜಿರಳೆಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಯ ಕೀಟ ಜಿರಳೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ವೈರಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವ ಜಿರಳೆಗಳನ್ನು ಪೌಷ್ಠಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಮತ್ತು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ, ತಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಕುದಿಸಿ, ಸಾಟಿಡ್, ಗ್ರಿಲ್ಡ್, ಒಣಗಿಸಿ ಬಳಸತ್ತಾರೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ, ಜಿರಳೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಔಷಧವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜಿರಳೆ ಕೃಷಿ ೧೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ<ref>https://qz.com/1257583/a-chinese-farm-is-breeding-6-billion-cockroaches-a-year-to-make-medicine/</ref>.<ref>https://www.businessinsider.com › a-chinese-farm-produces-6-billion-cockro...</ref> ಜಿರಳೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ಎರಡು ಬಾರಿ ಹುರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹುರಿದ ಜಿರಳೆಗಳನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆ, ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಯಕೃತ್ತಿನ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರೆಗಳಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>http://www.chinadaily.com.cn ›...</ref> ==ರೋಗದ ವಾಹಕಗಳು== ಜಿರಳೆಗಳ ಲಾಲಾರಸ, ಮಲ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಭಾಗಗಳು ಆಸ್ತಮಾ ಮತ್ತು ಅಲರ್ಜಿ ಎರಡನ್ನೂ ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡುವುದರಿಂದ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref>https://acaai.org › allergies › types › cockroach-allergy</ref> ಜಿರಳೆಗಳು ಕೆಲವು ಗಂಭೀರ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಟೈಫಾಯಿಡ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲಾ ಟೈಫಿ ಜಿರಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪೋಲಿಯೊಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಪೋಲಿಯೊಮೈಲಿಟಿಸ್ ಈ ಕೀಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಅವು ಅತಿಸಾರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಇದು ತೀವ್ರವಾದ ಅತಿಸಾರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅದು ರಕ್ತಸ್ರಾವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು<ref>https://learn.allergyandair.com{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} › cockroach-allergies</ref>. == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[s:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಜಿರಲೆ|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಶ್ವಕೋಶದಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿ]] ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕೀಟಗಳು]] pjde624zp0xnstslzrntubz32h49qby 0 57892 1371057 1333806 2026-04-01T09:52:42Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371057 wikitext text/x-wiki [[File:Vesalius 164frc.png|thumb|upright=1.3|[[:en:Andreas Vesalius|ಆಂಡ್ರಿಯಾಸ್ ವೆಸಲಿಯಸ್]] ನ [[:en:De humani corporis fabrica|ಡಿ ಹ್ಯೂಮಾನಿ ಕಾರ್ಪೋರಿಸ್ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕ]], 1543 ರಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ, ವಿವರವಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ]] [[:en:Anatomy|ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]] (Greek anatomē, "dissection") ಎಂಬುದು ಜೀವಿಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಭಾಗಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ [[ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ]] ಶಾಖೆಯಾಗಿದೆ.<ref>Merriam Webster Dictionary</ref> '''ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ''' (anatomy) ಜೀವಿಗಳ ದೇಹರಚನೆ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನ.<ref>https://www.britannica.com/science/anatomy</ref><ref name="ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ">{{cite book | title=ನವಕರ್ನಾಟಕ ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪದಕೋಶ | publisher=ನವಕರ್ನಾಟಕ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ | pages=೨ |isbn=818467198-9}}</ref> ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಆಕಾರ, ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳ ಜೋಡಣೆ, ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳು, ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳು ಯಾವುದರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆಯೋ ಅವುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೂಡಾ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. == ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ ಸೂತ್ರಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆ == ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಆಕಾರ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತ [[ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ|ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ]]ದ ಈ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿನ ಸೂತ್ರಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಮಾನವನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಉನ್ನತ [[ಕಶೇರುಕ]]ಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟರಚನೆಯ ಯೋಜನೆಯೂ ಅಲ್ಲದೆ, ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನದ ಚರಿತೆಯನ್ನೂ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತೀರ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧದ [[ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ|ಸಸ್ಯಶಾಸ್ರ್ತ]]ಗಳ ರಚನೆಯ ಕ್ಷೇತವನ್ನು [[ಸಸ್ಯ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ರ್ತದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ರ್ತ(ಲೇಖನಗಳು) ಎಂಬಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿವೆ. ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ ತುಲನಾತ್ಮಕದಲ್ಲಿ [[ಜೀವ ವಿಕಾಸವಾದ|ಜೀವವಿಕಾಸ]]ದ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಮೂಲವಸ್ತುವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಅದನ್ನು ಆಧಾರಗೊಳಿಸಲು ಅಪಾರ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಈಚೆಗೆ ಇತ್ತಿರುವ ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನದ ಶಾಖೆಯ ಚರ್ಚೆ ಇದೆ. ಸಜಾತೀಯತಾ ವಿಜ್ಞಾನ (ಹೋಮಾಲಜಿ)ದಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಚನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಹೋಲಿಕೆಗಳು, ಸದೃಶ ಜೀವಿಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಮೇಲು ಮೇಲಿನ ಹೋಲಿಕೆಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾಗಿವೆ. ವಿಕಾಸದ ಫಲವಾಗಿರುವ ಆಕಾರ ರಚನೆಯ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮಾನವಶಾಸ್ರ; ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ; ವಿಕಾಸ, ಜೈವಿಕ; ಮಾನವನ ವಿಕಾಸ; ನಷ್ಟವಂಶ ಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರ; ಸಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಗಳ ರೂಪಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲು ಬಳಸಿರುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ವರ್ಗೀಕರಣ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲೂ (ಟ್ಯಾಕ್ಸಾನಮಿ) ಇವೆ. ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ (ಮಿಣಿದರ್ಶಕ)ದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಅಂಗಗಳ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕಟ್ಟಡದ ತುಂಡುಗಳಾಗಿರುವ ಪುಟಾಣಿ ಜೀವಕಣಗಳ ರಚನೆಯನ್ನೂ ರಚನಾವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಚರ್ಚಿಸಿದೆ. == ಅಂಗರಚನೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹುಡುಕುವ ವಿಧಾನ == ಮೊದಲಿನ ಒರಟು ಉಪಕರಣಗಳ ಕಾಲದಿಂದ, [[ಅಣು]]ಗಳ ಇಲ್ಲವೇ ಇನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕ ವಸ್ತುಗಳ([[ವೈರಾಣು|ವೈರಸ್]]) ಕೆಲವು ಗೊತ್ತಾದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಬಲ್ಲಂಥ ಶಕ್ತಿಯುತ [[ವಿದ್ಯುದಂಶಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ]] (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕೋಸ್ಕೋಪ್) ದ ಯುಗದ ತನಕ ಈ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಜೀವಿಗಳ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳ ಭೌತಿಕ ಮೂಲ ವಸ್ತುವಾದ [[ಜೀವದ್ರವ್ಯ]] (ಪ್ರೊಟೊ ಪ್ಲಾಸ್ಮ್) ಜೀವಕಣದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕಿರಿಕಿರಿಯ ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಓರಣವನ್ನು ಜೀವಕಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ಈ [[ಜೀವಕಣ]]ಗಳ ತಂಡಗಳಿಂದಾಗುವ [[ಅಂಗಾಂಶ]]ದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನುಅಂಗಾಂಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಸಿದೆ. ಅಂಡ ಫಲವಂತವಾದಾಗಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ ಹೊರಬರುವ ತನಕ ಆಗುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅಂಗರಚನೆಯನ್ನು [[ಅಂಡವಿಜ್ಞಾನ]] ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿದೆ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ, ಮುಪ್ಪಿನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಬದಲಾಣೆಗಳನ್ನು [[ಮುಪ್ಪುವಿಜ್ಞಾನ]]([[:en:Gerontology|ಜೆರಾಂಟಾಲಜಿ]]) ಮತ್ತು ಕೆಳವವಿಜ್ಞಾನ ([[:en:Geriatrics|ಜೆರಿಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್]])ದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಕೃತಕ ಸಾಧನಗಳಿಂದ ಮೈಯ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಬದಲಿ ಜೋಡಿಸುವುದು ನ್ಯೂನತಾಪೂರಣ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಕಸಿ ಮಾಡುವಿಕೆ, ಅಂಗಾಂಶದ ಮತ್ತು ಅಂಗದ, ಇದೇ ವಿಚಾರವನ್ನೇ ಕುರಿತದ್ದು. === ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ನ‌ಡುವಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸ === ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾವಿಜ್ಞಾನಗಳ ನ‌ಡುವಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಚಾರವಿಷ್ಟೆ. ತೋಳು, ಕಣ್ಣು, ಕೈ ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದು ಒಳಗಣ ಅಂಗ ಯಾವುದನ್ನೇ ಆಗಲಿ, ಆ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಿರುವ ನಿಜಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸದೆಯೆ ಅದರ ಆಕಾರ ರಚನೆಗಳ ಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆ ಹೇಗೂ ಅಸಾಧ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ [[:en:Physiology|ಶರೀರಕ್ರಿಯಾ ವಿಜ್ಞಾನ (ಲೇಖನಗಳು)]] ವನ್ನು ನೋಡಬೇಕು. == ಮಾನವನ ಅಂಗಭಾಗಗಳ ರಚನೆ == [[File:Parasagittal MRI of human head in patient with benign familial macrocephaly prior to brain injury (ANIMATED).gif|thumb|left|[[:en:Magnetic resonance imaging|ಎಂಆರ್‌ಐ]] ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನಿಂದ ನೋಡಿದಂತೆ [[ತಲೆ]]ಯ ಸಗಿಟಲ್ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಆಧುನಿಕ ಅಂಗರಚನಾ ತಂತ್ರ]] [[ಮಾನವ]]ನ ಮೈಯ ಅಂಗ, ಅಂಗಭಾಗಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿರುವ ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವು: [[ಜಠರ]]ಗರುಳಿನ ನಾಳಿ; [[ಧಮನಿ]]ಗಳು(ಆರ್ಟರಿ), [[ಮೂಳೆ|ಎಲುಬು]]; [[ಮೆದುಳು|ಮಿದುಳು]]; ರಕ್ತಸುತ್ತಾಟದ ಮಂಡಲ; ಕೂಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಆನಿಸುವ ಅಂಗಾಂಶಗಳು; [[ಕಣ್ಣು]], ಮಾನವನ; [[ಗುಂಡಿಗೆಯ ಅಂಗರಚನೆ]], [[ಕೀಲು]]ಗಳು, ತಂತುಗಟ್ಟುಗಳು; ಈಲಿ; ಹಾಲುರಸ; ಹಾಲುರಸಮಂಡಲ; [[ನರ]]; [[:en:Nervous system|ನರಮಂಡಲ]]; ವಾಸನಿಕ ಮಂಡಲ; ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಂಡಲ; ಉಸಿರಾಟದ ಮಂಡಲದ ಅಂಗರಚನೆ; ಎಲುಗಟ್ಟು, ಬೆನ್ನೆಲುಬಿಯ; [[ತಲೆಬುರುಡೆ]]; [[ಬೆನ್ನು ಹುರಿ|ಬೆನ್ನುಹುರಿ]]; [[ಮೂತ್ರಕೋಶ|ಮೂತ್ರದ ಮಂಡಲ]]; ಸಿರಗಳು. ಮೈಯ ಅಂಗಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಚಾರಗಳು ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿವೆ.<ref>{{cite web |url=http://www.medschoolsonline.co.uk/index.php?pageid=135 |title=Studying medicine |publisher=Medschools Online |accessdate=27 June 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130128114829/http://www.medschoolsonline.co.uk/index.php?pageid=135 |archive-date=28 January 2013 |url-status=dead }}</ref> ಕೈಯ ಲೇಖನದಲ್ಲಿರುವ ಚರ್ಚೆಯೊಂದಿಗೆ, [[ಮೂಳೆ|ಎಲುಬು]]; ಕೀಲುಗಳು; ತಂತುಪಟ್ಟಿಗಳು ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮಾಂಸಲಿಯ([[:en:Pancreas|ಪ್ಯಾನ್‍ಕ್ರಿಯಾಸ್]]) ವಿಚಾರ ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ಈ ಅಂಗದ ಮುಖ್ಯ ಚರ್ಚೆ ಮಾಂಸಲಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಅದರ ಸಂಬಂಧಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಜಠರಗರುಳಿನ ನಾಳಿಯ ರೋಗಗಳು; [[ಸಿಹಿಮೂತ್ರ]]; ಪಚನ ಇನ್ಸುಲಿನ್; [[ಮಾನವನಲ್ಲಿ ನಿರ್ನಾಳ ಗ್ರಂಥಿಗಳು|ನಿರ್ನಾಳ ಗ್ರಂಥಿ]] ಕಾರ್ಯವಿಜ್ಞಾನ; ಚೋದನಿಕಗಳು; ಪಿಂಡವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಪ್ರಾಣಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಮೊದಲಿಕಗಳಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮುಂದಿನ ಓದಿಗೆ ಮಿಕ್ಕವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಒಂದು ವಿಷಯದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಲೇಖನವಾಗೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸಂಬಂಧಕ ಬರಹಗಳ ಗೊತ್ತಾದ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೂ ಮೈಯಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದ ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯಗಳಿಗೂ ವಿಷಯಸೂಚಿ ಕೈಪಿಡಿ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಮುಂದಾಳುಗಳ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಜೀವನ ಚರಿತೆಯ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ವೈದ್ಯವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ (ಲೇಖನಗಳು) ದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕುತೂಹಲಕರ ವಿಷಯಗಳನ್ನುಓದಬಹುದು. ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೆಲ್ಲೂ ಅಂಗರಚನೆಯ ಅಂಗಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕಲ್ಪನೆಯ ವಾಸನೆಯೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಅಂಗರಚನೆಗಳ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ, ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇಂದಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೈದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಕ್ಕೂ ಚೆನ್ನಾದ ಹೋಲಿಕೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಇರುವುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ==ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ== [[ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ (ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ)]] [[ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಒಟ್ಟಾರೆ]] ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{Sister project links | wikt=anatomy | commons=Category:Anatomy | b=Category:Anatomy | n=no | q=Category:Anatomy | s=Category:Anatomy | v=Topic:Anatomy | voy=no | species=no | d=Q514 | mw=no | display=Anatomy}} *{{dmoz|Health/Medicine/Basic_Sciences/Anatomy}} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ (ಲೇಖನಗಳು)|ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ (ಲೇಖನಗಳು)}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಅಂಗಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]] hb8tim7sh9qmz6n4ul4odo337cdfxch 3 59574 1371073 1331352 2026-04-01T10:21:35Z MediaWiki message delivery 17558 /* This Month in Education: March 2026 */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1371073 wikitext text/x-wiki {{welcome}}[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|ಅನಂತ್]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೫೦, ೨೫ ಜೂನ್ ೨೦೧೬ (UTC) <div style="align: center; padding: 1em; border: solid 1px #1874cd; background-color: #d1eeee;"> ನಮಸ್ಕಾರ {{BASEPAGENAME}}, '''ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವಕೋಶಕ್ಕೆ''' ನಿಮಗೆ ಸ್ವಾಗತ! ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ನಿಮಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದೆಂದೂ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವಿರೆಂದೂ ಆಶಿಸುತ್ತೇನೆ. ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಲು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಲು [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸಮುದಾಯ ಪುಟ]] ನೋಡಿ. ಹೊಸಬರಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂತಹ ಕೆಲವು ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ (ಕೆಲ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಆಂಗ್ಲ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತವೆ): *[[Wikipedia:Kannada_Support|Font help]] (read this if Kannada is not getting rendered on your system properly) *[[ಸಹಾಯ:ಲಿಪ್ಯಂತರ|ನೇರವಾಗಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದು ಹೇಗೆ?.]] *[[:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ದಿಕ್ಸೂಚಿ]] *[[:en:Wikipedia:How to edit a page|ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?]] *[[:en:Wikipedia:Tutorial|ಆಂಗ್ಲ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಟುಟೋರಿಯಲ್]] *[[:en:Wikipedia:Picture tutorial|ಚಿತ್ರಗಳನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿವುದು ಹೇಗೆ?]] *[[:Help:ಹೊಸ ಲೇಖನವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು|ಹೊಸ ಲೇಖನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?]] *[[:en:Wikipedia:How to write a great article|ದೊಡ್ಡ ಲೇಖನವೊಂದನ್ನು ಬರೆಯುವುದು ಹೇಗೆ?]] *[[:en:Wikipedia:Naming conventions|ಹೆಸರಿಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ]] *[[:en:Wikipedia:Manual of Style|ಶೈಲಿ ಕೈಪಿಡಿ]] *[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಕೋರಿಕೆಯ ಲೇಖನಗಳು]] ನೀವು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಸಹಾಯ ಪುಟಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೇನಾದರೂ ತಿಳಿಯಬಯಸಿದಲ್ಲಿ, ದಯಮಾಡಿ [http://mail.wikipedia.org/mailman/listinfo/wikikn-l ಈ ಅಂಚೆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗೆ] ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸಿ. ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುವಾಗ, ಚರ್ಚಾ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವಾಗ ಸಹಿ ಹಾಕುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ. <br> ಸಹಿ ಹಾಕಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿ: <nowiki>~~~~</nowiki> </div> '''ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಬರೆಯಿರಿ''' ದಯವಿಟ್ಟು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲೇ ಬರೆಯಿರಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಲೇಖನದ ಶೀರ್ಷಿ‍ಕೆಯೂ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲೇ ಇರಲಿ. ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವುದೇ ಬ್ಲಾಗ್ ಮಾದರಿಯ ಲೇಖನ ಸೇರಿಸಬೇಡಿ. [[ಸದಸ್ಯ:Palagiri|Palagiri]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Palagiri|talk]]) ೧೮:೦೨, ೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೪ (UTC) == MediaWiki Train the Trainer 2015 barnstar == {| style="border: 10px ridge gold; background-color: white; width:50%; margin: 1em auto 1em auto;" |style="font-size: x-large; padding: 0; vertical-align: middle; height: 1.1em;" | <center>'''MediaWiki Train the Trainer 2015 barnstar'''</center>[[File:MediaWiki logo.png|100px|center]][[File:MediaWiki Train the Trainer Program 2015-06-27 Image 07.JPG|300px|center]] |- |style="vertical-align: middle; border-top: 1px solid gray;" | <br/>This barnstar is awarded to you in recognition of your leadership and presentation skills in the [[:meta:CIS-A2K/Events/MediaWiki Train the Trainer Program/2015|MediaWiki Train the Trainer 2015 program]]. We hope to have enriched your Wiki-experience and would like to see active contribution from you towards MediaWiki and other scripts, gadgets and tools-related activities. Thank you once again for your enthusiastic participation. [[File:Smiley.svg|20px]] -- [[:meta:CIS-A2K|CIS-A2K]] ([[:meta:Talk:CIS-A2K/Events/MediaWiki Train the Trainer Program/2015|talk]]) ೧೪:೫೯, ೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) |} == ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ == ನಮಸ್ಕಾರ ಅನಂತ್, [[%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B2%BF%E0%B2%AA%E0%B3%80%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%AF:%E0%B2%85%E0%B2%B0%E0%B2%B3%E0%B2%BF_%E0%B2%95%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B3%86#.E0.B2.85.E0.B2.A8.E0.B2.BF.E0.B2.B8.E0.B2.BF.E0.B2.95.E0.B3.86|ಅರಳಿಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ]] ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ. -- [[User:Teju2friends|ತೇಜಸ್]] <sup>/ [[User Talk:Teju2friends|ಚರ್ಚೆ]]/</sup> ೦೪:೩೯, ೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) : ಅನಂತರೇ, ನಿಮ್ಮ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಳಿಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಉತ್ತರದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ -- [[User:Teju2friends|ತೇಜಸ್]] <sup>/ [[User Talk:Teju2friends|ಚರ್ಚೆ]]/</sup> ೦೮:೦೪, ೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) :: ಅನಂತರೇ, ಸುಮಾರು ೧೧ ದಿನಗಳು ಕಳೆದರೂ ಕನಿಷ್ಠ ಸಣ್ಣ ಉತ್ತರವನ್ನೂ ನೀಡಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಮನವಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೀರೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ದಯಮಾಡಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿ. -- [[User:Teju2friends|ತೇಜಸ್]] <sup>/ [[User Talk:Teju2friends|ಚರ್ಚೆ]]/</sup> ೦೪:೪೬, ೧೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) ಅನಂತರೆ..., ನಾನು ತೂಗುದೀಪ ಶ್ರೀನಿವಾಸರವರ ಲೇಖನಿಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಅದೆಲ್ಲವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಏಕೆ ತಿದ್ದಿದ್ದಿರಿ??? ನಾನು ವೀಕೀಪೆಡಿಯಗೆ ಹೊಸಬನು. ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಕಿರುಸೇವೆಗಾಗಿ ನಾನು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವೆನು. ದಯವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪುಟ್ಟ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ನೀವು ಅಲ್ಲಿ ತಿದ್ದಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಡೀ ನನ್ನ ಲೇಖನಿಯನ್ನು ದಯಮಾಡಿ ಅಳಿಸಬೇಡಿ. ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡಿ. ಇಲ್ಲವೆ ನಿಮ್ಮ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಾದರು ಕೊಡಿ ನನಗೆ ವಿಕೀಪಿಡಿಯದ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಿರಂತೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Vinayak Winnu|Vinayak Winnu]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Vinayak Winnu|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೪೫, ೧೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೬ (UTC) == AWB ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ == ಅನಂತ್, AWB ಬಳಸಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಕ್ಲೀನ್ ಅಪ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂತು. ಇದು ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡುವುತ್ತಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: [[ಶ್ರವಣಾತೀತ_ತರ೦ಗ]]. ಇಂತಹ ಆಟೋಮೇಟೆಡ್ ಟೂಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಬಾಟ್ ಅಕೌಂಟ್ ಬಳಸಬೇಕು, ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಸಮುದಾಯದೊಂದಿಗೆ ಇಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿ. ~[[User:Omshivaprakash|ಓಂಶಿವಪ್ರಕಾಶ್/Omshivaprakash]]<sup>/[[User talk:Omshivaprakash|ಚರ್ಚೆ]]/[[Special:Contributions/Omshivaprakash|ಕಾಣಿಕೆಗಳು]]</sup> ೧೧:೩೫, ೨೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) ::ಮೇಲೆ ಉದಾಹರಿಸಿದ ಲೇಖನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸರಿಸಲಾಗಿದೆ [[ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗ]]. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅನುಸ್ವಾರಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದ್ದು, ಉಲ್ಲೇಖನವನ್ನು ಹಾಕುವಂತೆ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಇಂತಹ ಸಂಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ವಿಕಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಚೊಕ್ಕವಾದರೂ ಆಗಬಹುದು. ~[[User:Omshivaprakash|ಓಂಶಿವಪ್ರಕಾಶ್/Omshivaprakash]]<sup>/[[User talk:Omshivaprakash|ಚರ್ಚೆ]]/[[Special:Contributions/Omshivaprakash|ಕಾಣಿಕೆಗಳು]]</sup> ೧೨:೦೨, ೨೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) ~[[User:Omshivaprakash|ಓಂಶಿವಪ್ರಕಾಶ್/Omshivaprakash]]ರವರೆ ನಾನು AWB ಕಲಿಯತ್ತಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ --[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|ಅನಂತ್]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೨೧, ೩೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) :::ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೧ರಿಂದ AWB ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ. ಇನ್ನೂ ಅದನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಕಲಿಕೆಯ ಕ್ರಮ ಸರಿ ಇಲ್ಲ. ಆ ಟೂಲ್ ಏನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸುತ್ತಲೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ನಿಮ್ಮ AWB ಸಂಪಾದನೆಯ ನಂತರದ ಮೌನ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಕಾಣಿಕೆಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೀವೇ ಗಮನಿಸಿ ನೋಡಿ. ೧೬೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಡಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ AWB ಬಳಸಿ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ. ನಾನು ನೋಡಿದ ಕೆಲವು ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಿರುವ ದೋಷಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ನನಗೆ ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದೆ. ಇನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ೧೬೦೦ ಎಡಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರಮ ವಹಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಇದು ಮತ್ತೊಂದು ಗೂಗಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಲೇಷನ್‌ ನಂತಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದಿರಲಿ ಎಂದು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ~[[User:Omshivaprakash|ಓಂಶಿವಪ್ರಕಾಶ್/Omshivaprakash]]<sup>/[[User talk:Omshivaprakash|ಚರ್ಚೆ]]/[[Special:Contributions/Omshivaprakash|ಕಾಣಿಕೆಗಳು]]</sup> ೦೬:೩೩, ೩೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) ೧೬೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಡಿಟ್‌ಗಳನ್ನು, ನಾನೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುತೇನೆ--[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|ಅನಂತ್]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೩೯, ೩೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ (UTC) {{ಸುಸ್ವಾಗತ}}----[[ಸದಸ್ಯ:Madhusarthij|Madhusarthij]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Madhusarthij|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೨೬, ೧೦ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) {{ಸುಸ್ವಾಗತ}}--[[ಸದಸ್ಯ:G Shreeraj|G Shreeraj]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:G Shreeraj|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೩:೪೯, ೧೬ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) === ಹದಿಮೂರನೆಯ ವಾರ್ಷಿಕಾಚರಣೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ತಮಗೆ ಈ ಆಹ್ವಾನ === {| style="background-color: #878686; border: 1px solid #fceb92;" |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:St. Aloysius College.jpg|125px]] |style="font-size: large; padding: 3px 3px 0 3px; height: 1.00;" | '''ವಿಕಿಪೀಡಿಯ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಹದಿಮೂರನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ|ಹದಿಮೂರನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ]] @ ಮಂಗಳೂರು''' |rowspan="2" style="vertical-align: middle; padding: 5px;" | [[File:Wikipedia-logo-v2-kn.svg|130px|alt="Wikidata"]] |- |style="vertical-align: middle; padding: 3px;" | ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯವು ಹದಿಮೂರನೆಯ ಫಲಪ್ರದ ವರ್ಷಗಳ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯ ಸಂತಸವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಲ್ಲ ವಿಕಿಪೀಡಿಯನ್ನರನ್ನು ಈ ಮೂಲಕ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೩, ೨೦೧೬ರಂದು ಶನಿವಾರ '''ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಫೋಟೋ ನಡಿಗೆ''' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು '''ಬಂಟ್ವಾಳ''' ಅಥವಾ '''ಪಿಲಿಕುಳ'''ದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೪, ೨೦೧೬ರಂದು ಭಾನುವಾರ ಹದಿಮೂರನೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಚರಣೆಯನ್ನು, [[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿನ]] [[ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು|ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕಾಲೇಜಿನ]], '''ಎರಿಕ್ ಮಥಾಯಿಸ್ ಸಭಾಂಗಣ'''ದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವುದೆಂದು ದಿನ ನಿರ್ಧಾರ ಆಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಹದಿಮೂರನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ೧೩ನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ]] ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯದ ಸರ್ವರೂ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಇರುವಿಕೆಯಿಂದ ಹದಿಮೂರನೆಯ ವರ್ಷಾಚರಣೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಜ್ವಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಷಾಚರಣೆಯ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ನಡೆದ [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವಗಳು|ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿರುವ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸಂಪಾದಕರನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ವೇದಿಕೆಯಾಗಲಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸಮುದಾಯದ ಮಂಗಳೂರಿನ [[ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ|ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ]] ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಮುದಾಯದ ಪರವಾಗಿ ನಿಮಗೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ವಾಗತ ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. --[[ಸದಸ್ಯ:Vishwanatha Badikana|Vishwanatha Badikana]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Vishwanatha Badikana|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೧೦, ೧೭ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) |} == Geographical Indications in India Edit-a-thon starts in 24 hours == Hello, <br/> [[File:2010-07-20 Black windup alarm clock face.jpg|right|150px]]Thanks a lot for signing up as a participant in the [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|Geographical Indications in India Edit-a-thon]]. We want to inform you that this edit-a-thon will start in next 24 hours or so (25 January 0:00 UTC). Here are a few handy tips: * ⓵ Before starting you may check the [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon#Rules|rules of the edit-a-thon]] once again. * ⓶ A resource section has been started, you may check it [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Resources|here]]. * ⓷ Report the articles you are creating and expanding. If a local event page has been created on your Wikipedia you may report it there, or you may report it on the [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon/Participants|Meta Wiki event page]] too. This is how you should add an article— go to the <code>"participants"</code> section where you have added you name, and beside that add the articles like this: <code>[[User:Example|Example]] ([[User talk:Example|talk]]) (Articles: Article1, Article2, Article3, Article4).</code> You '''don't''' need to update both on Meta and on your Wikipedia, update at any one place you want. * ⓸ If you are posting about this edit-a-thon- on Facebook or Twitter, you may use the hashtag <span style="color: blue">#GIIND2016</span> * ⓹ Do you have any question or comment? Do you want us to clarify something? Please ask it [[:meta:Talk:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|here]]. Thank you and happy editing. [[File:Face-smile.svg|20px]] --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೩೨, ೨೩ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/GI_participants&oldid=15268365 --> == GI edit-a-thon 2016 updates == Geographical Indications in India Edit-a-thon 2016 has started, here are a few updates: # More than 80 Wikipedians have joined this edit-a-thon # More than 35 articles have been created/expanded already (this may not be the exact number, see "Ideas" section #1 below) # [[:en:Template:Infobox geographical indication|Infobox geographical indication]] has been started on English Wikipedia. You may help to create a similar template for on your Wikipedia. [[File:Spinning Ashoka Chakra.gif|right|150px]] ; Become GI edit-a-thon language ambassador If you are an experienced editor, [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Ambassadors|become an ambassador]]. Ambassadors are community representatives and they will review articles created/expanded during this edit-a-thon, and perform a few other administrative tasks. ; Translate the Meta event page Please translate [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|this event page]] into your own language. Event page has been started in [[:bn:উইকিপিডিয়া:অনলাইন এডিটাথন/২০১৬/ভারতীয় ভৌগোলিক স্বীকৃতি এডিটাথন|Bengali]], [[:en:Wikipedia:WikiProject India/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|English]] and [[:te:వికీపీడియా:వికీప్రాజెక్టు/జాగ్రఫికల్ ఇండికేషన్స్ ఇన్ ఇండియా ఎడిట్-అ-థాన్|Telugu]], please start a similar page on your event page too. ; Ideas # Please report the articles you are creating or expanding [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|here]] (or on your local Wikipedia, if there is an event page here). It'll be difficult for us to count or review articles unless you report it. # These articles may also be created or expanded: :* Geographical indication ([[:en:Geographical indication]]) :* List of Geographical Indications in India ([[:en:List of Geographical Indications in India]]) :* Geographical Indications of Goods (Registration and Protection) Act, 1999 ([[:en:Geographical Indications of Goods (Registration and Protection) Act, 1999]]) See more ideas and share your own [[:meta:Talk:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon#Ideas|here]]. ; Media coverages Please see a few media coverages on this event: [http://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/Wikipedia-initiative-Celebrating-legacy-of-Bangalore-Blue-grapes-online/articleshow/50739468.cms The Times of India], [http://indiaeducationdiary.in/Shownews.asp?newsid=37394 IndiaEducationDiary], [http://www.thehindu.com/news/cities/Kochi/gitagged-products-to-get-wiki-pages/article8153825.ece The Hindu]. ; Further updates Please keep checking [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|the Meta-Wiki event page]] for latest updates. All the best and keep on creating and expanding articles. :) --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೪೬, ೨೭ ಜನವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/GI_participants&oldid=15282198 --> == 7 more days to create or expand articles == [[File:Seven 7 Days.svg|right|250px]] Hello, thanks a lot for participating in [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|Geographical Indications in India Edit-a-thon]]. We understand that perhaps 7 days (i.e. 25 January to 31 January) were not sufficient to write on a topic like this, and/or you may need some more time to create/improve articles, so let's extend this event for a few more days. '''The edit-a-thon will continue till 10 February 2016''' and that means you have got 7 more days to create or expand articles (or imprpove the articles you have already created or expanded). ; Rules The [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon#Rules|rules]] remain unchanged. Please [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon|report your created or expanded articles]]. ; Joining now Editors, who have not joined this edit-a-thon, may [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Participants|also join now]]. [[File:Original Barnstar Hires.png|150px|right]] ; Reviewing articles Reviewing of all articles should be done before the end of this month (i.e. February 2016). We'll keep you informed. You may also [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|check the event page]] for more details. ; Prizes/Awards A special barnstar will be given to all the participants who will create or expand articles during this edit-a-thon. The editors, who will perform exceptionally well, may be given an Indic [[:en:List of Geographical Indications in India|Geographical Indication product or object]]. However, please note, nothing other than the barnstar has been finalized or guaranteed. We'll keep you informed. ; Questions? Feel free to ask question(s) [[:meta:Talk:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon|here]]. -- [[User:Titodutta]] ([[:meta:User talk:Titodutta|talk]]) sent using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೦೮, ೨ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/GI_participants&oldid=15282198 --> ==[[ಪುರಂದರದಾಸರು]]' ಪುಟವನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಅಳಿಸಿದೆ== ಸದಸ್ಯ:Noufal17- ಸಂತ ಆಲೋಯ್ಸಿಸ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು 'ಪುರಂದರದಾಸರು' ಪುಟವನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಅಳಿಸಿ ಮಿತ್ರಾ ವೆಂಕಟ್ರಾಜ್ ಅವರ ವಿಷಯ ತುಂಬಿದ್ದಾನೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಚಿರಾಗ್.ಸಾರ್ಥಿ.ಜೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್.ಸಿ. ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಅವನ ತಮ್ಮ ಸದಸ್ಯ:Madhusarthij ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಮುಂದು ಯೋಚಿಸದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಹಾಕಿದ್ದಾನೆ. *ನಿಮ್ಮ ಮಿತ್ರರಿರಬಹುದು, ತಿಲಳಿಹೇಳಿ, [[ಪುರಂದರದಾಸರು]] ಪುಟ ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಇದುವರಿಗೆ ಒಂದೂ ಲೇಖನ ಬರೆದು ಗೊತ್ತಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ತಿಳಿಯದು; ಸುಮ್ಮನೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ/ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.ಯಜಮಾನಿಕೆ,ಸಲಹೆ ಕೊಡುವುದು ಸುಲಭ;ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇಷ್ಟ!! ಕ್ಷಮಿಸಿ/ನಿಮ್ಮವ [[ಸದಸ್ಯ:Bschandrasgr|Bschandrasgr]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Bschandrasgr|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೭:೧೯, ೮ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) == GI edit-a-thon updates == [[File:Geographical Indications in India collage.jpg|right|200px]] Thank you for participating in the [[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon|Geographical Indications in India]] edit-a-thon. The review of the articles have started and we hope that it'll finish in next 2-3 weeks. # '''Report articles:''' Please report all the articles you have created or expanded during the edit-a-thon '''[[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical_Indications_in_India_Edit-a-thon|here]]''' before 22 February. # '''Become an ambassador''' You are also encouraged to '''[[:meta:CIS-A2K/Events/Geographical Indications in India Edit-a-thon/Ambassadors|become an ambassador]]''' and review the articles submitted by your community. ; Prizes/Awards Prizes/awards have not been finalized still. These are the current ideas: # A special barnstar will be given to all the participants who will create or expand articles during this edit-a-thon; # GI special postcards may be sent to successful participants; # A selected number of Book voucher/Flipkart/Amazon coupons will be given to the editors who performed exceptionally during this edit-a-thon. We'll keep you informed. ; Train-a-Wikipedian [[File:Biology-icon.png|20px]] We also want to inform you about the program '''[[:meta:CIS-A2K/Train-a-Wikipedian|Train-a-Wikipedian]]'''. It is an empowerment program where groom Wikipedians and help them to become better editors. This trainings will mostly be online, we may conduct offline workshops/sessions as well. More than 10 editors from 5 Indic-language Wikipedias have already joined the program. We request you to have a look and '''[[:meta:CIS-A2K/Train-a-Wikipedian#Join_now|consider joining]]'''. -- [[User:Titodutta|Titodutta (CIS-A2K)]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೦೧, ೧೭ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/GI_participants&oldid=15355753 --> == Adding Category using HotCat == Please see these edits: https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%85%E0%B2%9C%E0%B3%82%E0%B2%B0%E0%B3%8D&curid=77216&diff=663905&oldid=648449 https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%85%E0%B2%9A%E0%B2%AE%E0%B2%9F%E0%B3%8D%E0%B2%9F%E0%B2%BF&curid=77080&diff=663903&oldid=647556 Be cautious while using HotCat :) ~ [[User:M G Harish|ಹರೀಶ]] <sup>/ [[User talk:M G Harish|ಚರ್ಚೆ]] / [[Special:Contributions/M_G_Harish|ಕಾಣಿಕೆಗಳು]] </sup> ೦೬:೪೦, ೧೮ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) == ಲೇಖಕಿಯರೊಡನೆ ಲೇಖಕರು ಯಾಕೆ? == [[ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಲೇಖಕಿಯರು ಮತ್ತು ಸಾಧಕಿಯರು]] ಪುಟದಲ್ಲಿ ಲೇಖಕಿಯರು ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಲೇಖಕರ ಹೆಸರುಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಸೇರಿಸಿದ್ದು ಯಾಕೆ?--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೦೯, ೨೦ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) *{{ping|pavanaja}} ಅದು ನಿರ್ಮಾಣ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದೆ ::ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಹಾಕಿದ್ದು ನಾನು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದ ನಂತರ. ಅಷ್ಟಕ್ಕೂ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಲೇಖಕರು ಲೇಖಕಿಯರ ಜೊತೆ ಸೇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ--[[ಸದಸ್ಯ:Pavanaja|Pavanaja]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Pavanaja|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೦೨, ೨೦ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೬ (UTC) ತಿಂಗಳ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿರುವ ನಿಮ್ಮ ನಿಲುವು ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ. ಅಭಿನಂದನೆಗಳು --[[ಸದಸ್ಯ:Dr.K.Soubhagyavathi|ಕೆ.ಸೌಭಾಗ್ಯವತಿ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Dr.K.Soubhagyavathi|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೧೯, ೯ ಜುಲೈ ೨೦೧೬ (UTC) == Rio Olympics Edit-a-thon == Dear Friends & Wikipedians, Celebrate the world's biggest sporting festival on Wikipedia. The Rio Olympics Edit-a-thon aims to pay tribute to Indian athletes and sportsperson who represent India at Olympics. Please find more details '''[[:m:WMIN/Events/India At Rio Olympics 2016 Edit-a-thon/Articles|here]]'''. The Athlete who represent their country at Olympics, often fail to attain their due recognition. They bring glory to the nation. Let's write articles on them, as a mark of tribute. For every 20 articles created collectively, a tree will be planted. Similarly, when an editor completes 20 articles, a book will be awarded to him/her. Check the main page for more details. Thank you. [[:en:User:Abhinav619|Abhinav619]] <small>(sent using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೫೪, ೧೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೬ (UTC), [[:m:User:Abhinav619/UserNamesList|subscribe/unsubscribe]])</small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Abhinav619/UserNamesList&oldid=15842813 --> == CIS-A2K Newsletter: July 2016 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of July 2016. The edition includes details about these topics: * Event announcement: Tools orientation session for Telugu Wikimedians of Hyderabad * Programme reports of outreach, education programmes and community engagement programmes * Ongoing event: India at Rio Olympics 2016 edit-a-thon. * Program reports: Edit-a-thon to improve Kannada-language science-related Wikipedia articles, Training-the-trainer programme and MediaWiki training at Pune * Articles and blogs, and media coverage Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2016|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೪೬, ೨೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=15789024 --> == CIS-A2K Newsletter August 2016 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of August 2016. The edition includes details about these topics: * Event announcement: Tools orientation session for Telugu Wikimedians of Hyderabad * Programme reports of outreach, education programmes and community engagement programmes * Ongoing event: India at Rio Olympics 2016 edit-a-thon. * Program reports: Edit-a-thon to improve Kannada-language science-related Wikipedia articles, Training-the-trainer programme and MediaWiki training at Pune * Articles and blogs, and media coverage Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2016|here]]'''. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೨೫, ೨೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=15874164 --> == CIS-A2K Newsletter September 2016 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of September 2016. The edition includes details about these topics: * Gender gap study: Another 5 Years: What Have We Learned about the Wikipedia Gender Gap and What Has Been Done? * Program report: Wikiwomen’s Meetup at St. Agnes College Explores Potentials and Plans of Women Editors in Mangalore, Karnataka * Program report: A workshop to improve Telugu Wikipedia articles on Nobel laureates * Article: ସଫ୍ଟଓଏର ସ୍ୱାଧୀନତା ଦିବସ: ଆମ ହାତେ ଆମ କୋଡ଼ ଲେଖିବା Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2016|here]]'''. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೧೫, ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=16000176 --> == Wikipedia Asian Month == Hey Ananth, thanks for organizing Wikipedia Asian Month, here are also guide for you. Feel free to talk to me with any question, idea or concern on meta. #Step 1, make sure your event page is fully set up and translated. [[m:Wikipedia Asian Month/Sample|Link to the Sample page]] (You need to localize [[m:Template:WAM|This template]]) #Step 2, translate the banner [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=Centralnotice-tgroup-WAM_2016&filter= at here], make sure tranlsate the link to the event page of your home wiki. #Step 3, when you finish the two steps, [[m:Wikipedia Asian Month/Status|update this page]]. When both "Main Page" and "CN"(tranlsation) marked as done, I will enbale the CN in your language all the way to the end of November. Best Wishes,<br /> --[[ಸದಸ್ಯ:AddisWang|AddisWang]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:AddisWang|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೦೭, ೩೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) == WAM Organizers Update (Nov.5) == Hi WAM Organizer! Hopefully everything works just fine so far! '''[[:m:User_talk:AddisWang|Need Help Button''', post in any language is fine]] * Here are some recent updates for you, and as always, let me know if you have any idea, thought or question. ** IMPORTANT: Asian Language Wikipedia will exclude the language speaking country from the Asian Month so we can encourage editors write something about other part of Asia. E.g., Chinese Wikipedia will exclude Mainland China, Taiwan, Hong Kong, and Macau. Indian language Wikipedia will exclude India. If you have problems with that, please let me know. ** I've posted the tool instruction and newest postcard rules on each Wiki' event page. Make sure you translate it. In short: 4 articles get one card, 15 get another one (Special one), and the Ambassador gets another one. ** We will still allow two Ambassadors if top and second contributors have more than 30 accepted articles, just like last year. Please send this information to high-quantity participant to encourage them. ** Please create [[:en:Template:WAM talk 2016|'''this talk page template''']] and linked in Wikidata. Judging tool will add this template to submitted articles automatically. ** The judging tool should work fine. If not, talk to me. ** You may put this template on your user page if you like it. [[:en:Template:User WAM organizer]] ** Optional: Judging Tool Interface may not available in your language. If you feel needed, you can [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Wikipedia+Asian+Month%2FTool+Interface&language=en&action=page&filter= translate the interface at here]. ** Invite some active contributors from your wiki to participate. And please encourage editors who can speak more than one language participate to other WAM edition. ** Indic Community: [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] will provide fund if you would like to organize an offline event of Wikipedia Asian Month. [[:m:Talk:CIS-A2K/Requests|Apply at here]]. Best Wishes, <br/> Addis Wang<br/> <small>Sent by [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೫೫, ೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) </small> <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016_Organizers&oldid=16034645 --> == WAM Organizers Update (Nov.12) == Hi WAM Organizer! Hopefully everything works just fine so far! '''[[:m:User_talk:AddisWang|Need Help Button''', post in any language is fine]] * Here are some recent updates for you, and as always, let me know if you have any idea, thought or question. ** Additional souvenirs (e.g. Stickers, bookmarks) will sent to Ambassadors and active organizers. ** I'm doing some basic statistics at [[:m:Wikipedia Asian Month/Results|Result page]] every week, in case you are interested. * I've already sent noticfication to global top 20 users that WMF will give global top 3 contributors a free Wikimedia T-shirt. Here are the rules: ** A participant's article count is combined on all language Wikipedias they have contributed to ** Only Wikipedia Asian Month on Wikipedia projects will count (no WikiQuote, etc.) ** The global top 3 article count will only be eligible on Wikipedias where the WAM article requirement is at least 3,000 Bytes and 300 words. ** Please make sure enforce the rules, such as proper references, notability, and length. ** International organizers will double check the top 3 users' accepted articles, so if your articles are not fulfilling the rules, you might be disqualified. We don't want it happened so please don't let us make such a decision. ** Rest of Global top 10 users will also get some WAM souvenirs. Best Wishes, <br/> Addis Wang <br/> <small>Sent by [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೩:೦೧, ೧೩ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC)</small> <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016_Organizers&oldid=16058010 --> == WAM Tool Update == Hi WAM organizers, due to unexpected maintenance on wmfLabs, which host our judging tool, the tool is currently down and can not be used in around next 48 hours or less. Please inform local participants for such problem, and tell them they can submit their contribution after the maintenance. I will send another update when the tool comes back. If you have further questions regarding the tool, please feel free to reach [[:m:User:AddisWang|me]] or the tool developer [[User talk:Ле Лой|Le Loi]]. Best, Addis Wang/ sent by [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೦೭, ೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016_Organizers&oldid=16058010 --> == Update (Nov. 16) == [[File:Asia_(orthographic_projection).svg|right|200px]] Hi WAM organizers! It's now half way! Good job! Here are some updates: * As many of you may notice, that the judging tool has came back to normal. * I've set up a result page with some numbers in it. It may not accurate, just as a reference at this time. * WAM should get more media coverage. If you can help (either locally or internationally), please let me know! * Please considering start judging articles if you have not yet. it's really important to give feedbacks to participants so they can improve articles or get motivated. * With your help, I may start the first round of address collection before WAM ends for who already have four accepted articles and organizers, as I promised to improve the postcard sending process this year. * Feel free to reach out to me for any question! At [[:m:User_talk:AddisWang|my meta talk page]]. Best Wishes, <br/> Adds Wang <br/> <small>sent by [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೩೧, ೧೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC)</small> <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016_Organizers&oldid=16066143 --> == CIS-A2K Newsletter October 2016 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of October 2016. The edition includes details about these topics: * '''Blog post''' Wikipedia Asian Month — 2016 iteration starts on 1 November — a revisit * '''Program report''': Impact Report form for the Annual Program Grant * '''Program report''': Kannada Wikipedia Education Program at Christ university: Work so far * '''Article''': What Indian Language Wikipedias can do for Greater Open Access in India * '''Article''': What Indian Language Wikipedias can do for Greater Open Access in India * . . . '''and more''' Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2016|here]]'''. --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೧೮, ೨೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC)<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=16015143 --> == What's Next (WAM) == Congratulations! The Wikipedia Asian Month is almost ending and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next? ;Here are some number I would like to share with you (by UTC Nov. 30 2am) :Total submitted: 7289; 669 unique users ; Tool problem :If you can not submit articles via judging tool, use [[:m:Wikipedia Asian Month/late submit|'''this meta page''']] to do so. Please spread this message with local participants. ; Here are what will come after the end of WAM * Make sure you judge all articles before December 5th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. * Participates still can submit their contribution in November before December 2nd at [[:m:Wikipedia Asian Month/late submit|'''this page''']]. Please let your local wiki participates know. Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month/Status|'''this page''']] after December 5th * There will be three round of address collection scheduled: December 2nd, December 7th, and December 20th. * Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month/2016 Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants has more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. * I will announce the name of Wikipedians who will able to pick a Wikimedia T-shirt from Wikimedia Store for free after I re-check their contributions. * There will be a progress page for the postcards. ; Some Questions * It could be a case that local organizer does not agree on an article if shall accept it or not. In this situation, the judging tool will highlight the conflict articles in the "article's list". Please review other's opinion, and resolve the conflict by changing your decision or discuss with other judges. * In case you wondering how can you use the WAM tool (Fountain) in your own contest, contact the developer [[:m:User:Ле Лой|Le Loi]] for more information. Best Wishes,<br/> Addis Wang; <small>Sent by [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೧೯, ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC)</small> <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016_Organizers&oldid=16068000 --> == Address Collection == We are starting collecting address! Please fill '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSe0KM7eQEvUEfFTa9Ovx8GZ66fe1PdkSiQViMFSrEPvObV0kw/viewform this form]''' to receive an additional postcard as being a WAM organizer. You may receive this message because you on the receipt list. You don't have to fill the form if you are not organizing this year. This form is only accessed by me and your username will not distribute to the local community to send postcards. All personal data will be destroyed immediately after postcards and other souvenirs are sent. Please help your local participants in case they have any problem understanding the survey. If you have any question, feel free contact me on [[:m:User_talk:AddisWang|my meta talk page]]. You can remove yourself from the list at [[:m:Wikipedia Asian Month/2016 Organizers|this page]]. * Some deadline: *: Dec. 5th<nowiki>:</nowiki> Finish Judging *: Dec.10th<nowiki>:</nowiki> Last day to improve the content and change the judge Best, [[:m:User:AddisWang|Addis Wang]]; Sent by [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೦೪, ೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:AddisWang@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikipedia_Asian_Month/2016_Organizers&oldid=16068000 --> == This Month in Education: December 2016 == <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 1px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"><hr /> <div style="font-size: 1.5em; text-align: center; ">[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016|<span style="color:black;">Wikimedia Education Newsletter – Volume 5, Issue 4, December 2016</span>]]</div> <hr /> <div style="text-align: center; ">[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016|Headlines]] • [[outreach:Education/Newsletter/December 2016/Highlights|Highlights]] • [[outreach:Education/Newsletter/December 2016/Single|Single page edition]]</div> <hr /> <br /> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Greek_schools_collaborate_to_write_local_history_about_Corfu|'''Greece:''' Greek schools collaborate to write on local history]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/It’s a win win project: An interview with Sivan Lerer, a teacher at the Hebrew University of Jerusalem|'''Israel:''' It’s a win win project: An interview with Sivan Lerer, a teacher at the Hebrew University of Jerusalem]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Open Science Fellows Program launched in Germany|'''Germany:''' Open Science Fellows Program launched in Germany]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Students go wikipedian in the Basque Country|'''Basque Country:''' Students go wikipedian in the Basque Country]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Third term of Wikipedia editing at the University of Oslo|'''Norway:''' Third term of Wikipedia editing at the University of Oslo]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/First Wiki Club in Macedonia|'''Macedonia:''' First Wiki Club in Macedonia]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Articles of interest in other publications|'''Global:''' Articles of interest in other publications]] </div> <div style="padding: 0.5em; text-align: center; font-size: 0.9em;"> <br> To get involved with the newsletter, please visit [[outreach:Education/Newsletter/Newsroom|the newsroom]]. To browse past issues, please visit [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/Archives|the archives]]. </div></div><section end="education-newsletter"/> [[outreach:Education/News|Home]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Education Newsletter|Subscribe]] • [[outreach:Education/Newsletter/Archives|Archives]] • [[outreach:Education/Newsletter/Newsroom|Newsroom]] - The newsletter team ೧೮:೫೧, ೨೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16170520 --> == This Month in Education: [February 2017] == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|left|240px]] <div style="text-align: left; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:60px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: center; direction: ltr; margin-left"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:20px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 1 | February 2017</span> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. Be sure to check out the [[outreach:Education/Newsletter/Feb_2017|full version]], and [[Outreach:Education/Newsletter/Archives|past editions]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[Outreach:Education/News/Team|Join the team!]]</span> <div style=text-align:center; direction: ltr"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;"> {{anchor|back}} In This Issue </span></div> === === {| style="width: 70%;" |style="width: 40%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman| [[#Featured Topic|Featured Topic]] |style="width: 60%; font-size:16px; font-family:times new roman"| <!-- Enter the title of the articles for this issue --> [[Outreach:Education/News/Drafts/newsletter_update|Newsletter update]] [[Outreach:Education/News/Drafts/time_is_not_an_unlimited_resource|Common Challenges: Time is not an unlimited resource]] |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#From the Community|From the Community]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/News/Drafts/Medical_students%27_contributions_reach_200_articles_in_an_innovative_elective_course_at_Tel_Aviv_University.| Medical Students' contributions reach 200 articles in innovative elective course at Tel Aviv University]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Wikilesa:_Working_with_university_students_on_human_rights| Wikilesa: working with university students on human rights]] [[Outreach:Education/News/Drafts/An_auspicious_beginning_at_university| An auspicious beginning at university in Basque Country]] [[Outreach:Education/News/Drafts/The_Wikipedia_Education_Program_kicks_off_in_Finland| The Wikipedia Education Program kicks off in Finland]] [[Outreach:Education/News/Drafts/The_Brief_Story_of_Mrgavan_WikiClub| The Brief Story of Mrgavan WikiClub]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Citizen_Science_and_biodiversity_in_school_projects_on_Wikispecies,_Wikidata_and_Wikimedia_Commons| Citizen Science and biodiversity in school projects on Wikispecies, Wikidata and Wikimedia Commons]] </span> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman">[[#From the Education Team|From the Education Team]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/News/Drafts/ACTC2017| WMF Education Program to be featured at the Asian Conference for Technology in the Classroom]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Opportunities_to_grow_in_Oman|Opportunities to grow in Oman]] [[Outreach:Education/News/Drafts/hundred_words_campaign|An invitation to participate in the "Hundred Words" campaign!]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Education_Collab_adopts_new_membership_criteria#The_Education_Collab_adopts_new_membership_criteria|Education Collab updates membership criteria]] </span> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#In the News|In the News]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [http://www.npr.org/sections/ed/2017/02/22/515244025/what-students-can-learn-by-writing-for-wikipedia|What Students Can Learn By Writing For Wikipedia] [http://www.businessinsider.com/career-benefits-sharing-knowledge-2017-2| Online communities are supercharging people's careers] [https://www.linux.com/news/2017/2/using-open-source-empower-students-tanzania| Using open source to empower students in Tanzania] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikipedia_Signpost/2017-02-27/Recent_research| Signpost Special Issue: Wikipedia in Education] </span> |} We hope you enjoy this issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೪, ೨೮ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16360344 --> == This Month in Education: [March 2017] == <div> <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 0.25px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|centre]] <div style="text-align: center; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:40px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: left; direction: ltr; margin-centre"> <center> <span style="text-align: center; font-weight: bold; color: #006699; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 2 |March 2017</span> </center> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> <center> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. Be sure to check out the [[outreach:Education/Newsletter/March_2017|full version]], and [[Outreach:Education/Newsletter/Archives|past editions]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[Outreach:Education/News/Team|Join the team!]]</span> </center> <div style="text-align:center; direction: ltr"> <center> <span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:800px;"> {{anchor|back}} In This Issue </center> <hr /> </div> {| style="width: 70%;" |style="width: 40%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman| [[#Featured Topic|Featured Topic]] |style="width: 60%; font-size:16px; font-family:times new roman"|[[Outreach:Education/News/Drafts/newsletter_update|Newsletter update]] <hr /> [[Outreach: Education/Newsletter/March 2017/Overview on Wikipedia Education Program 2016 in Taiwan|Overview on Wikipedia Education Program 2016 in Taiwan]] <hr /></span> |- <hr /> |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#From the Community|From the Community]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/High School and Collegiate Students Enhance Waray Wikipedia during Edit-a-thons|High School and Collegiate Students Enhance Waray Wikipedia during Edit-a-thons]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/Approaching History students as pilot of Education program in Iran|Approaching History students as pilot of Education program in Iran]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/An experience with middle school students in Ankara|An experience with middle school students in Ankara]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/Wikishtetl: Commemorating Jewish communities that perished in the Holocaust|Wikishtetl: Commemorating Jewish communities that perished in the Holocaust]] </span> <hr /> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman">[[#From the Education Team|From the Education Team]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/UCSF Students Visit WMF Office as they start their Wikipedia editing journey|UCSF Students Visit WMF Office as they start their Wikipedia editing journey]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/Meet the team|Meet the team]] </span> <hr /> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#In the News|In the News]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [http://lararnastidning.se/fran-dammiga-arkiv-till-artiklar-pa-natet%7C| Från dammiga arkiv till artiklar på nätet] </span> <hr /> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|update your subscription]]. </div> </div></div> The new issue of the newsletter is out! Thanks to everyone who submitted stories and helped with the publication. We hope you enjoy this issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[User:Saileshpat|Saileshpat]] ([[User talk:Saileshpat|talk]]) 19:07, 1 April 2017 (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16517453 --> == This Month in Education: [April 2017] == <div> <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 0.25px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|centre]] <div style="text-align: center; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:40px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: left; direction: ltr; margin-centre"> <center> <span style="text-align: center; font-weight: bold; color: #006699; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 3 | April 2017</span> </center> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> <center> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. Be sure to check out the [[outreach:Education/Newsletter/March_2017|full version]], and [[Outreach:Education/Newsletter/Archives|past editions]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[Outreach:Education/News/Team|Join the team!]]</span> </center> <div style="text-align:center; direction: ltr"> <center> <span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:800px;"> {{anchor|back}} In This Issue </center> <hr /> </div> {| style="width: 70%;" |style="width: 40%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman| [[#Featured Topic|Featured Topic]] |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> <hr /> [[Outreach: Education/Newsletter/April 2017/How responsible should teachers be for student contributions?|How responsible should teachers be for student contributions?]] <hr /></span> |- <hr /> |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#From the Community|From the Community]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Cairo and Al-Azhar Universities students wrap up their ninth term and start their tenth term on WEP|Cairo and Al-Azhar Universities students wrap up their ninth term and start their tenth term on WEP]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Glimpse of small language Wikipedia incubation partnership in Taiwan|Glimpse of small language Wikipedia incubation partnership in Taiwan]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Key to recruiting seniors as Wikipedians is long-term work|Key to recruiting seniors as Wikipedians is long-term work]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Education at WMCON17|Education at WMCON17]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/OER17|OER17]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Western Armenian WikiCamper promotes Wikiprojects in his school|Western Armenian WikiCamper promotes Wikiprojects in his school]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Building a global network for Education|Building a global network for Education]] </span> <hr /> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman">[[#From the Education Team|From the Education Team]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Mobile Learning Week 2017|Mobile Learning Week 2017]] </span> </span> <hr /> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|update your subscription]]. </div> </div></div> The new issue of the newsletter is out! Thanks to everyone who submitted stories and helped with the publication. We hope you enjoy this issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೧೮, ೧ ಮೇ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16627464 --> == CIS-A2K Newsletter July 2017 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of July 2017. The edition includes details about these topics: * Telugu Wikisource Workshop * Marathi Wikipedia Workshop in Sangli, Maharashtra * Tallapaka Pada Sahityam is now on Wikisource * Wikipedia Workshop on Template Creation and Modification Conducted in Bengaluru Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2017|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೩:೫೮, ೧೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=16294961 --> == This Month in Education: September 2017 == <div style="border: 0.25px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left]] <div style="text-align: left; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:60px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: center; direction: ltr; margin-left"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:20px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 8 | September 2017</span> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter| subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction: ltr"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;"> In This Issue </span></div> {| style="width: 60%;" | style="width: 50%; font-size:20px; font-family:times new roman;" | Featured Topic | style="width: 50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/September 2017/Wikipedia - Here and Now|"Wikipedia – Here and Now": 40 students in the Summer School "I Can – Here and Now" in Bulgaria heard more about Wikipedia]] |- | colspan="3" | ---- |- | style="font-size:20px; font-family:times new roman;" | From the Community | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/News/September 2017/Klexikon|Klexikon: the German 'childrens' Wikipedia' in Montréal]] [[outreach:Education/News/September 2017/Wikipedia is now a part of Textbook in Informatics|Wikipedia is now a part of Textbook in Informatics]] |} </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೨:೨೪, ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17258722 --> == Invitation from WAM 2017 == [[File:Asia_(orthographic_projection).svg|right|200px]] Hi WAM organizers! Hope you receive your postcard successfully! Now it's a great time to '''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2017#Communities_and_Organizers|sign up at the 2017 WAM]]''', which will still take place in November. Here are some updates and improvements we will make for upcoming WAM. If you have any suggestions or thoughts, feel free to discuss on [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month|the meta talk page]]. # We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/Onsite edit-a-thon|take a look and sign up at this page]]. # We will have many special prize provided by Wikimedia Affiliates and others. [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/Event Partner|Take a look at here]]. Let me know if your organization also would like to offer a similar thing. # Please encourage other organizers and participants to sign-up in this page to receive updates and news on Wikipedia Asian Month. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2017|meta talk page]] if you have any questions. Best Wishes,<br /> Sailesh Patnaik <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=17313147 --> == Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon starts with great enthusiasm == [[File:Bhubaneswar_Heritage_Edit-a-thon_poster.svg|right|200px]] Hello,<br/> Thanks for signing up as a participant of [[:m:Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon|Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon]] (2017). The edit-a-thon has started with great enthusiasm and will continue till 10 November 2017. Please create/expand articles, or create/improve Wikidata items. You can see some suggestions [[:m:Bhubaneswar_Heritage_Edit-a-thon/List|here]]. Please report you contribution '''[[:m:Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon/Report contribution|here]]'''. If you are an experienced Wikimedian, and want to lead this initiative, [[:m:Bhubaneswar_Heritage_Edit-a-thon/Participants#Ambassadors|become an ambassador]] and help to make the event a bigger success. Thanks and all the best. -- [[:m:User:Titodutta|Titodutta]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೦೫, ೧೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <small>You are getting this message because you have joined as a participant/ambassador. You can subscribe/unsubscribe [[:m:User:Titodutta/lists/BHEAT|here]].</small> <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/BHEAT&oldid=17328544 --> == WAM Reminder == [[File:Asia_(orthographic_projection).svg|right|200px]] Hi WAM organizers! Thanks again for organizing Wikipedia Asian Month. There are only 4 days before it starts. If you haven't yet signed your language in WAM 2017, You can sign-up [[m:https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_Asian_Month_2017#Communities_and_Organizers|here]]. Below we have provided some notices and guidelines for organizing. ;Page Setup * Our [[m:Wikipedia Asian Month 2017/Sample|Sample page]] is ready to be translated. There are only a few adjustments if you had this page for 2016 already. ** Article Requirement is 4 ** Article criteria are 3k bytes and 300 words. NO 2k bytes for smaller Wikipedia. ** According to the tool's limit, IP users can not participate. Please encourage them to register an account. ;Localization * Please localize '''[[:en:Template:WAM user 2016|this template]]''' and used on sign up page. I will update the template once the tool is ready to be used. * You may localize this page, but you can also just put a link towards the meta page. [[m:Wikipedia Asian Month/QA]] ;Strategy * You may have to invite some of your Wikipedia friends or active Wikipedians from your home WIKI to help you organize. * You may have to send some invitation to last year participants, active Wikipedians, and Wikipedians who has a special interest. * Central Notice will be used. You may use the Site Notice if you don't see the CN is deployed. ;Reward *We will keep sending postcards (new design) this year, and as an organizer, you will receive an additional postcard as well. *We will have many special prizes provided by Wikimedia Affiliates and others. [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/Event Partner|Take a look at here]]. Let me know if your organization also would like to offer a similar thing. *We will send the Ambassador a regular paper copy of the certificate through the basic mail. ;Question Please feel free to contact me or the WAM team [[m:Talk:Wikipedia Asian Month 2017|meta talk page]], send me an email by Email this User or chat with me on facebook. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. '''Best Wishes''',<br /> Sailesh Patnaik using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೩೮, ೨೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=17354308 --> [[ಸದಸ್ಯ:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Mallikarjunasj|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೭:೪೭, ೩೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) Wiki Asia Month- Kannada.. Thanks for taking the phone call. == This Month in Education: October 2017 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 6 | Issue 9 | October 2017 </span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; font-size:20px; font-family:times new roman;" | Featured Topic | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 1|Your community should discuss to implement the new P&E Dashboard functionalities]] |- | style="font-size:20px; font-family:times new roman;" | From the Community | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 2|Wikidata implemented in Wikimedia Serbia Education Programe]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 3|Hundred teachers trained in the Republic of Macedonia]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 4|Basque Education Program makes a strong start]] |- | style="font-size:20px; font-family:times new roman;" | From the Education Team | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 8|WikiConvention Francophone 2017]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 9|CEE Meeting 2017]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೨:೦೫, ೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17368194 --> == Wikipedia Asian Month 2017: engage with audience == Dear WAM organizer, I’m Erick, the coordinator of WAM 2017. Thanks for your effort and help at [[:m:Wikipedia Asian Month 2017]]! Here are some more information about organizational matter of the event at a national level. <small>You are receiving this message because you have signed up as a organizer or in the [[:m:Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers|list]].</small> ; Timeline The event has started and will end in the November 30th 23:59 (UTC). However, we are late for some matter. So we need your help: * '''Invite''' previous participants and your community members to join. We have a [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/SampleInvitation|template]] you can use. * '''Translate''' [[m:Special:PrefixIndex/MediaWiki:Centralnotice-WAM_2017-|Central Notice for your community]] (more instruction below) as well as sending a notice in village pump. Go public! * '''Become''' the jury member in a campaign on Fountain which is an amazing tool for you to supervise participants’ articles. If you don’t have the campaign set up, please contact us! And put a link to your community’s campaign page for participants’ navigation. * '''Organize''' a [[:m:Wikipedia Asian Month 2017/Event Partner|off-site]] editathon event. A coffee bar, internet and laptops. Though it’s optional. If you want to do that, please contact me. In the following days, you should answer the questions from your community and supervise the submissions. Hope you have fun! ; Prepare Central Notice Central Notice shows a banner on the top of pages in your wiki project along the event timeframe. We will use this to engage with audience. Steps: # Translate, change logo and link to event page. Find your project's Central Notice [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:PrefixIndex/MediaWiki:Centralnotice-WAM_2017- here]. For example, we can change the banner for Chinese Wikipedia [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=Centralnotice-tgroup-WAM_2017&filter=&language=zh&action=translate here]. # When you mark the 4 items (translation) as done. I'll enable the central notice in your language for this month. ; Interesting articles Have some interesting articles in your mind or from community? Drop us a line so that we can post that [[m:Wikipedia_Asian_Month_2017/Topics|here]] to exchange the information to other communities. ; Special Prize You can find some special prizes in [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2017/Event_Partner|Event Partner]] page. They can be claimed by: * Write an article about Indigenous people in Taiwan at Wikipedia Asian Month (supported by Wikimedia Taiwan). * Write articles on monuments of Bhubaneswar (supported by Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon). The participants who joins for the special prize need to also report their conribution in the speical page. The link is shown in the Event Partner page. ; Looking for help At all times, please reply me back or send me an email at erick@asianmonth.wiki.--[[m:User:Fantasticfears|Fantasticfears]] ([[m:User talk:Fantasticfears|talk]]) ೧೨:೧೨, ೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Fantasticfears@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=17385072 --> == CIS-A2K Newsletter August September 2017 == Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of August and September 2017. Please find below details of our August and September newsletters: August was a busy month with events across our Marathi and Kannada Focus Language Areas. # Workshop on Wikimedia Projects at Ismailsaheb Mulla Law College, Satara # Marathi Wikipedia Edit-a-thon at Dalit Mahila Vikas Mandal # Marathi Wikipedia Workshop at MGM Trust's College of Journalism and Mass Communication, Aurangabad # Orientation Program at Kannada University, Hampi Please read our Meta newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August_2017|here]]'''. September consisted of Marathi language workshop as well as an online policy discussion on Telugu Wikipedia. # Marathi Wikipedia Workshop at Solapur University # Discussion on Creation of Social Media Guidelines & Strategy for Telugu Wikimedia Please read our Meta newsletter here: '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September_2017|here]]'''<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Sent using --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೨೩, ೬ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=17391006 --> == This Month in Education: November 2017 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 6 | Issue 10 | November 2017</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 1|Hashemite University continues its strong support of Education program activities]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 2|Wikicontest for high school students]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 3|Exploring Wikiversity to create a MOOC]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 4|Wikidata in the Classroom at the University of Edinburgh]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 5|How we defined what secondary education students need]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 6|Wikipedia Education Program in Bangkok,Thailand]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 7|Shaken but not deterred]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 8|Wikipedia workshop against human trafficking in Serbia]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 9|The WikiChallenge Ecoles d'Afrique kicks in 4 francophones African countries]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 10|A Proposal for Education Team endorsement criteria]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 11|Student perceptions of writing with Wikipedia in Australian higher education]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೨೩, ೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17496082 --> == CIS-A2K Newsletter October 2017 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the months of October 2017. The edition includes details about these topics: * Marathi Wikipedia - Vishwakosh Workshop for Science writers in IUCAA, Pune * Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon * Odia Wikisource anniversary * CIS-A2K signs MoU with Telangana Government * Indian Women Bureaucrats: Wikipedia Edit-a-thon * Interview with Asaf Bartov Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2017|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Sent using --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೪೪, ೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Titodutta@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=17428960 --> == Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon Update == Hello,<br/> Thanks for signing up as a participant of [[:m:Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon|Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon]] (2017). The edit-a-thon has ended on 20th November 2017, 25 Wikipedians from more than 15 languages have created around 180 articles during this edit-a-thon. Make sure you have reported your contribution on [[Bhubaneswar Heritage Edit-a-thon/Report contribution|this page]]. Once you're done with it, Please put a {{tick}} mark next to your username in the list by 10th December 2017. We will announce the winners of this edit-a-thon after this process.-- [[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೩೦, ೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <small>You are getting this message because you have joined as a participant/ambassador. You can subscribe/unsubscribe [[:m:User:Titodutta/lists/BHEAT|here]].</small> <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/BHEAT&oldid=17509628 --> == What's Next (WAM) == Congratulations! The Wikipedia Asian Month is has ended and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next? ;Here are some number I would like to share with you :Total submitted: 7429 articles; 694 users ; Here are what will come after the end of WAM * Make sure you judge all articles before December 12th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. * Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month/Status|'''this page''']] after December 12th * There will be three round of address collection scheduled: December 15th, December 20th, and December 25th. * Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month/2017 Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. * There will be a progress page for the postcards. <small>If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]].</small> '''Best Wishes''',<br /> Sailesh Patnaik using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೩೭, ೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=17513917 --> == This Month in Education: December 2017 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 6 | Issue 11 | December 2017</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 2|Wikimedia Serbia has established cooperation with three new faculties within the Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 3|Updates to Programs & Events Dashboard]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 4|Wiki Camp Berovo 2017]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 5|WM User Group Greece organises Wikipedia e-School for Educators]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 6|Corfupedia records local history and inspires similar projects]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 7|Wikipedia learning lab at TUMO Stepanakert]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 8|Wikimedia CH experiments a Wikipedia's treasure hunt during "Media in Piazza"]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 9|Creating digitally minded educators at BETT 2017]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 10|Things My Professor Never Told Me About Wikipedia]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 11|"Academia and Wikipedia: Critical Perspectives in Education and Research" Conference in Ireland]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 12|Science is shaped by Wikipedia]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೩೧, ೫ ಜನವರಿ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17597557 --> == This Month in Education: January 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 1 | January 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> {{anchor|back}} <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | <!-- Enter the title of the articles for this issue --> [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 1|Bertsomate: using Basque oral poetry to illustrate math concepts]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 2|Wikimedia Serbia celebrated 10 years from the first article written within the Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 3|WikiChallenge Ecoles d'Afrique update]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 4|The first Swedish Master's in Digital Humanities partners with Wikimedia Sverige]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 5|How we use PetScan to improve partnership with lecturers and professors]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 6|The Education Survey Report is out!]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 7|Education Extension scheduled shutdown]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೮:೪೨, ೧ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17696217 --> == This Month in Education: February 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 2 | February 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 2|WikiProject Engineering Workshop at IIUC,Chittagong]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 3|What did we learn from Wikibridges MOOC?]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 4|Wikimedia Serbia launched Wiki scholar project]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 5|Wiki Club in Ohrid, Macedonia]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 6|Karvachar’s WikiClub: When getting knowledge is cool]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 7|More than 30 new courses launched in the University of the Basque Country]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 8|Review meeting on Christ Wikipedia Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 9|The Multidisciplinary Choices of High School Students: The Arabic Education Program; Wikimedia Israel]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 10|The Education Extension is being deprecated (second call)]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 11|The 2017 survey report live presentation is available for viewing]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೮:೫೨, ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17757914 --> == This Month in Education: March 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 3 | March 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 1|Education Programs Itinerary]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 2|Animated science educational videos in Basque for secondary school student]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 3|Beirut WikiClub: Wikijourney that has enriched our experiences]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 4|Students of the Faculty of Biology in Belgrade edit Wikipedia for the first time]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 5|The role of Wikipedia in education - Examples from the Wiki Education Foundation]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 6|Multilingual resource for Open education projects]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 7|Wikipedia: examples of curricular integration in Portugal]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 8|Resources and Tips to engage with Educators]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 9|Education Session at WMCON 2018]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೦:೩೩, ೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17882222 --> == This Month in Education: April 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 4 | April 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 1|Wikimedia at the Open Educational Resources Conference 2018]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 2|Global perspectives from Western Norway]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 3|Togh's WikiClub: Wikipedia is the 8th wonder of the world!]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 4|Aboriginal Volunteers in Taiwan Shared Experience about Incubating Minority Language Wikipedia in Education Magazine]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 5|Workshops with Wiki Clubs members in the Republic of Macedonia]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 6|Celebrating Book's Day in the University of the Basque Country: is Wikipedia the largest Basque language book?]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 7|Txikipedia is born and you'll love it]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 8|Students Write Wiktionary]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 9|Presenting the Wikipedia Education Program at the Open Education Global Conference]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೩೩, ೪ ಮೇ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17992472 --> == CIS-A2K Newsletter, March & April 2018 == <div style="width:90%;margin:0% 0% 0% 0%;min-width:40em; align:center;"> <div style="color:white;"> :[[File:Access To Knowledge, The Centre for Internet Society logo.png|170px|left|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/File:Access_To_Knowledge,_The_Centre_for_Internet_Society_logo.png]]<span style="font-size:35px;color:#ef5317;"> </span> <div style="color: #3b475b; font-family: times new roman; font-size: 25px;padding: 25px; background: #73C6B6;"> <div style="text-align:center">The Center for Internet and Society</div> <div style="text-align:center">Access to Knowledge Program</div> <div style="color: #3b475b; font-family: comforta; font-size: 20px;padding: 15px; background: #73C6B6;"> <div style="text-align:center">Newsletter, March & April 2018</div> </div> </div> </div> <div style="width:70%;margin:0% 0% 0% 0%;min-width:40em;"> {| style="width:120%;" | style="width:120%; font-size:15px; font-family:times new roman;" | ;From A2K * [[:m:Women's Day Workshop at Jeevan Jyoti Women Empowerment Centre, Dist.Pune|Documenting Rural Women's Lifestyle & Culture at Jeevan Jyoti Women Empowerment Centre]] * [[:m:Institutional Partnership with Tribal Research & Training Institute|Open knowledge repository on Biodiversity & Forest Management for Tribal communities in Collaboration with Tribal Research & Training Institute(TRTI), Pune]] * [[:m:Telugu Wikipedia Reading list|Telugu Wikipedia reading list is created with more than 550 articles to encourage discourse and research about Telugu Wikipedia content.]] * [[:m:Telugu Wikipedia Mahilavaranam/Events/March 2018/Visakhapatnam|To address gender gap in participation, a workshop for women writers and literary enthusiasts was conducted in Visakhapatnam under Telugu Wikipedia Mahilavaranam.]] *[[:m:Sambad Health and Women Edit-a-thon|18 journalists from Sambad Media house joined together with Odia Wikipedians to create articles on Women's health, hyiegene and social issues.]] *[[:Incubator:Wp/sat/ᱠᱟᱹᱢᱤᱥᱟᱲᱟ ᱑ (ᱥᱤᱧᱚᱛ)/en|Santali Wikipedians along with Odia Wikipedians organised the first Santali Wikipedia workshop in India]]. *[[:kn:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಕಾರ್ಯಾಗಾರ/ಮಾರ್ಚ್ ಬೆಂಗಳೂರು|Wikimedia Technical workshop for Kannada Wikipedians to help them understand Wikimedia Tools, Gadgets and Auto Wiki Browser]] *[[:m:CIS-A2K/Events/Indian women and crafts|Women and Craft Edit-a-thon, to archive the Women achievers in the field of art and craft on Kannada Wikipedia.]] ; In other News *[[:m:CIS-A2K/Work plan July 2018 - June 2019|CIS-A2K has submitted its annual Work-plan for the year 2018-19 to the APG.]] *[[:m:Supporting Indian Language Wikipedias Program/Contest/Stats|Project Tiger has crossed 3077 articles with Punjabi community leading with 868 articles]]. *[https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimediaindia-l/2018-May/013342.html CIS-A2K is supporting three Wikipedians from India to take part in Wikimania 2018.] *[https://lists.wikimedia.org/pipermail/wikimedia-l/2018-May/090145.html Users have received Multiple failed attempts to log in notifications, Please change your password regularly.] *[[:outreach:2017 Asia report going forward|Education Program team at the Wikimedia Foundation has published a report on A snapshot of Wikimedia education activities in Asia.]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|update your subscription]].--[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೫೪, ೨೩ ಮೇ ೨೦೧೮ (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18069676 --> == This Month in Education: May 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 5 | May 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 2|Creating and reusing OERs for a Wikiversity science journalism course from Brazil]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 3|Inauguration Ceremony of Sri Jayewardenepura University Wiki Club]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 4|Wiki Education publishes evaluation of Fellows pilot]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 5|The first students of Russia with diplomas of Wikimedia and Petrozavodsk State University]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 6|Selet WikiSchool]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 8|A lofty vision for the Education Team]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 9|UNESCO Mobile Learning Week 2018, Digital Skills for Life and Work]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೧:೪೪, ೪ ಜೂನ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=18071070 --> == This Month in Education: June 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 6 | June 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 1|Academia and Wikipedia: the first Irish conference on Wikipedia in education]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 2|Ashesi Wiki Club: Charting the cause for Wikipedia Education Program in West Africa]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 3|Wikimedia Serbia has received a new accreditation for the Accredited seminars for teachers]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 4|Côte d'Ivoire: Wikipedia Classes 2018 are officially up and running]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 5|Basque secondary students have now better coverage for main topics thanks to the Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 6|What lecturers think about their first experience in the Basque Education Program]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 7|Education Extension scheduled deprecation]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 8|Wikipedia calls for participation to boost content from the continent]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 9|Wikipedia in the History Classroom]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 10|Wikipedia as a Pedagogical Tool Complicating Writing in the Technical Writing Classroom]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 11|When the World Helps Teach Your Class: Using Wikipedia to Teach Controversial Issues]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೦೩, ೩೦ ಜೂನ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18158878 --> == This Month in Education: July 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 7 | July 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 1|Wikipedia+Education Conference 2019: Community Engagement Survey]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 2|Young wikipedian: At WikiClub you get knowledge on your own will]] [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 3|Wikipedia in schools project at the "New Technologies in Education" Conference]] [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 4|Basque Education Program: 2017-2018 school year report]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 10|UNESCO ICT in Education Prize call for nominations opens]] [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 11|An educator's overview of Wikimedia (in short videos format)]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೩೨, ೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18263925 --> == This Month in Education: August 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 8 | August 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 2|The reconnection of Wikimedia Projects in Brazil]] [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 3|Christ (DU) students enrolls for 3rd Wikipedia certificate course]] [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 4|Educational wiki-master-classes at International "Selet" forum]] [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 5|54 students help enrich the digital Arabic content]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 6|Mapping education in the Wikimedia Movement]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೩:೧೨, ೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18288215 --> == Invitation from WAM 2018 == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px]] Hi WAM organizers! Hope you receive your postcard successfully! Now it's a great time to '''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2018#Communities_and_Organizers|sign up at the 2018 WAM]]''', which will still take place in November. Here are some updates and improvements we will make for upcoming WAM. If you have any suggestions or thoughts, feel free to discuss on [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month|the meta talk page]]. # We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Onsite edit-a-thon|take a look and sign up at this page]]. # We will have many special prize provided by Wikimedia Affiliates and others. [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Event Partner|Take a look at here]]. Let me know if your organization also would like to offer a similar thing. # Please encourage other organizers and participants to sign-up in this page to receive updates and news on Wikipedia Asian Month. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]] if you have any questions. Best Wishes,<br /> [[:m:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೦೩, ೨೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18097905 --> == 27 Communities have joined WAM 2018, we're waiting for you! == [[File:Wikipedia Asian Month Logo.svg|right|200px]] Dear WAM organizers! Wikipedia Asian Month 2018 is now 26 days away! It is time to sign up for '''[[:m:Wikipedia_Asian_Month_2018#Communities_and_Organizers|WAM 2018]]''', Following are the updates on the upcoming WAM 2018: * Follow the [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Organiser Guidelines|organizer guidelines]] to host the WAM successfully. * We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Onsite edit-a-thon|take a look and '''sign up''' at this page]]. * If you or your affiliate wants to organize an event partnering with WAM 2018, Please [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Event Partner|'''Take a look''' at here]]. * Please encourage other organizers and participants to sign-up in [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]] to receive updates and news on Wikipedia Asian Month. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]] if you have any questions. Best Wishes,<br /> [[:m:User:Wikilover90|Wikilover90]] using ~~<includeonly>~</includeonly>~~ <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18448358 --> == This Month in Education: September 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 9 | September 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 1|Edu Wiki Camp 2018: New Knowledge for New Generation]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 2|Education loves Monuments: A Brazilian Tale]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 3|“I have always liked literature, now I like it even more thanks to Wikipedia”. Literature is in the air of WikiClubs․]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 4|History of Wikipedia Education programme at Christ (Deemed to be University)]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 5|Preparation for the autumn educational session of Selet WikiSchool is started]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 6|Wiki Camp Doyran 2018]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 7|Wikicamp Czech Republic 2018]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 8|Wikipedia offline in rural areas of Colombia]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 9|Presentation on mapping education in the Wikimedia Movement]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೧೪, ೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18394865 --> == This Month in Education: November 2018 == {{clear}} [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 10 | October 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 1|A new academic course featuring Wikidata at Tel Aviv University]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 2|How we included Wikipedia edition into a whole University department curriculum]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 3|Meet the first board of the UG Wikipedia & Education]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 4|The education program has kicked off as the new academic year starts]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 5|The education program has kicked off as the new academic year starts in Albania]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 6|The first Wikimedia+Education conference will happen on April 5-7 at Donostia-Saint Sebastian]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 7|Using ORES to assign articles in Basque education program]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 8|What to write for Wikipedia about? Monuments!]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 9|Wikifridays: editing Wikipedia in the university]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 10|Writing articles on Wikipedia is our way of leaving legacy to the next generations]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೫:೫೫, ೧೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18504430 --> == ಮಂಗಳೂರು ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡ್ಲು ಹೇಳಿರಿ == https://saviorhealth.com/ ಭರತೇಶ, ಆಳ್ವಾಸ್ ಕಾಲೇಜು ಅಶೋಕ್ ಮೇಷ್ಟ್ರು ಮುಂತಾದ ಮಂಗಳೂರು ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡ್ಲು ಹೇಳಿರಿ. ಇದು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹರೀಶ್ ಯೋಜನೆ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಎಡಿಟ್ ನಲ್ಲಿ ಹಾಕ್ತಾ ಇದ್ದೀನಿ. [[User:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] ([[User talk:Mallikarjunasj|talk]]) ೧೪:೧೦, ೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC) == WAM Organizers Update == Hi WAM Organizer! Hopefully, everything works just fine so far! '''[[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|Need Help Button''', post in any language is fine]] * Here are some recent updates and clarification of rules for you, and as always, let me know if you have any idea, thought or question. ** Additional souvenirs (e.g. postcard) will be sent to Ambassadors and active organizers. ** A participant's article count is combined on all language Wikipedias they have contributed to ** Only Wikipedia Asian Month on Wikipedia or Wikivoyage projects count (no WikiQuote, etc.) ** The global top 3 article count will only be eligible on Wikipedias where the WAM article requirement is at least 3,000 bytes and 300 words. ** If your community accepts an extension for articles, you should set up a page and allow participants to submit their contributions there. ** In case of redirection not allowed submitting in Fountain tool, a workaround is to delete it, copy and submit again. Or a submission page can be used too. ** Please make sure enforce the rules, such as proper references, notability, and length. ** International organizers will double check the top 3 users' accepted articles, so if your articles are not fulfilling the rules, they might be disqualified. We don't want it happened so please don't let us make such a decision. Please feel free to contact me and WAM team on [[m:Talk:Wikipedia Asian Month 2018|meta talk page]], send me an email by Email this User or chat with me on facebook. For some languages, the activity for WAM is very less, If you need any help please reach out to us, still, 12 more days left for WAM, Please encourage your community members to take part in it. If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Best Wishes,<br /> Sailesh Patnaik<br /> <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18557757 --> == This Month in Education: November 2018 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em; direction:ltr;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 4 &bull; Issue 10 &bull; October 2018</span> ------ <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/November 2018|Contents]] &bull; [[outreach:Education/Newsletter/November 2018/Single page|Single page view]] &bull; [[:m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ------- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/November 2018/WikiEducation - Report from Wikimedians of Albanian Language UG |WikiEducation - Report from Wikimedians of Albanian Language UG]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wikipedia Education Program in ICETC 2018 , Japan |Wikipedia Education Program in ICETC 2018, Japan]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wikipedia has become the inseparable part of my daily life |Wikipedia has become the inseparable part of my daily life]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wikipedia is a world in which anyone of us has his own place |Wikipedia is a world in which anyone of us has his own place]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wiki conference for teachers in Ohrid |Wiki conference for teachers in Ohrid]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Our baby is 3! |Our baby is 3!]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/highlighting work of Sailesh Patnaik |Highlighting work of Sailesh Patnaik]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Important updates from Wikimedia Education Team |Important updates from Wikimedia Education Team]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Welcome Melissa to the Education Team |Welcome Melissa to the Education Team]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/What has the education team been up to? Year end review and updates! |What has the education team been up to? Year end review and updates! ]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೮:೧೮, ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18673623 --> == What's Next (WAM)! == Congratulations! The Wikipedia Asian Month has ended successfully and you've done amazing work of organizing. What we've got and what's next? ; Tool problem : If you faced problem submitting articles via judging tool, use [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|this meta page]] to do so. Please spread this message with local participants. ; Here are what will come after the end of WAM * Make sure you judge all articles before December 7th, and participants who can improve their contribution (not submit) before December 10th. * Participates still can submit their contribution of November before December 5th at [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/late submit|'''this page''']]. Please let your local wiki participates know. Once you finish the judging, please update [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Status|'''this page''']] after December 7th * There will be three round of address collection scheduled: December 15th, December 20th, and December 25th. * Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. * There will be a progress page for the postcards. ; Some Questions * In case you wondering how can you use the WAM tool (Fountain) in your own contest, contact the developer [[:m:User:Ле Лой|Le Loi]] for more information. Thanks again, Regards <br> [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೪:೫೯, ೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18652404 --> == WAM Postcard collection == Dear organiser, Thanks for your patience, I apologise for the delay in sending the Google form for address collection. Please share [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScoZU2jEj-ndH3fLwhwG0YBc99fPiWZIfBB1UlvqTawqTEsMA/viewform this form] and the message with the participants who created 4 or more than 4 articles during WAM. We will send the reminders directly to the participants from next time, but please ask the participants to fill the form before January 10th 2019. Things to do: #If you're the only organiser in your language edition, Please accept your article, keeping the WAM guidelines in mind. #Please report the local Wikipedia Asian Ambassador (who has most accepted articles) [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Ambassadors|'''on this page''']], if the 2nd participants have more than 30 accepted articles, you will have two ambassadors. #Please update the status of your language edition in [[:m:Wikipedia Asian Month 2018/Status|'''this page''']]. Note: This form is only accessed by WAM international team. All personal data will be destroyed immediately after postcards are sent. If you have problems accessing the google form, you can use [[:m:Special:EmailUser/Saileshpat|Email This User]] to send your address to my Email. Thanks :) --[[:m:User:Saileshpat|Saileshpat]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೧೫, ೧೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=18711123 --> == Invitation to Organize Wiki Loves Love 2019 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:WLL Subtitled Logo subtitled b (transparent).svg|frameless|right]] [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Love 2019|Wiki Loves Love]] (WLL) is an International photography competition of Wikimedia Commons to subject love testimonials happening in the month of February 2019. The primary goal of the competition is to document love testimonials through human cultural diversity such as monuments, ceremonies, snapshot of tender gesture, and miscellaneous objects used as symbol of love; to illustrate articles in the worldwide free encyclopedia Wikipedia, and other Wikimedia Foundation (WMF) projects. February is around the corner and Wiki Loves Love team invites you to organize and promote WLL19 in your country and join hands with us to celebrate love and document it on Wikimedia Commons. The theme of 2019 is '''Festivals, ceremonies and celebrations of love'''. To organize Wiki Loves Love in your region, sign up at WLL [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Organise|Organizers]] page. You can also simply support and spread love by helping us [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Love 2019|translate]] the commons page in your local language which is open for translation. The contest starts runs from 1-28 February 2019. Independent from if there is a local contest organised in your country, you can help by making the photo contest Wiki Loves Love more accessible and available to more people in the world by translating the upload wizard, templates and pages to your local language. See for an overview of templates/pages to be translated at our [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/Translations|Translations page]]. Imagine...The sum of all love! [[:c:Commons:Wiki Loves Love 2019/International Team|Wiki Loves Love team]] --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೩೩, ೬ ಜನವರಿ ೨೦೧೯ (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wiki_Loves_Love&oldid=18760999 --> == This Month in Education: January 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &bull; Issue 1 &bull; January 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2019|Contents]] &bull; [[outreach:Education/Newsletter/January 2019/Headlines|Headlines]] &bull; [[:m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/January 2019/Registration for Wikimedia+Education Conference is open|Registration for Wikimedia+Education Conference is open]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Collaboration with Yerevan State University of Languages and Social Sciences after V. Brusov|Collaboration with Yerevan State University of Languages and Social Sciences after V. Brusov]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Meet the first Programs & Events Dashboard sysops|Meet the first Programs & Events Dashboard sysops]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/More than a hundred students gathered in Ecuador to edit Wikipedia|More than a hundred students gathered in Ecuador to edit Wikipedia]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Selet WikiSchool continues to teach young Tatar language Wikipedians|Selet WikiSchool continues to teach young Tatar language Wikipedians]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/The WikiClub contributes to the development of our human qualities |The WikiClub contributes to the development of our human qualities]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Third prize for Wikipedia in schools project|Third prize for Wikipedia in schools project]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/We've updated the design of Education space!|We've updated the design of Education space!]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/WikiChallenge Ecoles d'Afrique 2019|The WikiChallenge Ecoles d'Afrique is back]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Wiki Advanced Training at VVIT|Wiki Advanced Training at VVIT]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/WikiEducation in Albania from WoALUG|Creating our first WikiClub]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/WikiClubs participate in edit-a-thon of cartoons|WikiClubs participate in edit-a-thon of cartoons]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Wikimedia and Education in Portugal: Where are we now|Wikimedia and Education in Portugal: Where are we now]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Wikimedia Israel: “Wikipedia Ambassadors” program for Arabic-speaking schools is launched|Wikimedia Israel: “Wikipedia Ambassadors” program for Arabic-speaking schools is launched]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೪:೪೧, ೨೯ ಜನವರಿ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18816770 --> == CIS-A2K Newsletter January 2019 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of January 2019. The edition includes details about these topics: ;From A2K * Mini MediaWiki Training, Theni * Marathi Language Fortnight Workshops (2019) * Wikisource training Bengaluru, Bengaluru * Marathi Wikipedia Workshop & 1lib1ref session at Goa University * Collaboration with Punjabi poet Balram ;From Community *TWLCon (2019 India) ;Upcoming events * Project Tiger Community Consultation * Gujarati Wikisource Workshop, Ahmedabad * Train the Trainer program Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2019|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೩೬, ೨೨ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18336051 --> == This Month in Education: February 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 2 &#x2022; February 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/February 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/February 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia User Group Nigeria in Collaboration with AfroCrowd Celebrate Black Month History with a 2Day Editathon|Wikimedia User Group Nigeria in Collaboration with AfroCrowd Celebrate Black Month History with a 2Day Editathon]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia+Education Programme announced|Wikimedia+Education Programme announced]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikipedia in Education, Uruguay|Wikipedia in Education, Uruguay]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Oslo Metropolitan University hires “Wikipedia-assistants”|Oslo Metropolitan University hires “Wikipedia-assistants”]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Basque Education Program: 2018 in review|Basque Education Program: 2018 in review]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia Israel introduces Wikidata to Education|Wikimedia Israel introduces Wikidata to Education]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia Serbia made tutorials in Serbian language on editing Wikipedia|Wikimedia Serbia made tutorials in Serbian language on editing Wikipedia]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Seminar on wikis in education|Seminar on wikis in education]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia, Tourism and Education: Launching project ISAL|Wikimedia, Tourism and Education: Launching project ISAL]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/The Swiss Lab: Wikipedia as a game|The Swiss Lab: Wikipedia as a game]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Meet Hungary|Meet Hungary]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೫೨, ೨೭ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18903920 --> == This Month in Education: March 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 3 &#x2022; March 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/March 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/March 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/March 2019/Wikimedia at MLW2019|Wikimedia at UNESCO Mobile Learning Week 2019]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Wiki Education publishes evaluation on how to get subject matter experts to edit|Wiki Education publishes evaluation on how to get subject matter experts to edit]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/WikiGap brings editors to close WikiGap|WikiGap brings editors to close WikiGap and open Wiki Pathshala]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Education Mapping exercise is open for public review|Education Mapping exercise is open for public review]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Wikimedia movement projects and activities presented at EDU RUSSIA 2019 forum|Wikimedia movement projects and activities presented at EDU RUSSIA 2019 forum]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/“Edit-a-thons give us opportunity to distract from common interests” The club members write articles about New Year|“Edit-a-thons give us opportunity to distract from common interests” The club members write articles about New Year]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/WikiClub as a non-formal educational centre in rural communities|WikiClub as a non-formal educational centre in rural communities]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Mini-MWT at VVIT (Feb 2019)|Mini MediaWiki Training at VVIT]]</div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೩೧, ೨೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18959709 --> == Bring your idea for Wikimedia in Education to life! Launch of the Wikimedia Education Greenhouse == {|border="0" cellspacing="2" cellpadding="10" width="100%" style="background:transparent;font-size:1.0em;line-height:normal" |-valign="top" |style="{{pre style}};width:100%"| '''<center>Apply for Education Greenhouse</center>'''<br><br> [[File:Wikimedia Education Greenhouse logo button.svg|frameless|left|120px]] Are you passionate about open education? Do you have an idea to apply Wikimedia projects to an education initiative but don’t know where to start? Join the the Wikimedia & Education Greenhouse! It is an immersive co-learning experience that lasts 9 months and will equip you with the skills, knowledge and support you need to bring your ideas to life. You can apply as a team or as an individual, by May 12th. Find out more <big> [[:outreach:Education/Greenhouse|Education Greenhouse]].</big> For more information reachout to mguadalupe{{@}}wikimedia.org |} —[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೧೬, ೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18981257 --> == This Month in Education: April 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 4 &#x2022; April 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/April 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/April 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/April 2019/Launch of the Wikimedia & Education Greenhouse!|Launch of the Wikimedia & Education Greenhouse!]] * [[:outreach:Education/News/April 2019/Wikipedia Student Scholar|Wikipedia Student Scholar]] * [[:outreach:Education/News/April 2019/Wikimedia Commons: a highly hostile place for multimedia students contributions|Wikimedia Commons: a highly hostile place for multimedia students contributions]] * [[:outreach:Education/News/April 2019/Wikimedia+Education Conference highlights|Wikimedia+Education Conference highlights]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೨೭, ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19034809 --> == CIS-A2K Newsletter February 2019 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m: CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of February 2019. The edition includes details about these topics: ; From A2K *Bagha Purana meet-up *Online session on quality improvement Wikimedia session at Tata Trust's Vikas Anvesh Foundation, Pune *Wikisource workshop in Garware College of Commerce, Pune *Mini-MWT at VVIT (Feb 2019) *Gujarati Wikisource Workshop *Kannada Wiki SVG translation workshop *Wiki-workshop at AU Delhi Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2019|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]].</small> using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೪೨, ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18336051 --> == CIS-A2K Newsletter March 2019 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of March 2019. The edition includes details about these topics: ; From A2K *Art+Feminism Edit-a-thon *Wiki Awareness Program at Jhanduke *Content donation sessions with authors *SVG Translation Workshop at KBC *Wikipedia Workshop at KBP Engineering College *Work-plan submission Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2019|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]].</small> using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೪೭, ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18336051 --> == CIS-A2K Newsletter March 2019 == [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of March 2019. The edition includes details about these topics: ; From A2K *Art+Feminism Edit-a-thon *Wiki Awareness Program at Jhanduke *Content donation sessions with authors *SVG Translation Workshop at KBC *Wikipedia Workshop at KBP Engineering College *Work-plan submission Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2019|here]]'''.<br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]].</small> using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೫೪, ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=18336051 --> == This Month in Education: May 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 5 &#x2022; May 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[Outreach:Education/Newsletter/May 2019|Contents]] &#x2022; [[Outreach:Education/Newsletter/May 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Education in Wales|Education in Wales]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Wikimedia & Education Greenhouse: Applications closed!|Wikimedia & Education Greenhouse: Applications closed!]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Meet Germany|Wiki Camp 'Meet Germany']] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Seniors also count!|Seniors also count!]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Mandatory internship at Wikimedia Armenia|Mandatory internship at Wikimedia Armenia]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Wikimedia Experience Survey by VVIT WikiConnect|Wikimedia Experience Survey by VVIT WikiConnect]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/OFWA Wikipedia Education Highlights April 2019|OFWA Wikipedia Education Highlights April 2019]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Wikimedia Education at "Wikicamp Chattogram 2019"|Wikimedia Education at "Wikicamp Chattogram 2019"]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Edit a thon about flora and fauna to celebrate the earth day|Edit a thon about flora and fauna to celebrate the earth day]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೧೬, ೨೯ ಮೇ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19113682 --> == This Month in Education: June 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 6 &#x2022; June 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/June 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/June 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[outreach:Education/News/June 2019/The introduction of the Wikipedia into the educational program has expanded|The introduction of the Wikipedia into the educational program has expanded]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Welcome Vasanthi|Welcome Vasanthi to the Education Team!]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Wikimedia Education SAARC Conference happening in India|Wikimedia Education SAARC Conference happening in India]] *[[outreach:Education/News/June 2019/"Won't somebody please think of the children?"|"Won't somebody please think of the children?"]] *[[outreach:Education/News/June 2019/The first Annual Report of VVIT WikiConnect|The first Annual Report of VVIT WikiConnect]] *[[outreach:Education/News/June 2019/An effective collaboration of WikiClubs and schools|An effective collaboration of WikiClubs and schools]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Wikiclassroom: New way for students' inspiration|Wikiclassroom: New way for students' inspiration]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Wikipedia as a classroom activity kicks off in Kosovo|Wikipedia as a classroom activity kicks off in Kosovo]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೪೦, ೬ ಜುಲೈ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19174995 --> == This Month in Education: July 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 7 &#x2022; July 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/July 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/July 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/July 2019/First WikiEducation gathering in Mexico|First WikiEducation gathering in Mexico]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/SEABA school in India has hired a Wikimedian to teach Wikimedia project in their school.|SEABA school in India has hired a Wikimedian to teach Wikimedia project in their school.]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Selet WikiSchool: results of first half of 2019|Selet WikiSchool: results of first half of 2019]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Students Use Archival Documents in a Competition, WMIL|Students Use Archival Documents in a Competition, WMIL]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Stepanakert WikiClub: Meeting with the Speaker of the Artsakh Parliament - Ashot Ghoulian|Stepanakert WikiClub: Meeting with the Speaker of the Artsakh Parliament - Ashot Ghoulian]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Collaboration with American University of Armenia|Collaboration with American University of Armenia]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Finalizing the Collaboration with Armenian Education Foundation|Finalizing the Collaboration with Armenian Education Foundation]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Wikimedia Education SAARC Conference Journey|Wikimedia Education SAARC Conference Journey]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೯:೫೩, ೩೦ ಜುಲೈ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19221452 --> == ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿವಿ ಲೇಖನ ತಿದ್ದುಪಡಿ == ಅನಂತ ಸುಬ್ರಾಯರಿಗೆ, ಅಮೀರ್ ಸಿಂಗ್[[https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%85%E0%B2%AE%E0%B2%BF%E0%B2%B0%E0%B3%8D_%E0%B2%B8%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B3%8D]] ಲೇಖನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವಾಗ ವಾರ್ನಿಂಗ್ ಬಂತು. ಬಹುಭಾಗ ಅಳಿಸಿಹಾಕಿದ್ದೀರಿ. ಜೋಕೆ. ನಿಮ್ಮದು ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕೆಲಸ ಎಂದು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವೇ? ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲು ತೊಡಗಬಹುದೇ? Smjalageri (ಚರ್ಚೆ) ೧೫:೫೯, ೧೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ (UTC) :{{Ping|Smjalageri}} It is a common error, You will get such error if you are trying to delete the most of the content from an article. --[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|Ananth subray]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೨೩, ೨೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ (UTC) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದೆ. ಅಮರ್ ಸಿಂಗ್ ಅಲ್ಲ, ವಾಲಿಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ ಅಮೀರ್ ಸಿಂಗ್ [[ಸದಸ್ಯ:Smjalageri|Smjalageri]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Smjalageri|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೦೭, ೨೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ (UTC) :{{Ping|Smjalageri}} Please develop more articles and help us --[[ಸದಸ್ಯ:Ananth subray|Ananth subray]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Ananth subray|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೪೧, ೨೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ (UTC) ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಲೇಖನ ಖಚಿತವಾಗಿ. [[ಸದಸ್ಯ:Smjalageri|Smjalageri]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Smjalageri|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೩೨, ೨೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ (UTC) [[https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%96%E0%B2%BE%E0%B2%B7%E0%B2%AD_%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%A6%E0%B2%BE%E0%B2%B8%E0%B2%BE%E0%B2%B9%E0%B3%87%E0%B2%AC%E0%B3%8D_%E0%B2%9C%E0%B2%BE%E0%B2%A7%E0%B2%B5%E0%B3%8D#%E0%B3%A7%E0%B3%AF%E0%B3%AB%E0%B3%A8%E0%B2%B0_%E0%B2%B9%E0%B3%86%E0%B2%B2%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%95%E0%B2%BF_%E0%B2%92%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%AA%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B8%E0%B3%8D]] ಇಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಕಿಯ ೨ ಪುಟಗಳಿಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಬೇಕು. ಹೇಗೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಳಿಕೊಡಿ. ಜಪಾನಿನ ಸೊಹಾಚಿ ಇಚಿ[en:Shohachi_Ishii] ರಷ್ಯಾದ ರಷೀದ್ ಮೊಮ್ಮದ್ ಬಿಯೋವ್[en:Rashid_Mammadbeyov] [[ಸದಸ್ಯ:Smjalageri|Smjalageri]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Smjalageri|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೦೯, ೨೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ (UTC) ::{{Ping|Smjalageri}} Please use [[:en:Shohachi_Ishii|ಜಪಾನಿನ ಸೊಹಾಚಿ ಇಚಿ]], [[:en:Rashid_Mammadbeyov|ರಷ್ಯಾದ ರಷೀದ್ ಮೊಮ್ಮದ್ ಬಿಯೋವ್]] {{clear}} ==ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ವಿನಂತಿ == {|class="wikitable" style="color:#000080; background-color:#ffffcc; border:solid 4px cyan;" | ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್'ನ ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್ / ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬೆಂಬಲ ಯೋಜನೆಯ ನನ್ನ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ. Link: [[meta:Growing Local Language Content on Wikipedia (Project Tiger 2.0)/Support/AnoopZ]] |- | ಧನ್ಯವಾದಗಳು--<span style="background: linear-gradient(to right, grey, ivory, #F3F3EA); letter-spacing: 1.5px;">[[User:AnoopZ|★ Ano]][[User talk:AnoopZ|op✉]]</span>{{CURRENTTIME}}, {{CURRENTDAYNAME}} [[{{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTDAY}}]] [[{{CURRENTYEAR}}]] ([[w:UTC|UTC]]) |} == This Month in Education: August 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 8 &#x2022; August 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/August 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/August 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/August 2019/Summer WikiCamp for secondary school students 2019 in Armenia|Summer WikiCamp for secondary school students 2019 in Armenia]] * [[outreach:Education/News/August 2019/Together, we can create an environment that promotes Quality Education|Together, we can create an environment that promotes Quality Education]] * [[outreach:Education/News/August 2019/International Days and pop culture motivate primary and secondary education students to write on Wikipedia and Wikidata|International Days and pop culture motivate primary and secondary education students to write on Wikipedia and Wikidata]] * [[outreach:Education/News/August 2019/Quality learning and recruiting students at Edu Wiki camp|Quality learning and recruiting students at Edu Wiki camp]] * [[outreach:Education/News/August 2019/We spend such wonderful days in WikiCamps that noone wants to return home|We spend such wonderful days in WikiCamps that noone wants to return home]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೦೦, ೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19308048 --> == ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ == ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದೇನೆ. ದಯಮಾಡಿ ನನ್ನ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ. https://meta.wikimedia.org/wiki/Growing_Local_Language_Content_on_Wikipedia_(Project_Tiger_2.0)/Support/Manjappabg [[ಸದಸ್ಯ:Manjappabg|Manjappabg]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Manjappabg|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೩೫, ೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) == This Month in Education: September 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 9 &#x2022; September 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/September 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/September 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/September 2019/Learning history by expanding articles about novels|Learning history by expanding articles about novels]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Organizing the Education space at Wikimania 2019 - A conversation with Shani Evenstein|Organizing the Education space at Wikimania 2019 - A conversation with Shani Evenstein]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wiki Goes to School is back in three cities in Indonesia|Wiki Goes to School is back in three cities in Indonesia]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wikipedia workshop at the Summer IT School for Teachers|Wikipedia workshop at the Summer IT School for Teachers]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/WikiChallenge Ecoles d'Afrique 2019 is over|WikiChallenge Ecoles d'Afrique 2019 is over]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wikipedia Education Program launched in Bangladesh|Wikipedia Education Program held at Netrokona Government College, Bangladesh]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Stepanakert WikiClub turns 4!|Stepanakert WikiClub turns 4!]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wikimedia Indonesia trained the trainers through WikiPelatih 2019|Wikimedia Indonesia trained the trainers through WikiPelatih 2019]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Students learning Wikipedia editing by attending Wikicamp at Nabran|Students learning Wikipedia editing by attending Wikicamp at Nabran]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/What is happening at Wikimedia Space?|What is happening at Wikimedia Space?]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೩೪, ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19418815 --> == Invitation from WAM 2019 == [[File:WAM logo without text.svg|right|200px]] Hi WAM organizers! Hope you are all doing well! Now it's a great time to '''[[:m:Wikipedia Asian Month 2019#Communities_and_Organizers|sign up for the 2019 Wikipedia Asian Month]]''', which will take place in November this year (29 days left!). Here are some updates and improvements we will make for upcoming WAM. If you have any suggestions or thoughts, feel free to discuss on [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|the meta talk page]]. #Please add your language project by 24th October 2019. Please indicate if you need multiple organisers by 29th October. #Please update your community members about you being the organiser of the WAM. #We want to host many onsite Edit-a-thons all over the world this year. If you would like to host one in your city, please [[:m:Wikipedia Asian Month 2019/Onsite edit-a-thon|take a look and sign up at this page]]. #Please encourage other organizers and participants to sign-up [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|in this page]] to receive updates and news on Wikipedia Asian Month. #If you no longer want to receive the WAM organizer message, you can remove your username at [[:m:Global message delivery/Targets/Wikipedia Asian Month Organisers|this page]]. Reach out the WAM team here at the [[:m:Talk:Wikipedia Asian Month 2019|meta talk page]] if you have any questions. Best Wishes,<br /> [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೦೩, ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=19195667 --> == This Month in Education: October 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 10 &#x2022; October 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/October 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikimedia Chile launched its new online course for school teachers|Wikimedia Chile launched its new online course for school teachers]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikimedia Norway is developing an education program for Sámi students and universities teaching Sámi subjects|Wikimedia Norway is developing an education program for Sámi students and universities teaching Sámi subjects]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Teachers Association of the Republic of Indonesia (PGRI) Keeps Improving Teachers’ Digital Literacy Through the Use of Wikipedia|Teachers Association of the Republic of Indonesia (PGRI) Keeps Improving Teachers’ Digital Literacy Through the Use of Wikipedia]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Lectures on Wikipedia at the the University of Warsaw|Lectures on Wikipedia at the the University of Warsaw]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikicamp in Armenia through the Eyes of Foreigners| Wikicamp in Armenia through the Eyes of Foreigners]] *[[outreach:Education/News/October 2019/New Wiki Education evaluation report of Wikidata courses published|New Wiki Education evaluation report of Wikidata courses published courses.]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Youth Salon by VVIT WikiConnect along with Wikipedia & Education user group|Wikimedia 2030 Strategoy Youth Salon by VVIT WikiConnect]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the first unit of the online course|Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the first unit of the online courses.]] *[[outreach:Education/News/September 2019/What is happening at Wikimedia Space?|What is happening at Wikimedia Space?]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೮:೩೦, ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19436525 --> == This Month in Education: November 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 11 &#x2022; November 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/October 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/November 2019/GOES for Ghana|Wikimedians aim to make a difference in the lives of students in Ghana with support from the Wikimedia & Education Greenhouse]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/The Third "Editatón WikiUNAM"|The Third "Editatón WikiUNAM"]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/Spreading Free Knowledge in the Land of Minangkabau|Spreading Free Knowledge in the Land of Minangkabau]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/What can we learn from the Open Education movement about attaining educational SDG in the digital age?|What can we learn from the Open Education movement about attaining educational SDG in the digital age?]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/We are highlighting the work User:Ixocactus for his contributions in Wikimedia & Education‎| We are highlighting the work of User:Ixocactus this month‎]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/“Olympic sports through history” on Serbian Wikipedia|“Olympic sports through history” on Serbian Wikipedia courses.]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/Workshops with Wiki Club members|Workshops with Wiki Club members]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/"Learning about other Culture" SEABA School, Lehragaga|"Learning about other Culture" SEABA School, Lehragaga.]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/What is happening at Wikimedia Space?|What is happening at Wikimedia Space?]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೩:೧೫, ೨೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19589002 --> == [WikiConference India 2020] Invitation to participate in the Community Engagement Survey == This is an invitation to participate in the Community Engagement Survey, which is one of the key requirements for drafting the Conference & Event Grant application for WikiConference India 2020 to the Wikimedia Foundation. The survey will have questions regarding a few demographic details, your experience with Wikimedia, challenges and needs, and your expectations for WCI 2020. The responses will help us to form an initial idea of what is expected out of WCI 2020, and draft the grant application accordingly. Please note that this will not directly influence the specificities of the program, there will be a detailed survey to assess the program needs post-funding decision. *Please fill the survey at; https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd7_hpoIKHxGW31RepX_y4QxVqoodsCFOKatMTzxsJ2Vbkd-Q/viewform *The survey will be open until 23:59 hrs of 22 December 2019. [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೫:೧೦, ೧೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&oldid=19617891 --> Hi, Kindly do pin point articles that lack references, I'll be happy to place them. Are you Lokesh K ? I sent a message already [[ಸದಸ್ಯ:Siddasute|Siddasute]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Siddasute|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೧೨, ೧೧ ಜನವರಿ ೨೦೨೦ (UTC) Mr. Ananth, Thank you. This is very helpful. I will update. Great to see people helping with data, unlike a particular Lokesh K. Looking forward to get inputs from you. [[ಸದಸ್ಯ:Siddasute|Siddasute]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Siddasute|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೩೧, ೧೧ ಜನವರಿ ೨೦೨೦ (UTC) == This Month in Education: January 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &bull; Issue 1 &bull; January 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2019|Contents]] &bull; [[outreach:Education/Newsletter/January 2019/Headlines|Headlines]] &bull; [[:m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/January 2020/Featured education community member of January 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: User:Parvathisri]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Alva's college collaboration|Alva's college collaboration]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/EtnoWiki strikes again!|EtnoWiki strikes again in Poland!]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Internship program: Engaging New Volunteers to Join the Community|Internship program: Engaging New Volunteers to Join the Community]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Joint translations as language studying tool in Karvachar’s Wikiclub|Joint translations as language studying tool in Karvachar’s Wikiclub]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Selet WikiSchool introduces Wikinews and other Wikimedia projects|Selet WikiSchool introduces Wikinews and other Wikimedia projects]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Training of Trainers for Teachers in South Sulawesi Was Organized For the First Time|Training of Trainers for Teachers in South Sulawesi Was Organized For the First Time]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Twenty video tutorials in Serbian language on editing Wikipedia|Twenty video tutorials in Serbian language on editing Wikipedia]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Updates from Wikimedia Education database edit-a-thon|Updates from Wikimedia Education database edit-a-thon]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wiki Club Ohrid grows|Wiki Club Ohrid grows]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wiki Masuk Sekolah (Wiki Goes to School) Involved the Students in Producing and Sharing Knowledge Through Wikipedia|Wiki Masuk Sekolah (Wiki Goes to School) Involved the Students in Producing and Sharing Knowledge Through Wikipedia]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wikiclassroom as a New Means of Gaining Knowledge|Wikiclassroom as a New Means of Gaining Knowledge]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the second unit of the online course|Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the second unit of the online course]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/WoALUG collaboration with educational institution BONEVET in Prishtina|WoALUG collaboration with educational institution BONEVET in Prishtina]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೨೬, ೩ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19722205 --> == [WikiConference India 2020] Conference & Event Grant proposal == WikiConference India 2020 team is happy to inform you that the [[m:Grants:Conference/WikiConference India 2020|Conference & Event Grant proposal for WikiConference India 2020]] has been submitted to the Wikimedia Foundation. This is to notify community members that for the last two weeks we have opened the proposal for community review, according to the [[m:Grants:Conference|timeline]], post notifying on Indian Wikimedia community mailing list. After receiving feedback from several community members, certain aspects of the proposal and the budget have been changed. However, community members can still continue engage on the talk page, for any suggestions/questions/comments. After going through the proposal + [[m:Grants:Conference/WikiConference_India_2020#FAQs|FAQs]], if you feel contented, please endorse the proposal at [[m:Grants:Conference/WikiConference_India_2020#Endorsements|''WikiConference_India_2020#Endorsements'']], along with a rationale for endorsing this project. [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೨೧, ೧೯ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೦ (UTC) <!-- Message sent by User:KCVelaga@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WCI2020&oldid=19740275 --> == This Month in Education: February 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 1 &#x2022; February 2020</span> ----<span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/February 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/February 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ----<span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/February 2020/Featured education community member of February 2020|Featured education community member of February 2020]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Wikipedia in Mayan Language|Wikipedia in Mayan Language]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Open Education Week - events with Wikimedia Poland|Open Education Week - events with Wikimedia Poland]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Youngest wikimedians ever editing Txikipedia|Youngest wikimedians ever editing Txikipedia]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Fashion and digital citizenship at Bath Spa University|Fashion and digital citizenship at Bath Spa University]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/WoALUG and REC Albania continue their collaboration in Wikimedia Education|WoALUG and REC Albania continue their collaboration in Wikimedia Education]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Respati Project|Respati Project]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೨:೦೬, ೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19845865 --> == This Month in Education: March 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 3 &#x2022; March 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/March 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/March 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/March 2020/An Update on Wikimedia Indonesia’s Education Program|An Update on Wikimedia Indonesia’s Education Program]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Education Program in CUC Sur, Jalisco, México|Education Program in CUC Sur, Jalisco, México]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Featured education community member of March 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Amber Berson]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Enhancing Armenian Wikipedia with professional articles|Enhancing Armenian Wikipedia with professional articles]] * [[outreach:Education/News/March 2020/How collaborations and perseverance contributed to an especially impactful educational project|How collaborations and perseverance contributed to an especially impactful educational project]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Wikimedia Argentina carried out the first training program in education and Human Rights for the Wikimedia Movement|Wikimedia Argentina carried out the first training program in education and Human Rights for the Wikimedia Movement]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೫:೩೦, ೩೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19864438 --> == This Month in Education: April 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 4 &#x2022; April 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/April 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/April 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/April 2020/ Wikipedia Reveals New Sides of Translation|Wikipedia Reveals New Sides of Translation]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Education Webinars organized by Wikimedia México|Education Webinars organized by Wikimedia México]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Fact checking tool with library under cc-license|Fact checking tool with library under cc-license]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Fast help for schools: An interactive platform for Open Educational Resources|Fast help for schools: An interactive platform for Open Educational Resources]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Featured education community member of April 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Wiki Club Ashesi Welcomes Onboard a New Patron|Wiki Club Ashesi Welcomes Onboard a New Patron]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Wiki-school project with Wikimedia Poland|Wiki-school. A new program for teachers in Poland]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Wikimedia Serbia was organized action on improving students assignments on Wikipedia|Wikimedia Serbia was organized action on improving students assignments on Wikipedia]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೦:೪೫, ೫ ಮೇ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20024483 --> == ಮುಂಬರುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯವನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿ == ಆತ್ಮೀಯ {{ping|user:Ananth subray}}, ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾಕ್ಕೆ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಧನ್ಯವಾದಗಳು! ಮುಂಬರುವ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯವನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ನಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿ. ಈ ಅವಕಾಶದ ಕುರಿತು ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು, [https://wikimedia.qualtrics.com/jfe/form/SV_2i2sbUVQ4RcH7Bb ಕೆಲವು ಸರಳವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತರಿಸಿ]. ಚರ್ಚೆಯ ಸಮಯ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲು ನಾವು ಅರ್ಹ ಭಾಗವಹಿಸುವವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತೇವೆ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು, [[ಸದಸ್ಯ:BGerdemann (WMF)|BGerdemann (WMF)]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:BGerdemann (WMF)|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೪೮, ೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ (UTC) ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯಸ್ಥ ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು, ಅದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ, [https://drive.google.com/file/d/1ck7A3qq9Lz3lEjHoq4PYO-JJ8c7G6VVW/view ಸಮೀಕ್ಷೆ ಗೌಪ್ಯತೆ ಹೇಳಿಕೆ] ನೋಡಿ. == This Month in Education: May 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 5 &#x2022; May 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/May 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/May 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/May 2020/EduWiki challenge México by Wikimedia México|EduWiki challenge México by Wikimedia México]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Featured education community member of May 2020|Featured education community member of May 2020]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Sharing Wikimedia Education Projects in the Philippines|Sharing Wikimedia Education Projects in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Turkish professors are giving Wikipedia assignments during Covid-19 days|Turkish professors are giving Wikipedia assignments during Covid-19 days]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Wikidata introduced in Faculty of Economics, University of Belgrade|Wikidata introduced in Faculty of Economics, University of Belgrade]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Wikipedia as career counseling tool for teenagers|Wikipedia as career counseling tool for teenagers]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೬:೩೯, ೧೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20130275 --> == This Month in Education: June 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 6 &#x2022; June 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/June 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/June 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/June 2020/Understanding Wikimedia Affiliates Evaluation in Education Report|Understanding Wikimedia Affiliates Evaluation in Education Report]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Understanding Wikimedia Community as Research Fellows|Understanding Wikimedia Community as Research Fellows]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Participants of Wiki/Ponder online workshop in Kosovo edit Wikipedia|Participants of Wiki/Ponder online workshop in Kosovo edit Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Wikimedia & Education Greenhouse – Celebrating the final unit of the online course!|Wikimedia & Education Greenhouse – Celebrating the final unit of the online course!]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Wikipedia in schools competing for innovations in teaching award|Wikipedia in schools competing for innovations in teaching award]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Featured education community member of June 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Oleh Kushch]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೩:೫೪, ೨೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20166080 --> == This Month in Education: July 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 7 &#x2022; July 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/July 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/July 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/July 2020/About Education at the Wikimedia Polska Conference|About Education at the Wikimedia Polska Conference]] * [[outreach:Education/News/July 2020/Featured education community member of July 2020|Featured education community member]] * [[outreach:Education/News/July 2020/The importance of having an Education and Human Rights Program|The importance of having an Education and Human Rights Program]] * [[outreach:Education/News/July 2020/The Welsh Wiki-Education project|The Welsh Wiki-Education project]] * [[outreach:Education/News/July 2020/Wikimedia Chile faces the challenge of mandatory virtuality|Wikimedia Chile faces the challenge of mandatory virtuality]] * [[outreach:Education/News/July 2020/WoALUG and Canadian Institute of Technology write about women in tech|WoALUG and Canadian Institute of Technology write about women in tech]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೫:೨೭, ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20337242 --> == This Month in Education: August 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 8 • August 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/August 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/August 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/August 2020/Collaboration between Karvachar Armath laboratory and Karvachar’s Wikiclub as a new educational platform for the teenagers|Collaboration between Karvachar Armath laboratory and Karvachar’s Wikiclub as a new educational platform for the teenagers]] * [[outreach:Education/News/August 2020/Education cycle “Wikipedia, the free encyclopedia: an instructional strategy for the teaching practice” organized by the Faculty of Education Sciences of the Universidad Autónoma de Tlaxcala and Wikimedia México.|Education cycle “Wikipedia, the free encyclopedia: an instructional strategy for the teaching practice”]] * [[outreach:Education/News/August 2020/3rd edition of Wikipedia Education Program in Hebron, Palestine. (COVID-19 edition)|3rd edition of Wikipedia Education Program in Hebron, Palestine. (COVID-19 edition)]] * [[outreach:Education/News/August 2020/Introductory Wikipedia Workshop with Future Engineers: First Step of Education Program|Introductory Wikipedia Workshop with Future Engineers: First Step of Education Program]] * [[outreach:Education/News/August 2020/A picture is worth a thousand words: history students research pictures on Commons|A picture is worth a thousand words: history students research pictures on Commons]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೩:೩೩, ೨೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20345269 --> == This Month in Education: September 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 9 • September 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/September 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/September 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/September 2020/Active autumn in the Polish wiki-education|Active autumn in the Polish wiki-education]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Cycle "Caminos y voces de la educación con Wikipedia"|Cycle "Caminos y voces de la educación con Wikipedia"]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Featured education community member of September 2020|Featured education community member of September 2020]] * [[outreach:Education/News/September 2020/The Use of Wikipedia and Wikimedia Commons as tool for Module Development in the Philippines|The Use of Wikipedia and Wikimedia Commons as tool for Module Development in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Wikimedia Indonesia Education Team Launched Their Books About Wikipedia|Wikimedia Indonesia Education Team Launched Their Books About Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Wikimedia Serbia is organizing the first online Edu Wiki camp|Wikimedia Serbia is organizing the first online Edu Wiki camp]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೨:೪೯, ೨೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20463283 --> == Wikipedia Asian Month 2020 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2020|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2020]] Hi WAM organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2020|Wikipedia Asian Month 2020]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/Organiser Guidelines|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[:m:Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team. # Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2020'''. # Inform your community members WAM 2020 is coming soon!!! # If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki or PM us via facebook. If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2020#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia Asian Month/QA|Q&A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from WAM team:''' # Due to the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. # The international postal systems are not stable enough at the moment, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) # Our team has created a [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/WAM2020 postcards and certification deliver progress (for tracking)|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''jamie@asianmonth.wiki'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2020 Sincerely yours, [[:m:Wikipedia Asian Month 2020/International Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2020.10</div> <!-- Message sent by User:KOKUYO@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WAM_2020&oldid=20508138 --> == This Month in Education: October 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 10 • October 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/October 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/October 2020/Collegiate Students Fight Historical Revisionism Through Online Wikipedia Edit-a-thon|Collegiate Students Fight Historical Revisionism Through Online Wikipedia Edit-a-thon]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Digital skills using Wikimedia Art + Feminism|Digital skills using Wikimedia Art + Feminism]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Editathon “¡No se olvida!” (We don’t forget!)|Editathon “¡No se olvida!” (We don’t forget!)]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Education news bytes|Education news bytes]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Featured education community member of October 2020|Featured education community member of October 2020]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Teaching Wikipedia at University of Tromsø with support from the Sámi Parliament|Teaching Wikipedia at University of Tromsø with support from the Sámi Parliament]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೨:೫೯, ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20514345 --> == ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯಾದ ತಿಂಗಳು == {{clear}} {| class="wikitable" style="background-color: #b0c4d9; border: 2px solid #000; padding: 5px 5px 5px 5px; " |- |[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|50px|link=[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ_ಏಷ್ಯನ್_ತಿಂಗಳು_೨೦೨೦]]]] |ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯಾದ ತಿಂಗಳು ವಾರ್ಷಿಕ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಯ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದ ವಿಷಯದ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಸಮುದಾಯವು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿನ ಆನ್ಲೈನ್ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ_ಏಷ್ಯನ್_ತಿಂಗಳು_೨೦೨೦|ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ/ಭಾಗವಹಿಸಲು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ]]. |- !colspan="2"|ಈ ಎಡಿಟ್-ಅ-ಥಾನ್ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿ,ಧನ್ಯವಾದಗಳು. --<span style="background: linear-gradient(to right, #D1DBCB, ivory, #F3F3EA); letter-spacing: 1.5px;">[[User:ಅನೂಪ್|★ Ano]][[User talk:ಅನೂಪ್|op✉]]</span> |} --[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೬:೪೯, ೧೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC) {{clear}} <!-- Message sent by User:ಅನೂಪ್@knwiki using the list at https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=%E0%B2%B8%E0%B2%A6%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AF:%E0%B2%85%E0%B2%A8%E0%B3%82%E0%B2%AA%E0%B3%8D/messagelist&oldid=1015909 --> == This Month in Education: November 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 11 • November 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/November 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/November 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/November 2020/Celebrating 10 years of student editing in the United States and Canada|Celebrating 10 years of student editing in the United States and Canada]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Cooperation in digital education – Wikimedia Polska conference|Cooperation in digital education – Wikimedia Polska conference]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Education Team 2020 Year End Review|Education Team 2020 Year End Review]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Featured education community members of 2020|Featured education community members of 2020]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Fifteen years of implementation of the Wikipedia Education Program in Serbia|Fifteen years of implementation of the Wikipedia Education Program in Serbia]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Hablon User Group and UP Internet Freedom Network Wikipedia Edit-a-thon|Hablon User Group and UP Internet Freedom Network Wikipedia Edit-a-thon]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Online trainings on Wikipedia with high school students of Kosova|Online trainings on Wikipedia with high school students of Kosova]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Photographics and free culture training in Cameroon and Switzerland|Photographics and free culture training in Cameroon and Switzerland]] * [[outreach:Education/News/November 2020/The article about Wiki-education in the science magazine|The article about Wiki-education in the science magazine]] * [[outreach:Education/News/November 2020/The first Online EduWiki Camp in Serbia|The first Online EduWiki Camp in Serbia]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Wikimedia Mexico’s Education Program celebrates Open Access Week 2020|Wikimedia Mexico’s Education Program celebrates Open Access Week 2020]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Wikipedia as a Tool to Educate and to Be Educated|Wikipedia as a Tool to Educate and to Be Educated]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೧೫, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20831200 --> == This Month in Education: January 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 1 • January 2021</span> ----<span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/January 2021/Headlines|Headlines]] • [[metawiki:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ----<span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/January 2021/Featured education community member of January 2021|Featured education community member of January 2021]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Open Education Global 2020 Conference|Open Education Global 2020 Conference]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Reading Wikipedia in Bolivia|Reading Wikipedia in Bolivia]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert|The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines|The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa|Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೨೬, ೨೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20974633 --> == This Month in Education: January 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 1 • January 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/January 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/January 2021/Featured education community member of January 2021|Featured education community member of January 2021]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Open Education Global 2020 Conference|Open Education Global 2020 Conference]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Reading Wikipedia in Bolivia|Reading Wikipedia in Bolivia]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert|The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines|The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa|Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೫:೩೫, ೨೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21000945 --> == CIS-A2K Newsletter January 2021 == <div style="border:6px black ridge; background:#EFE6E4;width:60%;"> [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of January 2021. The edition includes details about these topics: {{Div col|colwidth=30em}} *Online meeting of Punjabi Wikimedians *Marathi language fortnight *Online workshop for active citizen groups *Lingua Libre workshop for Marathi community *Online book release event with Solapur University *Punjabi Books Re-licensing *Research needs assessment *Wikipedia 20th anniversary celebration edit-a-thon *Wikimedia Wikimeet India 2021 updates {{Div col end|}} Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2021|here]]'''.<br /> <small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]</small>. </div> [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೧೩, ೮ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೧ (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=19307097 --> == This Month in Education: February 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 2 • February 2021</span> ----<span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/February 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/February 2021/Headlines|Headlines]] • [[metawiki:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ----<span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/February 2021/Education news bytes|Wikimedia Education news bytes]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Featured education community member of February 2021|Featured education community member of February 2021]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Karvachar Wikiclub continues its activities online|Karvachar Wikiclub continues its activities online]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Over 4,000 references added|Over 4,000 more references added! 1Lib1Ref campaign in Poland]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Philippines Climate Change Translate-a-thon|Philippines Climate Change Translate-a-thon]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೭:೩೩, ೨೪ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21035028 --> == CIS-A2K Newsletter February 2021 == <div style="border:6px black ridge; background:#EFE6E4;width:60%;"> [[File:Envelope alt font awesome.svg|100px|right|link=:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe]] Hello,<br /> [[:m:CIS-A2K|CIS-A2K]] has published their newsletter for the month of February 2021. The edition includes details about these topics: {{Div col|colwidth=30em}} *Wikimedia Wikimeet India 2021 *Online Meeting with Punjabi Wikimedians *Marathi Language Day *Wikisource Audiobooks workshop *2021-22 Proposal Needs Assessment *CIS-A2K Team changes *Research Needs Assessment *Gender gap case study *International Mother Language Day {{Div col end|}} Please read the complete newsletter '''[[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2021|here]]'''.<br /> <small>If you want to subscribe/unsubscribe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]</small>. </div> [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೨೨, ೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=21092460 --> == This Month in Education: March 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 3 • March 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/March 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/March 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/March 2021/A Wikipedia Webinar for Indonesian Women Teachers|A Wikipedia Webinar for Indonesian Women Teachers]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Educational program of GLAM Macedonia|Educational program of GLAM Macedonia]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Filling Gaps - the Conference about Education in Poland|Filling the Gaps & Open Education Week]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Featured education community member of March 2021|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Bara'a Zama'reh]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Using Wikipedia and Bridging the Gender Gap: In-Service training for Teachers in Philippines|Using Wikipedia and Bridging the Gender Gap: In-Service training for Teachers in Philippines]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೧:೪೬, ೨೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21247888 --> == This Month in Education: April 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 4 • April 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/April 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/April 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/April 2021/Collaboration with Brusov State University|Collaboration with Brusov State University]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Editing contest "Meet Russia"|Editing contest "Meet Russia"]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Educational project: Wikipedia at the University with the University Center for Economic-Administrative Sciences|Educational project: Wikipedia at the University with the University Center for Economic-Administrative Sciences (Centro Universitario de Ciencias Económico Administrativas (CUCEA)) of the University of Guadalajara]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Regional Meeting of Latin American Education by the EWOC|Regional Meeting of Latin American Education by the EWOC]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Students of the Faculty of Philosophy in Belgrade have started an internship program|Students of the Faculty of Philosophy in Belgrade have started an internship program]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೨:೪೮, ೨೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21372399 --> == Message from User:Mahiboob Gadadalli == ಇಮಾಮ ಅಹ್ಮದ ರಜಾ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಸೂಫಿ.ನೀವು ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಿದ್ದಿರಿ.{{unsigned|Mahiboob Gadadalli}} retrieved from https://kn.wikipedia.org/w/index.php?title=User:Ananth_subray(Bot)&curid=120780&diff=1035064&oldid=948567 == This Month in Education: May 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 5 • May 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/May 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/May 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/May 2021/A Multimedia-Rich Wikiversity MOOC from Brazil|A Multimedia-Rich Wikiversity MOOC from Brazil]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Featured education community member of May 2021|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Maria Weronika Kmoch]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Offline workshop with Nikola Koperniku High School in Albania|Offline workshop with Nikola Koperniku High School in Albania]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Wiki Education Program Organized with the University Students for the First time in Bangladesh|Wiki Education Program Organized with the University Students for the First time in Bangladesh]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Wikimedia Commons workshop with high school students in Kosovo; Workshop with telecommunication students at University of Prishtina|Wikimedia Commons workshop with high school students in Kosovo]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Wikipedia training for the Safeguardians of the Intangible Cultular Heritage|Wikipedia training for the Bearers of Intangible Cultural Heritage in Poland]] * [[outreach:Education/News/May 2021/“Writing a Wikipedia article isn’t as difficult and unimaginable as it seems”: A case for Wikipedia Education Program in Ukraine|“Writing a Wikipedia article isn’t as difficult and unimaginable as it seems”: A case for Wikipedia Education Program in Ukraine]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೩೭, ೨೭ ಮೇ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21425406 --> == This Month in Education: June 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 6 • June 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/June 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/June 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/June 2021/Children writing for an encyclopedia – is it possible?|Can children write articles for a wiki encyclopedia?]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Editing contest "Biosphere reserves in the world"|Editing contest "Biosphere reserves in the world"]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Training & workshop on Wikidata and Wikimedia Commons with students from Municipal Learning Center, Gurrakoc|Training & workshop on Wikidata and Wikimedia Commons with students from Municipal Learning Center, Gurrakoc]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Wiki for Human Rights Campaign in the Philippines|Wiki for Human Rights Campaign in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Wiki-School program in Poland at the end of school year|Wikipedia makes children and teachers happy!]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Workshop with students of Language Faculty of Philology, University of Prishtina "Hasan Prishtina"|Workshop with the students of Language Faculty of Philology, University of Prishtina "Hasan Prishtina"]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೫೭, ೨೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21553405 --> == 2021 Wikimedia Foundation Board elections: Eligibility requirements for voters == Greetings, The eligibility requirements for voters to participate in the 2021 Board of Trustees elections have been published. You can check the requirements on [[:m:Wikimedia_Foundation_elections/2021#Eligibility_requirements_for_voters|this page]]. You can also verify your eligibility using the [https://meta.toolforge.org/accounteligibility/56 AccountEligiblity tool]. [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೩೩, ೩೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ (UTC) <small>''Note: You are receiving this message as part of outreach efforts to create awareness among the voters.''</small> <!-- Message sent by User:KCVelaga (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:KCVelaga_(WMF)/Targets/Temp&oldid=21669859 --> == This Month in Education: July 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 7 • July 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/July 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/July 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/July 2021/UHI Editathon celebrates 10 years as a university|University celebrates 10th anniversary with an Editathon]] * [[outreach:Education/News/July 2021/A paper on Students' Attitudes Towards the Use of Wikipedia|A paper on Students' Attitudes Towards the Use of Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/July 2021/Announcing the Training of Trainers program for Reading Wikipedia in the Classroom!|Announcing the Training of Trainers program for "Reading Wikipedia in the Classroom"]] * [[outreach:Education/News/July 2021/MOOC Conocimiento Abierto y Software Libre|MOOC Conocimiento Abierto y Software Libre]] * [[outreach:Education/News/July 2021/Leamos Wikipedia en Bolivia|Updates on the Leamos Wikipedia en Bolivia 2021]] * [[outreach:Education/News/July 2021/E-lessons on Wikipedia from Wikimedia Polska|Virtual lessons on Wikipedia from Wikimedia Polska for schools]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೩೨, ೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21829196 --> == This Month in Education: August 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 8 • August 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/August 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/August 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/August 2021/Workshop for the Teachers from Poland|GLAM-wiki Summer in the City: Polish Teachers met in Warsaw]] * [[outreach:Education/News/August 2021/Wikipedia for School – our largest article contest for Ukrainian teachers|Wikipedia for School – our largest article contest for Ukrainian teachers]] * [[outreach:Education/News/August 2021/The importance of Social Service: Modality of educational linkage with ITESM, Querétaro campus and Wikimedia Mexico|The importance of Social Service: Modality of educational linkage with ITESM, Querétaro campus and Wikimedia Mexico]] * [[outreach:Education/News/August 2021/"Searching for the unschooling vibes around Wikipedia" at the Wikimania 2021|Wikimania 2021 and the unschooling vibes around Wikipedia by Wikimedia Polska, Education team]] * [[outreach:Education/News/August 2021/Open Foundation West Africa Introduces KIWIX Offline to the National Association of Graduate Teachers|Open Foundation West Africa Introduces KIWIX Offline to the National Association of Graduate Teachers]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೩:೩೭, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21914750 --> == This Month in Education: September 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 9 • September 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/September 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/September 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/September 2021/Cultural history on Wikipedia|Cultural history on Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/September 2021/Education program in Ukraine is finally back to offline|Education program in Ukraine is finally back to offline!]] * [[outreach:Education/News/September 2021/Reading Wikipedia in the Classroom Module Distribution in the Philippines|Reading Wikipedia in the Classroom Module Distribution in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/September 2021/Senior Citizens WikiTown 2021: Týn nad Vltavou|Senior Citizens WikiTown 2021: Týn nad Vltavou]] * [[outreach:Education/News/September 2021/WikiXLaEducación: New contest to include articles about education on Wikipedia|#WikiXLaEducación: New contest to include articles about education on Wikipedia]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೪೩, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22072998 --> == Wikipedia Asian Month 2021 == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Hi [[m:Wikipedia Asian Month|Wikipedia Asian Month]] organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[Wikipedia Asian Month 2021]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://fountain.toolforge.org/editathons/ Fountain tool]''' (you can find the [[m:Wikipedia Asian Month/Fountain tool|usage guidance]] easily on meta page), or else you and your participants' will not be able to receive the prize from Wikipedia Asian Month team. # Add your language projects and organizer list to the [[m:Template:Wikipedia Asian Month 2021 Communities and Organizers|meta page]] before '''October 29th, 2021'''. # Inform your community members Wikipedia Asian Month 2021 is coming soon!!! # If you want Wikipedia Asian Month team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth Twitter], or you want to share your Wikipedia Asian Month experience / achievements on [https://asianmonth.wiki/ our blog], feel free to send an email to [mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki] or PM us via Facebook. If you want to hold a thematic event that is related to Wikipedia Asian Month, a.k.a. [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Events|Wikipedia Asian Month sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Rules#How to Participate in Contest?|event regulations]] and [[m:Wikipedia Asian Month 2021/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let's edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from Wikipedia Asian Month team:''' # Due to the [[m:COVID-19|COVID-19]] pandemic, this year we hope all the Edit-a-thons are online not physical ones. # The international postal systems are not stable enough at the moment, Wikipedia Asian Month team have decided to send all the qualified participants/ organizers extra digital postcards/ certifications. (You will still get the paper ones!) # Our team has created a [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Postcards and Certification|meta page]] so that everyone tracking the progress and the delivery status. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the Wikipedia Asian Month team via emailing '''[Mailto:info@asianmonth.wiki info@asianmonth.wiki]''' or discuss on the meta talk page. If it's urgent, please contact the leader directly ('''[Mailto:&#x20;Jamie@asianmonth.wiki jamie@asianmonth.wiki]'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2021 Sincerely yours, [[m:Wikipedia Asian Month 2021/Team#International Team|Wikipedia Asian Month International Team]], 2021.10 </div> <!-- Message sent by User:Reke@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=20538644 --> == This Month in Education: October 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 10 • October 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/October 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/October 2021/1st joint contest Wikimedia UG Georgia and the Ministry of Education of Georgia.|1st joint contest Wikimedia UG Georgia and the Ministry of Education of Georgia]] * [[outreach:Education/News/October 2021/Promoting more inclusive and equitable support for the Wikimedia Education community|Promoting more inclusive and equitable support for the Wikimedia Education community]] * [[outreach:Education/News/October 2021/The Second Online EduWiki Camp in Serbia|The Second Online EduWiki Camp in Serbia]] * [[outreach:Education/News/October 2021/University courses in the UK|Higher and further education courses in the UK]] * [[outreach:Education/News/October 2021/Wikipedia on Silesia Cieszyn in Poland|Wikipedia on Silesia Cieszyn in Poland and in Czech Republic]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೪೦, ೨೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22208730 --> == This Month in Education: November 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 11 • November 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Education/Newsletter/November 2021|Contents]] • [[m:Education/Newsletter/November 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Education/News/November 2021/We talked about EduWiki Outreach Collaborators and how Wikimedia Serbia played a role being a part of it|We talked about EduWiki Outreach Collaborators and how Wikimedia Serbia played a role being a part of it]] * [[m:Education/News/November 2021/Welcome to Meta!|Welcome to Meta!]] * [[m:Education/News/November 2021/Wikipedia Education Program in Ukraine in 2021|Wikipedia Education Program in Ukraine in 2021]] * [[m:Education/News/November 2021/Wikipedia and Education Mentorship Program-Serbia and Philippines Partnership|Wikipedia and Education Mentorship Program-Serbia and Philippines Partnership]] * [[m:Education/News/November 2021/Launch of the Wikimedia Research Fund!|Launch of the Wikimedia Research Fund!]] * [[m:Education/News/November 2021/Education projects in the Land of Valencia|Education projects in the Land of Valencia]] * [[m:Education/News/November 2021/A Hatch-Tyap-Wikipedia In-person Training Event|A Hatch-Tyap-Wikipedia In-person Training Event]] * [[m:Education/News/November 2021/Celebrating Sq Wikipedia Birthday with the Vasil Kamami High School students|Celebrating Sq Wikipedia Birthday with the Vasil Kamami High School students]] * [[m:Education/News/November 2021/Celebrating Wikidata with the Nikola Koperniku High School students|Celebrating Wikidata with the Nikola Koperniku High School students]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೧೮, ೨೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22360687 --> == This Month in Education: January 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span><br/> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 1 • January 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/30-h Wikipedia Article Writing Challenge|30-h Wikipedia Article Writing Challenge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Announcing Wiki Workshop 2022|Announcing Wiki Workshop 2022]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Final exhibition about Cieszyn Silesia region|Final exhibition about Cieszyn Silesia region]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Join us this February for the EduWiki Week|Join us this February for the EduWiki Week]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Offline Education project WikiChallenge closed its third edition|Offline Education project WikiChallenge closed its third edition]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Reading Wikipedia in the Classroom ToT Experience of a Filipina Wikimedian|Reading Wikipedia in the Classroom ToT Experience of a Filipina Wikimedian]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Welcoming new trainers of the Reading Wikipedia in the Classroom program|Welcoming new trainers of the Reading Wikipedia in the Classroom program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Wikimedia Israel’s education program: Students enrich Hebrew Wiktionary with Biblical expressions still in use in modern Hebrew|Wikimedia Israel’s education program: Students enrich Hebrew Wiktionary with Biblical expressions still in use in modern Hebrew]] </div></div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೨೮, ೨೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೨ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22669905 --> == CIS - A2K Newsletter January 2022 == Dear Wikimedian, Hope you are doing well. As the continuation of the CIS-A2K Newsletter, here is the newsletter for the month of January 2022. This is the first edition of 2022 year. In this edition, you can read about: * Launching of WikiProject Rivers with Tarun Bharat Sangh * Launching of WikiProject Sangli Biodiversity with Birdsong * Progress report Please find the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2022|here]]. Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೮:೧೩, ೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ (UTC) <small> Nitesh Gill (CIS-A2K) </small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=21925587 --> == This Month in Education: February 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English ... {{int:please-translate}} <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 2 • February 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</div> </div> <div style="column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Open Foundation West Africa Expands Open Movement With UHAS|Open Foundation West Africa Expands Open Movement With UHAS]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Celebrating the 18th anniversary of Ukrainian Wikipedia|Celebrating the 18th anniversary of Ukrainian Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Integrating Wikipedia in the academic curriculum in a university in Mexico|Integrating Wikipedia in the academic curriculum in a university in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Results of "Reading Wikipedia" workshop in the summer school of Plan Ceibal in Uruguay|Results of "Reading Wikipedia" workshop in the summer school of Plan Ceibal in Uruguay]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/WikiFundi, offline editing plateform : last release notes and how-tos|WikiFundi, offline editing plateform : last release notes and how-tos]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Writing Wikipedia as an academic assignment in STEM fields|Writing Wikipedia as an academic assignment in STEM fields]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/The Learning and Connection – 1Lib1Ref with African Librarians|The Learning and Connection – 1Lib1Ref with African Librarians]] </div> </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೦೯, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22886200 --> == CIS-A2K Newsletter February 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about February 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned our conducted events, ongoing events and upcoming events. ;Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Launching of WikiProject Rivers with Tarun Bharat Sangh|Wikimedia session with WikiProject Rivers team]] * [[:m:Indic Wikisource Community/Online meetup 19 February 2022|Indic Wikisource online meetup]] * [[:m:International Mother Language Day 2022 edit-a-thon]] * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] ; Ongoing events * [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022|Indic Wikisource Proofreadthon March 2022]] - You can still participate in this event which will run till tomorrow. ;Upcoming Events * [[:m:International Women's Month 2022 edit-a-thon|International Women's Month 2022 edit-a-thon]] - The event is 19-20 March and you can add your name for the participation. * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Pune Nadi Darshan 2022]] - The event is going to start by tomorrow. * Annual proposal - CIS-A2K is currently working to prepare our next annual plan for the period 1 July 2022 – 30 June 2023 Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2022|here]]. Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೪೮, ೧೪ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೨ (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=22871201 --> == This Month in Education: March 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English... Please help translate to your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 3 • March 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Arte+Feminismo Pilipinas:Advocacy on Women Empowerment|Arte+Feminismo Pilipinas:Advocacy on Women Empowerment]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/The edit-a-thon on Serbian Wikipedia on the occasion of Edu Wiki Week|The edit-a-thon on Serbian Wikipedia on the occasion of Edu Wiki Week]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Call for Participation: Higher Education Survey|Call for Participation: Higher Education Survey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Collection of Good Practices in Wikipedia Education|Collection of Good Practices in Wikipedia Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Conversation: Open education in the Wikimedia Movement views from Latin America|Conversation: Open education in the Wikimedia Movement views from Latin America]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/EduWiki Week 2022, celebrations and learnings|EduWiki Week 2022, celebrations and learnings]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/EduWiki Week in Armenia|EduWiki Week in Armenia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Open Education Week at the Universidad Autónoma de Nuevo León|Open Education Week at the Universidad Autónoma de Nuevo León]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Wikipedia + Education Talk With Leonard Hagan|Wikipedia + Education Talk With Leonard Hagan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Wikimedia Israel cooperates with Yad Vashem in developing a training course for teachers|Wikimedia Israel cooperates with Yad Vashem in developing a training course for teachers]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೫೭, ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23020683 --> == CIS-A2K Newsletter March 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about March 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned our conducted events and ongoing events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikimedia session in Rajiv Gandhi University, Arunachal Pradesh|Wikimedia session in Rajiv Gandhi University, Arunachal Pradesh]] * [[c:Commons:RIWATCH|Launching of the GLAM project with RIWATCH, Roing, Arunachal Pradesh]] * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] * [[:m:International Women's Month 2022 edit-a-thon]] * [[:m:Indic Wikisource Proofreadthon March 2022]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Relicensing & digitisation of books, audios, PPTs and images in March 2022|Relicensing & digitisation of books, audios, PPTs and images in March 2022]] * [https://msuglobaldh.org/abstracts/ Presentation on A2K Research in a session on 'Building Multilingual Internets'] ; Ongoing events * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] * Two days of edit-a-thon by local communities [Punjabi & Santali] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2022|here]]. Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 09:33, 16 April 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Titodutta/lists/Indic_VPs&oldid=22433435 --> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23065615 --> == This Month in Education: April 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English... Please help translate to your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 4 • April 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Audio-Educational Seminar of Wikimedia Mexico|Audio-Educational Seminar of Wikimedia Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Dagbani Wikimedians using digital TV broadcast to train Wikipedia contributors in Ghana|Dagbani Wikimedians using digital TV broadcast to train Wikipedia contributors in Ghana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Digital Education & The Open Space With Herbert Acheampong|Digital Education & The Open Space With Herbert Acheampong]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/HerStory walks as a part of edit-a-thons|HerStory walks as a part of edit-a-thons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Join us for Wiki Workshop 2022|Join us for Wiki Workshop 2022]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/The youngest member of Tartu Wikiclub is 15-year-old student|The youngest member of Tartu Wikiclub is 15-year-old student]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೫೧, ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23177152 --> == CIS-A2K Newsletter April 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, I hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about April 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned our conducted events, ongoing events and upcoming events. ; Conducted events * [[:m:Grants talk:Programs/Wikimedia Community Fund/Annual plan of the Centre for Internet and Society Access to Knowledge|Annual Proposal Submission]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Digitisation session with Dakshin Bharat Jain Sabha|Digitisation session with Dakshin Bharat Jain Sabha]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikimedia Commons sessions of organisations working on river issues|Training sessions of organisations working on river issues]] * Two days edit-a-thon by local communities * [[:m:CIS-A2K/Events/Digitisation review and partnerships in Goa|Digitisation review and partnerships in Goa]] * [https://www.youtube.com/watch?v=3WHE_PiFOtU&ab_channel=JessicaStephenson Let's Connect: Learning Clinic on Qualitative Evaluation Methods] ; Ongoing events * [[c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] ; Upcoming event * [[:m:CIS-A2K/Events/Indic Wikisource Plan 2022-23|Indic Wikisource Work-plan 2022-2023]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/April 2022|here]]. Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 15:47, 11 May 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23065615 --> == This Month in Education: May 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 5 • May 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[Education/News/May 2022/Wiki Hackathon in Kwara State|Wiki Hackathon in Kwara State]] * [[Education/News/May 2022/Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete|Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete]] * [[Education/News/May 2022/Education in Kosovo|Education in Kosovo]] * [[Education/News/May 2022/Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes|Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes]] * [[Education/News/May 2022/Tyap Wikipedia Goes Live|Tyap Wikipedia Goes Live]] * [[Education/News/May 2022/Spring 1Lib1Ref edition in Poland|Spring 1Lib1Ref edition in Poland]] * [[Education/News/May 2022/Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop|Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop]] * [[Education/News/May 2022/Wikibooks project in teaching|Wikibooks project in teaching]] * [[Education/News/May 2022/Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković|Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković]] * [[Education/News/May 2022/My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah|My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education| Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೨:೪೩, ೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23282386 --> == This Month in Education: May 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 5 • May 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Education/News/May 2022/Wiki Hackathon in Kwara State|Wiki Hackathon in Kwara State]] * [[m:Education/News/May 2022/Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete|Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete]] * [[m:Education/News/May 2022/Education in Kosovo|Education in Kosovo]] * [[m:Education/News/May 2022/Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes|Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes]] * [[m:Education/News/May 2022/Tyap Wikipedia Goes Live|Tyap Wikipedia Goes Live]] * [[m:Education/News/May 2022/Spring 1Lib1Ref edition in Poland|Spring 1Lib1Ref edition in Poland]] * [[m:Education/News/May 2022/Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop|Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop]] * [[m:Education/News/May 2022/Wikibooks project in teaching|Wikibooks project in teaching]] * [[m:Education/News/May 2022/Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković|Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković]] * [[m:Education/News/May 2022/My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah|My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education| Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೨:೫೪, ೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23351176 --> == CIS-A2K Newsletter May 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, I hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about May 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned our conducted events, and ongoing and upcoming events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Punjabi Wikisource Community skill-building workshop|Punjabi Wikisource Community skill-building workshop]] * [[:c:Commons:Pune_Nadi_Darshan_2022|Wikimedia Commons workshop for Rotary Water Olympiad team]] ; Ongoing events * [[:m:CIS-A2K/Events/Assamese Wikisource Community skill-building workshop|Assamese Wikisource Community skill-building workshop]] ; Upcoming event * [[:m:User:Nitesh (CIS-A2K)/June Month Celebration 2022 edit-a-thon|June Month Celebration 2022 edit-a-thon]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/May 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 12:23, 14 June 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23065615 --> == This Month in Education: June 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 6 • June 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Black Lunch Table: Black History Month with Igbo Wikimedians User Group|Black Lunch Table: Black History Month with Igbo Wikimedians User Group]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Bolivian Teachers Welcomed Wikipedia in their Classroom|Bolivian Teachers Welcomed Wikipedia in their Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Educational program & Wikivoyage in Ukrainian University|Educational program & Wikivoyage in Ukrainian University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/The Great Learning and Connection: Experience from AFLIA|The Great Learning and Connection: Experience from AFLIA]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/New Mexico Students Join Wikimedia Movement Through WikiForHumanRights Campaign|New Mexico Students Join Wikimedia Movement Through WikiForHumanRights Campaign]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/The school wiki-project run by a 15 year old student came to an end|The school wiki-project run by a 15 year old student came to an end]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/The students of Kadir Has University, Istanbul contribute Wikimedia projects in "Civic Responsibility Project" course|The students of Kadir Has University, Istanbul contribute Wikimedia projects in "Civic Responsibility Project" course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wiki Trip with Vasil Kamami Wikiclub to Berat, the town of one thousand windows|Wiki Trip with Vasil Kamami Wikiclub to Berat, the town of one thousand windows]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wikiclubs in Albania|Wikiclubs in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wikidata in the classroom FGGC Bwari Experience|Wikidata in the classroom FGGC Bwari Experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wikipedia and Secondary Schools in Aotearoa New Zealand|Wikipedia and Secondary Schools in Aotearoa New Zealand]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/А large-scale online course for teaching beginners to work in Wikipedia has been developed in Russia|А large-scale online course for teaching beginners to work in Wikipedia has been developed in Russia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೮:೫೦, ೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23406065 --> == CIS-A2K Newsletter June 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope you are doing well. As you know CIS-A2K updated the communities every month about their previous work through the Newsletter. This message is about June 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Assamese Wikisource Community skill-building workshop|Assamese Wikisource Community skill-building workshop]] * [[:m:June Month Celebration 2022 edit-a-thon|June Month Celebration 2022 edit-a-thon]] * [https://pudhari.news/maharashtra/pune/228918/%E0%A4%B8%E0%A4%AE%E0%A4%BE%E0%A4%9C%E0%A4%BE%E0%A4%9A%E0%A5%8D%E0%A4%AF%E0%A4%BE-%E0%A4%AA%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A4%AC%E0%A4%B3%E0%A4%BE%E0%A4%B5%E0%A4%B0%E0%A4%9A-%E0%A4%AE%E0%A4%B0%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80-%E0%A4%AD%E0%A4%BE%E0%A4%B7%E0%A5%87%E0%A4%B8%E0%A4%BE%E0%A4%A0%E0%A5%80-%E0%A4%AA%E0%A5%8D%E0%A4%B0%E0%A4%AF%E0%A4%A4%E0%A5%8D%E0%A4%A8-%E0%A4%A1%E0%A5%89-%E0%A4%85%E0%A4%B6%E0%A5%8B%E0%A4%95-%E0%A4%95%E0%A4%BE%E0%A4%AE%E0%A4%A4-%E0%A4%AF%E0%A4%BE%E0%A4%82%E0%A4%9A%E0%A5%87-%E0%A4%AE%E0%A4%A4/ar Presentation in Marathi Literature conference] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/June 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 12:23, 19 July 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23409969 --> == This Month in Education: July 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 7 • July 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Wikimedia Chile launched a teacher guidebook with Wiki tools for Heritage Education|Wikimedia Chile launched a teacher guidebook with Wiki tools for Heritage Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Wikimedia Serbia received a new accreditation for the professional development program|Wikimedia Serbia received a new accreditation for the professional development program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Wikimedia for Illiterate Persons|Wikimedia for Illiterate Persons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/EtnoWiki edit-a-thon in Poland|Polish Wikipedia is enriched with new EtnoWiki content]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Career Education through Wikipedia|Career Education through Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೩೯, ೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23607963 --> == CIS-A2K Newsletter July 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Hope everything is fine. As CIS-A2K update the communities every month about their previous work via the Newsletter. Through this message, A2K shares its July 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Partnerships with Marathi literary institutions in Hyderabad|Partnerships with Marathi literary institutions in Hyderabad]] * [[:m:CIS-A2K/Events/O Bharat Digitisation project in Goa Central library|O Bharat Digitisation project in Goa Central Library]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Partnerships with organisations in Meghalaya|Partnerships with organisations in Meghalaya]] ; Ongoing events * Partnerships with Goa University, authors and language organisations ; Upcoming events * [[:m:CIS-A2K/Events/Gujarati Wikisource Community skill-building workshop|Gujarati Wikisource Community skill-building workshop]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 15:10, 17 August 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23554204 --> == This Month in Education: August 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 8 • August 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/The Making of a Certified Trainer of Reading Wikipedia in the Classroom|The Making of a Certified Trainer of Reading Wikipedia in the Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Wikimania SDGs 2022: The Kwara Experience|Wikimania SDGs 2022: The Kwara Experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/An adapted Module teacher’s guide in Yoruba and English about Reading Wikipedia in the Classroom in Nigeria is now available on Commons|An adapted Module teacher’s guide in Yoruba and English about Reading Wikipedia in the Classroom in Nigeria is now available on Commons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Reading Wikipedia in the Classroom Kwara, Nigeria: The Trainers Experience|Reading Wikipedia in the Classroom Kwara, Nigeria: The Trainers Experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Edu Wiki Camp 2022 in Serbia: Together again|Edu Wiki Camp 2022 in Serbia: Together again]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Reading Wikipedia in the Classroom Program Nigeria: The Teacher experience |Reading Wikipedia in the Classroom Program Nigeria: The Teacher experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Wiki For Senior Citizens|Wiki For Senior Citizens]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/WikiLoves SDGs Nigeria Tours Kwara State University Malete|WikiLoves SDGs Nigeria Tours Kwara State University Malete]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Wikiteka project in Poland - summertime|Wikiteka project in Poland - summertime]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೦೦, ೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23758285 --> == CIS-A2K Newsletter August 2022 == <br /><small>Really sorry for sending it in English.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is fine. As CIS-A2K update the communities every month about their previous work via the Newsletter. Through this message, A2K shares its August 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Relicensing of Konkani & Marathi books|Relicensing of Konkani & Marathi books]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Inauguration of Digitised O Bharat volumes on Wikimedia Commons by CM of Goa state|Inauguration of Digitised O Bharat volumes on Wikimedia Commons by CM of Goa state]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Meeting with Rashtrabhasha Prachar Samiti on Hindi Books Digitisation Program|Meeting with Rashtrabhasha Prachar Samiti on Hindi Books Digitisation Program]] ; Ongoing events * Impact report ; Upcoming events * [[:m:CIS-A2K/Events/Gujarati Wikisource Community skill-building workshop|Gujarati Wikisource Community skill-building workshop]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 06:51, 22 September 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23554204 --> == This Month in Education: September 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 9 • September 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/OpenEdu.ch: centralising training documents, a platform for the teachers' community in Switzerland|OpenEdu.ch: centralising training documents, a platform for the teachers' community in Switzerland]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Senior Citizens WikiTown 2022: Exploring Olomouc and its heritage|Senior Citizens WikiTown 2022: Exploring Olomouc and its heritage]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Wikimedia Research Fund|Wikimedia Research Fund]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Wikimedia Youths Commemorate the International Youth Day 2022 in an exciting way across the globe|Wikimedia Youths Commemorate the International Youth Day 2022 in an exciting way across the globe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Wikipedia, Education, and the Crisis of Information|Wikipedia, Education, and the Crisis of Information]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೫೫, ೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23879722 --> == CIS-A2K Newsletter September 2022 == <br /><small>Apologies for sending it in English, feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Hope everything is well. Here is the CIS-A2K's for the month of September Newsletter, a few conducted events are updated in it. Through this message, A2K shares its September 2022 Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Meeting with Ecological Society & Prof Madhav Gadgil|Meeting with Ecological Society & Prof Madhav Gadgil]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Relicensing of 10 books in Marathi|Relicensing of 10 books in Marathi]] * [[:m:Grants:APG/Proposals/2020-2021 round 2/The Centre for Internet and Society/Impact report form|Impact report 2021-2022]]4 * [[:m:CIS-A2K/Events/Gujarati Wikisource Community skill-building workshop|Gujarati Wikisource Community skill-building workshop]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೪೧, ೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23856279 --> == You are invited to join/orginize Wikipedia Asain Month 2022 ! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">[[File:Wikipedia_Asian_Month_Logo.svg|link=m:Wikipedia_Asian_Month_2022|right|217x217px|Wikipedia Asian Month 2022]] Hi WAM organizers and participants! Hope you are all doing well! Now is the time to sign up for [[:m:Wikipedia Asian Month 2022|Wikipedia Asian Month 2022]], which will take place in this November. '''For organizers:''' Here are the [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Rules|basic guidance and regulations]] for organizers. Please remember to: # use '''[https://outreachdashboard.wmflabs.org/campaigns/wikipedia_asian_month_2022/overview/ Wikipedia Asian Month 2022 Programs & Events Dashboard.]''' , or else you and your participants’ will not be able to receive the prize from WAM team. # Add your language projects and organizer list to the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Communities and Organizers|meta page]] 1 week before '''your campaign start date'''. # Inform your community members WAM 2022 is coming!!! # If you want WAM team to share your event information on [https://www.facebook.com/wikiasianmonth/ Facebook] / [https://twitter.com/wikiasianmonth twitter], or you want to share your WAM experience/ achievements on our blog, feel free to send an email to info@asianmonth.wiki. If you want to hold a thematic event that is related to WAM, a.k.a. [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#Subcontests|WAM sub-contest]]. The process is the same as the language one. '''For participants:''' Here are the [[:m:Wikipedia Asian Month 2022#How to Participate in Contest|event regulations]] and [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/FAQ|Q&A information]]. Just join us! Let’s edit articles and win the prizes! '''Here are some updates from WAM team:''' # Based on the [[:m:COVID-19|COVID-19]] pandemic situation in different region, this year we still suggest all the Edit-a-thons are online, but you are more then welcome to organize local offline events. # The international postal systems are not stable, WAM team have decided to send all the qualified participants/ organizers a [[:m:Wikipedia Asian Month 2022/Barnstars|digital Barnstars]]. If you have any suggestions or thoughts, feel free to reach out the WAM team via emailing '''info@asianmonth.wiki''' or discuss on the meta talk page. If it’s urgent, please contact the leader directly ('''reke@wikimedia.tw'''). Hope you all have fun in Wikipedia Asian Month 2022 Sincerely yours, [[:m:Wikipedia_Asian_Month_2022/Team|Wikipedia Asian Month International Team]] 2022.10</div> </div> <!-- Message sent by User:Joycewikiwiki@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikipedia_Asian_Month_Organisers&oldid=23975688 --> == CIS-A2K Newsletter October 2022 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is well. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of October. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its October 2022 work. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Meeting with Wikimedia France on Lingua Libre collaboration|Meeting with Wikimedia France on Lingua Libre collaboration]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Meeting with Wikimedia Deutschland on Wikibase & Wikidata collaboration|Meeting with Wikimedia Deutschland on Wikibase & Wikidata collaboration]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Filmi datathon workshop|Filmi datathon workshop]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikimedia session on building archive at ACPR, Belagavi|Wikimedia session on building archive at ACPR, Belagavi]] ; Upcoming event * [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022|Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೫೦, ೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23972096 --> == CIS-A2K Newsletter November 2022 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is well. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of November. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its November 2022 work. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikibase orientation session in Pune Nagar Vachan Mandir library|Digitisation & Wikibase presentation in PNVM]] * [[:m:Indic Wikisource Community/Online meetup 12 November 2022|Indic Wikisource Community/Online meetup 12 November 2022]] * [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022|Indic Wikisource proofread-a-thon November 2022]] ; Upcoming event * [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|Indic Wiki Improve-a-thon 2022]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 16:28, 7 December 2022 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=23972096 --> == This Month in Education: End of the 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 10 • October–November 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/End of the 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/End of the 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/2nd Latin American Regional Meeting on Education|2nd Latin American Regional Meeting on Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Adopting Wikipedia for Secondary School Students in Nigeria Classroom|Adopting Wikipedia for Secondary School Students in Nigeria Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Celebrating 2022 Vibrance in Kwara State University Malete|Celebrating 2022 Vibrance in Kwara State University Malete]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Celebrating the Wikipedia and Wikidata Birthday in school|Celebrating the Wikipedia and Wikidata Birthday in school]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Report on school libraries in Poland for the Wikiteka project|Report on school libraries in Poland for the Wikiteka project]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Wiki For Senior Citizens Network|Wiki For Senior Citizens Network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/WikiEducation, Educational practices and experiences in Mexico with Wikipedia and other open resources|WikiEducation, Educational practices and experiences in Mexico with Wikipedia and other open resources]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Wikimedia & Education Workshops: a Wiki Movimento Brasil initiative|Wikimedia & Education Workshops: a Wiki Movimento Brasil initiative]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/An event at the National History Museum in Tirana|An event at the National History Museum in Tirana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Students 24-hour competition on Wikipedia article writing|Students 24-hour competition on Wikipedia article writing]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wiki-Data a Giant at 10|Wiki-Data a Giant at 10]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/WikiGraphers: Visualizing Open Knowledge|WikiGraphers: Visualizing Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wikimedia Israel’s Educational Innovation: “Students Write Wikipedia” as a Matriculation-Exam Alternative|Wikimedia Israel’s Educational Innovation: “Students Write Wikipedia” as a Matriculation-Exam Alternative]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wikimedia Morocco User Group Empowers Moroccan Teachers to Use Wikipedia in the Classroom |Wikimedia Morocco User Group Empowers Moroccan Teachers to Use Wikipedia in the Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wikimedia Russia has released the "Introduction to Wikipedia" textbook|Wikimedia Russia has released the "Introduction to Wikipedia" textbook]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/“Wikipedia for School” contest was held in Ukraine for the third time|“Wikipedia for School” contest was held in Ukraine for the third time]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Announcing the Wikipedia & Education User Group Election Results|Announcing the Wikipedia & Education User Group Election Results]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೨೬, ೧೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24091294 --> == CIS-A2K Newsletter December 2022 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is well. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of December. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its December 2022 work. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events/activities. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Launching of GLAM projects in Aurangabad|Launching of GLAM projects in Aurangabad]] * [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022/Online Meetup 10 Dec 2022|Online Meetup 10 Dec 2022 (Indic Wiki Improve-a-thon 2022)]] * [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|Indic Wiki Improve-a-thon 2022]] ; Upcoming event * Mid-term Report 2022-2023 Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2022|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 16:23, 7 January 2023 (UTC) <small>On behalf of [[User:Nitesh (CIS-A2K)]]</small> <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=24192124 --> == This Month in Education: January 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 1 • January 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Educational Projects 2023-1 in Mexico|Educational Projects 2023-1 in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Integration of Wikipedia in Ukrainian universities – teacher-led and student-led|Integration of Wikipedia in Ukrainian universities – teacher-led and student-led]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Transitional Justice in Kosovo edit-a-thon and Partnership with Faculty of Electrical and Computer Engineering - University of Prishtina|Transitional Justice in Kosovo edit-a-thon and Partnership with Faculty of Electrical and Computer Engineering - University of Prishtina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Wikidata Citation Hunt Program for secondary school students, Dubai|Wikidata Citation Hunt Program for secondary school students, Dubai]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Wikipedia edit-a-thon with students from Art Faculty - University of Prishtina|Wikipedia edit-a-thon with students from Art Faculty - University of Prishtina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Тeacher from Belgrade got a reward for using Wikibooks in teaching|Тeacher from Belgrade got a reward for using Wikibooks in teaching]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೩:೦೨, ೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24472891 --> == CIS-A2K Newsletter January 2023 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, Hope everything is well. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of December. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its January 2023 tasks. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events/activities. ; Conducted events * [[:m:Indic Wiki Improve-a-thon 2022|Indic Wiki Improve-a-thon 2022]] * [[:m:Growing Local Language Content on Wikipedia (Project Tiger 2.0)/Writing Contest/Community Training 2022|Project Tiger 2.0 Training]] * [[:m:Grants:Programs/Wikimedia Community Fund/Annual plan of the Centre for Internet and Society Access to Knowledge/Midpoint Report|Mid-term Report 2022-2023]] ; Upcoming event * [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2023 Datathon|International Mother Language Day 2023 Datathon]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscibe this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 18:03, 12 February 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=24497260 --> == CIS-A2K Newsletter Feburary 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Hope everything is fine. CIS-A2K's monthly Newsletter is here which is for the month of February. A few conducted events are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its February 2023 tasks and towards upcoming events. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and upcoming events/activities. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Digitization & Documentation of Cultural Heritage and Literature in Meghalaya|Digitization & Documentation of Cultural Heritage and Literature in Meghalaya]] * [[:d:Wikidata:WikiProject India/Events/International Mother Language Day 2023 Datathon|International Mother Language Day 2023 Datathon]] * Wikidata Online Session ; Upcoming event * March Month Activity on Wikimedia Commons * [[:m:CIS-A2K/Events/Hindi Wikisource Community skill-building workshop|Hindi Wikisource Community skill-building workshop]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[User:Nitesh (CIS-A2K)|Nitesh (CIS-A2K)]] ([[User talk:Nitesh (CIS-A2K)|talk]]) 04:50, 8 March 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=24671601 --> == This Month in Education: February 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 2 • February 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/A Strategic Direction for a Massive Online Course for Educators in Brazil|A Strategic Direction for a Massive Online Course for Educators in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Alliance Funding for Wikipedia as a school resource in Tāmaki Makaurau Auckland, New Zealand|Alliance Funding for Wikipedia as a school resource in Tāmaki Makaurau Auckland, New Zealand]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Call for Submissions to Wiki Workshop 2023|Call for Submissions to Wiki Workshop 2023]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Collaboration with Charles University on the creation of Czech Wikipedia started in January|Collaboration with Charles University on the creation of Czech Wikipedia started in January]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Open Education Week 2023 in the Wikimedia Mexico Education Program|Open Education Week 2023 in the Wikimedia Mexico Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Wikiclubs with different schools in Albania |Wikiclubs with different schools in Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೨:೩೮, ೧೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24706239 --> == This Month in Education: March 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 3 • March 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Audio-seminar project of the Wikimedia Mexico Education Program|Audio-seminar project of the Wikimedia Mexico Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Empowering Nigerian Female Artists: Through Art & Feminism Edith-A-Thon at KWASU Fan Club|Empowering Nigerian Female Artists: Through Art & Feminism Edith-A-Thon at KWASU Fan Club]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Exploring How Wikipedia Works|Exploring How Wikipedia Works]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Florida graduate students complete Library History edit-a-thon for credit|Florida graduate students complete Library History edit-a-thon for credit]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Improving hearing health content in Brazil|Improving hearing health content in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Media Literacy Portal to become a key resource for media education in Czech Libraries |Media Literacy Portal to become a key resource for media education in Czech Libraries]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikeys in the Albanian language|Wikeys in the Albanian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikimarathon is an opportunity to involve students and teachers in creating and editing articles in Wikipedia|Wikimarathon is an opportunity to involve students and teachers in creating and editing articles in Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikimedia Polska short report|Wikimedia Polska short report]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikimedia Serbia participated in the State Seminar of the The Mathematical Society of Serbia|Wikimedia Serbia participated in the State Seminar of the The Mathematical Society of Serbia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೦:೧೫, ೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24824837 --> == CIS-A2K Newsletter March 2023 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, There is a CIS-A2K monthly Newsletter that is ready to share which is for the month of March. A few conducted events and ongoing activities are updated in the Newsletter. Through this message, A2K wants your attention towards its March 2023 tasks and towards upcoming events. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and ongoing events/activities. ; Conducted events * [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons|Women's Month Datathon on Commons]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Women's Month Datathon on Commons/Online Session|Women's Month Datathon on Commons/Online Session]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Hindi Wikisource Community skill-building workshop|Hindi Wikisource Community skill-building workshop]] * [[:m:Indic Wikisource Community/Online meetup 25 March 2023|Indic Wikisource Community Online meetup 25 March 2023]] ; Ongoing activity * [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023|Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೫೯, ೧೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=24671601 --> == CIS-A2K Newsletter April 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Greetings! CIS-A2K has done a few activities in the month of April and CIS-A2K's monthly Newsletter is ready to share which is for the last month. A few conducted events and ongoing activities are updated in the Newsletter. In this newsletter, we have mentioned A2K's conducted and ongoing events/activities. ; Conducted events * [[:m:Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023|Indic Wikisource proofread-a-thon April 2023]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Wikimedia session on building archive at ACPR, Belagavi|CIS-A2K/Events/Wikimedia session on building archive at ACPR, Belagavi]] ; Ongoing activity * [[:c:Commons:Mula Mutha Nadi Darshan 2023|Mula Mutha Nadi Darshan 2023]] Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/April 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೨೧, ೧೫ ಮೇ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25000758 --> == This Month in Education: April 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 4 • April 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Auckland Museum Alliance fund project update|Auckland Museum Alliance fund project update]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Introducing Wikipedia to Kusaal Language Teachers|Introducing Wikipedia to Kusaal Language Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/KWASU Fan Club Leads the Way in 21st Century Learning with Wiki in School Program|KWASU Fan Club Leads the Way in 21st Century Learning with Wiki in School Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/On-line Courses for Educators in Poland|On-line Courses for Educators in Poland]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Online meeting of Ukrainian educators working with Wikipedia – four perspectives|Online meeting of Ukrainian educators working with Wikipedia – four perspectives]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Wikiclubs Editathon in Elbasan, Albania |Wikiclubs Editathon in Elbasan, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Wikipedia at the Brazilian Linguistics Olympiad|Wikipedia at the Brazilian Linguistics Olympiad]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Wikipedia at the University of Łódź Information Management Conference|Wikipedia at the University of Łódź Information Management Conference]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೫೭, ೨೩ ಮೇ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24999562 --> == CIS-A2K Newsletter May 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Greetings! We are pleased to inform you that CIS-A2K has successfully completed several activities during the month of May. As a result, our monthly newsletter, which covers the highlights of the previous month, is now ready to be shared. The newsletter includes updates on the conducted events and ongoing activities, providing a comprehensive overview of A2K's recent endeavours. We have taken care to mention both the conducted and ongoing events/activities in this newsletter, ensuring that all relevant information is captured. ; Conducted events * Preparatory Call for June Month Activity * Update on status of A2K's grant proposal ; Ongoing activity * [[:c:Commons:Mula Mutha Nadi Darshan 2023|Mula Mutha Nadi Darshan 2023]] ; Upcoming Events * Support to Punjabi Community Proofread-a-thon Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/May 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೧೮, ೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25000758 --> == This Month in Education: June 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 5 • June 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/Africa Day 2023: Abuja Teachers celebrates|Africa Day 2023: Abuja Teachers celebrates]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/From editing articles to civic power – Wikimedia UK's research on democracy and Wikipedia|From editing articles to civic power – Wikimedia UK's research on democracy and Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/Reading Wikipedia in the Classroom Program in Yemen Brings Positive Impact to Yemeni Teachers|Reading Wikipedia in the Classroom Program in Yemen Brings Positive Impact to Yemeni Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/Using Wikipedia in education: students' and teachers' view|Using Wikipedia in education: students' and teachers' view]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/The Journey of Reading Wikipedia in the Classroom Lagos State|The Journey of Reading Wikipedia in the Classroom Lagos State]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/WMB goes to Serbia |WMB goes to Serbia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/But we don't want it to end!|But we don't want it to end!]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೪:೧೪, ೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25147408 --> == CIS-A2K Newsletter June 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Greetings! We are pleased to inform you that CIS-A2K has successfully completed several activities during the month of June. As a result, our monthly newsletter, which covers the highlights of the previous month, is now ready to be shared. We have taken care to mention the conducted events/activities in this newsletter, ensuring that all relevant information is captured. ; Conducted events * Community Engagement Calls and Activities ** India Community Monthly Engagement Calls: 3 June 2023 call ** Takeaways of Indian Wikimedians from EduWiki Conference & Hackathon ** Punjabi Wikisource Proofread-a-thon * Skill Development Programs ** Wikidata Training Sessions for Santali Community * Indian Community Need Assessment and Transition Calls * Partnerships and Trainings ** Academy of Comparative Philosophy and Religion GLAM Project ** Wikimedia Commons sessions with river activists ** Introductory session on Wikibase for Academy of Comparative Philosophy and Religion members Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/June 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೫೫, ೧೭ ಜುಲೈ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25000758 --> == CIS-A2K Newsletter July 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Greetings! We are pleased to inform you that CIS-A2K has successfully completed several activities during the month of July. As a result, our monthly newsletter, which covers the highlights of the previous month, is now ready to be shared. We have taken care to mention the conducted events/activities in this newsletter, ensuring that all relevant information is captured. ; Conducted events * Wikibase session with RIWATCH GLAM * Wikibase technical session with ACPR GLAM * Wikidata Training Sessions for Santali Community * An interactive session with some Wikimedia Foundation staff from India ; Announcement * Train The Trainer 2023 Program Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Thank you [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೪, ೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25000758 --> == This Month in Education: July 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 7 • July 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wikimedia Kaduna Connect Campaign|Wikimedia Kaduna Connect Campaign]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wikimedia Serbia published a paper Promoting Equity in Access to Open Knowledge: An Example of the Wikipedia Educational Program|Wikimedia Serbia published a paper Promoting Equity in Access to Open Knowledge: An Example of the Wikipedia Educational Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wikimedia and Education Kailali Multiple campus|Wikimedia and Education Kailali Multiple campus]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/WikiCamp in Istog, Kosovo: Promoting Knowledge and Nature Appreciation|WikiCamp in Istog, Kosovo: Promoting Knowledge and Nature Appreciation]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wiki at the Brazilian National History Symposium|Wiki at the Brazilian National History Symposium]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/US & Canada program reaches 100M words added |US & Canada program reaches 100M words added]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Renewed Community Wikiconference brought together experienced Wikipedians and newcomers|Renewed Community Wikiconference brought together experienced Wikipedians and newcomers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Kusaal Wikipedia Workshop at Ajumako Campus, University of Education, Winneba|Kusaal Wikipedia Workshop at Ajumako Campus, University of Education, Winneba]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Join us to celebrate the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program Graduation Ceremony|Join us to celebrate the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program Graduation Ceremony]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Activities that took place during the presentation of the WikiEducation book|Activities that took place during the presentation of the WikiEducation book. Educational practices and experiences in Mexico with Wikipedia and other open resources in Xalala, Veracruz from the Wikimedia Mexico Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/62+ Participants Graduates from the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program|62+ Participants Graduates from the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/“Reading Wikipedia in the Classroom” course launched in Ukraine|“Reading Wikipedia in the Classroom” course launched in Ukraine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/OFWA and Goethe Institute Host Wiki Skills For Librarians Workshop-Ghana|OFWA and Goethe Institute Host Wiki Skills For Librarians Workshop-Ghana]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೦೨, ೧೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25457946 --> == CIS-A2K Newsletter August 2023 == <br /><small>Please feel free to translate it into your language.</small> [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, CIS-A2K has successfully concluded numerous activities in August. Consequently, our monthly newsletter, summarizing the previous month's highlights, is prepared for distribution. We have diligently included details of the conducted events and activities in this newsletter, ensuring comprehensive coverage of all pertinent information. ; Conducted events * Call with Leadership Development Working Group * Wikimedia workshop in Goa University * Wikimedia & digitisation sessions in 150 year old libraries at Kolhapur and Satara * Review visits to Vigyan Ashram and Pune Nagar Vachan Mandir * Preliminary meeting on Indic Wikisource Hub Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೪೦, ೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25484883 --> == This Month in Education: September 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 7 • September 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Inauguration of the Kent Wiki Club at the Wikimania 2023 Conference|Inauguration of the Kent Wiki Club at the Wikimania 2023 Conference]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Letter Magic: Supercharging Your WikiEducation Programs|Letter Magic: Supercharging Your WikiEducation Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Réseau @pprendre (Learning Network) : The Initiative for Educational Change in Francophone West Africa|Réseau @pprendre (Learning Network) : The Initiative for Educational Change in Francophone West Africa]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/WikiChallenge Ecoles d’Afrique closes its 5th edition with 13 winning schools|WikiChallenge Ecoles d’Afrique closes its 5th edition with 13 winning schools]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/WikiConecta: connecting Brazilian university professors and Wikimedia|WikiConecta: connecting Brazilian university professors and Wikimedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Wikimedia Germany launches interactive event series Open Source AI in Education |Wikimedia Germany launches interactive event series Open Source AI in Education]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೦:೩೧, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25700976 --> == A2K Monthly Newsletter for September 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In September, CIS-A2K successfully completed several initiatives. As a result, A2K has compiled a comprehensive monthly newsletter that highlights the events and activities conducted during the previous month. This newsletter provides a detailed overview of the key information related to our endeavors. ; Conducted events * Learning Clinic: Collective learning from grantee reports in South Asia * Relicensing and Digitisation workshop at Govinda Dasa College, Surathkal * Relicensing and Digitisation workshop at Sayajirao Gaekwad Research Centre, Aurangabad * Wiki Loves Monuments 2023 Outreach in Telangana * Mula Mutha Nadi Darshan Photography contest results and exhibition of images * Train The Trainer 2023 Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೨೩, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25484883 --> == A2K Monthly Newsletter for October 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In the month of October, CIS-A2K achieved significant milestones and successfully concluded various initiatives. As a result, we have compiled a comprehensive monthly newsletter to showcase the events and activities conducted during the preceding month. This newsletter offers a detailed overview of the key information pertaining to our various endeavors. ; Conducted events * Image Description Month in India * WikiWomen Camp 2023 ** WWC 2023 South Asia Orientation Call ** South Asia Engagement * Wikimedia Commons session for Birdsong members * Image Description Month in India Training Session Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೫೬, ೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25823131 --> == This Month in Education: October 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">Volume 12 • Issue 8 • October 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/3 Generations at Wikipedia Education Program in Türkiye|3 Generations at Wikipedia Education Program in Türkiye]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/CBSUA Launches Wiki Education in Partnership with PhilWiki Community and Bikol Wikipedia Community|CBSUA Launches Wiki Education in Partnership with PhilWiki Community and Bikol Wikipedia Community]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Celebrating Wikidata’s Birthday in Elbasan|Celebrating Wikidata’s Birthday in Elbasan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Edu Wiki Camp 2023 - together in Sremski Karlovci|Edu Wiki Camp 2023 - together in Sremski Karlovci]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/PhilWiki Community promotes language preservation and cultural heritage advocacies at ADNU|PhilWiki Community promotes language preservation and cultural heritage advocacies at ADNU]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/PunjabWiki Education Program: A Wikipedia Adventure in Punjab|PunjabWiki Education Program: A Wikipedia Adventure in Punjab]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/WikiConference on Education ignites formation of Wikimedia communities|WikiConference on Education ignites formation of Wikimedia communities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Wikimedia Estonia talked about education at CEE meeting in Tbilisi|Wikimedia Estonia talked about education at CEE meeting in Tbilisi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Wikimedia in Brazil is going to be a book|Wikimedia in Brazil is going to be a book]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Wikipedian Editor Project: Arabic Sounds Workshop 2023|Wikipedian Editor Project: Arabic Sounds Workshop 2023]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೦೪, ೮ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25784366 --> == A2K Monthly Report for November 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, CIS-A2K wrapped up several initiatives in November, and we've compiled a detailed monthly newsletter highlighting the events and activities from the past month. This newsletter provides a comprehensive overview of key information regarding our diverse endeavors. ; Conducted events * Heritage Walk in 175 year old Pune Nagar Vachan Mandir library * 2023 A2K Needs Assessment Event * Train The Trainer Report Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards, [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೨೫, ೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25823131 --> == This Month in Education: November 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 9 • November 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/4th WikiUNAM Editathon: Community knowledge strengthens education|4th WikiUNAM Editathon: Community knowledge strengthens education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Edit-a-thon at the Faculty of Medical Sciences of Santa Casa de São Paulo|Edit-a-thon at the Faculty of Medical Sciences of Santa Casa de São Paulo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/EduWiki Nigeria Community: Embracing Digital Learning Through Wikipedia|EduWiki Nigeria Community: Embracing Digital Learning Through Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Evening Wikischool offers Czech seniors further education on Wikipedia|Evening Wikischool offers Czech seniors further education on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Expansion of Wikipedia Education Program through Student Associations at Iranian Universities|Expansion of Wikipedia Education Program through Student Associations at Iranian Universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Exploring Wikipedia through Wikiclubs and the Wikeys board game in Albania |Exploring Wikipedia through Wikiclubs and the Wikeys board game in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/First anniversary of the game Wikeys|First anniversary of the game Wikeys]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Involve visiting students in education programs|Involve visiting students in education programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Iranian Students as Wikipedians: Using Wikipedia to Teach Research Methodology and Encyclopedic Writing|Iranian Students as Wikipedians: Using Wikipedia to Teach Research Methodology and Encyclopedic Writing]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Kiwix4Schools Nigeria: Bridging Knowledge Gap through Digital Literacy|Kiwix4Schools Nigeria: Bridging Knowledge Gap through Digital Literacy]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Lire wikipedia en classe à Djougou au Bénin|Lire wikipedia en classe à Djougou au Bénin]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Tyap Wikimedians Zaria Outreach|Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Art Outreach at Aje Compreshensive Senior High School 1st November 2023, Lagos Mainland|Art Outreach at Aje Comprehensive Senior High School 1st November 2023, Lagos Mainland]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/PhilWiki Community holds a meet-up to advocate women empowerment|PhilWiki Community holds a meet-up to advocate women empowerment]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೩:೫೪, ೧೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25919737 --> == A2K Monthly Report for December 2023 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In December, CIS-A2K successfully concluded various initiatives, and we have curated an in-depth monthly newsletter summarizing the events and activities of the past month. This newsletter offers a comprehensive overview of key information, showcasing our diverse endeavors. ; Conducted events * Digital Governance Roundtable * Indic Community Monthly Engagement Calls: Wikimania Scholarship Call * Indic Wikimedia Hackathon 2023 * A2K Meghalaya Visit Highlights: Digitization and Collaboration * Building Bridges: New Hiring in CIS-A2K * Upcoming Events ** Upcoming Call: Disinformation and Misinformation in Wikimedia projects Please find the Newsletter link [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2023|here]]. <br /><small>If you want to subscribe/unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೨೭, ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25945592 --> == A2K Monthly Report for January 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In January, CIS-A2K successfully concluded several initiatives, and we are pleased to present a comprehensive monthly newsletter summarizing the events and activities of the past month. This newsletter provides an extensive overview of key information, highlighting our diverse range of endeavors. ; Conducted Events * Roundtable on Digital Cultures * Discussion on Disinformation and Misinformation in Wikimedia Projects * Roundtable on Digital Access You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/January 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೦:೪೮, ೧೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=25945592 --> == This Month in Education: January 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 1 • January 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Cross-Continental Wikimedia Activities: A Dialogue between Malaysia and Estonia|Cross-Continental Wikimedia Activities: A Dialogue between Malaysia and Estonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Czech programme SWW in 2023 – how have we managed to engage students|Czech programme SWW in 2023 – how have we managed to engage students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Extending Updates on Wikipedia in Education – Elbasan, Albania|Extending Updates on Wikipedia in Education – Elbasan, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Reading Wikipedia in the Classroom Teacher’s guide – now available in Bulgarian language|Reading Wikipedia in the Classroom Teacher’s guide – now available in Bulgarian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Summer students at Auckland Museum|Summer students at Auckland Museum]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/WikiDunong: EduWiki Initiatives in the Philippines Project|WikiDunong: EduWiki Initiatives in the Philippines Project]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Wikimedia Armenia's Educational Workshops|Wikimedia Armenia's Educational Workshops]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Wikimedia Foundation publishes its first Child Rights Impact Assessment|Wikimedia Foundation publishes its first Child Rights Impact Assessment]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೩೨, ೧೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26091771 --> == A2K Monthly Report for February 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, In February, CIS-A2K effectively completed numerous initiatives, and we are delighted to share a detailed monthly newsletter encapsulating the events and activities from the previous month. This newsletter offers a thorough glimpse into significant updates, showcasing the breadth of our varied undertakings. ; Collaborative Activities and Engagement * Telugu Community Conference 2024 * International Mother Language Day 2024 Virtual Meet * Wiki Loves Vizag 2024 ; Reports * Using the Wikimedia sphere for the revitalization of small and underrepresented languages in India * Open Movement in India (2013-23): The Idea and Its Expressions Open Movement in India 2013-2023 by Soni You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/February 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೪೩, ೧೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26211772 --> == This Month in Education: February 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 2 • February 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/2 new courses in Students Write Wikipedia Starting this February|2 new courses in Students Write Wikipedia Starting this February]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/More two wiki-education partnerships|More two wiki-education partnerships]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Open Education Week 2024 in Mexico|Open Education Week 2024 in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Reading Wikipedia in Bolivia, the community grows|Reading Wikipedia in Bolivia, the community grows]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Wiki Education Philippines promotes OERs utilization|Wiki Education Philippines promotes OERs utilization]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Wiki Loves Librarians, Kaduna|Wiki Loves Librarians, Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Wiki Workshop 2024 CfP - Call for Papers Research track|Wiki Workshop 2024 CfP – Call for Papers Research track]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೦:೦೭, ೨೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26310117 --> == A2K Monthly Report for March 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, A2K is pleased to present its monthly newsletter for March, highlighting the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K during the month. This newsletter provides a comprehensive overview of the events and activities conducted, giving you insight into our collaborative efforts and engagements. ; Collaborative Activities and Engagement * [[Commons:Wiki Loves Vizag 2024|Wiki Loves Vizag: Fostering Open Knowledge Through Photography]] ; Monthly Recap * [[:m:CIS-A2K/Events/She Leads|She Leads Program (Support)]] * [[:m:CIS-A2K/Events/WikiHour: Amplifying Women's Voices|WikiHour: Amplifying Women's Voices (Virtual)]] * [[:m:Wikimedia India Summit 2024|Wikimedia India Summit 2024]] * [[:m:CIS-A2K/Institutional Partners/Department of Language and Culture, Government of Telangana|Department of Language and Culture, Government of Telangana]] ; From the Team- Editorial ; Comic You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/March 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೪೯, ೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26211772 --> == This Month in Education: March 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 3 • March 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Reading Wikipedia in the classroom, Kaduna|Reading Wikipedia in the classroom, Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Reading Wikipedia in Ukraine – the course for educators is now available on demand|Reading Wikipedia in Ukraine – the course for educators is now available on demand]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Wiki Movement Brazil will once again support the Brazilian Linguistics Olympiad|Wiki Movement Brazil will once again support the Brazilian Linguistics Olympiad]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Wikipedia within the Education Setting in Albania|Wikipedia within the Education Setting in Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೫೮, ೨೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26659969 --> == This Month in Education: April 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 4 • April 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/EduWiki Updates From Uganda|EduWiki Updates From Uganda]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/Good news from Bolivia: Reading Wikipedia Program continues in 2024|Good news from Bolivia: Reading Wikipedia Program continues in 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/Hearing Health Project: Impactful partnership with Wiki Movement Brazil|Hearing Health Project: Impactful partnership with Wiki Movement Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/Wikimedia Spain, Amical Wikimedia and the University of Valencia develop Wikipedia educational project|Wikimedia Spain, Amical Wikimedia and the University of Valencia develop Wikipedia educational project]]</div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೪೯, ೧೪ ಮೇ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26698909 --> == A2K Monthly Report for April 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We are pleased to present our monthly newsletter for April, highlighting the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K during the month. This newsletter provides a comprehensive overview of the events and activities conducted, giving you insight into our collaborative efforts and engagements. * In the Limelight- Chandan Chiring ; Monthly Recap * [[Commons:Tribal Culture Photography Competition]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Indic Community Monthly Engagement Calls/April 12, 2024 Call]] * [[:m:CIS-A2K/Events/2024/Wikipedia training to Indian Language educators|Wikipedia Training to Indian Language educators]] * [[:m:Wiki Explores Bhadrachalam]] * Wikimedia Summit ; From the Team- Editorial ; Comic You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/April 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೪, ೧೪ ಮೇ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26774361 --> == This Month in Education: May 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 5 • May 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Albania - Georgia Wikimedia Cooperation 2024|Albania - Georgia Wikimedia Cooperation 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Aleksandër Xhuvani University Editathon in Elbasan|Aleksandër Xhuvani University Editathon in Elbasan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Central Bicol State University of Agriculture LitFest features translation and article writing on Wikipedia|Central Bicol State University of Agriculture LitFest features translation and article writing on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Empowering Youth Council in Bulqiza through editathons|Empowering Youth Council in Bulqiza through editathons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/We left a piece of our hearts at Arhavi|We left a piece of our hearts at Arhavi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Wiki Movimento Brasil at Tech Week and Education Speaker Series |Wiki Movimento Brasil at Tech Week and Education Speaker Series]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Wikimedia MKD trains new users in collaboration with MYLA|Wikimedia MKD trains new users in collaboration with MYLA]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೯:೦೦, ೧೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26854161 --> == A2K Monthly Report for May 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We are pleased to present our May newsletter, showcasing the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K throughout the month. This edition offers a comprehensive overview of our events and activities, providing insights into our collaborative efforts and community engagements. ; In the Limelight: Openness for Cultural Heritage ; Monthly Recap * Digitisation Workshop * [[Commons:Tribal Culture Photography Competition]] * [[:m:CIS-A2K/Events/Wiki Technical Training 2024|Wiki Technical Training]] ; Dispatches from A2K ; Coming Soon * Future of Commons Convening You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/May 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೦೮, ೨೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26851406 --> == This Month in Education: June 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 6 • June 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/From a Language Teacher to a Library Support Staff: The Wikimedia Effect|From a Language Teacher to a Library Support Staff: The Wikimedia Effect]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/5th WikiEducation 2024 Conference in Mexico|5th WikiEducation 2024 Conference in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Lviv hosted a spring wikischool for Ukrainian high school students|Lviv hosted a spring wikischool for Ukrainian high school students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/First class of teachers graduated from Reading Wikipedia in the Classroom 2024|First class of teachers graduated from Reading Wikipedia in the Classroom 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Empowering Digital Citizenship: Unlocking the Power of Open Knowledge with Participants of the LIFE Legacy|Empowering Digital Citizenship: Unlocking the Power of Open Knowledge with Participants of the LIFE Legacy]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Wiki Movimento Brazil supports online and in-person courses and launches material to guide educators in using Wikimedia projects |Wiki Movimento Brazil supports online and in-person courses and launches material to guide educators in using Wikimedia projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Where to find images for free? Webinar for librarians answered many questions|Where to find images for free? Webinar for librarians answered many questions]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Wikimedia MKD and University of Goce Delchev start a mutual collaboration|Wikimedia MKD and University of Goce Delchev start a mutual collaboration]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೨೮, ೯ ಜುಲೈ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27085892 --> == A2K Monthly Report for June 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We are excited to share our June newsletter, highlighting the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K over the past month. This edition provides a detailed overview of our events and activities, offering insights into our collaborative efforts and community engagements and a brief regarding upcoming initiatives for next month. ; In the Limelight- Book Review: Geographies of Digital Exclusion ; Monthly Recap * [[:m:CIS-A2K/Events/Wiki Technical Training 2024|Wiki Technical Training]] * Strategy discussion (Post-Summit Event) ; Dispatches from A2K * Future of Commons ;Coming Soon - Upcoming Activities * Gearing up for Wikimania 2024 * Commons workshop and photo walk in Hyderabad ; Comic You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/June 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೫೫, ೨೬ ಜುಲೈ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=26851406 --> == A2K Monthly Report for July 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We are excited to share our July newsletter, highlighting the impactful initiatives undertaken by CIS-A2K over the past month. This edition provides a detailed overview of our events and activities, offering insights into our collaborative efforts and community engagements and a brief regarding upcoming initiatives for next month. ; In the Limelight- NEP Study Report ; Monthly Recap * [https://cis-india.org/raw/report-on-the-future-of-the-commons Future of Commons] * West Bengal Travel Report ;Coming Soon - Upcoming Activities * [[:m:CIS-A2K/Events/Train the Trainer Program/2024|Train the Trainer 2024]] You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/July 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೪:೩೩, ೨೮ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27178376 --> == This Month in Education: August 2024 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 7 • August 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Cross-Cultural Knowledge Sharing: Wikipedia's New Frontier at University of Tehran|Cross-Cultural Knowledge Sharing: Wikipedia's New Frontier at University of Tehran]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Let's Read Wikipedia in Bolivia reaches teachers in Cochabamba|Let's Read Wikipedia in Bolivia reaches teachers in Cochabamba]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Results of the 2023 “Wikipedia for School” Contest in Ukraine|Results of the 2023 “Wikipedia for School” Contest in Ukraine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Edu Wiki Camp in Serbia, 2024|Edu Wiki Camp in Serbia, 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Wikimedia Human Rights Month this year engaged schools in large amount|Wikimedia Human Rights Month this year engaged schools in large amount]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Strengthening Education Programs at Wikimania 2024: A Global Leap in Collaborative Learning|Strengthening Education Programs at Wikimania 2024: A Global Leap in Collaborative Learning]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Wiki Education programs are featured in a scientific outreach magazine, and Wiki Movimento Brasil offers training for researchers in the Amazon|Wiki Education programs are featured in a scientific outreach magazine, and Wiki Movimento Brasil offers training for researchers in the Amazon]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Wiki Movimento Brasil aims to adapt a game about Wikipedia, organize an academic event for scientific dissemination, and host the XXXIII Wiki-Education Workshop|Wiki Movimento Brasil aims to adapt a game about Wikipedia, organize an academic event for scientific dissemination, and host the XXXIII Wiki-Education Workshop]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೮:೫೧, ೧೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27310254 --> == A2K Monthly Report for August 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedians, We are excited to present our August newsletter, showcasing the impactful initiatives led by CIS-A2K throughout the month. In this edition, you'll find a comprehensive overview of our events and activities, highlighting our collaborative efforts, community engagements, and a sneak peek into the exciting initiatives planned for the coming month. ; In the Limelight- Doing good as a creative person ; Monthly Recap * Wiki Women Collective - South Asia Call * Digitizing the Literary Legacy of Sane Guruji * A2K at Wikimania * Multilingual Wikisource ;Coming Soon - Upcoming Activities * Tamil Content Enrichment Meet * Santali Wiki Conference * TTT 2024 You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/August 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೨೨, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27178376 --> == A2K Monthly Report for September 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We are thrilled to share our September newsletter, packed with highlights of the key initiatives driven by CIS-A2K over the past month. This edition features a detailed recap of our events, collaborative projects, and community outreach efforts. You'll also get an exclusive look at the exciting plans and initiatives we have in store for the upcoming month. Stay connected with our vibrant community and join us in celebrating the progress we’ve made together! ; In the Limelight- Santali Wiki Regional Conference 2024 ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Book Lover’s Club in Belagavi * CIS-A2K’s Multi-Year Grant Proposal * Supporting the volunteer-led committee on WikiConference India 2025 * Tamil Content Enrichment Meet * Experience of CIS-A2K's Wikimania Scholarship recipients ;Coming Soon - Upcoming Activities * Train-the-trainer 2024 * Indic Community Engagement Call * A2K at Wikimedia Technology Summit 2024 You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/September 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೦:೪೭, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27178376 --> == A2K Monthly Report for October 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We’re thrilled to share our October newsletter, featuring the impactful work led or support by CIS-A2K over the past month. In this edition, you’ll discover a detailed summary of our events and initiatives, emphasizing our collaborative projects, community interactions, and a preview of the exciting plans on the horizon for next month. ; In the Limelight: TTT ;Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Wikimedia Technology Summit ; Coming Soon - Upcoming Activities * TTT follow-ups You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/October 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Regards [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೪೦, ೮ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27178376 --> == This Month in Education: October 2024 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 8 • October 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/CBSUA Wiki Education turns 1 year|CBSUA Wiki Education turns 1 year]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/7th Senior WikiTown took place in Becov nad Teplou, Czech Republic|7th Senior WikiTown took place in Becov nad Teplou, Czech Republic]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Edit-a-thon about Modern Architecture in Kosovo|Edit-a-thon about Modern Architecture in Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Edu_Wiki_in_South_Sudan:_Creating_a_better_future_in_education|Empowering Digital Literacy through Wikimedia in South Sudan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Many new articles and contributions in September and October for Wikimedia MKD|Many new articles and contributions in September and October for Wikimedia MKD]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/New Record: 5 Events in Municipal Library within a Month |New Record: 5 Events in Municipal Library within a Month]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Wiki-Education programs in Brazil are centered around the Wikidata and Wikisource platforms|Wiki-Education programs in Brazil are centered around the Wikidata and Wikisource platforms]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/WikiChallenge African Schools wins the “Open Pedagogy” Award 2024 from OE Global|WikiChallenge African Schools wins the “Open Pedagogy” Award 2024 from OE Global]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Wikipedia helps in improving cognitive skills|Wikipedia helps in improving cognitive skills]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Wikipedia in Graduate Studies: Expanding Research Impact|Wikipedia in Graduate Studies: Expanding Research Impact]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/WiLMa PH establishes a Wiki Club|WiLMa PH establishes a Wiki Club]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೨೭, ೧೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27733413 --> == This Month in Education: November 2024 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 9 • November 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Auckland Museum Wikipedia Student Programme|Auckland Museum Wikipedia Student Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Citizenship and free knowledge on Wikipedia in Albanian language|Citizenship and free knowledge on Wikipedia in Albanian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Engaging students with Wikipedia and Wikidata at Hasanuddin University’s Wikimedia Week|Engaging students with Wikipedia and Wikidata at Hasanuddin University’s Wikimedia Week]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Minigrant initiative by empowering the Rrëshen community in Albania|Minigrant initiative by empowering the Rrëshen community in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikidata birthday in Albania, 2024|Wikidata birthday in Albania, 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikidata birthday in School |Wikidata birthday in School]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikimedia Education Workshop at Lumbini Technological University|Wikimedia Education Workshop at Lumbini Technological University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikimedia MKD's new collaborations and new content|Wikimedia MKD's new collaborations and new content]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Improving Historical Knowledge on Persian Wikipedia through a continuous Wikimedia Education Program: Shahid Beheshti University Wikipedia Education Program|Improving Historical Knowledge on Persian Wikipedia through a continuous Wikimedia Education Program: Shahid Beheshti University Wikipedia Education Program]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೪೨, ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27879342 --> == A2K Monthly Report – November 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, We’re excited to bring you the November edition of the CIS-A2K newsletter, highlighting our impactful initiatives and accomplishments over the past month. This issue offers a comprehensive recap of our events, collaborative projects, and community engagement efforts. It also provides a glimpse into the exciting plans we have lined up for the coming month. Stay connected with our vibrant community as we celebrate the progress we’ve made together! ; In the Limelight: Tulu Wikisource ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Learning hours Call * Dandari-Gussadi Festival Documentation, Commons Education Project: Adilabad * Executive Directors meeting at Oslo ; Coming Soon - Upcoming Activities * Indic Wikimedia Hackathon 2024 * Learning Hours You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/November 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Warm regards, CIS-A2K Team [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೧೯, ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=27851144 --> == A2K Monthly Report – December 2024 == [[File:Centre for Internet And Society logo.svg|180px|right|link=]] Dear Wikimedian, Happy 2025! We are thrilled to share with you the December edition of the CIS-A2K Newsletter, showcasing our initiatives and achievements from the past month. In this issue, we offer a detailed recap of key events, collaborative projects, and community engagement efforts. Additionally, we provide a preview of the exciting plans we have in store for the upcoming month. Stay connected with our dynamic community as we celebrate the progress we’ve made together! ; In the Limelight: Santali Food Festival ; Dispatches from A2K ; Monthly Recap * Learning hours Call * Indic Wikimedia Hackathon 2024 * Santali Food Festival ; Coming Soon - Upcoming Activities * She Leads Bootcamp You can access the newsletter [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/December 2024|here]]. <br /><small>To subscribe or unsubscribe to this newsletter, click [[:m:CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe|here]]. </small> Warm regards, CIS-A2K Team [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೪೩, ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST) <!-- Message sent by User:Nitesh (CIS-A2K)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=CIS-A2K/Reports/Newsletter/Subscribe&oldid=28015818 --> == This Month in Education: January 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 1 • January 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Advancing Education Pillar in Kosovo: 2024 Journey|Advancing Education Pillar in Kosovo: 2024 Journey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Auckland Museum Wikipedia Students Making Progress|Auckland Museum Wikipedia Students Making Progress]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Celebrating 10 Years of Wiki Education|Celebrating 10 Years of Wiki Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Empowering Multilingual Students: Expanding Wikipedia Through Collaboration of foreign languages faculty's students of the University of Tehran|Empowering Multilingual Students: Expanding Wikipedia Through Collaboration of foreign languages faculty's students of the University of Tehran]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Ensuring accurate and authentic information with 1Lib1Ref Campaign in Anambra|Ensuring accurate and authentic information with 1Lib1Ref Campaign in Anambra]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Experiences of Wikipedia in the classroom with a gender perspective in Monterrey |Experiences of Wikipedia in the classroom with a gender perspective in Monterrey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Fine Arts University Students exploring Wikipedia in Tirana, Albania|Fine Arts University Students exploring Wikipedia in Tirana, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Lviv hosted Ukraine’s first student photo walk for Wikipedia|Lviv hosted Ukraine’s first student photo walk for Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Many new trained volunteers and new articles at the end of the year in Macedonia|Many new trained volunteers and new articles at the end of the year in Macedonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Wikimedia and Scientific Events in Brazil|Wikimedia and Scientific Events in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Wiki Workshop- Call for Contributions|Wiki Workshop- Call for Contributions]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೨೬, ೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28111205 --> == This Month in Education: February 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 2 • February 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Activities series at the Shefit Hekali school in Peqin, Albania|Activities series at the Shefit Hekali school in Peqin, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wikimedia Brazil has formed a partnership with a public policy research institute|Wikimedia Brazil has formed a partnership with a public policy research institute]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Preserving Heritage: Tuluvas Aati Month Educational Wikimedia Programs|Preserving Heritage: Tuluvas Aati Month Educational Wikimedia Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Reflecting on our Past: Farewell to the Auckland Museum Summer Students|Reflecting on our Past: Farewell to the Auckland Museum Summer Students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Successful Conclusion of the Second Phase of "Reading Wikipedia in the Classroom" in Yemen|Successful Conclusion of the Second Phase of "Reading Wikipedia in the Classroom" in Yemen]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wiki Workshop in Mitrovica |Wiki Workshop in Mitrovica]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wikimedia MKD' Education: Lots of new trained users, lots of new articles|Wikimedia MKD' Education: Lots of new trained users, lots of new articles]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wikimedia Serbia receives accreditation from the National Library of Serbia for the Wiki Senior seminar|Wikimedia Serbia receives accreditation from the National Library of Serbia for the Wiki Senior seminar]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೪:೩೪, ೧೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28314249 --> == This Month in Education: March 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 3 • March 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/A Whole New World: Research Findings on New Editor Integration in Serbian Wikipedia|A Whole New World: Research Findings on New Editor Integration in Serbian Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Bolivia: a new round of Leamos Wikipedia begins in Bolivia|Bolivia: a new round of Leamos Wikipedia begins in Bolivia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Faculty of Social Sciences Workshop in Albania|Faculty of Social Sciences Workshop in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Lots of contributions and trainings as part of Wikimedia MKD's Education Programme|Lots of contributions and trainings as part of Wikimedia MKD's Education Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Wikimedia organized multiple events of science and education in Brazil during the month of March|Wikimedia organized multiple events of science and education in Brazil during the month of March]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೩೪, ೧೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28458563 --> == This Month in Education: April 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 4 • April 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Ceremony of giving certificates and awarding the winners of the edit-a-thon: Meet Slovenia|Ceremony of giving certificates and awarding the winners of the edit-a-thon: Meet Slovenia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/The Workshops Wikimedia & Education are back in Brazil|The Workshops Wikimedia & Education are back in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/EduWiki Nigeria: Advancing Digital Literacy in Schools|EduWiki Nigeria: Advancing Digital Literacy in Schools]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Empowering the Next Generation: Wikidata Training at Federal Government Boys College, FGBC Abuja|Empowering the Next Generation: Wikidata Training at Federal Government Boys College, FGBC Abuja]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Final Wikipedia project with Shefit Hekali school in Peqin, Albania|Final Wikipedia project with Shefit Hekali school in Peqin, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Teachers who graduated from the Leamos Wikipedia program in Bolivia become mentors for their colleagues |Teachers who graduated from the Leamos Wikipedia program in Bolivia become mentors for their colleagues]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Wikivoyage in Has region, Northern Albania|Wikivoyage in Has region, Northern Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Wikivoyage workshop in Bulqiza|Wikivoyage workshop in Bulqiza]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೧೮, ೧೦ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28656387 --> == This Month in Education: May 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 5 • May 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Journalism students at Aleksandër Xhuvani University explore Wikipedia in Albania|Journalism students at Aleksandër Xhuvani University explore Wikipedia in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Reviewing pending articles editathon with high school students in Albania|Reviewing pending articles editathon with high school students in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Several educational workshops to promote science on Wiki were held in Brazil in the month of May|Several educational workshops to promote science on Wiki were held in Brazil in the month of May]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Simón Bolívar Teacher Training College joins the Let's Read Wikipedia Program|Simón Bolívar Teacher Training College joins the Let's Read Wikipedia Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Students become Editors: Wikimedia Chile launches Latin America's first Vikidia Workshop|Students become Editors: Wikimedia Chile launches Latin America's first Vikidia Workshop]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/The DemocraTICon competition was held, this year for the first time with a discipline focused on Wikipedia |The DemocraTICon competition was held, this year for the first time with a discipline focused on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Wikimedia MKD's "Lajka" workshop in Skopje|Wikimedia MKD's "Lajka" workshop in Skopje]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೨೭, ೨೮ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28771448 --> == This Month in Education: June 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 6 • June 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Albanian high school students at the Wikimedia Youth Conference 2025 in Prague|Albanian high school students at the Wikimedia Youth Conference 2025 in Prague]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Bolivia has 20 new teachers graduated from the Let's Read Wikipedia in the Classroom program|Bolivia has 20 new teachers graduated from the Let's Read Wikipedia in the Classroom program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Brazil was present at the EduWiki Conference 2025 in Bogota|Brazil was present at the EduWiki Conference 2025 in Bogota]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Does Wikipedia has future in the times of Chat-GPT|Does Wikipedia has future in the times of Chat-GPT]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/PhilWiki Community promotes accessible multilingual stories for children|PhilWiki Community promotes accessible multilingual stories for children]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Reading and Editing Wikipedia in a Bangladeshi College|Reading and Editing Wikipedia in a Bangladeshi College]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Wikimedia MKD's Workshops in June|Wikimedia MKD's Workshops in June]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Wikipedia meets 2500 Ukrainian educators at the country’s biggest education festival|Wikipedia meets 2500 Ukrainian educators at the country’s biggest education festival]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೪೮, ೨೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28903832 --> == This Month in Education: July 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 7 • July 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Crafting Impactful Education Newsletters: Shared Insights from EduWiki 2025|Crafting Impactful Education Newsletters: Shared Insights from EduWiki 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Educational Outreach with Youth Centers in Albania|Educational Outreach with Youth Centers in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Discussing educational resources at WikiCon Brasil 2025|Discussing educational resources at WikiCon Brasil 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Enhancing Mobile-Friendly Contribution in Wikimedia Education Programs|Enhancing Mobile-Friendly Contribution in Wikimedia Education Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/The second semester of Leamos Wikipedia begins in Bolivia with challenges and learning|The second semester of Leamos Wikipedia begins in Bolivia with challenges and learning]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/When Travel Fails, Learning Continues: A Reflection from EduWiki 2025 |When Travel Fails, Learning Continues: A Reflection from EduWiki 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Wiki club in Kumanovo - the newest Wiki club of Wikimedia MKD|Wiki club in Kumanovo - the newest Wiki club of Wikimedia MKD]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Jaroslav Mašek: How KISK FF MU students used AI to write Wikipedia|Jaroslav Mašek: How KISK FF MU students used AI to write Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Various programmes up and rolling with Charles University Prague|Various programmes up and rolling with Charles University Prague]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೩೦, ೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29005310 --> == This Month in Education: August 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 8 • August 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Bootcamp Wikipedia in Classroom|Bootcamp Wikipedia in Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Brazil launches campaign about Open Science on Wiki|Brazil launches campaign about Open Science on Wiki]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Breaking Barriers: Yoruba Wikipedia Fan Club Offa's Historic Wins|Breaking Barriers: Yoruba Wikipedia Fan Club Offa's Historic Wins]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Emerging Voices in Free Knowledge: The Journey of Wiki Club SATI|Emerging Voices in Free Knowledge: The Journey of Wiki Club SATI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/From a Curious Student to a Wikimedia Leader|From a Curious Student to a Wikimedia Leader]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/From webinars to conferences: Wikimedia Ukraine’s approach to events for educators|From webinars to conferences: Wikimedia Ukraine’s approach to events for educators]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Higher education with Wikipedia in Spain|Higher education with Wikipedia in Spain]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Scientific Contribution from Serbia: Wikipedia in Education Research Published in a Prestigious Journal|Scientific Contribution from Serbia: Wikipedia in Education Research Published in a Prestigious Journal]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Teachers with Wikipedia. What if we create a Spanish-speaking collaboration network|Teachers with Wikipedia. What if we create a Spanish-speaking collaboration network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/The brains behind Wikipedia|The brains behind Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Why EduWiki Should Be Considered by Policymakers|Why EduWiki Should Be Considered by Policymakers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikimedia Chile in Visviri: Free knowledge and education at Chile’s starting point|Wikimedia Chile in Visviri: Free knowledge and education at Chile’s starting point]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikipedia as a tool presented at Media Education Summer School for Teachers|Wikipedia as a tool presented at Media Education Summer School for Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikipedia vs AI at La Trobe University|Wikipedia vs AI at La Trobe University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/St Aloysius University – Wikipedia training session for newcomers|St Aloysius University – Wikipedia training session for newcomers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wiki Loves Academics, WUGN Kaduna|Wiki Loves Academics, WUGN Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/In Just 3 Minutes: The Power of Wiki Education|In Just 3 Minutes: The Power of Wiki Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Sensing Cebu: Fieldnotes of an Academic as a Wiki Volunteer|Sensing Cebu: Fieldnotes of an Academic as a Wiki Volunteer]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೪೬, ೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29205629 --> == This Month in Education: September 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 9 • September 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Brazil organizes seminar to discuss open science and scientific dissemination|Brazil organizes seminar to discuss open science and scientific dissemination]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/CBSUA Recognizes Wiki Training Completers, Awards Feminism & Folklore 2025 Winners|CBSUA Recognizes Wiki Training Completers, Awards Feminism & Folklore 2025 Winners]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/2nd International Conference on Wikimedia, Education, and Digital Cultures Mexico 2025|2nd International Conference on Wikimedia, Education, and Digital Cultures Mexico 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Accredited seminar for teachers in Veliko Gradište|Accredited seminar for teachers in Veliko Gradište]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Breaking Barriers, Why open Knowledge matters|Breaking Barriers, Why open Knowledge matters]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Cross-Continental Knowledge Exchange: Offa Youth Impact Initiative and St Aloysius University in 3D Education Outreach |Cross-Continental Knowledge Exchange: Offa Youth Impact Initiative and St Aloysius University in 3D Education Outreach]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Igbo Language Audio Project in the Igbo Wiki Fan Club IMSU & Alvan|Igbo Language Audio Project in the Igbo Wiki Fan Club IMSU & Alvan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Let's Read Wikipedia reached teachers of the Weenhayek indigenous nation in Bolivia|Let's Read Wikipedia reached teachers of the Weenhayek indigenous nation in Bolivia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Monográfico sobre Wikipedia en el aula, Revista Docere|Monograph on Wikipedia in the classroom, Docere Magazine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/The Third Training Course of the “Reading Wikipedia in the Classroom” Program in Jordan|The Third Training Course of the “Reading Wikipedia in the Classroom” Program in Jordan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/The Ukrainian Educators’ Wikimedia Conference 2025|The Ukrainian Educators’ Wikimedia Conference 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Wikimedia MKD's edit-a-thon: Lakes|Wikimedia MKD's edit-a-thon: Lakes]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Cultura libre en las aulas|Free culture in the classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Wikimedia Rwanda Wiki clubs|Wikimedia Rwanda Wiki clubs]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೩೯, ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29344785 --> == This Month in Education: October 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 10 • October 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/"WikiDonne Internship: Wikimedia Platforms for Open Education and Inclusive Culture!" winner at the Open Education Awards 2025|"WikiDonne Internship: Wikimedia Platforms for Open Education and Inclusive Culture!" winner at the Open Education Awards 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/A Proud Chapter in My Wikimedia Journey 🇳🇬: From Editor to Organizer|A Proud Chapter in My Wikimedia Journey 🇳🇬: From Editor to Organizer]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Debating open science and scientific dissemination in Brazil|Debating open science and scientific dissemination in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Enhancing Academic Articles on Wikipedia with the State University of Jakarta|Enhancing Academic Articles on Wikipedia with the State University of Jakarta]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/India’s Students and Educators Lead the Way in the Wiki Science Competition 2025|India’s Students and Educators Lead the Way in the Wiki Science Competition 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/JDACA & Amman Arab University|JDACA & Amman Arab University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/New starting page for Wikipedia users had been launched in September|New starting page for Wikipedia users had been launched in September]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Teaching Evidence Synthesis Automation with the Wikipedia–Kaggle Dataset|Teaching Evidence Synthesis Automation with the Wikipedia–Kaggle Dataset]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikimedia MKD’s Education Program activities for October|Wikimedia MKD’s Education Program activities for October]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikimedia Serbia prepares eight annual Edu Wiki camp|Wikimedia Serbia prepares eight annual Edu Wiki camp]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikivoyage editathon in Peshkopia, Albania|Wikivoyage editathon in Peshkopia, Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೧:೩೪, ೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29511272 --> == This Month in Education: November 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 11 • November 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Auckland Museum's Wiki Summer Student Programme is back for 2025 & 2026|Auckland Museum's Wiki Summer Student Programme is back for 2025 & 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Edu Wiki camp 2025 in Belgrade, Serbia|Edu Wiki camp 2025 in Belgrade, Serbia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wikidata na Escola: estudantes da zona rural de Minas Gerais contribuem com dados sobre mulheres negras brasileiras|Wikidata na Escola: estudantes da zona rural de Minas Gerais contribuem com dados sobre mulheres negras brasileiras]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/190 students from Oteitza Lizeoa create 48 articles on the history of the Basque Country for Txikipedia in one day|190 students from Oteitza Lizeoa create 48 articles on the history of the Basque Country for Txikipedia in one day]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/2nd International Congress Wikimedia, Education, and Digital Cultures – WECUDI|2nd International Congress Wikimedia, Education, and Digital Cultures – WECUDI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Africa and Proud Leads Wiki Classroom Project Across Three Nigerian States|Africa and Proud Leads Wiki Classroom Project Across Three Nigerian States]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/November 2025November 2025/Annual Czech Wiki Conference took place on Saturday, Nov 8th|November 2025November 2025/Annual Czech Wiki Conference took place on Saturday, Nov 8th]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/EduWiki Meetup at GLAM Wiki Conference 2025|EduWiki Meetup at GLAM Wiki Conference 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Highly productive autumn education activities in Macedonia|Highly productive autumn education activities in Macedonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Kannada Wikipedia Asian Month 2025: Edit-a-thon & Workshop Highlights from Loyola College, Karnataka|Kannada Wikipedia Asian Month 2025: Edit-a-thon & Workshop Highlights from Loyola College, Karnataka]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Kosovo Wikivoyage Editathons in Gjakova and Krusha e Madhe|Kosovo Wikivoyage Editathons in Gjakova and Krusha e Madhe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Ukrainian educators create open lesson plans based on the «Reading Wikipedia in the Classroom» course|Ukrainian educators create open lesson plans based on the «Reading Wikipedia in the Classroom» course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/United Architects of the Philippines Student Auxiliary – University of Nueva Caceres joins Wikisource Training|United Architects of the Philippines Student Auxiliary – University of Nueva Caceres joins Wikisource Training]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Videos on Teaching Experiences with Wikipedia, Wikidata, Commons, and OSM|Videos on Teaching Experiences with Wikipedia, Wikidata, Commons, and OSM]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki as a tool for technological empowerment of indigenous knowledge|Wiki as a tool for technological empowerment of indigenous knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki Science Competition in Albania and Kosovo|Wiki Science Competition in Albania and Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki Workshop 2026 Call for Contributions|Wiki Workshop 2026 Call for Contributions]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wikipedia Contribution with Faculty of Mathematical and Natural Sciences Students in Kosovo|Wikipedia Contribution with Faculty of Mathematical and Natural Sciences Students in Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Impact of Wikimedia Rwanda Wiki Clubs in Growth of Wikimedia User Group Rwanda Community|Impact of Wikimedia Rwanda Wiki Clubs in Growth of Wikimedia User Group Rwanda Community]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೯:೧೬, ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29716809 --> == This Month in Education: December 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 12 • December 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WikiLatih Wiktionary with the Goethe-Institut: Strengthening the Digital Presence of Indonesia’s Local Languages|WikiLatih Wiktionary with the Goethe-Institut: Strengthening the Digital Presence of Indonesia’s Local Languages]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Wiki in schools - Architecture and Open Heritage|Wiki in schools - Architecture and Open Heritage]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/What are the challenges and opportunities in scientific dissemination? Reflecting on the topic in the Brazilian context|What are the challenges and opportunities in scientific dissemination? Reflecting on the topic in the Brazilian context]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WikipediaxAI: Wikipedia, AI, and the future of knowledge|WikipediaxAI: Wikipedia, AI, and the future of knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Wikipedia at University Another year of working alongside higher education institutions in Argentina|Wikipedia at University Another year of working alongside higher education institutions in Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WAM - Tulu Edit-a-thon & Workshop in St Aloysius University |WAM - Tulu Edit-a-thon & Workshop in St Aloysius University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Visibilizando memórias negras: estudantes da UFRGS ampliam a Wikipédia com foco na imprensa e no associativismo pós-abolição|Visibilizando memórias negras: estudantes da UFRGS ampliam a Wikipédia com foco na imprensa e no associativismo pós-abolição]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Transforming Education Through Wikimedia in Kosovo: 2025|Transforming Education Through Wikimedia in Kosovo: 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/New WikiClubs and educational partnership in Albania|New WikiClubs and educational partnership in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/New WikiClub with the Dibra Youth Center in Albania|New WikiClub with the Dibra Youth Center in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Landmark Educational Initiatives and Wikimedia Programs Transform Learning in 2025|Landmark Educational Initiatives and Wikimedia Programs Transform Learning in 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Knowledge in the Digital Age: A WMUK Collaborative Workshop|Knowledge in the Digital Age: A WMUK Collaborative Workshop]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೯:೫೨, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29814101 --> == This Month in Education: January 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 1 • January 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026|Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan|Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia Education Program - Train The Trainer in Nepal|Wikipedia Education Program – Train The Trainer in Nepal]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU|Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program|CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth|WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Updates on Auckland Museum Summer Student Programme|Updates on Auckland Museum Summer Student Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network|Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge|Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025|Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme|Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Envisioning an Open Future together - WikiForAll|Envisioning an Open Future together – WikiForAll]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025|A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge|A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/¡Celebrando 25 años de conocimiento libre! El Proyecto "25x25" llega a las aulas de Córdoba, Argentina|Celebrating 25 years of free knowledge! The '25x25' Project reaches the classrooms of Córdoba, Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A atuação em rede da Universidade Federal de Juiz de Fora para a difusão do conhecimento livre na Wikipédia|The collaborative efforts of the Federal University of Juiz de Fora for the dissemination of free knowledge on Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೩:೫೬, ೨೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29951116 --> == This Month in Education: February 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 2 • February 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces|Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan|Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Encontro da Rede Latino Americana de Inteligência Artificial Feminista: construindo futuros possíveis|Meeting of the Latin American Network of Feminist Artificial Intelligence: building possible futures]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Farewelling the Auckland Museum Summer Students|Farewelling the Auckland Museum Summer Students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi|Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana |Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade|Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics|Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia|LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/New online workshops for the German language Wikipedia|New online workshops for the German language Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors|Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects|The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day|Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages|Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026|Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity|Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia|WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops|Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiPatrimoine Senghor : Valorisation du patrimoine culturel africain à l'Université Senghor|WikiPatrimoine Senghor : Valuation of African cultural heritage at the University Senghor]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future|Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೨೫, ೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30155806 --> == This Month in Education: March 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 3 • March 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona|Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG|Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources|Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe|Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Inside Wikimedia Ukraine's education program|Inside Wikimedia Ukraine's education program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026|Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/One School, One Article Campaign Wrap Up|One School, One Article Campaign Wrap Up]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN|Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology|Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries|The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia CR published updated guide for beginners|Wikimedia CR published updated guide for beginners]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia goes back to the classroom in Brazil|Wikimedia goes back to the classroom in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI|Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities|“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikipedia & Libraries: Building New Contributors|Wikipedia & Libraries: Building New Contributors]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೫೧, ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30317659 --> gxv3ir1gut8rerv18paaazx6qiszwzc 0 60286 1371023 1361156 2026-04-01T03:12:25Z NesaraNesara 98708 1371023 wikitext text/x-wiki '''ಮಂಜಮ್ಮ ಜೋಗತಿ''' (ಜನನ '''ಮಂಜುನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿ''' ; 20 ಮೇ 1957), ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನಪದ ನೃತ್ಯ ರೂಪವಾದ ಜೋಗತಿ ನೃತ್ಯದ [[ಕನ್ನಡ|ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ ನಟಿ, ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ನರ್ತಕಿ.]] 2019 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜನಪದ ಕಲೆಗಳ ರಾಜ್ಯದ ಉನ್ನತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಮೊದಲ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ವುಮನ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.thehindubusinessline.com/blink/know/meet-manjamma-jogati-the-first-transperson-president-of-the-karnataka-janapada-academy/article29981051.ece|title=Meet Manjamma Jogati: The first trans-president of the Karnataka Janapada Academy|last=Archana Nathan|date=15 Nov 2019|work=The Hindu Business Line|access-date=16 Jan 2021}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thenewsminute.com/article/house-manjamma-crowdfunding-campaign-trans-woman-leader-karnataka-138632|title=A house for Manjamma: Crowdfunding campaign for a trans woman leader in Karnataka|last=Theja Ram|date=20 Nov 2020|work=The News Minute|access-date=16 Jan 2021}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://lifestyle.livemint.com/news/big-story/the-dance-of-manjamma-jogati-111604499806791.html|title=The unstoppable dance of Manjamma Jogati|last=Asmita Bhakshi|date=9 Nov 2020|work=Live Mint.com|access-date=16 Jan 2021|archive-date=9 ನವೆಂಬರ್ 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201109051600/https://lifestyle.livemint.com/news/big-story/the-dance-of-manjamma-jogati-111604499806791.html|url-status=dead}}</ref> ಜನವರಿ 2021 ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು]] ಜನಪದ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.prajavani.net/india-news/padma-awards-2021-announced-former-japan-pm-shinzo-abe-dr-belle-monappa-hegde-among-7-padma-799552.html|title=ಪದ್ಮ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು|date=25 January 2021|work=Prajavani|access-date=25 January 2021|language=Kannada|trans-title=Padma Awards}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/list-of-padma-awardees-2021/article33661766.ece|title=List of Pamda awardees|date=25 January 2021|work=The Hindu|access-date=26 January 2021}}</ref> [[File:Manjamma Jogathi with other folklorists.jpg|thumb|centre|[[ಬಿ. ಪಿ. ಆಶಾಕುಮಾರಿ]] ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಮಂಜಮ್ಮ ಜೋಗತಿ.]] == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಜೋಗತಿಯವರು ಕರ್ನಾಟಕದ]] [[ಬಳ್ಳಾರಿ|ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ಕಲ್ಲುಕಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮಂಜುನಾಥ ಶೆಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹನುಮಂತಯ್ಯ ಮತ್ತು ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. <ref>{{Cite news|url=https://www.prajavani.net/district/bengaluru-city/maneyangaladalli-matukate-manjamma-jogati-705746.html|title=ಹರಿದ ಉಡದಾರ ನನ್ನನ್ನು ಹೆಣ್ಣಾಗಿಸಿತು!: ಮಂಜಮ್ಮ ಜೋಗತಿ|date=16 Feb 2020|work=Prajavani|access-date=16 Jan 2021|language=Kannada}}</ref> [[ಹಿಂದೂ|ಆಕೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನದ ಕಾರಣದಿಂದ ಹಿಂದೂ]] ದೇವತೆಯಾದ ಜೋಗಪ್ಪನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಮನೆಗೆ ಮರಳಲು ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ. <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/cities/bangalore/padma-shri-awardee-life-of-karnataka-transgender-dancer-manjamma-jogathi-7615523|title=From a runaway beggar to Padma Shri awardee, the life of Karnataka transgender dancer Manjamma Jogathi|last=Parashar|first=Kiran|date=10 November 2021|website=The Indian Express|language=en|access-date=14 November 2021}}</ref> ಆಗ ಅವಳನ್ನು ಮಂಜಮ್ಮ ಜೋಗತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 15 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ತನ್ನ ಮನೆಯನ್ನು ತೊರೆದ ನಂತರ, ಅವಳು ತನ್ನನ್ನು ಮಹಿಳೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಳು. 10ನೇ ತರಗತಿವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿರುವ ಆಕೆ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದಳು. ಈ ವೇಳೆ ಆಕೆ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ನಂತರ, ಒಂದು ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಗ ಜೋಡಿಯು ಅವಳನ್ನು ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿ ನೃತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಕಾಳವ್ವ ಜೋಗತಿ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಜೋಗತಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿತರು. <ref>{{Cite web|url=https://www.firstpost.com/india/meet-padma-shri-winner-manjamma-jogathi-the-first-transgender-chairperson-of-karnataka-janapada-academy-10126231.html|title=Meet Padma Shri winner Manjamma Jogathi, the first transgender chairperson of Karnataka Janapada Academy|date=11 November 2021|website=Firstpost|language=en|access-date=14 November 2021}}</ref> == ವೃತ್ತಿ == === ರಂಗಮಂದಿರ === ಮಂಜಮ್ಮ ಕಾಳವ್ವ ಜೋಗತಿಯ ನೃತ್ಯ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಖಾಯಂ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿಯಾದರು, ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. <ref>{{Cite news|url=https://www.newindianexpress.com/cities/bengaluru/2020/nov/30/a-place-to-callhome-2229715.html|title=A place to call home|date=30 Nov 2020|work=The New Indian Express|access-date=16 Jan 2021}}</ref> ಕಾಳವ್ವ ಮರಣಾನಂತರ ಮಂಜಮ್ಮ ತಂಡವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಜನರಲ್ಲಿ ಕುಣಿತವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು. 2010 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ|ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ]] [[ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು]] ಪಡೆದರು. ಅವರು 2021 [[ಭಾರತ|ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ]] ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. == ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ == ಅವರು ಮೊದಲು ''ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿಯ'' ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು, ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರದರ್ಶಕ ಕಲೆಗಳ ಉನ್ನತ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಮೊದಲ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/manjamma-jogati-first-transwoman-to-head-an-academy-in-state/article29715337.ece|title=Manjamma Jogati first transwoman to head an academy in Karnataka|date=16 Oct 2019|work=The Hindu|access-date=16 Jan 2021}}</ref> == ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == * ೨೦೨೧ - [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|- ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ]] ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ೨೦೧೦ - [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ|ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ]] [[ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] <ref>{{Cite web|url=https://www.karnataka.gov.in/page/Awards/State+Awards/Rajyotsava+Awards/en|title=Rajyotsava Awards|website=Official Government Website|access-date=16 Jan 2021}}</ref> * ಮಂಜಮ್ಮನ ಜೀವನ ಕಥೆಯನ್ನು [[ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಮತ್ತು [[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ]] ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite news|url=https://www.kannadaprabha.com/specials/2019/oct/17/in-a-first-a-transwoman-to-head-karnataka-janapada-academy-404139.html|title=ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿ ನೇಮಕವಾಗಿರುವ ಮೊದಲ ತೃತೀಯ ಲಿಂಗಿ ಜೋಗತಿ ಮಂಜಮ್ಮ!|date=17 Oct 2019|work=Kannada Prabha|access-date=16 Jan 2021}}</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.edexlive.com/beinspired/2020/nov/15/this-book-on-janapada-academys-manjamma-jogathi-will-open-your-eyes-and-ears-to-her-life-and-artform-15772.html|title=Why you should read about transgender folk artist Manjamma Jogathi's life in this Kannada book|last=Rashmi Patil|date=15 Nov 2020|work=Edexlive|access-date=16 Jan 2021}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೧೯೬೪ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] 4imwfmu8ij17lq8hiu62h4ax9y8vr7l 0 66555 1371090 1352839 2026-04-01T11:11:56Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371090 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{short description|ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಏರ್ ಮಾರ್ಷಲ್}} {{Use dmy dates|date=April 2023}} {{Use Indian English|date=February 2018}} {{Infobox military person | honorific_prefix = ಏರ್ ಮಾರ್ಷಲ್ | name = ಪದ್ಮಾ ಬಂಧೋಪಾಧ್ಯಾಯ | honorific_suffix = PVSM, AVSM, VSM, PHS | image = Padma Bandopadhyay.jpg | image_size = 300px | caption = ಬಂಧೋಪಾಧ್ಯಾಯ (2012) | birth_name = ಪದ್ಮಾವತಿ ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1944|11|04}} | birth_place = [[ತಿರುಪತಿ]], [[ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]], ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಈಗ [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ]]) | allegiance = [[ಭಾರತ]] | branch = ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆ | serviceyears = 1968–2005 | rank = ಏರ್ ಮಾರ್ಷಲ್ | commands = ಡಿಜಿಎಂಎಸ್ (ಎರ್) | spouse = ವಿಂಗ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಸತಿ ನಾಥ್ ಬಂಧೋಪಾಧ್ಯಾಯ | children = 2 | alma_mater = ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು, ಪುಣೆ }} '''ಪದ್ಮಾ ಬಂಧೋಪಾಧ್ಯಾಯ''' (ಜನನ: 4 ನವೆಂಬರ್ 1944) ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಫ್ಲೈಟ್ ಸರ್ಜನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ [[ವಾಯುಪಡೆ]]ಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಏರ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="ANI"/> ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ನಕ್ಷತ್ರದ ಹುದ್ದೆ ತಲುಪಿದ ಎರಡನೇ ಮಹಿಳೆ (ಮೊದಲವರು [[ಪುನಿತಾ ಅರೋರಾ]]).<ref name="ANI"/> ==ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಬಂಧೋಪಾಧ್ಯಾಯರು ಪದ್ಮಾವತಿ ಸ್ವಾಮಿನಾಥನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ [[ತಿರುಪತಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು [[ತಮಿಳು]] ಮಾತನಾಡುವ ಐಯರ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಅವರ ತಾಯಿ [[ಕ್ಷಯರೋಗ]]ದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದತ್ತ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆದಿತು. [[ನವದೆಹಲಿ]]ಯ ಗೋಲ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯೆ ಡಾ. ಎಸ್.ಐ. ಪದ್ಮಾವತಿ ಅವರ ಪ್ರಭಾವವೂ ಇವರ ಮೇಲೆ ಬೀರಿತು.<ref name="book"/> ==ಶಿಕ್ಷಣ== ಅವರು ದೆಹಲಿ ತಮಿಳು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಘದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರೀ-ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, 1963 ರಲ್ಲಿ [[ಪುಣೆ]]ಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು.<ref name="cn"/> ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ಬಂಧೋಪಾಧ್ಯಾಯರು 1968 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ [[ವಾಯುಪಡೆ]]ಯನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಅವರು 1971 ರ ಇಂಡೋ-[[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ]] ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಸೇವೆಗಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಪದಕ (VSM) ಪಡೆದರು.<ref name="bharat-rakshak"/> ಅವರು ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಫೆಲೋ ಆಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆ.<ref name="anusandhan"/> ಅವರು 1978 ರಲ್ಲಿ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಸ್ಟಾಫ್ ಕಾಲೇಜ್ ಕೋರ್ಸ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಸೈನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿ.<ref name="betterindia"/> 2002 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಏರ್ ವೈಸ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ಏರಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಆಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಏರ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಆಗಿದರು. ಅವರು ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ (ಎರ್) ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref name="toi"/> ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು== * ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಪದಕ (1973) * ಅತಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಪದಕ (2002) * ಪರಮ್ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಪದಕ (2006) * ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2020)<ref name="Padma2020"/> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <references> <ref name="ANI">{{cite web |title=India's first woman Air Marshal Dr Padma Bandopadhyay awarded Padma Shri |url=https://www.aninews.in/news/national/general-news/indias-first-woman-air-marshal-dr-padma-bandopadhyay-awarded-padma-shri20211108120215/ |access-date=2025-03-24}}</ref> <ref name="book">{{cite book |title=The Lady in Blue: The memoirs of First Lady Air Marshal |author=Padma Bandopadhyay |year=2017}}</ref> <ref name="bharat-rakshak">{{cite web |title=Service Record |url=http://www.bharat-rakshak.com/IAF/Database/11528}}</ref> <ref name="anusandhan">{{cite web |title=Success Story |url=http://www.anusandhan.net/women/suc_padma.htm |access-date=7 ಮಾರ್ಚ್ 2015 |archive-date=16 ಮಾರ್ಚ್ 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140316231005/http://www.anusandhan.net/women/suc_padma.htm |url-status=dead }}</ref> <ref name="betterindia">{{cite web |title=Brave Women in Armed Forces |url=https://www.thebetterindia.com/83280/brave-women-soldiers-indian-armed-forces/}}</ref> <ref name="toi">{{cite news |title=First woman Air Vice Marshal |url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/First-woman-Air-Vice-Marshal/articleshow/29296950.cms |work=The Times of India}}</ref> <ref name="Padma2020">{{cite news |title=Padma Awards 2020 |url=https://medicaldialogues.in/news/health/doctors/padma-awards-2020-conferred-to-13-unsung-heroes-of-medicine-62617 |date=27 January 2020}}</ref> <ref name="cn">{{cn|date=March 2025}}</ref> </references> {{DEFAULTSORT:Bandopadhyay, Padma}} [[ವರ್ಗ:೧೯೪೪ ಜನನೊಲು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ಜನೊಕುಲು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆ ಅಧಿಕಾರಿಲು]] [[ವರ್ಗ:ಯುದ್ಧೊಡು ಉಪ್ಪುನ ಭಾರತೀಯ ಪೊಣ್ಣುಲು]] [[ವರ್ಗ:ತಿರುಪತಿ ಜನ]]] [[ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರೊಡು ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಸೈನಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿ]] rrtlaz50eirig1mgefxgylb58up7i0n 0 70553 1371008 1349997 2026-04-01T00:51:10Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371008 wikitext text/x-wiki {{Taxobox |image = Coccinia grandis fruit.jpg |image_caption = '''Ivy gourd''' |image2 = Baby Watermelon BNC.jpg |image2_caption = '''Ivy gourd cross section''' |regnum = Plantae |unranked_divisio = [[Angiosperms]] |unranked_classis = Eudicots |unranked_ordo = [[Rosids]] |ordo = [[Cucurbitales]] |familia = [[Cucurbitaceae]] |genus = ''[[Coccinia]]'' |species = '''''C. grandis''''' |binomial = ''Coccinia grandis'' |binomial_authority = ([[Carl Linnaeus|L.]]) [[Joachim Otto Voigt|Voigt]] |}} '''ತೊಂಡೆ''' ('''''ಕಾಕ್ಸಿನಿಯಾ ಗ್ರ್ಯಾಂಡಿಸ್''''') ಒಂದು ಉಷ್ಣವಲಯದ [[ಹಂಬು]]. ಅದರ [[ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ]], ಭಾರತ, ಫಿಲಿಪೀನ್ಸ್, ಚೀನಾ, ಇಂಡೊನೇಷ್ಯಾ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಥಾಯ್‍ಲಂಡ್, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್, ಪೂರ್ವ ಪ್ಯಾಪ್ಯುಯಾ ನ್ಯೂ ಗಿನಿ, ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಏಷ್ಯಾದ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂಬಿನ ಬೀಜಗಳು ಅಥವಾ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥ ಸಂತತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲದು.<ref name="auto">{{cite news |title=Health Tips: ಮೂರ್ತಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ್ರು ಕೀರ್ತಿ ದೊಡ್ಡದು : ತೊಂಡೆ ಕಾಯಿಯಲ್ಲಿದೆ ಹಲವು ಪ್ರಯೋಜನ |url=https://kannada.news18.com/news/lifestyle/health-benefits-of-ivy-gourd-amk-mrq-736195.html |access-date=30 August 2024 |work=News18 ಕನ್ನಡ |date=4 March 2022 |language=kn}}</ref> == ಆರೋಗ್ಯ ಉಪಯೋಗಗಳು == * ತೊಂಡೆಕಾಯಿಯನ್ನು [[ಆಹಾರ]]ದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ, ಪೈಲ್ಸ್, ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ-ಎಸೋಫೇಜಿಲ್, ರಿಫ್ಲಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಲಬದ್ಧತೆಯಂತಹ ರೋಗಗಳು ದೂರವಾಗುತ್ತವೆ. ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಸುಧಾರಣೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. * ತೊಂಡೆಕಾಯಿ [[ದೇಹ]]ದಲ್ಲಿನ [[ಶಕ್ತಿ]]ಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಥಯಾಮಿನ್ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ವಿಭಜನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. * ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ನಮ್ಮ ದೇಹವು ಬೇಗನೆ ದಣಿದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ತೊಂಡೆಕಾಯಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೊರತೆ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆಯಾಸದ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ದೇಹದ ಸಕ್ಕರೆ ಪ್ರಮಾಣ ಕೂಡಾ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. * ತೊಂಡೆಕಾಯಿಯ ಬೇರಿನಲ್ಲಿ ಬೊಜ್ಜು ಕರಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಅಂಶ ಇದೆ ಎನ್ನುವುದು ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಇದು ದೇಹದ ಚಯಾಪಚಯ ದರವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯು ಉತ್ತಮವಾದಾಗ, ಬೊಜ್ಜು ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. * ಉರಿಯೂತ ನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಗುಣಗಳು ತೊಂಡೆಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತೊಂಡೆಕಾಯಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಫ್ಲೇವನಾಯ್ಡ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಹೃದಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಹೃದಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ದೂರ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{cite news |title=ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಜನ |url=https://zeenews.india.com/kannada/photo-gallery/amazing-health-benefits-of-ivy-gourd-94256/good-for-health-94257 |access-date=30 August 2024 |work=Zee News Kannada |language=kn}}</ref> == ಬಳಕೆ == ತೊಂಡೆಕಾಯಿ ಸದಾ ಲಭ್ಯವಿರುವ ತರಕಾರಿ. ಇದನ್ನು ಪಲ್ಯ, ಸಾರು, ಹಿಂಡಿ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಊಟ ಮಾಡಬಹುದು. ತೊಂಡೆಕಾಯಿ ಹೊಲ, ಮನೆ (Home)ಹಿಂದೆ, ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಬೇಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದಾದ ಕಾಯಿಪಲ್ಯಯಾಗಿದೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬಳ್ಳಿಯ ರೀತಿ ಹಬ್ಬುವ ತೊಂಡೆಕಾಯಿ ಗಿಡ ನಮ್ಮ ಭಾರತ(India), ಆಫ್ರಿಕಾ(Africa) ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಿಂದ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಔಷಧೀಯ(Medicine) ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೊಂಡೆಕಾಯಿಯ ಬಳ್ಳಿ, ಎಲೆ, ಬೇರು ಮತ್ತು ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಯ ರೀತಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="auto"/> == ಚಿತ್ರಗಳು == {{Gallery |File:Coccinia grandis sapling.jpg|''Coccinia grandis'' sapling. The [[cotyledon]]s are visible |File:Coccinia grandis fruits.jpg|Mature fruit of ivy gourd |File:Invasive Ivy Gourd.jpg|Invasive ivy gourd on the island of Saipan, smothering native vegetation and climbing up buildings |File:దొండకాయ ఉల్లిపాయ కారం కూర.jpg|Ivy gourd with onion pickle curry |File: Coccinia grandis (Cucurbitaceae).jpg|Ripe red ivy gourd fruit }} ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== [http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=COGR9 Coccinia grandis (L.) Voigt (ivy gourd) - USDA plants] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081011233342/http://plants.usda.gov/java/profile?symbol=COGR9 |date=2008-10-11 }} *[http://agrss.sherman.hawaii.edu/onfarm/veg/veg00006.html Information at the University of Hawai'i]{{dead link|date=November 2016 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *[https://web.archive.org/web/20030505231302/http://www.ad.bham.ac.uk/ggy/food/show_item.asp?itemID=61 Image at FoodWeb, University of Birmingham, UK] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತರಕಾರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} n3bpannu4d2hvg7irlqpxhwfoqy0o0r 0 72658 1371010 1350104 2026-04-01T01:12:08Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371010 wikitext text/x-wiki [[File:രുസ്വവ4.jpg|thumb|right]] '''ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ''' : ತ್ರಿಶೂರಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉತ್ಸವ. ಇದೊಂದು [[ಕೇರಳ]]ದ ಹಿಂದೂಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ಈ [[ಉತ್ಸವ]]ವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ವಡಕ್ಕುನ್ನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷವು ಅದ್ಧೂರಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ತಿರ್‌ಸುರ್‌ ಪೂರಂವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=https://books.google.co.in/books?id=lD_2J7W_2hQC&pg=PA700&hl=en#v=onepage&q&f=false|title=ಪೂರಂ}}</ref> ಇದು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಚೈತ್ರ ಮಾಸ ಪೂರ್ವ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವನ್ನು ನೋಡಲು ಕೇವಲ [[ಕೇರಳ]]ದಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಿಂದಲೂ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖೈಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ತ್ರಿಶೂರಿನ ವಡಕ್ಕುನ್ನಾಥನ್‌ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲಿನ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವಿಜೃಂಬಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅಲ್ಲಿನ ೧೦ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದರೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಾದ ತಿರುವಂಬಾಡಿ ಮತ್ತು ಪರಮೆಕಾವು ಬಾಗವತ ಪ್ರಮೂಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ರಾಜ ರಾಮ ವರ್ಮನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಮುಖ್ಯ [[ಉತ್ಸವ]] ಎಂದರೆ ಅರ್ಟ್ಟುಪುಳ ಪೂರಂ ಉತ್ಸವ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆ [[ರಾಜ್ಯ]]ದ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಾನುದೇವತೆಯರು ಬರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುವುದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆ. ಒಮ್ಮೆ ಆ ಉತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅತೀಯಾದ ಮಳೆ-ಗಾಳಿ ನಿಲ್ಲದೆ, ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಪಾರಮೆಕಾವ್ ಭಗವತಿ, ತಿರುವಂಬಾಡಿ ಭಗವತಿ, ಚೆಂಬುಂಗಾವ್ ಭಗವತಿ, ಕಾರಮುಕ್ಕ ಭಗವತಿ, ಲಾಲೂರ್ ಭಗವತಿ, ಅಯ್ಯನ್‌ಥೊಲೇ ಭಗವತಿ, ಚೂರಕಟ್ಟುಕಾರ ಭಗವತಿ, ನಿಥಿಲಕ್ಕಾವೂ ಭಗವತಿ, ಪನಿಮುಕ್ಕುಂಪಿಲ್ಲಿ ಸಾಸ್‌ತ್ಶ್ ಭಗವತಿ ಎಂಬ ಊರುಗಳ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಸಾದ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಹೋಗದೆ ಇರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಊರುಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಉತ್ಸವದಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಸೆಕ್ಷನ್‌ ತಂಬುರಾನ್ ಮಹಾರಾಜನ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿದ ರಾಜನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಅಲ್ಲಿನ ವಡಕ್ಕುನಾಥ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ೧೭೯೮ [[ಚೈತ್ರ]] ಮಾಸ ಪೂರ್ವ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ ಎಂಬ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದನು. ಆ ಉತ್ಸವದ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗಿಗಳಾಗಿ ಆ ನಗರದ ಪರಮಕಾವೂ ಮತ್ತು ತಿರುವಂಬಾಡಿ ಕ್ಷೆತ್ರಗಳಿದ್ದವು. ಈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ವಡಕ್ಕುನಾಥನ್ ದೇವರಿಗೆ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಲು [[ದೇವತೆ]]ಗಳೂ ಸಹ ಜನರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾರೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವನ್ನು [[ಎರಡು]] ಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ಏನೆಂದರೆ ಪರಮೆಕಾವೂ ಮತ್ತು ತಿರುವಂಬಾಡಿ ಎಂಬೂದಾಗಿ, ಮೊದಲಿಗೆ ಪಾರಮೆಕಾವಿನಲ್ಲಿ ಪರಮೇಕಾವು ಭಗವತಿ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂಕಾಟ್ಟಿಕ್ಕರ-ಕಾರಮುಕ್ಕು ಭಗವತಿ, ಚೂರಕಟ್ಟುಕರ ಭಗವತಿ, ಚೆಂಪುಕಾವು ಭಗವತಿ, ಪಾನೆಮುಕ್ಕುಂಪಿಲ್ಲಿ ಸಸ್ತಾ ಎಂಬ ದೇವಾಲಯಗಳು ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ತಿರುವಂಬಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯಾನ್‌ಥೋಳೆ ಭಗವತಿ, ನೆಥಿಲಕಾವು ಭಗವತಿ, ಲಾಲೂರ್ ಭಗವತಿ, ಕನಿಮಂಗಲಮ್ ಸಸ್ತಾ ಎಂಬ ದೇವಾಲಯಗಳು ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾವೆ. ಈ ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುವುದೇನೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಹಬ್ಬಗಳಿಗಿಂತ ಈ ಉತ್ಸವವು ತುಂಬಾ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು. ==ಧ್ವಜಾರೋಹಣ== ಈ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಏಳು(೭) ದಿನಗಳ [[ಕಾಲ]] ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧ್ವಜಾರೋಹಣದಿಂದ ಈ [[ಉತ್ಸವ]] ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಧ್ವಜಾರೋಹಣವು ಆ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೆ ನಾಡುವಿಲಾಲ್ ಮತ್ತು ನೈರನಾಲ್ ಎಂಬ [[ನಗರ]]ಳಲ್ಲೂ ನಡುಯುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣದ ಗೋಪುರವನ್ನು ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ ಉತ್ಸವದ ದಿನದಂದು ಮಾತ್ರ ತೆರೆಯಾಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸುವುದು== ಈ ಉತ್ಸವದ ಇನ್ನೂಂದು ಆಕರ್ಷಣೆ ಏನೆಂದರೆ ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಜಾತ್ರೆಯ ನಾಲ್ಕನೆಯ [[ದಿನ]] ಸಿಡಿಸುವುದು. ಇದು ಒಂದು ಗೂಂಬೆಗಳ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಸ್ವರಾಜ್ ವ್ರತ್ತದಲ್ಲಿ ಸಂಜೆ 7-15ಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೈವಿವಿಧ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ==ಅಲಂಕೃತ== ಈ ಉತ್ಸವದ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವೇ ಅಲಂಕೃತ [[ಆನೆ|ಆನೆಗಳ]] ಪ್ರದರ್ಶನ. ಇಲ್ಲಿ [[ಬಂಗಾರ]]ದ ಒಡವೆ. ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳು, ಛತ್ರ-ಚಾಮರಗಳು, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಪವಿತ್ರ ಘಂಟೆಗಳು, ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಆನೆಯು ದೇವಲೋಕದ ಐರಾವತದಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. [[ಅಲಂಕಾರ|ಅಲಂಕಾರಗೊಂಡ]] ಆನೆಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ತ್ರಿಶೂರು [[ನಗರ]]ದ 'ಚರ್ಚ್ ವಿಷನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಪ್ರೌಡಶಾಲೆ'ಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ತ್ರಿಶೂರಿನ ಅಗ್ರಸಾಲಾ, ಹಾಗು ತಿರುವಂಬಾಡಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ೨೦೧೪ ಮತ್ತು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಶೋರ್ನರ್‌ ರಸ್ತೆಯ ಕೌಸ್ತುಭಂ ಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ==ಮುಖ್ಯ ಪೂರಂ== ಪೂರಂ ಊರಿನಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿ ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರಮುಖ ಆಚರಣೆಯ ದಿನ ಸುಮಾರು ೬ ದೇವಾಲಯಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ೨೦೦ ಜನ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಪಂಚವಾದ್ಯ ಮೇಳವೂ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ ಮೇಳದಲ್ಲಿ 'ಮಾದತಿ ಮೇಳ' ಸಹ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ತಬಲ, ತುತ್ತೂರಿ. ಟ್ರಂಪೆಟ್‌ ಹಾಗು ಪೈಪುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆನೆಗೆ ನೆಟ್ಟಿಪಟ್ಟಂ ಎಂಬ ಅಲಂಕಾರ ಸಾಧನವನ್ನೂ ಸಹ ಹಾಕಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಡವೆ ಹಾಗು ಘಂಟೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆನೆಗಳ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾದ ಪರಮೆಕಾವೂ - ತಿರುವಂಬಾಡಿ ದೇವಾಲಯ ಗುಂಪುಗಳು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿ [[ಉತ್ತರ]]ದ್ವಾರ ಮತ್ತು [[ದಕ್ಷಿಣ]]ದ್ವಾರಗಳ ಮುಂದೆ ಮೇಳವನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಆಕರ್ಷಣೆ ಏನೆಂದರೆ ಸರ್ವಧರ್ಮದವರೂ ಈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು. ಅದೇನೆಂದರೆ ಪೂರಂನ [[ಪಶ್ಚಿಮ]] ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಮುಸಲ್ಮಾನರು ರಚಿಸಿರುವ ಚಪ್ಪರಾಕೃತಿಯ ಅಲಂಕಾರ ಹಾಗು ಚರ್ಚುಗಳಿಂದ ಕುಡಮಾಟಾಂಮ್‌ ಛತ್ರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಇದನ್ನು ಜಾತ್ಯತೀತ ಉತ್ಸವ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗುವಿದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪದ್ದತಿ ಕೆಡುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದೆ.<ref>{{cite web|url=http://thrissurpooramfestival.com/thrissur_pooram.html|title=ಮುಖ್ಯ ಪುರಂ|access-date=2015-11-04|archive-date=2013-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20130326152741/http://thrissurpooramfestival.com/thrissur_pooram.html|url-status=dead}}</ref> ==ಸಿಡಿ ಮದ್ದು ಪ್ರದರ್ಶನ== ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಸಿಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಪ್ರದರ್ಶನವು ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಅತ್ಯಂತ ವಿಭಿನ್ನ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವರ್ಣರಂಜಿತವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಭಾವೋದ್ವೇಗದ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಪೂರಂ ಆಚರೆಣೆಯ ದಿನದಂದು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರಗಳ ಮುಂದೆ 'ಮಾದರಿ ಪಟಾಕಿ'ಯನ್ನು ಸಿಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪಟಾಕಿಯು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ [[ಬಣ್ಣ]]-ಬಣ್ಣಗಳ ನಕ್ಷತ್ರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಘಂಟೆಗಳ ಅಲಂಕಾರವೂ ಸಹ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಪೂರಂನ ಕೊನೆಯ ದಿನ ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಗುರ್ತಿಸಲು ಪರಸ್ಪರ ದೇವತೆಗಳ ಬೀಳ್ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಇದರಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/sample-vedikettu-lights-up-skies-over-thrissur/article3369163.ece|title=ಸಿಡಿ ಮುದ್ದು ಪ್ರದರ್ಶನ}}</ref> ==ವಿಮರ್ಷೆ== ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾದ ತಿರುವಂಬಾಡಿ, ಮತ್ತು ಪರಮೆಕ್ಕಾವು ಭಗವತಿ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಪೂರಂನ ದಿನ ಸಿಡಿಸುವ ಸಿಡಿಮದ್ದುಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಿಂದ [[ಪರಿಸರ]] ಮಾಲಿನ್ಯ ಹಾಗು ಶಬ್ದಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆಂದು ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ವಿಮರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಿಡಿಮದ್ದುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಕೆಲಸಗಾರರ ಸಮಯ ಕೂಡ ಸಂಭವಿಸಬಹುದೆಂಬುದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ವಿಮರ್ಷಕರ ಇನ್ನೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯವೆನೆಂದರೆ 'ಆನೆಗಳ ಬಳಕೆ'. ಆನೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಅತಿಯಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆಂಬುದು ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಿಗೆ ಆನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಕೆಲವು ನೀತಿ-ನಿಯಮ ಹಾಗು ಕಟ್ಟು ಪಾಡುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೇರಳದ [[೧೯೧೫]]ರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ಆನೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬೇಕಾದ ತಯಾರಿ ಹಾಗು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಭೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite web|url=http://www.thehindu.com/2004/04/22/stories/2004042207270300.htm|title=ಆನಗಳ ಬಳಕೆ}}</ref> ==ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹಾಗು ಪ್ರಭಾವಗಳು== ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕೇರಳದ [[ಹಿಂದೂ]] ಉತ್ಸವವಾದ ಪೂರಂನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಮಾಜ-ಸಮುದಾಯದ ಜನರು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳ ಅಲಂಕೃತಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕೇರಳದ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಹೊರಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಮಹಾ ಉತ್ಸವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಭಾರತ]]ಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವ ವಿದೇಶೀಯರಿಗೆ ಕೇರಳದ ಪೂರಂ ಉತ್ಸವವು, ಎಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಷ್ಟು ಆಶ್ಚರ್ಯಾನಂದಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಹಾಗೂ ಶೇಕಡ ನೂರರಷ್ಟು [[ಮನೋರಂಜನೆ]] ನೀಡುವ ಆಕರ್ಷಣೀಯಾದಂತಯ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ದೇಶದ, ರಾಜ್ಯದ ಗೌರವವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದೇಶೀ ವಿನಿಮಯವೂ ಸಹ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೂ ಸಹ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಪರಂಪರೆಯೂ ಸಹ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಬೀಳ್ಕೊಡುಗೆ ಸಮಾರಂಭ== ಪೂರಂನ ಏಳನೆಯ ದಿನ ಉತ್ಸವ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭವಿದು. ಆ ದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಸಿಡಿಸುತ್ತಾ ಹರ್ಷೋದ್ಗಾರಗಳನ್ನು ಕೂಗುತ್ತಾ ಜನರೆಲ್ಲಾ ಪರಮೆಕಾವು ಹಾಗು ತಿರುವಂಬಾಡಿಯ ದೇವರುಗಳನ್ನು ಗೌರವಾನ್ವಿತವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಬೀಳ್ಕೊಡಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ವರಾಜ್ ವೃತ್ತದಿಂದ ಸ್ವಗೃಹಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವ, ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಕುತೂಹಲವಾದ ಕೊನೆಯ ಹಾಗು ಭಾವೋಧ್ವೇಗದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ. ಪೂರಂ ಎಂಬ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗು ಧಾರ್ಮಿಕ ಉತ್ಸವವು ಕೊನೆಗೊಂಡು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಜಾತಕ ಪಕ್ಷಿಯು ಕಾಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಜನರನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ, ಹಿಂದೂಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಉತ್ಬವ ಹಬ್ಬಗಳು ಆಚರಣೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕ [[ಜಾಗೃತಿ]], ಸಮನಾ ಮನೋಭಾವನೆ ಹಾಗು ಒಳ್ಳೆಯ ಸದ್ಭಾವನೆ ಜನಮನಗಳಲ್ಲಿ ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸುತ್ತದೆ. ==ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{commons category|Thrissur Pooram}} *http://thrissurpooramfestival.com/ *https://www.youtube.com/watch?v=GJTMQsWPGbI *http://thrissurkerala.com/thrissur-pooram-2012/pooram-2012/thrissur-pooram-2012-1.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170518204701/http://www.thrissurkerala.com/thrissur-pooram-2012/pooram-2012/thrissur-pooram-2012-1.html |date=2017-05-18 }} *http://thrissur.nic.in/history.asp {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151029161557/http://thrissur.nic.in/history.asp |date=2015-10-29 }} *http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-kerala/sample-vedikettu-lights-up-skies-over-thrissur/article3369163.ece *http://www.thrissurpooramfestival.com/thrissur_pooram.html#HISTORY {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100417071925/http://thrissurpooramfestival.com/thrissur_pooram.html#HISTORY |date=2010-04-17 }} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳ]] [[ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೫-೧೬]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಕ್ಲಬ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ರಚಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು]] p0z3e5qhvywab9ab9zhrwjeksb75jeq 0 76214 1371099 1352995 2026-04-01T11:53:07Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371099 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಪರ್ಲ್ಸ್ ಡೈಲಿ | image = Pearls Daily.jpg | other_names = ಬ್ರಿಯಾನಾ ವೂ | birth_name = ಬ್ರಿಯಾನ್ನಾ ಹರ್ಲಿ | occupation = ನಟಿ, ನರ್ತಕಿ, ಸುಂದರ ಕಲಾವಿದೆ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ, ರೂಪದರ್ಶಿ | years_active = ೨೦೦೬–ಪ್ರಸ್ತುತ | website = {{URL|PearlsDaily.com}} }} '''ಪರ್ಲ್ಸ್ ಡೈಲಿ''' (ಜನ್ಮನಾಮ- ಬ್ರಿಯಾನ್ನಾ ಹರ್ಲಿ) ಇವರು [[ಅಮೇರಿಕನ್]] [[ನಟಿ]], ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ, [[:en:burlesque|ಬರ್ಲೆಸ್ಕ್]] ಕಲಾವಿದೆ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ ಮತ್ತು ರೂಪದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದು, [[ರಂಗಭೂಮಿ]], [[ಚಲನಚಿತ್ರ]], [[ದೂರದರ್ಶನ]] ಮತ್ತು [[ಜಾಹೀರಾತು|ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ]] ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ಡೈಲಿಯವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಬ್ರಿಯಾನ್ನಾ ಹರ್ಲಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[:en:Disney Cruise Line|ಡಿಸ್ನಿ ಕ್ರೂಸ್ ಲೈನ್‌ನ]] ಭಾಗವಾಗಿ, ದಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಮಿಕ್ಕಿಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೋ ವೈಟ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಪರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೨೦೦೬ ರಿಂದ ೨೦೦೭ ರವರೆಗೆ ಡಿಸ್ನಿ ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦ ನೇ ಪಾತ್ರವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |last=Unknown |date=August 30, 2012 |title=Brianna: Brianna Hurley—Advice from a Young Actress |url=http://briannahurley.blogspot.com/2012/08/brianna-hurleyadvice-from-young-actress.html |access-date=2022-12-18 |website=Brianna}}</ref> ೨೦೦೫-೦೬ರಲ್ಲಿ, ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂನ ಭಾಗವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ ಆಂಡ್ ಡ್ರಾಮಾಟಿಕ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಡೈಲಿಯವರ ವೃತ್ತಿಪರ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ ಇದಾಗಿದೆ. ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣವು ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಬ್ಯಾಲೆ ಕಂಪನಿ, ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಬರ್ಲೆಸ್ಕ್, ದಿ [[:en:Pearl Theatre|ಪರ್ಲ್ ಥಿಯೇಟರ್]] ಕಂಪನಿ, ಮತ್ತು ಹಾಲ್ ಪೆಲ್ಲರ್, ಗ್ಯಾರಿ ಆಸ್ಟಿನ್, ಜಾಕ್ವೆಲಿನ್ ಮತ್ತು ಕೆರ್ರಿ ಡೊನೆಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾನ್ ಹೊರ್ಗಾನ್ ಅವರಂತಹ ಬೋಧಕರೊಂದಿಗೆ ನಟನೆ, ಸ್ಕೆಚ್ ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಪೋಲಿನ್ ತಂತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=December 18, 2022 |title=Pearls Daily – Professional Profile |url=https://www.backstage.com/u/pearls-daily/ |access-date=2022-12-18 |website=Pearls Daily – Professional Profile}}</ref> ಕೋಸ್ಟಾ ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಟೀಟ್ರೊ ಜಾಕೊ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಓಟದ ನಂತರ,<ref>{{Cite web |last=ateneamarketing |date=December 26, 2012 |title=Ultimos dias de 'Tico Tales', las leyendas de Costa Rica en un musical |url=https://ateneamarketing.wordpress.com/2012/12/26/ultimos-dias-de-tico-tales-las-leyendas-de-costa-rica-en-un-musical/ |access-date=2022-12-18 |language=en}}</ref> [[:en:Teller|ಟೆಲ್ಲರ್]] ನಿರ್ದೇಶನದ ಟಾಡ್ ರಾಬಿನ್ಸ್ ನಿರ್ಮಾಣದ [[:en:Play Dead|''ಪ್ಲೇ ಡೆಡ್‌ನಲ್ಲಿ'']]<ref>{{Cite web |title=PLAY DEAD, CREATED BY MAGICIANS TODD ROBBINS & TELLER OPENS TONIGHT AT THE GEFFEN PLAYHOUSE |url=https://www.geffenplayhouse.org/press-releases/play-dead-created-by-magicians-todd-robbins-amp-teller-opens-tonight-at-the-geffen-playhouse/ |access-date=2022-12-18 |website=Geffen Playhouse |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=1383249742 playdeadprogram issuu by Geffen Playhouse – Issuu |url=https://issuu.com/geffenplayhouse/docs/1383249742_playdeadprogram-issuu |access-date=2022-12-18 |via=Issuu |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Sierra |first=Gabrielle |title=PLAY DEAD Kicks-the-Bucket July 24 |url=https://www.broadwayworld.com/off-broadway/article/PLAY-DEAD-Kicks-the-Bucket-July-24-20110615 |access-date=2022-12-18 |website=BroadwayWorld.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Wolman |first=Lauren |title=Final Weeks to See PLAY DEAD, Set to Close 7/24 |url=https://www.broadwayworld.com/off-broadway/article/Final-Weeks-to-See-PLAY-DEAD-Set-to-Close-724-20110707 |access-date=2022-12-18 |website=BroadwayWorld.com |language=en}}</ref> ಮಿನಾ "ಮಾರ್ಗರಿ" ಕ್ರಾಂಡನ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಡೈಲಿಯವರು ಎನ್ಸೆಂಬಲ್‌ನಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಗೆಫೆನ್ ಪ್ಲೇಹೌಸ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಪಾತ್ರವರ್ಗದ ಭಾಗವಾಗಿ ಅವರು ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Meisel |first=Myron |date=2013-11-25 |title=Play Dead: Theater Review |url=https://www.hollywoodreporter.com/lifestyle/lifestyle-news/play-dead-theater-review-660041/ |access-date=2023-01-04 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref> ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ನಾಟಕಗಳ ಮರುಕಲ್ಪಿತ ರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಡೈಲಿಯವರು ಹಲವಾರು ಮನ್ನಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: [[:en:Much Ado About Nothing|''ಮಚ್ ಅಡೋ ಅಬೌಟ್ ನಥಿಂಗ್'']], [[:en:Macbeth|''ಮ್ಯಾಕ್ಬೆತ್'']],<ref>{{Cite web |last=Peterson |first=Tyler |title=Photos: First Look at The Players Theatre's MACBETH |url=https://www.broadwayworld.com/article/Photo-Flash-First-Look-at-The-Players-Theatres-MACBETH-20140908 |access-date=2022-12-18 |website=BroadwayWorld.com |language=en}}</ref> [[:en:A Midsummer Night's Dream|''ಎ ಮಿಡ್ಸಮ್ಮರ್ ನೈಟ್ಸ್ ಡ್ರೀಮ್'']],<ref>{{Cite web |title=TP&co Premieres A MIDSUMMER NIGHT'S DREAM Tonight |url=https://www.broadwayworld.com/off-off-broadway/article/The-Theatre-Project-Announces-New-Acting-Company-TPco-and-Premieres-with-A-MIDSUMMER-NIGHTS-DREAM-Today-20130919 |access-date=2022-12-18 |website=BroadwayWorld.com |language=en}}</ref> [[:en:The Taming of the Shrew|''ದಿ ಟ್ಯಾಮಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಶ್ರೂ'']],<ref>{{Cite web |last=Peterson |first=Tyler |title=Photos: First Look at Shakespeare Off-Broadway's THE TAMING OF THE SHREW |url=https://www.broadwayworld.com/off-broadway/article/Photo-Flash-First-Look-at-Shakespeare-Off-Broadways-THE-TAMING-OF-THE-SHREW-20150626 |access-date=2022-12-18 |website=BroadwayWorld.com |language=en}}</ref> ಮತ್ತು [[:en:The Two Gentlemen of Verona|''ದಿ ಟು ಜೆಂಟಲ್ಮೆನ್ ಆಫ್ ವೆರೋನಾ'']].<ref>{{Cite web |title=The Two Gentlemen of Verona |work=TheaterMania |url=https://www.theatermania.com/off-broadway/reviews/the-two-gentlemen-of-verona_74307.html |access-date=2022-12-18 |language=en-US}}</ref> ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಯಾನ್ನಾ ಹರ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪರ್ಲ್ಸ್ ಡೈಲಿಯವರಿಗಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ, ಅವರು ಹರ್ಲಿ ಎಂದು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಮನ್ನಣೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=Brianna Hurley News News – Page 1 |url=https://www.broadwayworld.com/people/news/Brianna-Hurley/ |access-date=2022-12-18 |website=broadwayworld.com}}</ref> ಘಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಡೈಲಿಯವರು ೨೦೧೬ ರಿಂದ [[:en:New York Burlesque Festival|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಬರ್ಲೆಸ್ಕ್‌ನ ಉತ್ಪಾದನಾ]] ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಬರ್ಲೆಸ್ಕ್ಯೂ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ನಲ್ಲಿ "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪು" ಗೆದ್ದ ಪೆರ್ಲೆ ನೊಯಿರ್ನ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ನೊಯಿರ್‌ನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |date=June 4, 2017 |title=PHOTOS: Winning Performances at Tournament of Tease (Burlesque Hall of Fame Weekend 2017) |url=https://21stcenturyburlesque.com/burlesque-hall-of-fame-weekend-2017-winners-photos/ |access-date=2022-12-18 |website=21st Century Burlesque Magazine |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Pearls Daily: Credits, Bio, News & More |work=Broadway World |url=https://www.broadwayworld.com/people/Pearls-Daily/ |access-date=2022-12-18 |language=en}}</ref> ಅದೇ ವರ್ಷ, ಅವರು ನೃತ್ಯ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಫಿಲ್ದಿ ಗಾರ್ಜಿಯಸ್ ಬರ್ಲೆಸ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Mital |first=Sachyn |title=pics: Filthy Gorgeous Burlesque Valentines Spectacular |url=https://www.brooklynvegan.com/valentines-spectacular-burlesque/ |access-date=2022-12-18 |website=BrooklynVegan |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Filthy Gorgeous Burlesque Valentine's Spectacular |url=https://www.timeout.com/newyork/clubs/filthy-gorgeous-burlesque-valentines-spectacular |access-date=2023-01-04 |website=Time Out New York |language=en-US}}</ref> ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು, [[:en:Time Out|ಟೈಮ್ ಔಟ್]] ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡಿತು. ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಡೈಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ [[:en:The Marvelous Mrs. Maisel|''ದಿ ಮಾರ್ವೆಲ್ಸ್ ಮಿಸೆಸ್ ಮೈಸೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ'']] ಮ್ಯಾಕ್ಸಿನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite web |title=Maxine – The Marvelous Mrs. Maisel |url=https://www.tvmaze.com/characters/490359/the-marvelous-mrs-maisel-maxine |access-date=2022-12-18 |work=TVmaze}}</ref><ref>{{Cite book |last=Buhler |first=Cynthia von |url=https://books.google.com/books?id=FXs6EAAAQBAJ&dq=the+marvelous+mrs+maisel+maxine&pg=PT112 |title=Minky Woodcock: The Girl Who Electrified Tesla: Complete Collection |date=November 10, 2021 |publisher=Titan Comics |isbn=978-1-78773-400-5 |language=en}}</ref> ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಡೈಲಿಯವರು ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಮಿಸ್ [[:en:Coney Island|ಕೋನಿ ದ್ವೀಪದ]] ಕಿರೀಟವನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web |last=McMillan |first=Graeme |date=September 25, 2018 |title=Comic Book Character Minky Woodcock Being Adapted for the Stage |url=https://www.hollywoodreporter.com/news/general-news/titan-comics-minky-woodcock-takes-her-crime-solving-stage-1146953/ |access-date=2022-12-18 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref> ೨೦೧೯ ರಂದು, ಮಿಸ್ ಕೋನಿ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೋನಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೩೭ ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಮರ್ಮೇಡ್ ಪೆರೇಡ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಡೈಲಿಯವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ''ದಿ ರಾಡಿಕಲ್ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ'' "ಇಮ್ಯಾಜಿನಿಂಗ್ ಪರ್ಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಬರ್ಲೆಸ್ಕ್" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಒಂದು ಗಂಟೆಯ ಸಂದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ [[:en:Manhattan Neighborhood Network|ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ ನೇಬರ್‌ಹುಡ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite web |date=2019-06-24 |title=Photos: Mermaid Parade Brings NYC's Finniest To Coney Island |url=https://patch.com/new-york/brooklyn/photos-mermaid-parade-brings-nycs-finniest-coney-island |access-date=2023-01-04 |website=Brooklyn, NY Patch |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=Imagining Pearls of Burlesque |url=https://www.mnn.org/watch/programs/radical-imagination/imagining-pearls-burlesque |access-date=2023-01-04 |website=Manhattan Neighborhood Network |language=en}}</ref> ಅದೇ ವರ್ಷ, ಅವರು ''ಐ ಆಮ್ ನಾಟ್ ಎ ಕಾಮಿಡಿಯನ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ''ಐ ಆಮ್'' [[:en:Lenny Bruce|''ಲೆನ್ನಿ ಬ್ರೂಸ್'']] ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರವನ್ನು, [[:en:Joe Mantegna|ಜೋ ಮಾಂಟೆಗ್ನಾ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |last=Keller |first=Ilana |title='Lenny Bruce' actor shares raw look at comedian's 'dirty' truths |url=https://www.app.com/story/entertainment/theater/2019/04/17/lenny-bruce-ronnie-marmo/3396439002/ |access-date=2023-01-04 |website=Asbury Park Press |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite news |last=Hetrick |first=Adam |date=April 18, 2019 |title=I'm Not a Comedian…I'm Lenny Bruce Extends Through June |work=Playbill |url=https://playbill.com/article/im-not-a-comedianim-lenny-bruce-extends-through-june |access-date=January 3, 2023}}</ref> [[:en:Cynthia von Buhler |ಸಿಂಥಿಯಾ ವಾನ್ ಬುಹ್ಲರ್]] ಅವರ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಜೀವ ತುಂಬಿದ ಅದ್ಭುತ ನಾಟಕವಾದ [[:en:Minky Woodcock|ಮಿಂಕಿ ವುಡ್‌ಕಾಕ್]]: ''ದಿ ಗರ್ಲ್ ಹೂ ಹ್ಯಾಂಡ್ ಕೋಲ್ಡ್ ಹೌಡಿನಿ'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡೈಲಿಯವರು ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Nugent |first=Edie |date=November 9, 2018 |title=Syndicated Comics |url=https://www.comicsbeat.com/from-the-page-to-the-stage-minky-woodcock-comes-alive-with-bunnies-and-burlesque/ |access-date=2022-12-18 |website=The Beat |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Frey |first=Angelica |date=2018-10-01 |title=Cynthia von Buhler Works Her Immersive-Theater Magic On Harry Houdini |url=https://bedfordandbowery.com/2018/10/cynthia-von-buhler-works-her-immersive-theater-magic-on-harry-houdini/ |access-date=2023-01-04 |website=Bedford + Bowery |language=en-US}}</ref> ಬುಹ್ಲರ್‌ರವರು ಮಿಂಕಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಡೈಲಿಯವರ ಚಿತ್ರದ ನಂತರ, ಅದನ್ನು ಮಾದರಿಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |last=Nugent |first=Edie |date=2018-06-07 |title=Syndicated Comics |url=https://www.comicsbeat.com/exclusive-minky-woodcock-is-coming-to-hardcover-trailer-reveal-and-interview-with-writer-artist-cynthia-von-buhler/ |access-date=2023-01-04 |website=The Beat |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Johnston |first=Rich |date=2018-01-08 |title=Launch Party for 'Minky Woodcock: The Girl Who Handcuffed Houdini' Brought the Glam |url=https://bleedingcool.com/comics/launch-party-minky-woodcock-the-girl-who-handcuffed-houdini/ |access-date=2023-01-04 |website=Bleeding Cool News And Rumors |language=en}}</ref> ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್|ಗ್ರಾಫಿಕ್]] [[ಕಾದಂಬರಿ|ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು]] ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಡೈಲಿಯವರು ಮೊದಲ ಮಿಂಕಿ ವುಡ್ಕಾಕ್ ಕಾಮಿಕ್‌ನ ಮುಖಪುಟ ಸಂಖ್ಯೆ ೪ ರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೈವ್-ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಏಕೈಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |last=Nugent |first=Edie |date=August 22, 2017 |title=Syndicated Comics |url=https://www.comicsbeat.com/exclusive-first-look-at-minky-woodcock-the-girl-who-handcuffed-houdini/ |access-date=2022-12-18 |website=The Beat |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Interview with Cynthia von Buhler, Pearls Daily, and Charles Ardai |url=https://www.animeherald.com/interview/interview-with-cynthia-von-buhler-pearls-daily-and-charles-ardai/ |access-date=2022-12-18 |website=Anime Herald |language=en-US}}</ref> ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, [[:en:New York Comic Con|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಕಾಮಿಕ್ ಕಾನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಬುಹ್ಲರ್ ಮತ್ತು [[:en:Hard Case Crime|ಹಾರ್ಡ್ ಕೇಸ್ ಕ್ರೈಮ್]] ಸ್ಥಾಪಕರಾದ [[:en:Charles Ardai |ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅರ್ಡೈ]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಡೈಲಿಯವರನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |last=Rebelo |first=Ricardo |date=2018-10-13 |title=NYCC 2018 'Minky Woodcock: The Girl Who Handcuffed Houdini' Interviews |url=https://geekdad.com/2018/10/nycc-2018-minky-woodcock-the-girl-who-handcuffed-houdini-interviews/ |access-date=2023-01-04 |website=GeekDad |language=en-US}}</ref> ಮೊದಲ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸರಣಿಯ ಎರಡನೇ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾದ ''ಮಿಂಕಿ ವುಡ್ಕಾಕ್: ದಿ ಗರ್ಲ್ ಹೂ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಫೈಡ್ ಟೆಸ್ಲಾ'',<ref>{{Cite web |last=McMillan |first=Graeme |date=2021-01-21 |title='Girl Who Electrified Tesla' Reintroduces Comics Hero Minky Woodcock |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/girl-who-electrified-tesla-brings-the-return-of-comic-hero-minky-woodcock-4118250/ |access-date=2023-01-04 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref> ಇದು ಛಾಯಾಚಿತ್ರದ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಡೈಲಿಯವರನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.<ref>{{Cite web |date=February 17, 2021 |title=A first look at Minky Woodcock: The Girl Who Electrified Tesla |work=Crime Fiction Lover |url=https://crimefictionlover.com/2021/02/a-first-look-at-minky-woodcock-the-girl-who-electrified-tesla/ |access-date=2022-12-18 |language=en-US}}</ref> ಡೈಲಿಯವರು ಈ ಹಿಂದೆ [[:en:Buhler|ಬುಹ್ಲರ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಸ್ಪೀಕ್ ಈಸಿ ಡಾಲ್ಹೌಸ್ ಪ್ರದರ್ಶನವಾದ ''ಜೀಗ್ಫೆಲ್ಡ್ಸ್ ಮಿಡ್ನೈಟ್ ಫ್ರೋಲಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |title=Speakeasy Dollhouse Transforms Times Square's Liberty Theater for ZIEGFELD'S MIDNIGHT FROLIC, Beginning Tonight |url=https://www.broadwayworld.com/off-broadway/article/Speakeasy-Dollhouse-to-Transform-Times-Squares-Liberty-Theater-for-ZIEGFELDS-MIDNIGHT-FROLIC-This-Spring-20150417 |access-date=2022-12-18 |website=BroadwayWorld.com |language=en}}</ref> ಪ್ರಸ್ತುತ ಡಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ ಎಮ್ಮಿ-ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಿರುಚಿತ್ರವಾದ ೨೦೨೦ ರ ''ಹೇ, ಇಟ್ಸ್ ಮಿ'' ಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಡೈಲಿಯವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=https://www.watchdust.tv/details/28252 |title=Hey, It's Me |access-date=2022-12-18 |website=watchdust.tv |archive-date=2022-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218075252/https://www.watchdust.tv/details/28252 |url-status=dead }}</ref> ಡೈಲಿಯವರು ೨೦೦೮ ರಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಡೈಲಿಯವರು ಸ್ವತಃ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಸರಣಿ ಕೊಲೆಗಾರ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಭಯಾನಕ / ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಿತ್ರವಾದ ಬ್ರಿಯರ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಹಿಂದೆ ಸಾಹಸ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite web |date=March 27, 2021 |title=Pearls Daily,Actress,Showgirl and now Filmmaker makes her first move with "Briar" |url=https://www.horrorsociety.com/2021/03/27/pearls-dailyactressshowgirl-and-now-filmmaker-makes-her-first-move-with-briar/ |access-date=2022-12-18 |website=Horror Society |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=Hess |first=Daniel |date=April 7, 2021 |title=Briar Review {{!}} Indie Film Reviews |url=https://totonyproductions.com/blog/2021/04/07/briar-review/ |access-date=2022-12-18 |website=To Tony Productions |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=November 22, 2022 |title=Briar (2020) – Horror Short Film by Pearls Daily |url=https://shortfilmsmatter.com/814/briar |access-date=2022-12-18 |website=Short Films Matter |language=en-US |archive-date=2022-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218080754/https://shortfilmsmatter.com/814/briar |url-status=dead }}</ref> ಅವರ [[ಪತಿ]] ಆರ್ಥರ್ ವೂರವರು ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿದ್ದು, ಚಿತ್ರದ ಬೆಳಕು, [[ಕ್ಯಾಮೆರಾ]] ಮತ್ತು ಬಣ್ಣವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ನಡೆದ ಅದ್ಭುತ ಕಾನ್ ಕಿರುಚಿತ್ರೋತ್ಸವದ ಭಾಗವಾಗಿ ''ಬ್ರಿಯರ್‌ರವರನ್ನು'' ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |date=December 8, 2021 |title=Awesome Con Short Film Festival 2021 Presented By Astray Productions |url=https://awesome-con.com/acshortfilmfest/ |access-date=2022-12-18 |website=Awesome Con |language=en}}</ref> ಫ್ರೆಂಚ್ ರಿವೇರಾ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಮತ್ತು ಕೋನಿ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬ್ರಿಯರ್‌ರವರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್", "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರ", "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ" ಮತ್ತು "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ" ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು.<ref>{{Cite web |title=Briar |url=https://www.theshortfilmcollective.com/briar |access-date=2023-01-04 |website=The Short Film Collective |language=en-US}}</ref> ಡೈಲಿಯವರು ನಿರ್ಮಾಪಕಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಲೇಯರ್ಸ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=Pearls Daily |url=https://filmfreeway.com/PearlsDaily |access-date=2022-12-18 |website=FilmFreeway |language=en}}</ref> ತಮ್ಮ ನಟನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಡೈಲಿಯವರು, "ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ಹುಡುಗಿಯಂತಹ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಒಳ್ಳೆ ನಿಲುವು ಹೊಂದುವಂತೆ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ನಾನು ಇಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ. ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತಳಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಕೊಳಕು ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ನಾನು ಇಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ನಾಯಕಿ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಡೈಲಿಯವರ ಪರದೆಯ ಮೇಲಿನ ಇತರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಪ್ಸಿ, ಓಲೆ, ಕ್ಯಾನನ್, ಬರ್ಗ್ಡಾರ್ಫ್ ಗುಡ್ಮನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಟ್ ನಾಸ್ಟ್‌ನ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ''ಮೊಪೆಡ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್'', ''ದಿ ರೆವ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್'', ''ಟೈಟಾನ್ ಕಾಮಿಕ್ಸ್'' ಮತ್ತು ''ಇಎಂ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಂತಹ'' ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಸ್ಪಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Filmmaker of the Week Episode 5 – Pearls Daily |url=https://filmmakeroftheweek.podbean.com/e/filmmaker-of-the-week-episode-5-pearls-daily/ |access-date=2022-12-18 |website=filmmakeroftheweek.podbean.com |language=en}}</ref> ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ ರಲ್ಲಿ, [[:en:New York Fashion Week|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಫ್ಯಾಷನ್ ವೀಕ್]] ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[:en:St. Regis New York|ಸೇಂಟ್ ರೆಗಿಸ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]] ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಬಾಲ್ ರೂಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾಷನ್ ಬ್ರಾಂಡ್ ಸೆಲ್ಕಿಯ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ೨೦೨೪ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಭಾಗವಾಗಿ ಡೈಲಿಯವರು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Do You Believe? NYFW Spring 2024 |url=https://selkiecollection.com/collections/do-you-believe-nyfw-spring-2024 |access-date=2024-07-10 |website=Selkie |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Staff |first=The Manor |date=2023-10-23 |title=A Deep Dive Into the Folklore of Selkie |url=https://scadmanor.com/a-deep-dive-into-the-folklore-of-selkie/ |access-date=2024-07-10 |website=The Manor |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |last=O |date=2023-10-25 |title=SELKIE FAIRY MAGIC NYFW SS2024 |url=https://www.helenoppenheim.com/selkie-fairy-magic-nyfw-ss2024/ |access-date=2024-07-10 |website=Helen Oppenheim |language=en-US}}</ref> ನ್ಯೂ ಓರ್ಲಿಯನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ನಡೆದ ಟೀಸರ್ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪರ್ಲ್ಸ್ ಡೈಲಿಯವರಿಗೆ "ಕ್ವೀನ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಟೀಸ್ ೨೦೨೪" ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |title=Teaser Fest |url=https://www.teaserfest.com/ |access-date=2024-07-10 |website=www.teaserfest.com |archive-date=2024-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240710020200/https://www.teaserfest.com/ |url-status=dead }}</ref><ref>https://www.instagram.com/p/C2U2wfxrEBA/</ref> [[:en:Carnegie Hall|ಕಾರ್ನೆಗೀ ಹಾಲ್‌ನ]] "ಫಾಲ್ ಆಫ್ ದಿ ವೈಮರ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್: ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಆನ್ ದಿ ಪ್ರೆಸಿಪಿಸ್" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾದ [[:en:Andrew Ousley|ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಓಸ್ಲೆಯವರ]] [[:en:Death of Classical|ಡೆತ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್‌ನ]]<ref>{{Cite web |last=Levin |first=Annie |date=2024-05-07 |title=Raunchy, wild, and winsome |url=https://parterre.com/2024/05/07/raunchy-wild-and-winsome/ |access-date=2024-07-10 |website=parterre box |language=en-US}}</ref> ಕ್ಯಾಬರೆ ರೆವ್ಯೂ ಆದ ''ಟೈ‌ರ್‌ಗಾರ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಡೈಲಿಯವರು "ಜೀಸಸ್" ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Tiergarten: And Then There Were None — 360° of Opera |url=https://www.360ofopera.com/blog/tiergarten-and-then-there-were-none |access-date=2024-07-10 |website=360° of Opera |language=en-US}}</ref> ಟಿಯರ್ ಗಾರ್ಟನ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೭-೧೯, ೨೦೨೪ ರಂದು ನಡೆಯಿತು.<ref>{{Cite web |last=Salazar |first=David |date=2024-04-02 |title=Death of Classical Unveils Lineup for 'Tiergarten' |url=https://operawire.com/death-classical-unveils-lineup-for-tiergarten/ |access-date=2024-07-10 |website=OperaWire |language=en-US}}</ref> ಇದನ್ನು ಓಸ್ಲೆಯವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[:en:Kim David Smith|ಕಿಮ್ ಡೇವಿಡ್ ಸ್ಮಿತ್]] ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಡೈಲಿಯವರನ್ನು ತಮ್ಮ "ಅತ್ಯಂತ ನೆಚ್ಚಿನ ಬರ್ಲೆಸ್ಕ್ ಪ್ರದರ್ಶಕರಲ್ಲಿ" ಒಬ್ಬರೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Kim David Smith Invites You to a Tiergarten Party |url=https://culturalattache.co/2024/04/16/kim-david-smith-invites-you-to-a-tiergarten-party/ |access-date=2024-07-10 |website=culturalattache.co}}</ref> ==ಕೆಲಸಗಳು== ===ರಂಗಭೂಮಿ=== {| class="wikitable" |ವರ್ಷ |ಶೀರ್ಷಿಕೆ |ಪಾತ್ರ |ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |೨೦೦೭ |''ದಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಮಿಕ್ಕಿಸ್'' |ಸ್ನೋ ವೈಟ್ |ದಿ ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ಕಂಪನಿ, ಡಿಸ್ನಿ ಕ್ರೂಸ್ಲೈನ್ |- |೨೦೧೧ |''ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯಾ ದಿನ'' |ಮೇರಿ |ಹೀದರ್ ಲಾಂಜಾ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ |- |೨೦೧೨ |'' ಎ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಕರೋಲ್'' |ಕ್ರಿಸ್ ಮಸ್ ಗತಕಾಲದ ಭೂತ |ಟೀಟ್ರೊ ಜಾಕೊ, ಕೋಸ್ಟರಿಕಾ |- |೨೦೧೨ |'' ಹೊಳ್ಳೊ'' |ಲೇಡಿ ವಾನ್ ಟ್ಯಾಸೆಲ್ |ಬಿ ಬೋಲ್ಡ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್, ಎನ್ವೈ |- |೨೦೧೨ |'' ಆಲಿಸ್ ಇನ್ ವಂಡರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್'' |ಆಲಿಸ್ |ಅಕ್ಷರಶಃ ಜೀವಂತ, ದಿ ಪ್ಲೇಯರ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್ |- |೨೦೧೨ |'' ಅಡಾಪ್ಟಿಂಗ್'' |ಎ೫೪೩೦೦೦ |ಹೀದರ್ ಲಾಂಜಾ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ |- |೨೦೧೨ |'' ಆರ್ ಯು ದೇರ್ ಆನ್-ಮಾರ್ಗ್ರೇಟ್? ಇಟ್ಸ್ ಮಿ!'' |ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಆನ್-ಮಾರ್ಗರೆಟ್ / ಎನ್ಸೆಂಬಲ್ |ದಿ ಮಾರ್ಜೋರಿ ಎಸ್. ಡೀನ್ ಲಿಟಲ್ ಥಿಯೇಟರ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ<ref>{{Cite web |title=Are You There, Ann-Margret? It's Me! |url=https://www.sidneyerik.com/are-you-there-annmargret-its-me |access-date=2022-12-18 |website=Sidney Erik Wright |language=en-US}}</ref> |- |೨೦೧೩ |''ದಿ ಲಾಂಡ್ರಿ ವಾರ್'' |ದಿ ಗರ್ಲ್‌ಫ್ರೆಂಡ್ |ಸ್ಟೀವ್ & ಮೇರಿ ಸ್ಗೌರೋಸ್ ಥಿಯೇಟರ್ |- |೨೦೧೩ |'' ಮಚ್ ಆಡೋ ಅಬೌಟ್ ನತಿಂಗ್" |ಬಿಯಾಟ್ರಿಸ್ |ಟಿಪಿ & ಕೋ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್‌ವೈ |- |೨೦೧೩ |'' ಪ್ಲೇ ಡೆಡ್'' |ಮಿನಾ "ಮಾರ್ಗರಿ" ಕ್ರಾಂಡನ್ |ಟೆಲ್ಲರ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ |- |೨೦೧೪ |'' ಮ್ಯಾಕ್‌ಬೆತ್'' |ಲೇಡಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಡಫ್ / ವಿಚ್ |ಟಿಪಿ & ಕೋ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್‌ವೈ |- |೨೦೧೫ |'' ಫೊರ್ ಮ್ಯಾಡ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಒನ್ಲಿ'' |ಸ್ಟೀವಿ |ಕ್ರಿಸ್ ಫಿಂಕ್, ಹಂತ ೪೮ |- |೨೦೧೫ |'' ಝೀಗ್ಫೆಲ್ಡ್ಸ್ ಮಿಡ್ನೈಟ್ ಫ್ರೋಲಿಕ್'' |ಮಾರ್ಥಾ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಫೀಲ್ಡ್ |ದಿ ಲಿಬರ್ಟಿ ಥಿಯೇಟರ್ |- |೨೦೧೫ |'' ಟ್ವೆಲ್ಫ್ತ್ ನೈಟ್'' |ಮಾರಿಯಾ |ಟಿಪಿ & ಕೋ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್‌ವೈ |- |೨೦೧೬ |'' ದಿ ಲೈಫ್ + ಡೆತ್ ಆಫ್ ಕೆನ್ಯಾನ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್: ಸಾಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಡಿಕ್ಷನ್'' |ದಿ ಎವಿಲ್ ನನ್ |ಕ್ಯಾಡಿ ಹಫ್ಮನ್, ದಿ ಬಾಕ್ಸ್ |- |೨೦೧೮ |'' ದಿ ಇಲ್ಯುಮಿನಾಟಿ ಬಾಲ್'' |ವೆಯ್ರ್ಡ್ ಸಿಸ್ಟರ್/ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ |ಸ್ಪೀಕ್ ಈಸಿ ಡಾಲ್ಹೌಸ್, ದಿ ವೆಲಿನ್ |- |೨೦೧೮ |'' ಲೇಡಿ ಎಲ್'ಅಮೌರ್ಸ್ ಫೈನಲ್ ಬೊವ್'' |ಚೆರಿಲ್ |ಚಾಡ್ ಆಸ್ಟಿನ್, ಡುವಾನ್ ಪಾರ್ಕ್ |- |೨೦೧೯ |''ಅಯಮ್ ನೊಟ್ ಎ ಕಾಮಿಡಿಯನ್... ಅಯಮ್ ಲೆನ್ನಿ ಬ್ರುಸ್ '' |ಸೆಲ್ಫ್ |ದಿ ಬಾಕ್ಸ್ |- |೨೦೧೯ |'' ಮಿಂಕಿ ವುಡ್ಕಾಕ್: ದಿ ಗರ್ಲ್ ಹು ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಕಫ್‌ಡ್ ಹೌಡಿನಿ'' |ಮಿಂಕಿ ವುಡ್ಕಾಕ್ |ಸ್ಪೀಕ್ ಈಸಿ ಡಾಲ್ಹೌಸ್, ಥಿಯೇಟರ್ ೮೦ |- |೨೦೨೨ |'' ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಗೋಡೆಸ್'' |ಅವಾ |ಆಂಥೋನಿ ಆಗೆಲ್ಲೊ |- |೨೦೨೪ |'' ಟೈಯರ್ ಗಾರ್ಟನ್'' |ಯೇಸು |[[:en:Andrew Ousley|ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಓಸ್ಲೆ]], [[:en:Death of Classical|ಡೆತ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್]] |} === ಚಲನಚಿತ್ರ === {| class="wikitable" |ವರ್ಷ |ಶೀರ್ಷಿಕೆ |ಪಾತ್ರ |ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |೨೦೦೮ |'' ಡೈಯಿಂಗ್ ಇನ್ ದಿ ನೇಮ್ ಆಫ್'' |ಏಂಜಲ್ ಆಫ್ ಡೆತ್ |ಗ್ರೆಗ್ ಲೆಮೈರ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ |- |೨೦೧೨ |'' ಶಾಡೋಸ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್'' |ಮೆಗ್ |ಆಂಥೋನಿ ಲಾರಾ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ |- |೨೦೧೫ |''ಹೈಡ್ ಆಫ್ ಸಾಸೇಜ್ '' |ತಲ್ಲುಲಾ |ಪಥದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು<ref>{{Cite web |title=Manhattan Film Festival {{!}} Film Pages {{!}}"Hide The Sausage" |url=https://manhattanff.com/film_pages/view/449 |access-date=2022-12-18 |website=manhattanff.com }}{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |೨೦೧೫ |'' ದಿ ಪಾಕ್ಟ್'' |ಮಾರ್ಥಾ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಫೀಲ್ಡ್ |ಸಿಂಥಿಯಾ ವಾನ್ ಬುಹ್ಲರ್, ಸ್ಪೀಕ್ ಈಸಿ ಡಾಲ್ಹೌಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ<ref>{{Cite web |title=Speakeasy Dollhouse |url=http://speakeasydollhouse.com/ |access-date=2022-12-18 |language=en-US}}</ref> |- |೨೦೧೯ |'' ಟ್ರಸ್ಟ್ ಈಸ್ ಎ ಫ್ಲವರ್'' |ಶರೋನ್ |ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಾ ವಾರ್ರಿಕ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ<ref>{{Cite web |title=ALEXANDRA WARRICK |url=https://www.mintteaart.com/interviews/alexandra-warrick |access-date=2022-12-18 |website=MINT TEA |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |title=Trust is a Flower (2021) |url=https://www.imdb.com/title/tt13819372/mediaviewer/rm1360250625/?ref_=tt_md_1 |access-date=2022-12-18 |publisher=IMDb |language=en-US}}</ref> |- |೨೦೧೯ |'' ಸೈಲೆಂಟ್ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ಸ್'' |ಲಯಲಾ |ಜೋಕ್ಸ್ ಯೇನ್ಸ್, ಮಿಯಾಮಿ, ಎಫ್ ಎಲ್ |- |೨೦೨೦ |'' ರಿಟರ್ನ್ ಹಾಂಟೆಡ್'' |ಆಪಲ್ |ರಾಬ್ ಗೇಬ್<ref>{{Cite web |title=Return Haunted |url=https://filmfreeway.com/ReturnHaunted |access-date=2022-12-18 |website=FilmFreeway |language=en}}</ref> |- |೨೦೨೦ |'' ಚೆಕ್ ಮೇಟ್'' |ವಯ್ಲೇಟ್ |ವಲೀದ್ ಸೊಕ್ಕರ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ<ref>{{Cite web |title=C H E C K M A T E starts filming.... |url=https://pearlsdaily.com/pearls-daily-studios/f/c-h-e-c-k-m-a-t-e-starts-filming |access-date=2022-12-18 |website=The Pearls Daily Show |language=en-US |archive-date=2022-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218075247/https://pearlsdaily.com/pearls-daily-studios/f/c-h-e-c-k-m-a-t-e-starts-filming |url-status=dead }}</ref> |- |೨೦೨೦ |'' ಬ್ರಿಯರ್'' |ಬ್ರಿಯರ್ ಹ್ಯೂಸ್ |ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ದೇಶನ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ (ಬ್ರಿಯಾನ್ನಾ ವೂ ಆಗಿ)<ref>{{Cite web |date=May 27, 2021 |title=Pearls Daily on her short film BRIAR |url=https://burlesquegalaxy.com/pearls-daily-on-her-short-film-briar/ |access-date=2022-12-18 |website=Burlesque Galaxy |language=en |archive-date=2022-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221218075247/https://burlesquegalaxy.com/pearls-daily-on-her-short-film-briar/ |url-status=dead }}</ref> |- |೨೦೨೦ |'' ಹೇ, ಇಟ್ಸ್ ಮಿ'' |ಜೊಲಾ |ಕರ್ಟ್ನಿ & ಮಾರ್ಕ್ ಸ್ಪೊಸಾಟೊ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ<ref>{{Cite web |last=Hess |first=Daniel |date=April 3, 2021 |title=Hey It's Me Review {{!}} Indie Film Reviews |url=https://totonyproductions.com/blog/2021/04/03/hey-its-me-review/ |access-date=2022-12-18 |website=To Tony Productions |language=en-US}}</ref> |- |೨೦೨೧ |'' ಅಯಮ್ ಲೊಸಿಂಗ್ ಯು'' |ಮೊಮ್ |ಹೌಂಡ್ಸ್ಟೂತ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್<ref>{{Cite web |title=Houndstooth |url=https://houndstoothstudios.com/ |access-date=2022-12-18 |website=Houndstooth |language=en-US}}</ref> |- |೨೦೨೧ |'' ವ್ಯಾಲೆರಿ'' |ಲಿಲಿತ್ |ಕ್ರಿಸ್ಟಿನ್ ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ |- |೨೦೨೧ |'' ಬ್ಯಾಡ್ ಪಿ.ಐ.'' |ಎರಿಕಾ ದಿ ಬಾರ್ಟೆಂಡರ್ |ಕೊರೆನ್ ರೋಡ್ಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ |- |೨೦೨೨ |'' ಲೇಯರ್ಸ್'' | |ನಿರ್ಮಾಪಕ |- |೨೦೨೩ |'' ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಆಫ್ ಗಾಡ್'' |ಡಯ್ಮಂಡ್ |ಜಿಯೋ ಕ್ರಿಸಾಫುಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ |} === ದೂರದರ್ಶನ === {| class="wikitable" |ವರ್ಷ |ಶೀರ್ಷಿಕೆ |ಪಾತ್ರ |ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |೨೦೧೧ |'' ಪಾನ್ ಆಮ್'' |ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನೈಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ |ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಮಿಸಿಯಾನೊ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ |- |೨೦೧೪ |'' [[:en:Royal Pains|ರಾಯಲ್ ಪೇನ್ಸ್]] |ಬರ್ಲೆಸ್ಕ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ |ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮೆಕ್ಲೆಲಾಂಡ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ |- |೨೦೧೬ |'' ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಅಸ್'' |ಕೇಶ ವಿನ್ಯಾಸಕ |ರಿಚರ್ಡ್ ಸೋಮ್ಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ |- |೨೦೧೭ |'' [[:en:The Marvelous Mrs. Maisel|ದಿ ಮಾರ್ವೆಲಸ್ ಮಿಸಸ್. ಮೇಸೆಲ್]] |ಮ್ಯಾಕ್ಸಿನ್ |ಆಮಿ ಶೆರ್ಮನ್-ಪಲ್ಲಾಡಿನೊ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ |- |೨೦೧೯ |'' ಸ್ಟಿಪ್ಪ್‌ಡ್'' |ಟೆಡ್ಡಿ |ಸ್ಟೆಫನಿ ಮಿಚೆಲ್ ಬೊನ್ನರ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ |- |೨೦೨೨ |'' ಎಫ್‌ಬಿಐ'' |ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಪರ್ |ಅಲೆಕ್ಸ್ ಝಾಕ್ರೆವ್ಸ್ಕಿ / ಸಿಬಿಎಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಎನ್ವೈ |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://pearlsdaily.com Official Website] * {{IMDb name|5420456}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]] bf9pcyjbtwzawmvi6qvdnre83j8e1ol 0 77380 1370975 1347517 2026-03-31T14:35:03Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370975 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Calvin.png|402 × 502px|thumbnail|ಜಾನ್ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್]] [[File:Institutio christianae religionis.tif|thumb|''Institutio christianae religionis'', 1597]] [http://ಜಾನ್%20ಕ್ಯಾಲ್ವಿ ಜಾನ್ ಕ್ಯಾಲ್ವಿ]{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ನ್: ಜನನ ಜಹಾನ್ ಕಯವಿನ್ : 10 ಜುಲೈ 1509 – 27 ಮೇ 1564 ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಸುಧಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವೀ ಫ್ರೆಂಚ್ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಪಾದ್ರಿ. ಅವರು ದೈವ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಸಾವು ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಖಂಡನೆ ಮಾನವ ಆತ್ಮದ ಮುಕ್ತಿ ದೇವರ ನಿರಂಕುಶ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಸೇರಿವೆ ಅಂಶಗಳು ನಂತರ ಕಾಲ್ವಿನಿಸಂ ಎಂಬ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್ ಆಗಸ್ಟಿನಿಯನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಮುಖ್ಯ ನಿರೂಪಕ ಎಂದು ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್ ನೋಡಲು ವಿವಿಧ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ, ಸುಧಾರಿತ ಪ್ರೆಸ್ಬಿಟೇರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹರಡುತ್ತಿವೆ. ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ರಚಿತವಾದ ಓರ್ವ ದಣಿವರಿಯದ ಚರ್ಚೆಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆ ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಫಿಲಿಪ್ ಮಿಲ್ಯೆನ್ಚಟೊನ್ ಮತ್ತು ಹೆನ್ರಿಕ್ ಬೂಲಿನ್ನರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಸುಧಾರಕರು ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಪತ್ರಗಳ ವಿನಿಮಯ. ಅವನ ಮೂಲ ಕೃತಿಯು [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ]] ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಜೊತೆಗೆ ಅವರಿಗೆ ಬೈಬಲ್ ಮತು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹೆಚ್ಚು, ಹಾಗೂ ಮತಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕರಣ ಗ್ರಂಥಗಳು ಹಾಗೂ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಅವರು ಬರೆದರು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಬಂಡಾಯ ಅವರನು ಕೆರಳಿಸಿತು ನಂತರ ಮೂಲತಃ ಮಾನವತಾವಾದಿ ವಕೀಲರಾಗಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು, ಅವರು 1530 ಸುಮಾರು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಮುರಿದತು, ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್ ಅವರು 1536 ರಲ್ಲಿ ಬಸೆಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಪಲಾಯನ ವರ್ಷ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್ ಅವರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ವಾರ ಪೂರ್ತಿ ಧರ್ಮೋಪದೇಶದ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜಿನೀವಾ, ಚರ್ಚ್ ಸುಧಾರಣೆ ಸಹಾಯ ಮತ್ತೊಂದು ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿಲಿಯಂ ಪರಿಲ್ ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ನಗರ ಸಭೆ ಕಾಲ್ವಿನ್ ನ ಮತ್ತು ಫರಲ್ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಉಚ್ಚಾಟಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಟಿನ್ ಬುಸೆರ್ ಆಮಂತ್ರಣದ ಮೇರೆಗೆ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್ ಅವರು ಫ್ರೆಂಚ್ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಒಂದು ಚರ್ಚ್ ಮಂತ್ರಿ ಆದರು ಸ್ಟ್ರಾಸ್ಬರ್ಗ್, ಮುಂದಾದರು. ಅವರು ಜಿನೀವಾದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳವಳಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತನ್ನ ಚರ್ಚ್ ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಮತ್ತೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಮರಳಿದ ನಂತರ, ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಬಲ ಕುಟುಂಬಗಳು ವಿರೋಧದ ನಡುವೆಯೂ, ಚರ್ಚ್ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು ಹೊಸ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮೈಕೆಲ್ ಸವಿಟಸ್, ಎಡೆ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡೂ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಯರ್ಡ್ ಜಿನೀವಾ ಆಗಮಿಸಿದರು. ಅವರು ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್ ಮೂಲಕ ಟೀಕಿಸಿದ ನಗರ ಕೌನ್ಸಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಸಜೀವವಾಗಿ ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು. ಬೆಂಬಲ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಹೊಸ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಪೂರವನ್ನೇ ನಂತರ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್ ಎದುರಾಳಿಯ ಔಟ್ ಬಲವಂತವಗಿತು. [http://ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಜಿನೀವಾ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನಾದ್ಯಂತ ಎರಡೂ ಸುಧಾರಣಾ ಪ್ರಚಾರ ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ. ಜಾನ್ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್ನ ಪಿಕಾರ್ಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೊಯೊನ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ, 10 ಜುಲೈ 1509 ರಂದು ಜೆಹಾನ್ ಕಯವಿನ್ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಶೈಶವಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳು ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿದೆ. ಅವರ ತಾಯಿ, ಜೀನ್ ಲೆ ಫ್ರಾಂಕ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಾಯಿ ರಿಂದ ಛತ್ರಗಾರ ಮಗಳು. ಅವರು ಇನ್ನೂ ನಾಲ್ಕು ಮಂದಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಂತರ ಅಪರಿಚಿತ ಕಾರಣಕೆ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್ ತಂದೆ ಗೆರಾರ್ಡ್ ಕಯವಿನ್ ಕ್ರೈಸ್ತಮತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ನೋಟರಿ ಮತ್ತು ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಒಂದು ಶ್ರೀಮಂತ ವೃತ್ತಿ ಹಂತ. ಗೆರಾರ್ಡ್ ಕಯವಿನ್ ವೃಷಣ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ನಂತರ, 1531 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಗೆರಾರ್ಡ್ ಪುರೋಹಿತ ಆಂಟೊನಿ - ತನ್ನ ಮೂರು ಗಂಡು - ಚಾರ್ಲ್ಸ್, ಜೀನ್ ಹಾಗೂ ಉದ್ದೇಶ. ಜೀನ್ ವಿಶೇಷವಾಗಿ 12ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅವರು ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ಬಿಷಪ್ ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದರು ಮತ್ತು ಚರ್ಚ್ ತನ್ನ ಸಮರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸಲು ತನ್ನ ಕೂದಲು ಕತ್ತರಿಸುವ, ಮುಂಡನ ಪಡೆದರು. ಅವರ ಮೊನ್ಟಮೊರ್ಸ. ತಮ್ಮ ಸಹಾಯವನ್ನು ಮೂಲಕ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್ ಅವರು ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಧ್ಯಾಪಕರು, ಮಾಥುರಿನ್ ಕೊರದಿರ ಒಂದರಿಂದ [[ಲ್ಯಾಟಿನ್]] ತಿಳಿದುಬಂದಿತು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಡೇ ಲಾ ಮಾರ್ಚ್ ಹಾಜರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಪ್ರಭಾವಿ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಅವರು ಕೋರ್ಸ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಒಮ್ಮೆ ಅವರು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಕಾಲೇಜ್ ಡೇ ಮೊನ್ಟಿಗು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. 1525 ಅಥವಾ 1526 ರಲ್ಲಿ ಜೆರಾರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್ ಡೇ ಮೊನ್ಟಿಯೈ ತನ್ನ ಮಗ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಕಾನೂನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಆರ್ಲಿಯನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಸಮಕಾಲೀನ ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರರು ಥಿಯೋಡೋರ್ ಬಿಸ ಮತ್ತು ನಿಕೋಲಸ್ ಕೊಲಾಡನ್ ಪ್ರಕಾರ, ಗೆರಾರ್ಡ್ ಅವರ ಮಗ ಪಾದ್ರಿಯ ಹೆಚ್ಚು ವಕೀಲರಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಪಡೆಯಲು ನಂಬಿದ್ದರು. ಸ್ತಬ್ಧ ಅಧ್ಯಯನದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್ ಅವರು ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿಸಿತು 1529 ರಲ್ಲಿ ಬೊರ್ಗಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು ಆಂಡ್ರಿಯಾಸ್ ಅಲ್ಚಯೆಟ್ ಮಾನವತಾವಾದಿ ವಕೀಲಾದರು. ಮಾನವತಾವಾದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನ ಒತ್ತು ಇದು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಂದೋಲನಕೆ. ಬೊರ್ಗಸ್ ತನ್ನ 18 ತಿಂಗಳ ತಂಗಿದ್ದಾಗ, ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್ ಕೊಯಿನ್ [http://ಗ್ರೀಕ್ ಗ್ರೀಕ್]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ಹೊಸ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ ಕಲಿತರು. ಉಲ್ಲೇಖಗಳು <ref>http://www.ccel.org/ccel/calvin/institutes</ref> <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Cambridge_University_Press</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} jt26x5zobe5xdvi62cyn8ccw77nryd7 3 79700 1371072 1331353 2026-04-01T10:21:35Z MediaWiki message delivery 17558 /* This Month in Education: March 2026 */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1371072 wikitext text/x-wiki == This Month in Education: [June 2016] == <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 1px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> <hr /> <div style="font-size: 1.5em; text-align: center; ">[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2016|<font color="black"> Wikimedia Education Newsletter – Volume 1, Issue 3, June 2016</font>]]</div> <hr /> <center> <div style="margin-top:10px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif; font-size:90%;"> '''[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June_2016|Headlines]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/June_2016/Highlights|Highlights]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/June 2016/Single|Single page]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/Newsroom|Newsroom]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/Archives|Archives]] &middot; [[m:Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education|Unsubscribe]]'''</div> </center> <hr /> <br /> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[Outreach: Education/Newsletter/June 2016/A New Online Course in a New Virtual Campus‎|'''Argentina:''' A New Online Course in a New Virtual Campus]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/How to survive the Big Bang in your education program|'''Czech Republic:''' How to survive the Big Bang in your education program]] * [[Outreach: Education/Newsletter/June 2016/An online elective course on Wikipedia for high school pupils in Estonia‎|'''Estonia:''' An online elective course on Wikipedia for high school pupils in Estonia‎]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Argostoli Evening School students and a Wikitherapy participant turn Wiktionary project into Android app|'''Greece:''' Argostoli Evening School students and a Wikitherapy participant turn Wiktionary project into Android app]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/New training materials in Arabic by WMIL‎‎|'''Israel:''' New training materials in Arabic by WMIL‎‎‎]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Luz María Silva's students and their adventure editing Spanish Wikipedia|'''Mexico:''' Luz María Silva's students and their adventure editing Spanish Wikipedia]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Spring semester wiki activities end at Tec de Monterrey, Mexico City‎|'''Mexico:''' Spring semester wiki activities end at Tec de Monterrey, Mexico City‎‎]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Maastricht University 40 years|'''Netherlands:''' Maastricht University 40 years]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Students in Sweden edit Somali Wikipedia‎|'''Sweden:''' Students in Sweden edit Somali Wikipedia‎]] * [[Outreach: Education/Newsletter/June 2016/Visualizations of relationships among knowledge? Try WikiSeeker!|'''Taiwan:''' Visualizations of relationships among knowledge? Try WikiSeeker!]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Education at Wikimania‎|'''Wikimania 2016:''' Education at Wikimania‎‎]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Education Program surveys are here!|'''Wikimedia Foundation:''' Education Program surveys are here!]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Vahid Masrour joins the education team at the Wikimedia Foundation|'''Wikimedia Foundation:''' Vahid Masrour joins the education team at the Wikimedia Foundation]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Programs and Events Dashboard Update|'''Global:''' Programs and Events Dashboard Update]] * [[Outreach:Education/Newsletter/June 2016/Articles of interest in other publications|'''Global:''' Articles of interest in other publications]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|update your subscription]]. </div> </div></div> We hope you enjoy the newest issue of the Education Newsletter.--[[en:User:Saileshpat|Sailesh Patnaik (Distribution leader)]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೫೩, ೧ ಜೂನ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=15665751 --> == This Month in Education: [September 2016] == <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 1px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> <hr /> <div style="font-size: 1.5em; text-align: center; ">[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2016|<font color="black"> Wikimedia Education Newsletter – Volume 5, Issue 3, September 2016</font>]]</div> <hr /> <center> <div style="margin-top:10px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif; font-size:90%;"> '''[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September_2016|Headlines]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/September_2016/Highlights|Highlights]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/September 2016/Single|Single page]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/Newsroom|Newsroom]] &middot; [[outreach:Education/Newsletter/Archives|Archives]] &middot; [[m:Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education|Unsubscribe]]'''</div> </center> <hr /> <br /> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Armenian students inspire their parents to join Wikipedia|'''Armenia:''' Armenian students inspire their parents to join Wikipedia]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Brazilian Wikimedians interview editor of academic journal ''Wiki Studies''|'''Brazil:''' Brazilian Wikimedians interview editor of academic journal ''Wiki Studies'']] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Cairo University students wrap up their eighth term and start their ninth term on WEP|'''Egypt:''' Cairo University students wrap up their eighth term and start their ninth term on WEP]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Egyptian Wikimedians celebrate eighth WEP conference|'''Egypt:''' Egyptian Wikimedians celebrate eighth WEP conference]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Online wiki training for educators in Greece|'''Greece:''' Online wiki training for educators in Greece]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Outcomes report on a Wikipedia Course “Skills for Producing and Consuming Knowledge”, Tel Aviv University|'''Israel:''' Outcomes report on a Wikipedia Course “Skills for Producing and Consuming Knowledge”, Tel Aviv University]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Wikipedia as a Teaching and Learning Tool in Medical Education at IAMSE Medical Education Conference|'''Israel:''' Wikipedia as a Teaching and Learning Tool in Medical Education at IAMSE Medical Education Conference]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/"Writing a new article is a special experience that feels new every time"|'''Israel:''' "Writing a new article is a special experience that feels new every time"]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Video projects redefine student Wiki work and student community service|'''Mexico:''' Video projects redefine student Wiki work and student community service]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Wiki Workshop at Saint Petersburg Internet Conference 2016 in Russia|'''Russia:''' Wiki Workshop at Saint Petersburg Internet Conference 2016 in Russia]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Swedish National Agency of Education endorses Wikipedia Education Program|'''Sweden:''' Swedish National Agency of Education endorses Wikipedia Education Program]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Psychology students of Uludag University are very proud of contributing Turkish Wikipedia|'''Turkey:''' Psychology students of Uludag University are very proud of contributing Turkish Wikipedia]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/West African schools will test Kiwix, the offline Wikipedia reader|'''West Africa:''' West African schools will test Kiwix, the offline Wikipedia reader]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Programs and Events Dashboard Update|'''Global:''' Programs and Events Dashboard Update]] * [[Outreach:Education/Newsletter/September 2016/Articles of interest in other publications|'''Global:''' Articles of interest in other publications]] <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|update your subscription]]. </div> </div></div> We hope you enjoy the newest issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೫೯, ೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=15874487 --> == This Month in Education: December 2016 == <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 1px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"><hr /> <div style="font-size: 1.5em; text-align: center; ">[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016|<font color="black">Wikimedia Education Newsletter – Volume 5, Issue 4, December 2016</font>]]</div> <hr /> <div style="text-align: center; ">[[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016|Headlines]] • [[outreach:Education/Newsletter/December 2016/Highlights|Highlights]] • [[outreach:Education/Newsletter/December 2016/Single|Single page edition]]</div> <hr /> <br /> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Greek_schools_collaborate_to_write_local_history_about_Corfu|'''Greece:''' Greek schools collaborate to write on local history]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/It’s a win win project: An interview with Sivan Lerer, a teacher at the Hebrew University of Jerusalem|'''Israel:''' It’s a win win project: An interview with Sivan Lerer, a teacher at the Hebrew University of Jerusalem]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Open Science Fellows Program launched in Germany|'''Germany:''' Open Science Fellows Program launched in Germany]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Students go wikipedian in the Basque Country|'''Basque Country:''' Students go wikipedian in the Basque Country]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Third term of Wikipedia editing at the University of Oslo|'''Norway:''' Third term of Wikipedia editing at the University of Oslo]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/First Wiki Club in Macedonia|'''Macedonia:''' First Wiki Club in Macedonia]] * [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2016/Articles of interest in other publications|'''Global:''' Articles of interest in other publications]] </div> <div style="padding: 0.5em; text-align: center; font-size: 0.9em;"> <br> To get involved with the newsletter, please visit [[outreach:Education/Newsletter/Newsroom|the newsroom]]. To browse past issues, please visit [[outreach:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/Archives|the archives]]. </div></div><section end="education-newsletter"/> [[outreach:Education/News|Home]] • [[m:Global message delivery/Targets/Wikimedia Education Newsletter|Subscribe]] • [[outreach:Education/Newsletter/Archives|Archives]] • [[outreach:Education/Newsletter/Newsroom|Newsroom]] - The newsletter team ೧೮:೫೧, ೨೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ (UTC) <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16170520 --> == This Month in Education: [February 2017] == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|left]] <div style="text-align: left; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:60px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: center; direction: ltr; margin-left"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:20px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 1 | February 2017</span> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. Be sure to check out the [[outreach:Education/Newsletter/Feb_2017|full version]], and [[Outreach:Education/Newsletter/Archives|past editions]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[Outreach:Education/News/Team|Join the team!]]</span> <div style=text-align:center; direction: ltr"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;"> {{anchor|back}} In This Issue </span></div> === === {| style="width: 70%;" |style="width: 40%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman| [[#Featured Topic|Featured Topic]] |style="width: 60%; font-size:16px; font-family:times new roman"| <!-- Enter the title of the articles for this issue --> [[Outreach:Education/News/Drafts/newsletter_update|Newsletter update]] [[Outreach:Education/News/Drafts/time_is_not_an_unlimited_resource|Common Challenges: Time is not an unlimited resource]] |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#From the Community|From the Community]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/News/Drafts/Medical_students%27_contributions_reach_200_articles_in_an_innovative_elective_course_at_Tel_Aviv_University.| Medical Students' contributions reach 200 articles in innovative elective course at Tel Aviv University]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Wikilesa:_Working_with_university_students_on_human_rights| Wikilesa: working with university students on human rights]] [[Outreach:Education/News/Drafts/An_auspicious_beginning_at_university| An auspicious beginning at university in Basque Country]] [[Outreach:Education/News/Drafts/The_Wikipedia_Education_Program_kicks_off_in_Finland| The Wikipedia Education Program kicks off in Finland]] [[Outreach:Education/News/Drafts/The_Brief_Story_of_Mrgavan_WikiClub| The Brief Story of Mrgavan WikiClub]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Citizen_Science_and_biodiversity_in_school_projects_on_Wikispecies,_Wikidata_and_Wikimedia_Commons| Citizen Science and biodiversity in school projects on Wikispecies, Wikidata and Wikimedia Commons]] </span> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman">[[#From the Education Team|From the Education Team]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/News/Drafts/ACTC2017| WMF Education Program to be featured at the Asian Conference for Technology in the Classroom]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Opportunities_to_grow_in_Oman|Opportunities to grow in Oman]] [[Outreach:Education/News/Drafts/hundred_words_campaign|An invitation to participate in the "Hundred Words" campaign!]] [[Outreach:Education/News/Drafts/Education_Collab_adopts_new_membership_criteria#The_Education_Collab_adopts_new_membership_criteria|Education Collab updates membership criteria]] </span> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#In the News|In the News]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [http://www.npr.org/sections/ed/2017/02/22/515244025/what-students-can-learn-by-writing-for-wikipedia|What Students Can Learn By Writing For Wikipedia] [http://www.businessinsider.com/career-benefits-sharing-knowledge-2017-2| Online communities are supercharging people's careers] [https://www.linux.com/news/2017/2/using-open-source-empower-students-tanzania| Using open source to empower students in Tanzania] [https://en.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Wikipedia_Signpost/2017-02-27/Recent_research| Signpost Special Issue: Wikipedia in Education] </span> |} We hope you enjoy this issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೫೪, ೨೮ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16360344 --> == This Month in Education: [March 2017] == <div> <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 0.25px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|centre]] <div style="text-align: center; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:40px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: left; direction: ltr; margin-centre"> <center> <span style="text-align: center; font-weight: bold; color: #006699; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 2 |March 2017</span> </center> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> <center> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. Be sure to check out the [[outreach:Education/Newsletter/March_2017|full version]], and [[Outreach:Education/Newsletter/Archives|past editions]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[Outreach:Education/News/Team|Join the team!]]</span> </center> <div style="text-align:center; direction: ltr"> <center> <span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:800px;"> {{anchor|back}} In This Issue </center> <hr /> </div> {| style="width: 70%;" |style="width: 40%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman| [[#Featured Topic|Featured Topic]] |style="width: 60%; font-size:16px; font-family:times new roman"|[[Outreach:Education/News/Drafts/newsletter_update|Newsletter update]] <hr /> [[Outreach: Education/Newsletter/March 2017/Overview on Wikipedia Education Program 2016 in Taiwan|Overview on Wikipedia Education Program 2016 in Taiwan]] <hr /></span> |- <hr /> |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#From the Community|From the Community]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/High School and Collegiate Students Enhance Waray Wikipedia during Edit-a-thons|High School and Collegiate Students Enhance Waray Wikipedia during Edit-a-thons]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/Approaching History students as pilot of Education program in Iran|Approaching History students as pilot of Education program in Iran]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/An experience with middle school students in Ankara|An experience with middle school students in Ankara]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/Wikishtetl: Commemorating Jewish communities that perished in the Holocaust|Wikishtetl: Commemorating Jewish communities that perished in the Holocaust]] </span> <hr /> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman">[[#From the Education Team|From the Education Team]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/UCSF Students Visit WMF Office as they start their Wikipedia editing journey|UCSF Students Visit WMF Office as they start their Wikipedia editing journey]] [[Outreach:Education/Newsletter/March 2017/Meet the team|Meet the team]] </span> <hr /> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#In the News|In the News]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [http://lararnastidning.se/fran-dammiga-arkiv-till-artiklar-pa-natet%7C| Från dammiga arkiv till artiklar på nätet] </span> <hr /> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|update your subscription]]. </div> </div></div> The new issue of the newsletter is out! Thanks to everyone who submitted stories and helped with the publication. We hope you enjoy this issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[User:Saileshpat|Saileshpat]] ([[User talk:Saileshpat|talk]]) 19:07, 1 April 2017 (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16517453 --> == This Month in Education: [April 2017] == <div> <section begin="education-newsletter"/><div style="border: 0.25px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|centre]] <div style="text-align: center; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:40px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: left; direction: ltr; margin-centre"> <center> <span style="text-align: center; font-weight: bold; color: #006699; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 3 | April 2017</span> </center> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> <center> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. Be sure to check out the [[outreach:Education/Newsletter/March_2017|full version]], and [[Outreach:Education/Newsletter/Archives|past editions]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[Outreach:Education/News/Team|Join the team!]]</span> </center> <div style="text-align:center; direction: ltr"> <center> <span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:800px;"> {{anchor|back}} In This Issue </center> <hr /> </div> {| style="width: 70%;" |style="width: 40%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman| [[#Featured Topic|Featured Topic]] |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> <hr /> [[Outreach: Education/Newsletter/April 2017/How responsible should teachers be for student contributions?|How responsible should teachers be for student contributions?]] <hr /></span> |- <hr /> |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman"> [[#From the Community|From the Community]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Cairo and Al-Azhar Universities students wrap up their ninth term and start their tenth term on WEP|Cairo and Al-Azhar Universities students wrap up their ninth term and start their tenth term on WEP]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Glimpse of small language Wikipedia incubation partnership in Taiwan|Glimpse of small language Wikipedia incubation partnership in Taiwan]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Key to recruiting seniors as Wikipedians is long-term work|Key to recruiting seniors as Wikipedians is long-term work]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Education at WMCON17|Education at WMCON17]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/OER17|OER17]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Western Armenian WikiCamper promotes Wikiprojects in his school|Western Armenian WikiCamper promotes Wikiprojects in his school]] [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Building a global network for Education|Building a global network for Education]] </span> <hr /> |- |<span style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman">[[#From the Education Team|From the Education Team]]</span> |<span style="font-size:16px; font-family:times new roman"> [[Outreach:Education/Newsletter/April 2017/Mobile Learning Week 2017|Mobile Learning Week 2017]] </span> </span> <hr /> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;"> If this message is not on your home wiki's talk page, [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|update your subscription]]. </div> </div></div> The new issue of the newsletter is out! Thanks to everyone who submitted stories and helped with the publication. We hope you enjoy this issue of the Education Newsletter.-- [[User:Saileshpat|Sailesh Patnaik]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೯:೧೮, ೧ ಮೇ ೨೦೧೭ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=16627464 --> == This Month in Education: September 2017 == <div style="border: 0.25px gray solid; padding: 1em; padding-top: 2em; font-family: Times New Roman; font-size:1.15em;"> [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left]] <div style="text-align: left; direction: ltr"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:60px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif">This Month in Education</span></div> <div style="text-align: center; direction: ltr; margin-left"> <span style="font-weight: bold; color: #006699; font-size:20px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px"> Volume 6 | Issue 8 | September 2017</span> </div> <span style="font-weight: regular; text-align:center; font-size:14px; font-family: 'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px"> This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter| subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction: ltr"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;"> In This Issue </span></div> {| style="width: 60%;" | style="width: 50%; font-size:20px; font-family:times new roman;" | Featured Topic | style="width: 50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/September 2017/Wikipedia - Here and Now|"Wikipedia – Here and Now": 40 students in the Summer School "I Can – Here and Now" in Bulgaria heard more about Wikipedia]] |- | colspan="3" | ---- |- | style="font-size:20px; font-family:times new roman;" | From the Community | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/News/September 2017/Klexikon|Klexikon: the German 'childrens' Wikipedia' in Montréal]] [[outreach:Education/News/September 2017/Wikipedia is now a part of Textbook in Informatics|Wikipedia is now a part of Textbook in Informatics]] |} </div> <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೨:೨೪, ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17258722 --> == This Month in Education: October 2017 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 6 | Issue 9 | October 2017 </span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; font-size:20px; font-family:times new roman;" | Featured Topic | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 1|Your community should discuss to implement the new P&E Dashboard functionalities]] |- | style="font-size:20px; font-family:times new roman;" | From the Community | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 2|Wikidata implemented in Wikimedia Serbia Education Programe]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 3|Hundred teachers trained in the Republic of Macedonia]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 4|Basque Education Program makes a strong start]] |- | style="font-size:20px; font-family:times new roman;" | From the Education Team | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 8|WikiConvention Francophone 2017]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2017#Article 9|CEE Meeting 2017]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೨:೦೫, ೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17368194 --> == This Month in Education: November 2017 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 6 | Issue 10 | November 2017</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 1|Hashemite University continues its strong support of Education program activities]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 2|Wikicontest for high school students]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 3|Exploring Wikiversity to create a MOOC]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 4|Wikidata in the Classroom at the University of Edinburgh]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 5|How we defined what secondary education students need]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 6|Wikipedia Education Program in Bangkok,Thailand]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 7|Shaken but not deterred]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 8|Wikipedia workshop against human trafficking in Serbia]] [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 9|The WikiChallenge Ecoles d'Afrique kicks in 4 francophones African countries]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 10|A Proposal for Education Team endorsement criteria]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/November 2017#Article 11|Student perceptions of writing with Wikipedia in Australian higher education]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೨೩, ೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೭ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17496082 --> == This Month in Education: December 2017 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 6 | Issue 11 | December 2017</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 2|Wikimedia Serbia has established cooperation with three new faculties within the Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 3|Updates to Programs & Events Dashboard]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 4|Wiki Camp Berovo 2017]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 5|WM User Group Greece organises Wikipedia e-School for Educators]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 6|Corfupedia records local history and inspires similar projects]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 7|Wikipedia learning lab at TUMO Stepanakert]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 8|Wikimedia CH experiments a Wikipedia's treasure hunt during "Media in Piazza"]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 9|Creating digitally minded educators at BETT 2017]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 10|Things My Professor Never Told Me About Wikipedia]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 11|"Academia and Wikipedia: Critical Perspectives in Education and Research" Conference in Ireland]] [[outreach:Education/Newsletter/December 2017#Article 12|Science is shaped by Wikipedia]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೩೧, ೫ ಜನವರಿ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17597557 --> == This Month in Education: January 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 1 | January 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> {{anchor|back}} <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | <!-- Enter the title of the articles for this issue --> [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 1|Bertsomate: using Basque oral poetry to illustrate math concepts]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 2|Wikimedia Serbia celebrated 10 years from the first article written within the Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 3|WikiChallenge Ecoles d'Afrique update]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 4|The first Swedish Master's in Digital Humanities partners with Wikimedia Sverige]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 5|How we use PetScan to improve partnership with lecturers and professors]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 6|The Education Survey Report is out!]] [[outreach:Education/Newsletter/January 2018#Article 7|Education Extension scheduled shutdown]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೮:೪೨, ೧ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17696217 --> == This Month in Education: February 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 2 | February 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 2|WikiProject Engineering Workshop at IIUC,Chittagong]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 3|What did we learn from Wikibridges MOOC?]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 4|Wikimedia Serbia launched Wiki scholar project]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 5|Wiki Club in Ohrid, Macedonia]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 6|Karvachar’s WikiClub: When getting knowledge is cool]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 7|More than 30 new courses launched in the University of the Basque Country]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 8|Review meeting on Christ Wikipedia Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 9|The Multidisciplinary Choices of High School Students: The Arabic Education Program; Wikimedia Israel]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 10|The Education Extension is being deprecated (second call)]] [[outreach:Education/Newsletter/February 2018#Article 11|The 2017 survey report live presentation is available for viewing]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೮:೫೨, ೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17757914 --> == This Month in Education: March 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 3 | March 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 1|Education Programs Itinerary]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 2|Animated science educational videos in Basque for secondary school student]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 3|Beirut WikiClub: Wikijourney that has enriched our experiences]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 4|Students of the Faculty of Biology in Belgrade edit Wikipedia for the first time]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 5|The role of Wikipedia in education - Examples from the Wiki Education Foundation]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 6|Multilingual resource for Open education projects]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 7|Wikipedia: examples of curricular integration in Portugal]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 8|Resources and Tips to engage with Educators]] [[outreach:Education/Newsletter/March 2018#Article 9|Education Session at WMCON 2018]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೦:೩೩, ೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17882222 --> == This Month in Education: April 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 7 | Issue 4 | April 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 1|Wikimedia at the Open Educational Resources Conference 2018]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 2|Global perspectives from Western Norway]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 3|Togh's WikiClub: Wikipedia is the 8th wonder of the world!]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 4|Aboriginal Volunteers in Taiwan Shared Experience about Incubating Minority Language Wikipedia in Education Magazine]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 5|Workshops with Wiki Clubs members in the Republic of Macedonia]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 6|Celebrating Book's Day in the University of the Basque Country: is Wikipedia the largest Basque language book?]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 7|Txikipedia is born and you'll love it]] [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 8|Students Write Wiktionary]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/April 2018#Article 9|Presenting the Wikipedia Education Program at the Open Education Global Conference]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೩೩, ೪ ಮೇ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=17992472 --> == This Month in Education: May 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 5 | May 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 2|Creating and reusing OERs for a Wikiversity science journalism course from Brazil]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 3|Inauguration Ceremony of Sri Jayewardenepura University Wiki Club]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 4|Wiki Education publishes evaluation of Fellows pilot]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 5|The first students of Russia with diplomas of Wikimedia and Petrozavodsk State University]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 6|Selet WikiSchool]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 8|A lofty vision for the Education Team]] [[outreach:Education/Newsletter/May 2018#Article 9|UNESCO Mobile Learning Week 2018, Digital Skills for Life and Work]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೧:೪೪, ೪ ಜೂನ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter&oldid=18071070 --> == This Month in Education: June 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 6 | June 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 1|Academia and Wikipedia: the first Irish conference on Wikipedia in education]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 2|Ashesi Wiki Club: Charting the cause for Wikipedia Education Program in West Africa]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 3|Wikimedia Serbia has received a new accreditation for the Accredited seminars for teachers]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 4|Côte d'Ivoire: Wikipedia Classes 2018 are officially up and running]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 5|Basque secondary students have now better coverage for main topics thanks to the Education Program]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 6|What lecturers think about their first experience in the Basque Education Program]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 7|Education Extension scheduled deprecation]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 8|Wikipedia calls for participation to boost content from the continent]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 9|Wikipedia in the History Classroom]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 10|Wikipedia as a Pedagogical Tool Complicating Writing in the Technical Writing Classroom]] [[outreach:Education/Newsletter/June 2018#Article 11|When the World Helps Teach Your Class: Using Wikipedia to Teach Controversial Issues]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೦೩, ೩೦ ಜೂನ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18158878 --> == This Month in Education: July 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 7 | July 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="width:50%; color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Featured Topic|Featured Topic]] | style="width:50%; font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 1|Wikipedia+Education Conference 2019: Community Engagement Survey]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 2|Young wikipedian: At WikiClub you get knowledge on your own will]] [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 3|Wikipedia in schools project at the "New Technologies in Education" Conference]] [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 4|Basque Education Program: 2017-2018 school year report]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#In the News|In the News]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 10|UNESCO ICT in Education Prize call for nominations opens]] [[outreach:Education/Newsletter/July 2018#Article 11|An educator's overview of Wikimedia (in short videos format)]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೩೨, ೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18263925 --> == This Month in Education: August 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 8 | August 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 2|The reconnection of Wikimedia Projects in Brazil]] [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 3|Christ (DU) students enrolls for 3rd Wikipedia certificate course]] [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 4|Educational wiki-master-classes at International "Selet" forum]] [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 5|54 students help enrich the digital Arabic content]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/August 2018#Article 6|Mapping education in the Wikimedia Movement]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೩:೧೨, ೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18288215 --> == This Month in Education: September 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 9 | September 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 1|Edu Wiki Camp 2018: New Knowledge for New Generation]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 2|Education loves Monuments: A Brazilian Tale]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 3|“I have always liked literature, now I like it even more thanks to Wikipedia”. Literature is in the air of WikiClubs․]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 4|History of Wikipedia Education programme at Christ (Deemed to be University)]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 5|Preparation for the autumn educational session of Selet WikiSchool is started]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 6|Wiki Camp Doyran 2018]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 7|Wikicamp Czech Republic 2018]] [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 8|Wikipedia offline in rural areas of Colombia]] |- | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#From the Education Team|From the Education Team]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/September 2018#Article 9|Presentation on mapping education in the Wikimedia Movement]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೧೪, ೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18394865 --> == This Month in Education: November 2018 == [[File:Wikipedia Education Globe 2.pdf|frameless|left|150px|Wikipedia Education globe]] <div style="text-align:left; direction:ltr;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:60px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span></div> <div style="text-align:center; direction:ltr; margin-left;"> <span style="font-weight:bold; color:#006699; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:900px;"> Volume 4 | Issue 10 | October 2018</span> </div> <span style="font-weight:regular; text-align:center; font-size:14px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; display:block; width:1000px;">This monthly newsletter showcases the Wikipedia Education Program. It focuses on sharing: your ideas, stories, success and challenges. You can see past editions [[outreach:Education/Newsletter/Archives|here]]. You can also volunteer to help publish the newsletter. [[outreach:Education/News/Team|Join the team!]] Finally, don't forget to [[m:Global_message_delivery/Targets/Wikimedia_Education_Newsletter|subscribe!]]</span> <div style=text-align:center; direction:ltr;"><span style="color:white; font-size:24px; font-family:times new roman; display:block; background:#339966; width:1000px;">In This Issue</span></div> {| style="width:60%;" | style="color:#990000; font-size:20px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#From the Community|From the Community]] | style="font-size:16px; font-family:times new roman;" | [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 1|A new academic course featuring Wikidata at Tel Aviv University]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 2|How we included Wikipedia edition into a whole University department curriculum]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 3|Meet the first board of the UG Wikipedia & Education]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 4|The education program has kicked off as the new academic year starts]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 5|The education program has kicked off as the new academic year starts in Albania]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 6|The first Wikimedia+Education conference will happen on April 5-7 at Donostia-Saint Sebastian]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 7|Using ORES to assign articles in Basque education program]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 8|What to write for Wikipedia about? Monuments!]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 9|Wikifridays: editing Wikipedia in the university]] [[outreach:Education/Newsletter/October 2018#Article 10|Writing articles on Wikipedia is our way of leaving legacy to the next generations]] |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೫:೫೫, ೧೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18504430 --> == This Month in Education: November 2018 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em; direction:ltr;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 4 &bull; Issue 10 &bull; October 2018</span> ------ <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/November 2018|Contents]] &bull; [[outreach:Education/Newsletter/November 2018/Single page|Single page view]] &bull; [[:m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ------- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/November 2018/WikiEducation - Report from Wikimedians of Albanian Language UG |WikiEducation - Report from Wikimedians of Albanian Language UG]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wikipedia Education Program in ICETC 2018 , Japan |Wikipedia Education Program in ICETC 2018, Japan]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wikipedia has become the inseparable part of my daily life |Wikipedia has become the inseparable part of my daily life]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wikipedia is a world in which anyone of us has his own place |Wikipedia is a world in which anyone of us has his own place]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Wiki conference for teachers in Ohrid |Wiki conference for teachers in Ohrid]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Our baby is 3! |Our baby is 3!]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/highlighting work of Sailesh Patnaik |Highlighting work of Sailesh Patnaik]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Important updates from Wikimedia Education Team |Important updates from Wikimedia Education Team]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/Welcome Melissa to the Education Team |Welcome Melissa to the Education Team]] *[[:outreach:Education/News/November 2018/What has the education team been up to? Year end review and updates! |What has the education team been up to? Year end review and updates! ]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೮:೧೮, ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18673623 --> == This Month in Education: January 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &bull; Issue 1 &bull; January 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2019|Contents]] &bull; [[outreach:Education/Newsletter/January 2019/Headlines|Headlines]] &bull; [[:m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/January 2019/Registration for Wikimedia+Education Conference is open|Registration for Wikimedia+Education Conference is open]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Collaboration with Yerevan State University of Languages and Social Sciences after V. Brusov|Collaboration with Yerevan State University of Languages and Social Sciences after V. Brusov]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Meet the first Programs & Events Dashboard sysops|Meet the first Programs & Events Dashboard sysops]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/More than a hundred students gathered in Ecuador to edit Wikipedia|More than a hundred students gathered in Ecuador to edit Wikipedia]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Selet WikiSchool continues to teach young Tatar language Wikipedians|Selet WikiSchool continues to teach young Tatar language Wikipedians]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/The WikiClub contributes to the development of our human qualities |The WikiClub contributes to the development of our human qualities]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Third prize for Wikipedia in schools project|Third prize for Wikipedia in schools project]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/We've updated the design of Education space!|We've updated the design of Education space!]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/WikiChallenge Ecoles d'Afrique 2019|The WikiChallenge Ecoles d'Afrique is back]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Wiki Advanced Training at VVIT|Wiki Advanced Training at VVIT]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/WikiEducation in Albania from WoALUG|Creating our first WikiClub]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/WikiClubs participate in edit-a-thon of cartoons|WikiClubs participate in edit-a-thon of cartoons]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Wikimedia and Education in Portugal: Where are we now|Wikimedia and Education in Portugal: Where are we now]] *[[:outreach:Education/News/January 2019/Wikimedia Israel: “Wikipedia Ambassadors” program for Arabic-speaking schools is launched|Wikimedia Israel: “Wikipedia Ambassadors” program for Arabic-speaking schools is launched]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೪:೪೧, ೨೯ ಜನವರಿ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18816770 --> == This Month in Education: February 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 2 &#x2022; February 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/February 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/February 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia User Group Nigeria in Collaboration with AfroCrowd Celebrate Black Month History with a 2Day Editathon|Wikimedia User Group Nigeria in Collaboration with AfroCrowd Celebrate Black Month History with a 2Day Editathon]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia+Education Programme announced|Wikimedia+Education Programme announced]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikipedia in Education, Uruguay|Wikipedia in Education, Uruguay]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Oslo Metropolitan University hires “Wikipedia-assistants”|Oslo Metropolitan University hires “Wikipedia-assistants”]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Basque Education Program: 2018 in review|Basque Education Program: 2018 in review]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia Israel introduces Wikidata to Education|Wikimedia Israel introduces Wikidata to Education]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia Serbia made tutorials in Serbian language on editing Wikipedia|Wikimedia Serbia made tutorials in Serbian language on editing Wikipedia]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Seminar on wikis in education|Seminar on wikis in education]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Wikimedia, Tourism and Education: Launching project ISAL|Wikimedia, Tourism and Education: Launching project ISAL]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/The Swiss Lab: Wikipedia as a game|The Swiss Lab: Wikipedia as a game]] * [[:outreach:Education/News/February 2019/Meet Hungary|Meet Hungary]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೫೨, ೨೭ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18903920 --> == This Month in Education: March 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 3 &#x2022; March 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/March 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/March 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/March 2019/Wikimedia at MLW2019|Wikimedia at UNESCO Mobile Learning Week 2019]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Wiki Education publishes evaluation on how to get subject matter experts to edit|Wiki Education publishes evaluation on how to get subject matter experts to edit]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/WikiGap brings editors to close WikiGap|WikiGap brings editors to close WikiGap and open Wiki Pathshala]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Education Mapping exercise is open for public review|Education Mapping exercise is open for public review]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Wikimedia movement projects and activities presented at EDU RUSSIA 2019 forum|Wikimedia movement projects and activities presented at EDU RUSSIA 2019 forum]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/“Edit-a-thons give us opportunity to distract from common interests” The club members write articles about New Year|“Edit-a-thons give us opportunity to distract from common interests” The club members write articles about New Year]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/WikiClub as a non-formal educational centre in rural communities|WikiClub as a non-formal educational centre in rural communities]] * [[:outreach:Education/News/March 2019/Mini-MWT at VVIT (Feb 2019)|Mini MediaWiki Training at VVIT]]</div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೩೧, ೨೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18959709 --> == Bring your idea for Wikimedia in Education to life! Launch of the Wikimedia Education Greenhouse == {|border="0" cellspacing="2" cellpadding="10" width="100%" style="background:transparent;font-size:1.0em;line-height:normal" |-valign="top" |style="{{pre style}};width:100%"| '''<center>Apply for Education Greenhouse</center>'''<br><br> [[File:Wikimedia Education Greenhouse logo button.svg|frameless|left|120px]] Are you passionate about open education? Do you have an idea to apply Wikimedia projects to an education initiative but don’t know where to start? Join the the Wikimedia & Education Greenhouse! It is an immersive co-learning experience that lasts 9 months and will equip you with the skills, knowledge and support you need to bring your ideas to life. You can apply as a team or as an individual, by May 12th. Find out more <big> [[:outreach:Education/Greenhouse|Education Greenhouse]].</big> For more information reachout to mguadalupe{{@}}wikimedia.org |} —[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೧:೧೬, ೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC) <!-- Message sent by User:Saileshpat@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=18981257 --> == This Month in Education: April 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 4 &#x2022; April 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/April 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/April 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/April 2019/Launch of the Wikimedia & Education Greenhouse!|Launch of the Wikimedia & Education Greenhouse!]] * [[:outreach:Education/News/April 2019/Wikipedia Student Scholar|Wikipedia Student Scholar]] * [[:outreach:Education/News/April 2019/Wikimedia Commons: a highly hostile place for multimedia students contributions|Wikimedia Commons: a highly hostile place for multimedia students contributions]] * [[:outreach:Education/News/April 2019/Wikimedia+Education Conference highlights|Wikimedia+Education Conference highlights]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೨೭, ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19034809 --> == This Month in Education: May 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 5 &#x2022; May 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[Outreach:Education/Newsletter/May 2019|Contents]] &#x2022; [[Outreach:Education/Newsletter/May 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Education in Wales|Education in Wales]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Wikimedia & Education Greenhouse: Applications closed!|Wikimedia & Education Greenhouse: Applications closed!]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Meet Germany|Wiki Camp 'Meet Germany']] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Seniors also count!|Seniors also count!]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Mandatory internship at Wikimedia Armenia|Mandatory internship at Wikimedia Armenia]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Wikimedia Experience Survey by VVIT WikiConnect|Wikimedia Experience Survey by VVIT WikiConnect]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/OFWA Wikipedia Education Highlights April 2019|OFWA Wikipedia Education Highlights April 2019]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Wikimedia Education at "Wikicamp Chattogram 2019"|Wikimedia Education at "Wikicamp Chattogram 2019"]] *[[:Outreach:Education/News/May 2019/Edit a thon about flora and fauna to celebrate the earth day|Edit a thon about flora and fauna to celebrate the earth day]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೧೬, ೨೯ ಮೇ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19113682 --> == This Month in Education: June 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 6 &#x2022; June 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/June 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/June 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[outreach:Education/News/June 2019/The introduction of the Wikipedia into the educational program has expanded|The introduction of the Wikipedia into the educational program has expanded]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Welcome Vasanthi|Welcome Vasanthi to the Education Team!]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Wikimedia Education SAARC Conference happening in India|Wikimedia Education SAARC Conference happening in India]] *[[outreach:Education/News/June 2019/"Won't somebody please think of the children?"|"Won't somebody please think of the children?"]] *[[outreach:Education/News/June 2019/The first Annual Report of VVIT WikiConnect|The first Annual Report of VVIT WikiConnect]] *[[outreach:Education/News/June 2019/An effective collaboration of WikiClubs and schools|An effective collaboration of WikiClubs and schools]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Wikiclassroom: New way for students' inspiration|Wikiclassroom: New way for students' inspiration]] *[[outreach:Education/News/June 2019/Wikipedia as a classroom activity kicks off in Kosovo|Wikipedia as a classroom activity kicks off in Kosovo]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೪೦, ೬ ಜುಲೈ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19174995 --> == This Month in Education: July 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 7 &#x2022; July 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/July 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/July 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/July 2019/First WikiEducation gathering in Mexico|First WikiEducation gathering in Mexico]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/SEABA school in India has hired a Wikimedian to teach Wikimedia project in their school.|SEABA school in India has hired a Wikimedian to teach Wikimedia project in their school.]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Selet WikiSchool: results of first half of 2019|Selet WikiSchool: results of first half of 2019]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Students Use Archival Documents in a Competition, WMIL|Students Use Archival Documents in a Competition, WMIL]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Stepanakert WikiClub: Meeting with the Speaker of the Artsakh Parliament - Ashot Ghoulian|Stepanakert WikiClub: Meeting with the Speaker of the Artsakh Parliament - Ashot Ghoulian]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Collaboration with American University of Armenia|Collaboration with American University of Armenia]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Finalizing the Collaboration with Armenian Education Foundation|Finalizing the Collaboration with Armenian Education Foundation]] *[[:outreach:Education/News/July 2019/Wikimedia Education SAARC Conference Journey|Wikimedia Education SAARC Conference Journey]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೯:೫೩, ೩೦ ಜುಲೈ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19221452 --> == This Month in Education: August 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 8 &#x2022; August 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/August 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/August 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/August 2019/Summer WikiCamp for secondary school students 2019 in Armenia|Summer WikiCamp for secondary school students 2019 in Armenia]] * [[outreach:Education/News/August 2019/Together, we can create an environment that promotes Quality Education|Together, we can create an environment that promotes Quality Education]] * [[outreach:Education/News/August 2019/International Days and pop culture motivate primary and secondary education students to write on Wikipedia and Wikidata|International Days and pop culture motivate primary and secondary education students to write on Wikipedia and Wikidata]] * [[outreach:Education/News/August 2019/Quality learning and recruiting students at Edu Wiki camp|Quality learning and recruiting students at Edu Wiki camp]] * [[outreach:Education/News/August 2019/We spend such wonderful days in WikiCamps that noone wants to return home|We spend such wonderful days in WikiCamps that noone wants to return home]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೦೦, ೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19308048 --> == This Month in Education: September 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 9 &#x2022; September 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/September 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/September 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/September 2019/Learning history by expanding articles about novels|Learning history by expanding articles about novels]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Organizing the Education space at Wikimania 2019 - A conversation with Shani Evenstein|Organizing the Education space at Wikimania 2019 - A conversation with Shani Evenstein]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wiki Goes to School is back in three cities in Indonesia|Wiki Goes to School is back in three cities in Indonesia]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wikipedia workshop at the Summer IT School for Teachers|Wikipedia workshop at the Summer IT School for Teachers]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/WikiChallenge Ecoles d'Afrique 2019 is over|WikiChallenge Ecoles d'Afrique 2019 is over]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wikipedia Education Program launched in Bangladesh|Wikipedia Education Program held at Netrokona Government College, Bangladesh]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Stepanakert WikiClub turns 4!|Stepanakert WikiClub turns 4!]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Wikimedia Indonesia trained the trainers through WikiPelatih 2019|Wikimedia Indonesia trained the trainers through WikiPelatih 2019]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/Students learning Wikipedia editing by attending Wikicamp at Nabran|Students learning Wikipedia editing by attending Wikicamp at Nabran]] *[[:outreach:Education/News/September 2019/What is happening at Wikimedia Space?|What is happening at Wikimedia Space?]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೩೪, ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19418815 --> == This Month in Education: October 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 10 &#x2022; October 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/October 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikimedia Chile launched its new online course for school teachers|Wikimedia Chile launched its new online course for school teachers]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikimedia Norway is developing an education program for Sámi students and universities teaching Sámi subjects|Wikimedia Norway is developing an education program for Sámi students and universities teaching Sámi subjects]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Teachers Association of the Republic of Indonesia (PGRI) Keeps Improving Teachers’ Digital Literacy Through the Use of Wikipedia|Teachers Association of the Republic of Indonesia (PGRI) Keeps Improving Teachers’ Digital Literacy Through the Use of Wikipedia]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Lectures on Wikipedia at the the University of Warsaw|Lectures on Wikipedia at the the University of Warsaw]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikicamp in Armenia through the Eyes of Foreigners| Wikicamp in Armenia through the Eyes of Foreigners]] *[[outreach:Education/News/October 2019/New Wiki Education evaluation report of Wikidata courses published|New Wiki Education evaluation report of Wikidata courses published courses.]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Youth Salon by VVIT WikiConnect along with Wikipedia & Education user group|Wikimedia 2030 Strategoy Youth Salon by VVIT WikiConnect]] *[[outreach:Education/News/October 2019/Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the first unit of the online course|Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the first unit of the online courses.]] *[[outreach:Education/News/September 2019/What is happening at Wikimedia Space?|What is happening at Wikimedia Space?]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೮:೩೦, ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19436525 --> == This Month in Education: November 2019 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 8 &#x2022; Issue 11 &#x2022; November 2019</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2019|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/October 2019/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> *[[:outreach:Education/News/November 2019/GOES for Ghana|Wikimedians aim to make a difference in the lives of students in Ghana with support from the Wikimedia & Education Greenhouse]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/The Third "Editatón WikiUNAM"|The Third "Editatón WikiUNAM"]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/Spreading Free Knowledge in the Land of Minangkabau|Spreading Free Knowledge in the Land of Minangkabau]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/What can we learn from the Open Education movement about attaining educational SDG in the digital age?|What can we learn from the Open Education movement about attaining educational SDG in the digital age?]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/We are highlighting the work User:Ixocactus for his contributions in Wikimedia & Education‎| We are highlighting the work of User:Ixocactus this month‎]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/“Olympic sports through history” on Serbian Wikipedia|“Olympic sports through history” on Serbian Wikipedia courses.]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/Workshops with Wiki Club members|Workshops with Wiki Club members]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/"Learning about other Culture" SEABA School, Lehragaga|"Learning about other Culture" SEABA School, Lehragaga.]] *[[:outreach:Education/News/November 2019/What is happening at Wikimedia Space?|What is happening at Wikimedia Space?]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೩:೧೫, ೨೯ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19589002 --> == This Month in Education: January 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &bull; Issue 1 &bull; January 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2019|Contents]] &bull; [[outreach:Education/Newsletter/January 2019/Headlines|Headlines]] &bull; [[:m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/January 2020/Featured education community member of January 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: User:Parvathisri]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Alva's college collaboration|Alva's college collaboration]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/EtnoWiki strikes again!|EtnoWiki strikes again in Poland!]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Internship program: Engaging New Volunteers to Join the Community|Internship program: Engaging New Volunteers to Join the Community]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Joint translations as language studying tool in Karvachar’s Wikiclub|Joint translations as language studying tool in Karvachar’s Wikiclub]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Selet WikiSchool introduces Wikinews and other Wikimedia projects|Selet WikiSchool introduces Wikinews and other Wikimedia projects]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Training of Trainers for Teachers in South Sulawesi Was Organized For the First Time|Training of Trainers for Teachers in South Sulawesi Was Organized For the First Time]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Twenty video tutorials in Serbian language on editing Wikipedia|Twenty video tutorials in Serbian language on editing Wikipedia]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Updates from Wikimedia Education database edit-a-thon|Updates from Wikimedia Education database edit-a-thon]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wiki Club Ohrid grows|Wiki Club Ohrid grows]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wiki Masuk Sekolah (Wiki Goes to School) Involved the Students in Producing and Sharing Knowledge Through Wikipedia|Wiki Masuk Sekolah (Wiki Goes to School) Involved the Students in Producing and Sharing Knowledge Through Wikipedia]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wikiclassroom as a New Means of Gaining Knowledge|Wikiclassroom as a New Means of Gaining Knowledge]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the second unit of the online course|Wikimedia & Education Greenhouse – Highlights from the second unit of the online course]] * [[:outreach:Education/News/January 2020/WoALUG collaboration with educational institution BONEVET in Prishtina|WoALUG collaboration with educational institution BONEVET in Prishtina]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೨೬, ೩ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19722205 --> == This Month in Education: February 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 1 &#x2022; February 2020</span> ----<span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/February 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/February 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ----<span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[:outreach:Education/News/February 2020/Featured education community member of February 2020|Featured education community member of February 2020]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Wikipedia in Mayan Language|Wikipedia in Mayan Language]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Open Education Week - events with Wikimedia Poland|Open Education Week - events with Wikimedia Poland]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Youngest wikimedians ever editing Txikipedia|Youngest wikimedians ever editing Txikipedia]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Fashion and digital citizenship at Bath Spa University|Fashion and digital citizenship at Bath Spa University]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/WoALUG and REC Albania continue their collaboration in Wikimedia Education|WoALUG and REC Albania continue their collaboration in Wikimedia Education]] * [[:outreach:Education/News/February 2020/Respati Project|Respati Project]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೨:೦೬, ೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19845865 --> == This Month in Education: March 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 3 &#x2022; March 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/March 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/March 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/March 2020/An Update on Wikimedia Indonesia’s Education Program|An Update on Wikimedia Indonesia’s Education Program]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Education Program in CUC Sur, Jalisco, México|Education Program in CUC Sur, Jalisco, México]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Featured education community member of March 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Amber Berson]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Enhancing Armenian Wikipedia with professional articles|Enhancing Armenian Wikipedia with professional articles]] * [[outreach:Education/News/March 2020/How collaborations and perseverance contributed to an especially impactful educational project|How collaborations and perseverance contributed to an especially impactful educational project]] * [[outreach:Education/News/March 2020/Wikimedia Argentina carried out the first training program in education and Human Rights for the Wikimedia Movement|Wikimedia Argentina carried out the first training program in education and Human Rights for the Wikimedia Movement]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೫:೩೦, ೩೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=19864438 --> == This Month in Education: April 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" | <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 4 &#x2022; April 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/April 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/April 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/April 2020/ Wikipedia Reveals New Sides of Translation|Wikipedia Reveals New Sides of Translation]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Education Webinars organized by Wikimedia México|Education Webinars organized by Wikimedia México]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Fact checking tool with library under cc-license|Fact checking tool with library under cc-license]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Fast help for schools: An interactive platform for Open Educational Resources|Fast help for schools: An interactive platform for Open Educational Resources]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Featured education community member of April 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Wiki Club Ashesi Welcomes Onboard a New Patron|Wiki Club Ashesi Welcomes Onboard a New Patron]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Wiki-school project with Wikimedia Poland|Wiki-school. A new program for teachers in Poland]] * [[outreach:Education/News/April 2020/Wikimedia Serbia was organized action on improving students assignments on Wikipedia|Wikimedia Serbia was organized action on improving students assignments on Wikipedia]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೦:೪೫, ೫ ಮೇ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20024483 --> == This Month in Education: May 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 5 &#x2022; May 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/May 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/May 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/May 2020/EduWiki challenge México by Wikimedia México|EduWiki challenge México by Wikimedia México]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Featured education community member of May 2020|Featured education community member of May 2020]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Sharing Wikimedia Education Projects in the Philippines|Sharing Wikimedia Education Projects in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Turkish professors are giving Wikipedia assignments during Covid-19 days|Turkish professors are giving Wikipedia assignments during Covid-19 days]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Wikidata introduced in Faculty of Economics, University of Belgrade|Wikidata introduced in Faculty of Economics, University of Belgrade]] * [[outreach:Education/News/May 2020/Wikipedia as career counseling tool for teenagers|Wikipedia as career counseling tool for teenagers]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೬:೩೯, ೧೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20130275 --> == This Month in Education: June 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 6 &#x2022; June 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/June 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/June 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/June 2020/Understanding Wikimedia Affiliates Evaluation in Education Report|Understanding Wikimedia Affiliates Evaluation in Education Report]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Understanding Wikimedia Community as Research Fellows|Understanding Wikimedia Community as Research Fellows]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Participants of Wiki/Ponder online workshop in Kosovo edit Wikipedia|Participants of Wiki/Ponder online workshop in Kosovo edit Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Wikimedia & Education Greenhouse – Celebrating the final unit of the online course!|Wikimedia & Education Greenhouse – Celebrating the final unit of the online course!]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Wikipedia in schools competing for innovations in teaching award|Wikipedia in schools competing for innovations in teaching award]] * [[outreach:Education/News/June 2020/Featured education community member of June 2020|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Oleh Kushch]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೩:೫೪, ೨೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20166080 --> == This Month in Education: July 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 &#x2022; Issue 7 &#x2022; July 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/July 2020|Contents]] &#x2022; [[outreach:Education/Newsletter/July 2020/Headlines|Headlines]] &#x2022; [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/July 2020/About Education at the Wikimedia Polska Conference|About Education at the Wikimedia Polska Conference]] * [[outreach:Education/News/July 2020/Featured education community member of July 2020|Featured education community member]] * [[outreach:Education/News/July 2020/The importance of having an Education and Human Rights Program|The importance of having an Education and Human Rights Program]] * [[outreach:Education/News/July 2020/The Welsh Wiki-Education project|The Welsh Wiki-Education project]] * [[outreach:Education/News/July 2020/Wikimedia Chile faces the challenge of mandatory virtuality|Wikimedia Chile faces the challenge of mandatory virtuality]] * [[outreach:Education/News/July 2020/WoALUG and Canadian Institute of Technology write about women in tech|WoALUG and Canadian Institute of Technology write about women in tech]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೫:೨೭, ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20337242 --> == This Month in Education: August 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 8 • August 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/August 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/August 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/August 2020/Collaboration between Karvachar Armath laboratory and Karvachar’s Wikiclub as a new educational platform for the teenagers|Collaboration between Karvachar Armath laboratory and Karvachar’s Wikiclub as a new educational platform for the teenagers]] * [[outreach:Education/News/August 2020/Education cycle “Wikipedia, the free encyclopedia: an instructional strategy for the teaching practice” organized by the Faculty of Education Sciences of the Universidad Autónoma de Tlaxcala and Wikimedia México.|Education cycle “Wikipedia, the free encyclopedia: an instructional strategy for the teaching practice”]] * [[outreach:Education/News/August 2020/3rd edition of Wikipedia Education Program in Hebron, Palestine. (COVID-19 edition)|3rd edition of Wikipedia Education Program in Hebron, Palestine. (COVID-19 edition)]] * [[outreach:Education/News/August 2020/Introductory Wikipedia Workshop with Future Engineers: First Step of Education Program|Introductory Wikipedia Workshop with Future Engineers: First Step of Education Program]] * [[outreach:Education/News/August 2020/A picture is worth a thousand words: history students research pictures on Commons|A picture is worth a thousand words: history students research pictures on Commons]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೩:೩೩, ೨೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20345269 --> == This Month in Education: September 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 9 • September 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/September 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/September 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/September 2020/Active autumn in the Polish wiki-education|Active autumn in the Polish wiki-education]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Cycle "Caminos y voces de la educación con Wikipedia"|Cycle "Caminos y voces de la educación con Wikipedia"]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Featured education community member of September 2020|Featured education community member of September 2020]] * [[outreach:Education/News/September 2020/The Use of Wikipedia and Wikimedia Commons as tool for Module Development in the Philippines|The Use of Wikipedia and Wikimedia Commons as tool for Module Development in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Wikimedia Indonesia Education Team Launched Their Books About Wikipedia|Wikimedia Indonesia Education Team Launched Their Books About Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/September 2020/Wikimedia Serbia is organizing the first online Edu Wiki camp|Wikimedia Serbia is organizing the first online Edu Wiki camp]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೨:೪೯, ೨೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20463283 --> == This Month in Education: October 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 10 • October 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/October 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/October 2020/Collegiate Students Fight Historical Revisionism Through Online Wikipedia Edit-a-thon|Collegiate Students Fight Historical Revisionism Through Online Wikipedia Edit-a-thon]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Digital skills using Wikimedia Art + Feminism|Digital skills using Wikimedia Art + Feminism]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Editathon “¡No se olvida!” (We don’t forget!)|Editathon “¡No se olvida!” (We don’t forget!)]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Education news bytes|Education news bytes]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Featured education community member of October 2020|Featured education community member of October 2020]] * [[outreach:Education/News/October 2020/Teaching Wikipedia at University of Tromsø with support from the Sámi Parliament|Teaching Wikipedia at University of Tromsø with support from the Sámi Parliament]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೨:೫೯, ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20514345 --> == This Month in Education: November 2020 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 9 • Issue 11 • November 2020</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/November 2020|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/November 2020/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/November 2020/Celebrating 10 years of student editing in the United States and Canada|Celebrating 10 years of student editing in the United States and Canada]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Cooperation in digital education – Wikimedia Polska conference|Cooperation in digital education – Wikimedia Polska conference]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Education Team 2020 Year End Review|Education Team 2020 Year End Review]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Featured education community members of 2020|Featured education community members of 2020]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Fifteen years of implementation of the Wikipedia Education Program in Serbia|Fifteen years of implementation of the Wikipedia Education Program in Serbia]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Hablon User Group and UP Internet Freedom Network Wikipedia Edit-a-thon|Hablon User Group and UP Internet Freedom Network Wikipedia Edit-a-thon]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Online trainings on Wikipedia with high school students of Kosova|Online trainings on Wikipedia with high school students of Kosova]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Photographics and free culture training in Cameroon and Switzerland|Photographics and free culture training in Cameroon and Switzerland]] * [[outreach:Education/News/November 2020/The article about Wiki-education in the science magazine|The article about Wiki-education in the science magazine]] * [[outreach:Education/News/November 2020/The first Online EduWiki Camp in Serbia|The first Online EduWiki Camp in Serbia]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Wikimedia Mexico’s Education Program celebrates Open Access Week 2020|Wikimedia Mexico’s Education Program celebrates Open Access Week 2020]] * [[outreach:Education/News/November 2020/Wikipedia as a Tool to Educate and to Be Educated|Wikipedia as a Tool to Educate and to Be Educated]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೭:೧೫, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20831200 --> == This Month in Education: January 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 1 • January 2021</span> ----<span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/January 2021/Headlines|Headlines]] • [[metawiki:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ----<span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/January 2021/Featured education community member of January 2021|Featured education community member of January 2021]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Open Education Global 2020 Conference|Open Education Global 2020 Conference]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Reading Wikipedia in Bolivia|Reading Wikipedia in Bolivia]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert|The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines|The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa|Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೨೬, ೨೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=20974633 --> == This Month in Education: January 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 1 • January 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/January 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/January 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/January 2021/Featured education community member of January 2021|Featured education community member of January 2021]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Open Education Global 2020 Conference|Open Education Global 2020 Conference]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Reading Wikipedia in Bolivia|Reading Wikipedia in Bolivia]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert|The impact of war on young Wikimedians in Stepanakert]] * [[outreach:Education/News/January 2021/The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines|The Possibility of Open-Access Learning Portals in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/January 2021/Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa|Training Resources about Author’s Rights published by Wiki in Africa]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೫:೩೫, ೨೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21000945 --> == This Month in Education: February 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 2 • February 2021</span> ----<span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/February 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/February 2021/Headlines|Headlines]] • [[metawiki:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ----<span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span><div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/February 2021/Education news bytes|Wikimedia Education news bytes]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Featured education community member of February 2021|Featured education community member of February 2021]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Karvachar Wikiclub continues its activities online|Karvachar Wikiclub continues its activities online]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Over 4,000 references added|Over 4,000 more references added! 1Lib1Ref campaign in Poland]] * [[outreach:Education/News/February 2021/Philippines Climate Change Translate-a-thon|Philippines Climate Change Translate-a-thon]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೭:೩೩, ೨೪ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21035028 --> == This Month in Education: March 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 3 • March 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/March 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/March 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/March 2021/A Wikipedia Webinar for Indonesian Women Teachers|A Wikipedia Webinar for Indonesian Women Teachers]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Educational program of GLAM Macedonia|Educational program of GLAM Macedonia]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Filling Gaps - the Conference about Education in Poland|Filling the Gaps & Open Education Week]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Featured education community member of March 2021|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Bara'a Zama'reh]] * [[outreach:Education/News/March 2021/Using Wikipedia and Bridging the Gender Gap: In-Service training for Teachers in Philippines|Using Wikipedia and Bridging the Gender Gap: In-Service training for Teachers in Philippines]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೧:೪೬, ೨೬ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21247888 --> == This Month in Education: April 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 4 • April 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/April 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/April 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issuse</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/April 2021/Collaboration with Brusov State University|Collaboration with Brusov State University]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Editing contest "Meet Russia"|Editing contest "Meet Russia"]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Educational project: Wikipedia at the University with the University Center for Economic-Administrative Sciences|Educational project: Wikipedia at the University with the University Center for Economic-Administrative Sciences (Centro Universitario de Ciencias Económico Administrativas (CUCEA)) of the University of Guadalajara]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Regional Meeting of Latin American Education by the EWOC|Regional Meeting of Latin American Education by the EWOC]] * [[outreach:Education/News/April 2021/Students of the Faculty of Philosophy in Belgrade have started an internship program|Students of the Faculty of Philosophy in Belgrade have started an internship program]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೨:೪೮, ೨೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21372399 --> == This Month in Education: May 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 5 • May 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/May 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/May 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/May 2021/A Multimedia-Rich Wikiversity MOOC from Brazil|A Multimedia-Rich Wikiversity MOOC from Brazil]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Featured education community member of May 2021|Meet this month's featured Wikimedia & Education community member: Maria Weronika Kmoch]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Offline workshop with Nikola Koperniku High School in Albania|Offline workshop with Nikola Koperniku High School in Albania]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Wiki Education Program Organized with the University Students for the First time in Bangladesh|Wiki Education Program Organized with the University Students for the First time in Bangladesh]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Wikimedia Commons workshop with high school students in Kosovo; Workshop with telecommunication students at University of Prishtina|Wikimedia Commons workshop with high school students in Kosovo]] * [[outreach:Education/News/May 2021/Wikipedia training for the Safeguardians of the Intangible Cultular Heritage|Wikipedia training for the Bearers of Intangible Cultural Heritage in Poland]] * [[outreach:Education/News/May 2021/“Writing a Wikipedia article isn’t as difficult and unimaginable as it seems”: A case for Wikipedia Education Program in Ukraine|“Writing a Wikipedia article isn’t as difficult and unimaginable as it seems”: A case for Wikipedia Education Program in Ukraine]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೭:೩೭, ೨೭ ಮೇ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21425406 --> == This Month in Education: June 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 6 • June 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/June 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/June 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/June 2021/Children writing for an encyclopedia – is it possible?|Can children write articles for a wiki encyclopedia?]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Editing contest "Biosphere reserves in the world"|Editing contest "Biosphere reserves in the world"]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Training & workshop on Wikidata and Wikimedia Commons with students from Municipal Learning Center, Gurrakoc|Training & workshop on Wikidata and Wikimedia Commons with students from Municipal Learning Center, Gurrakoc]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Wiki for Human Rights Campaign in the Philippines|Wiki for Human Rights Campaign in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Wiki-School program in Poland at the end of school year|Wikipedia makes children and teachers happy!]] * [[outreach:Education/News/June 2021/Workshop with students of Language Faculty of Philology, University of Prishtina "Hasan Prishtina"|Workshop with the students of Language Faculty of Philology, University of Prishtina "Hasan Prishtina"]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೫೭, ೨೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21553405 --> == This Month in Education: July 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 7 • July 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/July 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/July 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/July 2021/UHI Editathon celebrates 10 years as a university|University celebrates 10th anniversary with an Editathon]] * [[outreach:Education/News/July 2021/A paper on Students' Attitudes Towards the Use of Wikipedia|A paper on Students' Attitudes Towards the Use of Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/July 2021/Announcing the Training of Trainers program for Reading Wikipedia in the Classroom!|Announcing the Training of Trainers program for "Reading Wikipedia in the Classroom"]] * [[outreach:Education/News/July 2021/MOOC Conocimiento Abierto y Software Libre|MOOC Conocimiento Abierto y Software Libre]] * [[outreach:Education/News/July 2021/Leamos Wikipedia en Bolivia|Updates on the Leamos Wikipedia en Bolivia 2021]] * [[outreach:Education/News/July 2021/E-lessons on Wikipedia from Wikimedia Polska|Virtual lessons on Wikipedia from Wikimedia Polska for schools]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೩೨, ೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21829196 --> == This Month in Education: August 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 8 • August 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/August 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/August 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/August 2021/Workshop for the Teachers from Poland|GLAM-wiki Summer in the City: Polish Teachers met in Warsaw]] * [[outreach:Education/News/August 2021/Wikipedia for School – our largest article contest for Ukrainian teachers|Wikipedia for School – our largest article contest for Ukrainian teachers]] * [[outreach:Education/News/August 2021/The importance of Social Service: Modality of educational linkage with ITESM, Querétaro campus and Wikimedia Mexico|The importance of Social Service: Modality of educational linkage with ITESM, Querétaro campus and Wikimedia Mexico]] * [[outreach:Education/News/August 2021/"Searching for the unschooling vibes around Wikipedia" at the Wikimania 2021|Wikimania 2021 and the unschooling vibes around Wikipedia by Wikimedia Polska, Education team]] * [[outreach:Education/News/August 2021/Open Foundation West Africa Introduces KIWIX Offline to the National Association of Graduate Teachers|Open Foundation West Africa Introduces KIWIX Offline to the National Association of Graduate Teachers]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೩:೩೭, ೨೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=21914750 --> == This Month in Education: September 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 9 • September 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/September 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/September 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/September 2021/Cultural history on Wikipedia|Cultural history on Wikipedia]] * [[outreach:Education/News/September 2021/Education program in Ukraine is finally back to offline|Education program in Ukraine is finally back to offline!]] * [[outreach:Education/News/September 2021/Reading Wikipedia in the Classroom Module Distribution in the Philippines|Reading Wikipedia in the Classroom Module Distribution in the Philippines]] * [[outreach:Education/News/September 2021/Senior Citizens WikiTown 2021: Týn nad Vltavou|Senior Citizens WikiTown 2021: Týn nad Vltavou]] * [[outreach:Education/News/September 2021/WikiXLaEducación: New contest to include articles about education on Wikipedia|#WikiXLaEducación: New contest to include articles about education on Wikipedia]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೯:೪೩, ೨೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22072998 --> == This Month in Education: October 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 10 • October 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[outreach:Education/Newsletter/October 2021|Contents]] • [[outreach:Education/Newsletter/October 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[outreach:Education/News/October 2021/1st joint contest Wikimedia UG Georgia and the Ministry of Education of Georgia.|1st joint contest Wikimedia UG Georgia and the Ministry of Education of Georgia]] * [[outreach:Education/News/October 2021/Promoting more inclusive and equitable support for the Wikimedia Education community|Promoting more inclusive and equitable support for the Wikimedia Education community]] * [[outreach:Education/News/October 2021/The Second Online EduWiki Camp in Serbia|The Second Online EduWiki Camp in Serbia]] * [[outreach:Education/News/October 2021/University courses in the UK|Higher and further education courses in the UK]] * [[outreach:Education/News/October 2021/Wikipedia on Silesia Cieszyn in Poland|Wikipedia on Silesia Cieszyn in Poland and in Czech Republic]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೪೦, ೨೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22208730 --> == This Month in Education: November 2021 == {| style="width:70%;" | valign="top" style="text-align:center; border:1px gray solid; padding:1em;" |<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 10 • Issue 11 • November 2021</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Education/Newsletter/November 2021|Contents]] • [[m:Education/Newsletter/November 2021/Headlines|Headlines]] • [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Education/News/November 2021/We talked about EduWiki Outreach Collaborators and how Wikimedia Serbia played a role being a part of it|We talked about EduWiki Outreach Collaborators and how Wikimedia Serbia played a role being a part of it]] * [[m:Education/News/November 2021/Welcome to Meta!|Welcome to Meta!]] * [[m:Education/News/November 2021/Wikipedia Education Program in Ukraine in 2021|Wikipedia Education Program in Ukraine in 2021]] * [[m:Education/News/November 2021/Wikipedia and Education Mentorship Program-Serbia and Philippines Partnership|Wikipedia and Education Mentorship Program-Serbia and Philippines Partnership]] * [[m:Education/News/November 2021/Launch of the Wikimedia Research Fund!|Launch of the Wikimedia Research Fund!]] * [[m:Education/News/November 2021/Education projects in the Land of Valencia|Education projects in the Land of Valencia]] * [[m:Education/News/November 2021/A Hatch-Tyap-Wikipedia In-person Training Event|A Hatch-Tyap-Wikipedia In-person Training Event]] * [[m:Education/News/November 2021/Celebrating Sq Wikipedia Birthday with the Vasil Kamami High School students|Celebrating Sq Wikipedia Birthday with the Vasil Kamami High School students]] * [[m:Education/News/November 2021/Celebrating Wikidata with the Nikola Koperniku High School students|Celebrating Wikidata with the Nikola Koperniku High School students]] </div> |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೧೮, ೨೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22360687 --> == This Month in Education: January 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span><br/> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 1 • January 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/30-h Wikipedia Article Writing Challenge|30-h Wikipedia Article Writing Challenge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Announcing Wiki Workshop 2022|Announcing Wiki Workshop 2022]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Final exhibition about Cieszyn Silesia region|Final exhibition about Cieszyn Silesia region]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Join us this February for the EduWiki Week|Join us this February for the EduWiki Week]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Offline Education project WikiChallenge closed its third edition|Offline Education project WikiChallenge closed its third edition]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Reading Wikipedia in the Classroom ToT Experience of a Filipina Wikimedian|Reading Wikipedia in the Classroom ToT Experience of a Filipina Wikimedian]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Welcoming new trainers of the Reading Wikipedia in the Classroom program|Welcoming new trainers of the Reading Wikipedia in the Classroom program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2022/Wikimedia Israel’s education program: Students enrich Hebrew Wiktionary with Biblical expressions still in use in modern Hebrew|Wikimedia Israel’s education program: Students enrich Hebrew Wiktionary with Biblical expressions still in use in modern Hebrew]] </div></div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೨೮, ೨೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೨ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22669905 --> == This Month in Education: February 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English ... {{int:please-translate}} <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 2 • February 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</div> </div> <div style="column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Open Foundation West Africa Expands Open Movement With UHAS|Open Foundation West Africa Expands Open Movement With UHAS]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Celebrating the 18th anniversary of Ukrainian Wikipedia|Celebrating the 18th anniversary of Ukrainian Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Integrating Wikipedia in the academic curriculum in a university in Mexico|Integrating Wikipedia in the academic curriculum in a university in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Results of "Reading Wikipedia" workshop in the summer school of Plan Ceibal in Uruguay|Results of "Reading Wikipedia" workshop in the summer school of Plan Ceibal in Uruguay]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/WikiFundi, offline editing plateform : last release notes and how-tos|WikiFundi, offline editing plateform : last release notes and how-tos]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/Writing Wikipedia as an academic assignment in STEM fields|Writing Wikipedia as an academic assignment in STEM fields]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2022/The Learning and Connection – 1Lib1Ref with African Librarians|The Learning and Connection – 1Lib1Ref with African Librarians]] </div> </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೦೯, ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೨ (UTC)</div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=22886200 --> == This Month in Education: March 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English... Please help translate to your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 3 • March 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Arte+Feminismo Pilipinas:Advocacy on Women Empowerment|Arte+Feminismo Pilipinas:Advocacy on Women Empowerment]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/The edit-a-thon on Serbian Wikipedia on the occasion of Edu Wiki Week|The edit-a-thon on Serbian Wikipedia on the occasion of Edu Wiki Week]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Call for Participation: Higher Education Survey|Call for Participation: Higher Education Survey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Collection of Good Practices in Wikipedia Education|Collection of Good Practices in Wikipedia Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Conversation: Open education in the Wikimedia Movement views from Latin America|Conversation: Open education in the Wikimedia Movement views from Latin America]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/EduWiki Week 2022, celebrations and learnings|EduWiki Week 2022, celebrations and learnings]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/EduWiki Week in Armenia|EduWiki Week in Armenia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Open Education Week at the Universidad Autónoma de Nuevo León|Open Education Week at the Universidad Autónoma de Nuevo León]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Wikipedia + Education Talk With Leonard Hagan|Wikipedia + Education Talk With Leonard Hagan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2022/Wikimedia Israel cooperates with Yad Vashem in developing a training course for teachers|Wikimedia Israel cooperates with Yad Vashem in developing a training course for teachers]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೫೭, ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23020683 --> == This Month in Education: April 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English... Please help translate to your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 4 • April 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Audio-Educational Seminar of Wikimedia Mexico|Audio-Educational Seminar of Wikimedia Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Dagbani Wikimedians using digital TV broadcast to train Wikipedia contributors in Ghana|Dagbani Wikimedians using digital TV broadcast to train Wikipedia contributors in Ghana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Digital Education & The Open Space With Herbert Acheampong|Digital Education & The Open Space With Herbert Acheampong]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/HerStory walks as a part of edit-a-thons|HerStory walks as a part of edit-a-thons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/Join us for Wiki Workshop 2022|Join us for Wiki Workshop 2022]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2022/The youngest member of Tartu Wikiclub is 15-year-old student|The youngest member of Tartu Wikiclub is 15-year-old student]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೫೧, ೨೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23177152 --> == This Month in Education: May 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 5 • May 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[Education/News/May 2022/Wiki Hackathon in Kwara State|Wiki Hackathon in Kwara State]] * [[Education/News/May 2022/Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete|Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete]] * [[Education/News/May 2022/Education in Kosovo|Education in Kosovo]] * [[Education/News/May 2022/Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes|Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes]] * [[Education/News/May 2022/Tyap Wikipedia Goes Live|Tyap Wikipedia Goes Live]] * [[Education/News/May 2022/Spring 1Lib1Ref edition in Poland|Spring 1Lib1Ref edition in Poland]] * [[Education/News/May 2022/Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop|Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop]] * [[Education/News/May 2022/Wikibooks project in teaching|Wikibooks project in teaching]] * [[Education/News/May 2022/Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković|Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković]] * [[Education/News/May 2022/My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah|My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education| Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೨:೪೩, ೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23282386 --> == This Month in Education: May 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:40px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:20px; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif; width:900px;"> Volume 11 • Issue 5 • May 2022</span> ---- <span style="font-size:larger;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</span> ---- <span style="color:white; font-size:26px; font-family:Montserrat; display:block; background:#92BFB1; width:100%;">In This Issue</span></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em; -moz-column-count: 2; -moz-column-width: 35em; -webkit-column-count: 2; -webkit-column-width: 35em;"> * [[m:Education/News/May 2022/Wiki Hackathon in Kwara State|Wiki Hackathon in Kwara State]] * [[m:Education/News/May 2022/Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete|Introduction of the Wikimedia Fan Club to Kwara State University Malete]] * [[m:Education/News/May 2022/Education in Kosovo|Education in Kosovo]] * [[m:Education/News/May 2022/Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes|Bringing the Wikiprojects to the Island of Catanduanes]] * [[m:Education/News/May 2022/Tyap Wikipedia Goes Live|Tyap Wikipedia Goes Live]] * [[m:Education/News/May 2022/Spring 1Lib1Ref edition in Poland|Spring 1Lib1Ref edition in Poland]] * [[m:Education/News/May 2022/Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop|Tyap Editors Host Maiden Wiktionary In-person Training Workshop]] * [[m:Education/News/May 2022/Wikibooks project in teaching|Wikibooks project in teaching]] * [[m:Education/News/May 2022/Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković|Africa Eduwiki Network Hosted Conversation about Wikimedian in Education with Nebojša Ratković]] * [[m:Education/News/May 2022/My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah|My Journey In The Wiki-Space By Thomas Baah]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education| Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೨:೫೪, ೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23351176 --> == This Month in Education: June 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 6 • June 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Black Lunch Table: Black History Month with Igbo Wikimedians User Group|Black Lunch Table: Black History Month with Igbo Wikimedians User Group]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Bolivian Teachers Welcomed Wikipedia in their Classroom|Bolivian Teachers Welcomed Wikipedia in their Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Educational program & Wikivoyage in Ukrainian University|Educational program & Wikivoyage in Ukrainian University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/The Great Learning and Connection: Experience from AFLIA|The Great Learning and Connection: Experience from AFLIA]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/New Mexico Students Join Wikimedia Movement Through WikiForHumanRights Campaign|New Mexico Students Join Wikimedia Movement Through WikiForHumanRights Campaign]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/The school wiki-project run by a 15 year old student came to an end|The school wiki-project run by a 15 year old student came to an end]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/The students of Kadir Has University, Istanbul contribute Wikimedia projects in "Civic Responsibility Project" course|The students of Kadir Has University, Istanbul contribute Wikimedia projects in "Civic Responsibility Project" course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wiki Trip with Vasil Kamami Wikiclub to Berat, the town of one thousand windows|Wiki Trip with Vasil Kamami Wikiclub to Berat, the town of one thousand windows]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wikiclubs in Albania|Wikiclubs in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wikidata in the classroom FGGC Bwari Experience|Wikidata in the classroom FGGC Bwari Experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/Wikipedia and Secondary Schools in Aotearoa New Zealand|Wikipedia and Secondary Schools in Aotearoa New Zealand]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2022/А large-scale online course for teaching beginners to work in Wikipedia has been developed in Russia|А large-scale online course for teaching beginners to work in Wikipedia has been developed in Russia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೮:೫೦, ೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23406065 --> == This Month in Education: July 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 7 • July 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Wikimedia Chile launched a teacher guidebook with Wiki tools for Heritage Education|Wikimedia Chile launched a teacher guidebook with Wiki tools for Heritage Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Wikimedia Serbia received a new accreditation for the professional development program|Wikimedia Serbia received a new accreditation for the professional development program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Wikimedia for Illiterate Persons|Wikimedia for Illiterate Persons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/EtnoWiki edit-a-thon in Poland|Polish Wikipedia is enriched with new EtnoWiki content]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2022/Career Education through Wikipedia|Career Education through Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೩೯, ೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23607963 --> == This Month in Education: August 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 8 • August 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/The Making of a Certified Trainer of Reading Wikipedia in the Classroom|The Making of a Certified Trainer of Reading Wikipedia in the Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Wikimania SDGs 2022: The Kwara Experience|Wikimania SDGs 2022: The Kwara Experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/An adapted Module teacher’s guide in Yoruba and English about Reading Wikipedia in the Classroom in Nigeria is now available on Commons|An adapted Module teacher’s guide in Yoruba and English about Reading Wikipedia in the Classroom in Nigeria is now available on Commons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Reading Wikipedia in the Classroom Kwara, Nigeria: The Trainers Experience|Reading Wikipedia in the Classroom Kwara, Nigeria: The Trainers Experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Edu Wiki Camp 2022 in Serbia: Together again|Edu Wiki Camp 2022 in Serbia: Together again]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Reading Wikipedia in the Classroom Program Nigeria: The Teacher experience |Reading Wikipedia in the Classroom Program Nigeria: The Teacher experience]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Wiki For Senior Citizens|Wiki For Senior Citizens]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/WikiLoves SDGs Nigeria Tours Kwara State University Malete|WikiLoves SDGs Nigeria Tours Kwara State University Malete]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2022/Wikiteka project in Poland - summertime|Wikiteka project in Poland - summertime]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೦೧, ೭ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23758285 --> == This Month in Education: September 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 9 • September 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/OpenEdu.ch: centralising training documents, a platform for the teachers' community in Switzerland|OpenEdu.ch: centralising training documents, a platform for the teachers' community in Switzerland]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Senior Citizens WikiTown 2022: Exploring Olomouc and its heritage|Senior Citizens WikiTown 2022: Exploring Olomouc and its heritage]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Wikimedia Research Fund|Wikimedia Research Fund]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Wikimedia Youths Commemorate the International Youth Day 2022 in an exciting way across the globe|Wikimedia Youths Commemorate the International Youth Day 2022 in an exciting way across the globe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2022/Wikipedia, Education, and the Crisis of Information|Wikipedia, Education, and the Crisis of Information]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೬:೫೫, ೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೨ (UTC)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=23879722 --> == This Month in Education: End of the 2022 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 11 • Issue 10 • October–November 2022</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/End of the 2022|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/End of the 2022/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/2nd Latin American Regional Meeting on Education|2nd Latin American Regional Meeting on Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Adopting Wikipedia for Secondary School Students in Nigeria Classroom|Adopting Wikipedia for Secondary School Students in Nigeria Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Celebrating 2022 Vibrance in Kwara State University Malete|Celebrating 2022 Vibrance in Kwara State University Malete]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Celebrating the Wikipedia and Wikidata Birthday in school|Celebrating the Wikipedia and Wikidata Birthday in school]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Report on school libraries in Poland for the Wikiteka project|Report on school libraries in Poland for the Wikiteka project]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Wiki For Senior Citizens Network|Wiki For Senior Citizens Network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/WikiEducation, Educational practices and experiences in Mexico with Wikipedia and other open resources|WikiEducation, Educational practices and experiences in Mexico with Wikipedia and other open resources]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2022/Wikimedia & Education Workshops: a Wiki Movimento Brasil initiative|Wikimedia & Education Workshops: a Wiki Movimento Brasil initiative]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/An event at the National History Museum in Tirana|An event at the National History Museum in Tirana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Students 24-hour competition on Wikipedia article writing|Students 24-hour competition on Wikipedia article writing]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wiki-Data a Giant at 10|Wiki-Data a Giant at 10]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/WikiGraphers: Visualizing Open Knowledge|WikiGraphers: Visualizing Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wikimedia Israel’s Educational Innovation: “Students Write Wikipedia” as a Matriculation-Exam Alternative|Wikimedia Israel’s Educational Innovation: “Students Write Wikipedia” as a Matriculation-Exam Alternative]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wikimedia Morocco User Group Empowers Moroccan Teachers to Use Wikipedia in the Classroom |Wikimedia Morocco User Group Empowers Moroccan Teachers to Use Wikipedia in the Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Wikimedia Russia has released the "Introduction to Wikipedia" textbook|Wikimedia Russia has released the "Introduction to Wikipedia" textbook]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/“Wikipedia for School” contest was held in Ukraine for the third time|“Wikipedia for School” contest was held in Ukraine for the third time]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2022/Announcing the Wikipedia & Education User Group Election Results|Announcing the Wikipedia & Education User Group Election Results]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೨೬, ೧೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24091294 --> == This Month in Education: January 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 1 • January 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Educational Projects 2023-1 in Mexico|Educational Projects 2023-1 in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Integration of Wikipedia in Ukrainian universities – teacher-led and student-led|Integration of Wikipedia in Ukrainian universities – teacher-led and student-led]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Transitional Justice in Kosovo edit-a-thon and Partnership with Faculty of Electrical and Computer Engineering - University of Prishtina|Transitional Justice in Kosovo edit-a-thon and Partnership with Faculty of Electrical and Computer Engineering - University of Prishtina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Wikidata Citation Hunt Program for secondary school students, Dubai|Wikidata Citation Hunt Program for secondary school students, Dubai]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Wikipedia edit-a-thon with students from Art Faculty - University of Prishtina|Wikipedia edit-a-thon with students from Art Faculty - University of Prishtina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2023/Тeacher from Belgrade got a reward for using Wikibooks in teaching|Тeacher from Belgrade got a reward for using Wikibooks in teaching]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೩:೦೨, ೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24472891 --> == This Month in Education: February 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 2 • February 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/A Strategic Direction for a Massive Online Course for Educators in Brazil|A Strategic Direction for a Massive Online Course for Educators in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Alliance Funding for Wikipedia as a school resource in Tāmaki Makaurau Auckland, New Zealand|Alliance Funding for Wikipedia as a school resource in Tāmaki Makaurau Auckland, New Zealand]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Call for Submissions to Wiki Workshop 2023|Call for Submissions to Wiki Workshop 2023]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Collaboration with Charles University on the creation of Czech Wikipedia started in January|Collaboration with Charles University on the creation of Czech Wikipedia started in January]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Open Education Week 2023 in the Wikimedia Mexico Education Program|Open Education Week 2023 in the Wikimedia Mexico Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2023/Wikiclubs with different schools in Albania |Wikiclubs with different schools in Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೨:೩೮, ೧೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24706239 --> == This Month in Education: March 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 3 • March 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Audio-seminar project of the Wikimedia Mexico Education Program|Audio-seminar project of the Wikimedia Mexico Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Empowering Nigerian Female Artists: Through Art & Feminism Edith-A-Thon at KWASU Fan Club|Empowering Nigerian Female Artists: Through Art & Feminism Edith-A-Thon at KWASU Fan Club]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Exploring How Wikipedia Works|Exploring How Wikipedia Works]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Florida graduate students complete Library History edit-a-thon for credit|Florida graduate students complete Library History edit-a-thon for credit]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Improving hearing health content in Brazil|Improving hearing health content in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Media Literacy Portal to become a key resource for media education in Czech Libraries |Media Literacy Portal to become a key resource for media education in Czech Libraries]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikeys in the Albanian language|Wikeys in the Albanian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikimarathon is an opportunity to involve students and teachers in creating and editing articles in Wikipedia|Wikimarathon is an opportunity to involve students and teachers in creating and editing articles in Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikimedia Polska short report|Wikimedia Polska short report]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2023/Wikimedia Serbia participated in the State Seminar of the The Mathematical Society of Serbia|Wikimedia Serbia participated in the State Seminar of the The Mathematical Society of Serbia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೦:೧೫, ೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24824837 --> == This Month in Education: April 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 4 • April 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Auckland Museum Alliance fund project update|Auckland Museum Alliance fund project update]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Introducing Wikipedia to Kusaal Language Teachers|Introducing Wikipedia to Kusaal Language Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/KWASU Fan Club Leads the Way in 21st Century Learning with Wiki in School Program|KWASU Fan Club Leads the Way in 21st Century Learning with Wiki in School Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/On-line Courses for Educators in Poland|On-line Courses for Educators in Poland]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Online meeting of Ukrainian educators working with Wikipedia – four perspectives|Online meeting of Ukrainian educators working with Wikipedia – four perspectives]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Wikiclubs Editathon in Elbasan, Albania |Wikiclubs Editathon in Elbasan, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Wikipedia at the Brazilian Linguistics Olympiad|Wikipedia at the Brazilian Linguistics Olympiad]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2023/Wikipedia at the University of Łódź Information Management Conference|Wikipedia at the University of Łódź Information Management Conference]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೫೭, ೨೩ ಮೇ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=24999562 --> == This Month in Education: June 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 5 • June 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/Africa Day 2023: Abuja Teachers celebrates|Africa Day 2023: Abuja Teachers celebrates]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/From editing articles to civic power – Wikimedia UK's research on democracy and Wikipedia|From editing articles to civic power – Wikimedia UK's research on democracy and Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/Reading Wikipedia in the Classroom Program in Yemen Brings Positive Impact to Yemeni Teachers|Reading Wikipedia in the Classroom Program in Yemen Brings Positive Impact to Yemeni Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/Using Wikipedia in education: students' and teachers' view|Using Wikipedia in education: students' and teachers' view]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/The Journey of Reading Wikipedia in the Classroom Lagos State|The Journey of Reading Wikipedia in the Classroom Lagos State]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/WMB goes to Serbia |WMB goes to Serbia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2023/But we don't want it to end!|But we don't want it to end!]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೪:೧೪, ೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25147408 --> == This Month in Education: July 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 7 • July 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wikimedia Kaduna Connect Campaign|Wikimedia Kaduna Connect Campaign]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wikimedia Serbia published a paper Promoting Equity in Access to Open Knowledge: An Example of the Wikipedia Educational Program|Wikimedia Serbia published a paper Promoting Equity in Access to Open Knowledge: An Example of the Wikipedia Educational Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wikimedia and Education Kailali Multiple campus|Wikimedia and Education Kailali Multiple campus]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/WikiCamp in Istog, Kosovo: Promoting Knowledge and Nature Appreciation|WikiCamp in Istog, Kosovo: Promoting Knowledge and Nature Appreciation]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Wiki at the Brazilian National History Symposium|Wiki at the Brazilian National History Symposium]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/US & Canada program reaches 100M words added |US & Canada program reaches 100M words added]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Renewed Community Wikiconference brought together experienced Wikipedians and newcomers|Renewed Community Wikiconference brought together experienced Wikipedians and newcomers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Kusaal Wikipedia Workshop at Ajumako Campus, University of Education, Winneba|Kusaal Wikipedia Workshop at Ajumako Campus, University of Education, Winneba]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Join us to celebrate the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program Graduation Ceremony|Join us to celebrate the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program Graduation Ceremony]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/Activities that took place during the presentation of the WikiEducation book|Activities that took place during the presentation of the WikiEducation book. Educational practices and experiences in Mexico with Wikipedia and other open resources in Xalala, Veracruz from the Wikimedia Mexico Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/62+ Participants Graduates from the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program|62+ Participants Graduates from the Kiwix4Schools Africa Mentorship Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/“Reading Wikipedia in the Classroom” course launched in Ukraine|“Reading Wikipedia in the Classroom” course launched in Ukraine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2023/OFWA and Goethe Institute Host Wiki Skills For Librarians Workshop-Ghana|OFWA and Goethe Institute Host Wiki Skills For Librarians Workshop-Ghana]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೦೨, ೧೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25457946 --> == This Month in Education: September 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 7 • September 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Inauguration of the Kent Wiki Club at the Wikimania 2023 Conference|Inauguration of the Kent Wiki Club at the Wikimania 2023 Conference]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Letter Magic: Supercharging Your WikiEducation Programs|Letter Magic: Supercharging Your WikiEducation Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Réseau @pprendre (Learning Network) : The Initiative for Educational Change in Francophone West Africa|Réseau @pprendre (Learning Network) : The Initiative for Educational Change in Francophone West Africa]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/WikiChallenge Ecoles d’Afrique closes its 5th edition with 13 winning schools|WikiChallenge Ecoles d’Afrique closes its 5th edition with 13 winning schools]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/WikiConecta: connecting Brazilian university professors and Wikimedia|WikiConecta: connecting Brazilian university professors and Wikimedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2023/Wikimedia Germany launches interactive event series Open Source AI in Education |Wikimedia Germany launches interactive event series Open Source AI in Education]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೦:೩೧, ೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25700976 --> == This Month in Education: October 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">Volume 12 • Issue 8 • October 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/3 Generations at Wikipedia Education Program in Türkiye|3 Generations at Wikipedia Education Program in Türkiye]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/CBSUA Launches Wiki Education in Partnership with PhilWiki Community and Bikol Wikipedia Community|CBSUA Launches Wiki Education in Partnership with PhilWiki Community and Bikol Wikipedia Community]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Celebrating Wikidata’s Birthday in Elbasan|Celebrating Wikidata’s Birthday in Elbasan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Edu Wiki Camp 2023 - together in Sremski Karlovci|Edu Wiki Camp 2023 - together in Sremski Karlovci]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/PhilWiki Community promotes language preservation and cultural heritage advocacies at ADNU|PhilWiki Community promotes language preservation and cultural heritage advocacies at ADNU]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/PunjabWiki Education Program: A Wikipedia Adventure in Punjab|PunjabWiki Education Program: A Wikipedia Adventure in Punjab]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/WikiConference on Education ignites formation of Wikimedia communities|WikiConference on Education ignites formation of Wikimedia communities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Wikimedia Estonia talked about education at CEE meeting in Tbilisi|Wikimedia Estonia talked about education at CEE meeting in Tbilisi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Wikimedia in Brazil is going to be a book|Wikimedia in Brazil is going to be a book]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2023/Wikipedian Editor Project: Arabic Sounds Workshop 2023|Wikipedian Editor Project: Arabic Sounds Workshop 2023]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೦೪, ೮ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25784366 --> == This Month in Education: November 2023 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 12 • Issue 9 • November 2023</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2023|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2023/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/4th WikiUNAM Editathon: Community knowledge strengthens education|4th WikiUNAM Editathon: Community knowledge strengthens education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Edit-a-thon at the Faculty of Medical Sciences of Santa Casa de São Paulo|Edit-a-thon at the Faculty of Medical Sciences of Santa Casa de São Paulo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/EduWiki Nigeria Community: Embracing Digital Learning Through Wikipedia|EduWiki Nigeria Community: Embracing Digital Learning Through Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Evening Wikischool offers Czech seniors further education on Wikipedia|Evening Wikischool offers Czech seniors further education on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Expansion of Wikipedia Education Program through Student Associations at Iranian Universities|Expansion of Wikipedia Education Program through Student Associations at Iranian Universities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Exploring Wikipedia through Wikiclubs and the Wikeys board game in Albania |Exploring Wikipedia through Wikiclubs and the Wikeys board game in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/First anniversary of the game Wikeys|First anniversary of the game Wikeys]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Involve visiting students in education programs|Involve visiting students in education programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Iranian Students as Wikipedians: Using Wikipedia to Teach Research Methodology and Encyclopedic Writing|Iranian Students as Wikipedians: Using Wikipedia to Teach Research Methodology and Encyclopedic Writing]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Kiwix4Schools Nigeria: Bridging Knowledge Gap through Digital Literacy|Kiwix4Schools Nigeria: Bridging Knowledge Gap through Digital Literacy]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Lire wikipedia en classe à Djougou au Bénin|Lire wikipedia en classe à Djougou au Bénin]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Tyap Wikimedians Zaria Outreach|Tyap Wikimedians Zaria Outreach]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/Art Outreach at Aje Compreshensive Senior High School 1st November 2023, Lagos Mainland|Art Outreach at Aje Comprehensive Senior High School 1st November 2023, Lagos Mainland]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2023/PhilWiki Community holds a meet-up to advocate women empowerment|PhilWiki Community holds a meet-up to advocate women empowerment]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೩:೫೪, ೧೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೩ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=25919737 --> == This Month in Education: January 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 1 • January 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Cross-Continental Wikimedia Activities: A Dialogue between Malaysia and Estonia|Cross-Continental Wikimedia Activities: A Dialogue between Malaysia and Estonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Czech programme SWW in 2023 – how have we managed to engage students|Czech programme SWW in 2023 – how have we managed to engage students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Extending Updates on Wikipedia in Education – Elbasan, Albania|Extending Updates on Wikipedia in Education – Elbasan, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Reading Wikipedia in the Classroom Teacher’s guide – now available in Bulgarian language|Reading Wikipedia in the Classroom Teacher’s guide – now available in Bulgarian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Summer students at Auckland Museum|Summer students at Auckland Museum]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/WikiDunong: EduWiki Initiatives in the Philippines Project|WikiDunong: EduWiki Initiatives in the Philippines Project]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Wikimedia Armenia's Educational Workshops|Wikimedia Armenia's Educational Workshops]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2024/Wikimedia Foundation publishes its first Child Rights Impact Assessment|Wikimedia Foundation publishes its first Child Rights Impact Assessment]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೩೨, ೧೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26091771 --> == This Month in Education: February 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 2 • February 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/2 new courses in Students Write Wikipedia Starting this February|2 new courses in Students Write Wikipedia Starting this February]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/More two wiki-education partnerships|More two wiki-education partnerships]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Open Education Week 2024 in Mexico|Open Education Week 2024 in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Reading Wikipedia in Bolivia, the community grows|Reading Wikipedia in Bolivia, the community grows]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Wiki Education Philippines promotes OERs utilization|Wiki Education Philippines promotes OERs utilization]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Wiki Loves Librarians, Kaduna|Wiki Loves Librarians, Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2024/Wiki Workshop 2024 CfP - Call for Papers Research track|Wiki Workshop 2024 CfP – Call for Papers Research track]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೦:೦೭, ೨೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26310117 --> == This Month in Education: March 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 3 • March 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Reading Wikipedia in the classroom, Kaduna|Reading Wikipedia in the classroom, Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Reading Wikipedia in Ukraine – the course for educators is now available on demand|Reading Wikipedia in Ukraine – the course for educators is now available on demand]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Wiki Movement Brazil will once again support the Brazilian Linguistics Olympiad|Wiki Movement Brazil will once again support the Brazilian Linguistics Olympiad]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2024/Wikipedia within the Education Setting in Albania|Wikipedia within the Education Setting in Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೫೮, ೨೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26659969 --> == This Month in Education: April 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 4 • April 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/EduWiki Updates From Uganda|EduWiki Updates From Uganda]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/Good news from Bolivia: Reading Wikipedia Program continues in 2024|Good news from Bolivia: Reading Wikipedia Program continues in 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/Hearing Health Project: Impactful partnership with Wiki Movement Brazil|Hearing Health Project: Impactful partnership with Wiki Movement Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2024/Wikimedia Spain, Amical Wikimedia and the University of Valencia develop Wikipedia educational project|Wikimedia Spain, Amical Wikimedia and the University of Valencia develop Wikipedia educational project]]</div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೪೯, ೧೪ ಮೇ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26698909 --> == This Month in Education: May 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 5 • May 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Albania - Georgia Wikimedia Cooperation 2024|Albania - Georgia Wikimedia Cooperation 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Aleksandër Xhuvani University Editathon in Elbasan|Aleksandër Xhuvani University Editathon in Elbasan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Central Bicol State University of Agriculture LitFest features translation and article writing on Wikipedia|Central Bicol State University of Agriculture LitFest features translation and article writing on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Empowering Youth Council in Bulqiza through editathons|Empowering Youth Council in Bulqiza through editathons]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/We left a piece of our hearts at Arhavi|We left a piece of our hearts at Arhavi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Wiki Movimento Brasil at Tech Week and Education Speaker Series |Wiki Movimento Brasil at Tech Week and Education Speaker Series]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2024/Wikimedia MKD trains new users in collaboration with MYLA|Wikimedia MKD trains new users in collaboration with MYLA]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೯:೦೦, ೧೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=26854161 --> == This Month in Education: June 2024 == <div class="plainlinks mw-content-ltr" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 6 • June 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/From a Language Teacher to a Library Support Staff: The Wikimedia Effect|From a Language Teacher to a Library Support Staff: The Wikimedia Effect]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/5th WikiEducation 2024 Conference in Mexico|5th WikiEducation 2024 Conference in Mexico]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Lviv hosted a spring wikischool for Ukrainian high school students|Lviv hosted a spring wikischool for Ukrainian high school students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/First class of teachers graduated from Reading Wikipedia in the Classroom 2024|First class of teachers graduated from Reading Wikipedia in the Classroom 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Empowering Digital Citizenship: Unlocking the Power of Open Knowledge with Participants of the LIFE Legacy|Empowering Digital Citizenship: Unlocking the Power of Open Knowledge with Participants of the LIFE Legacy]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Wiki Movimento Brazil supports online and in-person courses and launches material to guide educators in using Wikimedia projects |Wiki Movimento Brazil supports online and in-person courses and launches material to guide educators in using Wikimedia projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Where to find images for free? Webinar for librarians answered many questions|Where to find images for free? Webinar for librarians answered many questions]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2024/Wikimedia MKD and University of Goce Delchev start a mutual collaboration|Wikimedia MKD and University of Goce Delchev start a mutual collaboration]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೨೮, ೯ ಜುಲೈ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27085892 --> == This Month in Education: August 2024 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 7 • August 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Cross-Cultural Knowledge Sharing: Wikipedia's New Frontier at University of Tehran|Cross-Cultural Knowledge Sharing: Wikipedia's New Frontier at University of Tehran]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Let's Read Wikipedia in Bolivia reaches teachers in Cochabamba|Let's Read Wikipedia in Bolivia reaches teachers in Cochabamba]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Results of the 2023 “Wikipedia for School” Contest in Ukraine|Results of the 2023 “Wikipedia for School” Contest in Ukraine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Edu Wiki Camp in Serbia, 2024|Edu Wiki Camp in Serbia, 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Wikimedia Human Rights Month this year engaged schools in large amount|Wikimedia Human Rights Month this year engaged schools in large amount]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Strengthening Education Programs at Wikimania 2024: A Global Leap in Collaborative Learning|Strengthening Education Programs at Wikimania 2024: A Global Leap in Collaborative Learning]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Wiki Education programs are featured in a scientific outreach magazine, and Wiki Movimento Brasil offers training for researchers in the Amazon|Wiki Education programs are featured in a scientific outreach magazine, and Wiki Movimento Brasil offers training for researchers in the Amazon]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2024/Wiki Movimento Brasil aims to adapt a game about Wikipedia, organize an academic event for scientific dissemination, and host the XXXIII Wiki-Education Workshop|Wiki Movimento Brasil aims to adapt a game about Wikipedia, organize an academic event for scientific dissemination, and host the XXXIII Wiki-Education Workshop]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೮:೫೧, ೧೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27310254 --> == This Month in Education: October 2024 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 8 • October 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/CBSUA Wiki Education turns 1 year|CBSUA Wiki Education turns 1 year]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/7th Senior WikiTown took place in Becov nad Teplou, Czech Republic|7th Senior WikiTown took place in Becov nad Teplou, Czech Republic]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Edit-a-thon about Modern Architecture in Kosovo|Edit-a-thon about Modern Architecture in Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Edu_Wiki_in_South_Sudan:_Creating_a_better_future_in_education|Empowering Digital Literacy through Wikimedia in South Sudan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Many new articles and contributions in September and October for Wikimedia MKD|Many new articles and contributions in September and October for Wikimedia MKD]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/New Record: 5 Events in Municipal Library within a Month |New Record: 5 Events in Municipal Library within a Month]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Wiki-Education programs in Brazil are centered around the Wikidata and Wikisource platforms|Wiki-Education programs in Brazil are centered around the Wikidata and Wikisource platforms]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/WikiChallenge African Schools wins the “Open Pedagogy” Award 2024 from OE Global|WikiChallenge African Schools wins the “Open Pedagogy” Award 2024 from OE Global]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Wikipedia helps in improving cognitive skills|Wikipedia helps in improving cognitive skills]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/Wikipedia in Graduate Studies: Expanding Research Impact|Wikipedia in Graduate Studies: Expanding Research Impact]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2024/WiLMa PH establishes a Wiki Club|WiLMa PH establishes a Wiki Club]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೨೭, ೧೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27733413 --> == This Month in Education: November 2024 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 13 • Issue 9 • November 2024</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2024|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2024/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Auckland Museum Wikipedia Student Programme|Auckland Museum Wikipedia Student Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Citizenship and free knowledge on Wikipedia in Albanian language|Citizenship and free knowledge on Wikipedia in Albanian language]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Engaging students with Wikipedia and Wikidata at Hasanuddin University’s Wikimedia Week|Engaging students with Wikipedia and Wikidata at Hasanuddin University’s Wikimedia Week]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Minigrant initiative by empowering the Rrëshen community in Albania|Minigrant initiative by empowering the Rrëshen community in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikidata birthday in Albania, 2024|Wikidata birthday in Albania, 2024]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikidata birthday in School |Wikidata birthday in School]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikimedia Education Workshop at Lumbini Technological University|Wikimedia Education Workshop at Lumbini Technological University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Wikimedia MKD's new collaborations and new content|Wikimedia MKD's new collaborations and new content]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2024/Improving Historical Knowledge on Persian Wikipedia through a continuous Wikimedia Education Program: Shahid Beheshti University Wikipedia Education Program|Improving Historical Knowledge on Persian Wikipedia through a continuous Wikimedia Education Program: Shahid Beheshti University Wikipedia Education Program]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೪೨, ೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೪ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=27879342 --> == This Month in Education: January 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 1 • January 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Advancing Education Pillar in Kosovo: 2024 Journey|Advancing Education Pillar in Kosovo: 2024 Journey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Auckland Museum Wikipedia Students Making Progress|Auckland Museum Wikipedia Students Making Progress]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Celebrating 10 Years of Wiki Education|Celebrating 10 Years of Wiki Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Empowering Multilingual Students: Expanding Wikipedia Through Collaboration of foreign languages faculty's students of the University of Tehran|Empowering Multilingual Students: Expanding Wikipedia Through Collaboration of foreign languages faculty's students of the University of Tehran]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Ensuring accurate and authentic information with 1Lib1Ref Campaign in Anambra|Ensuring accurate and authentic information with 1Lib1Ref Campaign in Anambra]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Experiences of Wikipedia in the classroom with a gender perspective in Monterrey |Experiences of Wikipedia in the classroom with a gender perspective in Monterrey]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Fine Arts University Students exploring Wikipedia in Tirana, Albania|Fine Arts University Students exploring Wikipedia in Tirana, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Lviv hosted Ukraine’s first student photo walk for Wikipedia|Lviv hosted Ukraine’s first student photo walk for Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Many new trained volunteers and new articles at the end of the year in Macedonia|Many new trained volunteers and new articles at the end of the year in Macedonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Wikimedia and Scientific Events in Brazil|Wikimedia and Scientific Events in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2025/Wiki Workshop- Call for Contributions|Wiki Workshop- Call for Contributions]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೧:೨೬, ೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28111205 --> == This Month in Education: February 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 2 • February 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Activities series at the Shefit Hekali school in Peqin, Albania|Activities series at the Shefit Hekali school in Peqin, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wikimedia Brazil has formed a partnership with a public policy research institute|Wikimedia Brazil has formed a partnership with a public policy research institute]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Preserving Heritage: Tuluvas Aati Month Educational Wikimedia Programs|Preserving Heritage: Tuluvas Aati Month Educational Wikimedia Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Reflecting on our Past: Farewell to the Auckland Museum Summer Students|Reflecting on our Past: Farewell to the Auckland Museum Summer Students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Successful Conclusion of the Second Phase of "Reading Wikipedia in the Classroom" in Yemen|Successful Conclusion of the Second Phase of "Reading Wikipedia in the Classroom" in Yemen]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wiki Workshop in Mitrovica |Wiki Workshop in Mitrovica]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wikimedia MKD' Education: Lots of new trained users, lots of new articles|Wikimedia MKD' Education: Lots of new trained users, lots of new articles]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2025/Wikimedia Serbia receives accreditation from the National Library of Serbia for the Wiki Senior seminar|Wikimedia Serbia receives accreditation from the National Library of Serbia for the Wiki Senior seminar]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೪:೩೪, ೧೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28314249 --> == This Month in Education: March 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 3 • March 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/A Whole New World: Research Findings on New Editor Integration in Serbian Wikipedia|A Whole New World: Research Findings on New Editor Integration in Serbian Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Bolivia: a new round of Leamos Wikipedia begins in Bolivia|Bolivia: a new round of Leamos Wikipedia begins in Bolivia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Faculty of Social Sciences Workshop in Albania|Faculty of Social Sciences Workshop in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Lots of contributions and trainings as part of Wikimedia MKD's Education Programme|Lots of contributions and trainings as part of Wikimedia MKD's Education Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2025/Wikimedia organized multiple events of science and education in Brazil during the month of March|Wikimedia organized multiple events of science and education in Brazil during the month of March]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೩೪, ೧೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28458563 --> == This Month in Education: April 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 4 • April 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/April 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Ceremony of giving certificates and awarding the winners of the edit-a-thon: Meet Slovenia|Ceremony of giving certificates and awarding the winners of the edit-a-thon: Meet Slovenia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/The Workshops Wikimedia & Education are back in Brazil|The Workshops Wikimedia & Education are back in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/EduWiki Nigeria: Advancing Digital Literacy in Schools|EduWiki Nigeria: Advancing Digital Literacy in Schools]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Empowering the Next Generation: Wikidata Training at Federal Government Boys College, FGBC Abuja|Empowering the Next Generation: Wikidata Training at Federal Government Boys College, FGBC Abuja]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Final Wikipedia project with Shefit Hekali school in Peqin, Albania|Final Wikipedia project with Shefit Hekali school in Peqin, Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Teachers who graduated from the Leamos Wikipedia program in Bolivia become mentors for their colleagues |Teachers who graduated from the Leamos Wikipedia program in Bolivia become mentors for their colleagues]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Wikivoyage in Has region, Northern Albania|Wikivoyage in Has region, Northern Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/April 2025/Wikivoyage workshop in Bulqiza|Wikivoyage workshop in Bulqiza]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೧೮, ೧೦ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28656387 --> == This Month in Education: May 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 5 • May 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/May 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Journalism students at Aleksandër Xhuvani University explore Wikipedia in Albania|Journalism students at Aleksandër Xhuvani University explore Wikipedia in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Reviewing pending articles editathon with high school students in Albania|Reviewing pending articles editathon with high school students in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Several educational workshops to promote science on Wiki were held in Brazil in the month of May|Several educational workshops to promote science on Wiki were held in Brazil in the month of May]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Simón Bolívar Teacher Training College joins the Let's Read Wikipedia Program|Simón Bolívar Teacher Training College joins the Let's Read Wikipedia Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Students become Editors: Wikimedia Chile launches Latin America's first Vikidia Workshop|Students become Editors: Wikimedia Chile launches Latin America's first Vikidia Workshop]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/The DemocraTICon competition was held, this year for the first time with a discipline focused on Wikipedia |The DemocraTICon competition was held, this year for the first time with a discipline focused on Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/May 2025/Wikimedia MKD's "Lajka" workshop in Skopje|Wikimedia MKD's "Lajka" workshop in Skopje]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೨೭, ೨೮ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28771448 --> == This Month in Education: June 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 6 • June 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/June 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Albanian high school students at the Wikimedia Youth Conference 2025 in Prague|Albanian high school students at the Wikimedia Youth Conference 2025 in Prague]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Bolivia has 20 new teachers graduated from the Let's Read Wikipedia in the Classroom program|Bolivia has 20 new teachers graduated from the Let's Read Wikipedia in the Classroom program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Brazil was present at the EduWiki Conference 2025 in Bogota|Brazil was present at the EduWiki Conference 2025 in Bogota]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Does Wikipedia has future in the times of Chat-GPT|Does Wikipedia has future in the times of Chat-GPT]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/PhilWiki Community promotes accessible multilingual stories for children|PhilWiki Community promotes accessible multilingual stories for children]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Reading and Editing Wikipedia in a Bangladeshi College|Reading and Editing Wikipedia in a Bangladeshi College]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Wikimedia MKD's Workshops in June|Wikimedia MKD's Workshops in June]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/June 2025/Wikipedia meets 2500 Ukrainian educators at the country’s biggest education festival|Wikipedia meets 2500 Ukrainian educators at the country’s biggest education festival]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೨:೪೮, ೨೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=28903832 --> == This Month in Education: July 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 7 • July 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/July 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Crafting Impactful Education Newsletters: Shared Insights from EduWiki 2025|Crafting Impactful Education Newsletters: Shared Insights from EduWiki 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Educational Outreach with Youth Centers in Albania|Educational Outreach with Youth Centers in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Discussing educational resources at WikiCon Brasil 2025|Discussing educational resources at WikiCon Brasil 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Enhancing Mobile-Friendly Contribution in Wikimedia Education Programs|Enhancing Mobile-Friendly Contribution in Wikimedia Education Programs]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/The second semester of Leamos Wikipedia begins in Bolivia with challenges and learning|The second semester of Leamos Wikipedia begins in Bolivia with challenges and learning]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/When Travel Fails, Learning Continues: A Reflection from EduWiki 2025 |When Travel Fails, Learning Continues: A Reflection from EduWiki 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Wiki club in Kumanovo - the newest Wiki club of Wikimedia MKD|Wiki club in Kumanovo - the newest Wiki club of Wikimedia MKD]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Jaroslav Mašek: How KISK FF MU students used AI to write Wikipedia|Jaroslav Mašek: How KISK FF MU students used AI to write Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/July 2025/Various programmes up and rolling with Charles University Prague|Various programmes up and rolling with Charles University Prague]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೦೮:೩೦, ೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29005310 --> == This Month in Education: August 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 8 • August 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/August 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Bootcamp Wikipedia in Classroom|Bootcamp Wikipedia in Classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Brazil launches campaign about Open Science on Wiki|Brazil launches campaign about Open Science on Wiki]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Breaking Barriers: Yoruba Wikipedia Fan Club Offa's Historic Wins|Breaking Barriers: Yoruba Wikipedia Fan Club Offa's Historic Wins]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Emerging Voices in Free Knowledge: The Journey of Wiki Club SATI|Emerging Voices in Free Knowledge: The Journey of Wiki Club SATI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/From a Curious Student to a Wikimedia Leader|From a Curious Student to a Wikimedia Leader]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/From webinars to conferences: Wikimedia Ukraine’s approach to events for educators|From webinars to conferences: Wikimedia Ukraine’s approach to events for educators]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Higher education with Wikipedia in Spain|Higher education with Wikipedia in Spain]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Scientific Contribution from Serbia: Wikipedia in Education Research Published in a Prestigious Journal|Scientific Contribution from Serbia: Wikipedia in Education Research Published in a Prestigious Journal]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Teachers with Wikipedia. What if we create a Spanish-speaking collaboration network|Teachers with Wikipedia. What if we create a Spanish-speaking collaboration network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/The brains behind Wikipedia|The brains behind Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Why EduWiki Should Be Considered by Policymakers|Why EduWiki Should Be Considered by Policymakers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikimedia Chile in Visviri: Free knowledge and education at Chile’s starting point|Wikimedia Chile in Visviri: Free knowledge and education at Chile’s starting point]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikipedia as a tool presented at Media Education Summer School for Teachers|Wikipedia as a tool presented at Media Education Summer School for Teachers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wikipedia vs AI at La Trobe University|Wikipedia vs AI at La Trobe University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/St Aloysius University – Wikipedia training session for newcomers|St Aloysius University – Wikipedia training session for newcomers]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Wiki Loves Academics, WUGN Kaduna|Wiki Loves Academics, WUGN Kaduna]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/In Just 3 Minutes: The Power of Wiki Education|In Just 3 Minutes: The Power of Wiki Education]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/August 2025/Sensing Cebu: Fieldnotes of an Academic as a Wiki Volunteer|Sensing Cebu: Fieldnotes of an Academic as a Wiki Volunteer]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೪೬, ೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29205629 --> == This Month in Education: September 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 9 • September 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/September 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Brazil organizes seminar to discuss open science and scientific dissemination|Brazil organizes seminar to discuss open science and scientific dissemination]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/CBSUA Recognizes Wiki Training Completers, Awards Feminism & Folklore 2025 Winners|CBSUA Recognizes Wiki Training Completers, Awards Feminism & Folklore 2025 Winners]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/2nd International Conference on Wikimedia, Education, and Digital Cultures Mexico 2025|2nd International Conference on Wikimedia, Education, and Digital Cultures Mexico 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Accredited seminar for teachers in Veliko Gradište|Accredited seminar for teachers in Veliko Gradište]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Breaking Barriers, Why open Knowledge matters|Breaking Barriers, Why open Knowledge matters]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Cross-Continental Knowledge Exchange: Offa Youth Impact Initiative and St Aloysius University in 3D Education Outreach |Cross-Continental Knowledge Exchange: Offa Youth Impact Initiative and St Aloysius University in 3D Education Outreach]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Igbo Language Audio Project in the Igbo Wiki Fan Club IMSU & Alvan|Igbo Language Audio Project in the Igbo Wiki Fan Club IMSU & Alvan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Let's Read Wikipedia reached teachers of the Weenhayek indigenous nation in Bolivia|Let's Read Wikipedia reached teachers of the Weenhayek indigenous nation in Bolivia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Monográfico sobre Wikipedia en el aula, Revista Docere|Monograph on Wikipedia in the classroom, Docere Magazine]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/The Third Training Course of the “Reading Wikipedia in the Classroom” Program in Jordan|The Third Training Course of the “Reading Wikipedia in the Classroom” Program in Jordan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/The Ukrainian Educators’ Wikimedia Conference 2025|The Ukrainian Educators’ Wikimedia Conference 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Wikimedia MKD's edit-a-thon: Lakes|Wikimedia MKD's edit-a-thon: Lakes]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Cultura libre en las aulas|Free culture in the classroom]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/September 2025/Wikimedia Rwanda Wiki clubs|Wikimedia Rwanda Wiki clubs]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೦:೩೯, ೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29344785 --> == This Month in Education: October 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 10 • October 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/"WikiDonne Internship: Wikimedia Platforms for Open Education and Inclusive Culture!" winner at the Open Education Awards 2025|"WikiDonne Internship: Wikimedia Platforms for Open Education and Inclusive Culture!" winner at the Open Education Awards 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/A Proud Chapter in My Wikimedia Journey 🇳🇬: From Editor to Organizer|A Proud Chapter in My Wikimedia Journey 🇳🇬: From Editor to Organizer]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Debating open science and scientific dissemination in Brazil|Debating open science and scientific dissemination in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Enhancing Academic Articles on Wikipedia with the State University of Jakarta|Enhancing Academic Articles on Wikipedia with the State University of Jakarta]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/India’s Students and Educators Lead the Way in the Wiki Science Competition 2025|India’s Students and Educators Lead the Way in the Wiki Science Competition 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/JDACA & Amman Arab University|JDACA & Amman Arab University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/New starting page for Wikipedia users had been launched in September|New starting page for Wikipedia users had been launched in September]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Teaching Evidence Synthesis Automation with the Wikipedia–Kaggle Dataset|Teaching Evidence Synthesis Automation with the Wikipedia–Kaggle Dataset]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikimedia MKD’s Education Program activities for October|Wikimedia MKD’s Education Program activities for October]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikimedia Serbia prepares eight annual Edu Wiki camp|Wikimedia Serbia prepares eight annual Edu Wiki camp]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2025/Wikivoyage editathon in Peshkopia, Albania|Wikivoyage editathon in Peshkopia, Albania]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೧:೩೪, ೨ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29511272 --> == This Month in Education: November 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 11 • November 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/November 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Auckland Museum's Wiki Summer Student Programme is back for 2025 & 2026|Auckland Museum's Wiki Summer Student Programme is back for 2025 & 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Edu Wiki camp 2025 in Belgrade, Serbia|Edu Wiki camp 2025 in Belgrade, Serbia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wikidata na Escola: estudantes da zona rural de Minas Gerais contribuem com dados sobre mulheres negras brasileiras|Wikidata na Escola: estudantes da zona rural de Minas Gerais contribuem com dados sobre mulheres negras brasileiras]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/190 students from Oteitza Lizeoa create 48 articles on the history of the Basque Country for Txikipedia in one day|190 students from Oteitza Lizeoa create 48 articles on the history of the Basque Country for Txikipedia in one day]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/2nd International Congress Wikimedia, Education, and Digital Cultures – WECUDI|2nd International Congress Wikimedia, Education, and Digital Cultures – WECUDI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Africa and Proud Leads Wiki Classroom Project Across Three Nigerian States|Africa and Proud Leads Wiki Classroom Project Across Three Nigerian States]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/November 2025November 2025/Annual Czech Wiki Conference took place on Saturday, Nov 8th|November 2025November 2025/Annual Czech Wiki Conference took place on Saturday, Nov 8th]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/EduWiki Meetup at GLAM Wiki Conference 2025|EduWiki Meetup at GLAM Wiki Conference 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Highly productive autumn education activities in Macedonia|Highly productive autumn education activities in Macedonia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Kannada Wikipedia Asian Month 2025: Edit-a-thon & Workshop Highlights from Loyola College, Karnataka|Kannada Wikipedia Asian Month 2025: Edit-a-thon & Workshop Highlights from Loyola College, Karnataka]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Kosovo Wikivoyage Editathons in Gjakova and Krusha e Madhe|Kosovo Wikivoyage Editathons in Gjakova and Krusha e Madhe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Ukrainian educators create open lesson plans based on the «Reading Wikipedia in the Classroom» course|Ukrainian educators create open lesson plans based on the «Reading Wikipedia in the Classroom» course]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/United Architects of the Philippines Student Auxiliary – University of Nueva Caceres joins Wikisource Training|United Architects of the Philippines Student Auxiliary – University of Nueva Caceres joins Wikisource Training]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Videos on Teaching Experiences with Wikipedia, Wikidata, Commons, and OSM|Videos on Teaching Experiences with Wikipedia, Wikidata, Commons, and OSM]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki as a tool for technological empowerment of indigenous knowledge|Wiki as a tool for technological empowerment of indigenous knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki Science Competition in Albania and Kosovo|Wiki Science Competition in Albania and Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wiki Workshop 2026 Call for Contributions|Wiki Workshop 2026 Call for Contributions]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Wikipedia Contribution with Faculty of Mathematical and Natural Sciences Students in Kosovo|Wikipedia Contribution with Faculty of Mathematical and Natural Sciences Students in Kosovo]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/November 2025/Impact of Wikimedia Rwanda Wiki Clubs in Growth of Wikimedia User Group Rwanda Community|Impact of Wikimedia Rwanda Wiki Clubs in Growth of Wikimedia User Group Rwanda Community]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೯:೧೬, ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29716809 --> == This Month in Education: December 2025 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr"> <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 14 • Issue 12 • December 2025</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2025|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/December 2025/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WikiLatih Wiktionary with the Goethe-Institut: Strengthening the Digital Presence of Indonesia’s Local Languages|WikiLatih Wiktionary with the Goethe-Institut: Strengthening the Digital Presence of Indonesia’s Local Languages]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Wiki in schools - Architecture and Open Heritage|Wiki in schools - Architecture and Open Heritage]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/What are the challenges and opportunities in scientific dissemination? Reflecting on the topic in the Brazilian context|What are the challenges and opportunities in scientific dissemination? Reflecting on the topic in the Brazilian context]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WikipediaxAI: Wikipedia, AI, and the future of knowledge|WikipediaxAI: Wikipedia, AI, and the future of knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Wikipedia at University Another year of working alongside higher education institutions in Argentina|Wikipedia at University Another year of working alongside higher education institutions in Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/WAM - Tulu Edit-a-thon & Workshop in St Aloysius University |WAM - Tulu Edit-a-thon & Workshop in St Aloysius University]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Visibilizando memórias negras: estudantes da UFRGS ampliam a Wikipédia com foco na imprensa e no associativismo pós-abolição|Visibilizando memórias negras: estudantes da UFRGS ampliam a Wikipédia com foco na imprensa e no associativismo pós-abolição]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Transforming Education Through Wikimedia in Kosovo: 2025|Transforming Education Through Wikimedia in Kosovo: 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/New WikiClubs and educational partnership in Albania|New WikiClubs and educational partnership in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/New WikiClub with the Dibra Youth Center in Albania|New WikiClub with the Dibra Youth Center in Albania]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Landmark Educational Initiatives and Wikimedia Programs Transform Learning in 2025|Landmark Educational Initiatives and Wikimedia Programs Transform Learning in 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/December 2025/Knowledge in the Digital Age: A WMUK Collaborative Workshop|Knowledge in the Digital Age: A WMUK Collaborative Workshop]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೯:೫೨, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29814101 --> == This Month in Education: January 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 1 • January 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/January 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026|Strengthening Wikimedia Education and Digital Literacy in 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan|Dzongkha Wikipedia Education Program in Bhutan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia Education Program - Train The Trainer in Nepal|Wikipedia Education Program – Train The Trainer in Nepal]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU|Wikipedia 25 celebration in the Igbo Wiki Fan Club Alvan and IMSU]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program|CBSUA boosts Open Knowledge and Local Culture through expanded Wiki Education Program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth|WikiChallenge African Schools: Young voices, real impact, and continued (reasonable) growth]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Updates on Auckland Museum Summer Student Programme|Updates on Auckland Museum Summer Student Programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network|Stronger and bolder Wikiforhumanrights 2025 in Anambra Network]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge|Official Opening of IFAK Secondary School Wiki Club: Engaging Youth in Learning Through Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025|Greetings from the Jeronim de Rada WikiClub in Elbasan, Albania, for Christmas 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme|Great and productive final activities of 2025 Wikimedia MKD education programme]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/Envisioning an Open Future together - WikiForAll|Envisioning an Open Future together – WikiForAll]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025|A look back: reviewing the main education activities in Brazil in 2025]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge|A 147-Year-Old Institution Celebrates 25 Years of Wikipedia: St Aloysius University and the Spirit of Open Knowledge]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/¡Celebrando 25 años de conocimiento libre! El Proyecto "25x25" llega a las aulas de Córdoba, Argentina|Celebrating 25 years of free knowledge! The '25x25' Project reaches the classrooms of Córdoba, Argentina]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/January 2026/A atuação em rede da Universidade Federal de Juiz de Fora para a difusão do conhecimento livre na Wikipédia|The collaborative efforts of the Federal University of Juiz de Fora for the dissemination of free knowledge on Wikipedia]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೨೩:೫೬, ೨೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=29951116 --> == This Month in Education: February 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 2 • February 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/February 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces|Cairo University Spanish Language Volunteers document Madrid’s Historic and Contemporary Palaces]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan|Celebrating 25 Years of Wikipedia in Uzbekistan]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Encontro da Rede Latino Americana de Inteligência Artificial Feminista: construindo futuros possíveis|Meeting of the Latin American Network of Feminist Artificial Intelligence: building possible futures]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Farewelling the Auckland Museum Summer Students|Farewelling the Auckland Museum Summer Students]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi|Inclusive Climate Learning with Wikimedia Reaches Special School in Kumasi]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana |Introducing Wikimedia in Academic curriculum for students of higher education in universities of Telangana]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade|Learning from Finland: Edit-a-thon on Finnish Education set to take place in Belgrade]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics|Library of IME-USP Workshop: Edits in History of Mathematics]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia|LitFest 2026: Room to Dream to amplify local voices across Wikimedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/New online workshops for the German language Wikipedia|New online workshops for the German language Wikipedia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors|Road to Wiki Cohort 1: Building India's Next Generation of Wikimedia Technical Contributors]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects|The history of the Wikimedia movement in a Brazil: a book about stories and projects]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day|Wiki Club Federal Government Boys College Celebrates Mother Tongue Day]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages|Wiki Club Minalabac joins Freedom to Read 2026: One World, Many Languages]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026|Wiki Love Folklore Photowalk at Khajuraho Dance Festival 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity|Wiki Loves Fish Workshop Empowers Students to Document Coastal Biodiversity]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia|WikiCendekia 2026: Insights from our training of admins in Indonesia]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops|Wikimedia MKD's activities- new wiki club and a lots of new training workshops]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/WikiPatrimoine Senghor : Valorisation du patrimoine culturel africain à l'Université Senghor|WikiPatrimoine Senghor : Valuation of African cultural heritage at the University Senghor]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/February 2026/Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future|Wikipedia Turns 25: Young Voices, Big Future]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೭:೨೫, ೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30155806 --> == This Month in Education: March 2026 == <div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language. <div style="text-align: center;"> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span> <span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 3 • March 2026</span> <div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/March 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div> <div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div> <div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;"> * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona|Advancing 21st-Century Education: Proposal to Establish the Yorùbá Wikipedia Fan Club at Arolu College of Education, Ilemona]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG|Awareness Programme on Language and Culture Protection by KWUG]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources|Teachers from Various Institutions in Rio de Janeiro Explore Wikipedia as a Means of Preserving Memory and Checking Sources]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe|Edu Wiki Nigeria Co-Founder Facilitates Textbook Donation to AHAJAS Integrated School, Gombe]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Inside Wikimedia Ukraine's education program|Inside Wikimedia Ukraine's education program]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026|Karavali Wikimedians at Mangaluru Design Summit 2026]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/One School, One Article Campaign Wrap Up|One School, One Article Campaign Wrap Up]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN|Seeds of Knowledge: A Wiki Project that Sparked a Community at ADUN]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology|Student workshops at Serbian Universities: enriching Wikipedia with topics on culture and technology]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries|The Open Knowledge Alliance: Wikimedia and Libraries]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia CR published updated guide for beginners|Wikimedia CR published updated guide for beginners]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikimedia goes back to the classroom in Brazil|Wikimedia goes back to the classroom in Brazil]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI|Workshop on Feminism and Folklore 2026 by Wiki Club SATI]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities|“Wikimedia MKD in Action: Teacher Conferences and Education Activities]] * [[m:Special:MyLanguage/Education/News/March 2026/Wikipedia & Libraries: Building New Contributors|Wikipedia & Libraries: Building New Contributors]] </div> <div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] ೧೫:೫೧, ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=30317659 --> rbma6df19bfnisyxp68wiwev7ja9vqm 0 80907 1371026 1350764 2026-04-01T03:44:53Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371026 wikitext text/x-wiki {{ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ }} '''ದೇವಗಂಧಾರಿ  ''' ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಒಂದು ರಾಗ. ಕರ್ನಾಟಕ[[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ| ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ]], ದೇವಗಂಧಾರಿ ಒಂದು ಜನ್ಯ ರಾಗ.ಇದರ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ಶಂಕರಾಭರಣ. ಇದು ೭೨ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೨೯ನೆಯದು. ಇದು ಉತ್ತರ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಸಿಖ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು  [[ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹೀಬ|ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್‍ನಲ್ಲಿ]] ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ. == ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ == === ರಚನೆ ಮತ್ತುಲಕ್ಷಣ === [[ಚಿತ್ರ:ShuddhaSaveri_scale.svg|right|thumb|300x300px|ಆರೋಹಣ ]] [[ಚಿತ್ರ:Shankarabharanam_scale.svg|right|thumb|300x300px|ಅವರೋಹಣ ]] ಅದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ರಚನೆ ಕೆಳಗಿನಂತೆ : * ಆರೋಹಣ: ಸ ರಿ೨ ಮ೧ ಪ ಧ೨ ಸ * ಅವರೋಹಣ :ಸ ನಿ೩ ಧ೨ (ನಿ2,ಧ2) ಪ ಮ1 ಗ3 ರಿ2 ಸ ದೇವಗಂಧಾರಿ ಒಂದು ಔಡವ-ವಕ್ರ-ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಎಂದರೆ ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಐದು ಸ್ವರಗಳು (ಇದನ್ನು ಔಡವ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ) ಬಂದು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವರಗಳೂ ಬರುತ್ತದೆ.ಆದುದರಿಂದ ಇದು ಔಡವ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗ. ಅಂತೆಯೇ ಸ್ವರಗಳು ಅಂಕುಡೊಂಕು ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ವಕ್ರ ರಾಗ.ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ  ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ ಷಡ್ಜ,ಚತುಶೃತಿ ರಿಷಭ,ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ,ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಚತುಶೃತಿ ಧೈವತ ಮತ್ತು ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದ. ಈ ರಾಗ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ  ಕೈಷಿಕಿ ನಿಷಾದವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದಿದೆ. ಆಗ ಇದು ಭಾಷಾಂಗ ರಾಗವೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಗದ ಸಮೀಪದ ರಾಗವೆಂದರೆ ಅರಭಿ. ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಪ್ರಕಾರದ ಆರೋಹಣ ಅವರೋಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಅವೆಂದರೆ, * ದೇವಗಂಧಾರಿ ರಾಗವನ್ನು ಗಮಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಿಳಂಭಿತ ಕಾಲ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ <ref name="ragas">''Ragas in Carnatic music'' by Dr. S. Bhagyalekshmy, Pub. 1990, CBH Publications</ref> * ದೇವಗಂಧಾರಿಯನ್ನು ದೀರ್ಘ ಗಂಧಾರದೊಂದಿಗೆ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ(ದೀರ್ಘ ಗ೩)<ref name="ragas"/> * ದೇವಗಂಧಾರಿಯು ಒಂದು ಭಾಷಾಂಗ ರಾಗ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಕೈಷಿಕಿ ನಿಷಾಧವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ: ಸ ನ್೩ ದ ನಿ೨,, ದ ಪ === ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು === ದೇವಗಂಧಾರಿ ರಾಗದ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು: {| class="wikitable" !ವಿಧ<br> ! ಸಂಯೋಜನೆ ! ಸಂಯೋಜಕ ! ''ತಾಳ'' ! ಭಾಷೆ |- | ಕೃತಿ | ''ಕ್ಷೀರಸಾಗರ'' | [[ತ್ಯಾಗರಾಜ]] | ''ಆದಿ'' | [[ತೆಲುಗು]] |- | ಕೃತಿ |''ವೀಣಾರಾದನ ಮಾನವಿ'' |[[ತ್ಯಾಗರಾಜ]] | ''ಆದಿ'' | [[ತೆಲುಗು]] |- | ಕೃತಿ | ''ಕೊಲುವೈಯುನ್ನಡೆ'' |[[ತ್ಯಾಗರಾಜ]] | ''ಆದಿ'' | [[ತೆಲುಗು]] |- | ಕೃತಿ | ''ತುಳಸಮ್ಮ'' |[[ತ್ಯಾಗರಾಜ]] | ''ಆದಿ'' | [[ತೆಲುಗು]] |- | ಕೃತಿ | ''ಕ್ಷಿತಿಜ ರಮನಮ್'' | [[ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತ|ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮೀ ದೀಕ್ಷಿತರ್]] | ''ಆದಿ'' | [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] |- | ಕೃತಿ | ''ಎನ್ನೇರಮಮ್'' | [[ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಭಾರತಿ]] | ''ಆದಿ'' | [[ತಮಿಳು]] |} == ಸಿಖ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ==  ಉತ್ತರ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಸಿಖ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಇದು  [[ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹೀಬ|ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್‍ನ]] ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ರಾಗವೂ ಒಂದು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ  ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,ಯಾವ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಯಾವ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಾರದು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿಖ್ಖರ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಧ ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್‍ನಲ್ಲಿ ೩೧ ರಾಗಗಳಿದ್ದು ಈ ರಾಗವು ಆರನೆಯದಾಗಿದೆ.ಈ ರಾಗದ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಗ್ರಂಥಸಾಹಿಬ್‍ನ ೫೨೭ ರಿಂದ ೫೩೭ನೆಯ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿದೆ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಗುರು ಅರ್ಜುನ ಅವರು  ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದು, ೪೭ ಮಂತ್ರಗಳು(ಹಾಡುಗಳು)ಗಳಿದ್ದು ಮೂರನ್ನು ಗುರು ತೇಜ್ ಬಹಾದೂರ್ ಮತ್ತು ಆರನ್ನು ಗುರು ರಾಮದಾಸರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ==ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ== ಇಂದು ದೇವಗಂಧಾರಿಯು ಒಂದು ಅಪರೂಪದ,ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಗ. ಇದು ಬೆಳಗಿನ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ರಾಗ ಮಾಲಾದಲ್ಲಿ  ದೇವಗಂಧಾರಿ ರಾಗವು ಮಾಲ್‍ಕಂಸ್ ರಾಗದ ರಾಗಿಣಿಯಾಗಿದೆ.ಇದು ಅಸಾವರಿ ಥಾಟ್‍ಗೆ ಸೇರಿದ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಮನಸ್ಥಿತಿಯು ವೀರೋಚಿತ,ಪ್ರಾರ್ಥನಾಪೂರ್ವಕ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ರಾಗದ ಪಠ್ಯಗಳು ದೇವರ ಕುರಿತು ವಿರೋಚಿತ ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. * ಆರೋಹ:ಸ ರಿ ಮ ಪ ಧ ಸ * ಅವರೋಹ: ಸ ನಿ ಧ ಪಾ, ಮ ಪ, ಧ ನಿ ಧ ಪ, ಮ ಗ ರಿ ಸ * ಪಕಾರ್: ಧ ನಿ ಧ ಪ, ಮ ಗ,ಸ ರಿ ಮ,ಗ ಸ ರಿ ಗ ಸ * ವಾದಿ:ಮ * ಸಂವಾದಿ: ಸ ===ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ === * ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಗಗಳು * ಕೀರ್ತನೆ * ರಾಗ * ತಾಳ == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references /> == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.gurmatsangeetproject.com/ ಗುರುಮಠ್ ಸಂಗೀತ್ ಯೋಜನೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120217121606/http://www.gurmatsangeetproject.com/ |date=2012-02-17 }} * [http://www.rajacademy.com/ ರಾಜ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಏಷ್ಯನ್ ಸಂಗೀತ] * [http://www.sikhnet.com/GurbaniKirtan/ ಸಿಖ್‍ನೆಟ್: ಶಾಬಾದ್ ಮುದ್ರಣ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081119062900/http://www.sikhnet.com/GurbaniKirtan |date=2008-11-19 }} {{ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ - ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರು}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ]] egpje9oo3qyi03u2q2yfflt1dfattje 0 80970 1371028 1351048 2026-04-01T04:29:49Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371028 wikitext text/x-wiki '''ಧನಾಶ್ರೀ''' ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪದ್ಧತಿಯ ಸಂಗೀತದ  ರಾಗ.ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯದ [[ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹೀಬ|ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್‍ನಲ್ಲಿ]] ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿದೆ. [[ಗುರು ನಾನಕ್]], ಗುರು ಅಮರದಾಸ,ಗುರು ರಾಮದಾಸ, ಗುರು ಅರ್ಜುನ್, ಗುರು ತೇಜ್ ಬಹಾದೂರ್ ಈ  ರಾಗದಲ್ಲಿ ೧೦೧ ಸ್ತುತಿಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ== ರಾಗ ಧನಾಶ್ರೀ [[ರಾಗಮಾಲಾ]]ದಲ್ಲಿ [[ಮಾಲ್‍ಕೌನ್ಸ್]] ರಾಗದ ರಾಗಿಣಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು [[ಕಾಫಿ ಥಾಟ್‍]]ಗೆ ಸೇರಿದ ರಾಗ.  ಇದು ರಾಗ [[ಬೀಮ್‍ಪಲಾಸಿ]]ಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದರೂ ಇದರ ವಾದಿ ಮತ್ತು ಭಾವ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.ಇದು ಮುಸ್ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುವ  ರಾಗ. ಇದರ ಭಾವ ಸಂತೋಷ. ==ಆರೋಹ ಮತ್ತು ಅವರೋಹ== ಈ ರಾಗದ ಆರೋಹ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಗಳು ಇಂತಿವೆ. * ಆರೋಹ: ಸ ಗ ಮ ಪ ನಿ ಸಾ * ಅವರೋಹ: ಸ ನಿ ಧ ಪ ಮ ಪ ಗ ರಿ ಸ * ವಾದಿ: ಪ * ಸಂವಾದಿ: ಸ ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಪ ಸ್ವರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಾಧುರ್ಯಭರಿತ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * Ragas in the Guru Granth Sahib * [[ಕೀರ್ತನೆ|Kirtan]] == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.Baani.Net/ Sikh Kirtan Community] * [http://www.gurmatsangeetproject.com/ Gurmat Sangeet Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120217121606/http://www.gurmatsangeetproject.com/ |date=2012-02-17 }} * [http://www.rajacademy.com/ Raj Academy of Asian Music] * [http://www.sikhnet.com/GurbaniKirtan/ Sikhnet: Shabad for Printing] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081119062900/http://www.sikhnet.com/GurbaniKirtan |date=2008-11-19 }} * [http://www.scribd.com/doc/10549940/sorath] {{ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ - ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರು}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]] [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು]] elobw8yoey76wbpfr14gqwl513vmiza 0 82888 1371027 1350896 2026-04-01T04:04:07Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371027 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Panda closeup.jpg|thumb]] ಕರಡಿಯ ಆಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ. ಇವು [[ಬೆಕ್ಕು]]ವಿನ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಪಾಂಡ ಎಂಬ ಪದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿನ ಚೀನಾಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇವು ಕೇಂದ್ರ ಚೀನಾ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಿಚಿವಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಹಾಗೂ ನೆರೆಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾದ ಶಾಂಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಗನ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. '''ದೈತ್ಯ ಪಾಂಡ''' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ''ಕೆಂಪು ಪಾಂಡ'' ಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೀನಾದ ರಾಷ್ತ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆ ಡ್ರಾಗನ್ ಎಂದರೂ ದೈತ್ಯ ಪಾಂಡ ಕನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. == ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ == ''ಕರಡಿ'' ಮತ್ತು ''ರಕೂನ್ಗಳ'' ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಪಾಂಡಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಹಲವಾರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="britannica.com">https://www.britannica.com/animal/giant-panda</ref> ಅಣುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಇವು ಕರಡಿಯ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದೈತ್ಯ ಪಾಂಡ '''ಜೀವಂತ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ'''ಯೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20080504213933/http://www.abc.net.au/tv/btn/stories/s1947589.htm</ref> ದೈತ್ಯ ಪಾಂಡ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಪಾಂಡಗಳು, ಹೆಸರು, ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ರೀತಿ, ಹುಸಿ ಮೂಳೆಗಳ ಸಾಮ್ಯತೆಯಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವುಗಳು ದೂರದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Xiao Liwu im San Diego Zoo - Foto 3.jpeg|thumb|ಸ್ಯಾನ್ ಡೀಗೋ ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಸಿಯಾವೋ]] == ಲಕ್ಷಣಗಳು == ಇವುಗಳ ಕಣ್ಣಿನ ಸುತ್ತ, ಕಿವಿಯ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ದೇಹದ ಸುತ್ತಲೂ ದೊಡ್ಡ, ಕಪ್ಪು ಪಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯ ದಪ್ಪವಾದ ತುಪ್ಪಳವಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ೧.೨ ರಿಂದ ೧.೩ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ, ಬಾಲ ಸುಮಾರು ೧೦-೧೫ ಸೆಂಟಿಮೀಟರಷ್ಟಿರುತ್ತವೆ, ಹಾಗೂ ೬೦ ರಿಂದ ೯೦ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಿರುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ೧೬೦ ಕೆಜಿಯಷ್ಟು ತೂಕವಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಹೆಣ್ಣು ೭೦ ಕೆಜಿಯಷ್ಟು ತೂಕವಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.arkive.org/giant-panda/ailuropoda-melanoleuca/#text=Facts |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2016-09-21 |archive-date=2014-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141223123307/http://www.arkive.org/giant-panda/ailuropoda-melanoleuca/#text=Facts |url-status=dead }}</ref> ದೈತ್ಯ ಪಾಂಡದ ಆಕಾರ [[ಕರಡಿ]]ಯ ದೇಹಾಕಾರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ದಪ್ಪವಾದ ಕಪ್ಪು ತುಪ್ಪಳ ಇವುಗಳ ಕಿವಿ, ಕಣ್ಣು, ಬಾಯಿ,ಕಾಲು, ತೋಳು ಹಾಗು ಭುಜಗಳ ಮೇಲಿರುತ್ತದೆ, ಬೇರೆಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳು ಬಿಳಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಂಪಾದ ವಾತವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ದಪ್ಪಗಿನ ತುಪ್ಪಳ ಬೆಚ್ಚಗಿಡುತ್ತದೆ. ದೈತ್ಯ ಪಾಂಡದ ತಲೆಬುರುಡೆಯೂ ಡ್ಯೂರೊಫೆಗಸೆ ಎಂಬ ಮಾಂಸಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಯಂತಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ದೊಡ್ಡ ದವಡೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯಿಂದ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಿವೆ.<ref>http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/evo.12059/abstract;jsessionid=D835500BF45B42B6629AE1550A9E3125.f01t02</ref> ಇವುಗಳಿಗೆ ಹೆಬ್ಬೆರಳ ಜೊತೆ ಐದುಬೆರಳುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ತಿಲಾಸ್ಥಿಯಾಗಿ, ಬಿದುರುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವಾಗ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಟೀಫನ್ ಜೇ ಗೌಲ್ಡ್ ತಮ್ಮ 'ವಿಕಾಸನ ಮತ್ತು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೈತ್ಯ ಪಾಂಡದ ಬಾಲ ೧೦ ರಿಂದ ೧೫ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿದ್ದು, ಕರಡಿಯ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ. ಪಾಂಡಗಳು ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ, ನಸಕು ಮತ್ತು ಮಸುಕುನಲ್ಲಿ ಚುರುಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇವು ಕ್ರೆಪುಸ್ಕುಲರ್ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Giant Panda eating Bamboo.JPG|thumb|ಅಡಿಲೇಡ್ ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಿದಿರು ತಿನ್ನುವ ವಾಂಗ್ ವಾಂಗ್]] == ವಾಸ ಮತ್ತು ಆಹಾರ == ಇವು ಮಾಂಸಹಾರಿ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರೂ, ತೊಂಬತ್ತೊಂಬತ್ತು ಪ್ರತಿಶದಷ್ಟು [[ಬಿದಿರು]] ಸೇವಿಸುತ್ತದೆ.<ref>http://www.factslides.com/s-Panda</ref> ದೈತ್ಯ ಪಾಂಡ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹುಲ್ಲು,ಗೆಡ್ಡೆಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತದೆ. ಸೆರೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಜೇನು, ಮೊಟ್ಟೆ, ಮೀನು,ಮುಡಿಗೆಣಸುಗಳು, ಪೊದೆ ಎಲೆಗಳು, ಕಿತ್ತಳೆ ಹಾಗು ಬಾಳೆಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ.<ref name="nationalzoo.si.edu">https://nationalzoo.si.edu/animals/giant-panda</ref> ಕೃಷಿ, ಅರಣ್ಯ ನಾಶ ಮತ್ತಿತರ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಒಮ್ಮೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕಾಣೆಯಾಗಿವೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಸ್ಯಹಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಾಂಸ, ಮೀನು,ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಣಿಸಂಗ್ರಹಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಗಳಿಗೆ ಬಿದಿರುಗಳನ್ನೇ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೦ ವರ್ಷಗಳು ಹಾಗು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ೩೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬದುಕಿರುತ್ತವೆ. ದೈತ್ಯ ಪಾಂಡ ಸಿಚುವನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಿನ್ಲಿಂಗ್ ಪರ್ವತಗಳ ಬಿದಿರು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದಿರುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಅಲೆದಾಟದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತದೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20080607110445/http://www.wwfchina.org/english/pandacentral/htm/learn_about_giant_panda/panda_q_a/panda_behavior_habitat.htm</ref> == ವರ್ತನೆ == ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಏಕಾಂಗಿಗಳು.ಇವುಗಳು ಬೇರೆ ಪಾಂಡಗಳ ಜೊತೆಗಿರಲು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ.ಬೇರೆ ಪಾಂಡ ಸಮೀಪಿಸಿದರೆ,ಗುರುಗುಟ್ಟಿ,ಹೊಡೆದಾಟ ಶುರುವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಕಚ್ಚಾಡುತ್ತವೆ. ಇವು ಒಂದೊಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ತಮ್ಮದೆಯಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಪಾಂಡ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಹೆಣ್ಣು ಪಾಂಡಗಳನ್ನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪಾಂಡಗಳು ದನಿ, ಮೂತ್ರದ ತುಂತುರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪಂಜಗಳಿಂದ ಮರದ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಗೀಜಿ ಪರಿಮಳವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20080704204350/http://www.panda.org/about_wwf/what_we_do/species/our_solutions/endangered_species/giant_panda/index.cfm</ref> ಇವು ಟೊಳ್ಳು ಮರಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲಿನ ಬಿರುಕುಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಶಾಶ್ವತವಾದ ವಾಸಸ್ಥಳವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಪಾಂಡಗಳು ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪಾಂಡಗಳು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನೆನೆಪುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೃಶ್ಯ ನೆನಪುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>http://www.apa.org/monitor/jan04/pandas.aspx</ref> ಪಾಂಡ ಪಳಗಿಸಬಹುದಾದ ಜೀವಿ, ಆದರೊ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ್ದೆ ಆದಲ್ಲಿ ಅದು ಕೇವಲ ಕಿರಿಕಿರಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>http://www.foxnews.com/story/2007/10/23/teenager-hospitalized-after-panda-attack-at-chinese-zoo.html</ref><ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/7743748.stm</ref> ದೈತ್ಯ ಪಾಂಡದ ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಜೀನ್ಗಳು ಮಾಂಸಹಾರಿಯದೇಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.<ref>http://www.nature.com/nature/journal/v463/n7279/full/nature08696.html</ref> ಆದುದರಿಂದ ಬಿದಿರು ಸೇವಿಸಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಶಕ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಸೆಲ್ಯುಲೋಸನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಪಾಂಡಗಳು ಬರಡು ಕರುಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದ ಕಾರಣ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಮಲದ ಅಣು ಜೀವಿಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ದೈತ್ಯ ಪಾಂಡ ಅನನ್ಯ ರೂಪಾಂತರಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಿದಿರು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="nationalzoo.si.edu"/> ಇವು ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ೧೨ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಬಿದಿರುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಲಭಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇವು ದಿನಕ್ಕೆ ೯ ರಿಂದ ೧೪ ಕ್.ಜಿ ಯಷ್ಟು ಬಿದಿರುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀರ್ಣವಾಗದ ಸಸ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು ಸಣ್ಣ ಜೀರ್ಣಾಂಗದಲ್ಲಿ ಬೇಗನೆ ಹರಿಯುವುದರ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇವು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬೇಗನೆ ಹರಿಯುವ ಜೀಣಾಳುಗಳಿಂದ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆ ಸೀಮಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಹಾರ ಕ್ರಮದಿಂದಾಗಿ ಇವುಗಳ ವರ್ತನೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಹಾಗು ಇವು ದಿನಕ್ಕೆ ನಲವತ್ತು ಸಾರಿ ಮಲವಿಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/wales/5095448.stm</ref> ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು, ಬೆರೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು, ಇಳಿಜಾರು ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ದವಡೆಗಳಿಂದ ಇವು ತುಂತು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪಾಂಡಗಳು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ೨೫ ರೀತಿಯ ಬಿದಿರುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಫರ್ಗಿಸಿಯ ರುಫಯೆಂಬುದೊಂದಾಗಿದೆ. ಈಗ ಕೆಲವೇ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಜಾತಿಯ ಬಿದಿರುಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಜಾತಿಯ ಬಿದಿರಿನಲ್ಲಿ, ಸಮಕಾಲಿಕ ಹೂಬಿಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಪಾಂಡಗಳಿಗೆ ಬೇರೆರಡು ಜಾತಿಯ ಬಿದಿರುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟರೆ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಪಾರಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗ== ಪ್ರಾಚೀನ ಚಿನಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಪಾಂಡಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯೋಗವಿತ್ತೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸಿಚುವನ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು, ನುಂಗಿದ ಸೂಜಿಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪಾಂಡದ ಮೂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ತ್ರೀಗಳು ಮುಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದ್ದಕ್ಕೆ ಪಾಂಡಗಳ ತುಪ್ಪಳಗಳು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿತ್ತೆಂದು ಕ್ವಿನ್ ರಾಜವಂಶದ ವಿಶ್ವಕೋಶದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ == ಪಾಂಡದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳಿಂದ,ಬಿದಿರು,ಇತರ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನ ನಿರ್ಮಿಸಲು ತನಿಖೆಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>http://news.nationalgeographic.com/news/energy/2013/09/130910-panda-poop-might-help-turn-plants-into-fuel/</ref> [[ಚಿತ್ರ:Chengdu-pandas-d18.jpg|thumb|ಪಾಂಡ ಮರಿ]] == ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ == ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಛಿದ್ರೀಕರಣ, ಕಡಿಮೆ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ದೈತ್ಯ ಪಾಂಡ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯ ಪ್ರಾಣಿಯ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಒಮ್ಮೆ ಸೆರೆಹಿಡಿದಲ್ಲಿ, ಮಿಲನದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯ ಪಾಂಡದ ತಳಿ ವಿಧಾನ ಕೃತಕ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಮೂಲಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಯುಮಿನಾ ಡೈ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸಿಂಗ್ ಎಂಬ ರೀತಿಯ ಮೂಲಕ ದೈತ್ಯ ಪಾಂಡಗಳ ಜೀನೋಮ್ಗಳು ಪರಿವಿಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.<ref>https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3951497/</ref> ಇವು ಇಪ್ಪತ್ತು ಜೋಡಿ ಅಲಿಂಗಗಳು ಹಾಗು ಒಂದು ಜೋಡಿ ಲಿಂಗ ನಿರ್ಧಾರಕ ವರ್ಣತುಂತುರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಚಲಿತ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ದರ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಮರಿಯೆಂಬುದಾಗಿದೆ.<ref>http://ngm.nationalgeographic.com/2006/07/panda/warren-text?fs=animals-panther.nationalgeographic.com</ref> ದೈತ್ಯ ಪಾಂಡ ಬೇರೆಲ್ಲಾ [[ಸಸ್ತನಿ]]ಗಳಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಮರಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ,ಇವು ೪ ರಿಂದ ೮ ವಯಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಪ್ರೌಢತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಹಾಗು ೨೦ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೂ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>https://web.archive.org/web/20080527204441/http://newsdesk.si.edu/kits/pandas/nzp_panda_reproduction.pdf</ref> ಮಿಲನದ ಖತು ಮಾರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಮೇ ಮಾಸಗಳ ನಡುವೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ತಳಿಯ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತಿರವುಳ್ಳ ಪಾಂಡಗಳು ಒಂದುಗೂಡುತ್ತವೆ. ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ನಂತರ, ಗಂಡು ತನ್ನ ಮರಿಯನ್ನು ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಸಾಕುವುದ್ದಕ್ಕೆ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಗೆ ೯೫ ರಿಂದ ೧೬೦ ದಿನಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿರುತ್ತದೆ. ಪಾಂಡ ಅವಳಿ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದಾಗ ಬಲವಾದದನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಕೊಬ್ಬು ಶೇಖರಣೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಾಕುವಷ್ಟು ಹಾಲಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |url=http://www.pandasinternational.org/education-2/panda-facts/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2016-09-21 |archive-date=2016-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160808230845/http://www.pandasinternational.org/education-2/panda-facts/ |url-status=dead }}</ref> ಪಾಂಡ ಮರಿಯೂ ೧೦೦ ರಿಂದ ೨೦೦ ಗ್ರಾಂ ತೂಕವಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗು ೧೫ ರಿಂದ ೧೭ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ. ಮರಿ ಮೊದಲು ಜನಿಸಿದಾಗ, ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ, ಹಲ್ಲಿಲ್ಲದೆ, ಕುರುಡಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹುಟ್ಟಿದ್ದ ಒಂದೆರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಮ ಬೂದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಅದರ ಕೂದಲು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ತುಪ್ಪಳ ಮೃದುವಾಗಿದ್ದು, ಬೆಳೆದ ನಂತರ ಒರಟಾಗತೊಡುತ್ತದೆ. ೭೫ ರಿಂದ ೮೦ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮರಿ, ಅಂಬೆಗಾಲಿಡಲು ಪ್ರಾರಂಬಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="britannica.com"/> ತಾಯಿ, ಅವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತದೆ. ಆರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾದಲ್ಲಿ ಬಿದಿರುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಒಂದು ವಯಸ್ಸಿನ ವರೆಗೂ ತಾಯಿಯ ಮೊಲೆ ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತದೆ. == ಸಂರಕ್ಷಣೆ == ದೈತ್ಯ ಪಾಂಡ, ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಾಣಿ. ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಛಿದ್ರೀಕರಣ ಬೆದರಿಕೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿದೆ.<ref>http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0006320714004625</ref> ಇವು, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಚೀನಾ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತಗೊಂಡಿವೆ.<ref>http://www.iucnredlist.org/details/712/0</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭]] enu17xi1ol2n1qsl4ywp3kmeohv7hls 0 99092 1371051 1352134 2026-04-01T08:50:43Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371051 wikitext text/x-wiki ನಿಸಾ ಗೋಡ್ರೆಜ್ '''ಆದಿ ಗೋಡ್ರೆಜ್''' ಮತ್ತು '''ಪರಮೇಶ್ವರ್ ಗೋಡ್ರೆಜ್''' ದ೦ಪತಿಯ ಮಗಳು '''ನಿಸಾ ಗೋಡ್ರೆಜ್''' ''ಗೋಡ್ರೆಜ್ ಕನ್ಷ್ಯೂಮರ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್'' (ಜಿಸಿಪಿಎಲ್) ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದು, ನಿಸಾ ಗೋಡ್ರೆಜ್ [http://www.godrejcp.com/ ಗೋದ್ರೆಜ್ ಕನ್ಷ್ಯೂಮರ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180408045157/http://www.godrejcp.com/ |date=2018-04-08 }} ಕ೦ಪೆನಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ [http://www.godrej.com/good-and-green.html ಗೋದ್ರೆಜ್ ಗ್ರೂಫ಼್ ಗೊಲ್ದ್ & ಗ್ರೀನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180607122700/http://www.godrej.com/good-and-green.html |date=2018-06-07 }} ನನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತಿದ್ದಾರೆ<ref>{{Cite web |url=https://www.livemint.com/Companies/oiFbkU6sZhYmS4qdsE96lJ/Adi-Godrej-announces-succession-Nisaba-to-lead-Godrej-Consu.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2018-04-08 |archive-date=2018-09-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180927165045/https://www.livemint.com/Companies/oiFbkU6sZhYmS4qdsE96lJ/Adi-Godrej-announces-succession-Nisaba-to-lead-Godrej-Consu.html |url-status=dead }}</ref>.ನಿಸಾರವರು '''ನಿಸಾಬಾ''' ಎ೦ದೂ ಪ್ರಸಿದ್ದರು.ನಿಸಾ ಅವರ ಅಕ್ಕ,[https://www.linkedin.com/in/tanyadubash '''ತಾನ್ಯಾ ದುಬಾಶ್''']{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}ರವರು ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಫ಼್ಯಾಮಿಲಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ನಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುವರು<ref>https://www.linkedin.com/in/tanyadubash{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.ನಿಸಾ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ [http://www.godrejagrovet.com/about-us.aspx '''ಗೋದ್ರೆ ಡ್ರೆಜ್ ಅಗ್ರೋವ್ಟ್ನ'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180408015915/http://www.godrejagrovet.com/about-us.aspx |date=2018-04-08 }}ಹಾಗೂ ಟೆಕ್ಕ್ ಫ಼್ಹಾರ್ ಇ೦ಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ<ref>http://www.business-standard.com/article/markets/godrej-agrovet-hits-highest-level-since-listing-118030100272_1.html</ref>. = ಶಿಕ್ಷಣ = ನಿಸಾ,ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ (ಬಿಎಸ್ಸಿ)ಅನ್ನು [http://educationbro.com/kn/universities/usa/university-of-pennsylvania/ '''ದಿ ವಾರ್ಟನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180429100049/http://educationbro.com/kn/universities/usa/university-of-pennsylvania/ |date=2018-04-29 }}ದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ (MBA)'''ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಸ್ಕೂಲಿ'''ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದ ಇವರು ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಕಾನನ್ ಸ್ಕೂಲ್ನಿಂದ ತನ್ನ ಶಾಲಾ [[ಶಿಕ್ಷಣ]]ವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.<ref>https://www.revolvy.com/main/index.php?s=Godrej%20Group</ref> = ವೃತ್ತಿಜೀವನ = '''ಗೋದ್ರೆ ಡ್ರೆಜ್ ಗ್ರೂಪ್ನ''' ನಲ್ಲಿ ನಿಸಾ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ [http://acronymsandslang.com/definition/571447/GAVL-meaning.html '''''ಗೋದ್ರೆ ಡ್ರೆಜ್ ಅಗ್ರೋವ್ಟ್ನ'''']'ದ ಕಾರ್ಯಶೀಲತೆ ಸೇರಿದೆ. ಇವರು [http://www.godrejcareers.com/ '''ಗೋದ್ರೆ / ಡ್ರೆಜ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180409084120/http://godrejcareers.com/ |date=2018-04-09 }} ಮತ್ತು ಅದರ ಸಹವರ್ತಿ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ನಾವೀನ್ಯತೆ, ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://www.naukri.com/godrej-industries-limited-recruiters</ref> = ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ = ನಿಸರವರು ಅವರ ಪತಿ, [https://images.search.yahoo.com/search/images;_ylt=AwrBT.JH5slamGwA2S5XNyoA;_ylu=X3oDMTByMjB0aG5zBGNvbG8DYmYxBHBvcwMxBHZ0aWQDBHNlYwNzYw--?p=kalpesh+mehta+husband+of+nisaba+godrej&fr=mcafee '''ಕಲ್ಪೇಶ್ ಮೆಹ್ತಾ''']{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ಮತ್ತು ಮಗ '''ಜೋರಾನ್''' ನೊ೦ದಿಗೆ [[ಮುಂಬೈ]]ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://images.search.yahoo.com/search/images;_ylt=AwrJ61eU7Mla818ATDhXNyoA;_ylu=X3oDMTByMjB0aG5zBGNvbG8DYmYxBHBvcwMxBHZ0aWQDBHNlYwNzYw--?p=kalpesh+mehta+husband+of+nisaba+godrej&fr=mcafee{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಆಕೆಯ ತಂದೆ [https://en.wikipedia.org/wiki/Adi_Godrej ''ಆದಿ ಗೋದ್ರೆಜ್''],ಗೋದ್ರೆಜ್ ಗ್ರೂಪ್ನನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ. = ಗೋದ್ರೆಜ್ ಬಿಯಾಂಡ್ = '''ನಿಸಾ'''ರವರು [[ಭಾರತ]]ದ ''ಟೀಚ್ ಮಂಡಳಿ''ಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ<ref>https://www.indiatoday.in/magazine/supplement/story/20130318-the-influencers-762679-2013-03-08</ref> * ಇನ್ನೂ ತಿಳಿಯಿರಿ # [https://en.wikipedia.org/wiki/Godrej_Group ''ಗೋದ್ರೆಜ್ ಗ್ರೂಪ್''] # [https://en.wikipedia.org/wiki/Adi_Godrej ''ಆದಿ ಗೋದ್ರೆಜ್''] # [https://en.wikipedia.org/wiki/Godrej_Consumer_Products_Limited ಗೋದ್ರೆಜ್ ಕನ್ಷ್ಯೂಮರ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <References /> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಿಗಳು]] 75aprkm4vxr22fe1ufodc39xybboyp1 0 102354 1371067 1334478 2026-04-01T10:12:32Z VASANTH S.N. 728 ಅಂತರ್ವಿಕಿ 1371067 wikitext text/x-wiki '''ಅತಿಕ್ರಮಣ'''ವು ಆಪರಾಧಿಕ ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ಅಪಕೃತ್ಯ ಕಾನೂನಿನ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅತಿಕ್ರಮಣ, ಚರಾಸ್ತಿ/ಚರಸ್ವತ್ತುಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ನೆಲ/ಜಮೀನಿನ ಅತಿಕ್ರಮಣ. ಚರಾಸ್ತಿ/ಚರಸ್ವತ್ತುಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣವನ್ನು ಸರಕುಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿಯ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವತ್ತಿನ ಸ್ವಾಧೀನದೊಂದಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ … ಸರಿಸುಮಾರು ಗಾಯ ಮಾಡುವಂಥದ್ದು ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚರಾಸ್ತಿ/ಚರಸ್ವತ್ತುಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಹಾನಿಗಳ ತೋರಿಸುವಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ "ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವತ್ತಿಗೆ ಕೈಹಾಕುವುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಬಳಕೆ" ಅತಿಕ್ರಮಣದ ಸಂಬಂಧ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>http://vijayavani.net/%E0%B2%85%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%AE%E0%B2%A3-%E0%B2%A4%E0%B3%86%E0%B2%B0%E0%B2%B5%E0%B3%81-%E0%B2%B9%E0%B3%87%E0%B2%97%E0%B3%86/{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇಂದು ನೆಲ/ಜಮೀನಿನ ಅತಿಕ್ರಮಣವು ಅತಿಕ್ರಮಣ ಪದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಪಕೃತ್ಯ; ಇದು "ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಒಬ್ಬರ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಬಾಹಿರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ"ದ ರೂಪ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಾಲೀಕನ [[ಕಾನೂನು]] ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರಕ್ಷಿತ ಹಿತಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅನುದ್ದೇಶಿತ ಅತಿಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯು ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯಾನುಸಾರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. "ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಜಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ ಅನಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶವು ಅತಿಕ್ರಮಣವಾಗುತ್ತದೆ"; ಆದರೆ, ಅಪಕೃತ್ಯಗಳ ಮರುಹೇಳಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಅಪಕೃತ್ಯ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅನುದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅತಿಕ್ರಮಣಗಳಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯು ಕೇವಲ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅತಿಕ್ರಮಣವು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕರ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಾಗ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ರಸ್ತೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಜಮೀನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತಹ (ಉದಾಹರಣಗೆ ಕಾರು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ) ಅಪವಾದಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, [[ಬಂದೂಕು|ಬಂದೂಕನ್ನು]] ಹೊಂದಿರುವಾಗ ಮಾಡಿದ ಅತಿಕ್ರಮಣವು (ಇದರಲ್ಲಿ ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳಿಲ್ಲದ ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯ ಗಾಳಿ ಅಸ್ತ್ರ ಸೇರಿರಬಹುದು) ಸಶಸ್ತ್ರ ಅತಿಕ್ರಮಣದ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>http://www.shabdkosh.com/kn/translate/%E0%B2%85%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%AE%E0%B2%A3/%E0%B2%85%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%AE%E0%B2%A3-meaning-in-English-Kannada{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> "ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು" ಅಪಕೃತ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ನೇರ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಎರಡೂ ಆಗಿರಬೇಕು.<ref>http://shakthidaily.info/get_data.php?qid=20707{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಪರೋಕ್ಷ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಅಥವಾ ಉಪದ್ರವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಪದವು ಜಮೀನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಶಾರೀರಿಕ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು, ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಾಧಿಕಾರದ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಜಮೀನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅನುಮತಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳದ ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಜಮೀನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಹಕ್ಕಿದ್ದರೆ, ಆದರೆ ಈ ಹಕ್ಕಿನ ಅವಧಿ ಮೀರಿದ ನಂತರವೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡರೆ, ಅದು ಕೂಡ ಅತಿಕ್ರಮಣವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅಪಕೃತ್ಯ ಕಾನೂನು]] psnd7rdcuq1qmc0j7zkjd35vazqd5cy 1371068 1371067 2026-04-01T10:12:44Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕಾನೂನು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371068 wikitext text/x-wiki '''ಅತಿಕ್ರಮಣ'''ವು ಆಪರಾಧಿಕ ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ಅಪಕೃತ್ಯ ಕಾನೂನಿನ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅತಿಕ್ರಮಣ, ಚರಾಸ್ತಿ/ಚರಸ್ವತ್ತುಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ನೆಲ/ಜಮೀನಿನ ಅತಿಕ್ರಮಣ. ಚರಾಸ್ತಿ/ಚರಸ್ವತ್ತುಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣವನ್ನು ಸರಕುಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿಯ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವತ್ತಿನ ಸ್ವಾಧೀನದೊಂದಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ … ಸರಿಸುಮಾರು ಗಾಯ ಮಾಡುವಂಥದ್ದು ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚರಾಸ್ತಿ/ಚರಸ್ವತ್ತುಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಹಾನಿಗಳ ತೋರಿಸುವಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ "ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವತ್ತಿಗೆ ಕೈಹಾಕುವುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಬಳಕೆ" ಅತಿಕ್ರಮಣದ ಸಂಬಂಧ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>http://vijayavani.net/%E0%B2%85%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%AE%E0%B2%A3-%E0%B2%A4%E0%B3%86%E0%B2%B0%E0%B2%B5%E0%B3%81-%E0%B2%B9%E0%B3%87%E0%B2%97%E0%B3%86/{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇಂದು ನೆಲ/ಜಮೀನಿನ ಅತಿಕ್ರಮಣವು ಅತಿಕ್ರಮಣ ಪದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಪಕೃತ್ಯ; ಇದು "ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಒಬ್ಬರ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಬಾಹಿರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ"ದ ರೂಪ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಾಲೀಕನ [[ಕಾನೂನು]] ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರಕ್ಷಿತ ಹಿತಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅನುದ್ದೇಶಿತ ಅತಿಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯು ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯಾನುಸಾರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. "ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಜಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ ಅನಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶವು ಅತಿಕ್ರಮಣವಾಗುತ್ತದೆ"; ಆದರೆ, ಅಪಕೃತ್ಯಗಳ ಮರುಹೇಳಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಅಪಕೃತ್ಯ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅನುದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅತಿಕ್ರಮಣಗಳಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯು ಕೇವಲ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅತಿಕ್ರಮಣವು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕರ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಾಗ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ರಸ್ತೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಜಮೀನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತಹ (ಉದಾಹರಣಗೆ ಕಾರು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ) ಅಪವಾದಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, [[ಬಂದೂಕು|ಬಂದೂಕನ್ನು]] ಹೊಂದಿರುವಾಗ ಮಾಡಿದ ಅತಿಕ್ರಮಣವು (ಇದರಲ್ಲಿ ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳಿಲ್ಲದ ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯ ಗಾಳಿ ಅಸ್ತ್ರ ಸೇರಿರಬಹುದು) ಸಶಸ್ತ್ರ ಅತಿಕ್ರಮಣದ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>http://www.shabdkosh.com/kn/translate/%E0%B2%85%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%AE%E0%B2%A3/%E0%B2%85%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%AE%E0%B2%A3-meaning-in-English-Kannada{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> "ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು" ಅಪಕೃತ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ನೇರ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಎರಡೂ ಆಗಿರಬೇಕು.<ref>http://shakthidaily.info/get_data.php?qid=20707{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಪರೋಕ್ಷ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಅಥವಾ ಉಪದ್ರವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಪದವು ಜಮೀನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಶಾರೀರಿಕ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು, ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಾಧಿಕಾರದ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಜಮೀನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅನುಮತಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳದ ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಜಮೀನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಹಕ್ಕಿದ್ದರೆ, ಆದರೆ ಈ ಹಕ್ಕಿನ ಅವಧಿ ಮೀರಿದ ನಂತರವೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡರೆ, ಅದು ಕೂಡ ಅತಿಕ್ರಮಣವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅಪಕೃತ್ಯ ಕಾನೂನು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು]] 8887o25ebe7z8f37c0ybbesobsklrv6 1371069 1371068 2026-04-01T10:12:59Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಅಪರಾಧ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371069 wikitext text/x-wiki '''ಅತಿಕ್ರಮಣ'''ವು ಆಪರಾಧಿಕ ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ಅಪಕೃತ್ಯ ಕಾನೂನಿನ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅತಿಕ್ರಮಣ, ಚರಾಸ್ತಿ/ಚರಸ್ವತ್ತುಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ನೆಲ/ಜಮೀನಿನ ಅತಿಕ್ರಮಣ. ಚರಾಸ್ತಿ/ಚರಸ್ವತ್ತುಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣವನ್ನು ಸರಕುಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿಯ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವತ್ತಿನ ಸ್ವಾಧೀನದೊಂದಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ … ಸರಿಸುಮಾರು ಗಾಯ ಮಾಡುವಂಥದ್ದು ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚರಾಸ್ತಿ/ಚರಸ್ವತ್ತುಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಹಾನಿಗಳ ತೋರಿಸುವಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ "ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವತ್ತಿಗೆ ಕೈಹಾಕುವುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಬಳಕೆ" ಅತಿಕ್ರಮಣದ ಸಂಬಂಧ ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>http://vijayavani.net/%E0%B2%85%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%AE%E0%B2%A3-%E0%B2%A4%E0%B3%86%E0%B2%B0%E0%B2%B5%E0%B3%81-%E0%B2%B9%E0%B3%87%E0%B2%97%E0%B3%86/{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇಂದು ನೆಲ/ಜಮೀನಿನ ಅತಿಕ್ರಮಣವು ಅತಿಕ್ರಮಣ ಪದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಪಕೃತ್ಯ; ಇದು "ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಒಬ್ಬರ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಬಾಹಿರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ"ದ ರೂಪ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮಾಲೀಕನ [[ಕಾನೂನು]] ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರಕ್ಷಿತ ಹಿತಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಅನುದ್ದೇಶಿತ ಅತಿಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯು ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯಾನುಸಾರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. "ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಜಮೀನಿನ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿ ಅನಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶವು ಅತಿಕ್ರಮಣವಾಗುತ್ತದೆ"; ಆದರೆ, ಅಪಕೃತ್ಯಗಳ ಮರುಹೇಳಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಅಪಕೃತ್ಯ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅನುದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅತಿಕ್ರಮಣಗಳಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯು ಕೇವಲ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅತಿಕ್ರಮಣವು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕರ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಾಗ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ರಸ್ತೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಜಮೀನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತಹ (ಉದಾಹರಣಗೆ ಕಾರು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ) ಅಪವಾದಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, [[ಬಂದೂಕು|ಬಂದೂಕನ್ನು]] ಹೊಂದಿರುವಾಗ ಮಾಡಿದ ಅತಿಕ್ರಮಣವು (ಇದರಲ್ಲಿ ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳಿಲ್ಲದ ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯ ಗಾಳಿ ಅಸ್ತ್ರ ಸೇರಿರಬಹುದು) ಸಶಸ್ತ್ರ ಅತಿಕ್ರಮಣದ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>http://www.shabdkosh.com/kn/translate/%E0%B2%85%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%AE%E0%B2%A3/%E0%B2%85%E0%B2%A4%E0%B2%BF%E0%B2%95%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%AE%E0%B2%A3-meaning-in-English-Kannada{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> "ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು" ಅಪಕೃತ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ನೇರ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಎರಡೂ ಆಗಿರಬೇಕು.<ref>http://shakthidaily.info/get_data.php?qid=20707{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಪರೋಕ್ಷ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಅಥವಾ ಉಪದ್ರವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಪದವು ಜಮೀನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಶಾರೀರಿಕ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು, ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಾಧಿಕಾರದ ದುರುಪಯೋಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಜಮೀನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅನುಮತಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳದ ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಜಮೀನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಹಕ್ಕಿದ್ದರೆ, ಆದರೆ ಈ ಹಕ್ಕಿನ ಅವಧಿ ಮೀರಿದ ನಂತರವೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡರೆ, ಅದು ಕೂಡ ಅತಿಕ್ರಮಣವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಅಪಕೃತ್ಯ ಕಾನೂನು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು]] [[ವರ್ಗ:ಅಪರಾಧ]] i5cac1pkea5gnbtwi8u362byjaeenvq 4 112271 1371031 1370667 2026-04-01T04:42:55Z MediaWiki message delivery 17558 /* Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1371031 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ]] {{ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ-nav}} {{ಸೂಚನಾಫಲಕ-ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ}} __NEWSECTIONLINK__ * '''en:''' Requests for the [[m:bot|bot]] flag should be made on [[WP:Newbotrequest|this page]]. This wiki uses the [[m:bot policy|standard bot policy]], and allows [[m:bot policy#Global_bots|global bots]] and [[m:bot policy#Automatic_approval|automatic approval of certain types of bots]]. Other bots should apply below. * Admin/other rights can be requested at [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ನಿರ್ವಾಹಕ_ಮನವಿ_ಪುಟ]] {{ಆರ್ಕೈವ್-ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ}} {{clear}} == ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ತುಷ್ಟೀಕರಣ == [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ತುಷ್ಟೀಕರಣ]] ಪುಟ Simple English ನ [[:en:Shah Bano case]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿದೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಯಾರಾದರು ಆ ಪುಟವನ್ನು [[:en:Minority appeasement in India]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಿ. Thanks!-[[ಸದಸ್ಯ:Baangla|Baangla]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Baangla|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೪೭, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Baangla|Baangla]] , {{done}} --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೦:೩೭, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) ::Thanks!-[[ಸದಸ್ಯ:Baangla|Baangla]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Baangla|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೧೩, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) == {{t|databox}} == ವಿಕಿಡೇಟಾದಿಂದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಬದಲು ನೀವು {{t|Databox}} ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Databox/doc]] ಪುಟದಲ್ಲಿ ಇದೆ.--<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೨:೫೨, ೨೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) ಇದು ಬಹಳ ಅನುಕೂಲ. ಇದು ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂದ್ರೆ, # ಬರೆವ ಪುಟಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖನ ಮತ್ತು ವಿಕಿಡೇಟಾ ವಸ್ತು ಮುಂಚೆಯೇ ಇರಬೇಕು # ಕನ್ನಡ ಲೇಖನವನ್ನು ವಿಕಿಡೇಟಾದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು [[User:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] ([[User talk:Mallikarjunasj|talk]]) ೦೯:೫೩, ೨೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] , ಹೌದು, ಡೇಟಾಬಾಕ್ಸ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ವಿಕಿಡೇಟಾ ಐಟಂ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೫:೩೩, ೨೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST) == Help panel question on [[:ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:~2025-41292-57|ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:~2025-41292-57]] (೧೫:೫೬, ೧೬ ಜನವರಿ ೨೦೨೬) == ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಸರ್ 🙏. ನ. ನಾಗಲಿಂಗ ಸ್ವಾಮಿ ( ಕನ್ನಡ ಯೋಧ. ಕನ್ನಡ ಕ್ರಾಂತಿದಳ) ಇವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಕುರಿತು. --[[ಸದಸ್ಯ:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Punyavathi nagalingaswmy|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೫೬, ೧೬ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 == Dear Wikimedia communities, We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year. ''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.'' In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects. We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community. 📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]] If you have questions about the project, please refer to the FAQs: * [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]] * [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]] ''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]''''' ''Stay connected and receive updates:'' * [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel] * [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list] We look forward to collaborating with you and your community. '''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' ೦೧:೧೫, ೧೭ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=29879549 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೫೧, ೧೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> ೦೨:೩೧, ೨೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ - ೨೦೨೬ == ಫೆಬ್ರವರಿ 1ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 31, 2026ರವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ “ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ಫೋಕ್‌ಲೋರ್” ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಚಂದ್ರ ನವ ವರ್ಷದ ಅಂಗವಾಗಿ ಮುಖ್ಯಭೂಮಿ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ WMGMC ಹಾಗೂ ವಿಕಿಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೈನಾ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸಹ-ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿವೆ; ಇದರೊಂದಿಗೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 10ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 18ರವರೆಗೆ ಆರನೇ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ ಕೂಡ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಚೀನಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ನವ ವರ್ಷದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬರವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ ವುಡ್ ಸ್ನೇಕ್ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ ಚಂದ್ರ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ 10–16) ಮತ್ತು ಫೈರ್ ಹಾರ್ಸ್ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ಚಂದ್ರ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ 17–ಮಾರ್ಚ್ 18) ಎಂಬ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದವರಿಗೆ ವರ್ಚುವಲ್ ಹಾಗೂ ಭೌತಿಕ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. Page Link: https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B3%8D_%E0%B2%AE%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B3%8D_%E0%B2%8E%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%9F%E0%B3%8D-%E0%B2%85%E0%B2%A5%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B3%8D ಈ ಸಂಪಾದನೆಗಾಗಿ ಸೈಟ್ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Santhosh Notagar99|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೦೮, ೩೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST) :{{done}} --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೧೨:೩೯, ೧೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) ==ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೬- ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ== ನಾನು ಈ ಸ್ಪರ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಬೇಕಾಗಿದೆ. # ಬ್ಯಾನರ್ ನ ಲಿಂಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳು ಅನರ್ಹ ಹೇಗಾಗುತ್ತದೆ? ಆ ಪಟ್ಟಿ ಸರಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳು ಅನರ್ಹವಾಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. # ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೇ ಜ್ಯೂರಿಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ? Conflict of interest ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೇ? ದಯವಿಟ್ಟು ನಿರ್ವಾಹಕರು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಕೊಡಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ. ದನ್ಯವಾದಗಳು [[ಸದಸ್ಯ:VASANTH S.N.|VASANTH S.N.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:VASANTH S.N.|ಚರ್ಚೆ]]) ::#ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ನೀವು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗೆ ನಾನು ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪುಟವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದರಿಂದ ಆ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಆ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ನಿರ್ಧಾರವೇ ಅಂತಿಮ. ದಯವಿಟ್ಟು ಸೂಕ್ತವಾದ ಲೇಖನ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ. ::#ಮತ್ತು ನಾನು ಈಗ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಲೇಖನವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವವರು ಸ್ವತಃ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಸಂಘರ್ಷ(conflict of interest) ಇಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಸಮುದಾಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ, ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳ ಹಾಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಘಟಕರು ಸಹ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು.--<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೨೨:೨೧, ೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) :@[[ಸದಸ್ಯ:VASANTH S.N.|VASANTH S.N.]] , ಪಟ್ಟಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ, ನೀವು ವಿಕಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. --<span style="text-shadow: 0 0 8px silver; padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue; border-radius: 5px;">[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|<big>✉</big>]] · [[Special:Contributions/A826|<big> ©</big>]]</span> ೨೨:೨೫, ೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]</bdi> ೦೬:೧೨, ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-02-16_Wikipedias&oldid=30094589 --> == Request for Comment: VisualEditor automatic reference names == <div lang="en" dir="ltr"> Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]]. We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community. * Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently <code>":n"</code>, e.g. <code>":0"</code>, <code>":1"</code>...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. <code>"book_reference-1"</code>). * Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name. * Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation). * Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. "title" or "last"+"first") – defined by the community. === Feedback === [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]]. '''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism. We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic. Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings. Thank you for participating!</div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ಚರ್ಚೆ]])</bdi> ೧೬:೪೫, ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=30281362 --> == ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಕ್ಕೆ (ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್) ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಆರಂಭ == ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ, ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ (ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್) ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಈಗ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಭಾರತದ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ 2026 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4 ರಿಂದ 6 ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾವು ಭಾರತ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ನರು, ಸಮುದಾಯದ ಸಂಘಟಕರು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆದಾರರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಕ್ತ ಜ್ಞಾನ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನೊಬ್ಬರು ಅರಿಯಲು, ಹೊಸ ವಿಚಾರ ಕಲಿಯಲು, ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಇದೊಂದು ಉತ್ತಮ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ನೀವು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವರವಾದ ಪ್ರಕಟಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. 🙂 ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ: [15 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026, ರಾತ್ರಿ 11:59 ಕ್ಕೆ (IST)] ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕೊಂಡಿ: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship]] ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ. ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಆಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ -[[ಸದಸ್ಯ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gnoeee|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೨:೩೨, ೨೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> m78efi86to5pe34bpsuy40wz8cv0etn 0 112743 1371000 1349288 2026-03-31T22:22:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371000 wikitext text/x-wiki {{ಯಂತ್ರಾನುವಾದ}} {{Infobox person |honorific_prefix=ಸರ್ |name=ಡೇವಿಡ್ ಅಟೆನ್ಬರೋ |honorific_suffix={{postnominals|country=GBR|size=100%|OM|CH|CVO|CBE|FRS|FLS|FZS|FSA}}|image=|caption=2015 ರಲ್ಲಿ ಅಟೆನ್ಬರೋ |birth_name=ಡೇವಿಡ್ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಅಟೆನ್ಬರೋ |birth_date={{birth date and age|df=y|1926|5|8}} |birth_place=[[ಐಲ್ವರ್ತ್]], [[ಮಿಡ್ಲ್ಸೆಕ್ಸ್]], ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ |nationality=ಬ್ರಿಟಿಷ್ |years_active=1952–ಪ್ರಸ್ತುತ |alma_mater= [[ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ]] |occupation={{flatlist | * [[ಪ್ರಸಾರಕ]] * [[ಪ್ರಕೃತಿ ಚರಿತ್ರೆ|ನಿಸರ್ಗವಾದಿ]]}} |spouse={{ಮದುವೆ|ಜೇನ್ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಎಬ್ಸ್ವರ್ತ್ ಓರಿಯಲ್|1950|1997|ಅಂತ್ಯ = ಮರಣ}} |children=2|parents=[[ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಅಟೆನ್ಬರೋ]] |relatives={{ubl|[[ರಿಚರ್ಡ್ ಅಟೆನ್‍ಬರೊ]](ಸಹೋದರ)|[[ಜಾನ್ ಅಟೆನ್‍ಬರೊ]] (ಸಹೋದರ)|[[ಮೈಕೇಲ್ ಅಟೆನ್‍ಬರೊ]] (ಸೋದರಳಿಯ)|[[ಚಾರ್ಲೊಟ್ ಅಟೆನ್‍ಬರೊ]] (ಸೋದರ ಸೊಸೆ)}} |footnotes=|module=<center>{{Listen|embed=yes|filename=Sir David Attenborough BBC Radio4 Desert Island Discs 29 Jan 2012 b01b8yy0.flac|title=<center>David Attenborough's voice</center>|type=speech|description=<center>[[:File:Sir David Attenborough BBC Radio4 Desert Island Discs 29 Jan 2012 b01b8yy0.flac|Recorded January 2012]] from the BBC Radio 4 programme ''[[Desert Island Discs]]''</center>}}</center>}} '''ಸರ್ ಡೇವಿಡ್ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಅಟೆನ್ಬರೋ''' (ಜನನ 8 ಮೇ 1926) <ref name="whoswho">{{Who's Who|author=Anon|surname=Attenborough|othernames=Sir David (Frederick)|id=U5973|year=2015|edition=online [[Oxford University Press]]|doi=10.1093/ww/9780199540884.013.5973}} {{Subscription required}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/42130/Sir-David-Attenborough|title=Sir David Attenborough (English broadcaster and author)|website=Encyclopædia Britannica|access-date=26 August 2014}}</ref> ಒರ್ವ ಆಂಗ್ಲ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರಕ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞ. ಇವರು ಬಿಬಿಸಿಯ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಯುನಿಟ್ ಸಂಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಒಂಬತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಬರಹ ಮತ್ತು ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/tv-and-radio/2014/may/11/tv-baftas-2014-observer-portfolio|title=Sir David Attenborough: Bafta TV awards 2014|date=3 December 2017|work=The Guardian}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://awards.bafta.org/keyword-search?keywords=david%20attenborough|title=Sir David Attenborough: BAFTA Awards|website=Awards.bafta.org|publisher=BAFTA|access-date=3 December 2017}}</ref> ಅವರು [[ಬಿಬಿಸಿ]]ಯ ಹಿರಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟನ್ನಲ್ಲಿ ಅಟೆನ್ಬರೋ ಇವರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪತ್ತು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ, ಅವರು ಹಾಗೆ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=https://www.newscientist.com/blogs/shortsharpscience/2009/01/eye-burrowing-worms-national-t.html|title=Short Sharp Science: Eye-burrowing worms, national treasures... and creationism|last=Waldemayer|first=Winston|date=28 January 2009|website=New Scientist|archive-url=https://web.archive.org/web/20090303002041/https://www.newscientist.com/blogs/shortsharpscience/2009/01/eye-burrowing-worms-national-t.html|archive-date=3 March 2009|dead-url=yes|access-date=17 August 2018}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/4413130/Sir-David-Attenborough-Man-was-given-permission-to-exploit-the-natural-world-by-the-Bible.html|title=Sir David Attenborough: 'Man was given permission to exploit the natural world by the Bible'|last=Kendall|first=Paul|date=31 January 2009|work=The Daily Telegraph|access-date={{ date |a 6 October 2014}}|location=London}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/news/uknews/2982907/Margaret-Thatcher-Richard-Branson-and-Judi-Dench-picked-as-National-Treasures.html|title=Margaret Thatcher, Richard Branson and Judi Dench picked as National Treasures|date=18 September 2008|work=The Daily Telegraph|access-date=6 October 2014|location=London}}</ref> 2002 ರಲ್ಲಿ ಬಿಬಿಸಿಯ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 100 ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಿಟನ್ನರಲ್ಲಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/entertainment/tv_and_radio/2208532.stm|title=BBC reveals 100 great British heroes|date=22 August 2002|access-date=13 February 2017|publisher=[[BBC News]]}}</ref> ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ನಟ <nowiki>[[ರಿಚರ್ಡ್ ಅಟೆನ್ಬರೋ]]</nowiki> ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ,<ref>{{Cite web|url=http://www.richardattenborough.com/Biography/|title=Richard Attenborough's official website: Biography|publisher=Richardattenborough.com|access-date=2 January 2011}}</ref> ಮತ್ತು ಮೋಟಾರ್ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಜಾನ್ ಅಟೆನ್ಬರೋ ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ == ಅಟೆನ್ಬರೋ ಅವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಲಂಡನ್ ಭಾಗದ ಐಲ್ವರ್ತ್, [[ಮಿಡ್ಲ್‌ಸೆಕ್ಸ್‌|ಮಿಡ್ಲ್ಸೆಕ್ಸ್]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅದರೆ ಅವರು ಬೆಳದದ್ದೆಲ್ಲ ಅವರ ತಂದೆ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಲೀಸೆಸ್ಟರ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಆವರಣದಲ್ಲಿ <ref>{{Cite web|url=http://www.le.ac.uk/careers/collegehouse.html|title=History of College House|archive-url=https://web.archive.org/web/20060924005526/http://www.le.ac.uk/careers/collegehouse.html|archive-date=24 September 2006|dead-url=bot: unknown|access-date=24 September 2006}}</ref>.ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ, ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ ರಿಚರ್ಡ್ 2014 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು,ಮತ್ತು ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಜಾನ್, ಇಟಾಲಿಯ ಕಾರು ತಯಾರಕ ಕಂಪನಿ ಆಲ್ಫಾ ರೋಮಿಯೊದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು 2012 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು <ref>{{Cite web|url=http://www.bfi.org.uk/news-opinion/news-bfi/features/remembering-richard-attenborough|title=Remembering Richard Attenborough|last=Robinson|first=David|date=2 September 2014|publisher=[[British Film Institute]]|access-date=14 February 2017}}</ref>. [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ]], ರೆಫ್ಯೂಗಿ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ಸ್ ಮೂವ್ಮೆಂಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಮೂಲಕ, ಅವನ ಹೆತ್ತವರು ಯೂರೋಪ್ನಿಂದ ಇಬ್ಬರು [[ಯೆಹೂದ್ಯ|ಯಹೂದಿ]] ನಿರಾಶ್ರಿತ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.thejc.com/news/uk-news/the-children-britain-took-to-its-heart-1.8535?highlight=attenborough|title=The children Britain took to its heart|date=2 April 2009|website=The Jewish Chronicle|access-date=18 August 2017}}</ref> ಅಟೆನ್ಬರೋ ಲೀಸೆಸ್ಟರ್ನ ಬಾಯ್ಸ್ ವಿಗ್ಗೆಸ್ಟನ್ ಗ್ರಾಮರ್ ಸ್ಕೂಲ್ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ 1945 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ನ ಕ್ಲೇರ್ ಕಾಲೇಜ್ಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.clarealumni.com/s/845/file_lib/1/1/clarenews11_633540413018489651.pdf|title=Cover.Qxd|format=PDF|archive-url=https://web.archive.org/web/20110708163043/http://www.clarealumni.com/s/845/file_lib/1/1/clarenews11_633540413018489651.pdf|archive-date=8 July 2011|dead-url=yes|access-date=4 November 2009}}</ref> 1947 ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ರಾಯಲ್ ನೌಕಾಪಡೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಕರೆ ಬಂದಿತು ಮತ್ತು ನಾರ್ತ್ ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫೋರ್ತ್ನ ಫಿರ್ತ್ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. 1950 ರಲ್ಲಿ ಅಟೆನ್ಬರೋ ಜೇನ್ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಎಬ್ಸ್ವರ್ತ್ ಓರಿಯಲ್ಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು; ಅವರು 1997 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ದಂಪತಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು, ರಾಬರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸುಸಾನ್.<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/plain/A20218628|title=Sir David Attenborough – Naturalist|publisher=BBC|access-date=26 November 2011}}</ref> ರಾಬರ್ಟ್ ಅವರು ಕ್ಯಾನ್ಬೆರಾದಲ್ಲಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಿರಿಯ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=http://archanth.anu.edu.au/staff/dr-robert-attenborough|title=Dr Robert Attenborough – School of Archaeology & Anthropology – ANU|date=9 July 2009|publisher=Arts.anu.edu.au|archive-url=https://web.archive.org/web/20110221011516/http://archanth.anu.edu.au/staff/dr-robert-attenborough|archive-date=21 February 2011|dead-url=yes|access-date=4 November 2009}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.canberratimes.com.au/act-news/canberra-has-marvellous-facilities-20130525-2n47w.html|title=Canberra has marvellous facilities|date=26 May 2013|work=The Canberra Times|access-date=9 July 2016}}</ref> ಸುಸಾನ್ ಮಾಜಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯಿನಿ.<ref>{{Cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/culture/tvandradio/8090747/David-Attenborough-in-the-beginning.html|title=David Attenborough: in the beginning|last=Rebecca Tyrrel|date=29 October 2010|work=[[The Daily Telegraph]]|access-date=26 May 2016}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.dailymail.co.uk/femail/article-1352998/David-Attenborough-My-tears-dear-old-brother.html|title=David Attenborough: My tears for my dear old brother|last=Rebecca Hardy|date=5 February 2011|website=[[Daily Mail]]|access-date=26 May 2016}}</ref> === ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು === * 2017: ಬ್ರಿಟಿಷ್-ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಸೊಸೈಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref>{{Cite web|url=http://britain-australia.org.uk/events/event/the-britain-australia-society-award-2017/|title=Britain-Australia Society Award 2017|date=4 January 2018|publisher=Britain-Australia Society|access-date=13 April 2018}}</ref> ಬ್ರಿಟಿಷ್ / ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ * 2017: ಮಾಸ್ಕೋ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್ಟ್ಸ್ನ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸದಸ್ಯ <ref>{{Cite web|url=http://www.moip.msu.ru/wp-content/uploads/2018/03/poch-chlen-02.doc|title=Moscow Society of Naturalists official site|website=Moip.msu.ru|language=Russian|access-date=16 May 2018|archive-date=16 ಏಪ್ರಿಲ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180416013525/http://www.moip.msu.ru/wp-content/uploads/2018/03/poch-chlen-02.doc|url-status=dead}}</ref> * 2017: ರಾಯಲ್ ಕೆನೆಡಿಯನ್ ಜಿಯೋಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ <ref>{{Cite web|url=http://www.rcgs.org/awards/gold_medal/previous_winners.asp|title=Gold Medal-Award Recipients since its inception in 1972|publisher=RCGS|access-date=20 July 2018|archive-date=6 ನವೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181106221951/http://www.rcgs.org/awards/gold_medal/previous_winners.asp|url-status=dead}}</ref> * 2018: ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರೂಪಕರಿಗೆ ಪ್ರೈಮ್ಟೈಮ್ ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ <ref>{{Cite web|url=http://www.emmys.com/awards/nominees-winners/2018/outstanding-narrator|title=Nominees/Winners|website=Television Academy|language=en|access-date=2019-01-17}}</ref> === ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ === * ''Zoo Quest to Guyana'' (1956) * ''Zoo Quest for a Dragon'' (1957) – ''Quest for the Paradise Birds ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 85 ಪುಟಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು 1959 ರಲ್ಲಿ ಮರುಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು'' * ''Zoo Quest in Paraguay'' (1959) * ''Quest in Paradise'' (1960) * ''People of Paradise'' (1960) * ''Zoo Quest to Madagascar'' (1961) * ''Quest Under Capricorn'' (1963) * ''Fabulous Animals'' (1975) * ''The Tribal Eye'' (1976) * ''Life on Earth'' (1979) * ''Discovering Life on Earth'' (1981) * ''The Living Planet'' (1984) * ''The First Eden: The Mediterranean World and Man'' (1987) * ''The Atlas of the Living World'' (1989) * ''The Trials of Life'' (1990) * ''The Private Life of Plants'' (1994) * ''The Life of Birds'' (1998) * ''The Life of Mammals'' (2002) * ''Life on Air: Memoirs of a Broadcaster'' (2002) – autobiography, revised in 2009 * ''Life in the Undergrowth'' (2005) * ''Amazing Rare Things: The Art of Natural History in the Age of Discovery'' (2007) – with Susan Owens, Martin Clayton and Rea Alexandratos * ''Life in Cold Blood'' (2007) * ''David Attenborough's Life Stories'' (2009) * ''David Attenborough's New Life Stories'' (2011) * ''Drawn From Paradise: The Discovery, Art and Natural History of the Birds of Paradise'' (2012) – with Errol Fuller * ''Adventures of a Young Naturalist: The Zoo Quest Expeditions'' (2017) * ''Journeys to the Other Side of the World: Further Adventures of a Young Naturalist'' (2018) * ''Dynasties: The Rise and Fall of Animal Families'' with Stephen Moss (BBC Books, 2018) {{ISBN|978-1785943010}} * This article incorporates text available under the CC BY 4.0 license. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://web.archive.org/web/20140810122408/http://www.davidattenborough.co.uk/ BBC Books David Attenborough website] * [https://web.archive.org/web/20140808054258/http://www.britishexploring.org/AboutUs/OurPatrons.aspx British Exploring Society] * [http://www.frp.org.uk/news/149-frp-announces-its-new-patrons Friends of Richmond Park] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140514162407/http://www.frp.org.uk/news/149-frp-announces-its-new-patrons |date=2014-05-14 }} * [https://web.archive.org/web/20180204000612/https://www.populationmatters.org/attenborough-opt-patron/ Population Matters] * [https://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2ba11e009b David Attenborough] at the British Film Institute * {{Imdb name|id=0041003|name=David Attenborough}} * [http://www.wildfilmhistory.org/person/85/David+Attenborough.html Wildfilmhistory.org biography] * BBC interviews with Attenborough in 1976 and 1998 at the Wayback Machine (archived 1 May 2012) * [https://www.pbs.org/lifeofbirds/sirdavid/index.html PBS interview with Attenborough in 1998] * [https://www.youtube.com/watch?v=fK0rXRmC4DQ#t=100 People and Planet: David Attenborough], video of the 2011 RSA President's Lecture * [http://www.bbc.co.uk/nature/collections/p0048522 BBC Wildlife Finder] – David Attenborough's favourite moments * [http://www.worldlandtrust.org/about/patrons/david-attenborough Tribute from the World Land Trust] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180330151912/http://www.worldlandtrust.org/about/patrons/david-attenborough |date=2018-03-30 }} * [http://www.bbc.co.uk/programmes/p00942qy David Attenborough] interview on BBC Radio 4 ''Desert Island Discs'', 27 December 1998 * [http://www.radiotimes.com/news/2016-10-13/david-attenborough-humanity-must-come-to-its-senses-or-face-environmental-disaster David Attenborough: humanity must come to its senses or face environmental disaster]. ''Radio Times''. 13 October 2016. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೨೬ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:All articles with unsourced statements]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] msujxg4hwu3r9tixuhf9kk1galixpvd 2 119740 1371045 1317688 2026-04-01T07:23:22Z ~2026-20055-39 98901 1371045 wikitext text/x-wiki ಗುರುರಾಜ ದೇಸಾಯಿ ಎಪ್ರಿಲ್ 16 ರಂದು 1985ರಲ್ಲಿ ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಲಬುರ್ಗಾ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ‌ ತಲ್ಲೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಿದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ ರಾಮಚಂದ್ರರಾವ್ ದೇಸಾಯಿ ಗುರುರಾಜ ದೇಸಾಯಿವರ ಅಜ್ಜ. ನರಸುಬಾಯಿ ದೇಸಾಯಿ ಅಜ್ಜಿ, ತಂದೆ ನಾರಾಯಣರಾವ್ ದೇಸಾಯಿ, ತಾಯಿ ಮಧುಮತಿ ದೇಸಾಯಿ, ಅಣ್ಣಂದಿರು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ದೇಸಾಯಿ, ಗೋಪಾಲ ದೇಸಾಯಿ, ಅಕ್ಕ ಸುಧಾ ಇವರ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸ್ವಗ್ರಾಮ ತಲ್ಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಪೋರೈಸಿದರು. ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅವರ ಅಜ್ಜಿಯ ಸಹೋದರನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ 5ರಿಂದ 7 ನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಓದಿದರು.ಗುರುರಾಜ ರಾವ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಹಾಗೂ ಪದ್ಮಾವತಿ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಇವರ ಅಕ್ಕರೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ನಂತರ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕುಷ್ಟಿಗಿಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಮಾವ ಭೀಮರಾವ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ, ಅತ್ತೆ ರೇಣುಕಾ ಇವರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಭಾರತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಫೆಡರೇಷನ್ (SFI) ಯಲಬುರ್ಗಾ ತಾಲ್ಲೂಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಟೇಲ್, ಕಾಲೇಜು ಹಾಗೂ ಶಾಲೆಯ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದವರು. ಈ ವೇಳೆ ಕೊಪ್ಪಳದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. SFI ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಶಾಲಾ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಪ್ರಭಲ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿ, ಪೊಲೀಸರಿಂದ ಲಾಠಿ ಏಟುಗಳನ್ನು ತಿಂದರು. ಬೆಂಗಳೂರು ವಿವಿ ಜಾಗದ ಖಾಸಗೀಕರಣ ವಿರೋಧಿಸಿ, ಹಾಗೂ  ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಶಿಷ್ಯ ವೇತನಕ್ಕಾಗಿ, ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಉಚಿತ ಪ್ರಯಾಣದಂತಹ ಮಹತ್ವದ ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ಪ್ರಜಾವಾಣಿ, ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭ, ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ, ಹೊಸತು, ಜನಶಕ್ತಿ, ಉದಯವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಸೆಯಿಂದಲೇ ಲೇಖನ, ಕಥೆ, ಕವನ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ , ಮರಕುಂಬಿ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ತೀರ್ಪು, ಸಂಬಳಿಗೋಲು(ಕಾದಂಬರಿ) ಇವರ ಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳು. === ಹಂಪಿ ವಿಶ್ವವಿಧ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿರುವ ಇವರು ಸಧ್ಯ ಜನಶಕ್ತಿ ಮೀಡಿಯಾದ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಸುದ್ದಿಗಳ ಸಮಗ್ರ ಮಾಹಿತಿ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ವರಿದಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದು, ಜನತಾ ಮಾಧ್ಯಮ ಕಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. === 7qoif8ubrlxcmsqyz374vkpw5jpx1fl 0 121181 1371052 1333668 2026-04-01T09:39:43Z VASANTH S.N. 728 ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 1371052 wikitext text/x-wiki '''ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ: '''ಈಗ ಬದುಕಿರುವ ಅಲ್ಲದೆ ಹಿಂದೆ ಬದುಕಿದ್ದ ಗಿಡಮರಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ [[ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ]]ದ ಒಂದು ಭಾಗ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ (ಅನಾಟಮಿ). ಇದು ಜೀವಿಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಜೀವದ ಗುಣ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನರಿಯಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಆಕೃತಿರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ (ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ) ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಒಂದು. ಜೀವಿಗಳ ರಚನೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನೂ ಇದು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವುದು. ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೂ ರಚನೆ ಮಿತಿಯಾಗಿ ಇರುವುದರಿಂದಲೂ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರು ಯಾರೆಂದೂ ಅವರು ಮಾಡಿದ್ದನ್ನೂ ಇದು ಹೇಳುವುದರಿಂದ, ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದೆ. ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಬೇರೆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿದೆ. ಗಿಡಮರಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯನ್ನು [[ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಅದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದೆ. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲಿನ]] ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ, ಹಿಂಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ [[ತಿಯೊಫ್ರಾಸ್ಟಸ್]] (ಕ್ರಿ ಪೂ 287) ಅನಾಟಮಿ ಪದವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನದ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ. ಹೊರಗಿಂದ ಮೇಲೆಕಾಣುವ ರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದೇ ಹೊರತು ಒಳಗಿನ ರಚನೆಯನ್ನಲ್ಲ. ಒಳಗಿರುವುದನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸುವುದನ್ನೇ ಅನಾಟಮಿ ಎಂದವನು ತಿಯೊಫ್ರಾಸ್ಟಸ್, ಈ ಅನಾಟಮಿ ಪದ ಎರಡು ತೆರನಾಗಿ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಮೊದಲಾಗಿ, ಹೆಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಉದ್ದೇಶ ಬದುಕಿರುವ ಮೈಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಅರಿವುದೇ. ಈ ದಿಸೆಯ ಸಾಧನೆಗೊಂದು ದಾರಿ ಮಾತ್ರವಿದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ದೇಹರಚನೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಬಳಸುವ ಹಲವು ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಷ್ಟೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅನಾಟಮಿ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ ಎನ್ನುವುದೇ ಲೇಸು. ಆದರೆ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಜಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೇ ಜೀವಿಗಳ ರೂಪ ರಚನೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಆಭ್ಯಸಿಸುವ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಎಲ್ಲ ಶಾಖೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸಲು [[ಆಕೃತಿರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ)ಪದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಈ ಪದವನ್ನು ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದೆ. ಇದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಮಾರ್ಫಾಲಜಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಅಡಕವಾದ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಒಂದು ಜೀವಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪವನ್ನೂ ಭಾಗಗಳ ಜೋಡಣೆಯನ್ನೂ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಇಡೀ ಜೀವಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಭ್ಯಸಿಸುವುದನ್ನು ಅದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ವಿಭಾಗಗಳು== ವಿಶೇಷ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಂಗ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಂಗಡವಾಗಿದೆ. # ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, (ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ) ಜಾತಿಗಳ ಅಂಗರಚನೆ, ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಂಗರಚನೆ. ನಷ್ಟವಂಶಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರ (ಅಳಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಂಗರಚನೆ); # ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ-ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರ, ತುಲನಾತ್ಮ ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರ, ಮುಪ್ಪುಗಾಲದ ಅಂಗರಚನೆ # ತಿಳಿಯುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ - ಒಟ್ಟಾರೆ ಮತ್ತು ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರಕ ಅಂಗರಚನೆ, ಮಾನವ ಮಾಪನ; # ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ - ಅಂಗಾಂಶಶಾಸ್ತ್ರ (ಕಣಜಾಲಶಾಸ್ತ್ರ) ಅಂಗಾಂಶಜನನ, ಅಂಗಾಂಶಸಂವರ್ಧನ, ಅವಯವಶಾಸ್ತ್ರ, (ನಿಜಕೆಲಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂಗಗಳ ಮಂಡಲಗಳನ್ನು ಕುರಿತ) ಮಂಡಲ-ರೀತಿಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಗೊತ್ತಾದ ಭಾಗಗಳ ಎಡೆಚಿತ್ರಕ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ; # ವಿಶೇಷ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ವರ್ಣನಾತ್ಮಕ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ (ರಚನಾವಿಧಾನದ ನಿಯಮಗಳು), ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಜನಾಂಗಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ (ಭೌತಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ), ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಇವು ಅನುಕೂಲ. ಎಲ್ಲ [[ನಿಸರ್ಗ|ನಿಸರ್ಗದ]] ಎಲ್ಲ ನಿಯಮಗಳೂ ನಮ್ಮ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರಸವಾಗಿ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಬೇರೆ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನಗಳಿವೆ. == ರಚನೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಕಾಶೆ == ಮಾನವನ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿಗಳ ಮೈಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ನಕಾಶೆ ಕಾಣುವುದೆಂದು ತುಲನಾತ್ಮ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ತುಲನಾತ್ಮ ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ತೋರಿರುವರು. ಬೆಳೆದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು [[ಮೈ]] (ಎದೆಗೂಡು, ಹೊಟ್ಟೆ) ಭಾಗದಲ್ಲೂ ಪಿಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟು ಒಂದುಗೂಡಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವುದು. ತಲೆ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡು ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಚೂಪಾಗಿರುವ ಮೈಗೋಡೆ ಉರುಳೆಯಂತಿದೆ. ಒಂದು ಸರಳೂ ಎರಡು ಕೊಳವೆಗಳೂ ಉರುಳೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇವೆ. ಕೊಳವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ನರದ ಕೊಳವೆ ಸರಳಿನ ಬೆನ್ನಕಡೆಯೂ ಇನ್ನೊಂದು ಆಹಾರನಾಳ, ಹೊಟ್ಟೆ ಕಡೆಯೂ ಇವೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊಟ್ಟೆ ಮಟ್ಟದ ಕೆಳಗೆ ಪಕ್ಕಗಳಿಂದ ಮುಂದುಗಡೆ ಎರಡು, ಹಿಂದುಗಡೆ ಎರಡರಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಅವಯವಗಳು ಹೊರಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ನರದ ಕೊಳವೆ ಸಮಾಚಾರ ಪಡೆಯಲೂ ಆಹಾರನಾಳ ಆಹಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲೂ ಉರುಳೆಯ ತೆರೆದೆಡೆಯ ಮೇಲುಗಡೆ ಚಾಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. [[ನರಕೋಶ|ನರದ]] ನಾಳ ಆಮೇಲೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ತೆಳುಪೊರೆ ಮೇಲ್ಚರ್ಮ (ಎಪಿಡರ್ಮಿಸ್) ಮುಚ್ಚಿರುವುದು. ಬೆಳೆವ ಪಿಂಡದ ಸರಳ ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸುವ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ, ಎಡದಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿನದನ್ನೂ ಬಲದಲ್ಲಿ ಆಮೇಲಿನದನ್ನೂ ರೇಖಾಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ನಿಜವಾಗಿ, ಯಾವ ಒಂದು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಾದರೂ ಸರಿಯೆ, ಇವು ಇಕ್ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. === ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳು === # ಸುತ್ತುವರಿದ ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಪೊರೆ (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಹೊರನನೆ ಚರ್ಮ-ಎಕ್ಟೊಡರ್ಮ್); # ಬೆನ್ನಕಡೆಯ ನರದನಾಳ; # ಸುತ್ತಲೂ [[ಬೆನ್ನೆಲುಬು|ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳ]] ಮೈ ಬೆಳೆವುದರ ನಡುವೆ ಇರುವ ಆನಿಸುವ ಸರಳು (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬೀವು ನಾಟೊ ಕಾರ್ಡ್); # ಜಠರಕರುಳುಗಳ ಒಳವರಿಯಾಗುವ ಒಡಲೆಡೆಯ ಆಹಾರನಾಳ (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಒಳನನೆ ಚರ್ಮ-ಎಂಟೊಡರ್ಮ್); # ನಡುವಣ ಮುದ್ದೆ (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ನಡುನನೆ ಧರ್ಮ-ಮಿಸೊಡರ್ಮ್; # ನಡುನನೆ ಚರ್ಮದಿಂದ ಬಂದ ನಡುಜಾಗಗಳನ್ನು ತುಂಬುವ ದ್ರವದಂಥ ಅಂಗಾಂಶ (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ನಡುವೆ ಇರುವ ಮೆಸೆಂಕೈಮ್) ಈ ಆರರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಮೈಯಲ್ಲಿನ ಅಂಗಭಾಗಗಳೆಲ್ಲ ಆಗುತ್ತವೆ. ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲೂ ಬೆನ್ನಕಡೆಯಿಂದ ಒಡಲೆಡೆಗುಂಟ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮವೇ ಬಹುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕದಲ್ಲೂ ಸೀಳಿನಂಥ ತೆರಪು ಇರುವುದರಿಂದ ಇದು ಪೊಳ್ಳಾಗಿರುವುದು. ಇವೇ ಎಡದ, ಬಲದ, ಮೈಪೊಳ್ಳುಗಳು (ಕ್ಯಾವಿಟೀಸ್) ಬೆನ್ನಕಡೆಯ ಭಾಗ ತತ್ಕಾಲದ್ದು; ಒಡಲೆಡೆಯದು ಶಾಶ್ವತದ್ದು. ಮುಂದೆ ಇದೇ ಎರಡು ಅಳ್ಳೆಪೊರೆಯ (ಪ್ಲೂರ) ಪೊಳ್ಳುಗಳೂ ಹೊರ ಪೊರೆಯ (ಪೆರಿಟೋನಿಯಂ) ಪೊಳ್ಳು, ಹೃದಯ ಸುತ್ತುಪೊರೆಯ (ಪೆರಿಕಾರ್ಡಿಯಂ) ಪೊಳ್ಳೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಬೆನ್ನ ಕಡೆಯ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮ ಒಡಲೆಡೆಯ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮದಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ, ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕದಲ್ಲೂ 31 ಇರುವಂತೆ ಸಾಲು ದಿಂಡುಗಳ ಸರಣಿಯಂತೆ ತುಂಡರಿಸುತ್ತದೆ. ಇವೇ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮದ ತುಂಡುಗಳು (ಸೆಗ್ಮೆಂಟ್ಸ್). ಬೆಂಬೀವಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಇವು ಬೆನ್ನು, ಹೊಟ್ಟೆ, ಕೇಂದ್ರಗಳ ಕಡೆಗಳಿಗೂ ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಪೊರೆಯ ಕಡೆಗೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲುಬುಗಳು, ಸ್ನಾಯುಗಳು ಚರ್ಮದ ತಳದ ಚಕ್ಕಳದಂಥ ಭಾಗವೂ ಇವುಗಳಿಂದಲೇ ಆಗುವುದು. ಬೆನ್ನಕಡೆ ಇವು ಬೆನ್ನು ಹುರಿಯನ್ನು ಕಾಪಿಡಲು ಎಲುಬಿನ ಕಮಾನುಗಳಾಗಿ, ಒಡಲಕಡೆ ಆಹಾರನಾಳವೂ ಹೃದಯವನ್ನು ಕಾಪಿಡುವ ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಮೈಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೂಕವಿರುವ ಮೈಗೋಡೆ ಅವಯವಗಳು ಇವುಗಳಿಂದ ಆಗುತ್ತವೆ. ಕೊರಳು, ಮುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಮೈ ತುಂಡು ತುಂಡಾಗಿ ಇರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದರಂತೆ ಬೆನ್ನುಹುರಿಯೂ ತುಂಡಾಗಿರುವುದು. ಒಡಲೆಡೆಯ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ; ಆಹಾರನಾಳವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದು, ಎಂದಿಗೂ ತುಂಡಾಗದೆ, ಜಾರ, ಕರುಳೇ ಮೊದಲಾದುವುಗಳ ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿರುವ ಸ್ನಾಯು ಪದರವಾಗೂ ಮೈಯ ಎರಡು ಪೊಳ್ಳುಗಳ ಒಳವರಿಯಾಗೂ ನುಣುಪಾದ ಹೊಳೆವ ಜಾರುವ ಅಳ್ಳೆಪೊರೆ, ಹೊರಪೊರೆಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ನಡುರಚನಾಂಶದಿಂದ ರಕ್ತದ, ಹಾಲುರಸದ ನಾಳಗಳೂ ಹೃದಯ, ಕೂಡಿಸುವ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಬಿಡಿ ಜೀವಕಣಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ತೀರ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಹೊರನನೆ ಚರ್ಮದಿಂದ ನರದನಾಳ ಆಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಇದು ಬೆನ್ನಕಡೆ ನಡುಗೆರೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದು ಕಾಲುವೆಯಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ಬೆನ್ನಕಡೆ ಇದು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಹೊರನನೆಚರ್ಮದಿಂದ ಬೇರೆಯಾದ ಕೊಳವೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉರುಳೆಯ ತೆರೆದ ಕೊನೆಯ ಮೇಲೆ ತಲೆಯ ಕಡೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡು ದಪ್ಪನಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಮಿದುಳಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಚರ್ಮಕ್ಕೂ ಇದಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಬೆನ್ನಕಡೆಯ ನಡುನನೆಚರ್ಮ ಅಡ್ಡನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಉರುಳೆಯಂತಿರುವ ಮೈಯ ಮುಂಗೊನೆ ಮುಂದೆ ಒಡಲೆಡೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲಿಗೆಯಾಗೂ ಬೆನ್ನಕಡೆ ಮಿದುಳ ಸುತ್ತಲ ತಲೆಬುರುಡೆ, ಕಿವಿಗಳು ಕಣ್ಣುಗಳಾಗೂ ಬೆಳೆವುದು. ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೂ ನಾಲಗೆಗೂ ನಡುವೆ ಜಾಗವಿದೆ. ಇವುಗಳ ನಡುವಣ ಮೇಲ್ಚರ್ಮ ಆಳವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ತುಂಬಿ ಆಹಾರನಾಳವನ್ನು ಕೂಡುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಬಾಯ ಒಳವರಿ. ತಲೆಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರನಾಳ ಬೆಂಬೀವಿನ ತುದಿಯಾಚೆ ಮೈಗೋಡೆಯ ಮೇಲಾಯದ ಮೇಲೆ ಚಾಚಿ ಮಿದುಳಿನ ಮುಂದೆಯೂ ಕೆಳಗೂ ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಕುಳಿಯನ್ನು ಕೂಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಕುಳಿಯಿಂದ ಹಲ್ಲುಗಳೂ ಬಾಯ ಒಳವರಿಯ ಬಹುಪಾಲೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ಆಹಾರನಾಳದ ಮೇಲಿನ ಕೊನೆಯಿಂದ ಕಿವಿರಿನ ಸೀಳುಗಂಡಿಗಳು ಕಿವಿರಿನ ಕಮಾನುಗಳೊಂದಿಗಿನ ಗಂಟಲ್ಕುಳಿಯೂ (ಫ್ಯಾರಿಂಕ್ಸ್) ದನಿನಾಳ, ಉಸಿರ್ನಾಳ, ಪುಪ್ಪುಸಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ಮಿದುಳಿನ ನಡುವಿನ ಕೆಳಗೆ ಬೆಂಬೀವು ತಲೆಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಂಡು ಮುದ್ದೆಯಾಗಿರುವುದು. ಬಾಲದೆಡೆ, ವಯಸ್ಕನಲ್ಲಿ ನರದ ನಾಳ ಸೊಂಟದ ಮೊದಲನೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿನ ಹತ್ತಿರ (ಪಿಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ದೂರ) ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬೆಂಬೀವೂ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮದ ಪಿಂಡಖಂಡಗಳೂ ಬಾಲದ ಕೊನೆಯ ತನಕ (ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಕಾಕ್ಸಿಕ್ಸ್ ಎಲುಬು) ಇರುವುವು. ಒಡಲೆಡೆಯ ಮೈಗೋಡೆ ಬೆನ್ನಕಡೆಯದನ್ನು ಈ ಎಲುಬಿನ ಬಳಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಮೈಪೊಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ತೀರ ಕೀಳಾದವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಎಲ್ಲ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲೂ ಬಾಲದೆಡೆಯ ಆಹಾರನಾಳ ಉದ್ದುದ್ದನಾಗಿ ಮುಂದುಗಡೆಯ ಹಿಂದುಗಡೆಯ ಎರಡು ಕೊಳವೆಗಳಾಗುವುದು; ಮುಂದುಗಡೆಯ ಕೊಳವೆ ಕಂಕೋಶವೂ (ಬ್ಲಾಡರ್) ಮೂತ್ರನಾಳವೂ (ಯೂರಿತ್ರ) ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಕುಳಿಯನ್ನು ಅದು ಕೂಡುವೆಡೆಯ ಯೋನಿಯ ನಾಳಕೋಶದ (ವೆಸ್ಟಿಬ್ಯೂಲ್) ಒಳವರಿಯೂ ಆಗುವುದು; ಹಿಂದುಗಡೆಯ (ಬೆನ್ನಕಡೆಯ) ಕೊಳವೆ ನೆಟ್ಟಗರುಳಾಗಿ (ರೆಕ್ಟಮ್), ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಇನ್ನೊಂದು ಕುಳಿಯನ್ನು (ಗುದ) ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಕಾಕ್ಸಿಕ್ಸ್‍ನ ಸದ್ಯ ಮುಂದುಗಡೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದು. ರಚನಾವಿಧಾನದ ಒಮ್ಮಾನ (ಯೂನಿಟ್) ಗಳೆಂದರೆ ಜೀವಕಣಗಳು ಬದುಕಿರುವ ಒಂದೊಂದು ಜೀವಕಣವೂ ಮೊದಲಿದ್ದ ಜೀವಕಣ ಎರಡಾಗುವುದರಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನೂ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಅದರಿಂದಲೇ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬದುಕಿರುವ ಜೀವಕಣಗಳನ್ನು ಸಾಯಿಸಬಹುದು; ಅವು ಮುಂದೆ ಸಾಯಬಹುದು. ಹಿಂದೆ ಸತ್ತಿಲ್ಲ. ಬದುಕಿರುವ ಯಾವ ಜೀವಿಯಲ್ಲೇ ಆಗಲಿ ಈಗ ಬದುಕಿರುವ ಎಲ್ಲ ಜೀವಕಣಗಳೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬದುಕಿದ್ದ ಮೊದಾಮೊದಲ ಜೀವಕಣಗಳಿಂದ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಒಡೆಯದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿವೆ. ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ರಚನಾವಿಧಾನದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು: ಹಾಲೂಡಿಸುವುದೂ ಹೊರಗೆ ಬದುಕುಳಿವಂತೆ ಆಗುವತನಕ ಬಹುಕಾಲ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸುವುದೂ ಉಳಿದವೊಂದಿಗೆ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಎರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಹಾಲೂಡಲು, ಬಾಯಿ, ಮೂಗು ಬೇರೆಯಾಗುವುದು ಬಹು ಮುಖ್ಯ. ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ಆಹಾರ ನುಂಗಲು ಮುಚ್ಚುವ ಸಣ್ಣಗಂಟಲೂ ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸುಮ್ಮನೆ ನುಂಗದೆ ಅರೆವಲ್ಲು (ಮೋಲಾರ್)ಗಳಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಅಗಿಯುವುದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಅಲುಗಾಡದ ತೂತಿರದ ಗಟ್ಟಿ ಅಂಗುಳೂ ಬೇಕಾದುವು. ಹೀಗೆ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಪಿಂಡಗೂಸು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಲ್ಲ ಸಸ್ತನಿಗಳು. ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಬಂದವು ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೆರಿಗೆಯ ಸಾಗುದಾರಿಗಳು ಸಣ್ಣಗೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ, ಹೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಒಡಲಲ್ಲಿನ ಒತ್ತಡ ಏರಬೇಕಿತ್ತು. ಈ ಒತ್ತಡದಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ಒತ್ತಿ ತಳ್ಳುವ ಹೃದಯಕ್ಕೂ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೂ ಪೀಕಲಾಟ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಎದೆಗೆ ಹೋಗಬಿಡದೆ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಒತ್ತಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಏರಿಸುವ ವಪೆ ನಡುವೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ವಪೆಯ ತಳದಲ್ಲಿರುವ ಜಠರಕ್ಕೂ ಮೇಲಿರುವ ಬಾಯಿಗೂ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಅನ್ನನಾಳ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಉದ್ದಸಾಗಿತು. == ನೆಟ್ಟನಿಲುವಿನಿಂದಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು == ಮಾನವನ ವಿಶೇಷ ಗುಣವಾದ ಈ ನಿಲುವು ಹಿಂಗಾಲುಗಳು ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿ ಬಾಗಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಆಗಿಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕೆ ಮೈಯ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆಗಬೇಕಾಯಿತು.ಎಲ್ಲ ಕೀಲುಗಳಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆನ್ನುಗಂಬದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಾಗಿ, ಗುರುತ್ವದ ಎಳೆತದ ಕೇಂದ್ರ ಎಡೆ ಬಿಟ್ಟು ಕದಲಿತು. ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳೆಲ್ಲ ಊರೆಕಂಬದಂತೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ, ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳ ನಡುವಣ ದಪ್ಪಬಟ್ಟು (ಡಿಸ್ಕ್)ಗಳು ಕೊಂಕನ್ನೂ ಪುಟಿತವನ್ನೂ (ಇಲ್ಯಾಸ್ಟಿಸಿಟಿ) ಕೊಟ್ಟುವು. ಧಕ್ಕೆಗಳ ಪೆಟ್ಟನ್ನು ಈ ಬಟ್ಟುಗಳು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದೊಂದರ ನಡುವೆಯೂ ಇರುವ ಮೆತು ನಡುಬೀಜ (ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್) ದೊಡ್ಡ ಹರಳುಗಲ್ಲಿನಂತಿದ್ದು ಇಡೀ ಕಂಬ ಸರಾಗವಾಗಿ ಆಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊರಳಿನಲ್ಲೂ ಸೊಂಟದಲ್ಲೂ ಬಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೇ ಸೊಂಟದ ಭಾಗ ಚಿಂಪಾಂಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದದ 27% ಇದ್ದುದು ಗಂಡಸರಲ್ಲಿ 32% ರಷ್ಟು ಉದ್ದ ಸಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಲ್ಲಾಡದಂತಿರುವ ಎದೆಗೂಡಿನ, ಅದರೊಂದಿಗಿನ ಕೈಗಳ, ಇರವನ್ನೂ ಬದಲಿಸಲು ಅನುಕೂಲ. ಓಡಾಟದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು [[ಕಾಲು|ಕಾಲುಗಳ]] ಮೇಲಿನ ಭಾರ ಎರಡರ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ [[ಪಾದ|ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ]] ಹಲವಾರು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದುವು. ಹಿಮ್ಮಡಿಗಳು ಕಮಾನುಗಳು, ಗಟ್ಟಿ ಮೂಳೆಗಳು, ಬಿಲ್ಲಿನ ನಾರಿನಂತಿರುವ ಬಲವಾದ [[ಸ್ನಾಯು|ಸ್ನಾಯುಗಳು]] ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮನುಷ್ಯ ಎರಡೇ ಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಓಡಲು, ಹಾರಲು, ಧುಮುಕಲು, ಭಾರ ಹೊರಲು ಪಾದಗಳನ್ನು ಬಾಗಿಸುವ ಬಲವಾದ ಸನ್ನೆಗಳಂತಾಗಿವೆ. ಮೈ ನೆಟ್ಟಗೇ ಇರಬೇಕಾದರೆ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಬಿಗುವಾಗಿರಬೇಕು. ಕೀಲುಗಳು ಮುದುರಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ತಡೆಯಲೂ ಇದು ಮುಖ್ಯ. ಬೀಳದಂತೆ ಇರಿಸುವ, ಆ ಕೀಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಡದ ಅಲುಗಾಟ ತಪ್ಪಿಸುವ, ಸೊಂಟ ಕೀಲಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಮೋಟು (ಮತ್ತಿತರ) ಸ್ನಾಯುಗಳು ಬಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗೂ ತಂತಾನಾಗಿ ಅರಿವಿಗೆ ಬರದೆ ಆಗುವುದಂತೂ ಇನ್ನೂ ಮುಖ್ಯ. ಈ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಕೆಲಸ ಇನಿತು ತಪ್ಪಿದರೂ ಕೆಳಗುರುಳಬೇಕಾಗುವುದು. ನಾಗಾಲಿಯ ಎದೆ, ಹೊಟ್ಟೆಗಳ ಅಂಗಗಳಿಗಿರುವ ಆಧಾರವೇ ಬೇರೆ ರೀತಿ, ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಲ್ಲುವ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಇರುವುದೇ ಬೇರೆ ರೀತಿ. ಆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಆಡುತ್ತ ಅವುಗಳ ಭಾರವೆಲ್ಲ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಂಗಗಳು ಹೀಗೆ ಆಡದೆ ಹಿಂದಿನ ಭಿತ್ತಿಗೆ ಅಂಟಿವೆ. ಕರುಳುಗಳ ನಡುಪೊರೆ (ಮೆಸೆಂಟರಿ) ಹೊಟ್ಟೆಯ ಹಿಂಗಡೆಯ ಗೋಡೆಗೆ ತಗುಲಿಕೊಂಡಿತು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದಣ ಗೋಡೆ ಮತ್ತು ಕಿಗ್ಗುಳಿಯ (ಪೆಲ್ವಿಸ್) ವಪೆಯ ಮೇಲೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಭಾರವೆಲ್ಲ ಬೀಳುವುದು. ಗಜ್ಜಲಿನಲ್ಲಿ ಈ ಗೋಡೆ ಬಲಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಇದರ ಮೂಲಕ ಬೂರುಗಳು (ಹರ್ನಿಯ) ತೂರುತ್ತವೆ. ತನ್ನ ನೆಟ್ಟನಿಲುವಿಗೆ ಮಾನವ ತೆರಬೇಕಾದ ಬೆಲೆಯಿದು. ಬಲವಿರದ ಕಿಗ್ಗುಳಿಯ ವಪೆಯ ಊರೆಯಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ತೊಡೆಯ ಸ್ನಾಯುವಿನ ಒಳ ಅಂಚು ಬಂದು ಅದರ ತಳಕ್ಕೆ ಕುಂಡೆಲುಬು ನೆಟ್ಟಗರುಳ ಕೊಬ್ಬನ್ನು (ಇಸ್ಕಿಯೊರೆಕ್ಟಲ್ ಫ್ಯಾಟ್) ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಮಾನವನ ಉಸಿರಾಟದ ಉಪಾಯವೇ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಮೈ ಭಾರ ಬೀಳದೆ ಹೆಗಲು ಮೂಳೆಗಳಿಗೆ ನೆಲದ ಆಸರೆ ತಪ್ಪಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ನಾಗಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಂತೆ ಉಸಿರೆಳೆತಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದರ ಬದಲಾಗಿ ಉಸಿರೆಳೆತಕ್ಕೇ ಇದು ಹೆಣಭಾರದಂಥ ಅಡಚಣೆ. ತಲೆಯ ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಇದನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ನಾಗಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಆದಂತೆ ಎದೆಗೂಡು ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆಮುಂದೆ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟದ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯದ ಮೈಯಲ್ಲಿ ತೀರ ಕೆಳಗಡೆ ಇರುತ್ತದೆ. ರಕ್ತವನ್ನು ಹೃದಯ ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದ ಮೇಲೆ ರಕ್ತ ಭಾರದಿಂದ ತಾನಾಗಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಾಡಲು ಕಾಲುಗಳು ಬೇಕು. ತೀರ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಇವು ಹೃದಯವನ್ನು ಎತ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಕೇವಲ ಭಾರದಿಂದಲೇ ರಕ್ತ ಇನ್ನು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಂತಿಲ್ಲ. ಜಿರಾಫೆ, ಆನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಬದುಕಿರುವ ಇನ್ನಾವ ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲೂ ಇರದಷ್ಟು ಮೇಲಕ್ಕೆ (ನೆಲದಿಂದ) ಮಾನವನ ನೆಟ್ಟನಿಲುವು ಗುಂಡಿಗೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತದೆ. ರಕ್ತ ಹಿಂದಿರುಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಷ್ಟ. ಭಾರದಿಂದ ರಕ್ತ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹರಿವುದನ್ನೂ ತಡೆಯಲು ಕಾಲುಗಳ ಸಿರಗಳಲ್ಲಿ (ವೇನ್ಸ್) ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕವಾಟಗಳು ಬೇಕಾದಷ್ಟಿದೆ. ಆದರೂ ವಯಸ್ಸಾದವರಲ್ಲಿ ಕೊಂಕುನಾಳ (ವೆರಿಕೋಸ್) ಸಿರಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಪರೂಪವಲ್ಲ. ಅನೇಕಾನೇಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾವಿನ ರಕ್ತ ಪೂರೈಕೆಯ ಅನುವೇದನ (ಸಿಂಪತೆಟಿಕ್) ನರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿಗ್ಗು ಕುಗ್ಗುಗಳಿಂದ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ತಂತಾನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೈಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಬೇಕು. == ಮುಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು == ಬದುಕಿರುವ ಕಾಲ ಹೆಚ್ಚಾದ್ದರಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ನಡು ವಯಸ್ಸು ದಾಟಿದವರೇ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೂ ಮಾನವನ ಮೈಮೇಲೆ ಕಾಲದ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೀಳವು. ಇತರರು 55ರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿ ಇರುವರೋ ಕೆಲವರು ಅಷ್ಟೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ 75ರಲ್ಲೂ ಇರುವರು. ಚರ್ಮ ಬಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಖಚಿತವಾಗಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ. ಹಸುಗೂಸಿನ ಮೆತುವಾದ ನಯವಾದ ಮಕಮಲ್ಲಿನಂಥ ಕೆಂಪಿನ ಚರ್ಮ, ಬರುಬರುತ್ತ ಗಡುಸಾಗಿ ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿ ಮುದಿಯಾಗಿ ಸುಂಡರಿಸಿಕೊಂಡ ಒಣಕಲ ತೊಗಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಕೂದಲು ಉಳಿದು ಬೆಳೆವುದಾದರೂ ತಲೆಗೂದಲು ನರೆತು ಉದುರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಗಾಯಗಳು ಮಾಯಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ 10 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನವರ ಐದರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುಕಾಲ 60 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಬಹುದು. 40ರ ಅನಂತರ [[ಮಿದುಳು]] ಸ್ವಲ್ಪ ಕಿರಿದಾಗಿ 75ರ ಅನಂತರ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಣೆಯ, ಕಪಾಲದರೆಯ (ಪೆರೈಟಲ್) ಹಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ (ಲೋಬ್ಸ್) ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮುದುರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬೆನ್ನೆಲುವಿನ ನರಗಳಲ್ಲಿನ ಅರಿವಿನ ತಂತುಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ; ನರಗಂಟಿನ ಜೀವಕಣಗಳು ಬಣ್ಣವೇರಿ, ಕೆಲವು ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನರಜೀವಕಣಗಳೂ ತಂತುಗಳೂ ಹಾಳಾಗುವುದರಿಂದ ಕೀರಲು ಸ್ವರ ಕೇಳುವ ಬಲ ಕುಂದುವುದು. ಕಣ್ಣಿನ ಮಸೂರ (ಲೆನ್ಸ್) ಹಿರಿಕಿರಿದಾಗುವ ಬಲ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೂಳೆಗಳು ಹಗುರಾಗಿ ಲಡ್ಡಾಗುತ್ತವೆ. ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುರಿವಂತಿದ್ದು ನುಗ್ಗುನುರಿವಂತಿರುತ್ತವೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಬೆಳೆವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹಾಳಾಗುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ಸುಣ್ಣ ಹೊರಬಿದ್ದು ಧಮನಿಗಳು, ಮೆಲ್ಲೆಲುಬುಗಳು (ಕಾರ್ಟಿಲೇಜಸ್), ತಂತುಗಟ್ಟುಗಳು (ಲಿಗಮೆಂಟ್ಸ್) ಸ್ನಾಯುಗಳು ತಗುಲಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಂಡರಗಳಲ್ಲೂ (ಟೆಂಡನ್ಸ್) ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೀಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಳೆಯ ತುದಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿರುವ ಮೆಲ್ಲೆಲುಬು ತೆಳುವಾಗಿ, ಕೆಲವೇಳೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಆದಾಗ ಮೂಳೆ ಮೂಳೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ತಾಕಿ ಹಳೆಯ ಕೀಲುಗಳು ಕಿರ್ರೆನ್ನುತ್ತ ಉರಿಯುತ್ತವೆ. ಸ್ನಾಯುಬಲ ಕುಗ್ಗಿದರೂ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ರಬ್ಬರಿನಂತಿರುವ ಅಂಗಾಂಶ ಪುಟಿಸದಂತಾಗುವುದು, ಮೈಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯದೆ ದುಡಿವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಅಂಗಾಂಶವಿದು. ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗಾಯದ ಇರಿತವಾದರೆ ಇದು ಗಾಯದ ಬಾಯಿ ತೆರೆವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಧಮನಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಇರುವ ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೂಡಿಸುವ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಬಾರಿ ಚಲನೆಯಾದಾಗಲೂ ಅವನ್ನು ಎಂದಿನ ಆರಾಮದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಇದು ತರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಬೇಗನೆ ಸವೆದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮನೆತನಗಳಲ್ಲಿ 45ಕ್ಕೂ ಕೆಲವಲ್ಲಿ 90ಕ್ಕೂ ಹೀಗಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ರಬ್ಬರಿನಂಥ ಅಂಗಾಂಶಗಳು ಕೆಡುವುದರಿಂದ ಪುಪ್ಪುಸಗಳಲ್ಲಿನ ಗಾಳೀಗೂಡುಗಳು ಹಿಗ್ಗುತ್ತವೆ; ಪುಪ್ಪುಸಗಳು ಉಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಅಂಗಾಂಶ 25ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಲು ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ನಾಶವಾದರೆ ಮತ್ತೆ ಸರಿಹೋಗದು. [[ಧಮನಿ|ಧಮನಿಗಳು]] ನಾರಾಗಿ ಪೆಡಸುಗಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಪುಟಿವ ಗುಣ ತಗ್ಗುವುದರಿಂದ ಹಿಗ್ಗದ ಕೊಳವೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಒಳವರಿಯಲ್ಲಿ, ತರುಣರಲ್ಲೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಳದಿಯ ಕೊಬ್ಬಿನ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಇರುತ್ತವೆ. ನಡುವಯಸ್ಸು ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ ಲಿಂಫಾಯ್ಡ್ [[ಅಂಗಾಂಶಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗಾಂಶ]] ಕುಗ್ಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಂಥಿಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಳಿನ ಅಂಶ (ಪ್ಯಾರಂಕೈಮ) ಮುದುರಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಜೀವದ್ರವ್ಯ (ಪ್ರೋ ಟೊಪ್ಲಾಸ್ಮ್) ಇನ್ನೂ ಜಡವಾದಂತೆ ತೋರುವುದು. ಸವೆದ ಅಂಗಗಳು ನೇರ್ಪಡುವುದು ಅಪರೂಪ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನೇರ್ಪಟ್ಟರೂ ಬಹು ನಿಧಾನ. ಅಲ್ಲದೆ ಮೊದಲಿದ್ದುದರ ಬದಲಾಗಿ ಬೇರೆ ಅಂಗಾಂಶದಿಂದ ಆ ಕೆಲಸ ಆಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (ಮೆಟಪ್ಲೇಸಿಯ), ಚರ್ಮ, ಈಲಿ ([[ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ]]), ಮೂತ್ರಪಿಂಡ, ನರಗಂಟುಗಳು. ಕೇಂದ್ರನರಮಂಡಲದ ಜೀವಕಣಗಳಲ್ಲೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಣ್ಣವೇರುವುದು. [[ಜೀವ ಕಣ|ಜೀವಕಣ]]ಗಳು ಒಡೆದೆರಡಾಗಲು ಹಳೆಯ ಮುದಿ ಅಂಗಾಂಶಗಳು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಾರವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆಯ ಒಂದು ಅಂಶವೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಪ್ಪಿನ ಈ ಕ್ರಮಗತಿಗಳು ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ಕ್ರಮಗತಿಗಳಷ್ಟೇ ಸಹಜ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವಂತೂ ಹುಟ್ಟುವ ಮುನ್ನವೇ ಮಾನವ ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ ಅನೇಕ ರಚನೆಗಳು ಮುದುರಿಕೊಂಡು, ರೂಪವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದುತ್ತವೆ ಇಲ್ಲವೆ ಹೊಸ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ಎಡೆಗೊಡುತ್ತವೆ. ಮುಮ್ಮೂತ್ರಪಿಂಡ (ಪ್ರೊನೆಫ್ರಾಸ್) ಹೋಯಿತು; ನಡುಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಬದಲಾಯಿತು. ಮಾನವ ಪಿಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮುದುರಿಕೆಗಳು (ಇನ್ವೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್) ಆಗುತ್ತವೆ. ರಕ್ತದ ಸಾಗುನಾಳ (ಡಕ್ಟಸ್ ಆರ್ಟೀರಿಯೋಸಸ್) ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೂ ತಾರುಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತೈಮಸ್ ಗ್ರಂಥಿಯೂ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತವೆ. ವಯಸ್ಸು ಕಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಮುದುರಿಕೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಒಂದೊಂದು ತೆರನ ಜೀವಕಣದ ದೇಹರಚನೆಯ ಬಾಳುವೆಯ ಅವಧಿಯೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ನರ, ಸ್ನಾಯು ಜೀವಕಣಗಳು ಬದುಕಿರುವತನಕ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವನ್ನು ಹೊಸಕಣಗಳಿಂದ ಬದಲಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ತಲೆಗೂದಲುಗಳು ಕೆಲವು ವರ್ಷ ಮಾತ್ರ ಬಾಳುತ್ತವೆ. ಇಡೀ ಮೈಯ ಬಾಳುವೆ ಒಂದೊಂದು ಜಾತಿಯಲ್ಲೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಮಾನವನ ಮೈ ಬಾಳಬಹುದಾದ ಕಾಲ 100 ವರ್ಷಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಒಂದು ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರಬಹುದೇನೋ. ನವತಮಯುಗದ (ಪ್ಲಿಯೋಸಿನ್) ಮಾನವನ ಪೂರ್ವಿಕರಿಂದ (ಗೊರಿಲ್ಲಾದಂತಿರುವ ನರವಾನರು-ಥ್ರೊಪಾಯಿಡ್) ಈ ವಯಸ್ಸನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಮುಪ್ಪು, ಮುದುರಿಕೆ, ಸಾವುಗಳಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಸೂಚಿಸುವ ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳು ಹೀಗಿವೆ: ಅಂಗಾಂಶ ಪೋಷಣೆ ಇಲ್ಲದಾಗುವುದು; ಕರುಳಿಂದಲೋ ಹವೆಯಲ್ಲೋ ಹೀರಿ ಬಂದ ಕೆಡುಕಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳೋ ಕಸರಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೋ ಕೂಡುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದು; ಚೋದನಿಕಗಳು (ಹಾರ್ಮೋನ್ಸ್) ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೊಂದಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಫಲ ಇಲ್ಲದಾಗುವುದು. 12ನೆಯ ವರ್ಷದ ಅನಂತರ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಬಳಕೆ ಬರುಬರುತ್ತ ತಗ್ಗುವುದು. ಇಲ್ಲವೇ ಈ ಕಾರಣಗಳೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒದಗುವುದು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ತಮ್ಮ ಕೈಲಾದಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ, == ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರ == ಮಾನವನ ಅಖಂಡ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂಬತ್ತು ಹಂತಗಳನ್ನು ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪಟುಗಳು ಗುರುತಿಸುವರು. ಮೈಯ ರೂಪ ಹಂತ ಹಂತಕ್ಕೂ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಯಾವ ಹಂತಗಳಲ್ಲೂ ಆಕಾರ ಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಹುಟ್ಟುವ ಮುಂಚೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ ಬಹುವಾಗೂ ಅಂಥ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು. ಪರಿಸರದೊಂದಿಗಿನ ಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದರೂ ಮೈಯ ಆಳದ ದಡುಗುಟ್ಟುಗಳು (ಫೇಶಿಯೆ) ಅವುಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುವು. ಇಡೀ ಮೈಯ, ಅದರ ಭಾಗಗಳ ಆಕಾರ ಗಾತ್ರಗಳು ವಂಶಾನುಗತ, ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹಳೆಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಿಸುವ ಹೊಸ ಆಕಾರ ಇಂದಿನ ನವೀನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರಶಸ್ತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಾರದು. ಆದರೂ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೀರ ಕಡಿಮೆ ಪೋಲಾಗಿಸಿ ಜೀವನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಇದು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಒಳಗಿನ ಅಲ್ಲದೆ ಪರಿಸರದ ಬಲಗಳು ಒಂದುಗೂಡಿ ನವತಮ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಆಕಾರ ಗಾತ್ರಗಳೆರಡೂ ನಿರ್ಧಾರವಾದುವು. ಒಳಗಿನ ಬಲಗಳಲ್ಲಿ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಬಂದ ಗುಣಧರ್ಮಗಳೂ ಬೆಳೆವ ಇಚ್ಛೆಯೂ ಮುಖ್ಯ. ಬಾಹ್ಯಪರಿಕರಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯೂ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅಡ್ಡಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೀವಿ ದೇಹಗಳನ್ನು ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ನೆಲದ ಕಡೆಗೆಳೆದು ಅದಕ್ಕೆ ಸಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿತು; ಒಂದು ಭಾಗ ಮೇಲೂ ಒಂದು ಭಾಗ ಕೆಳಗೂ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಇದರಿಂದ ಬೆನ್ನ ಕಡೆ, ಒಡಲಕಡೆ ಎಂದು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾದುವು. ಅವಯವಗಳು ಕೆಳಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಇರುವಂತಾದುವು. ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಒಂದು ಕೊನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಡೆದುದರಿಂದ ತಲೆ ಬಾಲಗಳು ವಿಕಾಸಗೊಂಡುವು. ತಲೆಯ ತುದಿಯೇ ಮೊದಲು ಪರಿಸರದ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೊಳಗಾದ್ದರಿಂದ ಅರಿವಿನ ಅಂಗಗಳು (ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳು) ಬೆಳೆದುವು. ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಇಕ್ಕೆಲಗಳೂ ಸಮರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತಾಯಿತು. ಬೆನ್ನೆಲುಬಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಆಕಾರದ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಭೂಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ಬಲು ಮುಖ್ಯಕಾರಣ ಆಗಿದ್ದುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅದರ ಗಾತ್ರದ ಮೇಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ತನ್ನ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಯ ಆಕಾರ ತನ್ನ ಉದ್ದವನ್ನು ಇಮ್ಮಡಿಸಿದರೆ, ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈ ನಾಲ್ಕರಷ್ಟೂ ಅದರ ತೂಕ ಎಂಟರಷ್ಟೂ ಆಗುವುದು. ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ನೀರು ಗಾಳಿಗಳ ಪ್ರತಿ ಘóರ್ಷಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ತೀರ ತೊಂದರೆ. ಮೈಭಾಗಗಳ ಒಂದಕ್ಕೊಂದರ ಗಾತ್ರದ ಮೇಲೂ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣದ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ; ಇಮ್ಮೊನೆಗ (ಆಂಫಿಯೋಕ್ಸಸ್) ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಕರುಳು ನೆಟ್ಟಗಿರುವುದರಿಂದ ಮೋಟಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಉದ್ದವಾದಂತೆಲ್ಲ ಇನ್ನೂ ಉದ್ದನಾಗಿರುವ ಕರುಳು ಸುರುಳಿಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ಉದ್ದ ಹತ್ತುಪಟ್ಟಾಗಿ ಆಕಾರ ಇದ್ದಂತೇ ಇದ್ದರೆ, ಆಹಾರ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೇಲ್ಮೈ 100 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದರೂ ತೂಕ 1000 ದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವುದು. ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೂಕದ ಮೈಗೆ ಉಣಿಸನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಮೈಗಿಂತಲೂ ಕರುಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿರಬೇಕು. ಅಂದರೆ ಸುರುಳಿಯಾಗಬೇಕು. ಮಾನವನ ಆಹಾರನಾಳ, ಅದರ ಬಾಯಿ, ಗುದಗಳ ನಡುವಣ ನೇರಗೆರೆಯ 12 ಪಟ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಆಕಾರವನ್ನು ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡತೂಕದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೇ ಇದರ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚು. ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಬಲು ಚುರುಕಾಗಿರುವ ಪಿಂಡದ ಮೊದಲ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಅದರ ಮೈ ಬಲು ಪುಟ್ಟದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ಪೂರ್ಣಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲಾರದು. ಅಲ್ಲದೆ ಅದು ತೇಲಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಪುಟಾಣಿ ಮುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಮನಾಳತೆ, ಅಂಟಿಕೆ, ಮೇಲ್ಮೈತುಯ್ತ, ಮೇಲದೈಕೆ (ಅಡ್ಸಾರ್ಫ್‍ಷನ್) ವಿದ್ಯುತ್‍ಹೊರೆ (ಛಾರ್ಜ್), ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಂಥ ಇತರ ಅಣುನಡುವಣ ಅಂಶಗಳು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಭಾವಕಾರಿಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಒಳಗಣ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಕ್ರಿಯಾಕಾರಣಗಳಿವು. ವಂಶಾನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಂದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಪಿಂಡದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಅನೇಕ ಹಿಂದಣವೂ ನಿರ್ಧಾರಕಗಳೂ ಆದ ಅಂಶಗಳು ಈಚೆಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿವೆ. ಸ್ಟಿಮನ್ನನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪದಗಳೂ ನೀಡ್ಹಾಂನ ಆಕೃತಿ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಚೋದನಿಕಗಳೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು. == ಶರೀರ ಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ == ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಒಂದಾಗಿದ್ದವು. ಬರ್ಲಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ಜೊಹಾನ್ನಿಸ್ ಮುಲರ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಆಮೇಲೆ ಬರುಬರುತ್ತ ಕಲಿಕೆಯ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಇವು ಬೇರ್ಪಟ್ಟವು. ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಂತೂ ಅಂಗರಚನೆಯೆಲ್ಲ ಅಂಕ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವೇ. ಏಕೆಂದರೆ ರಚನೆಯಿರದೆ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ. ಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ರಚನೆಯಿಲ್ಲ. 1940ರ ಅನಂತರ ಆಕೃತಿರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೊಸ ಕಲ್ಪನೆಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೈಗಳು ಮತ್ತವುಗಳ ಭಾಗಗಳ (ಪಿಂಡಗಳು ಜೀವಕಣಗಳು) ಆಕಾರ, ರಚನೆಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ಅವು ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಈಡಾಗುತ್ತವೆಂದು ತಿಳಿಯಿತು. ಆಕೃತಿಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ಚೋದನಿಕಗಳು ಬಹುವಾಗಿ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣದವೇ ಆಗಿದ್ದು, ಪಿಂಡದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಆಕಾರ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳೋ ನಿರ್ಧಾರಕಗಳೋ ಆಗಿವೆ. ಮಿಣಿರೂಪಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯ ಅಭ್ಯಾಸದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಬೆಳಕಿಗೂ ಆಚೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾನವ ರಚನೆಯಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೋಟೀನು ಅಣುಗಳಂಥ ಜೈವಿಕ ಅಣುಗಳ ರಚನೆಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಚರಿತ್ರೆ == ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಸರಿನೆಲೆ ಹಿಡಿತಗಳಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು: # ಅಂಡ್ರಿಯಾಸ್ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ (1543) ತೀರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ತನಕ (ಕುರುಡು ನಂಬುಗೆಗಳ ಕಾಲ) # ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ (1628) ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶರೀರ ಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವವರೆಗೆ # ಚಾರಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ (1859) ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ತನಕ # ಡಾರ್ವಿನನ ಅನಂತರ. === ಅಂಡ್ರಿಯಾಸ್ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ (1543) ತೀರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ತನಕ (ಕುರುಡು ನಂಬುಗೆಗಳ ಕಾಲ) === ವೇಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ತನಕ (1543)-ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದ ಕಾಲ. ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಮಾನವನ ಹೆಣವನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹೆಣವೆಂದರೆ ಆಗ ಮೂಢಭಾವನೆ, ಭಯಭಕ್ತಿ ಇದ್ದುವು. ಭೂತಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಇದ್ದುವು. ಸತ್ತವನ ಭೂತ ಅದು ತೊರೆದ ಮನೆ ಬಳಿಯೇ ಸುಳಿದಾಡುವುದೆಂದು ಜನರ ನಂಬುಗೆ. ಸತ್ತಮೇಲಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ನಂಬಿಕೆಯಿತ್ತು. ಹೆಣಗಳು ಕೆಲವೇಳೆ ಬದುಕಿ ಏಳುವ ಅನುಮಾನ ಬೇರೆ. ಇದರಿಂದ ಹೂತ, ನೀರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಹೆಣಗಳ ಕೊಳೆತ ಭಾಗಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗುವುದು ಯೋಚನೆಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತಾಲ್ಮಡ್ಡನ ಬರೆಹಗಳಲ್ಲಿನ ಲಜ್‍ಮೂಳೆ ಅಥವಾ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಮೂಳೆ ಎನ್ನುವುದು ಪಾವನಿ (ಸ್ಯಾಕ್ರಮ್) ಇರಬಹುದು. ಸತ್ತಾಗ ಬೇರೆಯಾದ ಅಣುಗಳು ಇದರ ಸುತ್ತಲೂ ಒಂದುಗೂಡಿ ಹೆಣ ಏಳುವುದೆಂದಿದೆ. ಹೆಣ ಕೊಯ್ಯುವುದನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತಗಳು ಒಪ್ಪಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೈಯ ನಿಜವಾದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರಿಗೆ ಜೀವಾಳವಾಗಿತ್ತು. ಕುತೂಹಲಿಗಳಾದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅದು ಬೇಕಿತ್ತು. ಮಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಧೂಪಲೇಪಿಗರು ತುಸು ಅಂಗರಚನೆ ತಿಳಿದರು. ಹೀಗೆಯೇ ಗಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಶಸ್ತ್ರವ್ಯದ್ಯರೂ ಕೊಂಚ ಅರಿತರು. ಎಡ್ವಿನ್ ಸ್ಮಿತ್ತಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯದ ಆಪುಕರಡಿನಲ್ಲಿ (ಪ್ಯಾಪೈರಸ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ.3000-2500) ತಲೆ, ಮಿದುಳುಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೇಳಿದೆ. ಎಬರ್ಸನ ಆಪುಕರಡಿನಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿಲಪೂ 1600) ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಚಾರಗಳಿವೆ. ಹಳಗಾಲದ ತಿಳಿವು ಶೋಚನೀಯವಾಗಿ ಗೊತ್ತುಗುರಿ ಇಲ್ಲದಿತ್ತು. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್-ಎಬರ್ಸ್ ಕರಡು ಬರೆದು 1000 ವರ್ಷಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಈಗ್ಗೆ 2000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಹಾ ವೈದ್ಯ ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ.460-374) ಇದ್ದ. ಅಂಗರಚನೆಯ ಕೆಲವು ಬರೆಹಗಳು ಅವನು ಬರೆದವೆಂದು ಅನುಮಾನಿಸಿದ್ದರೂ ಅವನು ಹೆಣ ಕೊಯ್ದುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ದಾಖಲೆಯೂ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನೂ (ಕ್ರಿ.ಪೂ 384-322) ಅಷ್ಟೆ. ಬುದ್ಧಿಯ ಪೀಠ ಗುಂಡಿಗೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಇಬ್ಬರೂ ನಂಬಿದ್ದರು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಮಾಡಿ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಚನೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯಿಂದ, ಕೆಳಜಾತಿಯಿಂದ ಮೇಲಿನದಕ್ಕೆ ಏರುವ ಒಂದು ನಿಸರ್ಗ ಸೋಪಾನವನ್ನು ಅವನು ತಯಾರಿಸಿದ; ನಿಸರ್ಗ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಯೋಜನೆ ಇರುವುದನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಿದ. ಮುಂದೆ ಇದೇ [[ವಿಕಾಸವಾದ]]ದ ತಳಹದಿ ಆಯಿತು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲಿಗೆ ಇದು ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ಅವನ ಹೆಗಲೇರಿದ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್|ಚಾರಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ನ]]ನಿಗೆ ಕಂಡಿತು. ``ಲಿನೀಯಸ್ ಕೂವಿಯರ್ ಇಬ್ಬರೂ ನನ್ನ ದೇವತೆಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಮುದುಕ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನ ಮುಂದೆ ಅವರು ಶಾಲಾಬಾಲಕರಂತೆ ಇದ್ದರು ಎಂದಿದ್ದಾನೆ ಡಾರ್ವಿನ್. ಹೆರೋಫಿಲಸ್ ಇರಾಸ್ಟ್ರೇಟಸ್-ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನೂ ಅವನಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಿತ್ತಿದ್ದ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್|ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡರ್]] ಮಹಾಶಯನೂ ಸತ್ತ ಸುಮಾರು 40 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ [[ಈಜಿಪ್ಟ್|ಈಜಿಪ್ಟಿ]]ನ ಟಾಲೆಮಿ ರಾಜರು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು. ಗ್ರೀಕ್ ಅಂಗರಚನಾ ಪಟುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನಾಗಿದ್ದ ಹೆರೋಫಿಲಸ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ 300) ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಅವನಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದರೆ ವಿವರಗಳಿಂದ ಬರೀ ಊಹೆಗಳ ಕಂತೆ ಆಗಿತ್ತು. ಮೊದಲಬಾರಿ ಮಾನವನ ಹೆಣವನ್ನೂ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಮೊದಮೊದಲಾಗಿ ಕಂಡುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ವರ್ಣಿಸಿದ. ಮಿದುಳನ್ನೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಅದನ್ನು ನರಮಂಡಲದ ಕೇಂದ್ರ, ಬುದ್ಧಿಯ ಪೀಠ ಎಂದು ಅರಿತ. ಚಾಲಕ (ಮೋಟಾರ್) ನರಗಳು, ಅರಿವಿನ (ಸೆನ್ಸರಿ) ನರಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಿ ಮಹಾಧಮನಿ (ಅಯೋರ್ಟ) ಮತ್ತಿತರ ಧಮನಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲ, [[ರಕ್ತ]] ಎಂದು ತೋರಿಸಿ,ಹಾರ್ವೆಯ ಸಮ ಗೆಸ್ಟಾರೊ ಅಸೆಲ್ಲಿ (1622) ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಕರುಳಿನ ಹಾಲುರಸದ ನಾಳಗಳಾದ ಹಾಲುನಾಳಗಳನ್ನೂ (ಲ್ಯಾಕ್ಟೀಲ್ಸ್) ವಿವರಿಸಿದ. ದುರಾರ್ಗರುಳನ್ನು (ಡುಯೊಡಿನಮ್) ವಿವರಿಸಿ ಇವನೇ ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ಇವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಕುರಿತ ಪುಸ್ತಕ ಕಳೆದುಹೋಗದೆ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ವಿವರಿಸಿದ ಮಾನವನ ದೇಹರಚನೆಯ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿವರಗಳಿಗೂ ಪ್ರಪಂಚ 1800 ವರ್ಷ ಕಾಯಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಇರಾಸಿಸ್ಟ್ರೇಟಸ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ 300) ಸಮಕಾಲೀನನಾದರೂ ಕಿರಿಯವ. ರಕ್ತ ನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಇಲ್ಲವೇ ಜೀವಾಳದ ಭೂತ ತುಂಬಿದೆ ಎಂದು ಅವನ ನಂಬಿಕೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ [[ಧಮನಿ]]ಗಳು, ಸಿರಗಳು, ನರಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಕೊಳವೆಗಳೇ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ಮೈತುಂಬ ತೀರ ಸಣ್ಣ ಕೊಳವೆಗಳೇ ತುಂಬಿವೆಯೆಂದು ಅವನ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಧಮನಿಗಳ ಸಿರಗಳ ಕೊನೆಯ ಶಾಖೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಿರಿಯಕೊಳವೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆಯೆಂದು ಅವನು ಊಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟದ ಕಲ್ಪನೆ ಅವನಿಗೆ ಆಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. [[ಹೃದಯ]]ವೇ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಕೇಂದ್ರ, ಈಲಿಯಲ್ಲವೆಂದು ಮೊದಲಾಗಿ ಕಂಡವನಿವನು. ಹೃದಯದ ಕವಾಟಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿ ಮೂರ್ದಳದ್ದಕ್ಕೆ ಟ್ರೈಕಸ್ಪಿಡ್ ಎಂದನು. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸನಂತೆ, ಇವನೂ ಉಸಿರ್ನಾಳವನ್ನು ಒರಟು ಗಾಳಿಗೊಳವೆ (ಆರ್ಟೀರಿಯ ಟ್ರಾಕಿಯ) ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ. ಮೇರಿನಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲೆನ್-ಇರಾಸಿಸ್ಟ್ರೇಟಸ್ ಸತ್ತ 300 ವರ್ಷಗಳ ಆನಂತರ ಮುಖ್ಯ ಗುರು ಮೇರಿನಸ್ (ಕ್ರಿ.,ಶ110) ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡ್ರಿಯದಲ್ಲಿದ್ದ. ಇವನು ಬರೆದ ಗ್ರಂಥ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ. ಇವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಪಾಠಪ್ರವಚನಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಇವನಾದ ಮೇಲೆ ಬಂದ ಇವನ ನಾಲ್ವರು ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಪಸರಿಸಿ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನಿಗೂ (130-200) ತಿಳಿವಿನ ಬೆಳಕು ಹರಿಯಿತು. [[ರೋಮ್]] ನಗರದಲ್ಲಿ 164ರಿಂದ 199ರ ವರೆಗೆ ವೈದ್ಯವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು [[ಏಷ್ಯಾ|ಏಷ್ಯ]]ದ ಗ್ರೀಕನಾಗಿದ್ದ, ಗ್ಯಾಲೆನ್. [[ಏಷ್ಯ ಮೈನರ್|ಏಷ್ಯ ಮೈನರಿ]]ನಲ್ಲಿ ಪರ್ಗಮಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಮಾರ್ಕಸ್ ಅರೀಲಿಯಸ್ಸನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ (161-180).ಪ್ರತಿಭೆ, ವಿದ್ಯೆ, ಸಂಪತ್ತು, ಕಾರ್ಯ ಸಾಧನೆಯ ಶಕ್ತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ ಜಗಳಗಂಟಿತನ ಈ ಗುಣಗಳೆಲ್ಲ ಈತನಲ್ಲಿ ಇದ್ದುವು. ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು, ಪರದೇಶದ ರಾಯಭಾರಿಗಳು, ಇವನ ರೋಗಿಗಳು, ಬರೆವಂತೆ, ಭಾಷಣ ಮಾಡುವಂತೆ ಇವರು ಇವನನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದರು. ಈತ ಬರೆದ ಕೆಲವು ಗ್ರಂಥಗಳು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಳಾದುವು. ಆದರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ 59 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಉಳಿದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾದವೂ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ವಿಷಯಗಳೂ ತುಂಬಿವೆ. ಇವನ ಹೆಸರಿನ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ, ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ತರ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಇವನು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಎರಡು ವಾದಗಳು ಇವನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಗಾಳಿ (ನ್ಯೂಮ), ಹಳೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಮೊದಲಿನದು. ಉಸಿರಿನೊಡನೆ ಒಳಸೇರುವ ವಿಶ್ವಜೀವವೇ (ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಲೈಫ್) ಗಾಳಿ. [[ಚೈತನ್ಯ]]ಗಳು (ಸ್ಪಿರಿಟ್ಸ್) ಮೂರು : ಈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿರುವುದು ಒಂದು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿನ ಜೀವಾಳ ಸ್ವರೂಪದಲಿ ಇರುವುದಿನ್ನೊಂದು, ಮೂರನೆಯದು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ (ಬುದ್ಧಿಯ) ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿರುವುದು. ಇಲ್ಲಿಂದ ಇವು ಅಲೆಗಳಂತೆ ಇಲ್ಲವೆ ಉಸಿರಿನ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತಗಳಂತೆ ನರಗಳ, ಧಮನಿಗಳ, ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತಿವೆ. ಮೈಯ ಒಂದೊಂದು ರಚನೆಯೂ ಅದರ ಬಳಕೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂಬ ಅವನದೇ ಆದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಎರಡನೆಯದು. ಮೊದಲಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ ರಕ್ತದ ಸುತ್ತಾಟವನ್ನೇ ಯೋಚಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳೇ ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದಂತೆ, ಹೃದಯದ ಗುಂಡಿಗುಣಿಗಳ (ವೆಂಟ್ರಿಕಲ್ಸ್) ನಡುವೆ ಸಾಗುನಾಳಗಳು ಇರಬೇಕಾಯಿತು. ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲೂ ಅವನು ನೋಡದಿದ್ದರೂ ಅವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ. ಈ ನಿಜಕೆಲಸಗಳ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಗೊತ್ತಿದೆಯಾಗಿ ಯಾವ ಸಂಗತಿಯನ್ನಾದರೂ ಅವನು ವಿವರಿಸಬಲ್ಲನೆಂದು ಹಠವಾದಿಗಳಾದ ಮತಸಿದ್ಧಾಂತರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಅಂಗರಚನೆಯ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂಳೆ, ಕೀಲುಗಳ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಅವನು ಮೇನಸ್ಸನಿಂದ ಕಲಿತಿದ್ದ. ಉಳಿದ ವಿವರಗಳಿಗೆ [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ|ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕ]] ಹಿಂದಿದ್ದ ಬಾರ್ಬರಿ ದೇಶದ ಬಾಲವಿರದ [[ಕಪಿ]], [[ಹಂದಿ]], [[ಎತ್ತು|ಎತ್ತುಗಳ]] ಅಂಗರಚನೆಗಳನ್ನೇ ಮಾನವನದೆಂದು ಮುಂದಿಟ್ಟ. ಆತ್ಮಸಂಯಮವೇ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯುಳ್ಳ ಕ್ರೈಸ್ತರಿಗೂ ಹೊಸ [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತಮತ]]ದವರಿಗೂ ಇವನ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಹಿಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಮಠಾಧಿಕಾರದ ಬೆಂಬಲ ದೊರಕಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತರರ ಗ್ರಂಥಗಳು ಹಾಳಾದರೂ ಇವನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಕೆಡದೆ ಉಳಿದುವು.ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ತಪ್ಪು ಕಾಣದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದೇ ವೇದವಾಕ್ಯಗಳಾಗಿ ಇನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಎನಿಸಿತು. ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕಾಣಲೂ ಅವಕಾಶವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅದುವರೆಗಿನ ಗ್ರೀಕ್ ಅಂಗರಚನಾಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ ಕ್ರಮಪಡಿಸಿದ್ದೇ ತಿಳಿವಿಗೆ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನಿಂದಾದ ಸೇವೆ. ಆದರೆ ಕಂತೆ ಪುರಾಣಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯನ್ನು ಅಧಿಕಾರಯುತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇ ಅವನಿಂದಾದ ಕೆಡುಕು. ನಡುಗಾಲ-ಗ್ರೀಕರ ವಿಜ್ಞಾನ ಉನ್ನತಿಗೇರಿದ್ದ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಕಾಲವನ್ನು ಯೂರೋಪಿನವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಭಾರತದ ಬೇಸಿಗೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನ ಬಳಿಕ ಬಹಳ ಕಾಲ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮೂಲೆಗೆ ಬಿತ್ತು. 12 ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಅರಬ್ಬರು ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅಷ್ಟೂ ಇಷ್ಟೂ ಉಳಿಸಿಟ್ಟರು. 640ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡ್ರಿಯಾವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಈಜಿನಾದ ಪಾಲ್ ಅವರಿಗೆ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಲಿಸಿದ. [[ಸಿರಿಯಾ|ಸಿರಿಯ]], ಸಿಸ್ಟೋರಿಯ ದೇಶಗಳವರು, ಕ್ರಿಸ್ತರು, [[ಯೆಹೂದ್ಯರು]], ಅರಬ್ಬೀಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಗ್ರೀಕ್ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಓದಿಕೊಂಡರು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇವೆಲ್ಲ ಅರಬ್ಬೀ ಬಣ್ಣ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್, ಗ್ಯಾಲೆನ್ನರ ತತ್ವಗಳೇ. ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ರೇಜಿಸ್, ಅಲಿಅಬ್ಬಾಸ್, ಅವಿಸೆನ್ನ ಇವರು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವಿಸೆನ್ನನವು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುವು. 1000ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ವೈದ್ಯವೇದ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾದ ಅವಿಸೆನ್ನನ ದಿ ಕ್ಯಾನನ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸನ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಕಣ್ಣರಿಕೆಯಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಒರೆಹಚ್ಚಿ ನೋಡಿದರೆ ಎರಡು ಮೂರು ಕೈ ದಾಟಿಬಂದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಚಾರಗಳೇ ತುಂಬಿದ್ದವು. ಅರಬ್ಬೀ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಈಜಿಪ್ಟ್, ಆಫ್ರಿಕ ಮೂಲಕ ಸ್ಪೇನ್‍ವರೆಗೂ ಇದು ಹಬ್ಬಿತು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬೀ ಬರೆಹಗಳಿಗೆ ಆಧಾರಗಳಾಗಿದ್ದ ಗ್ರೀಕ್ ಗ್ರಂಥಗಳು ದೊರಕಿದುವು. ಅವುಗಳಿಂದ ನಿಸರ್ಗದ ವಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಜನರು ಮೊದಲಾದರು. ಆದರೆ ಮೊದಮೊದಲು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಿದರೇ ಹೊರತು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೇ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಠೋಪದೇಶಗಳಿಂದ ಗ್ಯಾಲೆನ್, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲರೇ ಆಧಾರ ಪುರುಷರಾದರು. ಅವರ ಗ್ರಂಥಗಳೇ ಜನರಿಗೆ ವೇದ ಸಮಾನ ಆಗಿದ್ದುದರಿಂದ ನಿಜವಾದ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ಕಣ್ಣಿಂದ ಕಾಣದೆ ಆ ಗ್ರಂಥಗಳ ಮೇಲೆ ಒಣ ಊಹೆ, ಟೀಕೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ತಾತ್ವಿಕ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆದರು. ಕೆಲವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯೇ ಬೇಡವೆಂದರು. ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಎದುರಾಡಿದ ವೈದ್ಯರು ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದರು. ಆದರೂ ಅಂಗರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕುತೂಹಲವೇನೋ ಇತ್ತು. ತಲೆತೆಗೆದ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಿ ಜನರಿಗೆ ಅಂಗರಚನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಅಪ್ಪಣೆ ದೊರೆಯಿತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವುದೇ ಅನಾಟಮಿ ಎನ್ನಿಸಿತು. ಬಳಸಿದ್ದ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಅರೆಪಾಲು ಅರಬ್ಬಿಯವು, ವೈದ್ಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಎತ್ತರದ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಪುಸ್ತಕದ ಅನುವಾದವನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದ. ಪುಸ್ತಕ ಓದಿದಂತೆಲ್ಲ ಹೆಣದಲ್ಲಿ ತಾಳೆ ನೋಡಲು ಆಳೊಬ್ಬ ಇರುತ್ತಿದ್ದ. ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿದ್ದರೂ ಅವನು ಇಲ್ಲದ ಅವಯವಗಳನ್ನು ತೋರಲು ಯತ್ನಿಸಿ ಪೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಇಷ್ಟಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ನೆರೆದವರಿಗೆ ತಿಂಡಿ ಹಂಚುತ್ತಿದ್ದರು. ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾದ ಮರಣಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಹೆಣದ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಅಪ್ಪಣೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುವು. ಬೊಲೋನದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ ಮಾಂಡಿನಸ್ ಕೆಲವು ಹೆಣಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅನತೋಮಿಯ ಎಂಬ 40 ಪುಟಗಳ ಸಣ್ಣಕ್ಷರಗಳ ಹೆಣಪರೀಕ್ಷೆ ಕೈಪಿಡಿಯೊಂದನ್ನು (1316) ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. [[ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿನ್ಚಿ]]- ಮೈಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದು ತೋರಲು ಹೊರಟ ಕಲಾವಂತರು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಸೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿನ್ಚಿ (1452-1519). ಅಲ್‍ಬ್ರೆಕ್ ಡ್ಯೂರರ್ (1471-1528). [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕೇಲೇಂಜೆಲೊ]] (1474-1564). ರ್ಯಾಫೆಲ್ (1483-1520) ಮೊದಲಾದ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಿದರು. ಮೇಲ್ಮೈ ಅಳತೆಗಳು, ಸ್ನಾಯುಗಳ ಸಮಕಟ್ಟು ರಚನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಕಲಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತನ್ನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರೂ ಹೃದಯ, ಮಿದುಳು, ಆಹಾರನಾಳ, ಪಿಂಡಗೂಸು-ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಕಲೆಗಾರನಾಗಲ್ಲ. ಆಗ್ಗೆ ಪೋಪನಾಗಿದ್ದ 10ನೆಯ ಲಿಯೊ ಅವನನ್ನು ತಡೆವ ತನಕ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿ 30 ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ 750ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಂಗರಚನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ 120 ಟಿಪ್ಪಣಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ಸತ್ತಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ರಚಿತವಾದ ಗ್ರಂಥಗಳಿಗಿಂತ ಹರವು, ಖಚಿತತೆ, ಚೆಲುವುಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊವಿನ ಗ್ರಂಥಗಳೇ ಮಿಗಿಲಾಗಿವೆ. ಅವನು ಹೊಸದಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಅಂಶಗಳದ್ದೇ ದೊಡ್ಡಪಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ ಆನಂತರ ಬಂದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಮತ್ತೆ ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು. ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ತನ್ನ ಶೋಧನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೆಚ್ಚಿದ್ದು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ನಿಸರ್ಗವನ್ನೇ. ಅನೇಕ ವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊವಿನ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆಗಳು ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ಗೌರವಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದುವು. ಅವನ ಚೇತನ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಉದ್ಧಾರಕನಾದ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿದುವು. ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಸತ್ತ 24 ವರ್ಷಗಳಾದಮೇಲೆ ಆತ ತನ್ನ ಒಂದು ಉದ್ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. === ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ (1628) ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶರೀರ ಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವವರೆಗೆ === ಹಾರ್ವೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತರುವವರೆಗೆ (1628)-ವೆಸೇಲಿಯಸ್ (1514-1564)- (ಆಂಡ್ರಿಯಾಸ್ ವೈಟಿಂಗ್) ರೈನ್ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿನ ವಸೆಲ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾದ ಮನೆತನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಹೆಸರು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಎಂದಾಯಿತು. 19 ವರ್ಷಗಳ ವಯಸ್ಸಿಗೇ (1533) ಅವನು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್|ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿ]]ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಲು ಜನಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ಸನ ಬಳಿ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಕಲಿತ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಬರೆದುದನ್ನು ತನ್ನ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತಿನ ಚತುರತೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಕಲಿಯುವವರು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆರೆದರು. [[ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರ]] ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ. ದೇಹ ಮತ್ತು ಅದರ ರಚನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಎಷ್ಟೋ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಬರೆದುದನ್ನು ಅವನು ಹೇಗೂ ಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ವರ್ಣಿಸಿದ ರಚನೆಗಳು ತೋರುಗನಿಗೆ ಹೆಣದಲ್ಲಿ ತೋರಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ಸಿಗೂ, ಅಷ್ಟೆ. ಅವನ ಸಹಪಾಠಿ ಮೈಕೇಲ್ ಸರ್ವಿಟಸ್ಸನೊಡನೆ, ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ಆ ಮಹಾಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಿಗೇ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅದು ಅಂದು ಯಾರೂ ಮಾಡಬಾರದ ಅಪರಾಧ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ತನಗಿರುವ ಪರಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿ ತನ್ನ ಗುರುಗಳಾರಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಆ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. 22ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್|ವೆನಿಸ್ಸಿ]]ಗೆ ತೆರಳಿದ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ವೈದ್ಯ ಪದವಿ ಪಡೆದ. ಅಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿವು ಚತುರತೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರು ಪಡೆದು, ಪಡುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಇವೆರಡೂ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ (1537). ಆಗಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಸಂಬಳ ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಮೊದಲಿಗ. ಹೆಣಗಳನ್ನು ಅವನೇ ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಯಾಂತ್ರಿಕ ಚತುರತೆಯಲ್ಲೂ ಕಲಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ಆತ ಗಟ್ಟಿಗ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪುಟಗಳ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಗುರುತಿಸಿದ. ಕಲಿತವರು, ಎಲ್ಲ ಇಲಾಖೆಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ಕಲಾವಿದರು, ಪಡುವ ವೆನುಸ್ಸುಗಳ ಮಹನೀಯರು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಕ್ರೈಸ್ತಪುರೋಹಿತರು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಅವನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. 1540ರಲ್ಲಿ ಬೊಲೊನದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಮತ್ತು ಬಾಲವಿಲ್ಲದ ಕಪಿಯ ಎಲುಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರಿಸಿ, ತೋರಿಸಿದ. ಮಾನವನಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಭೋಧನೆ ಕಪಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿದ್ದುದು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸಿಗೆ ಮನದಟ್ಟಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ತಾನೇ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿತ್ರಗಳೊಡನೆ ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೊಸ ಪಾಠವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. 3 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಿ, ಕುರಿತು ಬರೆದು, ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಿಡಿಸಿದ. ತನ್ನ ದೇಶಿಕ ಗೆಳೆಯನೂ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಉತ್ತಮ ಕಲೆಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೂ ಟಿಷಿಯನ್ನನ ಶಿಷ್ಯನೂ ಆಗಿದ್ದ ಜಾನ್ ಡಿ ಕಲ್ಕಾರನನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಮರದಚ್ಚುಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಲು ನಿಯಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಎಲುಗಟ್ಟಿನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲ್ಕಾರನೂ ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ವಸೇಲಿಯಸ್ಸನೂ ಬರೆದಿರಬಹುದು. ದೇಹದ ಹಲವಾರು ಭಂಗಿಗಳು, ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಸಹಜ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತೆ ಇವನು ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಲೆಗಾರರು ಅಧಿಕಾರಯುತ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ವಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಹೆಣಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದುವು. ಬದುಕಿರುವ ಮಾನವನಲ್ಲಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ. ''ಹ್ಯುಮಾನಿ ಕಾರ್ಪೊರಿಸ್ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕ್'' (ಮಾನವನ ಮೈಯ ರಚನೆ) ಎಂಬ ಇವನ ಪುಸ್ತಕ ಜನರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು. ಮೊದಲಬಾರಿ ಅಂದವಾದ ಖಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡಸರು ತಮ್ಮ ಮೈಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಕಾಣುವಂತಾದರು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಪ್ರಚಂಡ ಹಾಗೂ ತೀವ್ರವಾದ ಟೀಕೆಗಳು ಬಾರದಿರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಹೆಸರು ಕೆಡುವುದೆಂದು ಅನೇಕ ವೈದ್ಯರೂ ಅಂಗರಚನಾಪಟುಗಳೂ ಇವನಿಗೆ ಎದುರುಬಿದ್ದರು. ಅವರೆಲ್ಲ ಎಷ್ಟೋ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ ಈ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದ. ಪಡುವದಲ್ಲಿ ವಸೇಲಿಯಸ್ ಬಳಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ ರಿಯಾಲ್ಡೊ ಕೊಲೊಂಬೊ ಕೂಡ ಜಠರ ತೊರಳೆಗಳ (ಸ್ಪ್ಲೀನ್) ನಡುವಣ ನಾಳದಂಥ ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರವನ್ನೇ ಕೈಬಿಟ್ಟಿದೆಯೆಂದು ಹೀಗಳೆದ. ಅದನ್ನು ಹೆಣದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವಂತೆ ವಸೇಲಿಯಸ್ ಅವನಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದ. ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ತಾನು ಹೇಳಿರುವುದನ್ನು ತಪ್ಪು ಎನ್ನುವವರನ್ನೆಲ್ಲ ಬನ್ನಿರೆಂದು ಕರೆದ. ಗುಂಪು ಸೇರಿತು. ಕೊಲೊಂಬೊಗೆ ತಾನು ಹೇಳಿದ ನಾಳ ತೋರಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿರೆಂದು ಬೇಡಿದರೂ ತಮ್ಮ ನಾಲಗೆಗಳು ಕತ್ತರಿಸಿದಂತೆ ಉಳಿದವರೆಲ್ಲ ತೆಪ್ಪಗಿದ್ದರೆಂದು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ನಡೆದ ಮೇಲೆ ಎದೆಗುಂದಿದವನಾಗಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಗೊಡವೆ ತೊರೆದ. ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಗ್ರಂಥ, ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಟೀಕಾಸಂಪುಟವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ತನ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ. ಮೊದಲು 5ನೆಯ ಚಾರಲ್ಸ್ ಬಳಿ. ಆಮೇಲೆ ಸ್ಪೇನಿನ ಇಮ್ಮಡಿ ಫಿಲಿಪ್ ಬಳಿ ಅವನು ಆಸ್ಥಾನ ವೈದ್ಯನಾಗಿದ್ದ. 1563ರಲ್ಲಿ [[ಜೆರುಸಲೆಂ|ಜೆರೂಸಲೆಮ್ಮಿ]]ಗೆ ಯಾತ್ರೆ ಹೋದ. ಪಡುವದಲ್ಲಿ ತಾನು ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಕರೆ ಬಂದಿತು. ಮತ್ತೆ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ ಮರಳುವಾಗ, ಅವನಿದ್ದ ಹಡಗು ಮುಳುಗಿ, ಜಾಂಟೆ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆ ಬಟ್ಟೆಗಿಲ್ಲದೆ ಸತ್ತ. ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಕೆಲಸ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು. ನಿಜಾಂಶಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಕೃತಿ ವಿಜಯ ಗಳಿಸಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೊದಲನೆಯ ನಿಜವಾದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವದು. ಅದು ಅಷ್ಟೇ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಟಣೆಯಿಂದ ವೈದ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನವೇ ನವೀನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿತು. ಪಡುವದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕಾಲ- ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಪಡುವ ಬಿಟ್ಟ ಅನಂತರ (ಸು.1546) ಅವನ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬರಾದಮೇಲೊಬ್ಬರಂತೆ 1625ರ ವರೆಗೆ ಐವರು ಮಾನ್ಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ನೆರವಿಗಾಗಿ ಬಂದರು. ಅವನಲ್ಲೇ ತಪ್ಪು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ರಿಯಾಲ್ಡೊ ಕೊಲೊಂಬೊ (1516-59) ಇವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವನು. ಆದರೆ ಇವನು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ರಸಿಕೆಯ ಪೊರೆಗಳು, ಕಣ್ಣು, ಪುಪ್ಪುಸಗಳ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. ಮೊಡೀನಾದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಗೇಬ್ರಿಯೆಲ್ಲೊ ಫೆಲ್ಲೋಪಿಯಸ್ (1523-62) ಆಮೇಲೆ ಬಂದವನು. ಇವನೂ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ನೆರವಿಗಾಗಿದ್ದವನೇ. ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನಲ್ಲಿ ಅವನು ನಿಷ್ಠೆ, ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ವಿಶ್ವಾಸಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿದ್ದ. ಅವನ ಶಿಷ್ಯರೂ ಸಂಗಾತಿಗಳೂ ಅವನಲ್ಲಿ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಈತ 39ರ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸತ್ತರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಮ್ಮ ತಿಳಿವಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಮೌಲ್ಯವುಳ್ಳ ಮತ್ತಷ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ಖಚಿತತೆಯೇ ಇವನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವಂತಿದ್ದ ಗುಣ. ಗರ್ಭಕೋಶದ ನಾಳಗಳೂ ಕಪಾಲದರೆಮೂಳೆಯ ಮೂಲಕ ಮೊಗದ ನರವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಕಾಲುವೆಯೂ ಇನ್ನೂ ಇವನ ಹೆಸರನ್ನೂ ಹೊತ್ತಿವೆ. ಇವನ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರಾದ ವೊಲ್ಚರ್ ಕಾಯ್ಟರ್, ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ ಹಿರಿಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದರು. ಅವನ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಎರಡನೆಯವನು ಬಂದ. ಹೈರಾನಿಮಸ್ ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ (ಸು.1533-1619) ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದವರಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯವ. ಗೌರವಸ್ಥ ಸಾಹುಕಾರ ಮನೆತನದವ. 50 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (1562-1613) ಪಡುವದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ, ಅವನ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾಶನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರ, ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಕೆತ್ತಿದ ತಾಮ್ರದ ತಗಡುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬಲು ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವನು ಉನ್ನತ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸರಣಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನ `ಅಪೆರ ಆಮ್ನಿಯ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಲೆಡೆನ್ನಿನ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಆಲ್ಬಿನಸ್ ಮತ್ತೆ ಮುದ್ರಿಸಿದ (1738). ತನ್ನ ದೀರ್ಘ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಆತ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ. ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಕುಗ್ಗಿಲ್ಲ. ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ವೈದ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ. ರಾಜ ಮಾನ್ಯತೆಯೂ (1608) ಸಂದಿತು. [[ವಿಲಿಯಮ್ ಹಾರ್ವೆ|ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ]] ಅವನ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದುಕೊಂಡು, ಅವನೊಂದಿಗೆ ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟ, ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ. ಜೂಲಿಯಸ್ ಕೆಸೀರಿಯೊನನ್ನು (ಕೆಸೀರಿಯಸ್, 1552-1616) ತನ್ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ ನೇಮಿಸಿದ್ದ. ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ಸನ ಹತ್ತಿರ ಅವನು ಮನೆಯ ಆಳಾಗಿ, ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ, ಕೊನೆಗೆ ನೆರವಿಗನಾಗಿದ್ದು, ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅವನ ಕಾಲದ ಎಲ್ಲ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದ. ತಗಡಿನಲ್ಲಿ ಕೊರೆದ ಅವನ ಬಹಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅವನು ಸತ್ತಮೇಲೆ ಅವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಸ್ಟೈಗೀಲಿಯಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಈ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 22 ದನಿಯ ಅಂಗಗಳವೂ 12 ಕಿವಿಯವೂ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು 98 ಇದ್ದುವು. [[ಏಡ್ರಿಯನ್ ವ್ಯಾನ್ ಡರ್ ಸ್ಪೀಗೆಲ್]] (1578-1625)-ಪಡುವದಲ್ಲಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಮೊದಲಾದ ಆರು ದೊಡ್ಡ ಪಂಡಿತರಲ್ಲಿ ಕಡೆಯವನು. ಕೆಸೀರಿಯಸ್ ಬಿಟ್ಟ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಇವನು 1618ರಲ್ಲಿ ಬಂದ. ವೆಸೇಲಿಯಸ್, ಕಲ್ಕಾರರಂತೆ ಇವನೂ ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್ಮಿನವನೇ. 1627ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅವನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕೆಸೀರಿಯಸ್ ಬರೆದ ಸೊಗಸಾದ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಅವನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುವು ಬೆನ್ನುಗಂಬದ, ಒಳಾಂಗಗಳ ಸ್ನಾಯುಗಳು. ಈಲಿಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲಗೆಯಂತಿರುವ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಈಗಲೂ ಸ್ಟೈಗೀಲಿಯನ್ನನ ಹಾಲೆ ಎಂದಿದೆ. ಈತ ಅಂಗಗಳ ಹಳೆಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿದ. ಹೆಣಗಳು ಕೊಳೆಯದಂತೆ ಮಾಡಲು ಆಗ ಇನ್ನೂ ಗೊತ್ತಿರದಿದ್ದುದರಿಂದ, ಅವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ವಿಷಕ್ರಿಮಿಗಳು ಸೇರಿ ನಂಜಾಗಿ, 47ರ ವಯಸ್ಸಿಗೇ ಸತ್ತ. ಹೆಣ ಕೊಯ್ಯುವವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಹೀಗೆ ಸಾಯುವುದು ಪ್ಯಾಶ್ಚರ್ ಕಾಲದ ತನಕ ತಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. 1537ರಿಂದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ 88 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪಡುವ ಪಡೆದಿದ್ದ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಸ್ಟೈಗೀಲಿಯಸ್ಸನ ಅನಂತರ ಹೋಯಿತು. ಪಡುವದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಆಗ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪಿನ ಇತರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು-ಬೊಲೊನದಲ್ಲಿ ಜಕೊಪೊ ಬೆರೆಂಗಾರಿಯೊ ಡ ಕಾರ್ಪಿ (1530),ಹುಳುತೆರ ಕರುಳವಾಳ (ವರ್ಮಿಫಾರ್ಮ್ ಅಪೆಂಡಿಕ್ಸ್) ಓಮೊಗ್ಗು (ತೈಮಸ್) ಗ್ರಂಥಿಯ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. ಗಿಯುಲಿಯೊ ಅರಾಂಜಿಯೊ (ಅರಾಂಟಿಯಸ್, 1520-89) ಹೃದಯವನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡಿದ; ಮಹಾಧಮನಿ ಕವಾಟಗಳ ಅಂಚುಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಕಿರಿಗಂಟುಗಳಿಗೆ ಅವನ ಹೆಸರು ಉಳಿದಿದೆ (ಅರಾಂಟಿಯಸ್ಸನ ಗಂಟುಗಳು). ಕಾಸ್ಪಾಂಜೊ ವೆರೊಲಿ (1543-75) ಮಿದುಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ. ಅದರ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ವೆರೋಲಿಯ ನರಸೇತು (ಪಾನ್ಸ್) ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಇನ್ನೂ ಇದೆ. ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಟೊಲೊಮಿಯೊ ಯುಸ್ಟೇಷಿಯೊ (ಯುಸ್ಟೇಷಿಯಸ್, 1524-74) ಅನೇಕ ಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಮರಣಾನಂತರ ಅವನ ಅಂಗರಚನೆಯ ಪುಸ್ತಕದ (ಟೇಬುಲೆ ಅನಟಾಮಿಕೆ) ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾದ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ಎಂಟು ಮಾತ್ರ. ಇನ್ನೂ ಮೊದಲೇ ಮುಗಿಸಿದ್ದರೂ ಅವನು ಸತ್ತು 140 ವರ್ಷಗಳ ತನಕ (1714) ಇತರ 38 ಚಿತ್ರಗಳು ಬೆಳಕು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಅವನೇ ಬರೆದಿದ್ದ. ಚಿತ್ರಗಳ ಅಚ್ಚುಗಳನ್ನು ಮರದ ಬದಲು ತಾಮ್ರದ ತಗಡುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿಸಿದ ಮೊದಲಿಗರಲ್ಲಿ ಅವನೊಬ್ಬ. ವಿವರಗಳ ಖಚಿತತೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನವನ್ನು ಮೀರಿಸಿವೆ. ಅವನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಕೊಟ್ಟ ಖಚಿತ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ರಚನಾಂಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ ದೊಡ್ಡದೇ. ಗಂಟಲು ಕಿವಿಗಳ ನಡುವಣ ಆಲಿಕೆಯ ಕೊಳವೆಗೆ (ಯುಸ್ಟೇಷಿಯಸ್ ಸಾಗುನಾಳ) ಈಗಲೂ ಅವನ ಹೆಸರಿದೆ. ಅನುವೇದನ (ಸಿಂಪತೆಟಿಕ್) ನರಮಂಡಲದ ಚಿತ್ರಗಳು ಎಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಮೋಘವಾಗಿ ಬಂದಿವೆ. ಬೇರೆಬೇರೆ ಮೈಗಳಲ್ಲಿನ ರಚನಾವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಅವನೇ ಮೊದಲು ತೋರಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ಸಿದ್ಧವಾದಾಗಲೇ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮುನ್ನಡೆ ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಮುಂಚೆಯೇ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಇಬ್ಬರು ಜನಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವಾಗೇ ಇವನೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದನೇನೋ! ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜಾಕೋಬಸ್ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ (ಜಾಕ್ವಿ ಡುಬಾಯ್, 1478-1555) ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಕೆಲಕಾಲ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಗುರುವಾಗಿದ್ದ. ಈತ ತಲೆಮೂಳೆಗಳ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. ಅಂಗರಚನೆಯ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದವೃಂದವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿದ. 1543ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಫಾಬ್ರಿಕದ ಮೇಲೆ ಉದ್ದೇಶರಹಿತ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಹೆಸರು ಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಭಕ್ತನಾದ ಅವನು, ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಂಗರಚನೆ ಈಗ ಬದಲಾಗಿದೆ ಎಂದ. ಹಿಂದೆ ಬಹಳ ಬಾಗಿದ್ದ ತೊಡೆ ಮೂಳೆ ತನ್ನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಿಗಿ ಷರಾಯಿಯ ಬಳಕೆಯಿಂದ ನೆಟ್ಟಗಾಯಿತೆಂದು ಗ್ಯಾಲೆನ್ ವರ್ಣಿಸಿದ ಪುರಾತನ ವೀರರ ಕೆಚ್ಚೆದೆಯಲ್ಲಿ 8 ಮೂಳೆಗಳು ಇದ್ದುವು. ಆದರೆ 1543ರ ಹೀನಕಾಲದ ಸೊಣಕಲ ಎದೆಗೆ ಒಂದೇ ಮೂಳೆ ಸಾಕಾಗಿದೆಯೆಂದ, ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಹೆಸರನ್ನು ಅಪಾರ್ಥ ಬರುವಂತೆ ತಿರುಚಿ ವೆಸಾನಸ್ (ಹುಚ್ಚ) ಅಂದ. [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡಿ]]ನಲ್ಲಿ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಪ್ಲಾಟರ್ (1536-1614) ಈಗಿನ ತಿಳಿವಳಿಕೆಗೆ ತಳಪಾಯದಂತಿರುವ, ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದ. ಸ್ಪೇನ್ ದೇಶದ ಅರಗಾನ್ ನಗರದ ಮೈಕೇಲ್ ಸರ್ವಿಟಸ್ (1511-53) ತಿಳಿದವನು, ಶಕ್ತ, ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದ. [[ಪುಪ್ಫುಸ|ಪುಪ್ಪುಸ]]ದ ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಖಚಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ (1553) ವಿವರಿಸಿದ. ಹೆಚ್ಚುಕಾಲ ಬದುಕಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಹಾರ್ವೆ ತೋರಿಸಿಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ 70 ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲೇ ಮೈಯಲ್ಲಿನ ರಕ್ತ ಹೃದಯದಿಂದ ಹೊರಟು ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಬರುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಈತ ತೋರುತ್ತಿದ್ದ ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಅನನ್ಯ ಕ್ರಿಸ್ತಭಕ್ತನಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಪಂಚವೊಂದನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಕ್ರಿಸ್ತ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳ ಸಂಬಂಧದ ಕೆಲವು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪದ್ದರಿಂದ ಮಠಾಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವೈಮನಸ್ಯ ಬೆಳೆದು ಕಾಲ್ಚಿನ್ ಮತ್ತವನ ಒಂದಿಗರು ಅವನನ್ನು ಬದುಕಿದ್ದಂತೆ ಸುಟ್ಟರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ತಾಮಸ್ ವಿಕರಿ (1548) ಮಾನವನ ಮೈಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುಸ್ತಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಇದು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲಿನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕವಿರಬಹುದು. ವೈದ್ಯರ ಕಾಲೇಜಿನವರು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಹೇಳುವ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿ (1651). ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಿನ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಭಾಮಂದಿರ ಕಟ್ಟಿದರು. ಮೊದಲನೆಯವನಾಗಿ ಆ ಹುದ್ದೆಗೆ ನೇಮಕನಾದವ ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ. ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ (1578-1657) 4 ವರ್ಷ ಪಡುವದಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ಸನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಾಗಲೇ ತನ್ನ ಜೀವಮಾನದ ಎರಡು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾದ ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟ, ಪಿಂಡ ವಿಕಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದ. ಗ್ಯಾಲೆನ್, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನು ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂದು ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಹೃದಯದ ವಿಚಾರವನ್ನೆಲ್ಲ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿ, ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಾಗಿ ತಾನೇ ಹೃದಯವನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಲೆಹಾಕಿದ. ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇನ್ನಾರಿಂದಲೂ ಆಗಿರದಷ್ಟು ನಿಜಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹೃದಯದ ಬಡಿತ, ನಾಡಿ, ರಕ್ತಸುರಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಅರ್ಥವಾಗದ ಬಿಡಿ ವಿಷಯಗಳ ಮೂಲದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಂಡ. ಅಂದರೆ ಹೃದಯ ಒತ್ತಳ್ಳಿದ ರಕ್ತ ಮೈಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಮರಳುವುದೆಂಬ ಈ ಮೂಲಸೂತ್ರ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಶೋಧನೆಗೂ ಆಮೇಲಿನ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೂ ಅಡಿಗಲ್ಲಾಯಿತು. ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅವನನ್ನು ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರದವನು ಎನ್ನುವರು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ತಮ್ಮವನೆನ್ನುವರು. ಅವನು ಎರಡೂ ಆಗಿದ್ದ. ಏಕೆಂದರೆ ಇವೆರಡರ ನಡುವಣ ಭೇದ ಕೃತಕ. ರಚನೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹೃದಯದ ನಿಜವಾದ ರಚನೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಎಂದು ಕರೆದುದರಿಂದ ಅವನು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎನ್ನಲು ಪ್ರಮಾಣ ಸಿಕ್ಕಿದಂತಾಯಿತು. ದೊಡ್ಡ ಕಾಂಡಗಳೂ ಕೊಂಬೆಗಳೂ ಇರುವ ಧಮನಿಗಳನ್ನೂ ಸಿರಗಳನ್ನೂ ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್ ಎರಡು ಮರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದ. ಇತರರರೊಂದಿಗೆ ಹಾರ್ವೆ ಕೂಡ ಅವೆರಡನ್ನೂ ನೋಡಿ, ದ್ರವವಾಗಿರುವ ರಕ್ತ ಅಂತೂ ಹೇಗೋ ಧಮನಿಗಳ ಕಿರಿಯ ಶಾಖೆಗಳಿಂದ ಸಿರಗಳ ಕಿರಿಯ ರಕ್ತನಾಳಗಳಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತವೆಂದ. ಜೀವಸಾರ ಒಂದು ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಅಡ್ಡ ಹಾಯ್ದು ದೂರದ ಮತ್ತೊಂದು ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದ ಹಾಗಾಯಿತೆಂದು ಹಲವರು ಇದನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ಲೋಮನಾಳಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಾಡುವುದರಲ್ಲೆ ಹಾರ್ವೆ ಉಳಿದ ತನ್ನ ಆಯುಸ್ಸೆಲ್ಲ ಕಳೆದ. ಅವನೆಂದಿಗೂ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ಅವು ಇದ್ದಿರಬೇಕೆಂದ. ನಿಜವಾಗೂ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಧಮನಿಗಳ ಸಿರಗಳ ಈ ಎರಡೂ ಮರಗಳ ಕೊನೆಕುಡಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸುವ ಜಾಲರಚನೆ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲೇ ಇವು 6000 ಕೋಟಿ ತುಂಬಿವೆ. ರಕ್ತದ ಸುತ್ತಾಟದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಹಾರ್ವೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಾಗಲೆ (1628), ನಿಜವಾಗ್ಲೂ ಆ ಜಾಲರಚನೆಯನ್ನು ಮುಂದೆ ಕೂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಹಾರ್ವೆ ಸತ್ತು (1657) 4 ವರ್ಷಗಳಾದ ಮೇಲೆ, 32 ವರ್ಷದ ಮಾರ್ಸೆಲ್ಲೊ ಮಾಲ್ಪಿಘಿಯೆಂಬುವ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬೊಲೊನ ಬಳಿಯ ಒಂದು ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಇಟಲಿಯ ಸಂಜೆಗೆಂಪಿಗೆದುರಾಗಿ ಕಪ್ಪೆಯ ಪುಪ್ಪುಸದ ಒಂದು ಚೂರನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಧಮನಿಗಳ, ಸಿರಗಳ ಕೊನೆಕುಡಿಗಳನ್ನು ಆಗ ಅವನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡ. ರಕ್ತ ತುಂಬಿರುವ ಪುಟಾಣಿ ಲೋಮನಾಳಗಳು ಈ ಕುಡಿಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವುದನ್ನೂ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಭೂತಗನ್ನಡಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕಂಡ. === ಚಾರಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ (1859) ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ತನಕ === ಜೀವಿಗಳೆಲ್ಲದರ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಏಕತೆಯನ್ನು ಚಾರಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ ತೋರುವ ತನಕ (1859)-ಕ್ರೋಢೀಕರಣ, ಚಿತ್ರೀಕರಣ, ಬೋಧನೆಗಳ ಕಾಲ. ಹಾರ್ವೆ ಅನಂತರದ ಶತಮಾನ ಮಿಣಿದರ್ಶಕ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಔನ್ನತ್ಯದ ಕಾಲ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ತತ್ವ ಸಂಘಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ: ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು, ಚಿತ್ರಪಟ ಪುಸ್ತಕಗಳು (ಅಟ್ಲಾಸುಗಳು) ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಚ್ಚಾಗಿ ಅಂಗಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರಿಂದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಮುನ್ನಡೆಗಳು: ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಶೇಷ ಶಾಲೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ; ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲಸದ ಆರಂಭ: ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅನೇಕಾನೇಕ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡವು. ಮಹಾಗ್ರಂಥಗಳು - ಚರಿತ್ರಾರ್ಹವಾದ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಫಾಬ್ರಿಕದ ಅನಂತರ, ಪಡುವದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸ್ಪೈಗೀಲಿಯಸ್ಸನ ಪುಸ್ತಕ (1627)ಹೊರಬಂದಿತು. ಇಟಲಿಯವರ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟಾಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದದ್ದರಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಶೋಧನೆ ನಡೆದು ವಿಶೇಷ ವಿಷಯಗಳ ಅನೇಕ ಬರಹಗಳು ವರದಿಯಾದವು. ಇದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ವಿಜ್ಞಾನಸಂಘಗಳಿಗೂ ಇದೇ ತೆರನ ಕೃತಿಗಳು ಬಂದುವು. ಹೀಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದುಗೂಡಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿರುವ ಆಧಾರಗ್ರಂಥಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ==ಮಾನವನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಶೋಧನೆಗಳು== ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರಿಗೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿ ಅವರ ಶೋಧನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದುವು. [[ಅರಿವಳಿಕೆ, ಅರಿವಳಿಕಗಳು|ಅರಿವಳಿಕೆ]]ಯ ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಾಗುವ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಲುಬೇಗ ಮುಗಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಗಗಳ ರಚನೆ, ಸಂಬಂಧಗಳ ವಿವರವಾದ ಖಚಿತ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಬೇಕಾಯಿತು. ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಗುವ ಬಾಯಿ, ಕುತ್ತಿಗೆ, ಗಜ್ಜಲು, ಮುಂಗುದಾಣಗಳ (ಪೆರಿನಿಯಂ) ಹೊಸ ಮಿತಿಮೀರಿದ ವಿವರವಾದ ವರ್ಣನೆ, ಪರಿಭಾಷೆಯ ಕ್ರಮಗಳು ಹೆಚ್ಚಿಕೊಂಡವು. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಅಹಿತ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಆಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಜೆ.ಜಿ.ವರ್ಸುಂಗನೂ ಅವನ ಸಂಗಾತಿಯೂ ಮಾಂಸಲಿಯ (ಮೇದೋಜೀರಕ) ಸಾಗುನಾಳವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. 1642ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದವನು ವರ್ಸುಂಗ್. ಆಮೇಲೆ ಅವನ ಕೊಲೆ ಆಯಿತು; ಅಸೂಯೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವನ ಸಂಗಾತಿಯೇ ಆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರಬೇಕೆಂಬ ಸಂಶಯವೂ ಎದ್ದಿತು. [[ಸ್ವೀಡನ್|ಸ್ವೀಡನ್ನಿ]]ನ ಒ ರುಡ್ಬೆಕ್ಕನೂ (1651), ಡೆನ್ಮಾರ್ಕಿನ ಟಿ.ಬಾರ್ತೊಲಿನಸ್ಸನೂ (1652), ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ಹಾಲು ರಸಮಂಡಲವನ್ನೂ ಕತ್ತಿನ ಸಿರಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನೂ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅವರ ಕೆಲಸ ಮೆಚ್ಚುವಂತಿದ್ದರೂ ಯಾರು ಮೊದಲು ಕಂಡರೆಂಬ ವಿವಾದ ಕಹಿಯಾಗಿತ್ತು. ಎಷ್ಟೋ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗದಿದ್ದ, ಯುಸ್ಟೇಷಿಯನ್ನನ ತಗಡು ಚಿತ್ರಗಳು ಈ ನಿಜಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಮುಂಚೆಯೇ ತೋರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಇವೆಲ್ಲ ಅಸೂಯೆಗಳಿಗೂ ಬುಡವಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಲೆಗಳು-ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯದೊಂದಿಗೋ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದೊಂದಿಗೋ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಹಸುಳೆಯಂಥ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಜಡವಾಗಿದ್ದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮನ್ನಣೆಕೊಟ್ಟುವು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಹೊರಗೇ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಯಿತು ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರು ಬಯಲು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಜನರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವೈದ್ಯಸೇವೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದರೆ, ವೈದ್ಯರೂ ವೈದ್ಯ ಕಲಿವವರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತಿರಬೇಕೆಂದು ಮನದಟ್ಟಾಯಿತು. ಲಂಡನ್ನಿನ ಗ್ರೇಟ್ ವಿಂಡ್‍ಮಿಲ್ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಹಂಟರ್ ತನ್ನ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲೇ ಹೆಸರಾದ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ (1770). ತಾನೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಅಂಗಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವ ಕೋಣೆಗಳು, ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರಾಕಾರದ ರಂಗವೂ ಅವನ ವಾಸದ ಮನೆಯೂ ಅದರಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಶಾಲೆಗಾಗಿ ಅದರಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸಿದ್ದ. 13 ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಅವನು ಸಾಯುವ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅವನ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಕ್ಕೆ 100,000 ಪೌಂಡುಗಳನ್ನು ಖರ್ಚುಮಾಡಿದ್ದ. ಅವನು, ಅವನಿಗಿಂತ ಇನ್ನೂ ಹೆಸರಾದ ಅವನ ತಮ್ಮ [[ಜಾನ್ ಹಂಟರ್]], ಅಲ್ಲದೆ ವಿಲಿಯಮ್ ಹ್ಯೂಸನ್ ಈ ಮೂವರೂ ಕೂಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಪಾಠಹೇಳಿ, ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಂಡು ವಿಶೇಷ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಶೋಧನೆಗೆ ಕೈಹಾಕುವಂತೆ ಅನೇಕರನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದರು. 63 ವರ್ಷಗಳು ನಡೆದ ಆ ಶಾಲೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವವರ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠ ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು. ಆ ಶಾಲೆಯ ಮೊದಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹ್ಯೂಸನ್ನನ ಪರಮ ಗೆಳೆಯನಾದ [[ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್|ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರಾಂಕ್‍ಲಿನ್]] ಆಗಾಗ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ. ಕೆಲಸದ ಮಧ್ಯೆ ವಿಷಕ್ರಿಮಿಗಳಿಂದ ನಂಜಾಗಿ ಹ್ಯೂಸನ್ ಸತ್ತಾಗ, ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು [[ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಫ್ರಾಂಕ್‍ಲಿನ್ ಒತ್ತಾಯಮಾಡಿ ಕಳುಹಿಸಿದ. ಆ ಪೀಳಿಗೆಯವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಅಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರಾಗಿ ಹೆಸರಾದರು. ಇದೇ ತೆರನ ಶಾಲೆಗಳು ಅಲ್ಲೂ ತೆರೆದವು. 1828ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 7 ಖಾಸಗಿಯಾಗೂ 4 ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಲೆಗಳು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಎಡಿನ್‍ಬರೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. 126 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (1720-1846) ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡರ್ ಮನ್ರೋಗಳು (ಅಪ್ಪ ಮಗ, ಮೊಮ್ಮಗ) ಒಬ್ಬರಾದಮೇಲೊಬ್ಬರು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದರು. 12,800 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದ ಎಡಿನ್‍ಬರೊ ಒಂದು ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹಾಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಹೆಸರಾಂತ ಸೋದರರಾದ ಜಾನ್ ಬೆಲ್, ಚಾರಲ್ಸ್ ಬೆಲ್ ಇವರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಬಯಲು ಶಾಲೆ ಒಂದಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಅಂದಿನಿಂದಲೂ ಹೆಸರಾಗಿರುವಂತೆ, ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವ ರೀತಿಗೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಖಚಿತತೆಗಳ ಹೆಗ್ಗುಣಗಳೂ ಕೂಡಿಕೊಂಡವು. ವಿಲಿಯಂ ಹಂಟರನ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯ ಗ್ಲಾಸ್ಗೊ ನಗರಕ್ಕೆ ದತ್ತಿ ಆಯಿತು. ಈಚಿನವರೆಗೂ ಅದು ಆಸಕ್ತರ ಕೇಂದ್ರ ಎನಿಸಿತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಜಾನ್ ತನ್ನ ಅಣ್ಣನಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ. ಲಂಡನ್ನಿನ ರಾಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಸರ್ಜನ್ನಿನ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಉಪಯುಕ್ತ ಆಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಅದು ಈಗಲೂ ಇದೆ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾಯಿದೆಗಳು- ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಲಿಕೆಗಾಗಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಹೆಣಗಳು ಬೇಕಾದುವು. ಅವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಂಗದಲ್ಲಿ ಹವಣಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಮಾಧಿಗಳಿಂದ ಅಗೆತೆಗೆದು ತರುವವರಿಂದ ಶಾಲೆಗಳು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದ ಬಹಳ ಅವಾಂತರವಾಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ 1827ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಹೇರ್ ಎಂಬ ಅಪರಾಧಿಗಳ ದುಷ್ಕರ್ಮಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದುವು. ಇವರು ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದವರನ್ನು ಸಾಯಿಸಿ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಎಷ್ಟೋ ಕಾಲದಿಂದ ವೈದ್ಯವಿದ್ಯಾಸಕ್ತರಾದ ಮುಂದಾಳುಗಳು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾಯಿದೆ (1832) ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಇದರಿಂದ ವಾರಸುದಾರರಿಲ್ಲದ ಹೆಣಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅಪ್ಪಣೆ ಪಡೆದ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಮಸಾಚುಸೆಟ್ಸಿನ ನ್ಯಾಯ ವಿಧಾಯಕ ಸಭೆ ಒಪ್ಪಿದ (1831) ಇದೇ ತೆರನ ಕಾಯಿದೆಯ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೇಗನೆ ಅಮೆರಿಕದ ಇತರ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳೂ ಅನುಸರಿಸುವಂತಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ-ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಹಳೆಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಾಲೆಗಳ, ಅಂದರೆ ಮೊದಲು ಎಡಿನ್‍ಬರೋದ ಮನ್ರೋಗಳ, ಆಮೇಲೆ ಲಂಡನ್ನಿನ ಹಂಟರರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನೇ ಹಿಡಿಯಿತು. ಸುಮಾರು 1730ರಲ್ಲಿ ತಾಮಸ್ ಕ್ಯಾಡ್ವಾಲಾಡರ್ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆ ತೆರೆದ. ಅವನು ಚೆಸೆಲ್ಡೆನ್ನನ ಶಿಷ್ಯ.1750ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಲೆಯಿತ್ತು. ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡಿನ ಸೋದರರಾದ ಹಂಟರುಗಳ ಮನೆತನದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಿಲಿಯಂ ಹಂಟರ್ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದ. ವಿಲಿಯಂ ಪಿಪ್ಪೆನ್, ಜಾನ್ ಮೋರ್ಗನ್ ಎಂಬಿಬ್ಬರು ತರುಣರು (1765) ಕೆಲ ಕಾಲದ ಅನಂತರ ಅದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾದ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಂದು ವೈದ್ಯಶಾಲೆ ಹೊಂದಿಸಿದರು., ಇವರು ಮೊದಲ ಮನ್ರೊ, ಹಂಟರುಗಳ ಶಿಷ್ಯರು. ಪಿಪ್ಪೆನ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ, ಹೆರಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಹೆಣದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕೆಡದಂತಿಡುವ ವಿಧಾನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಮೋರ್ಗನ್ ಬರೆದ. ಹೀಗೆ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ವೈದ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ ಕ್ಯಾಸ್ಟಾರ್ ವಿಸ್ಟಾರ್ (1808-1818) ಒಂದು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದು, ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಮುಂಗಾಲಿನ ಬಿಗುಪ (ಟೆನ್ಸಾರ್ ಟಾರ್ಸಿ) ಸ್ನಾಯುವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿ, ಮಾದರಿ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಒಂದನ್ನು ಬರೆದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ನರ್ (1831-53) ಆ ಆಲಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ. [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]] ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ (ಆಮೇಲೆ ಕೊಲಂಬಿಯ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯ) ಸೇರಿದಂತೆ 2 ನೆಯ ವೈದ್ಯಶಾಲೆ ಆಯಿತು. ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಆದಂತೆ ಈ ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಹೆಣಗಳು ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. ಸ್ಮಶಾನಗಳಲ್ಲಾದ ಕಳವುಗಳಿಂದ ರೊಚ್ಚಿಗೆದ್ದ ಜನ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿ ಷಿಪ್ಪೆನ್ನನ ಮನೆಗೆ ನುಗ್ಗಿ, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ದಾಳಿಯಿಟ್ಟರು. ಮಸಾಚುಸೆಟ್ಸಿನ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‍ನಲ್ಲಿನ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ ಬಂದಿತು (1782). ಅಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ ಜಾನ್ ವಾರೆನ್ ಬಳಿ 20 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದರು. ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಹೆಣ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಿರಿಯ ಆಲಿವರ್ ವೆಂಡೆಲ್ ಹೋಮ್ಸ್ (1847) ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ. ಇವನು ಅಮೆರಿಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಗುರುಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಗನಾಗಿ ಶಿಷ್ಯಪ್ರಿಯನಾದ. ಇವನೊಬ್ಬ ಕವಿ. ಬಾಣಂತಿನಂಜಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ತೋರಿದ ಐ.ಪಿ.ಸೆಮ್ಮೆಲ್‍ವಿಸ್‍ನ ಅಮೆರಿಕದ ದೂತನಾಗಿದ್ದ. ಅಮೆರಿಕದ ಡಾರ್ಟ್‍ಮತ್, ವರ್ಜಿನಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಗನೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳು ಹುಟ್ಟಿದುವು. ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿ ಜಿಫರ್ಸನ್ ವೈದ್ಯ ಕಾಲೇಜಾಯಿತು (1825). ಲಂಡನ್ನಿನ ಜಿ.ಎಸ್.ಪ್ಯಾಟಿಸನ್ ಅದರಲ್ಲೊಬ್ಬ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯದ ಮೂರನೆಯ ಕಾಲೇಜು ಹುಟ್ಟಿ (1839). ಎಸ್.ಜಿ.ಮಾರ್ಟನ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ. ಅಮೆರಿಕದ ಬೇರೆಬೇರೆ ಜನಾಂಗಗಳ ತಲೆಬುರುಡೆಗಳನ್ನು ಬಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ `ಅಮೆರಿಕದ ತಲೆಬುರುಡೆಗಳು ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು 1839ರಲ್ಲೇ ಬರೆದ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ (1849). ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಲಸ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಆ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜ್ಞಾನ ಕೇವಲ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಇತರ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿತ್ತು. === ಡಾರ್ವಿನನ ಅನಂತರ === ಜೀವಿಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾಲ: ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಇದ್ದ ಜೀವಿಯಿಂದಲೇ ಮಿಕ್ಕ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಬಂದುವು ಎಂದರೆ ಹಿಂದೆ ಬದುಕಿದ್ದ ಪ್ರಾಣಿಜಾತಿಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದಲೇ ಇಂದಿನ ಪ್ರಾಣಿಜಾತಿಪ್ರಭೇದಗಳು ಹುಟ್ಟಿದುವೆಂದು ಡಾರ್ವಿನ್ (1859) ಹೇಳುವಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಏಕತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅವನ ಆರಿಜಿನ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಷೀಸ್ (ಪ್ರಾಣಿಜಾತಿಪ್ರಭೇದಗಳ ಮೂಲ) ಪುಸ್ತಕದ ಮುಖ್ಯಾಂಶ. ಒಂದೊಂದು ಜೀವಿಯೂ ಅದರ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಒಂದಕ್ಕೊಂದರ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಮಾನವೇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಕಾರ, ರಚನೆ, ವಿಕಾಸ ಸುತ್ತಣ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಆಗುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರಿತರೆ ಅದೇ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೂ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣ (ಜನರಲೈಸೇಷನ್); ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂಲತತ್ವ ತಿಳಿಯಲು ನೆರವಾಗುವ ಘಟನೆ. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಇದು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಕ್ರಾಂತಿ ಎಬ್ಬಿಸಿತು. ಹಿಂದೆಯೇ, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ತೋರಿದ ಜೀವನಸೋಪಾನವೂ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಅಂಡಾಣುವಿನಿಂದಲೇ ಆಗುತ್ತವೆಂಬ ಹಾರ್ವೆ ಸೂತ್ರವೂ ಇದೇ ಮೂಲ ತತ್ವವನ್ನು ಮುನ್ಸೂಚಿಸಿದ್ದುವು. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಾಮತಿ ನೋಡುವ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ನಷ್ಟವಂಶಜೀವಿ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ಇದನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುವ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿದ್ದರೂ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ ಅನುವಂಶಿಕ ಮೂಲತತ್ವ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒಳ ಸಂಬಂಧ-ಇವನ್ನು ಕಾಣಲು ಡಾರ್ವಿನ್ನನ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಮಹಾ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ಕಲ್ಪನೆ, ನಿದರ್ಶನಗಳು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದುವು. ಎಲ್ಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳ ರಚನೆಯ ಏಕತೆಯನ್ನು ಜನ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಿಳಿದರಲ್ಲದೆ ಒಪ್ಪುವುದಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಕಾಲ ಬೇಕಾಯಿತು.`ವಿಕಾಸ ಪದವನ್ನು ಡಾರ್ವಿನ್ ಕೂಡ ಬಳಸಲ್ಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ [[ಜೀವ ವಿಕಾಸವಾದ|ವಿಕಾಸವಾದ]]ವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಾಣಿ ಗಿಡಮರಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಶೋಧನಾರಂಗ ಹರಡಿತು. ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಇದರಿಂದ ಒಂದು ಹೊಸ ದೆಸೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಮಾನವಹೆಣಗಳಿಗೇ ಮಿತಿಗೊಳ್ಳದೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ, ಒಂದಿಗೇ ಬಾಳುವ ಅಂಥದೇ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಸರಳ ರಚನೆಯ ಜೀವಿಗಳು ಕೂಡ ಮಾನವನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಣ್ಣುನೊಣಗಳ ಬಣ್ಣ ದಂಡಗಳ (ಕ್ರೋಮೊಸೋಮ್ಸ್) ಅಧ್ಯಯನವೂ ಬಟಾಣಿ ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಕೆ ಜಾತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಜೊಹಾನಿಸ್ [[ಗ್ರೆಗರ್ ಮೆಂಡೆಲ್|ಗ್ರಿಗೊರ್ ಮೆಂಡೆಲ್]] ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳೂ ಪೀಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಗುಣಗಳು ಸಾಗಿ ಬರುವುದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೋರಿದುವು. ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲೂ ರೋಗದಲ್ಲೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುವ ಜೀವರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಕೀಳು ಸಸ್ತನಿಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅನುಕೂಲಿಸಿತು. ಸಾಮಗ್ರಿ ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದು, ಬದುಕಿರುವುದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ, ಪ್ರಾಣಿಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಇನ್ನೂ ವಿಶಾಲವಾದ, ಇನ್ನೂ ಫಲಭರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ, ಆಕಾರ ರಚನೆ, ಬೆಳೆವಣಿಗೆ, ವಿಕಾಸಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಶೋಧನೆಗಳು ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ವೈದ್ಯಶಾಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಜೀವಮಾಪನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತಿತರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿಳಿವಳಿಕೆಗಾಗಿ ವೈದ್ಯಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲೇಬೇಕು. ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ಅಪಾಯಕರವಾಗಿತ್ತು; ಈಗ ಇದು ಅಪಾಯವಿಲ್ಲದೆ, ಚೊಕ್ಕವಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಸೋಂಕುಗಳ ಕಾರಣಗಳನ್ನು [[ಲೂಯಿಸ್ ಪಾಶ್ಚರ್|ಲೂಯಿಪಾಶ್ಚರ್]] ತೋರಿದ ಮೇಲೆ, 1869ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಜೋಸೆಫ್ ಲಿಸ್ಟರನ ನಂಜುರೋಧಕ (ಆಂಟಿಸೆಪ್ಟಿಕ್) ಚಳವಳಿಯ ಅನಂತರ, ನಿರಪಾಯಕರವಾಗಿ, ಕೊಳೆಯದೆ ಇರುವಂತೆ, ಹೆಣಗಳ ರಕ್ತನಾಳಗಳೊಳಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಬಾಲಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಇಲ್ಲವೇ ಫಾರ್ಮಲಿನ್ನಿನ ದ್ರಾವಣಗಳಂಥ ನಂಜುರೋಧಕಗಳನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ ಹೋಗಿಸುವುದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ತಿಳಿವಿನ ಆರ್ಜನೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ (ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್) ಇತರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತಷ್ಟೆ. ಅದನ್ನು ಹೆಣಗಳ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದ ವಿಚಾರಗಳೊಡನೆಯೂ ಪಾಠ ಕೋಣೆಯೊಳಗಿನ ವಿಶೇಷ ತಯಾರಿಕೆಯವುಗಳೊಂದಿಗೂ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಲಾಯಿತು. ನೀರ್ಗಲ್ಲಾಗಿಸುವುದು, ಅಡ್ಡ ಕೊಯ್ತಗಳೊಂದಿಗೆ ಫಾರ್ಮಲಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಗಡುಸುಗಟ್ಟಿಸುವುದರಿಂದ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿದರೂ ಭಾಗಗಳ ಆಕಾರ, ಒಂದಕ್ಕೊಂದರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಕೆಡದಿದ್ದುವು. ಹೆಣ ಕೊಯ್ಯುವುದರಿಂದ ಮಿದುಳು ಮತ್ತಿತರೆಲ್ಲ ಒಳಗಿನ ಅಂಗಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೂ ಮೇಲ್ಮೈಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೆಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೀತಿಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲರಿಂದ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶ ಕೈಗೂಡದೆ ಉಳಿಯಿತು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಉದ್ದೇಶ ಸುಮ್ಮನೆ ಒಳ ಅಂಗಗಳ ನಕಾಸೆಗಳನ್ನು ಕಳೇಬರದ ಮೈಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬದುಕಿರುವ ಜೀವಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮಾತ್ರ. 20ನೆಯ ಶತಕದಲ್ಲಿ ಹೆಣಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಜೀವಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯೇ ಮುಖ್ಯವಾಯಿತು. ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ, ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ತಯಾರಿಕೆಗಳ, ಸಂಶೋಧನೆ ಹೆಣಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಬದುಕಿರುವ ಜೀವಿಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಲದ ಅಂಶವೂ ಸೇರುವುದು. ಸೂಸುಮಿರುದರ್ಶನದಿಂದ (ಫ್ಲೂರೋಸ್ಕೋಪಿ) ಒಳಗಿನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕಂಡಿದ್ದನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ರೇಡಿಯೊ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ (ರೇಡಿಯೋಗ್ರಾಫ್) ಆರೋಗ್ಯ, ಅನಾರೋಗ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಆಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ವೈದ್ಯ ವಿದ್ಯೆಯ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಹಂಚಿ ಬಂದ ಅಭ್ಯಾಸ ಕಾಲ 20ನೆಯ ಶತಕದಲ್ಲಿ ಬರುಬರುತ್ತ (ನ್ಯಾಯವಾಗೇ) ಕಡಿಮೆ ಆಯಿತು. ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬೇಕೇಬೇಕಿರುವ ಇತರ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಬೇಗನೆ ಬೆಳೆದುವು. ಇದರಿಂದ ವೈದ್ಯವಿದ್ಯೆಯ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೊಡಕು ಎದ್ದಿತು. ಇದನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಯತ್ನಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ದಿಸೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಿವೆ. ಮೊದಲಾಗಿ, ರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಬೇಕೇಬೇಕು ಎಂದಿರುವವನ್ನು ಅಗತ್ಯ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುವುದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ವ್ಯಾಸಂಗದ ಇತರ ಪಠ್ಯಭಾಗಗಳೊಡನೆ ಇದನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸುವುದು. ಈಗಿನ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು ಗಾತ್ರದಿಂದಲೂ ಮಹಾಗ್ರಂಥಗಳು. ಜೆ.ಸಿ.ಬಿ ಗ್ರಾಂಟ್, ಮೆಯ್ನ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತಿತರರು ಆದಷ್ಟೂ ಅಡಕವಾದ ಚಿಕ್ಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯ ಕಲಿವವರಿಗಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಣದ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ವೈದ್ಯ ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲವೂ ಬಲು ಮುಖ್ಯವೂ ಆಗಿರಬೇಕಿದ್ದರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಾತ್ರ ತೀರ ಕಿರಿದು. ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಾಗುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ, ರಚನೆ, ಆಕಾರಗಳೇ ನಿಜವಾದ ವ್ಯಾಸಂಗ. ಜೀವಿಯ ಮೇಲಣ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭೌತಿಕ, ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ತೋರುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು 20ನೆಯ ಶತಕದ ನಡುವೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಬೆಳೆದಿವೆಯೆಂದರೆ, ಜೀವಿಯ ಹುಟ್ಟುಗುಣವನ್ನೂ ನಮ್ಮ ವಿಶ್ವಕ್ಕೂ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ತಿಳಿಯಲು ನಾವು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಕೇವಲ ಪ್ರಥಮ ಪಾಠದ್ದಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹೊಸ ಮನೋಧರ್ಮ ಇದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಾನವ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಶೋಧನೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಮುಗಿದಂತಿದೆ. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಡಿನ್‍ಬರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಡಿ.ಜೆ.ಕನಿಂಗ್‍ಹ್ಯಾಮ್‍ನ (19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈತ ರಚಿಸಿದ ಕೈಪಿಡಿ ಇನ್ನೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ) ತನಕ ಕಂಡು ಬಂದಿರುವ ನಿಜಸಂಗತಿಗಳೆಲ್ಲ ಆಧಾರಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಈಗ ನಮಗೆ ಎಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲವೆ ಪೂರ್ತಿ ತಿಳಿಯುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವೆವು ಎಂಬ ಧೋರಣೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದರೂ ಇದು ವಿಜ್ಞಾನದ ಎಲ್ಲ ಯುಗಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಡುಕಿನದೇ ಆಗಿದೆ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪಗಳು ಈಗ ಹೊಸ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಹಳೆಯ ವಿಧಾನಗಳೂ ಹಳೆಯ ಸರಳ ಸಲಕರಣೆಗಳೂ ಈಗ ಏನೇನೂ ಸಾಲವು. ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವ ಕೊಠಡಿಗಳ, ಪಾಠ ಹೇಳುವ ಕೋಣೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಈಗ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೂ ಅನೇಕ ತಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಜಾಗವನ್ನೂ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನೂ ಇನ್ನೂ ಹಿರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಇಲಾಖೆಗಳೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ; ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುದಂಶಮಿಣಿದರ್ಶಕ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೊಸ್ಕೋಪ್); ಜೀವಕಣಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ (ಸೈಟೋಲಜಿ) ಬೇಕಾಗುವ ಅತಿವೇಗದ ಗಿರಿಗಿರಿಕೆಗಳು (ಸೆಂಟ್ರಿಫ್ಯೂಜ್‍ಗಳು), ದ್ರವರೂಪದ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸರಕ್ಕನೆ ನೀರ್ಗಲ್ಲಂತೆ ಗಡಸಾಗಿಸಲೂ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಅಲ್ಲದೆ ಜೀವಕಣಗಳ ಕಿರೀಕಿರಿಯ ವಿಭಾಗಗಳ ವಿಕಿರಣತೆಗೂ ಬೇಕಾಗುವ ಉಪಕರಣಗಳು; ಅಂಗಾಂಶದ ತಳಿಯೆಬ್ಬಿಕೆ (ಟಿಷ್ಯೂ ಕಲ್ಚರ್); ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯದ ಬೆಲೆಯುಳ್ಳ ಬೇರೆಬೇರೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಾನವ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಜೋಪಾನಿಸಿಡುವ ಭದ್ರ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು, ಅಲ್ಲದೆ ಚೋದನಿಕಗಳು ಮತ್ತಿತರ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಿಂದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಅನುಕೂಲಗಳು, ಸೂಸುಮಿರುದರ್ಶನ (ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನೂ ತೀರಿದ ನೀಲಿಕಿರಣಗಳನ್ನೂ ಸೂಸುಮಿರುಗಿಸುವ ಸಾಧನ); ನರಮಂಡಲಶಾಸ್ತ್ರ (ನ್ಯೂರಾಲಜಿ); ಜಲಚರ, ಭೂಚರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾಕುವ ಕೊಳಗಳು, ಕೋಣೆಗಳು, ಕ್ರಿಮಿಗಳು ಒಳಸೇರದಂತಿರುವ ಸಲಕರಣೆಗಳಿರುವ ಶಸ್ತ್ರ ಕ್ರಿಯಾಮಂದಿರಗಳು- ಇವೆಲ್ಲ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಆಕಾರ, ರಚನೆ, ವಂಶಾನುಗತ ಗುಣರೀತಿಗಳು, ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಿವೆ. == ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ == ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಮೈಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಒಂದೇ ತೆರನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಅಂಗಭಾಗಗಳ ಅಂಕಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಹಿರಿದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೂ ನುಡಿಗಳೂ ಬೇರೆಬೇರೆ. 1895ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ಒಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದುವು. 1920 ರಿಂದ ಬೇರೆಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ (ನಾಮೆಂಕ್ಲೇಚರ್)ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ತಗ್ಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂಗರಚನೆಯ ಪರಿಶೋಧನೆ ಇಂಡೊ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಾಡುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು. ಇವರ ಹಿಂದಿನವರು ಬಹುಕಾಲದ ಹಿಂದೆ ಒಂದೇ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಒಂದೇ ಪುರಾತನ ಭಾಷೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಬರೆವಣಿಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಚದರಿದರು. ಇವರ ಪ್ರಾಚೀನ ಲಿಪಿಯ ಬರೆಹಗಳಿಂದ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹಳೆಗಾಲದ, ಲಿಪಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ, ಆ ಮೂಲಭಾಷೆಯ ಪದಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಿ ಮರುಜೋಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರ್ಲ್ ಡಿ ಬುಕ್ ರಚಿಸಿದ (1949) ಮುಖ್ಯ ಇಂಡೊ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಆರಿಸಿದ ಸಮಶಬ್ದಗಳ ನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಪದಗಳು ಅನೇಕ ಇವೆ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಸಂಬಂಧದ ಕೆಲವನ್ನು ಆರಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ; eseಟಿ (ಆಸೃಕ್, ರಕ್ತ); osಣ (ಆಸ್ಥಿ, ಎಲುಬು), oಞ (ಅಕ್ಷಿ [[ಕಣ್ಣು]]); bhಡಿu (ಭ್ರೂ, ಹುಬ್ಬು); ಚಿus (ಕಿವಿ); ಟಿಚಿs (ನಾಸಿಕ, ಮೂಗು);os (ಆಸನ, ಬಾಯಿ); ಜಟಿghತಿಚಿ (ಜಿಹ್ವಾ, ನಾಲಗೆ); ಜoಟಿಣ (ದಂತ, ಹಲ್ಲು); geಟ (ಗಂಟಲು); geಟಿu (ಜಾನು, ಮಂಡಿ, ಗದ್ದ); omesos (ಅಂಸ, ಹೆಗಲು, ತೋಳ್ಮೂಳೆ); ಚಿಡಿmos (ತೋಳು); eಟ (ಮೊಳಕೈ); ಜieg (ಬೆರಳು); ಞeಡಿಜ (ಗುಂಡಿಗೆ); ಠಿeಜ (ಪಾದ, ಅಡಿ); oಟಿogh (ನಖ, ಉಗುರು)-ಇವೆಲ್ಲ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದ ಮೂಲಪದಗಳು. ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರೂ ವೈದ್ಯರೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ ಅಂಗರಚನೆಯ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಲು ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೋವ ಪಂಥದ (ಕ್ರಿ.ಪೂ 500-400) ಗ್ರೀಕ್ ವೈದ್ಯರು ಈಗಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳನ್ನಿತ್ತರು. ಡಿಚಿಠಿhe, (ಹೊಲಿಗೆ), sಥಿmಠಿhಥಿsis, (ಕೂಡೇಣು), ಚಿಡಿಣhಡಿoಟಿ, (ಕೀಲು), ಜiಚಿಡಿಣhಡಿosis (ಚರಗೀಲುವೆ) sಥಿಟಿಚಿಡಿಣhಡಿosis (ಕೀಲ್ಗೂಡಿಕೆ), bಡಿಚಿಛಿhium (ತೋಳು), oಟeಛಿಡಿಚಿಟಿoಟಿ (ಮೊಣಕೊನೆ), ಛಿubiಣioಟಿ (ಮೊಣಕೈ), ಛಿoಟoಟಿ (ಹೆಗ್ಗರುಳು), ಚಿoಡಿಣಚಿ (ಮಹಾಧಮನಿ)-ಈ ಪದಗಳು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಕೊಟ್ಟುವು. ಇದೇ ಚಿoಡಿಣಚಿ ಪದವನ್ನು ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀ¸ ಉಸಿರ್ನಾಳಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದ್ದ, ಜuoಜeಟಿum (ದುರಾರ್ಗರುಳು) ಎಂದರೆ ಹನ್ನೆರಡು ಬೆರಳಗಲದ ಅಂಗ, ಛಿhoಡಿoiಜ (ಕಣ್ಣರಾಯು), ಛಿಚಿಟಚಿmus, sಛಿಡಿiಠಿಣoಡಿius (ಬರೆವ ಜೊನ್ನಾಳಿಕೆ)-ಈ ಪದಗಳು ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡ್ರಿಯ ಮಠದಿಂದ (ಕ್ರಿ,ಪೂ 300-250) ಬಂದವು. ಗ್ರೀಕರ ಪೂರ್ವಜರಾದ ಕ್ರೀಟನ್ (ಮಿನೋಅನ್) ಜನರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ತಾವರೆ ಎಲೆಯಂತಿದ್ದ ಗುರಾಣಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಗ್ರೀಕರು ಣhಥಿಡಿoiಜ ಗ್ರಂಥಿಯ ಹೆಸರಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಗ್ರೀಸ್, ಈಜಿಪ್ಟ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ..ಪೂ.250ರ ಅನಂತರ ಯುದ್ಧಗಳೂ ರಾಜಕೀಯಗಳೂ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ತಡೆದುವು. ಕ್ರಿ,ಶ.30ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ರೋಮ್ ಪ್ರಬಲ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಔಲಸ್ ಕಾರ್ನೀಲಿಯಸ್ ಸೆಲ್ಸಸ್ ಒಂದು ವಿಶ್ವಕೋಶ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ. ಅದರ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ ಹಿಂದಿನ 3 ಶತಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಷ್ಟು ಇಲ್ಲಷ್ಟು ಆದ ಕೆಲಸದ ಫಲಗಳನ್ನು ಕೂಡಹಾಕಿ, ಸೊಗಸಾದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಇಂದಿನ ಹೆಸರುಗಳಿವು ಚಿbಜomeಟಿ (ಉದರ, ಒಡಲು), ಚಿಟಿus (ಆಸನ, ಗುದ), ಛಿಚಿಡಿಣiಟಚಿge (ಮೆಲ್ಲೆಲುಬು), humeಡಿus (ತೋಳ್ಮೂಳೆ) oಛಿಛಿiಠಿuಣ (ಹಿಂದಲೆ), ಠಿಚಿಣeಟಟಚಿ (ಮಂಡಿಚಿಪ್ಪು), ಡಿಚಿಜius (ಆರೆಲುಬು), sಛಿಡಿoಣum (ಬೀಜಚೀಲ, ತರುಡುಚೀಲ) ಣibiಚಿ (ಕಣಕಾಲೆ) uಣeಡಿus (ಗರ್ಭಕೋಶ), veಟಿಣಡಿiಜuಟus (ಜಠರ, ಅನ್ನಕೋಶ), veಡಿಣebಡಿಚಿ (ಬೆನ್ನೆಲುಬು)-ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಇದೆ. ರೋಮಿನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮನಾಗಿದ್ದವ, ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ವೈದ್ಯ ಗ್ಯಾಲೆನ್, ಇವನು ಕೊಟ್ಟ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯದ್ವಾತದ್ವವಾಗಿ ಗಲಿಬಿಲಿ ನಿಡಿಸುವಂಥವೇ ಹೆಚ್ಚು. ಒಂದೇ ಅಂಗಭಾಗಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅಂಕಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆಲ್ಲ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಇವನು ಎಚ್ಚರಗೇಡಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನಿಟ್ಟ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಈಗಲೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿವೆ :ಚಿಟಿಚಿsಣomosis (ಅಡ್ಡಗೂಡಣೆ), ಛಿಚಿಡಿoಣiಜ (ತಲೆಗೊರಳ), eಠಿiಜiಜಥಿmus (ತರುಡ ಮೇಲ್ನಾಳ), gಟoಣಣis (ದನಿಗುಂಡಿ, ದನಿತಂತು), hಥಿಚಿಟoiಜ (ಗಾಜಂದ), meಛಿoಟಿium (ಮೊದಲಿಸಿ), ಠಿಚಿಟಿಛಿಡಿeಚಿs (ಮಾಂಸಲಿ), ಠಿeಡಿiಣoಟಿeum (ಹೊರಬಿಗಿಪೊರೆ), ಠಿsoಚಿs (ಟೊಂಕಣ), uಡಿeಣeಡಿ (ಮೂತ್ರಕನಾಳ), zಥಿgomಚಿ (ನೂಗೆಲುಬು)-ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಇವು ಗ್ರೀಕ್ ಮೂಲದವು. ಗಾಲೆನ್ನನ ಸಮಕಾಲೀನ ಜೂಲಿಯಸ್ ಪೊಲಕ್ಸ್ (139-192) ಪದಲಕ್ಷಣಗಳು, ವಿವರಣೆ, ಅವತರಣಗಳಿರುವ ಒಂದು ಶಬ್ದಕೋಶವನ್ನು ಬರೆದ.ಚಿmಟಿioಟಿ (ಉಲ್ಬ), ಚಿಟಿಣiಣheಟix (ಕಿವಿಯಾಲೆ), ಚಿಣಟಚಿs (ಊರೆಲು, ಎಲುಮೇರು), ಚಿxis (ಅಚ್ಚೆಲುಬು), ಛಿಟiಣoಡಿis (ಹೆಂಬುಲ್ಲಿ), ಛಿಡಿiಛಿoiಜ (ಉಂಗುರಂದ), eಠಿisಣಡಿoಠಿheus (ತಿರುಗಣಿಕ), gಚಿsಣಡಿoಟಿemius (ಕಾಲ್ಕಂಡ), ಣಡಿಚಿgus (ಆಡುಳ್ಳಿ), ಣಡಿoಛಿhಚಿಟಿಣeಡಿ - ಇವೆಲ್ಲ ಅವನ ಪದಗಳು ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅನಂತರ ಒದಗಿದ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಮಿಗಿಲಾದ ಕುರುಡುಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ, ಹಿಬ್ರೂ ಅನುವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹಳೆಯ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಗ್ರೀಕ್ ಮೂಲಗ್ರಂಥಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗದಿದ್ದರೂ ವಿದ್ಯೆಗಳ ಪುನರುದ್ಧಾರ ಕಾಲದ ತನಕ ಯಾರಿಗೂ ಅವು ಸಿಗಲೂ ಇಲ್ಲ. ಅಚ್ಚಾಗಲೂ ಇಲ್ಲ. 13ನೆಯ ಶತಕದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಹಾಕುವುದು ರೂಢಿಗೆ ಬಂದಮೇಲೆ ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹೊರಬಂದು ಜನಜಾಗೃತಿಗೆ ನೆರವಾದುವು. ಆ ಕಾಳಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯವಿದ್ಯೆ, ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಪದಗಳೇ ಉಳಿದಿದ್ದುವು. ಯೆಹೂದಿ ಅನುವಾದಕರು ಹಿಬ್ರೂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ತನ್ನ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಕೆಲವು ಅರಬ್ಬಿ, ಹಿಬ್ರೂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ಹಿಬ್ರೂ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ್ದ. ಇಂದಿನ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅರಬ್ಬಿ ಪದಗಳು ಈಗಲೂ ಉಳಿದಿವೆ; ಟಿuಛಿhಚಿ (ಹೆಗ್ಗತ್ತು, ಕುಂಕೆ), bಚಿsiಟiಛಿ (ತಳಾಳದ), ಛಿeಠಿhಚಿಟiಛಿ (ಕಪಾಲದ, ತಲೆಯ), ಜuಡಿಚಿmಚಿಣeಡಿ (ದರಕುಪೊರೆ), ಠಿiಚಿ mಚಿಣeಡಿ (ಎಳಸುಪೊರೆ), sಚಿಠಿheಟಿಚಿ (ಅವಿತಿಗ), ಂಣಟಚಿs (ಎಲುಮೇರು), ಚಿಟveoಟus (ಹಲ್ಗೂಡು, ಗಾಳಿಗೂಡು), ಛಿhoಚಿಟಿಚಿ (ಸಾಗಾಲಕಿ), miಣಡಿಚಿಟ (ಸೀಸಕದ) -ಈ ಪದಗಳು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಕೊಟ್ಟವು. ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ಸನಿಂದ ಛಿoಡಿಠಿus ಛಿಚಿಟಟosum (ಅಡ್ಡಸೇರ ದಿಂಡು), ಅಲ್ಲದೆ ಸ್ನಾಯುಗಳ, ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಹಲವಾರು ಹೆಸರುಗಳು ಬಂದವು. ತಿಯೊಫ್ರಾಸ್ಟಸ್ ಪ್ಯಾರಸೆಲ್ಸಸ್ಸನ (1493-1541) ವಿಚಿತ್ರ ವ್ಯಸನಮಯ ಮನದಿಂದ sಥಿಟಿoviಚಿ (ಕೀಲೋಳು) ಹುಟ್ಟಿತು. ಅಚ್ಚುಹಾಕುವುದು ಬಂದಮೇಲೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೆಸರುಗಳ ಬಳಕೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಬಳಸಿದ್ದನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬಳಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಆಸಕ್ತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಬಹುವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದುವು. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಬರೆಹಗಾರನೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ ನಾಮಾನುಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಸುಮಾರು ಅರೆಲಕ್ಷ ಪದಗಳು ರಾಸಿಗೂಡಿದವು. ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಬಂದುವು; ಬಾದಾಮಿ (ಚಿmಥಿgಜಚಿಟಚಿ ಮೆಂಡಿಕೆ), ಜೀವದ ಮರ (ಚಿಡಿboಡಿ viಣಚಿe ಮರಗವಲು, ಮರಮಡಿಕೆ), ಆಡು (ಣಡಿಚಿgus ಆಡುಳ್ಳಿ), ಮೇಕೆ (hiಡಿಛಿus ಕೊಂಕುಳ್ಗೂದಲು), ಸಮುದ್ರ ಕುದುರೆ (hiಠಿಠಿoಛಿಚಿmಠಿus ಕಡಲ್ಪಟ್ಟು)-ಇವು ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಬಂದುವು. ಹಲವು ಪದಗಳು ಮೂಲಾರ್ಥವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೀರ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ: ಸ್ನಾಯುವಿಗೆ musಛಿuಟus (ಸಣ್ಣ ಇಲಿ), ಧಮನಿಗೆ ಚಿಡಿಣeಡಿiಚಿ (ಗಾಳಿಧಾರಕ), ನರಕ್ಕೆ ಟಿeಡಿvus (ಬಿಲ್ಲಿನ ನಾಣು), ಪಾವನಿಗೆ sಚಿಛಿಡಿum (ಪಾವನ), ಕಿರುಗ್ರಂಥಿಗೆ gಟಚಿಟಿಜuಟಚಿ (ಕಿರುಓಕ್ಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ. ಸ್ನಾಯುಗಳೂ ಚಿಟ್ಟಿಲಿಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಸ್ನಾಯುವಿನ ಹೆಸರು (musಛಿಟe) ಬಂದಿರಬಹುದು. ಶಿಲಾಯುಗದ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ಬೇಟೆಗಾರ ಕೊಂದ ಪ್ರಾಣಿಯ ಚರ್ಮ ಸುಲಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಕೈ ತಿವಿದುದರಿಂದ ಕೆಲವು ಉದ್ದನೆಯ ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದ ಕುಗ್ಗಿತದ ಅಲೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಒಳಗೆ ಸಣ್ಣ ಇಲಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ಶಂಕಿಸಿರಬಹುದು. ಇದನ್ನೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಚಿಕ್ಕ ಹಲ್ಲಿ ಎಂದ. ಇಟಲಿಯ ಬಿಸಿಲು ಬೀಳುವ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊಳೆದಾಡುವ ಚಿಕ್ಕ ಹಲ್ಲಿಗೆ ಟಚಿಛಿeಡಿಣus ಹೆಸರಿದೆ. ಸ್ನಾಯುವಿಗೆ ಇದೂ ಒಂದು ಹೆಸರು. ಈಗಲೂ ಇತ್ತಲೆಗ (ಬೈಸೆಪ್ಸ್) ಸ್ನಾಯುವಿನ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಟಚಿಛಿeಡಿಣus ಎಂದಿದೆ. ಸತ್ತವರು ಪಾವನಮೂಳೆಯ ಸುತ್ತ ಅಣುಗೂಡಿಕೊಂಡು ಬದುಕುವರು ಎನ್ನುವ ರಬ್ಬಿನಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಹತ್ವದಿಂದ ಪಾವನ, ಮಹಾ ಎಂಬರ್ಥ ಬರುವಂತೆ ಗ್ರೀಕ್ ಪದದ ಹೆಸರಾಗಿ sಚಿಛಿಡಿum ಬಂದಿರಬೇಕು. ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರುಗಳ ಉದ್ದನೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದಂತಕಥೆ, ಮತ, ಬಂಡುಮಾತು, ತಮಾಷೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿದೆ. ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣದ ಅಮಾನ್‍ನಿಂದ ಛಿoಡಿಟಿuಚಿmmoಟಿis (ಜ್ಯೂಪಿಟರನ ಕೋಡು), ಣeಟಿಜo ಚಿಛಿhiಟಟes (ಅಕಿಲಸನ ಕಂಡರ), iಡಿis (ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು, ಕನೀನಿಕೆ, ಪಾಪಪೊರೆ), hಥಿmeಟಿ (ಮದುವೆ ದೇವತೆ, ಯೋನಿಪೊರೆ), moಟಿs veಟಿeಡಿis (ರತಿಯ ದಿಮ್ಮು) ಬಂದಿದೆ. ಕ್ರಿಸ್ತಮತದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, moಡಿsus ಜiಚಿboಟi (ದೆವ್ವದ ಕಡಿತ, ಗರ್ಭನಾಳ ತುದಿ), ಠಿomum ಚಿಜಚಿmi (ಅದಮನ ಸೇವು, ಗಂಟಲಮಣಿ), musಛಿuಟus ಡಿeಟigiosus (ಭಕ್ತಿಪರವಶತೆಯಿಂದ ಎಂಬಂತೆ ಕಣ್ಣನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತಿರುಗಿಸುವ ಸ್ನಾಯು), ಟಥಿಡಿಚಿ ಜಚಿviಜus (ದೇವಿಡ್ಡನ ಕಿನ್ನರಿಯಂಥ ಮಿದುಳಿನ ಭಾಗ), ಠಿsಚಿಟಣeಡಿium (ಕಿನ್ನರಿಯಂಥ ಮಿದುಳಿನ ಭಾಗ), ಇವೆ. ಬಂಡುಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ, ನರಮಂಡಲದ ಕಷ್ಟತರವಾದ ವ್ಯಾಸಂಗ ಎಳೆಯರಿಗೆ ಸ್ವಾರಸ್ಯ ಹುಟ್ಟಿಸಲೂ ನೆನಪಿಗಾಗೂ ಮಿದುಳಿನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಗೆ mಚಿmiಟಟಚಿಡಿಥಿ (ಮೊಲೆಯಂಥ), ಟಿಚಿಣes (ಪಿರ್ರೆಗಳು) ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಸರುಗಳು ಬಂದುವೆಂದು ಇಟಲಿಯ ಒಬ್ಬ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಸ್ಯ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ, ಇತ್ತ ಬಾರೆಂದು ಕಣ್ಣುಹೊರಳಿಸುವ ಸ್ನಾಯು musಛಿuಟus ಚಿmಚಿಣoಡಿius ಮುತ್ತಿಡುವ ಸ್ನಾಯು, musಛಿuಟus osಛಿuಟಚಿಣoಡಿius ದೀನತೆ ತೋರುವಂತೆ ಕಣ್ಣನ್ನು ಕೆಳಮುಖಮಾಡುವಂತೆ ತೋರುವ ಸ್ನಾಯು, musಛಿuಟus humiಟis ಗಮನಿಸುವಾಗ ಕಿವಿಯನ್ನು ನೆಟ್ಟಗೆ ಮಾಡಿಸುವ (ಕುದುರೆ) ಸ್ನಾಯು, musಛಿuಟus ಚಿಣಣeಟಿಣioಟಿis ನಿದ್ದೆಗಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಸುವ ಸ್ನಾಯು musಛಿuಟus ಜoಡಿmiಣಚಿಣoಡಿ ಇವೆಲ್ಲಾ ಇದೆ. === ಕುತೂಹಲಕರ ಹೆಸರುಗಳ ಮೂಲ === ಮೂಳೆಗಳು; ಮೊದಲಿಗೆ ಚಿsಣಡಿಚಿgಚಿಟus (ಬೆನ್ಮೂಳೆ), ಣಚಿಟus (ಣಚಿxiಟಟus) (ಕುದುರೆ ಕಾಲಿನ ಹರಡಿನ ಮೂಳೆ)- ಈ ಮೂಳೆಗಳಿಂದ ರೋಮಿನ ಯೋಧರು ಪಗಡೆಯ ದಾಳಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಚಿsಣಡಿಚಿgಚಿಟus ಗೆ ಹೀನಾರ್ಥ ಬಂದು ಬೆನ್ಮೂಳೆಯಾಗಿದ್ದುದು ಜಾರಿ ಹರಡೆಲುಬಿನ ಅರ್ಥ ಪಡೆಯಿತು. ಕೋಗಿಲೆಯ ಕೊಕ್ಕಿನಂತಿರುವುದನ್ನು ಕೊಕ್ಸಿಕ್ಸ್ (ಕೋಕೆಲು) ಮೂಳೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಗೆಯ ಕೊಕ್ಕಿನಂತೆ (ಞoಡಿoಟಿe) ಇರುವುದರಿಂದ ಛಿoಡಿoಟಿoiಜ (ಕೊಕ್ಕಂದ) ಆಯಿತು. ಬಿಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹುರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕಟ್ಟುವ ಕೊಕ್ಕಿಗೂ ಗ್ರೀಕರು ಇದೇ ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಸ್ನಾಯುಗಳು: ಹಡಗಿನ ಕಂಬ ಹತ್ತಲು ನಾವಿಕನಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಸ್ನಾಯು musಛಿuಟus ಟಿಚಿviಣiಛಿus (ನಾವಿಕನ ಸ್ನಾಯು); ಗಾಳಿಪಟ ಇಲ್ಲವೇ ಕ್ರೈಸ್ತ ಜೋಗಿಯ ಕುಂಚಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ, ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲೊಂದು musಛಿuಟus ಛಿuಛಿuಟಟಚಿಡಿis; ಚಿಪ್ಪಿಗ (sಚಿಡಿಣoಡಿ) ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಕತ್ತಿರಿಯಂತೆ ಕಾಲುಗಳನ್ನಿರಿಸಿ ಕೂರಲು ನೆರವಾಗುವ ಸ್ನಾಯು (sಚಿಡಿಣoಡಿius). === ಒಳಾಂಗಗಳು === ಬಾಯಿ (sಣomಚಿ) ಪದದಿಂದ ಜಠರ (sಣomಚಿಛಿh) ಆಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕರುಳುಗಳಿಂದ ಬಿಲ್ಲಿನ ಹುರಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಗ್ರೀಕರು ಕರುಳುಗಳನ್ನು ಛಿhoಡಿಜe (ಹುರಿ) ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಲೇ sಠಿiಟಿಚಿಟ ಛಿoಡಿಜ (ಬೆನ್ನುಹುರಿ), ಟಿoಣoಛಿhoಡಿಜ (ಬೆಂಬೀವು), sಠಿeಡಿmಚಿಣiಛಿ ಛಿoಡಿಜ (ರೇತು ನಾಳ) ಆದುವು. ಈಗಲೂ ಒಳಾಂಗಗಳ ಹೊಲಿಗೆಗೆ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ ಬಳಸುವ ಪ್ರಾಣಿ ಕರುಳಿಂದಾದ ಹುರಿಗೆ ಛಿಚಿಣguಣ (ಬೀವು) ಎಂದಿದೆ. ಕೊಂಕಾಗಿ ಮುರಿಗೆಯಾಗಿರುವ ಸಣ್ಣಕರುಳಿನ ಕೊನೆಯ ಭಾಗ iಟeum (ಮುರಿಗರುಳು) ಆಗಿದೆ. ಬೈಬಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕರುಣೆಯ ಕರುಳುಗಳು ಎಂದಿದೆ. ನಮ್ಮ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಅನುವಾಗುವ ಸ್ನಾಯುಗಳೆಲ್ಲ ಗಂಟಲುಕುಳಿ ಭಾಗದ ಆಹಾರನಾಳದಿಂದಾದುವು. ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಮೊಗಚರ್ಯೆಗಳಿಗೂ ಒಳಾಂಗಗಳಿಗೂ ನಾವು ತಿಳಿದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ನಾವು ಒಪ್ಪುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ನೇರದ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಠಿಚಿಟಿಛಿಡಿeಚಿs (ಠಿಚಿಟಿ ಛಿಡಿeಚಿs ಎಲ್ಲ ಮಾಂಸ; ಮಾಂಸಲಿ)ಗೆ ಸಿಹಿ ರೊಟ್ಟಿ (sತಿeeಣ bಡಿeಚಿಜ) ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರೂ ಉಂಟು. ಮೇದೋಜೀರಕವೆಂದಿದ್ದ ಈ ಗ್ರಂಥಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಸುವ ಅಂಗಾಂಶ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ತಿನ್ನುವವರಿಗೆ ಅದು ಮೆತುವಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿರುವುದು. ರಕ್ತನಾಳಗಳು-ಇಂದಿನ ಧಮನಿ (ಚಿಡಿಣeಡಿಥಿ) ಹಿಂದೆ ಗಾಳಿಧಾರಕ ಆಗಿತ್ತು. ಸತ್ತಮೇಲೆ ರಕ್ತವೆಲ್ಲ ಸಿರಗಳಲ್ಲಿ (veiಟಿs) ತುಂಬಿರುವುದರಿಂದ, ಧಮನಿಗಳು ಮುದುರದೆ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿರುವುದರಿಂದ ಧಮನಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಆ ಹೆಸರಾಯಿತು. ಇದರಂತೆ, ಉಸಿರ್ನಾಳಕ್ಕೆ ಚಿಡಿಣeಡಿiಚಿ ಣಡಿಚಿಛಿheiಚಿ (ಒರಟು ಗಾಳಿಕೊಳವೆ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟವನು ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್. ಅದೇ ಈಗ ಕೇವಲ ಣಡಿಚಿಛಿheಚಿ (ಒರಟು; ಉಸಿರ್ನಾಳ) ಆಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಈಗಲಾದರೂ ಗಾಳಿಯನ್ನು ನಿಜವಾಗೂ ಸಾಗಿಸುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಗಾಳಿಕೊಳವೆಯನ್ನು ಚಿಡಿಣeಡಿಥಿ ಎನ್ನದೆ ಹಾಗೆ ಗಾಳಿ ಸಾಗಿಸದಿರುವ ಇಲ್ಲ ಕೊಳವೆಗಳಿಗೂ ಆ ಹೆಸರೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಕತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಧಮನಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿವುದರಿಂದ ರೋಗಿಗೆ ಮತ್ತು ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂಥ ನಾಳಗಳಿಗೆ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಛಿಚಿಡಿoಣiಜ (ತಲೆಗೊರಳ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ಇದೇ ತೆರನಾಗಿ ಇವನ್ನು ನಿದ್ದೆ ಬರಿಸುವವೆಂದು ತಿಳಿದು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಚಿಡಿಣeಡಿiಚಿ somಟಿiಜಿeಡಿಚಿ (ನಿದ್ದೆಕಾರಕ ಧಮನಿಗಳು) ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ಹಾಗೆ veಟಿಚಿ ಛಿಚಿvಚಿ (ಸಿರ ಕೊಳ್ಳ) ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಬರಿದಾದ ಸಿರ ಎನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಇದು ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅನುವಾದ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಞoiಟos ಎಂದರೆ ಬರಿದು. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಒಳಾಂಗದ ಪೊಳ್ಳೆಂದೂ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಇದರಂತೆ uಠಿಠಿeಡಿ ಞoiಟos (ಎದೆಗೂಡು), ಟoತಿeಡಿ ಞoiಟos (ಒಡಲು) ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಪದಗಳಿಂದ ಎದೆಗೂಡಿನ ದೊಡ್ಡ ಸಿರಕ್ಕೆ Suಠಿeಡಿioಡಿ ಗಿeಟಿಚಿ ಅಚಿvಚಿ (ಮೇಲಿನ ಸಿರಕೊಳ್ಳ) ಎಂದೂ ಹೊಟ್ಟೆಯದಕ್ಕೆ Iಟಿಜಿeಡಿioಡಿ ಗಿeಟಿಚಿ ಅಚಿvಚಿ (ಕೆಳಗಿನ ಸಿರಕೊಳ್ಳ) ಎಂತಲೂ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ಃಚಿsiಟiಛಿ (ತಳಾಳದ), ಛಿeಠಿhಚಿಟiಛಿ (ಕಪಾಲದ, ತಲೆಯ) ಪದಗಳು ಅರಬ್ಬರಿಂದ ಬಂದುವು. ಂಟ-bಚಿsiಟiಞ ಅಂದರೆ ಮೈಯ ನಡುಗಡೆಯದು ಎಂತಲೂ ಚಿಟ-ಞiಜಿಚಿಟ ಎಂದರೆ ಪಕ್ಕದ್ದೆಂದೂ ಅರ್ಥ, ಅರಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಮೊನದ ಜೆರಾರ್ಡ್ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಇವನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿಗಿಳಿಸುವಾಗ bಚಿsiಟiಞ ಅಂದರೆ ರಾಜನ, ಆಳುವ ಎಂಬರ್ಥ ಕೊಟ್ಟ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಕಾಲದ ವೈದ್ಯರು ಎಡ bಚಿsiಟiಞ ಸಿರ ತೊರಳೆ (ಪ್ಲೀಹ)ಯದರ, ಬಲಗಡೆಯದು ಈಲಿಯದರ (ಲಿವರ್) ಎಡಬಲಗಳ ಛಿeಠಿhಚಿಟiಛಿ ಸಿರಗಳು ಕಪಾಲದ ನಿಜಗೆಲಸಗಳಿಗಾಗಿ ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದುಕೊಂಡರು. ರಕ್ತ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ ರೋಗವೆಂಬ ತಪ್ಪುನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ರೋಗವಿರುವ ಆಯಾ ಭಾಗಗಳ ಈ ಮೇಲಿನ ಸಿರಗಳಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಗೊಂದಲಗಳೆಲ್ಲ ಪದಗಳನ್ನು ಅರಬ್ಬಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಾಗಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿಗೆ ತಂದುದರ ಫಲ. ಂಟಿಚಿ sಣomಚಿ (ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ)ಗಳಿಂದ ಚಿಟಿಚಿsಣomosis (ಅಡ್ಡಗೂಡಣೆ) ಪದ ಹುಟ್ಟಿದರೂ ಇದನ್ನೇ ಮುತ್ತಿಕ್ಕುವುದು ಎಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳಿದಿದ್ದುದೂ ಉಂಟು. ರಕ್ತನಾಳದಿಂದ ರಕ್ತ ತೆಗೆಯಲು ತೂತು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಇರಾಸಿಸ್ಟ್ರೇಟಸ್ ಇದೇ ಪದ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ. ನರಗಳು - ಟಿeuಡಿoಟಿ ಗ್ರೀಕಿನ ಪದದ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿ ಟಿeಡಿvus (ನರ) ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದವಿದೆ. ಇದರ ಹಳೆಯ ಅರ್ಥ ಬಿಲ್ಲಿನ ಹುರಿ ಎಂದಿತ್ತು. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್ ಮತ್ತಿತರರು ಹುಚ್ಚುಹುಚ್ಚಾಗಿ ದಾರಗಳಂತಿರುವ, ನರ, ಕಂಡರ, ಸ್ನಾಯು, ಕೊನೆಗೆ ಸಾಗುನಾಳಗಳನ್ನೂ ಇದೇ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆದರು. ದೇಸೀ ಭಾಷೆಗಳ ಬಳಕೆ : ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೆಸರುಗಳೆಲ್ಲ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನಲ್ಲಿವೆ. ರೋಗಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಗ್ರೀಕಿನವು; ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನ ಠಿuಟmoಟಿ (ಪುಪ್ಪುಸ)ನಿಂದ ಅದರ ರೋಗ ಠಿಟಿeumoಟಿiಚಿ (ಪುಪ್ಪುಸುರಿತ)ಕ್ಕೆ ಗ್ರೀಕ್ ಹೆಸರು; ಹೀಗೆ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನ musಛಿuಟus ನ (ಸ್ನಾಯು) ರೋಗ ಗ್ರೀಕಿನ mಥಿosiಣis (ಸ್ನಾಯುರಿತ) ಆಯಿತು. ಈ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ನಬಹುದು. ಯೂರೋಪಿನ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನದ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನೇ ಎಷ್ಟುಕಾಲ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೆನ್ನುವುದಂತೂ ಸೋಜಿಗವೇ. ಹಾರ್ವೆ, ತಾಮಸ್, ವಿಲ್ಲಸ್, ತಾಮಸ್ ಸಿಡೆನ್‍ಹ್ಯಾಂ ಎಲ್ಲರೂ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನಲ್ಲೇ ಬರೆದರು. ಆದರೆ 1770ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಹಂಟರ್ ಅಚ್ಚುಮಾಡಿಸಿದ ಚಿತ್ರಪಟಗಳ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವರಸೆಗಳು ಎರಡೂ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಸುಮಾರು 1800 ಹೊತ್ತಿಗೆ ಯೂರೋಪಿನ ದೇಸೀ ಭಾಷೆಗಳ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಜಾಗಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ವಿಯನ್ನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ 1859ರ ವರೆಗೂ ಕೆಲವು ವೈದ್ಯ ಪಾಠಗಳು ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುವು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮನುಕ್ರಮದ ಸುಧಾರಣೆ : 19ನೆಯ ಶತಕದ ಕೊನೆಕೊನೆಗೆ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಾದ ಗಲಿಬಿಲಿ ತಡೆಯಲಾರದಂತಾಯಿತು. ಕೆಲವೇಳೆ ವೈದ್ಯಶಬ್ದಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪದಕ್ಕೆ 20 ಸಮಪದಗಳು ಇರುತ್ತಿದ್ದುವು. ಬೇರೆಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಅರ್ಥವಿರುವ 50,000ಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಹೆಸರುಗಳು ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲೂ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲೂ ಇದ್ದುವು. ಕಲಿವವರಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಬೇಡದ ಭಾರವಾಯಿತು. ಮುದ್ರಣಕ್ಕೂ ತೊಡಕಾಯಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲ ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲೂ ಶೋಧನೆಗಳ ಫಲಗಳ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಹರಡಲು ಅಡ್ಡಿ ಆಯಿತು. ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರುಗಳು ವಾಕ್ಯದಷ್ಟು ಉದ್ದುದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ತಿuಡಿmಜಿoಡಿಣsಚಿಣzeಟಿಣzuಟಿಜuಟಿg ಹುಳುವಿನಂತಿರುವ ಅಂಗದ ಉರಿತ (ಚಿಠಿಠಿeಟಿಜiಛಿiಣes- ಕರುಳವಾಳುರಿತ); zತಿoಟಜಿಜಿiಟಿgeಡಿಜಚಿಡಿmgesಛಿhತಿuಡಿ ಹನ್ನೆರಡು ಬೆರಳುಗಳ ಉದ್ದವಿರುವ ಕರುಳಿನ ಹುಣ್ಣು (ಜuoಜeಟಿಚಿಟ uಟಛಿeಡಿ ದುರಾರ್ಗರುಳ ಹುಣ್ಣು).1887 ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘ ಇಂಥ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕಿಳಿಯಿತು. 1889ರಲ್ಲಿ ನೇಮಕವಾದ ನಿಯೋಗ 6 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದೆ ದುಡಿಯಿತು. ಇತರ ದೇಶಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪಟುಗಳ ನೆರವನ್ನೂ ಕೋರಿತು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ತಯಾರಾದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಬಳಕೆಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು, ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ನಿಯೋಗವನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು (1893). ಅಮೆರಿಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಇದೇ ತೆರನ ಒಂದು ಸಮಿತಿ ಇದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿ ತಯಾರಿಸಿತು (1890). ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅಂಗಗಳ ರಚನಾಭಾಗಗಳಿಗೆ ಇಡುವುದರಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮತವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಚರಿತ್ರೆಯ ನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಎಡೆಯಾಗುತ್ತದೆಂಬ ಶಂಕೆಯಿದೆ. ಹೀಗೇ ಇಬ್ಬರು ಸಿಲ್ವಿಯಸ್‍ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಹುಟ್ಟುವ ಎಷ್ಟೋ ಮೊದಲೇ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್‍ನ ನೀರ್ನಾಳದ (ಚಿqueಜuಛಿಣ oಜಿ sಥಿಟvius) ಹೆಸರಿತ್ತು; ವಿಲ್ಲಿಸ್ಸನ ಸುತ್ತನ್ನು (ಛಿiಡಿಛಿಟe oಜಿ Wiಟಟis) ಕೇಸ್ಸೀರಿಯಸ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದ; ಅದೇ ತಾಮಸ್ ವಿಲ್ಲಿಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಎಡ್ಮಂಡ್ ಕಿಂಗ್ ಅದನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿದ್ದ; ವಿಶ್ವಾಸ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿರುವಂಥ 103 ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ 146 ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೊನೆಯ ತೀರ್ಮಾನವಾಯಿತು. ಅಂಗಾಂಶ ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೆಸರುಗಳ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ವರ್ಣಿಸುವಾಗ, ಇರಬೇಕಾದ ಮೈಭಂಗಿಯ (ಚಿಟಿಚಿಣomiಛಿಚಿಟ ಠಿosiಣioಟಿ) ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚೆ ಆಯಿತು. ನಿಂತಿರುವಾಗ ಹಿಂದುಗಡೆ ಇರುವ ಭಾಗಗಳೇ ಅಂಗಾತನಾಗಿ ಮಲಗಿದಾಗ ತಳಗಡೆ ಆಗುವುವು. ಬೋರಲಾದಾಗ ಮೇಲಾಗುವುವು. ಹಿಂದೆ, ಮುಂದೆ, ಮೇಲೆ ಕೆಳಗೆ ಎನ್ನಲು ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಮೈಯ ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ನಿಲುವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವರ್ಣನೆಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಕನಾದ ಸಂಬಂಧಸೂಚಕ ಅವ್ಯಯಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚು, ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಮೈ ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಂತು, ಅಂಗೈಗಳು ಮುಂದೆ ತೋರುವಂತೆ, ತೋಳುಗಳು ಮೈ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುವುದು ಮೂಲ ನಿಲುವು ಎಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾಯಿತು. ಮುಂದೋಳು, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಹಿಂದೆ ಎನ್ನುವ ಬದಲಾಗಿ ಅಂಗೈಯ (voಟಚಿಡಿ) ಬೆಂಗಡೆಯ, (ಜoಡಿsಚಿಟ) ಎಂದು, ಹೀಗೇ ಪಾದದಲ್ಲೂ ಮೇಲೆ ಕೆಳಗೆ ಎನ್ನುವುದರ ಬದಲು ಅಂಗಾಲಿನ (ಠಿಟಚಿಟಿಣಚಿಡಿ), ಬೆಂಗಡೆಯ (ಜoಡಿsಚಿಟ) ಎಂದಾದವು. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡಿನ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ (1895) ಜರ್ಮನ್ ಸಂಘದ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಪಟ್ಟಿ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಾಸೆಲ್ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. 50,000 ಹೆಸರುಗಳಿದ್ದುದ್ದನ್ನು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದ್ದವುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಯೋಗ್ಯವಾದ 5,528 ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಿತು. ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್, ಐರ್ಲೆಂಡ್, ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ, ಜಪಾನೀ ಜರ್ಮನ್ ಮಾತಾಡುವ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ದದ ಆನಂತರ ಇದಕ್ಕೆ ಜರ್ಮನರ ಪಟ್ಟಿಯೆಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಕೆಲವು ಯೂರೋಪ್ ದೇಶಗಳವರು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬದಲು ಸೇರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಜರ್ಮನ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ್ದಾಗಿತ್ತೇ ಹೊರತು ಕೇವಲ ಜರ್ಮನರದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಆ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ 1895ರಲ್ಲೇ 145 ಜರ್ಮನರೂ ಇತರ ಹತ್ತು ದೇಶಗಳ 129 ಜರ್ಮನೇತರರೂ ಇದ್ದರು. 40 ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಕೇವಲ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ತಿದ್ದಬೇಕಾಯಿತು. ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವಿಭಾಗದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಬೆಳೆದು ಕೆಲವಂತೂ ರೂಪಾಂತರಿಸಿದ್ದುವು. ಬಾಸೆಲ್ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಸಾಲದೆ ಬೀಳುವಷ್ಟು ನರಶಾಸ್ತ್ರ (ನ್ಯೂರಾಲಜಿ) ಬಹಳ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿ (1933) ಆಂಗ್ಲೀಕರಣ ಮಾಡಿದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪರಿಷ್ಕರಣ ಒಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಿತು. ಮಿಲಾನಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ (1936) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಕೂಟವೊಂದು ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಮತ್ತೆ 1939ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡಲಿರುವ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಇದರ ವರದಿ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಈ ಸಮಿತಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಅಮೆರಿಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಘವೂ ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿತು; ಆ ಕೂಟಕ್ಕಾಗಿ ಇದು ಕಳುಹಿಸಿದ 57 ಪುಟಗಳ ವರದಿ, ಸೂಚನೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ; ಬಹುಶಃ ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅದು ಹಾಳಾಗಿರಬೇಕು. 1936-37ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮೂಲವಾದ ಜರ್ಮನ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಘ ಜೀನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಜೀನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತ್ತು. ಯುದ್ಧಗಳ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು, 1936ರ ಅನಂತರ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೂಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ, ಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಬೇಕಿದ್ದ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ತನ್ಮೂಲಕ ಸಂಶೋಧನಾರಂಗದಲ್ಲಿ ಒದಗಬಹುದಾಗಿದ್ದ ವಿಶ್ವ ಸಹಕಾರಗಳು ದಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ಆಕ್ರ್ಸ್‍ಫರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ (1950)5ನೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೂಟದಲ್ಲಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಸಮಿತಿ ನೇಮಕವಾಯಿತು. ಅನೇಕ ದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿದ್ದ ಈ ಸಮಿತಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ತಯಾರಿಸಲು ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಏಳು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿತು: ಅಪರೂಪವಾದುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಒಂದೊಂದು ರಚನೆಗೂ ಸರಿಯಾದ ಒಂದೇ ಪದವಿರಬೇಕು. # ಅಧಿಕೃತ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪದಗಳು ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದು, ಪಾಠ ಹೇಳಲು ಆಯಾದೇಶಗಳವರು ಅಧಿಕೃತ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ದೇಸೀನುಡಿಗೆ ಬೇಕಾದರೆ ಅನುವಾದಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಪದಗಳು ಸಾಧ್ಯವಾದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪುಟ್ಟವಾಗಿ ಸರಳವಾಗಿರಬೇಕು. ಮೊದಲಾಗಿ ಪದಗಳು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿರಬೇಕು; ಆದರೂ ತಿಳಿವು, ವಿವರ ಇದ್ದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. # ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿರುವ ರಚನೆಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ತೆರನ ಹೆಸರಿರಬೇಕು; ಗಜ್ಜಲಿನ ಧಮನಿ, ಗಜ್ಜಲಿನ ಸಿರ, ಗಜ್ಜಲಿನ ತಂತುಗಟ್ಟು-ಹೀಗೆ. # ವ್ಯತ್ಯಾಸದೋರುವ ಗುಣವಾಚಕಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎದುರುಬದುರು ಪದಗಳಾಗಿರಬೇಕು; ದೊಡ್ಡ, ಸಣ್ಣ; ಮೇಲ್ಮೈಯ, ಆಳದ; ಹೊರ, ಒಳ; ಮೇಲಿನ, ಕೆಳಗಿನ-ಹೀಗೆ. # ಒಟ್ಟಾರೆ ಇಲ್ಲವೆ ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಬೇಕು. ಈ ಸಮಿತಿ 1955ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 6ನೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೂಟಕ್ಕೆ ಬಾಸೆಲ್ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದ ಒಂದು ಪರಿಷ್ಕರಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪರಿಷ್ಕರಣವೂ ಜೀನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅನೇಕ ಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿತ್ತು. ಕೂಟದಿಂದ ಈ ಪರಿಷ್ಕರಣಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೊರೆತು, ಪ್ಯಾರಿಸಿನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದ ಹೆಸರು ಪಡೆಯಿತು. 1960ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡಿದ ಕೂಟ ಕೆಲವು ಹೊಸ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹಳೆಯವನ್ನು ತಿದ್ದಿತು. == ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಬಳಕೆ == ರೋಗಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಣದ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆಯೇ ಈಗಲೂ ಮುಂದೂ ಇರುವ, ಇರಲೇಬಹುದಾದ, ದಾರಿ, ಸೂಸುಮಿರುದರ್ಶನವೂ (ಫ್ಲೂರೊಸ್ಕೊಪಿ) ವಿಕಿರಣ ಚಿತ್ರಣವೂ (ರೇಡಿಯೊಗ್ರಫಿ) ಎರಡನೆಯವಾದರೂ ಬೆಲೆಯುಳ್ಳ ಕರಣಗಳು. ಹೆಣಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ವಸ್ತುಗಳ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಚಿತ್ರ ಇಲ್ಲವೇ ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರ (ರೇಡಿಯೋ ಗ್ರಾಫ್) ಗಳಿಂದ ಇತರ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗದ ತಿಳಿವು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬದುಕಿರುವವರ (ಮನುಷ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿ) ಅಂಗರಚನೆ ತಿಳಿಯುವುದರಲ್ಲೇ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನ. ಮಂಜಿಗಿಂತಲೂ ತಣ್ಣಗಾಗಿಸಿ, ಗಡಸುಗಟ್ಟಿಸಿದ, ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ದಪ್ಪಗೆ ಕೊಯ್ದ ಹೆಣದ ಹೋಳುಗಳನ್ನು ತಣ್ಣಗಿರುವಂತೆಯೇ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ನೀರು ಕಳೆದರೆ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಒಂದೊಂದೂ ಕಂತೆಯ ನಡುವೆ ಗಾಳಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ತುಸು ಬಿಡಿಯಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ತೆಳುವಾಗಿ ಉದ್ದುದ್ದವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಉದ್ದನೆಯ ಮೂಳೆಗಳ ಭಾಗಗಳ ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಬೇರಾವ ಬಗೆಯಿಂದಲೂ ತೋರದಷ್ಟು ರಚನೆಯ ವಿವರಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಮಾಂಸವಿದ್ದು ಆಚೆಗಾಣುವಂತೆ (ಟ್ರಾನ್ಸೇಪೇರೆಂಟ್) ಮಾಡಲಾಗದ ಅಂಗಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಮೂಳೆಗಳು ಬೆಳೆವುದನ್ನು ಕಾಣಲು ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರಣವೇ ಆರಿಸಿದ ವಿಧಾನ. ಮಂಡಿಯಂಥ ಒಂದು ಕೀಲಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ದಿಂಚೀಲಗಳು (ಬರ್ಸ) ಇರುವ ಜಾಗಗಳ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಅವುಗಳೊಳಗೆ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿ ವಿಕಿರಣ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆವುದೊಂದು ಬಲೊಳ್ಳೆಯ ವಿಧಾನ. ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿನ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ತೀರ ಸಣ್ಣ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಆ ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಜೆಲಟಿನ್,ಗ್ಲಿಸರೀನ್, ಸೀಸದ ಲವಣಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ತುಂಬಿದ ಅನಂತರ ಘನದರ್ಶಕ (ಸ್ಟೀರಿಯೋಸ್ಕೋಪಿಕ್) ವಿಕಿರಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದರೆ ಹಾಗೆ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲು ಸಹಾಯಕ. ಹೆಣದ ಹಾಲುರಸನಾಳಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆರಳಾಗಿಸುವ ಪಾದರಸದಂಥ ದ್ರವವನ್ನು ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ವಿಧಾನದಿಂದ ತುಂಬಿ, ವಿಕಿರಣ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದು. ಬದುಕಿರುವವರಲ್ಲಿ ಅಂಗಗಳಿರುವ ಜಾಗ, ಗಾತ್ರ, ಆಕಾರ, ಆಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ತೋರುವುದು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಆಗತಾನೆ ಸತ್ತಿರುವ ಹೆಣದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅಂಗಗಳ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಕೊಳೆಯದಂತೆ ಮಾಡಲು ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ನಂಜುರೋಧಕ ದ್ರವಗಳನ್ನು ತುಂಬಿ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲು ಸಿದ್ಧಮಾಡುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಸ್ಥಿತಿಗಿಂತ ಅಂಗಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬದಲಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಂಗಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲೂ [[ಕ್ಷ-ಕಿರಣ]]ಗಳ ಬಳಕೆ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ (ಫಂಕ್ಷನಲ್) ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಣಗಳಲ್ಲಿನ ರಚನೆಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದಲೂ ಬದುಕಿರುವವರ ಹೊರ ಮೈ ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಂದಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಮೈಯಲ್ಲಿನ ನಿಜಗೆಲಸಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಸೂಸುಮಿರುದರ್ಶಕದ ಪರದೆಯ ಮೇಲೋ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೋ ನೇರವಾಗಿ ತಿಳಿವುದರಿಂದ, ಹೆಚ್ಚುಹೆಚ್ಚು ಹಳೆಯ ಅನುಮಾನಗಳು ಅಪೂರ್ಣ ಎನ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಉಸಿರಾಡುವಾಗ ಎದೆ ಗೋಡೆಯ, ವಪೆಗಳ ಒಂದೊಂದರ ಪಾತ್ರ, ನುಂಗುವುದರ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆ, ಗುಂಡಿಗೆಯ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ (ಕಾರ್ಡಿಯಾಕ್ ಸೈಕಲ್) ಗುಂಡಿಗೆಯ ಗಾತ್ರ, ಆಕಾರಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು-ಇವೆಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲೂ [[ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ]] (ರೇಡಿಯಾಲಜಿ) ತೀರ ನೇರವಾಗಿ ದಾರಿ ತೋರುತ್ತಲಿದೆ. ಹೆಗಲು, ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಗಳಂಥ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೀಲುಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೂ ಸ್ನಾಯುಗಳ ನಿಜಗೆಲಸಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಿಡಿದೋರಲೂ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲೂ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಿಗೆ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂದರ್ಭ ಎಷ್ಟೇ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದರೂ ಹೆಣಗಳು ಸಿಕ್ಕುವುದು ಕಷ್ಟ. ಸಿಕ್ಕ ಹೆಣಗಳೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಯಸ್ಸಾದ ರೋಗಿಷ್ಟ ಗಂಡಸರವು ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸರಿವಯಸ್ಸಿನವರ ವಿಚಾರವೇ ಅಷ್ಟಾಗಿ ತಿಳಿವಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಗರ್ಭದ ಪಿಂಡದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲ ವಯಸ್ಸುಗಳವರೆಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡುಗಳ ಕೆಲವು ಅಂಗರಚನಾವಿಚಾರಗಳನ್ನು ವಿಕಿರಣಕ್ರಮದಿಂದ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಅಂಗರಚನಾ ವಿಷಯಗಳ ಮಾದರಿಗಳಿವು: ಬೆಳೆಯುವ ಅಂಗಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ವಿಕಾರಗಳು, ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು, ಎಲುಗಟ್ಟು (ಸ್ಕೆಲಿಟನ್), ಅಂಗಗಳು, ರಕ್ತನಾಳಗಳ ನಿಜಗೆಲಸ ಅಲ್ಲದೆ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಗಣನೆ; ಮೈಕಟ್ಟು, ಬದಲಾಗುವ ಮೈ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗೂ ಅಂಗಾಂಗಗಳಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ; ಕಿಳ್ಗುಳಿಯ (ಪೆಲ್ವಿಕ್) ಮೂಳೆಗಳು ತೋರುವ ಲಿಂಗಭೇದಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಹೆಂಗಸಿನ ಕಿಳ್ಗುಳಿಯ ರೂಪ, ಅಳತೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಹೆರಿಗೆಯ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು. == ಶ್ರವಣಾತೀತ (ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್) == ಶಬ್ದ ತರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧ. ಒಂದು ಕೇಳಿಸುವಂತಹದ್ದು. ಇನ್ನೊಂದು ಕೇಳಿಸಲಾರದಂತಹದ್ದು. 20,000 ಹಟ್ರ್ಜ್ (ಪ್ರತಿಸೆಕೆಂಡಿನ ಆವರ್ತಸಂಖ್ಯೆ) ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಬ್ದ ತರಂಗಗಳು ಮಾನವನ ಕಿವಿಗೆ ಗ್ರಹಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲವಾದುದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಶ್ರವಣಾತೀತವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1912ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ `ಟೈಟಾನಿಕ ಹಡಗನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ಶ್ರವಣಾತೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನ ಸಫಲವಾಗಲಿಲ್ಲ. 1980ರ [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದಾಳದ ಸಬ್ಮರಿನ್‍ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಶ್ರವಣಾತೀತ ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳಿಂದ ಮಾನವದೇಹದ ಒಳಾಂಗಗಳ ಚಿತ್ರವಿನ್ಯಾಸ ಪಡೆದು ವೈದ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 1960ರಿಂದ ರೋಗ ನಿದಾನ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಶರೀರದೊಳಗಿನ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಚಿತ್ರವಿನ್ಯಾಸ ಶ್ರವಣಾತೀತದಿಂದ ಪಡೆಯಲು 1 ರಿಂದ 20 ಮೆಗಾಹಟ್ರ್ಜ್ ಆವರ್ತನ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಪಿಜೋವಿದ್ಯುತ್ ಹರಳುಗಳಿಂದ ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ತರಂಗದಿಂದಾಗಿ ಪಿಜೋ ಹರಳುಗಳು ತಮ್ಮ ರೂಪ ಬದಲಾಯಿಸಿ ತರಂಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ದೇಹದೊಳಾಂಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ದ್ರವದ ಮೂಲಕ ಈ ತರಂಗಗಳು ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ದ್ರವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೃದಯ, ರಕ್ತನಾಳ, [[ಮೂತ್ರಪಿಂಡ]], ಮೂತ್ರನಾಳ, ಮೂತ್ರಕೋಶ, ಗರ್ಭ, ಗರ್ಭದೊಳಗಿನ ಪಿಂಡ, [[ಯಕೃತ್ತು]], [[ಗುಲ್ಮ|ಗುಲ್ಮಗಳ]] ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣಾತೀತ ಅತ್ಯಂತ ಸಹಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. [[ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗ]]ಗಳು ಗಾಳಿಯಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲವಾದುದರಿಂದ ಫುಪ್ಪುಸಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಪಡೆಯಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೊಲೆಗಳೊಳಗಿನದ್ದನ್ನು ಶ್ರವಣಾತೀತದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳಿಂದ ಯಾವ ವಿಕರಣತೆಯ ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳ ಭಯವಿಲ್ಲ, ಮೂತ್ರಾಂಗದೊಳಗಿರುವ ಹರಳು, ಗರ್ಭದ, ಗರ್ಭಪಿಂಡದ ನ್ಯೂನತೆಗಳು, ಯಕೃತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೀವು, ಗಂಟು ಹೀಗೆ ಒಳಾಂಗಗಳ ರೋಗ ನಿದಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣತೀತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೊಂದು ಅನುಪಮವಾದ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. 1952ರಲ್ಲಿ ಬ್ಲೋಲ್ಜ್ ಮತ್ತು ಪುರ್‍ಸೆಲ್‍ರು ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ [[ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಪಡೆದರು. 1977ರಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಸ್‍ಪೀಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ವಾಟರ್‍ಬರ್ ಈರ್ವರೂ ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯಿಂದ ದೇಹದ ಒಳಾಂಗಗಳ, ಮೂಳೆಗಳ, ಎಲ್ಲ ಊತಕಗಳ ಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದು 2002ರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ ನೊಬೆಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದರು. ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಿದ ಕಾಂತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಿಕಿರಣ-ಆವರ್ತನೆಯ ವಿಕಿರಣತೆ (ರೇಡಿಯೋ ಫ್ರಿಕ್ವೆನ್ಸಿ ರೆಡಿಯೇಶನ್) ಯಿಂದ ಒಳಾಂಗಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ತಿಳಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಮತಲ (ಪ್ಲೇನ್) ದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ದೇಹಕ್ಕೆ ವಿಕಿರಣತೆಯ ಅನಿಷ್ಟ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಒಳಾಂಗಗಳ ಚಿತ್ರ ಪಡೆಯುವದು ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯ ವಿಶಿಷ್ಠತೆಯಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅಣುಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿದೆ. [[ಜಲಜನಕ|ಹೈಡ್ರೋಜನ್]] ಅಣುಗಳು ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯ ಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯುವಾಗ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಆಯಸ್ಕಾಂತದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. 0.2 ರಿಂದ 2 ತೇತ್ಸಾ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಾಂಗಿಗಳ ಚಿತ್ರ ಪಡೆಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೇರ, ಮಗ್ಗುಲ, ವಕ್ರ ಹೀಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಮತಲದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಳದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಮಿದುಳಿನೊಳಗಣ ಅತೀ ಸಣ್ಣ ಅಳಿಗೊಳಪ (ಇನ್‍ಫ್ರಾಕ್ಟ್) ಬೆನ್ನು ಮೂಳೆ, ಮೂಳೆಗಳ ನಡುವಿನ ತಟ್ಟೆ, ಬೆನ್ನುಹುರಿ, ನರಗಳ, ಹೃದಯದ ಒಳಾಂಗಿಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರ ಎಂ.ಆರ್.ಆಯದಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಎಕ್ಸ್‍ರೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಾಗಲಿ, [[ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್|ಸಿ.ಟಿ. ಸ್ಕ್ಯಾನ್]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಶ್ರವಣಾತೀತದಿಂದಾಗಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದುದನ್ನು ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. 1980ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಇದರ ಬಳಕೆ 2002ರಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಆರುಕೋಟಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿರುವುದು ಇದರ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯ ಇದರ ಬೆಲೆ ಬಡವರಿಗೆ ನಿಲುಕಲಾರದಷ್ಟಿದೆ. {{Unreferenced}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] dx726h0ck3ro87etcuc6fk0emgw2rq8 1371053 1371052 2026-04-01T09:40:17Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371053 wikitext text/x-wiki '''ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ: '''ಈಗ ಬದುಕಿರುವ ಅಲ್ಲದೆ ಹಿಂದೆ ಬದುಕಿದ್ದ ಗಿಡಮರಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ [[ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ]]ದ ಒಂದು ಭಾಗ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ (ಅನಾಟಮಿ). ಇದು ಜೀವಿಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಜೀವದ ಗುಣ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನರಿಯಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಆಕೃತಿರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ (ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ) ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಒಂದು. ಜೀವಿಗಳ ರಚನೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನೂ ಇದು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವುದು. ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೂ ರಚನೆ ಮಿತಿಯಾಗಿ ಇರುವುದರಿಂದಲೂ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರು ಯಾರೆಂದೂ ಅವರು ಮಾಡಿದ್ದನ್ನೂ ಇದು ಹೇಳುವುದರಿಂದ, ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದೆ. ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಬೇರೆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿದೆ. ಗಿಡಮರಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯನ್ನು [[ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಅದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದೆ. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲಿನ]] ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ, ಹಿಂಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ [[ತಿಯೊಫ್ರಾಸ್ಟಸ್]] (ಕ್ರಿ ಪೂ 287) ಅನಾಟಮಿ ಪದವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನದ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ. ಹೊರಗಿಂದ ಮೇಲೆಕಾಣುವ ರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದೇ ಹೊರತು ಒಳಗಿನ ರಚನೆಯನ್ನಲ್ಲ. ಒಳಗಿರುವುದನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸುವುದನ್ನೇ ಅನಾಟಮಿ ಎಂದವನು ತಿಯೊಫ್ರಾಸ್ಟಸ್, ಈ ಅನಾಟಮಿ ಪದ ಎರಡು ತೆರನಾಗಿ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಮೊದಲಾಗಿ, ಹೆಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಉದ್ದೇಶ ಬದುಕಿರುವ ಮೈಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಅರಿವುದೇ. ಈ ದಿಸೆಯ ಸಾಧನೆಗೊಂದು ದಾರಿ ಮಾತ್ರವಿದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ದೇಹರಚನೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಬಳಸುವ ಹಲವು ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಷ್ಟೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅನಾಟಮಿ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ ಎನ್ನುವುದೇ ಲೇಸು. ಆದರೆ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಜಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೇ ಜೀವಿಗಳ ರೂಪ ರಚನೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಆಭ್ಯಸಿಸುವ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಎಲ್ಲ ಶಾಖೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸಲು [[ಆಕೃತಿರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ)ಪದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಈ ಪದವನ್ನು ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದೆ. ಇದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಮಾರ್ಫಾಲಜಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಅಡಕವಾದ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಒಂದು ಜೀವಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪವನ್ನೂ ಭಾಗಗಳ ಜೋಡಣೆಯನ್ನೂ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಇಡೀ ಜೀವಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಭ್ಯಸಿಸುವುದನ್ನು ಅದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ವಿಭಾಗಗಳು== ವಿಶೇಷ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಂಗ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಂಗಡವಾಗಿದೆ. # ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, (ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ) ಜಾತಿಗಳ ಅಂಗರಚನೆ, ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಂಗರಚನೆ. ನಷ್ಟವಂಶಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರ (ಅಳಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಂಗರಚನೆ); # ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ-ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರ, ತುಲನಾತ್ಮ ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರ, ಮುಪ್ಪುಗಾಲದ ಅಂಗರಚನೆ # ತಿಳಿಯುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ - ಒಟ್ಟಾರೆ ಮತ್ತು ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರಕ ಅಂಗರಚನೆ, ಮಾನವ ಮಾಪನ; # ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ - ಅಂಗಾಂಶಶಾಸ್ತ್ರ (ಕಣಜಾಲಶಾಸ್ತ್ರ) ಅಂಗಾಂಶಜನನ, ಅಂಗಾಂಶಸಂವರ್ಧನ, ಅವಯವಶಾಸ್ತ್ರ, (ನಿಜಕೆಲಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂಗಗಳ ಮಂಡಲಗಳನ್ನು ಕುರಿತ) ಮಂಡಲ-ರೀತಿಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಗೊತ್ತಾದ ಭಾಗಗಳ ಎಡೆಚಿತ್ರಕ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ; # ವಿಶೇಷ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ವರ್ಣನಾತ್ಮಕ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ (ರಚನಾವಿಧಾನದ ನಿಯಮಗಳು), ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಜನಾಂಗಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ (ಭೌತಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ), ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಇವು ಅನುಕೂಲ. ಎಲ್ಲ [[ನಿಸರ್ಗ|ನಿಸರ್ಗದ]] ಎಲ್ಲ ನಿಯಮಗಳೂ ನಮ್ಮ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರಸವಾಗಿ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಬೇರೆ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನಗಳಿವೆ. == ರಚನೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಕಾಶೆ == ಮಾನವನ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿಗಳ ಮೈಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ನಕಾಶೆ ಕಾಣುವುದೆಂದು ತುಲನಾತ್ಮ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ತುಲನಾತ್ಮ ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ತೋರಿರುವರು. ಬೆಳೆದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು [[ಮೈ]] (ಎದೆಗೂಡು, ಹೊಟ್ಟೆ) ಭಾಗದಲ್ಲೂ ಪಿಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟು ಒಂದುಗೂಡಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವುದು. ತಲೆ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡು ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಚೂಪಾಗಿರುವ ಮೈಗೋಡೆ ಉರುಳೆಯಂತಿದೆ. ಒಂದು ಸರಳೂ ಎರಡು ಕೊಳವೆಗಳೂ ಉರುಳೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇವೆ. ಕೊಳವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ನರದ ಕೊಳವೆ ಸರಳಿನ ಬೆನ್ನಕಡೆಯೂ ಇನ್ನೊಂದು ಆಹಾರನಾಳ, ಹೊಟ್ಟೆ ಕಡೆಯೂ ಇವೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊಟ್ಟೆ ಮಟ್ಟದ ಕೆಳಗೆ ಪಕ್ಕಗಳಿಂದ ಮುಂದುಗಡೆ ಎರಡು, ಹಿಂದುಗಡೆ ಎರಡರಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಅವಯವಗಳು ಹೊರಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ನರದ ಕೊಳವೆ ಸಮಾಚಾರ ಪಡೆಯಲೂ ಆಹಾರನಾಳ ಆಹಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲೂ ಉರುಳೆಯ ತೆರೆದೆಡೆಯ ಮೇಲುಗಡೆ ಚಾಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. [[ನರಕೋಶ|ನರದ]] ನಾಳ ಆಮೇಲೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ತೆಳುಪೊರೆ ಮೇಲ್ಚರ್ಮ (ಎಪಿಡರ್ಮಿಸ್) ಮುಚ್ಚಿರುವುದು. ಬೆಳೆವ ಪಿಂಡದ ಸರಳ ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸುವ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ, ಎಡದಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿನದನ್ನೂ ಬಲದಲ್ಲಿ ಆಮೇಲಿನದನ್ನೂ ರೇಖಾಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ನಿಜವಾಗಿ, ಯಾವ ಒಂದು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಾದರೂ ಸರಿಯೆ, ಇವು ಇಕ್ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. === ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳು === # ಸುತ್ತುವರಿದ ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಪೊರೆ (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಹೊರನನೆ ಚರ್ಮ-ಎಕ್ಟೊಡರ್ಮ್); # ಬೆನ್ನಕಡೆಯ ನರದನಾಳ; # ಸುತ್ತಲೂ [[ಬೆನ್ನೆಲುಬು|ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳ]] ಮೈ ಬೆಳೆವುದರ ನಡುವೆ ಇರುವ ಆನಿಸುವ ಸರಳು (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬೀವು ನಾಟೊ ಕಾರ್ಡ್); # ಜಠರಕರುಳುಗಳ ಒಳವರಿಯಾಗುವ ಒಡಲೆಡೆಯ ಆಹಾರನಾಳ (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಒಳನನೆ ಚರ್ಮ-ಎಂಟೊಡರ್ಮ್); # ನಡುವಣ ಮುದ್ದೆ (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ನಡುನನೆ ಧರ್ಮ-ಮಿಸೊಡರ್ಮ್; # ನಡುನನೆ ಚರ್ಮದಿಂದ ಬಂದ ನಡುಜಾಗಗಳನ್ನು ತುಂಬುವ ದ್ರವದಂಥ ಅಂಗಾಂಶ (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ನಡುವೆ ಇರುವ ಮೆಸೆಂಕೈಮ್) ಈ ಆರರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಮೈಯಲ್ಲಿನ ಅಂಗಭಾಗಗಳೆಲ್ಲ ಆಗುತ್ತವೆ. ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲೂ ಬೆನ್ನಕಡೆಯಿಂದ ಒಡಲೆಡೆಗುಂಟ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮವೇ ಬಹುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕದಲ್ಲೂ ಸೀಳಿನಂಥ ತೆರಪು ಇರುವುದರಿಂದ ಇದು ಪೊಳ್ಳಾಗಿರುವುದು. ಇವೇ ಎಡದ, ಬಲದ, ಮೈಪೊಳ್ಳುಗಳು (ಕ್ಯಾವಿಟೀಸ್) ಬೆನ್ನಕಡೆಯ ಭಾಗ ತತ್ಕಾಲದ್ದು; ಒಡಲೆಡೆಯದು ಶಾಶ್ವತದ್ದು. ಮುಂದೆ ಇದೇ ಎರಡು ಅಳ್ಳೆಪೊರೆಯ (ಪ್ಲೂರ) ಪೊಳ್ಳುಗಳೂ ಹೊರ ಪೊರೆಯ (ಪೆರಿಟೋನಿಯಂ) ಪೊಳ್ಳು, ಹೃದಯ ಸುತ್ತುಪೊರೆಯ (ಪೆರಿಕಾರ್ಡಿಯಂ) ಪೊಳ್ಳೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಬೆನ್ನ ಕಡೆಯ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮ ಒಡಲೆಡೆಯ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮದಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ, ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕದಲ್ಲೂ 31 ಇರುವಂತೆ ಸಾಲು ದಿಂಡುಗಳ ಸರಣಿಯಂತೆ ತುಂಡರಿಸುತ್ತದೆ. ಇವೇ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮದ ತುಂಡುಗಳು (ಸೆಗ್ಮೆಂಟ್ಸ್). ಬೆಂಬೀವಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಇವು ಬೆನ್ನು, ಹೊಟ್ಟೆ, ಕೇಂದ್ರಗಳ ಕಡೆಗಳಿಗೂ ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಪೊರೆಯ ಕಡೆಗೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲುಬುಗಳು, ಸ್ನಾಯುಗಳು ಚರ್ಮದ ತಳದ ಚಕ್ಕಳದಂಥ ಭಾಗವೂ ಇವುಗಳಿಂದಲೇ ಆಗುವುದು. ಬೆನ್ನಕಡೆ ಇವು ಬೆನ್ನು ಹುರಿಯನ್ನು ಕಾಪಿಡಲು ಎಲುಬಿನ ಕಮಾನುಗಳಾಗಿ, ಒಡಲಕಡೆ ಆಹಾರನಾಳವೂ ಹೃದಯವನ್ನು ಕಾಪಿಡುವ ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಮೈಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೂಕವಿರುವ ಮೈಗೋಡೆ ಅವಯವಗಳು ಇವುಗಳಿಂದ ಆಗುತ್ತವೆ. ಕೊರಳು, ಮುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಮೈ ತುಂಡು ತುಂಡಾಗಿ ಇರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದರಂತೆ ಬೆನ್ನುಹುರಿಯೂ ತುಂಡಾಗಿರುವುದು. ಒಡಲೆಡೆಯ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ; ಆಹಾರನಾಳವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದು, ಎಂದಿಗೂ ತುಂಡಾಗದೆ, ಜಾರ, ಕರುಳೇ ಮೊದಲಾದುವುಗಳ ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿರುವ ಸ್ನಾಯು ಪದರವಾಗೂ ಮೈಯ ಎರಡು ಪೊಳ್ಳುಗಳ ಒಳವರಿಯಾಗೂ ನುಣುಪಾದ ಹೊಳೆವ ಜಾರುವ ಅಳ್ಳೆಪೊರೆ, ಹೊರಪೊರೆಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ನಡುರಚನಾಂಶದಿಂದ ರಕ್ತದ, ಹಾಲುರಸದ ನಾಳಗಳೂ ಹೃದಯ, ಕೂಡಿಸುವ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಬಿಡಿ ಜೀವಕಣಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ತೀರ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಹೊರನನೆ ಚರ್ಮದಿಂದ ನರದನಾಳ ಆಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಇದು ಬೆನ್ನಕಡೆ ನಡುಗೆರೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದು ಕಾಲುವೆಯಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ಬೆನ್ನಕಡೆ ಇದು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಹೊರನನೆಚರ್ಮದಿಂದ ಬೇರೆಯಾದ ಕೊಳವೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉರುಳೆಯ ತೆರೆದ ಕೊನೆಯ ಮೇಲೆ ತಲೆಯ ಕಡೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡು ದಪ್ಪನಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಮಿದುಳಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಚರ್ಮಕ್ಕೂ ಇದಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಬೆನ್ನಕಡೆಯ ನಡುನನೆಚರ್ಮ ಅಡ್ಡನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಉರುಳೆಯಂತಿರುವ ಮೈಯ ಮುಂಗೊನೆ ಮುಂದೆ ಒಡಲೆಡೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲಿಗೆಯಾಗೂ ಬೆನ್ನಕಡೆ ಮಿದುಳ ಸುತ್ತಲ ತಲೆಬುರುಡೆ, ಕಿವಿಗಳು ಕಣ್ಣುಗಳಾಗೂ ಬೆಳೆವುದು. ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೂ ನಾಲಗೆಗೂ ನಡುವೆ ಜಾಗವಿದೆ. ಇವುಗಳ ನಡುವಣ ಮೇಲ್ಚರ್ಮ ಆಳವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ತುಂಬಿ ಆಹಾರನಾಳವನ್ನು ಕೂಡುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಬಾಯ ಒಳವರಿ. ತಲೆಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರನಾಳ ಬೆಂಬೀವಿನ ತುದಿಯಾಚೆ ಮೈಗೋಡೆಯ ಮೇಲಾಯದ ಮೇಲೆ ಚಾಚಿ ಮಿದುಳಿನ ಮುಂದೆಯೂ ಕೆಳಗೂ ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಕುಳಿಯನ್ನು ಕೂಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಕುಳಿಯಿಂದ ಹಲ್ಲುಗಳೂ ಬಾಯ ಒಳವರಿಯ ಬಹುಪಾಲೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ಆಹಾರನಾಳದ ಮೇಲಿನ ಕೊನೆಯಿಂದ ಕಿವಿರಿನ ಸೀಳುಗಂಡಿಗಳು ಕಿವಿರಿನ ಕಮಾನುಗಳೊಂದಿಗಿನ ಗಂಟಲ್ಕುಳಿಯೂ (ಫ್ಯಾರಿಂಕ್ಸ್) ದನಿನಾಳ, ಉಸಿರ್ನಾಳ, ಪುಪ್ಪುಸಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ಮಿದುಳಿನ ನಡುವಿನ ಕೆಳಗೆ ಬೆಂಬೀವು ತಲೆಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಂಡು ಮುದ್ದೆಯಾಗಿರುವುದು. ಬಾಲದೆಡೆ, ವಯಸ್ಕನಲ್ಲಿ ನರದ ನಾಳ ಸೊಂಟದ ಮೊದಲನೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿನ ಹತ್ತಿರ (ಪಿಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ದೂರ) ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬೆಂಬೀವೂ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮದ ಪಿಂಡಖಂಡಗಳೂ ಬಾಲದ ಕೊನೆಯ ತನಕ (ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಕಾಕ್ಸಿಕ್ಸ್ ಎಲುಬು) ಇರುವುವು. ಒಡಲೆಡೆಯ ಮೈಗೋಡೆ ಬೆನ್ನಕಡೆಯದನ್ನು ಈ ಎಲುಬಿನ ಬಳಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಮೈಪೊಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ತೀರ ಕೀಳಾದವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಎಲ್ಲ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲೂ ಬಾಲದೆಡೆಯ ಆಹಾರನಾಳ ಉದ್ದುದ್ದನಾಗಿ ಮುಂದುಗಡೆಯ ಹಿಂದುಗಡೆಯ ಎರಡು ಕೊಳವೆಗಳಾಗುವುದು; ಮುಂದುಗಡೆಯ ಕೊಳವೆ ಕಂಕೋಶವೂ (ಬ್ಲಾಡರ್) ಮೂತ್ರನಾಳವೂ (ಯೂರಿತ್ರ) ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಕುಳಿಯನ್ನು ಅದು ಕೂಡುವೆಡೆಯ ಯೋನಿಯ ನಾಳಕೋಶದ (ವೆಸ್ಟಿಬ್ಯೂಲ್) ಒಳವರಿಯೂ ಆಗುವುದು; ಹಿಂದುಗಡೆಯ (ಬೆನ್ನಕಡೆಯ) ಕೊಳವೆ ನೆಟ್ಟಗರುಳಾಗಿ (ರೆಕ್ಟಮ್), ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಇನ್ನೊಂದು ಕುಳಿಯನ್ನು (ಗುದ) ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಕಾಕ್ಸಿಕ್ಸ್‍ನ ಸದ್ಯ ಮುಂದುಗಡೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದು. ರಚನಾವಿಧಾನದ ಒಮ್ಮಾನ (ಯೂನಿಟ್) ಗಳೆಂದರೆ ಜೀವಕಣಗಳು ಬದುಕಿರುವ ಒಂದೊಂದು ಜೀವಕಣವೂ ಮೊದಲಿದ್ದ ಜೀವಕಣ ಎರಡಾಗುವುದರಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನೂ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಅದರಿಂದಲೇ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬದುಕಿರುವ ಜೀವಕಣಗಳನ್ನು ಸಾಯಿಸಬಹುದು; ಅವು ಮುಂದೆ ಸಾಯಬಹುದು. ಹಿಂದೆ ಸತ್ತಿಲ್ಲ. ಬದುಕಿರುವ ಯಾವ ಜೀವಿಯಲ್ಲೇ ಆಗಲಿ ಈಗ ಬದುಕಿರುವ ಎಲ್ಲ ಜೀವಕಣಗಳೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬದುಕಿದ್ದ ಮೊದಾಮೊದಲ ಜೀವಕಣಗಳಿಂದ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಒಡೆಯದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿವೆ. ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ರಚನಾವಿಧಾನದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು: ಹಾಲೂಡಿಸುವುದೂ ಹೊರಗೆ ಬದುಕುಳಿವಂತೆ ಆಗುವತನಕ ಬಹುಕಾಲ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸುವುದೂ ಉಳಿದವೊಂದಿಗೆ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಎರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಹಾಲೂಡಲು, ಬಾಯಿ, ಮೂಗು ಬೇರೆಯಾಗುವುದು ಬಹು ಮುಖ್ಯ. ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ಆಹಾರ ನುಂಗಲು ಮುಚ್ಚುವ ಸಣ್ಣಗಂಟಲೂ ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸುಮ್ಮನೆ ನುಂಗದೆ ಅರೆವಲ್ಲು (ಮೋಲಾರ್)ಗಳಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಅಗಿಯುವುದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಅಲುಗಾಡದ ತೂತಿರದ ಗಟ್ಟಿ ಅಂಗುಳೂ ಬೇಕಾದುವು. ಹೀಗೆ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಪಿಂಡಗೂಸು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಲ್ಲ ಸಸ್ತನಿಗಳು. ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಬಂದವು ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೆರಿಗೆಯ ಸಾಗುದಾರಿಗಳು ಸಣ್ಣಗೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ, ಹೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಒಡಲಲ್ಲಿನ ಒತ್ತಡ ಏರಬೇಕಿತ್ತು. ಈ ಒತ್ತಡದಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ಒತ್ತಿ ತಳ್ಳುವ ಹೃದಯಕ್ಕೂ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೂ ಪೀಕಲಾಟ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಎದೆಗೆ ಹೋಗಬಿಡದೆ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಒತ್ತಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಏರಿಸುವ ವಪೆ ನಡುವೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ವಪೆಯ ತಳದಲ್ಲಿರುವ ಜಠರಕ್ಕೂ ಮೇಲಿರುವ ಬಾಯಿಗೂ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಅನ್ನನಾಳ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಉದ್ದಸಾಗಿತು. == ನೆಟ್ಟನಿಲುವಿನಿಂದಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು == ಮಾನವನ ವಿಶೇಷ ಗುಣವಾದ ಈ ನಿಲುವು ಹಿಂಗಾಲುಗಳು ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿ ಬಾಗಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಆಗಿಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕೆ ಮೈಯ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆಗಬೇಕಾಯಿತು.ಎಲ್ಲ ಕೀಲುಗಳಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆನ್ನುಗಂಬದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಾಗಿ, ಗುರುತ್ವದ ಎಳೆತದ ಕೇಂದ್ರ ಎಡೆ ಬಿಟ್ಟು ಕದಲಿತು. ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳೆಲ್ಲ ಊರೆಕಂಬದಂತೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ, ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳ ನಡುವಣ ದಪ್ಪಬಟ್ಟು (ಡಿಸ್ಕ್)ಗಳು ಕೊಂಕನ್ನೂ ಪುಟಿತವನ್ನೂ (ಇಲ್ಯಾಸ್ಟಿಸಿಟಿ) ಕೊಟ್ಟುವು. ಧಕ್ಕೆಗಳ ಪೆಟ್ಟನ್ನು ಈ ಬಟ್ಟುಗಳು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದೊಂದರ ನಡುವೆಯೂ ಇರುವ ಮೆತು ನಡುಬೀಜ (ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್) ದೊಡ್ಡ ಹರಳುಗಲ್ಲಿನಂತಿದ್ದು ಇಡೀ ಕಂಬ ಸರಾಗವಾಗಿ ಆಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊರಳಿನಲ್ಲೂ ಸೊಂಟದಲ್ಲೂ ಬಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೇ ಸೊಂಟದ ಭಾಗ ಚಿಂಪಾಂಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದದ 27% ಇದ್ದುದು ಗಂಡಸರಲ್ಲಿ 32% ರಷ್ಟು ಉದ್ದ ಸಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಲ್ಲಾಡದಂತಿರುವ ಎದೆಗೂಡಿನ, ಅದರೊಂದಿಗಿನ ಕೈಗಳ, ಇರವನ್ನೂ ಬದಲಿಸಲು ಅನುಕೂಲ. ಓಡಾಟದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು [[ಕಾಲು|ಕಾಲುಗಳ]] ಮೇಲಿನ ಭಾರ ಎರಡರ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ [[ಪಾದ|ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ]] ಹಲವಾರು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದುವು. ಹಿಮ್ಮಡಿಗಳು ಕಮಾನುಗಳು, ಗಟ್ಟಿ ಮೂಳೆಗಳು, ಬಿಲ್ಲಿನ ನಾರಿನಂತಿರುವ ಬಲವಾದ [[ಸ್ನಾಯು|ಸ್ನಾಯುಗಳು]] ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮನುಷ್ಯ ಎರಡೇ ಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಓಡಲು, ಹಾರಲು, ಧುಮುಕಲು, ಭಾರ ಹೊರಲು ಪಾದಗಳನ್ನು ಬಾಗಿಸುವ ಬಲವಾದ ಸನ್ನೆಗಳಂತಾಗಿವೆ. ಮೈ ನೆಟ್ಟಗೇ ಇರಬೇಕಾದರೆ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಬಿಗುವಾಗಿರಬೇಕು. ಕೀಲುಗಳು ಮುದುರಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ತಡೆಯಲೂ ಇದು ಮುಖ್ಯ. ಬೀಳದಂತೆ ಇರಿಸುವ, ಆ ಕೀಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಡದ ಅಲುಗಾಟ ತಪ್ಪಿಸುವ, ಸೊಂಟ ಕೀಲಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಮೋಟು (ಮತ್ತಿತರ) ಸ್ನಾಯುಗಳು ಬಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗೂ ತಂತಾನಾಗಿ ಅರಿವಿಗೆ ಬರದೆ ಆಗುವುದಂತೂ ಇನ್ನೂ ಮುಖ್ಯ. ಈ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಕೆಲಸ ಇನಿತು ತಪ್ಪಿದರೂ ಕೆಳಗುರುಳಬೇಕಾಗುವುದು. ನಾಗಾಲಿಯ ಎದೆ, ಹೊಟ್ಟೆಗಳ ಅಂಗಗಳಿಗಿರುವ ಆಧಾರವೇ ಬೇರೆ ರೀತಿ, ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಲ್ಲುವ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಇರುವುದೇ ಬೇರೆ ರೀತಿ. ಆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಆಡುತ್ತ ಅವುಗಳ ಭಾರವೆಲ್ಲ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಂಗಗಳು ಹೀಗೆ ಆಡದೆ ಹಿಂದಿನ ಭಿತ್ತಿಗೆ ಅಂಟಿವೆ. ಕರುಳುಗಳ ನಡುಪೊರೆ (ಮೆಸೆಂಟರಿ) ಹೊಟ್ಟೆಯ ಹಿಂಗಡೆಯ ಗೋಡೆಗೆ ತಗುಲಿಕೊಂಡಿತು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದಣ ಗೋಡೆ ಮತ್ತು ಕಿಗ್ಗುಳಿಯ (ಪೆಲ್ವಿಸ್) ವಪೆಯ ಮೇಲೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಭಾರವೆಲ್ಲ ಬೀಳುವುದು. ಗಜ್ಜಲಿನಲ್ಲಿ ಈ ಗೋಡೆ ಬಲಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಇದರ ಮೂಲಕ ಬೂರುಗಳು (ಹರ್ನಿಯ) ತೂರುತ್ತವೆ. ತನ್ನ ನೆಟ್ಟನಿಲುವಿಗೆ ಮಾನವ ತೆರಬೇಕಾದ ಬೆಲೆಯಿದು. ಬಲವಿರದ ಕಿಗ್ಗುಳಿಯ ವಪೆಯ ಊರೆಯಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ತೊಡೆಯ ಸ್ನಾಯುವಿನ ಒಳ ಅಂಚು ಬಂದು ಅದರ ತಳಕ್ಕೆ ಕುಂಡೆಲುಬು ನೆಟ್ಟಗರುಳ ಕೊಬ್ಬನ್ನು (ಇಸ್ಕಿಯೊರೆಕ್ಟಲ್ ಫ್ಯಾಟ್) ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಮಾನವನ ಉಸಿರಾಟದ ಉಪಾಯವೇ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಮೈ ಭಾರ ಬೀಳದೆ ಹೆಗಲು ಮೂಳೆಗಳಿಗೆ ನೆಲದ ಆಸರೆ ತಪ್ಪಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ನಾಗಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಂತೆ ಉಸಿರೆಳೆತಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದರ ಬದಲಾಗಿ ಉಸಿರೆಳೆತಕ್ಕೇ ಇದು ಹೆಣಭಾರದಂಥ ಅಡಚಣೆ. ತಲೆಯ ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಇದನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ನಾಗಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಆದಂತೆ ಎದೆಗೂಡು ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆಮುಂದೆ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟದ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯದ ಮೈಯಲ್ಲಿ ತೀರ ಕೆಳಗಡೆ ಇರುತ್ತದೆ. ರಕ್ತವನ್ನು ಹೃದಯ ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದ ಮೇಲೆ ರಕ್ತ ಭಾರದಿಂದ ತಾನಾಗಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಾಡಲು ಕಾಲುಗಳು ಬೇಕು. ತೀರ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಇವು ಹೃದಯವನ್ನು ಎತ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಕೇವಲ ಭಾರದಿಂದಲೇ ರಕ್ತ ಇನ್ನು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಂತಿಲ್ಲ. ಜಿರಾಫೆ, ಆನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಬದುಕಿರುವ ಇನ್ನಾವ ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲೂ ಇರದಷ್ಟು ಮೇಲಕ್ಕೆ (ನೆಲದಿಂದ) ಮಾನವನ ನೆಟ್ಟನಿಲುವು ಗುಂಡಿಗೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತದೆ. ರಕ್ತ ಹಿಂದಿರುಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಷ್ಟ. ಭಾರದಿಂದ ರಕ್ತ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹರಿವುದನ್ನೂ ತಡೆಯಲು ಕಾಲುಗಳ ಸಿರಗಳಲ್ಲಿ (ವೇನ್ಸ್) ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕವಾಟಗಳು ಬೇಕಾದಷ್ಟಿದೆ. ಆದರೂ ವಯಸ್ಸಾದವರಲ್ಲಿ ಕೊಂಕುನಾಳ (ವೆರಿಕೋಸ್) ಸಿರಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಪರೂಪವಲ್ಲ. ಅನೇಕಾನೇಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾವಿನ ರಕ್ತ ಪೂರೈಕೆಯ ಅನುವೇದನ (ಸಿಂಪತೆಟಿಕ್) ನರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿಗ್ಗು ಕುಗ್ಗುಗಳಿಂದ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ತಂತಾನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೈಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಬೇಕು. == ಮುಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು == ಬದುಕಿರುವ ಕಾಲ ಹೆಚ್ಚಾದ್ದರಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ನಡು ವಯಸ್ಸು ದಾಟಿದವರೇ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೂ ಮಾನವನ ಮೈಮೇಲೆ ಕಾಲದ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೀಳವು. ಇತರರು 55ರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿ ಇರುವರೋ ಕೆಲವರು ಅಷ್ಟೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ 75ರಲ್ಲೂ ಇರುವರು. ಚರ್ಮ ಬಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಖಚಿತವಾಗಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ. ಹಸುಗೂಸಿನ ಮೆತುವಾದ ನಯವಾದ ಮಕಮಲ್ಲಿನಂಥ ಕೆಂಪಿನ ಚರ್ಮ, ಬರುಬರುತ್ತ ಗಡುಸಾಗಿ ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿ ಮುದಿಯಾಗಿ ಸುಂಡರಿಸಿಕೊಂಡ ಒಣಕಲ ತೊಗಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಕೂದಲು ಉಳಿದು ಬೆಳೆವುದಾದರೂ ತಲೆಗೂದಲು ನರೆತು ಉದುರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಗಾಯಗಳು ಮಾಯಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ 10 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನವರ ಐದರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುಕಾಲ 60 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಬಹುದು. 40ರ ಅನಂತರ [[ಮಿದುಳು]] ಸ್ವಲ್ಪ ಕಿರಿದಾಗಿ 75ರ ಅನಂತರ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಣೆಯ, ಕಪಾಲದರೆಯ (ಪೆರೈಟಲ್) ಹಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ (ಲೋಬ್ಸ್) ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮುದುರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬೆನ್ನೆಲುವಿನ ನರಗಳಲ್ಲಿನ ಅರಿವಿನ ತಂತುಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ; ನರಗಂಟಿನ ಜೀವಕಣಗಳು ಬಣ್ಣವೇರಿ, ಕೆಲವು ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನರಜೀವಕಣಗಳೂ ತಂತುಗಳೂ ಹಾಳಾಗುವುದರಿಂದ ಕೀರಲು ಸ್ವರ ಕೇಳುವ ಬಲ ಕುಂದುವುದು. ಕಣ್ಣಿನ ಮಸೂರ (ಲೆನ್ಸ್) ಹಿರಿಕಿರಿದಾಗುವ ಬಲ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೂಳೆಗಳು ಹಗುರಾಗಿ ಲಡ್ಡಾಗುತ್ತವೆ. ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುರಿವಂತಿದ್ದು ನುಗ್ಗುನುರಿವಂತಿರುತ್ತವೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಬೆಳೆವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹಾಳಾಗುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ಸುಣ್ಣ ಹೊರಬಿದ್ದು ಧಮನಿಗಳು, ಮೆಲ್ಲೆಲುಬುಗಳು (ಕಾರ್ಟಿಲೇಜಸ್), ತಂತುಗಟ್ಟುಗಳು (ಲಿಗಮೆಂಟ್ಸ್) ಸ್ನಾಯುಗಳು ತಗುಲಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಂಡರಗಳಲ್ಲೂ (ಟೆಂಡನ್ಸ್) ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೀಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಳೆಯ ತುದಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿರುವ ಮೆಲ್ಲೆಲುಬು ತೆಳುವಾಗಿ, ಕೆಲವೇಳೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಆದಾಗ ಮೂಳೆ ಮೂಳೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ತಾಕಿ ಹಳೆಯ ಕೀಲುಗಳು ಕಿರ್ರೆನ್ನುತ್ತ ಉರಿಯುತ್ತವೆ. ಸ್ನಾಯುಬಲ ಕುಗ್ಗಿದರೂ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ರಬ್ಬರಿನಂತಿರುವ ಅಂಗಾಂಶ ಪುಟಿಸದಂತಾಗುವುದು, ಮೈಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯದೆ ದುಡಿವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಅಂಗಾಂಶವಿದು. ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗಾಯದ ಇರಿತವಾದರೆ ಇದು ಗಾಯದ ಬಾಯಿ ತೆರೆವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಧಮನಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಇರುವ ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೂಡಿಸುವ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಬಾರಿ ಚಲನೆಯಾದಾಗಲೂ ಅವನ್ನು ಎಂದಿನ ಆರಾಮದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಇದು ತರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಬೇಗನೆ ಸವೆದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮನೆತನಗಳಲ್ಲಿ 45ಕ್ಕೂ ಕೆಲವಲ್ಲಿ 90ಕ್ಕೂ ಹೀಗಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ರಬ್ಬರಿನಂಥ ಅಂಗಾಂಶಗಳು ಕೆಡುವುದರಿಂದ ಪುಪ್ಪುಸಗಳಲ್ಲಿನ ಗಾಳೀಗೂಡುಗಳು ಹಿಗ್ಗುತ್ತವೆ; ಪುಪ್ಪುಸಗಳು ಉಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಅಂಗಾಂಶ 25ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಲು ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ನಾಶವಾದರೆ ಮತ್ತೆ ಸರಿಹೋಗದು. [[ಧಮನಿ|ಧಮನಿಗಳು]] ನಾರಾಗಿ ಪೆಡಸುಗಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಪುಟಿವ ಗುಣ ತಗ್ಗುವುದರಿಂದ ಹಿಗ್ಗದ ಕೊಳವೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಒಳವರಿಯಲ್ಲಿ, ತರುಣರಲ್ಲೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಳದಿಯ ಕೊಬ್ಬಿನ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಇರುತ್ತವೆ. ನಡುವಯಸ್ಸು ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ ಲಿಂಫಾಯ್ಡ್ [[ಅಂಗಾಂಶಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗಾಂಶ]] ಕುಗ್ಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಂಥಿಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಳಿನ ಅಂಶ (ಪ್ಯಾರಂಕೈಮ) ಮುದುರಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಜೀವದ್ರವ್ಯ (ಪ್ರೋ ಟೊಪ್ಲಾಸ್ಮ್) ಇನ್ನೂ ಜಡವಾದಂತೆ ತೋರುವುದು. ಸವೆದ ಅಂಗಗಳು ನೇರ್ಪಡುವುದು ಅಪರೂಪ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನೇರ್ಪಟ್ಟರೂ ಬಹು ನಿಧಾನ. ಅಲ್ಲದೆ ಮೊದಲಿದ್ದುದರ ಬದಲಾಗಿ ಬೇರೆ ಅಂಗಾಂಶದಿಂದ ಆ ಕೆಲಸ ಆಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (ಮೆಟಪ್ಲೇಸಿಯ), ಚರ್ಮ, ಈಲಿ ([[ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ]]), ಮೂತ್ರಪಿಂಡ, ನರಗಂಟುಗಳು. ಕೇಂದ್ರನರಮಂಡಲದ ಜೀವಕಣಗಳಲ್ಲೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಣ್ಣವೇರುವುದು. [[ಜೀವ ಕಣ|ಜೀವಕಣ]]ಗಳು ಒಡೆದೆರಡಾಗಲು ಹಳೆಯ ಮುದಿ ಅಂಗಾಂಶಗಳು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಾರವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆಯ ಒಂದು ಅಂಶವೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಪ್ಪಿನ ಈ ಕ್ರಮಗತಿಗಳು ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ಕ್ರಮಗತಿಗಳಷ್ಟೇ ಸಹಜ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವಂತೂ ಹುಟ್ಟುವ ಮುನ್ನವೇ ಮಾನವ ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ ಅನೇಕ ರಚನೆಗಳು ಮುದುರಿಕೊಂಡು, ರೂಪವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದುತ್ತವೆ ಇಲ್ಲವೆ ಹೊಸ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ಎಡೆಗೊಡುತ್ತವೆ. ಮುಮ್ಮೂತ್ರಪಿಂಡ (ಪ್ರೊನೆಫ್ರಾಸ್) ಹೋಯಿತು; ನಡುಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಬದಲಾಯಿತು. ಮಾನವ ಪಿಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮುದುರಿಕೆಗಳು (ಇನ್ವೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್) ಆಗುತ್ತವೆ. ರಕ್ತದ ಸಾಗುನಾಳ (ಡಕ್ಟಸ್ ಆರ್ಟೀರಿಯೋಸಸ್) ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೂ ತಾರುಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತೈಮಸ್ ಗ್ರಂಥಿಯೂ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತವೆ. ವಯಸ್ಸು ಕಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಮುದುರಿಕೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಒಂದೊಂದು ತೆರನ ಜೀವಕಣದ ದೇಹರಚನೆಯ ಬಾಳುವೆಯ ಅವಧಿಯೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ನರ, ಸ್ನಾಯು ಜೀವಕಣಗಳು ಬದುಕಿರುವತನಕ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವನ್ನು ಹೊಸಕಣಗಳಿಂದ ಬದಲಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ತಲೆಗೂದಲುಗಳು ಕೆಲವು ವರ್ಷ ಮಾತ್ರ ಬಾಳುತ್ತವೆ. ಇಡೀ ಮೈಯ ಬಾಳುವೆ ಒಂದೊಂದು ಜಾತಿಯಲ್ಲೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಮಾನವನ ಮೈ ಬಾಳಬಹುದಾದ ಕಾಲ 100 ವರ್ಷಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಒಂದು ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರಬಹುದೇನೋ. ನವತಮಯುಗದ (ಪ್ಲಿಯೋಸಿನ್) ಮಾನವನ ಪೂರ್ವಿಕರಿಂದ (ಗೊರಿಲ್ಲಾದಂತಿರುವ ನರವಾನರು-ಥ್ರೊಪಾಯಿಡ್) ಈ ವಯಸ್ಸನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಮುಪ್ಪು, ಮುದುರಿಕೆ, ಸಾವುಗಳಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಸೂಚಿಸುವ ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳು ಹೀಗಿವೆ: ಅಂಗಾಂಶ ಪೋಷಣೆ ಇಲ್ಲದಾಗುವುದು; ಕರುಳಿಂದಲೋ ಹವೆಯಲ್ಲೋ ಹೀರಿ ಬಂದ ಕೆಡುಕಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳೋ ಕಸರಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೋ ಕೂಡುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದು; ಚೋದನಿಕಗಳು (ಹಾರ್ಮೋನ್ಸ್) ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೊಂದಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಫಲ ಇಲ್ಲದಾಗುವುದು. 12ನೆಯ ವರ್ಷದ ಅನಂತರ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಬಳಕೆ ಬರುಬರುತ್ತ ತಗ್ಗುವುದು. ಇಲ್ಲವೇ ಈ ಕಾರಣಗಳೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒದಗುವುದು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ತಮ್ಮ ಕೈಲಾದಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ, == ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರ == ಮಾನವನ ಅಖಂಡ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂಬತ್ತು ಹಂತಗಳನ್ನು ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪಟುಗಳು ಗುರುತಿಸುವರು. ಮೈಯ ರೂಪ ಹಂತ ಹಂತಕ್ಕೂ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಯಾವ ಹಂತಗಳಲ್ಲೂ ಆಕಾರ ಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಹುಟ್ಟುವ ಮುಂಚೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ ಬಹುವಾಗೂ ಅಂಥ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು. ಪರಿಸರದೊಂದಿಗಿನ ಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದರೂ ಮೈಯ ಆಳದ ದಡುಗುಟ್ಟುಗಳು (ಫೇಶಿಯೆ) ಅವುಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುವು. ಇಡೀ ಮೈಯ, ಅದರ ಭಾಗಗಳ ಆಕಾರ ಗಾತ್ರಗಳು ವಂಶಾನುಗತ, ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹಳೆಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಿಸುವ ಹೊಸ ಆಕಾರ ಇಂದಿನ ನವೀನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರಶಸ್ತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಾರದು. ಆದರೂ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೀರ ಕಡಿಮೆ ಪೋಲಾಗಿಸಿ ಜೀವನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಇದು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಒಳಗಿನ ಅಲ್ಲದೆ ಪರಿಸರದ ಬಲಗಳು ಒಂದುಗೂಡಿ ನವತಮ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಆಕಾರ ಗಾತ್ರಗಳೆರಡೂ ನಿರ್ಧಾರವಾದುವು. ಒಳಗಿನ ಬಲಗಳಲ್ಲಿ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಬಂದ ಗುಣಧರ್ಮಗಳೂ ಬೆಳೆವ ಇಚ್ಛೆಯೂ ಮುಖ್ಯ. ಬಾಹ್ಯಪರಿಕರಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯೂ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅಡ್ಡಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೀವಿ ದೇಹಗಳನ್ನು ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ನೆಲದ ಕಡೆಗೆಳೆದು ಅದಕ್ಕೆ ಸಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿತು; ಒಂದು ಭಾಗ ಮೇಲೂ ಒಂದು ಭಾಗ ಕೆಳಗೂ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಇದರಿಂದ ಬೆನ್ನ ಕಡೆ, ಒಡಲಕಡೆ ಎಂದು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾದುವು. ಅವಯವಗಳು ಕೆಳಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಇರುವಂತಾದುವು. ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಒಂದು ಕೊನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಡೆದುದರಿಂದ ತಲೆ ಬಾಲಗಳು ವಿಕಾಸಗೊಂಡುವು. ತಲೆಯ ತುದಿಯೇ ಮೊದಲು ಪರಿಸರದ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೊಳಗಾದ್ದರಿಂದ ಅರಿವಿನ ಅಂಗಗಳು (ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳು) ಬೆಳೆದುವು. ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಇಕ್ಕೆಲಗಳೂ ಸಮರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತಾಯಿತು. ಬೆನ್ನೆಲುಬಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಆಕಾರದ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಭೂಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ಬಲು ಮುಖ್ಯಕಾರಣ ಆಗಿದ್ದುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅದರ ಗಾತ್ರದ ಮೇಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ತನ್ನ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಯ ಆಕಾರ ತನ್ನ ಉದ್ದವನ್ನು ಇಮ್ಮಡಿಸಿದರೆ, ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈ ನಾಲ್ಕರಷ್ಟೂ ಅದರ ತೂಕ ಎಂಟರಷ್ಟೂ ಆಗುವುದು. ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ನೀರು ಗಾಳಿಗಳ ಪ್ರತಿ ಘóರ್ಷಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ತೀರ ತೊಂದರೆ. ಮೈಭಾಗಗಳ ಒಂದಕ್ಕೊಂದರ ಗಾತ್ರದ ಮೇಲೂ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣದ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ; ಇಮ್ಮೊನೆಗ (ಆಂಫಿಯೋಕ್ಸಸ್) ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಕರುಳು ನೆಟ್ಟಗಿರುವುದರಿಂದ ಮೋಟಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಉದ್ದವಾದಂತೆಲ್ಲ ಇನ್ನೂ ಉದ್ದನಾಗಿರುವ ಕರುಳು ಸುರುಳಿಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ಉದ್ದ ಹತ್ತುಪಟ್ಟಾಗಿ ಆಕಾರ ಇದ್ದಂತೇ ಇದ್ದರೆ, ಆಹಾರ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೇಲ್ಮೈ 100 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದರೂ ತೂಕ 1000 ದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವುದು. ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೂಕದ ಮೈಗೆ ಉಣಿಸನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಮೈಗಿಂತಲೂ ಕರುಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿರಬೇಕು. ಅಂದರೆ ಸುರುಳಿಯಾಗಬೇಕು. ಮಾನವನ ಆಹಾರನಾಳ, ಅದರ ಬಾಯಿ, ಗುದಗಳ ನಡುವಣ ನೇರಗೆರೆಯ 12 ಪಟ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಆಕಾರವನ್ನು ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡತೂಕದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೇ ಇದರ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚು. ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಬಲು ಚುರುಕಾಗಿರುವ ಪಿಂಡದ ಮೊದಲ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಅದರ ಮೈ ಬಲು ಪುಟ್ಟದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ಪೂರ್ಣಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲಾರದು. ಅಲ್ಲದೆ ಅದು ತೇಲಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಪುಟಾಣಿ ಮುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಮನಾಳತೆ, ಅಂಟಿಕೆ, ಮೇಲ್ಮೈತುಯ್ತ, ಮೇಲದೈಕೆ (ಅಡ್ಸಾರ್ಫ್‍ಷನ್) ವಿದ್ಯುತ್‍ಹೊರೆ (ಛಾರ್ಜ್), ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಂಥ ಇತರ ಅಣುನಡುವಣ ಅಂಶಗಳು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಭಾವಕಾರಿಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಒಳಗಣ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಕ್ರಿಯಾಕಾರಣಗಳಿವು. ವಂಶಾನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಂದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಪಿಂಡದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಅನೇಕ ಹಿಂದಣವೂ ನಿರ್ಧಾರಕಗಳೂ ಆದ ಅಂಶಗಳು ಈಚೆಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿವೆ. ಸ್ಟಿಮನ್ನನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪದಗಳೂ ನೀಡ್ಹಾಂನ ಆಕೃತಿ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಚೋದನಿಕಗಳೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು. == ಶರೀರ ಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ == ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಒಂದಾಗಿದ್ದವು. ಬರ್ಲಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ಜೊಹಾನ್ನಿಸ್ ಮುಲರ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಆಮೇಲೆ ಬರುಬರುತ್ತ ಕಲಿಕೆಯ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಇವು ಬೇರ್ಪಟ್ಟವು. ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಂತೂ ಅಂಗರಚನೆಯೆಲ್ಲ ಅಂಕ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವೇ. ಏಕೆಂದರೆ ರಚನೆಯಿರದೆ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ. ಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ರಚನೆಯಿಲ್ಲ. 1940ರ ಅನಂತರ ಆಕೃತಿರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೊಸ ಕಲ್ಪನೆಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೈಗಳು ಮತ್ತವುಗಳ ಭಾಗಗಳ (ಪಿಂಡಗಳು ಜೀವಕಣಗಳು) ಆಕಾರ, ರಚನೆಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ಅವು ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಈಡಾಗುತ್ತವೆಂದು ತಿಳಿಯಿತು. ಆಕೃತಿಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ಚೋದನಿಕಗಳು ಬಹುವಾಗಿ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣದವೇ ಆಗಿದ್ದು, ಪಿಂಡದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಆಕಾರ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳೋ ನಿರ್ಧಾರಕಗಳೋ ಆಗಿವೆ. ಮಿಣಿರೂಪಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯ ಅಭ್ಯಾಸದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಬೆಳಕಿಗೂ ಆಚೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾನವ ರಚನೆಯಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೋಟೀನು ಅಣುಗಳಂಥ ಜೈವಿಕ ಅಣುಗಳ ರಚನೆಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಚರಿತ್ರೆ == ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಸರಿನೆಲೆ ಹಿಡಿತಗಳಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು: # ಅಂಡ್ರಿಯಾಸ್ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ (1543) ತೀರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ತನಕ (ಕುರುಡು ನಂಬುಗೆಗಳ ಕಾಲ) # ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ (1628) ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶರೀರ ಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವವರೆಗೆ # ಚಾರಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ (1859) ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ತನಕ # ಡಾರ್ವಿನನ ಅನಂತರ. === ಅಂಡ್ರಿಯಾಸ್ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ (1543) ತೀರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ತನಕ (ಕುರುಡು ನಂಬುಗೆಗಳ ಕಾಲ) === ವೇಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ತನಕ (1543)-ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದ ಕಾಲ. ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಮಾನವನ ಹೆಣವನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹೆಣವೆಂದರೆ ಆಗ ಮೂಢಭಾವನೆ, ಭಯಭಕ್ತಿ ಇದ್ದುವು. ಭೂತಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಇದ್ದುವು. ಸತ್ತವನ ಭೂತ ಅದು ತೊರೆದ ಮನೆ ಬಳಿಯೇ ಸುಳಿದಾಡುವುದೆಂದು ಜನರ ನಂಬುಗೆ. ಸತ್ತಮೇಲಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ನಂಬಿಕೆಯಿತ್ತು. ಹೆಣಗಳು ಕೆಲವೇಳೆ ಬದುಕಿ ಏಳುವ ಅನುಮಾನ ಬೇರೆ. ಇದರಿಂದ ಹೂತ, ನೀರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಹೆಣಗಳ ಕೊಳೆತ ಭಾಗಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗುವುದು ಯೋಚನೆಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತಾಲ್ಮಡ್ಡನ ಬರೆಹಗಳಲ್ಲಿನ ಲಜ್‍ಮೂಳೆ ಅಥವಾ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಮೂಳೆ ಎನ್ನುವುದು ಪಾವನಿ (ಸ್ಯಾಕ್ರಮ್) ಇರಬಹುದು. ಸತ್ತಾಗ ಬೇರೆಯಾದ ಅಣುಗಳು ಇದರ ಸುತ್ತಲೂ ಒಂದುಗೂಡಿ ಹೆಣ ಏಳುವುದೆಂದಿದೆ. ಹೆಣ ಕೊಯ್ಯುವುದನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತಗಳು ಒಪ್ಪಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೈಯ ನಿಜವಾದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರಿಗೆ ಜೀವಾಳವಾಗಿತ್ತು. ಕುತೂಹಲಿಗಳಾದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅದು ಬೇಕಿತ್ತು. ಮಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಧೂಪಲೇಪಿಗರು ತುಸು ಅಂಗರಚನೆ ತಿಳಿದರು. ಹೀಗೆಯೇ ಗಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಶಸ್ತ್ರವ್ಯದ್ಯರೂ ಕೊಂಚ ಅರಿತರು. ಎಡ್ವಿನ್ ಸ್ಮಿತ್ತಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯದ ಆಪುಕರಡಿನಲ್ಲಿ (ಪ್ಯಾಪೈರಸ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ.3000-2500) ತಲೆ, ಮಿದುಳುಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೇಳಿದೆ. ಎಬರ್ಸನ ಆಪುಕರಡಿನಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿಲಪೂ 1600) ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಚಾರಗಳಿವೆ. ಹಳಗಾಲದ ತಿಳಿವು ಶೋಚನೀಯವಾಗಿ ಗೊತ್ತುಗುರಿ ಇಲ್ಲದಿತ್ತು. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್-ಎಬರ್ಸ್ ಕರಡು ಬರೆದು 1000 ವರ್ಷಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಈಗ್ಗೆ 2000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಹಾ ವೈದ್ಯ ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ.460-374) ಇದ್ದ. ಅಂಗರಚನೆಯ ಕೆಲವು ಬರೆಹಗಳು ಅವನು ಬರೆದವೆಂದು ಅನುಮಾನಿಸಿದ್ದರೂ ಅವನು ಹೆಣ ಕೊಯ್ದುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ದಾಖಲೆಯೂ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನೂ (ಕ್ರಿ.ಪೂ 384-322) ಅಷ್ಟೆ. ಬುದ್ಧಿಯ ಪೀಠ ಗುಂಡಿಗೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಇಬ್ಬರೂ ನಂಬಿದ್ದರು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಮಾಡಿ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಚನೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯಿಂದ, ಕೆಳಜಾತಿಯಿಂದ ಮೇಲಿನದಕ್ಕೆ ಏರುವ ಒಂದು ನಿಸರ್ಗ ಸೋಪಾನವನ್ನು ಅವನು ತಯಾರಿಸಿದ; ನಿಸರ್ಗ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಯೋಜನೆ ಇರುವುದನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಿದ. ಮುಂದೆ ಇದೇ [[ವಿಕಾಸವಾದ]]ದ ತಳಹದಿ ಆಯಿತು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲಿಗೆ ಇದು ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ಅವನ ಹೆಗಲೇರಿದ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್|ಚಾರಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ನ]]ನಿಗೆ ಕಂಡಿತು. ``ಲಿನೀಯಸ್ ಕೂವಿಯರ್ ಇಬ್ಬರೂ ನನ್ನ ದೇವತೆಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಮುದುಕ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನ ಮುಂದೆ ಅವರು ಶಾಲಾಬಾಲಕರಂತೆ ಇದ್ದರು ಎಂದಿದ್ದಾನೆ ಡಾರ್ವಿನ್. ಹೆರೋಫಿಲಸ್ ಇರಾಸ್ಟ್ರೇಟಸ್-ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನೂ ಅವನಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಿತ್ತಿದ್ದ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್|ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡರ್]] ಮಹಾಶಯನೂ ಸತ್ತ ಸುಮಾರು 40 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ [[ಈಜಿಪ್ಟ್|ಈಜಿಪ್ಟಿ]]ನ ಟಾಲೆಮಿ ರಾಜರು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು. ಗ್ರೀಕ್ ಅಂಗರಚನಾ ಪಟುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನಾಗಿದ್ದ ಹೆರೋಫಿಲಸ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ 300) ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಅವನಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದರೆ ವಿವರಗಳಿಂದ ಬರೀ ಊಹೆಗಳ ಕಂತೆ ಆಗಿತ್ತು. ಮೊದಲಬಾರಿ ಮಾನವನ ಹೆಣವನ್ನೂ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಮೊದಮೊದಲಾಗಿ ಕಂಡುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ವರ್ಣಿಸಿದ. ಮಿದುಳನ್ನೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಅದನ್ನು ನರಮಂಡಲದ ಕೇಂದ್ರ, ಬುದ್ಧಿಯ ಪೀಠ ಎಂದು ಅರಿತ. ಚಾಲಕ (ಮೋಟಾರ್) ನರಗಳು, ಅರಿವಿನ (ಸೆನ್ಸರಿ) ನರಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಿ ಮಹಾಧಮನಿ (ಅಯೋರ್ಟ) ಮತ್ತಿತರ ಧಮನಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲ, [[ರಕ್ತ]] ಎಂದು ತೋರಿಸಿ,ಹಾರ್ವೆಯ ಸಮ ಗೆಸ್ಟಾರೊ ಅಸೆಲ್ಲಿ (1622) ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಕರುಳಿನ ಹಾಲುರಸದ ನಾಳಗಳಾದ ಹಾಲುನಾಳಗಳನ್ನೂ (ಲ್ಯಾಕ್ಟೀಲ್ಸ್) ವಿವರಿಸಿದ. ದುರಾರ್ಗರುಳನ್ನು (ಡುಯೊಡಿನಮ್) ವಿವರಿಸಿ ಇವನೇ ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ಇವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಕುರಿತ ಪುಸ್ತಕ ಕಳೆದುಹೋಗದೆ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ವಿವರಿಸಿದ ಮಾನವನ ದೇಹರಚನೆಯ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿವರಗಳಿಗೂ ಪ್ರಪಂಚ 1800 ವರ್ಷ ಕಾಯಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಇರಾಸಿಸ್ಟ್ರೇಟಸ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ 300) ಸಮಕಾಲೀನನಾದರೂ ಕಿರಿಯವ. ರಕ್ತ ನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಇಲ್ಲವೇ ಜೀವಾಳದ ಭೂತ ತುಂಬಿದೆ ಎಂದು ಅವನ ನಂಬಿಕೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ [[ಧಮನಿ]]ಗಳು, ಸಿರಗಳು, ನರಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಕೊಳವೆಗಳೇ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ಮೈತುಂಬ ತೀರ ಸಣ್ಣ ಕೊಳವೆಗಳೇ ತುಂಬಿವೆಯೆಂದು ಅವನ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಧಮನಿಗಳ ಸಿರಗಳ ಕೊನೆಯ ಶಾಖೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಿರಿಯಕೊಳವೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆಯೆಂದು ಅವನು ಊಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟದ ಕಲ್ಪನೆ ಅವನಿಗೆ ಆಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. [[ಹೃದಯ]]ವೇ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಕೇಂದ್ರ, ಈಲಿಯಲ್ಲವೆಂದು ಮೊದಲಾಗಿ ಕಂಡವನಿವನು. ಹೃದಯದ ಕವಾಟಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿ ಮೂರ್ದಳದ್ದಕ್ಕೆ ಟ್ರೈಕಸ್ಪಿಡ್ ಎಂದನು. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸನಂತೆ, ಇವನೂ ಉಸಿರ್ನಾಳವನ್ನು ಒರಟು ಗಾಳಿಗೊಳವೆ (ಆರ್ಟೀರಿಯ ಟ್ರಾಕಿಯ) ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ. ಮೇರಿನಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲೆನ್-ಇರಾಸಿಸ್ಟ್ರೇಟಸ್ ಸತ್ತ 300 ವರ್ಷಗಳ ಆನಂತರ ಮುಖ್ಯ ಗುರು ಮೇರಿನಸ್ (ಕ್ರಿ.,ಶ110) ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡ್ರಿಯದಲ್ಲಿದ್ದ. ಇವನು ಬರೆದ ಗ್ರಂಥ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ. ಇವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಪಾಠಪ್ರವಚನಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಇವನಾದ ಮೇಲೆ ಬಂದ ಇವನ ನಾಲ್ವರು ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಪಸರಿಸಿ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನಿಗೂ (130-200) ತಿಳಿವಿನ ಬೆಳಕು ಹರಿಯಿತು. [[ರೋಮ್]] ನಗರದಲ್ಲಿ 164ರಿಂದ 199ರ ವರೆಗೆ ವೈದ್ಯವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು [[ಏಷ್ಯಾ|ಏಷ್ಯ]]ದ ಗ್ರೀಕನಾಗಿದ್ದ, ಗ್ಯಾಲೆನ್. [[ಏಷ್ಯ ಮೈನರ್|ಏಷ್ಯ ಮೈನರಿ]]ನಲ್ಲಿ ಪರ್ಗಮಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಮಾರ್ಕಸ್ ಅರೀಲಿಯಸ್ಸನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ (161-180).ಪ್ರತಿಭೆ, ವಿದ್ಯೆ, ಸಂಪತ್ತು, ಕಾರ್ಯ ಸಾಧನೆಯ ಶಕ್ತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ ಜಗಳಗಂಟಿತನ ಈ ಗುಣಗಳೆಲ್ಲ ಈತನಲ್ಲಿ ಇದ್ದುವು. ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು, ಪರದೇಶದ ರಾಯಭಾರಿಗಳು, ಇವನ ರೋಗಿಗಳು, ಬರೆವಂತೆ, ಭಾಷಣ ಮಾಡುವಂತೆ ಇವರು ಇವನನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದರು. ಈತ ಬರೆದ ಕೆಲವು ಗ್ರಂಥಗಳು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಳಾದುವು. ಆದರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ 59 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಉಳಿದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾದವೂ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ವಿಷಯಗಳೂ ತುಂಬಿವೆ. ಇವನ ಹೆಸರಿನ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ, ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ತರ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಇವನು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಎರಡು ವಾದಗಳು ಇವನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಗಾಳಿ (ನ್ಯೂಮ), ಹಳೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಮೊದಲಿನದು. ಉಸಿರಿನೊಡನೆ ಒಳಸೇರುವ ವಿಶ್ವಜೀವವೇ (ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಲೈಫ್) ಗಾಳಿ. [[ಚೈತನ್ಯ]]ಗಳು (ಸ್ಪಿರಿಟ್ಸ್) ಮೂರು : ಈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿರುವುದು ಒಂದು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿನ ಜೀವಾಳ ಸ್ವರೂಪದಲಿ ಇರುವುದಿನ್ನೊಂದು, ಮೂರನೆಯದು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ (ಬುದ್ಧಿಯ) ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿರುವುದು. ಇಲ್ಲಿಂದ ಇವು ಅಲೆಗಳಂತೆ ಇಲ್ಲವೆ ಉಸಿರಿನ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತಗಳಂತೆ ನರಗಳ, ಧಮನಿಗಳ, ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತಿವೆ. ಮೈಯ ಒಂದೊಂದು ರಚನೆಯೂ ಅದರ ಬಳಕೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂಬ ಅವನದೇ ಆದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಎರಡನೆಯದು. ಮೊದಲಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ ರಕ್ತದ ಸುತ್ತಾಟವನ್ನೇ ಯೋಚಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳೇ ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದಂತೆ, ಹೃದಯದ ಗುಂಡಿಗುಣಿಗಳ (ವೆಂಟ್ರಿಕಲ್ಸ್) ನಡುವೆ ಸಾಗುನಾಳಗಳು ಇರಬೇಕಾಯಿತು. ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲೂ ಅವನು ನೋಡದಿದ್ದರೂ ಅವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ. ಈ ನಿಜಕೆಲಸಗಳ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಗೊತ್ತಿದೆಯಾಗಿ ಯಾವ ಸಂಗತಿಯನ್ನಾದರೂ ಅವನು ವಿವರಿಸಬಲ್ಲನೆಂದು ಹಠವಾದಿಗಳಾದ ಮತಸಿದ್ಧಾಂತರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಅಂಗರಚನೆಯ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂಳೆ, ಕೀಲುಗಳ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಅವನು ಮೇನಸ್ಸನಿಂದ ಕಲಿತಿದ್ದ. ಉಳಿದ ವಿವರಗಳಿಗೆ [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ|ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕ]] ಹಿಂದಿದ್ದ ಬಾರ್ಬರಿ ದೇಶದ ಬಾಲವಿರದ [[ಕಪಿ]], [[ಹಂದಿ]], [[ಎತ್ತು|ಎತ್ತುಗಳ]] ಅಂಗರಚನೆಗಳನ್ನೇ ಮಾನವನದೆಂದು ಮುಂದಿಟ್ಟ. ಆತ್ಮಸಂಯಮವೇ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯುಳ್ಳ ಕ್ರೈಸ್ತರಿಗೂ ಹೊಸ [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತಮತ]]ದವರಿಗೂ ಇವನ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಹಿಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಮಠಾಧಿಕಾರದ ಬೆಂಬಲ ದೊರಕಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತರರ ಗ್ರಂಥಗಳು ಹಾಳಾದರೂ ಇವನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಕೆಡದೆ ಉಳಿದುವು.ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ತಪ್ಪು ಕಾಣದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದೇ ವೇದವಾಕ್ಯಗಳಾಗಿ ಇನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಎನಿಸಿತು. ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕಾಣಲೂ ಅವಕಾಶವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅದುವರೆಗಿನ ಗ್ರೀಕ್ ಅಂಗರಚನಾಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ ಕ್ರಮಪಡಿಸಿದ್ದೇ ತಿಳಿವಿಗೆ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನಿಂದಾದ ಸೇವೆ. ಆದರೆ ಕಂತೆ ಪುರಾಣಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯನ್ನು ಅಧಿಕಾರಯುತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇ ಅವನಿಂದಾದ ಕೆಡುಕು. ನಡುಗಾಲ-ಗ್ರೀಕರ ವಿಜ್ಞಾನ ಉನ್ನತಿಗೇರಿದ್ದ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಕಾಲವನ್ನು ಯೂರೋಪಿನವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಭಾರತದ ಬೇಸಿಗೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನ ಬಳಿಕ ಬಹಳ ಕಾಲ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮೂಲೆಗೆ ಬಿತ್ತು. 12 ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಅರಬ್ಬರು ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅಷ್ಟೂ ಇಷ್ಟೂ ಉಳಿಸಿಟ್ಟರು. 640ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡ್ರಿಯಾವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಈಜಿನಾದ ಪಾಲ್ ಅವರಿಗೆ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಲಿಸಿದ. [[ಸಿರಿಯಾ|ಸಿರಿಯ]], ಸಿಸ್ಟೋರಿಯ ದೇಶಗಳವರು, ಕ್ರಿಸ್ತರು, [[ಯೆಹೂದ್ಯರು]], ಅರಬ್ಬೀಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಗ್ರೀಕ್ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಓದಿಕೊಂಡರು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇವೆಲ್ಲ ಅರಬ್ಬೀ ಬಣ್ಣ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್, ಗ್ಯಾಲೆನ್ನರ ತತ್ವಗಳೇ. ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ರೇಜಿಸ್, ಅಲಿಅಬ್ಬಾಸ್, ಅವಿಸೆನ್ನ ಇವರು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವಿಸೆನ್ನನವು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುವು. 1000ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ವೈದ್ಯವೇದ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾದ ಅವಿಸೆನ್ನನ ದಿ ಕ್ಯಾನನ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸನ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಕಣ್ಣರಿಕೆಯಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಒರೆಹಚ್ಚಿ ನೋಡಿದರೆ ಎರಡು ಮೂರು ಕೈ ದಾಟಿಬಂದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಚಾರಗಳೇ ತುಂಬಿದ್ದವು. ಅರಬ್ಬೀ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಈಜಿಪ್ಟ್, ಆಫ್ರಿಕ ಮೂಲಕ ಸ್ಪೇನ್‍ವರೆಗೂ ಇದು ಹಬ್ಬಿತು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬೀ ಬರೆಹಗಳಿಗೆ ಆಧಾರಗಳಾಗಿದ್ದ ಗ್ರೀಕ್ ಗ್ರಂಥಗಳು ದೊರಕಿದುವು. ಅವುಗಳಿಂದ ನಿಸರ್ಗದ ವಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಜನರು ಮೊದಲಾದರು. ಆದರೆ ಮೊದಮೊದಲು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಿದರೇ ಹೊರತು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೇ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಠೋಪದೇಶಗಳಿಂದ ಗ್ಯಾಲೆನ್, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲರೇ ಆಧಾರ ಪುರುಷರಾದರು. ಅವರ ಗ್ರಂಥಗಳೇ ಜನರಿಗೆ ವೇದ ಸಮಾನ ಆಗಿದ್ದುದರಿಂದ ನಿಜವಾದ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ಕಣ್ಣಿಂದ ಕಾಣದೆ ಆ ಗ್ರಂಥಗಳ ಮೇಲೆ ಒಣ ಊಹೆ, ಟೀಕೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ತಾತ್ವಿಕ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆದರು. ಕೆಲವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯೇ ಬೇಡವೆಂದರು. ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಎದುರಾಡಿದ ವೈದ್ಯರು ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದರು. ಆದರೂ ಅಂಗರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕುತೂಹಲವೇನೋ ಇತ್ತು. ತಲೆತೆಗೆದ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಿ ಜನರಿಗೆ ಅಂಗರಚನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಅಪ್ಪಣೆ ದೊರೆಯಿತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವುದೇ ಅನಾಟಮಿ ಎನ್ನಿಸಿತು. ಬಳಸಿದ್ದ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಅರೆಪಾಲು ಅರಬ್ಬಿಯವು, ವೈದ್ಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಎತ್ತರದ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಪುಸ್ತಕದ ಅನುವಾದವನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದ. ಪುಸ್ತಕ ಓದಿದಂತೆಲ್ಲ ಹೆಣದಲ್ಲಿ ತಾಳೆ ನೋಡಲು ಆಳೊಬ್ಬ ಇರುತ್ತಿದ್ದ. ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿದ್ದರೂ ಅವನು ಇಲ್ಲದ ಅವಯವಗಳನ್ನು ತೋರಲು ಯತ್ನಿಸಿ ಪೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಇಷ್ಟಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ನೆರೆದವರಿಗೆ ತಿಂಡಿ ಹಂಚುತ್ತಿದ್ದರು. ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾದ ಮರಣಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಹೆಣದ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಅಪ್ಪಣೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುವು. ಬೊಲೋನದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ ಮಾಂಡಿನಸ್ ಕೆಲವು ಹೆಣಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅನತೋಮಿಯ ಎಂಬ 40 ಪುಟಗಳ ಸಣ್ಣಕ್ಷರಗಳ ಹೆಣಪರೀಕ್ಷೆ ಕೈಪಿಡಿಯೊಂದನ್ನು (1316) ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. [[ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿನ್ಚಿ]]- ಮೈಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದು ತೋರಲು ಹೊರಟ ಕಲಾವಂತರು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಸೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿನ್ಚಿ (1452-1519). ಅಲ್‍ಬ್ರೆಕ್ ಡ್ಯೂರರ್ (1471-1528). [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕೇಲೇಂಜೆಲೊ]] (1474-1564). ರ್ಯಾಫೆಲ್ (1483-1520) ಮೊದಲಾದ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಿದರು. ಮೇಲ್ಮೈ ಅಳತೆಗಳು, ಸ್ನಾಯುಗಳ ಸಮಕಟ್ಟು ರಚನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಕಲಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತನ್ನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರೂ ಹೃದಯ, ಮಿದುಳು, ಆಹಾರನಾಳ, ಪಿಂಡಗೂಸು-ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಕಲೆಗಾರನಾಗಲ್ಲ. ಆಗ್ಗೆ ಪೋಪನಾಗಿದ್ದ 10ನೆಯ ಲಿಯೊ ಅವನನ್ನು ತಡೆವ ತನಕ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿ 30 ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ 750ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಂಗರಚನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ 120 ಟಿಪ್ಪಣಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ಸತ್ತಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ರಚಿತವಾದ ಗ್ರಂಥಗಳಿಗಿಂತ ಹರವು, ಖಚಿತತೆ, ಚೆಲುವುಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊವಿನ ಗ್ರಂಥಗಳೇ ಮಿಗಿಲಾಗಿವೆ. ಅವನು ಹೊಸದಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಅಂಶಗಳದ್ದೇ ದೊಡ್ಡಪಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ ಆನಂತರ ಬಂದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಮತ್ತೆ ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು. ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ತನ್ನ ಶೋಧನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೆಚ್ಚಿದ್ದು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ನಿಸರ್ಗವನ್ನೇ. ಅನೇಕ ವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊವಿನ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆಗಳು ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ಗೌರವಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದುವು. ಅವನ ಚೇತನ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಉದ್ಧಾರಕನಾದ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿದುವು. ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಸತ್ತ 24 ವರ್ಷಗಳಾದಮೇಲೆ ಆತ ತನ್ನ ಒಂದು ಉದ್ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. === ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ (1628) ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶರೀರ ಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವವರೆಗೆ === ಹಾರ್ವೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತರುವವರೆಗೆ (1628)-ವೆಸೇಲಿಯಸ್ (1514-1564)- (ಆಂಡ್ರಿಯಾಸ್ ವೈಟಿಂಗ್) ರೈನ್ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿನ ವಸೆಲ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾದ ಮನೆತನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಹೆಸರು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಎಂದಾಯಿತು. 19 ವರ್ಷಗಳ ವಯಸ್ಸಿಗೇ (1533) ಅವನು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್|ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿ]]ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಲು ಜನಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ಸನ ಬಳಿ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಕಲಿತ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಬರೆದುದನ್ನು ತನ್ನ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತಿನ ಚತುರತೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಕಲಿಯುವವರು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆರೆದರು. [[ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರ]] ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ. ದೇಹ ಮತ್ತು ಅದರ ರಚನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಎಷ್ಟೋ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಬರೆದುದನ್ನು ಅವನು ಹೇಗೂ ಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ವರ್ಣಿಸಿದ ರಚನೆಗಳು ತೋರುಗನಿಗೆ ಹೆಣದಲ್ಲಿ ತೋರಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ಸಿಗೂ, ಅಷ್ಟೆ. ಅವನ ಸಹಪಾಠಿ ಮೈಕೇಲ್ ಸರ್ವಿಟಸ್ಸನೊಡನೆ, ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ಆ ಮಹಾಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಿಗೇ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅದು ಅಂದು ಯಾರೂ ಮಾಡಬಾರದ ಅಪರಾಧ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ತನಗಿರುವ ಪರಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿ ತನ್ನ ಗುರುಗಳಾರಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಆ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. 22ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್|ವೆನಿಸ್ಸಿ]]ಗೆ ತೆರಳಿದ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ವೈದ್ಯ ಪದವಿ ಪಡೆದ. ಅಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿವು ಚತುರತೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರು ಪಡೆದು, ಪಡುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಇವೆರಡೂ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ (1537). ಆಗಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಸಂಬಳ ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಮೊದಲಿಗ. ಹೆಣಗಳನ್ನು ಅವನೇ ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಯಾಂತ್ರಿಕ ಚತುರತೆಯಲ್ಲೂ ಕಲಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ಆತ ಗಟ್ಟಿಗ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪುಟಗಳ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಗುರುತಿಸಿದ. ಕಲಿತವರು, ಎಲ್ಲ ಇಲಾಖೆಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ಕಲಾವಿದರು, ಪಡುವ ವೆನುಸ್ಸುಗಳ ಮಹನೀಯರು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಕ್ರೈಸ್ತಪುರೋಹಿತರು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಅವನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. 1540ರಲ್ಲಿ ಬೊಲೊನದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಮತ್ತು ಬಾಲವಿಲ್ಲದ ಕಪಿಯ ಎಲುಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರಿಸಿ, ತೋರಿಸಿದ. ಮಾನವನಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಭೋಧನೆ ಕಪಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿದ್ದುದು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸಿಗೆ ಮನದಟ್ಟಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ತಾನೇ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿತ್ರಗಳೊಡನೆ ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೊಸ ಪಾಠವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. 3 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಿ, ಕುರಿತು ಬರೆದು, ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಿಡಿಸಿದ. ತನ್ನ ದೇಶಿಕ ಗೆಳೆಯನೂ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಉತ್ತಮ ಕಲೆಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೂ ಟಿಷಿಯನ್ನನ ಶಿಷ್ಯನೂ ಆಗಿದ್ದ ಜಾನ್ ಡಿ ಕಲ್ಕಾರನನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಮರದಚ್ಚುಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಲು ನಿಯಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಎಲುಗಟ್ಟಿನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲ್ಕಾರನೂ ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ವಸೇಲಿಯಸ್ಸನೂ ಬರೆದಿರಬಹುದು. ದೇಹದ ಹಲವಾರು ಭಂಗಿಗಳು, ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಸಹಜ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತೆ ಇವನು ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಲೆಗಾರರು ಅಧಿಕಾರಯುತ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ವಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಹೆಣಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದುವು. ಬದುಕಿರುವ ಮಾನವನಲ್ಲಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ. ''ಹ್ಯುಮಾನಿ ಕಾರ್ಪೊರಿಸ್ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕ್'' (ಮಾನವನ ಮೈಯ ರಚನೆ) ಎಂಬ ಇವನ ಪುಸ್ತಕ ಜನರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು. ಮೊದಲಬಾರಿ ಅಂದವಾದ ಖಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡಸರು ತಮ್ಮ ಮೈಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಕಾಣುವಂತಾದರು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಪ್ರಚಂಡ ಹಾಗೂ ತೀವ್ರವಾದ ಟೀಕೆಗಳು ಬಾರದಿರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಹೆಸರು ಕೆಡುವುದೆಂದು ಅನೇಕ ವೈದ್ಯರೂ ಅಂಗರಚನಾಪಟುಗಳೂ ಇವನಿಗೆ ಎದುರುಬಿದ್ದರು. ಅವರೆಲ್ಲ ಎಷ್ಟೋ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ ಈ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದ. ಪಡುವದಲ್ಲಿ ವಸೇಲಿಯಸ್ ಬಳಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ ರಿಯಾಲ್ಡೊ ಕೊಲೊಂಬೊ ಕೂಡ ಜಠರ ತೊರಳೆಗಳ (ಸ್ಪ್ಲೀನ್) ನಡುವಣ ನಾಳದಂಥ ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರವನ್ನೇ ಕೈಬಿಟ್ಟಿದೆಯೆಂದು ಹೀಗಳೆದ. ಅದನ್ನು ಹೆಣದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವಂತೆ ವಸೇಲಿಯಸ್ ಅವನಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದ. ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ತಾನು ಹೇಳಿರುವುದನ್ನು ತಪ್ಪು ಎನ್ನುವವರನ್ನೆಲ್ಲ ಬನ್ನಿರೆಂದು ಕರೆದ. ಗುಂಪು ಸೇರಿತು. ಕೊಲೊಂಬೊಗೆ ತಾನು ಹೇಳಿದ ನಾಳ ತೋರಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿರೆಂದು ಬೇಡಿದರೂ ತಮ್ಮ ನಾಲಗೆಗಳು ಕತ್ತರಿಸಿದಂತೆ ಉಳಿದವರೆಲ್ಲ ತೆಪ್ಪಗಿದ್ದರೆಂದು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ನಡೆದ ಮೇಲೆ ಎದೆಗುಂದಿದವನಾಗಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಗೊಡವೆ ತೊರೆದ. ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಗ್ರಂಥ, ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಟೀಕಾಸಂಪುಟವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ತನ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ. ಮೊದಲು 5ನೆಯ ಚಾರಲ್ಸ್ ಬಳಿ. ಆಮೇಲೆ ಸ್ಪೇನಿನ ಇಮ್ಮಡಿ ಫಿಲಿಪ್ ಬಳಿ ಅವನು ಆಸ್ಥಾನ ವೈದ್ಯನಾಗಿದ್ದ. 1563ರಲ್ಲಿ [[ಜೆರುಸಲೆಂ|ಜೆರೂಸಲೆಮ್ಮಿ]]ಗೆ ಯಾತ್ರೆ ಹೋದ. ಪಡುವದಲ್ಲಿ ತಾನು ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಕರೆ ಬಂದಿತು. ಮತ್ತೆ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ ಮರಳುವಾಗ, ಅವನಿದ್ದ ಹಡಗು ಮುಳುಗಿ, ಜಾಂಟೆ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆ ಬಟ್ಟೆಗಿಲ್ಲದೆ ಸತ್ತ. ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಕೆಲಸ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು. ನಿಜಾಂಶಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಕೃತಿ ವಿಜಯ ಗಳಿಸಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೊದಲನೆಯ ನಿಜವಾದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವದು. ಅದು ಅಷ್ಟೇ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಟಣೆಯಿಂದ ವೈದ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನವೇ ನವೀನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿತು. ಪಡುವದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕಾಲ- ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಪಡುವ ಬಿಟ್ಟ ಅನಂತರ (ಸು.1546) ಅವನ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬರಾದಮೇಲೊಬ್ಬರಂತೆ 1625ರ ವರೆಗೆ ಐವರು ಮಾನ್ಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ನೆರವಿಗಾಗಿ ಬಂದರು. ಅವನಲ್ಲೇ ತಪ್ಪು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ರಿಯಾಲ್ಡೊ ಕೊಲೊಂಬೊ (1516-59) ಇವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವನು. ಆದರೆ ಇವನು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ರಸಿಕೆಯ ಪೊರೆಗಳು, ಕಣ್ಣು, ಪುಪ್ಪುಸಗಳ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. ಮೊಡೀನಾದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಗೇಬ್ರಿಯೆಲ್ಲೊ ಫೆಲ್ಲೋಪಿಯಸ್ (1523-62) ಆಮೇಲೆ ಬಂದವನು. ಇವನೂ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ನೆರವಿಗಾಗಿದ್ದವನೇ. ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನಲ್ಲಿ ಅವನು ನಿಷ್ಠೆ, ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ವಿಶ್ವಾಸಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿದ್ದ. ಅವನ ಶಿಷ್ಯರೂ ಸಂಗಾತಿಗಳೂ ಅವನಲ್ಲಿ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಈತ 39ರ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸತ್ತರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಮ್ಮ ತಿಳಿವಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಮೌಲ್ಯವುಳ್ಳ ಮತ್ತಷ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ಖಚಿತತೆಯೇ ಇವನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವಂತಿದ್ದ ಗುಣ. ಗರ್ಭಕೋಶದ ನಾಳಗಳೂ ಕಪಾಲದರೆಮೂಳೆಯ ಮೂಲಕ ಮೊಗದ ನರವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಕಾಲುವೆಯೂ ಇನ್ನೂ ಇವನ ಹೆಸರನ್ನೂ ಹೊತ್ತಿವೆ. ಇವನ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರಾದ ವೊಲ್ಚರ್ ಕಾಯ್ಟರ್, ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ ಹಿರಿಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದರು. ಅವನ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಎರಡನೆಯವನು ಬಂದ. ಹೈರಾನಿಮಸ್ ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ (ಸು.1533-1619) ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದವರಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯವ. ಗೌರವಸ್ಥ ಸಾಹುಕಾರ ಮನೆತನದವ. 50 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (1562-1613) ಪಡುವದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ, ಅವನ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾಶನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರ, ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಕೆತ್ತಿದ ತಾಮ್ರದ ತಗಡುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬಲು ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವನು ಉನ್ನತ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸರಣಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನ `ಅಪೆರ ಆಮ್ನಿಯ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಲೆಡೆನ್ನಿನ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಆಲ್ಬಿನಸ್ ಮತ್ತೆ ಮುದ್ರಿಸಿದ (1738). ತನ್ನ ದೀರ್ಘ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಆತ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ. ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಕುಗ್ಗಿಲ್ಲ. ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ವೈದ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ. ರಾಜ ಮಾನ್ಯತೆಯೂ (1608) ಸಂದಿತು. [[ವಿಲಿಯಮ್ ಹಾರ್ವೆ|ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ]] ಅವನ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದುಕೊಂಡು, ಅವನೊಂದಿಗೆ ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟ, ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ. ಜೂಲಿಯಸ್ ಕೆಸೀರಿಯೊನನ್ನು (ಕೆಸೀರಿಯಸ್, 1552-1616) ತನ್ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ ನೇಮಿಸಿದ್ದ. ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ಸನ ಹತ್ತಿರ ಅವನು ಮನೆಯ ಆಳಾಗಿ, ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ, ಕೊನೆಗೆ ನೆರವಿಗನಾಗಿದ್ದು, ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅವನ ಕಾಲದ ಎಲ್ಲ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದ. ತಗಡಿನಲ್ಲಿ ಕೊರೆದ ಅವನ ಬಹಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅವನು ಸತ್ತಮೇಲೆ ಅವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಸ್ಟೈಗೀಲಿಯಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಈ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 22 ದನಿಯ ಅಂಗಗಳವೂ 12 ಕಿವಿಯವೂ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು 98 ಇದ್ದುವು. [[ಏಡ್ರಿಯನ್ ವ್ಯಾನ್ ಡರ್ ಸ್ಪೀಗೆಲ್]] (1578-1625)-ಪಡುವದಲ್ಲಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಮೊದಲಾದ ಆರು ದೊಡ್ಡ ಪಂಡಿತರಲ್ಲಿ ಕಡೆಯವನು. ಕೆಸೀರಿಯಸ್ ಬಿಟ್ಟ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಇವನು 1618ರಲ್ಲಿ ಬಂದ. ವೆಸೇಲಿಯಸ್, ಕಲ್ಕಾರರಂತೆ ಇವನೂ ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್ಮಿನವನೇ. 1627ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅವನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕೆಸೀರಿಯಸ್ ಬರೆದ ಸೊಗಸಾದ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಅವನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುವು ಬೆನ್ನುಗಂಬದ, ಒಳಾಂಗಗಳ ಸ್ನಾಯುಗಳು. ಈಲಿಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲಗೆಯಂತಿರುವ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಈಗಲೂ ಸ್ಟೈಗೀಲಿಯನ್ನನ ಹಾಲೆ ಎಂದಿದೆ. ಈತ ಅಂಗಗಳ ಹಳೆಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿದ. ಹೆಣಗಳು ಕೊಳೆಯದಂತೆ ಮಾಡಲು ಆಗ ಇನ್ನೂ ಗೊತ್ತಿರದಿದ್ದುದರಿಂದ, ಅವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ವಿಷಕ್ರಿಮಿಗಳು ಸೇರಿ ನಂಜಾಗಿ, 47ರ ವಯಸ್ಸಿಗೇ ಸತ್ತ. ಹೆಣ ಕೊಯ್ಯುವವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಹೀಗೆ ಸಾಯುವುದು ಪ್ಯಾಶ್ಚರ್ ಕಾಲದ ತನಕ ತಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. 1537ರಿಂದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ 88 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪಡುವ ಪಡೆದಿದ್ದ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಸ್ಟೈಗೀಲಿಯಸ್ಸನ ಅನಂತರ ಹೋಯಿತು. ಪಡುವದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಆಗ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪಿನ ಇತರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು-ಬೊಲೊನದಲ್ಲಿ ಜಕೊಪೊ ಬೆರೆಂಗಾರಿಯೊ ಡ ಕಾರ್ಪಿ (1530),ಹುಳುತೆರ ಕರುಳವಾಳ (ವರ್ಮಿಫಾರ್ಮ್ ಅಪೆಂಡಿಕ್ಸ್) ಓಮೊಗ್ಗು (ತೈಮಸ್) ಗ್ರಂಥಿಯ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. ಗಿಯುಲಿಯೊ ಅರಾಂಜಿಯೊ (ಅರಾಂಟಿಯಸ್, 1520-89) ಹೃದಯವನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡಿದ; ಮಹಾಧಮನಿ ಕವಾಟಗಳ ಅಂಚುಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಕಿರಿಗಂಟುಗಳಿಗೆ ಅವನ ಹೆಸರು ಉಳಿದಿದೆ (ಅರಾಂಟಿಯಸ್ಸನ ಗಂಟುಗಳು). ಕಾಸ್ಪಾಂಜೊ ವೆರೊಲಿ (1543-75) ಮಿದುಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ. ಅದರ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ವೆರೋಲಿಯ ನರಸೇತು (ಪಾನ್ಸ್) ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಇನ್ನೂ ಇದೆ. ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಟೊಲೊಮಿಯೊ ಯುಸ್ಟೇಷಿಯೊ (ಯುಸ್ಟೇಷಿಯಸ್, 1524-74) ಅನೇಕ ಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಮರಣಾನಂತರ ಅವನ ಅಂಗರಚನೆಯ ಪುಸ್ತಕದ (ಟೇಬುಲೆ ಅನಟಾಮಿಕೆ) ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾದ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ಎಂಟು ಮಾತ್ರ. ಇನ್ನೂ ಮೊದಲೇ ಮುಗಿಸಿದ್ದರೂ ಅವನು ಸತ್ತು 140 ವರ್ಷಗಳ ತನಕ (1714) ಇತರ 38 ಚಿತ್ರಗಳು ಬೆಳಕು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಅವನೇ ಬರೆದಿದ್ದ. ಚಿತ್ರಗಳ ಅಚ್ಚುಗಳನ್ನು ಮರದ ಬದಲು ತಾಮ್ರದ ತಗಡುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿಸಿದ ಮೊದಲಿಗರಲ್ಲಿ ಅವನೊಬ್ಬ. ವಿವರಗಳ ಖಚಿತತೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನವನ್ನು ಮೀರಿಸಿವೆ. ಅವನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಕೊಟ್ಟ ಖಚಿತ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ರಚನಾಂಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ ದೊಡ್ಡದೇ. ಗಂಟಲು ಕಿವಿಗಳ ನಡುವಣ ಆಲಿಕೆಯ ಕೊಳವೆಗೆ (ಯುಸ್ಟೇಷಿಯಸ್ ಸಾಗುನಾಳ) ಈಗಲೂ ಅವನ ಹೆಸರಿದೆ. ಅನುವೇದನ (ಸಿಂಪತೆಟಿಕ್) ನರಮಂಡಲದ ಚಿತ್ರಗಳು ಎಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಮೋಘವಾಗಿ ಬಂದಿವೆ. ಬೇರೆಬೇರೆ ಮೈಗಳಲ್ಲಿನ ರಚನಾವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಅವನೇ ಮೊದಲು ತೋರಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ಸಿದ್ಧವಾದಾಗಲೇ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮುನ್ನಡೆ ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಮುಂಚೆಯೇ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಇಬ್ಬರು ಜನಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವಾಗೇ ಇವನೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದನೇನೋ! ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜಾಕೋಬಸ್ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ (ಜಾಕ್ವಿ ಡುಬಾಯ್, 1478-1555) ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಕೆಲಕಾಲ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಗುರುವಾಗಿದ್ದ. ಈತ ತಲೆಮೂಳೆಗಳ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. ಅಂಗರಚನೆಯ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದವೃಂದವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿದ. 1543ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಫಾಬ್ರಿಕದ ಮೇಲೆ ಉದ್ದೇಶರಹಿತ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಹೆಸರು ಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಭಕ್ತನಾದ ಅವನು, ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಂಗರಚನೆ ಈಗ ಬದಲಾಗಿದೆ ಎಂದ. ಹಿಂದೆ ಬಹಳ ಬಾಗಿದ್ದ ತೊಡೆ ಮೂಳೆ ತನ್ನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಿಗಿ ಷರಾಯಿಯ ಬಳಕೆಯಿಂದ ನೆಟ್ಟಗಾಯಿತೆಂದು ಗ್ಯಾಲೆನ್ ವರ್ಣಿಸಿದ ಪುರಾತನ ವೀರರ ಕೆಚ್ಚೆದೆಯಲ್ಲಿ 8 ಮೂಳೆಗಳು ಇದ್ದುವು. ಆದರೆ 1543ರ ಹೀನಕಾಲದ ಸೊಣಕಲ ಎದೆಗೆ ಒಂದೇ ಮೂಳೆ ಸಾಕಾಗಿದೆಯೆಂದ, ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಹೆಸರನ್ನು ಅಪಾರ್ಥ ಬರುವಂತೆ ತಿರುಚಿ ವೆಸಾನಸ್ (ಹುಚ್ಚ) ಅಂದ. [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡಿ]]ನಲ್ಲಿ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಪ್ಲಾಟರ್ (1536-1614) ಈಗಿನ ತಿಳಿವಳಿಕೆಗೆ ತಳಪಾಯದಂತಿರುವ, ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದ. ಸ್ಪೇನ್ ದೇಶದ ಅರಗಾನ್ ನಗರದ ಮೈಕೇಲ್ ಸರ್ವಿಟಸ್ (1511-53) ತಿಳಿದವನು, ಶಕ್ತ, ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದ. [[ಪುಪ್ಫುಸ|ಪುಪ್ಪುಸ]]ದ ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಖಚಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ (1553) ವಿವರಿಸಿದ. ಹೆಚ್ಚುಕಾಲ ಬದುಕಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಹಾರ್ವೆ ತೋರಿಸಿಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ 70 ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲೇ ಮೈಯಲ್ಲಿನ ರಕ್ತ ಹೃದಯದಿಂದ ಹೊರಟು ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಬರುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಈತ ತೋರುತ್ತಿದ್ದ ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಅನನ್ಯ ಕ್ರಿಸ್ತಭಕ್ತನಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಪಂಚವೊಂದನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಕ್ರಿಸ್ತ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳ ಸಂಬಂಧದ ಕೆಲವು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪದ್ದರಿಂದ ಮಠಾಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವೈಮನಸ್ಯ ಬೆಳೆದು ಕಾಲ್ಚಿನ್ ಮತ್ತವನ ಒಂದಿಗರು ಅವನನ್ನು ಬದುಕಿದ್ದಂತೆ ಸುಟ್ಟರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ತಾಮಸ್ ವಿಕರಿ (1548) ಮಾನವನ ಮೈಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುಸ್ತಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಇದು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲಿನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕವಿರಬಹುದು. ವೈದ್ಯರ ಕಾಲೇಜಿನವರು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಹೇಳುವ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿ (1651). ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಿನ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಭಾಮಂದಿರ ಕಟ್ಟಿದರು. ಮೊದಲನೆಯವನಾಗಿ ಆ ಹುದ್ದೆಗೆ ನೇಮಕನಾದವ ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ. ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ (1578-1657) 4 ವರ್ಷ ಪಡುವದಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ಸನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಾಗಲೇ ತನ್ನ ಜೀವಮಾನದ ಎರಡು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾದ ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟ, ಪಿಂಡ ವಿಕಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದ. ಗ್ಯಾಲೆನ್, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನು ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂದು ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಹೃದಯದ ವಿಚಾರವನ್ನೆಲ್ಲ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿ, ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಾಗಿ ತಾನೇ ಹೃದಯವನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಲೆಹಾಕಿದ. ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇನ್ನಾರಿಂದಲೂ ಆಗಿರದಷ್ಟು ನಿಜಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹೃದಯದ ಬಡಿತ, ನಾಡಿ, ರಕ್ತಸುರಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಅರ್ಥವಾಗದ ಬಿಡಿ ವಿಷಯಗಳ ಮೂಲದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಂಡ. ಅಂದರೆ ಹೃದಯ ಒತ್ತಳ್ಳಿದ ರಕ್ತ ಮೈಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಮರಳುವುದೆಂಬ ಈ ಮೂಲಸೂತ್ರ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಶೋಧನೆಗೂ ಆಮೇಲಿನ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೂ ಅಡಿಗಲ್ಲಾಯಿತು. ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅವನನ್ನು ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರದವನು ಎನ್ನುವರು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ತಮ್ಮವನೆನ್ನುವರು. ಅವನು ಎರಡೂ ಆಗಿದ್ದ. ಏಕೆಂದರೆ ಇವೆರಡರ ನಡುವಣ ಭೇದ ಕೃತಕ. ರಚನೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹೃದಯದ ನಿಜವಾದ ರಚನೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಎಂದು ಕರೆದುದರಿಂದ ಅವನು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎನ್ನಲು ಪ್ರಮಾಣ ಸಿಕ್ಕಿದಂತಾಯಿತು. ದೊಡ್ಡ ಕಾಂಡಗಳೂ ಕೊಂಬೆಗಳೂ ಇರುವ ಧಮನಿಗಳನ್ನೂ ಸಿರಗಳನ್ನೂ ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್ ಎರಡು ಮರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದ. ಇತರರರೊಂದಿಗೆ ಹಾರ್ವೆ ಕೂಡ ಅವೆರಡನ್ನೂ ನೋಡಿ, ದ್ರವವಾಗಿರುವ ರಕ್ತ ಅಂತೂ ಹೇಗೋ ಧಮನಿಗಳ ಕಿರಿಯ ಶಾಖೆಗಳಿಂದ ಸಿರಗಳ ಕಿರಿಯ ರಕ್ತನಾಳಗಳಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತವೆಂದ. ಜೀವಸಾರ ಒಂದು ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಅಡ್ಡ ಹಾಯ್ದು ದೂರದ ಮತ್ತೊಂದು ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದ ಹಾಗಾಯಿತೆಂದು ಹಲವರು ಇದನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ಲೋಮನಾಳಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಾಡುವುದರಲ್ಲೆ ಹಾರ್ವೆ ಉಳಿದ ತನ್ನ ಆಯುಸ್ಸೆಲ್ಲ ಕಳೆದ. ಅವನೆಂದಿಗೂ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ಅವು ಇದ್ದಿರಬೇಕೆಂದ. ನಿಜವಾಗೂ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಧಮನಿಗಳ ಸಿರಗಳ ಈ ಎರಡೂ ಮರಗಳ ಕೊನೆಕುಡಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸುವ ಜಾಲರಚನೆ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲೇ ಇವು 6000 ಕೋಟಿ ತುಂಬಿವೆ. ರಕ್ತದ ಸುತ್ತಾಟದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಹಾರ್ವೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಾಗಲೆ (1628), ನಿಜವಾಗ್ಲೂ ಆ ಜಾಲರಚನೆಯನ್ನು ಮುಂದೆ ಕೂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಹಾರ್ವೆ ಸತ್ತು (1657) 4 ವರ್ಷಗಳಾದ ಮೇಲೆ, 32 ವರ್ಷದ ಮಾರ್ಸೆಲ್ಲೊ ಮಾಲ್ಪಿಘಿಯೆಂಬುವ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬೊಲೊನ ಬಳಿಯ ಒಂದು ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಇಟಲಿಯ ಸಂಜೆಗೆಂಪಿಗೆದುರಾಗಿ ಕಪ್ಪೆಯ ಪುಪ್ಪುಸದ ಒಂದು ಚೂರನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಧಮನಿಗಳ, ಸಿರಗಳ ಕೊನೆಕುಡಿಗಳನ್ನು ಆಗ ಅವನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡ. ರಕ್ತ ತುಂಬಿರುವ ಪುಟಾಣಿ ಲೋಮನಾಳಗಳು ಈ ಕುಡಿಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವುದನ್ನೂ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಭೂತಗನ್ನಡಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕಂಡ. === ಚಾರಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ (1859) ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ತನಕ === ಜೀವಿಗಳೆಲ್ಲದರ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಏಕತೆಯನ್ನು ಚಾರಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ ತೋರುವ ತನಕ (1859)-ಕ್ರೋಢೀಕರಣ, ಚಿತ್ರೀಕರಣ, ಬೋಧನೆಗಳ ಕಾಲ. ಹಾರ್ವೆ ಅನಂತರದ ಶತಮಾನ ಮಿಣಿದರ್ಶಕ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಔನ್ನತ್ಯದ ಕಾಲ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ತತ್ವ ಸಂಘಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ: ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು, ಚಿತ್ರಪಟ ಪುಸ್ತಕಗಳು (ಅಟ್ಲಾಸುಗಳು) ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಚ್ಚಾಗಿ ಅಂಗಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರಿಂದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಮುನ್ನಡೆಗಳು: ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಶೇಷ ಶಾಲೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ; ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲಸದ ಆರಂಭ: ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅನೇಕಾನೇಕ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡವು. ಮಹಾಗ್ರಂಥಗಳು - ಚರಿತ್ರಾರ್ಹವಾದ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಫಾಬ್ರಿಕದ ಅನಂತರ, ಪಡುವದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸ್ಪೈಗೀಲಿಯಸ್ಸನ ಪುಸ್ತಕ (1627)ಹೊರಬಂದಿತು. ಇಟಲಿಯವರ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟಾಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದದ್ದರಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಶೋಧನೆ ನಡೆದು ವಿಶೇಷ ವಿಷಯಗಳ ಅನೇಕ ಬರಹಗಳು ವರದಿಯಾದವು. ಇದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ವಿಜ್ಞಾನಸಂಘಗಳಿಗೂ ಇದೇ ತೆರನ ಕೃತಿಗಳು ಬಂದುವು. ಹೀಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದುಗೂಡಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿರುವ ಆಧಾರಗ್ರಂಥಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ==ಮಾನವನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಶೋಧನೆಗಳು== ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರಿಗೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿ ಅವರ ಶೋಧನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದುವು. [[ಅರಿವಳಿಕೆ, ಅರಿವಳಿಕಗಳು|ಅರಿವಳಿಕೆ]]ಯ ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಾಗುವ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಲುಬೇಗ ಮುಗಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಗಗಳ ರಚನೆ, ಸಂಬಂಧಗಳ ವಿವರವಾದ ಖಚಿತ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಬೇಕಾಯಿತು. ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಗುವ ಬಾಯಿ, ಕುತ್ತಿಗೆ, ಗಜ್ಜಲು, ಮುಂಗುದಾಣಗಳ (ಪೆರಿನಿಯಂ) ಹೊಸ ಮಿತಿಮೀರಿದ ವಿವರವಾದ ವರ್ಣನೆ, ಪರಿಭಾಷೆಯ ಕ್ರಮಗಳು ಹೆಚ್ಚಿಕೊಂಡವು. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಅಹಿತ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಆಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಜೆ.ಜಿ.ವರ್ಸುಂಗನೂ ಅವನ ಸಂಗಾತಿಯೂ ಮಾಂಸಲಿಯ (ಮೇದೋಜೀರಕ) ಸಾಗುನಾಳವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. 1642ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದವನು ವರ್ಸುಂಗ್. ಆಮೇಲೆ ಅವನ ಕೊಲೆ ಆಯಿತು; ಅಸೂಯೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವನ ಸಂಗಾತಿಯೇ ಆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರಬೇಕೆಂಬ ಸಂಶಯವೂ ಎದ್ದಿತು. [[ಸ್ವೀಡನ್|ಸ್ವೀಡನ್ನಿ]]ನ ಒ ರುಡ್ಬೆಕ್ಕನೂ (1651), ಡೆನ್ಮಾರ್ಕಿನ ಟಿ.ಬಾರ್ತೊಲಿನಸ್ಸನೂ (1652), ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ಹಾಲು ರಸಮಂಡಲವನ್ನೂ ಕತ್ತಿನ ಸಿರಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನೂ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅವರ ಕೆಲಸ ಮೆಚ್ಚುವಂತಿದ್ದರೂ ಯಾರು ಮೊದಲು ಕಂಡರೆಂಬ ವಿವಾದ ಕಹಿಯಾಗಿತ್ತು. ಎಷ್ಟೋ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗದಿದ್ದ, ಯುಸ್ಟೇಷಿಯನ್ನನ ತಗಡು ಚಿತ್ರಗಳು ಈ ನಿಜಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಮುಂಚೆಯೇ ತೋರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಇವೆಲ್ಲ ಅಸೂಯೆಗಳಿಗೂ ಬುಡವಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಲೆಗಳು-ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯದೊಂದಿಗೋ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದೊಂದಿಗೋ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಹಸುಳೆಯಂಥ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಜಡವಾಗಿದ್ದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮನ್ನಣೆಕೊಟ್ಟುವು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಹೊರಗೇ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಯಿತು ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರು ಬಯಲು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಜನರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವೈದ್ಯಸೇವೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದರೆ, ವೈದ್ಯರೂ ವೈದ್ಯ ಕಲಿವವರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತಿರಬೇಕೆಂದು ಮನದಟ್ಟಾಯಿತು. ಲಂಡನ್ನಿನ ಗ್ರೇಟ್ ವಿಂಡ್‍ಮಿಲ್ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಹಂಟರ್ ತನ್ನ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲೇ ಹೆಸರಾದ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ (1770). ತಾನೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಅಂಗಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವ ಕೋಣೆಗಳು, ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರಾಕಾರದ ರಂಗವೂ ಅವನ ವಾಸದ ಮನೆಯೂ ಅದರಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಶಾಲೆಗಾಗಿ ಅದರಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸಿದ್ದ. 13 ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಅವನು ಸಾಯುವ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅವನ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಕ್ಕೆ 100,000 ಪೌಂಡುಗಳನ್ನು ಖರ್ಚುಮಾಡಿದ್ದ. ಅವನು, ಅವನಿಗಿಂತ ಇನ್ನೂ ಹೆಸರಾದ ಅವನ ತಮ್ಮ [[ಜಾನ್ ಹಂಟರ್]], ಅಲ್ಲದೆ ವಿಲಿಯಮ್ ಹ್ಯೂಸನ್ ಈ ಮೂವರೂ ಕೂಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಪಾಠಹೇಳಿ, ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಂಡು ವಿಶೇಷ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಶೋಧನೆಗೆ ಕೈಹಾಕುವಂತೆ ಅನೇಕರನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದರು. 63 ವರ್ಷಗಳು ನಡೆದ ಆ ಶಾಲೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವವರ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠ ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು. ಆ ಶಾಲೆಯ ಮೊದಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹ್ಯೂಸನ್ನನ ಪರಮ ಗೆಳೆಯನಾದ [[ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್|ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರಾಂಕ್‍ಲಿನ್]] ಆಗಾಗ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ. ಕೆಲಸದ ಮಧ್ಯೆ ವಿಷಕ್ರಿಮಿಗಳಿಂದ ನಂಜಾಗಿ ಹ್ಯೂಸನ್ ಸತ್ತಾಗ, ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು [[ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಫ್ರಾಂಕ್‍ಲಿನ್ ಒತ್ತಾಯಮಾಡಿ ಕಳುಹಿಸಿದ. ಆ ಪೀಳಿಗೆಯವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಅಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರಾಗಿ ಹೆಸರಾದರು. ಇದೇ ತೆರನ ಶಾಲೆಗಳು ಅಲ್ಲೂ ತೆರೆದವು. 1828ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 7 ಖಾಸಗಿಯಾಗೂ 4 ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಲೆಗಳು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಎಡಿನ್‍ಬರೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. 126 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (1720-1846) ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡರ್ ಮನ್ರೋಗಳು (ಅಪ್ಪ ಮಗ, ಮೊಮ್ಮಗ) ಒಬ್ಬರಾದಮೇಲೊಬ್ಬರು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದರು. 12,800 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದ ಎಡಿನ್‍ಬರೊ ಒಂದು ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹಾಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಹೆಸರಾಂತ ಸೋದರರಾದ ಜಾನ್ ಬೆಲ್, ಚಾರಲ್ಸ್ ಬೆಲ್ ಇವರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಬಯಲು ಶಾಲೆ ಒಂದಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಅಂದಿನಿಂದಲೂ ಹೆಸರಾಗಿರುವಂತೆ, ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವ ರೀತಿಗೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಖಚಿತತೆಗಳ ಹೆಗ್ಗುಣಗಳೂ ಕೂಡಿಕೊಂಡವು. ವಿಲಿಯಂ ಹಂಟರನ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯ ಗ್ಲಾಸ್ಗೊ ನಗರಕ್ಕೆ ದತ್ತಿ ಆಯಿತು. ಈಚಿನವರೆಗೂ ಅದು ಆಸಕ್ತರ ಕೇಂದ್ರ ಎನಿಸಿತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಜಾನ್ ತನ್ನ ಅಣ್ಣನಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ. ಲಂಡನ್ನಿನ ರಾಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಸರ್ಜನ್ನಿನ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಉಪಯುಕ್ತ ಆಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಅದು ಈಗಲೂ ಇದೆ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾಯಿದೆಗಳು- ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಲಿಕೆಗಾಗಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಹೆಣಗಳು ಬೇಕಾದುವು. ಅವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಂಗದಲ್ಲಿ ಹವಣಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಮಾಧಿಗಳಿಂದ ಅಗೆತೆಗೆದು ತರುವವರಿಂದ ಶಾಲೆಗಳು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದ ಬಹಳ ಅವಾಂತರವಾಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ 1827ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಹೇರ್ ಎಂಬ ಅಪರಾಧಿಗಳ ದುಷ್ಕರ್ಮಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದುವು. ಇವರು ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದವರನ್ನು ಸಾಯಿಸಿ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಎಷ್ಟೋ ಕಾಲದಿಂದ ವೈದ್ಯವಿದ್ಯಾಸಕ್ತರಾದ ಮುಂದಾಳುಗಳು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾಯಿದೆ (1832) ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಇದರಿಂದ ವಾರಸುದಾರರಿಲ್ಲದ ಹೆಣಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅಪ್ಪಣೆ ಪಡೆದ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಮಸಾಚುಸೆಟ್ಸಿನ ನ್ಯಾಯ ವಿಧಾಯಕ ಸಭೆ ಒಪ್ಪಿದ (1831) ಇದೇ ತೆರನ ಕಾಯಿದೆಯ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೇಗನೆ ಅಮೆರಿಕದ ಇತರ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳೂ ಅನುಸರಿಸುವಂತಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ-ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಹಳೆಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಾಲೆಗಳ, ಅಂದರೆ ಮೊದಲು ಎಡಿನ್‍ಬರೋದ ಮನ್ರೋಗಳ, ಆಮೇಲೆ ಲಂಡನ್ನಿನ ಹಂಟರರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನೇ ಹಿಡಿಯಿತು. ಸುಮಾರು 1730ರಲ್ಲಿ ತಾಮಸ್ ಕ್ಯಾಡ್ವಾಲಾಡರ್ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆ ತೆರೆದ. ಅವನು ಚೆಸೆಲ್ಡೆನ್ನನ ಶಿಷ್ಯ.1750ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಲೆಯಿತ್ತು. ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡಿನ ಸೋದರರಾದ ಹಂಟರುಗಳ ಮನೆತನದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಿಲಿಯಂ ಹಂಟರ್ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದ. ವಿಲಿಯಂ ಪಿಪ್ಪೆನ್, ಜಾನ್ ಮೋರ್ಗನ್ ಎಂಬಿಬ್ಬರು ತರುಣರು (1765) ಕೆಲ ಕಾಲದ ಅನಂತರ ಅದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾದ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಂದು ವೈದ್ಯಶಾಲೆ ಹೊಂದಿಸಿದರು., ಇವರು ಮೊದಲ ಮನ್ರೊ, ಹಂಟರುಗಳ ಶಿಷ್ಯರು. ಪಿಪ್ಪೆನ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ, ಹೆರಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಹೆಣದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕೆಡದಂತಿಡುವ ವಿಧಾನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಮೋರ್ಗನ್ ಬರೆದ. ಹೀಗೆ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ವೈದ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ ಕ್ಯಾಸ್ಟಾರ್ ವಿಸ್ಟಾರ್ (1808-1818) ಒಂದು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದು, ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಮುಂಗಾಲಿನ ಬಿಗುಪ (ಟೆನ್ಸಾರ್ ಟಾರ್ಸಿ) ಸ್ನಾಯುವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿ, ಮಾದರಿ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಒಂದನ್ನು ಬರೆದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ನರ್ (1831-53) ಆ ಆಲಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ. [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]] ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ (ಆಮೇಲೆ ಕೊಲಂಬಿಯ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯ) ಸೇರಿದಂತೆ 2 ನೆಯ ವೈದ್ಯಶಾಲೆ ಆಯಿತು. ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಆದಂತೆ ಈ ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಹೆಣಗಳು ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. ಸ್ಮಶಾನಗಳಲ್ಲಾದ ಕಳವುಗಳಿಂದ ರೊಚ್ಚಿಗೆದ್ದ ಜನ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿ ಷಿಪ್ಪೆನ್ನನ ಮನೆಗೆ ನುಗ್ಗಿ, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ದಾಳಿಯಿಟ್ಟರು. ಮಸಾಚುಸೆಟ್ಸಿನ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‍ನಲ್ಲಿನ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ ಬಂದಿತು (1782). ಅಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ ಜಾನ್ ವಾರೆನ್ ಬಳಿ 20 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದರು. ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಹೆಣ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಿರಿಯ ಆಲಿವರ್ ವೆಂಡೆಲ್ ಹೋಮ್ಸ್ (1847) ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ. ಇವನು ಅಮೆರಿಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಗುರುಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಗನಾಗಿ ಶಿಷ್ಯಪ್ರಿಯನಾದ. ಇವನೊಬ್ಬ ಕವಿ. ಬಾಣಂತಿನಂಜಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ತೋರಿದ ಐ.ಪಿ.ಸೆಮ್ಮೆಲ್‍ವಿಸ್‍ನ ಅಮೆರಿಕದ ದೂತನಾಗಿದ್ದ. ಅಮೆರಿಕದ ಡಾರ್ಟ್‍ಮತ್, ವರ್ಜಿನಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಗನೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳು ಹುಟ್ಟಿದುವು. ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿ ಜಿಫರ್ಸನ್ ವೈದ್ಯ ಕಾಲೇಜಾಯಿತು (1825). ಲಂಡನ್ನಿನ ಜಿ.ಎಸ್.ಪ್ಯಾಟಿಸನ್ ಅದರಲ್ಲೊಬ್ಬ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯದ ಮೂರನೆಯ ಕಾಲೇಜು ಹುಟ್ಟಿ (1839). ಎಸ್.ಜಿ.ಮಾರ್ಟನ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ. ಅಮೆರಿಕದ ಬೇರೆಬೇರೆ ಜನಾಂಗಗಳ ತಲೆಬುರುಡೆಗಳನ್ನು ಬಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ `ಅಮೆರಿಕದ ತಲೆಬುರುಡೆಗಳು ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು 1839ರಲ್ಲೇ ಬರೆದ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ (1849). ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಲಸ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಆ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜ್ಞಾನ ಕೇವಲ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಇತರ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿತ್ತು. === ಡಾರ್ವಿನನ ಅನಂತರ === ಜೀವಿಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾಲ: ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಇದ್ದ ಜೀವಿಯಿಂದಲೇ ಮಿಕ್ಕ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಬಂದುವು ಎಂದರೆ ಹಿಂದೆ ಬದುಕಿದ್ದ ಪ್ರಾಣಿಜಾತಿಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದಲೇ ಇಂದಿನ ಪ್ರಾಣಿಜಾತಿಪ್ರಭೇದಗಳು ಹುಟ್ಟಿದುವೆಂದು ಡಾರ್ವಿನ್ (1859) ಹೇಳುವಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಏಕತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅವನ ಆರಿಜಿನ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಷೀಸ್ (ಪ್ರಾಣಿಜಾತಿಪ್ರಭೇದಗಳ ಮೂಲ) ಪುಸ್ತಕದ ಮುಖ್ಯಾಂಶ. ಒಂದೊಂದು ಜೀವಿಯೂ ಅದರ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಒಂದಕ್ಕೊಂದರ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಮಾನವೇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಕಾರ, ರಚನೆ, ವಿಕಾಸ ಸುತ್ತಣ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಆಗುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರಿತರೆ ಅದೇ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೂ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣ (ಜನರಲೈಸೇಷನ್); ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂಲತತ್ವ ತಿಳಿಯಲು ನೆರವಾಗುವ ಘಟನೆ. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಇದು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಕ್ರಾಂತಿ ಎಬ್ಬಿಸಿತು. ಹಿಂದೆಯೇ, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ತೋರಿದ ಜೀವನಸೋಪಾನವೂ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಅಂಡಾಣುವಿನಿಂದಲೇ ಆಗುತ್ತವೆಂಬ ಹಾರ್ವೆ ಸೂತ್ರವೂ ಇದೇ ಮೂಲ ತತ್ವವನ್ನು ಮುನ್ಸೂಚಿಸಿದ್ದುವು. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಾಮತಿ ನೋಡುವ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ನಷ್ಟವಂಶಜೀವಿ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ಇದನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುವ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿದ್ದರೂ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ ಅನುವಂಶಿಕ ಮೂಲತತ್ವ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒಳ ಸಂಬಂಧ-ಇವನ್ನು ಕಾಣಲು ಡಾರ್ವಿನ್ನನ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಮಹಾ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ಕಲ್ಪನೆ, ನಿದರ್ಶನಗಳು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದುವು. ಎಲ್ಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳ ರಚನೆಯ ಏಕತೆಯನ್ನು ಜನ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಿಳಿದರಲ್ಲದೆ ಒಪ್ಪುವುದಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಕಾಲ ಬೇಕಾಯಿತು.`ವಿಕಾಸ ಪದವನ್ನು ಡಾರ್ವಿನ್ ಕೂಡ ಬಳಸಲ್ಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ [[ಜೀವ ವಿಕಾಸವಾದ|ವಿಕಾಸವಾದ]]ವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಾಣಿ ಗಿಡಮರಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಶೋಧನಾರಂಗ ಹರಡಿತು. ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಇದರಿಂದ ಒಂದು ಹೊಸ ದೆಸೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಮಾನವಹೆಣಗಳಿಗೇ ಮಿತಿಗೊಳ್ಳದೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ, ಒಂದಿಗೇ ಬಾಳುವ ಅಂಥದೇ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಸರಳ ರಚನೆಯ ಜೀವಿಗಳು ಕೂಡ ಮಾನವನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಣ್ಣುನೊಣಗಳ ಬಣ್ಣ ದಂಡಗಳ (ಕ್ರೋಮೊಸೋಮ್ಸ್) ಅಧ್ಯಯನವೂ ಬಟಾಣಿ ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಕೆ ಜಾತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಜೊಹಾನಿಸ್ [[ಗ್ರೆಗರ್ ಮೆಂಡೆಲ್|ಗ್ರಿಗೊರ್ ಮೆಂಡೆಲ್]] ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳೂ ಪೀಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಗುಣಗಳು ಸಾಗಿ ಬರುವುದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೋರಿದುವು. ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲೂ ರೋಗದಲ್ಲೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುವ ಜೀವರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಕೀಳು ಸಸ್ತನಿಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅನುಕೂಲಿಸಿತು. ಸಾಮಗ್ರಿ ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದು, ಬದುಕಿರುವುದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ, ಪ್ರಾಣಿಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಇನ್ನೂ ವಿಶಾಲವಾದ, ಇನ್ನೂ ಫಲಭರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ, ಆಕಾರ ರಚನೆ, ಬೆಳೆವಣಿಗೆ, ವಿಕಾಸಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಶೋಧನೆಗಳು ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ವೈದ್ಯಶಾಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಜೀವಮಾಪನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತಿತರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿಳಿವಳಿಕೆಗಾಗಿ ವೈದ್ಯಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲೇಬೇಕು. ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ಅಪಾಯಕರವಾಗಿತ್ತು; ಈಗ ಇದು ಅಪಾಯವಿಲ್ಲದೆ, ಚೊಕ್ಕವಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಸೋಂಕುಗಳ ಕಾರಣಗಳನ್ನು [[ಲೂಯಿಸ್ ಪಾಶ್ಚರ್|ಲೂಯಿಪಾಶ್ಚರ್]] ತೋರಿದ ಮೇಲೆ, 1869ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಜೋಸೆಫ್ ಲಿಸ್ಟರನ ನಂಜುರೋಧಕ (ಆಂಟಿಸೆಪ್ಟಿಕ್) ಚಳವಳಿಯ ಅನಂತರ, ನಿರಪಾಯಕರವಾಗಿ, ಕೊಳೆಯದೆ ಇರುವಂತೆ, ಹೆಣಗಳ ರಕ್ತನಾಳಗಳೊಳಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಬಾಲಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಇಲ್ಲವೇ ಫಾರ್ಮಲಿನ್ನಿನ ದ್ರಾವಣಗಳಂಥ ನಂಜುರೋಧಕಗಳನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ ಹೋಗಿಸುವುದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ತಿಳಿವಿನ ಆರ್ಜನೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ (ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್) ಇತರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತಷ್ಟೆ. ಅದನ್ನು ಹೆಣಗಳ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದ ವಿಚಾರಗಳೊಡನೆಯೂ ಪಾಠ ಕೋಣೆಯೊಳಗಿನ ವಿಶೇಷ ತಯಾರಿಕೆಯವುಗಳೊಂದಿಗೂ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಲಾಯಿತು. ನೀರ್ಗಲ್ಲಾಗಿಸುವುದು, ಅಡ್ಡ ಕೊಯ್ತಗಳೊಂದಿಗೆ ಫಾರ್ಮಲಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಗಡುಸುಗಟ್ಟಿಸುವುದರಿಂದ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿದರೂ ಭಾಗಗಳ ಆಕಾರ, ಒಂದಕ್ಕೊಂದರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಕೆಡದಿದ್ದುವು. ಹೆಣ ಕೊಯ್ಯುವುದರಿಂದ ಮಿದುಳು ಮತ್ತಿತರೆಲ್ಲ ಒಳಗಿನ ಅಂಗಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೂ ಮೇಲ್ಮೈಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೆಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೀತಿಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲರಿಂದ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶ ಕೈಗೂಡದೆ ಉಳಿಯಿತು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಉದ್ದೇಶ ಸುಮ್ಮನೆ ಒಳ ಅಂಗಗಳ ನಕಾಸೆಗಳನ್ನು ಕಳೇಬರದ ಮೈಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬದುಕಿರುವ ಜೀವಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮಾತ್ರ. 20ನೆಯ ಶತಕದಲ್ಲಿ ಹೆಣಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಜೀವಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯೇ ಮುಖ್ಯವಾಯಿತು. ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ, ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ತಯಾರಿಕೆಗಳ, ಸಂಶೋಧನೆ ಹೆಣಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಬದುಕಿರುವ ಜೀವಿಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಲದ ಅಂಶವೂ ಸೇರುವುದು. ಸೂಸುಮಿರುದರ್ಶನದಿಂದ (ಫ್ಲೂರೋಸ್ಕೋಪಿ) ಒಳಗಿನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕಂಡಿದ್ದನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ರೇಡಿಯೊ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ (ರೇಡಿಯೋಗ್ರಾಫ್) ಆರೋಗ್ಯ, ಅನಾರೋಗ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಆಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ವೈದ್ಯ ವಿದ್ಯೆಯ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಹಂಚಿ ಬಂದ ಅಭ್ಯಾಸ ಕಾಲ 20ನೆಯ ಶತಕದಲ್ಲಿ ಬರುಬರುತ್ತ (ನ್ಯಾಯವಾಗೇ) ಕಡಿಮೆ ಆಯಿತು. ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬೇಕೇಬೇಕಿರುವ ಇತರ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಬೇಗನೆ ಬೆಳೆದುವು. ಇದರಿಂದ ವೈದ್ಯವಿದ್ಯೆಯ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೊಡಕು ಎದ್ದಿತು. ಇದನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಯತ್ನಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ದಿಸೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಿವೆ. ಮೊದಲಾಗಿ, ರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಬೇಕೇಬೇಕು ಎಂದಿರುವವನ್ನು ಅಗತ್ಯ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುವುದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ವ್ಯಾಸಂಗದ ಇತರ ಪಠ್ಯಭಾಗಗಳೊಡನೆ ಇದನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸುವುದು. ಈಗಿನ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು ಗಾತ್ರದಿಂದಲೂ ಮಹಾಗ್ರಂಥಗಳು. ಜೆ.ಸಿ.ಬಿ ಗ್ರಾಂಟ್, ಮೆಯ್ನ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತಿತರರು ಆದಷ್ಟೂ ಅಡಕವಾದ ಚಿಕ್ಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯ ಕಲಿವವರಿಗಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಣದ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ವೈದ್ಯ ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲವೂ ಬಲು ಮುಖ್ಯವೂ ಆಗಿರಬೇಕಿದ್ದರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಾತ್ರ ತೀರ ಕಿರಿದು. ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಾಗುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ, ರಚನೆ, ಆಕಾರಗಳೇ ನಿಜವಾದ ವ್ಯಾಸಂಗ. ಜೀವಿಯ ಮೇಲಣ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭೌತಿಕ, ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ತೋರುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು 20ನೆಯ ಶತಕದ ನಡುವೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಬೆಳೆದಿವೆಯೆಂದರೆ, ಜೀವಿಯ ಹುಟ್ಟುಗುಣವನ್ನೂ ನಮ್ಮ ವಿಶ್ವಕ್ಕೂ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ತಿಳಿಯಲು ನಾವು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಕೇವಲ ಪ್ರಥಮ ಪಾಠದ್ದಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹೊಸ ಮನೋಧರ್ಮ ಇದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಾನವ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಶೋಧನೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಮುಗಿದಂತಿದೆ. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಡಿನ್‍ಬರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಡಿ.ಜೆ.ಕನಿಂಗ್‍ಹ್ಯಾಮ್‍ನ (19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈತ ರಚಿಸಿದ ಕೈಪಿಡಿ ಇನ್ನೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ) ತನಕ ಕಂಡು ಬಂದಿರುವ ನಿಜಸಂಗತಿಗಳೆಲ್ಲ ಆಧಾರಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಈಗ ನಮಗೆ ಎಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲವೆ ಪೂರ್ತಿ ತಿಳಿಯುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವೆವು ಎಂಬ ಧೋರಣೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದರೂ ಇದು ವಿಜ್ಞಾನದ ಎಲ್ಲ ಯುಗಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಡುಕಿನದೇ ಆಗಿದೆ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪಗಳು ಈಗ ಹೊಸ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಹಳೆಯ ವಿಧಾನಗಳೂ ಹಳೆಯ ಸರಳ ಸಲಕರಣೆಗಳೂ ಈಗ ಏನೇನೂ ಸಾಲವು. ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವ ಕೊಠಡಿಗಳ, ಪಾಠ ಹೇಳುವ ಕೋಣೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಈಗ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೂ ಅನೇಕ ತಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಜಾಗವನ್ನೂ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನೂ ಇನ್ನೂ ಹಿರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಇಲಾಖೆಗಳೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ; ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುದಂಶಮಿಣಿದರ್ಶಕ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೊಸ್ಕೋಪ್); ಜೀವಕಣಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ (ಸೈಟೋಲಜಿ) ಬೇಕಾಗುವ ಅತಿವೇಗದ ಗಿರಿಗಿರಿಕೆಗಳು (ಸೆಂಟ್ರಿಫ್ಯೂಜ್‍ಗಳು), ದ್ರವರೂಪದ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸರಕ್ಕನೆ ನೀರ್ಗಲ್ಲಂತೆ ಗಡಸಾಗಿಸಲೂ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಅಲ್ಲದೆ ಜೀವಕಣಗಳ ಕಿರೀಕಿರಿಯ ವಿಭಾಗಗಳ ವಿಕಿರಣತೆಗೂ ಬೇಕಾಗುವ ಉಪಕರಣಗಳು; ಅಂಗಾಂಶದ ತಳಿಯೆಬ್ಬಿಕೆ (ಟಿಷ್ಯೂ ಕಲ್ಚರ್); ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯದ ಬೆಲೆಯುಳ್ಳ ಬೇರೆಬೇರೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಾನವ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಜೋಪಾನಿಸಿಡುವ ಭದ್ರ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು, ಅಲ್ಲದೆ ಚೋದನಿಕಗಳು ಮತ್ತಿತರ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಿಂದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಅನುಕೂಲಗಳು, ಸೂಸುಮಿರುದರ್ಶನ (ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನೂ ತೀರಿದ ನೀಲಿಕಿರಣಗಳನ್ನೂ ಸೂಸುಮಿರುಗಿಸುವ ಸಾಧನ); ನರಮಂಡಲಶಾಸ್ತ್ರ (ನ್ಯೂರಾಲಜಿ); ಜಲಚರ, ಭೂಚರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾಕುವ ಕೊಳಗಳು, ಕೋಣೆಗಳು, ಕ್ರಿಮಿಗಳು ಒಳಸೇರದಂತಿರುವ ಸಲಕರಣೆಗಳಿರುವ ಶಸ್ತ್ರ ಕ್ರಿಯಾಮಂದಿರಗಳು- ಇವೆಲ್ಲ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಆಕಾರ, ರಚನೆ, ವಂಶಾನುಗತ ಗುಣರೀತಿಗಳು, ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಿವೆ. == ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ == ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಮೈಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಒಂದೇ ತೆರನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಅಂಗಭಾಗಗಳ ಅಂಕಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಹಿರಿದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೂ ನುಡಿಗಳೂ ಬೇರೆಬೇರೆ. 1895ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ಒಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದುವು. 1920 ರಿಂದ ಬೇರೆಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ (ನಾಮೆಂಕ್ಲೇಚರ್)ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ತಗ್ಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂಗರಚನೆಯ ಪರಿಶೋಧನೆ ಇಂಡೊ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಾಡುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು. ಇವರ ಹಿಂದಿನವರು ಬಹುಕಾಲದ ಹಿಂದೆ ಒಂದೇ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಒಂದೇ ಪುರಾತನ ಭಾಷೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಬರೆವಣಿಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಚದರಿದರು. ಇವರ ಪ್ರಾಚೀನ ಲಿಪಿಯ ಬರೆಹಗಳಿಂದ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹಳೆಗಾಲದ, ಲಿಪಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ, ಆ ಮೂಲಭಾಷೆಯ ಪದಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಿ ಮರುಜೋಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರ್ಲ್ ಡಿ ಬುಕ್ ರಚಿಸಿದ (1949) ಮುಖ್ಯ ಇಂಡೊ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಆರಿಸಿದ ಸಮಶಬ್ದಗಳ ನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಪದಗಳು ಅನೇಕ ಇವೆ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಸಂಬಂಧದ ಕೆಲವನ್ನು ಆರಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ; eseಟಿ (ಆಸೃಕ್, ರಕ್ತ); osಣ (ಆಸ್ಥಿ, ಎಲುಬು), oಞ (ಅಕ್ಷಿ [[ಕಣ್ಣು]]); bhಡಿu (ಭ್ರೂ, ಹುಬ್ಬು); ಚಿus (ಕಿವಿ); ಟಿಚಿs (ನಾಸಿಕ, ಮೂಗು);os (ಆಸನ, ಬಾಯಿ); ಜಟಿghತಿಚಿ (ಜಿಹ್ವಾ, ನಾಲಗೆ); ಜoಟಿಣ (ದಂತ, ಹಲ್ಲು); geಟ (ಗಂಟಲು); geಟಿu (ಜಾನು, ಮಂಡಿ, ಗದ್ದ); omesos (ಅಂಸ, ಹೆಗಲು, ತೋಳ್ಮೂಳೆ); ಚಿಡಿmos (ತೋಳು); eಟ (ಮೊಳಕೈ); ಜieg (ಬೆರಳು); ಞeಡಿಜ (ಗುಂಡಿಗೆ); ಠಿeಜ (ಪಾದ, ಅಡಿ); oಟಿogh (ನಖ, ಉಗುರು)-ಇವೆಲ್ಲ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದ ಮೂಲಪದಗಳು. ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರೂ ವೈದ್ಯರೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ ಅಂಗರಚನೆಯ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಲು ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೋವ ಪಂಥದ (ಕ್ರಿ.ಪೂ 500-400) ಗ್ರೀಕ್ ವೈದ್ಯರು ಈಗಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳನ್ನಿತ್ತರು. ಡಿಚಿಠಿhe, (ಹೊಲಿಗೆ), sಥಿmಠಿhಥಿsis, (ಕೂಡೇಣು), ಚಿಡಿಣhಡಿoಟಿ, (ಕೀಲು), ಜiಚಿಡಿಣhಡಿosis (ಚರಗೀಲುವೆ) sಥಿಟಿಚಿಡಿಣhಡಿosis (ಕೀಲ್ಗೂಡಿಕೆ), bಡಿಚಿಛಿhium (ತೋಳು), oಟeಛಿಡಿಚಿಟಿoಟಿ (ಮೊಣಕೊನೆ), ಛಿubiಣioಟಿ (ಮೊಣಕೈ), ಛಿoಟoಟಿ (ಹೆಗ್ಗರುಳು), ಚಿoಡಿಣಚಿ (ಮಹಾಧಮನಿ)-ಈ ಪದಗಳು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಕೊಟ್ಟುವು. ಇದೇ ಚಿoಡಿಣಚಿ ಪದವನ್ನು ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀ¸ ಉಸಿರ್ನಾಳಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದ್ದ, ಜuoಜeಟಿum (ದುರಾರ್ಗರುಳು) ಎಂದರೆ ಹನ್ನೆರಡು ಬೆರಳಗಲದ ಅಂಗ, ಛಿhoಡಿoiಜ (ಕಣ್ಣರಾಯು), ಛಿಚಿಟಚಿmus, sಛಿಡಿiಠಿಣoಡಿius (ಬರೆವ ಜೊನ್ನಾಳಿಕೆ)-ಈ ಪದಗಳು ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡ್ರಿಯ ಮಠದಿಂದ (ಕ್ರಿ,ಪೂ 300-250) ಬಂದವು. ಗ್ರೀಕರ ಪೂರ್ವಜರಾದ ಕ್ರೀಟನ್ (ಮಿನೋಅನ್) ಜನರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ತಾವರೆ ಎಲೆಯಂತಿದ್ದ ಗುರಾಣಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಗ್ರೀಕರು ಣhಥಿಡಿoiಜ ಗ್ರಂಥಿಯ ಹೆಸರಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಗ್ರೀಸ್, ಈಜಿಪ್ಟ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ..ಪೂ.250ರ ಅನಂತರ ಯುದ್ಧಗಳೂ ರಾಜಕೀಯಗಳೂ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ತಡೆದುವು. ಕ್ರಿ,ಶ.30ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ರೋಮ್ ಪ್ರಬಲ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಔಲಸ್ ಕಾರ್ನೀಲಿಯಸ್ ಸೆಲ್ಸಸ್ ಒಂದು ವಿಶ್ವಕೋಶ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ. ಅದರ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ ಹಿಂದಿನ 3 ಶತಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಷ್ಟು ಇಲ್ಲಷ್ಟು ಆದ ಕೆಲಸದ ಫಲಗಳನ್ನು ಕೂಡಹಾಕಿ, ಸೊಗಸಾದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಇಂದಿನ ಹೆಸರುಗಳಿವು ಚಿbಜomeಟಿ (ಉದರ, ಒಡಲು), ಚಿಟಿus (ಆಸನ, ಗುದ), ಛಿಚಿಡಿಣiಟಚಿge (ಮೆಲ್ಲೆಲುಬು), humeಡಿus (ತೋಳ್ಮೂಳೆ) oಛಿಛಿiಠಿuಣ (ಹಿಂದಲೆ), ಠಿಚಿಣeಟಟಚಿ (ಮಂಡಿಚಿಪ್ಪು), ಡಿಚಿಜius (ಆರೆಲುಬು), sಛಿಡಿoಣum (ಬೀಜಚೀಲ, ತರುಡುಚೀಲ) ಣibiಚಿ (ಕಣಕಾಲೆ) uಣeಡಿus (ಗರ್ಭಕೋಶ), veಟಿಣಡಿiಜuಟus (ಜಠರ, ಅನ್ನಕೋಶ), veಡಿಣebಡಿಚಿ (ಬೆನ್ನೆಲುಬು)-ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಇದೆ. ರೋಮಿನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮನಾಗಿದ್ದವ, ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ವೈದ್ಯ ಗ್ಯಾಲೆನ್, ಇವನು ಕೊಟ್ಟ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯದ್ವಾತದ್ವವಾಗಿ ಗಲಿಬಿಲಿ ನಿಡಿಸುವಂಥವೇ ಹೆಚ್ಚು. ಒಂದೇ ಅಂಗಭಾಗಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅಂಕಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆಲ್ಲ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಇವನು ಎಚ್ಚರಗೇಡಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನಿಟ್ಟ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಈಗಲೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿವೆ :ಚಿಟಿಚಿsಣomosis (ಅಡ್ಡಗೂಡಣೆ), ಛಿಚಿಡಿoಣiಜ (ತಲೆಗೊರಳ), eಠಿiಜiಜಥಿmus (ತರುಡ ಮೇಲ್ನಾಳ), gಟoಣಣis (ದನಿಗುಂಡಿ, ದನಿತಂತು), hಥಿಚಿಟoiಜ (ಗಾಜಂದ), meಛಿoಟಿium (ಮೊದಲಿಸಿ), ಠಿಚಿಟಿಛಿಡಿeಚಿs (ಮಾಂಸಲಿ), ಠಿeಡಿiಣoಟಿeum (ಹೊರಬಿಗಿಪೊರೆ), ಠಿsoಚಿs (ಟೊಂಕಣ), uಡಿeಣeಡಿ (ಮೂತ್ರಕನಾಳ), zಥಿgomಚಿ (ನೂಗೆಲುಬು)-ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಇವು ಗ್ರೀಕ್ ಮೂಲದವು. ಗಾಲೆನ್ನನ ಸಮಕಾಲೀನ ಜೂಲಿಯಸ್ ಪೊಲಕ್ಸ್ (139-192) ಪದಲಕ್ಷಣಗಳು, ವಿವರಣೆ, ಅವತರಣಗಳಿರುವ ಒಂದು ಶಬ್ದಕೋಶವನ್ನು ಬರೆದ.ಚಿmಟಿioಟಿ (ಉಲ್ಬ), ಚಿಟಿಣiಣheಟix (ಕಿವಿಯಾಲೆ), ಚಿಣಟಚಿs (ಊರೆಲು, ಎಲುಮೇರು), ಚಿxis (ಅಚ್ಚೆಲುಬು), ಛಿಟiಣoಡಿis (ಹೆಂಬುಲ್ಲಿ), ಛಿಡಿiಛಿoiಜ (ಉಂಗುರಂದ), eಠಿisಣಡಿoಠಿheus (ತಿರುಗಣಿಕ), gಚಿsಣಡಿoಟಿemius (ಕಾಲ್ಕಂಡ), ಣಡಿಚಿgus (ಆಡುಳ್ಳಿ), ಣಡಿoಛಿhಚಿಟಿಣeಡಿ - ಇವೆಲ್ಲ ಅವನ ಪದಗಳು ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅನಂತರ ಒದಗಿದ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಮಿಗಿಲಾದ ಕುರುಡುಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ, ಹಿಬ್ರೂ ಅನುವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹಳೆಯ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಗ್ರೀಕ್ ಮೂಲಗ್ರಂಥಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗದಿದ್ದರೂ ವಿದ್ಯೆಗಳ ಪುನರುದ್ಧಾರ ಕಾಲದ ತನಕ ಯಾರಿಗೂ ಅವು ಸಿಗಲೂ ಇಲ್ಲ. ಅಚ್ಚಾಗಲೂ ಇಲ್ಲ. 13ನೆಯ ಶತಕದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಹಾಕುವುದು ರೂಢಿಗೆ ಬಂದಮೇಲೆ ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹೊರಬಂದು ಜನಜಾಗೃತಿಗೆ ನೆರವಾದುವು. ಆ ಕಾಳಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯವಿದ್ಯೆ, ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಪದಗಳೇ ಉಳಿದಿದ್ದುವು. ಯೆಹೂದಿ ಅನುವಾದಕರು ಹಿಬ್ರೂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ತನ್ನ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಕೆಲವು ಅರಬ್ಬಿ, ಹಿಬ್ರೂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ಹಿಬ್ರೂ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ್ದ. ಇಂದಿನ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅರಬ್ಬಿ ಪದಗಳು ಈಗಲೂ ಉಳಿದಿವೆ; ಟಿuಛಿhಚಿ (ಹೆಗ್ಗತ್ತು, ಕುಂಕೆ), bಚಿsiಟiಛಿ (ತಳಾಳದ), ಛಿeಠಿhಚಿಟiಛಿ (ಕಪಾಲದ, ತಲೆಯ), ಜuಡಿಚಿmಚಿಣeಡಿ (ದರಕುಪೊರೆ), ಠಿiಚಿ mಚಿಣeಡಿ (ಎಳಸುಪೊರೆ), sಚಿಠಿheಟಿಚಿ (ಅವಿತಿಗ), ಂಣಟಚಿs (ಎಲುಮೇರು), ಚಿಟveoಟus (ಹಲ್ಗೂಡು, ಗಾಳಿಗೂಡು), ಛಿhoಚಿಟಿಚಿ (ಸಾಗಾಲಕಿ), miಣಡಿಚಿಟ (ಸೀಸಕದ) -ಈ ಪದಗಳು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಕೊಟ್ಟವು. ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ಸನಿಂದ ಛಿoಡಿಠಿus ಛಿಚಿಟಟosum (ಅಡ್ಡಸೇರ ದಿಂಡು), ಅಲ್ಲದೆ ಸ್ನಾಯುಗಳ, ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಹಲವಾರು ಹೆಸರುಗಳು ಬಂದವು. ತಿಯೊಫ್ರಾಸ್ಟಸ್ ಪ್ಯಾರಸೆಲ್ಸಸ್ಸನ (1493-1541) ವಿಚಿತ್ರ ವ್ಯಸನಮಯ ಮನದಿಂದ sಥಿಟಿoviಚಿ (ಕೀಲೋಳು) ಹುಟ್ಟಿತು. ಅಚ್ಚುಹಾಕುವುದು ಬಂದಮೇಲೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೆಸರುಗಳ ಬಳಕೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಬಳಸಿದ್ದನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬಳಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಆಸಕ್ತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಬಹುವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದುವು. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಬರೆಹಗಾರನೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ ನಾಮಾನುಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಸುಮಾರು ಅರೆಲಕ್ಷ ಪದಗಳು ರಾಸಿಗೂಡಿದವು. ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಬಂದುವು; ಬಾದಾಮಿ (ಚಿmಥಿgಜಚಿಟಚಿ ಮೆಂಡಿಕೆ), ಜೀವದ ಮರ (ಚಿಡಿboಡಿ viಣಚಿe ಮರಗವಲು, ಮರಮಡಿಕೆ), ಆಡು (ಣಡಿಚಿgus ಆಡುಳ್ಳಿ), ಮೇಕೆ (hiಡಿಛಿus ಕೊಂಕುಳ್ಗೂದಲು), ಸಮುದ್ರ ಕುದುರೆ (hiಠಿಠಿoಛಿಚಿmಠಿus ಕಡಲ್ಪಟ್ಟು)-ಇವು ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಬಂದುವು. ಹಲವು ಪದಗಳು ಮೂಲಾರ್ಥವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೀರ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ: ಸ್ನಾಯುವಿಗೆ musಛಿuಟus (ಸಣ್ಣ ಇಲಿ), ಧಮನಿಗೆ ಚಿಡಿಣeಡಿiಚಿ (ಗಾಳಿಧಾರಕ), ನರಕ್ಕೆ ಟಿeಡಿvus (ಬಿಲ್ಲಿನ ನಾಣು), ಪಾವನಿಗೆ sಚಿಛಿಡಿum (ಪಾವನ), ಕಿರುಗ್ರಂಥಿಗೆ gಟಚಿಟಿಜuಟಚಿ (ಕಿರುಓಕ್ಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ. ಸ್ನಾಯುಗಳೂ ಚಿಟ್ಟಿಲಿಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಸ್ನಾಯುವಿನ ಹೆಸರು (musಛಿಟe) ಬಂದಿರಬಹುದು. ಶಿಲಾಯುಗದ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ಬೇಟೆಗಾರ ಕೊಂದ ಪ್ರಾಣಿಯ ಚರ್ಮ ಸುಲಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಕೈ ತಿವಿದುದರಿಂದ ಕೆಲವು ಉದ್ದನೆಯ ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದ ಕುಗ್ಗಿತದ ಅಲೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಒಳಗೆ ಸಣ್ಣ ಇಲಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ಶಂಕಿಸಿರಬಹುದು. ಇದನ್ನೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಚಿಕ್ಕ ಹಲ್ಲಿ ಎಂದ. ಇಟಲಿಯ ಬಿಸಿಲು ಬೀಳುವ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊಳೆದಾಡುವ ಚಿಕ್ಕ ಹಲ್ಲಿಗೆ ಟಚಿಛಿeಡಿಣus ಹೆಸರಿದೆ. ಸ್ನಾಯುವಿಗೆ ಇದೂ ಒಂದು ಹೆಸರು. ಈಗಲೂ ಇತ್ತಲೆಗ (ಬೈಸೆಪ್ಸ್) ಸ್ನಾಯುವಿನ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಟಚಿಛಿeಡಿಣus ಎಂದಿದೆ. ಸತ್ತವರು ಪಾವನಮೂಳೆಯ ಸುತ್ತ ಅಣುಗೂಡಿಕೊಂಡು ಬದುಕುವರು ಎನ್ನುವ ರಬ್ಬಿನಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಹತ್ವದಿಂದ ಪಾವನ, ಮಹಾ ಎಂಬರ್ಥ ಬರುವಂತೆ ಗ್ರೀಕ್ ಪದದ ಹೆಸರಾಗಿ sಚಿಛಿಡಿum ಬಂದಿರಬೇಕು. ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರುಗಳ ಉದ್ದನೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದಂತಕಥೆ, ಮತ, ಬಂಡುಮಾತು, ತಮಾಷೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿದೆ. ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣದ ಅಮಾನ್‍ನಿಂದ ಛಿoಡಿಟಿuಚಿmmoಟಿis (ಜ್ಯೂಪಿಟರನ ಕೋಡು), ಣeಟಿಜo ಚಿಛಿhiಟಟes (ಅಕಿಲಸನ ಕಂಡರ), iಡಿis (ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು, ಕನೀನಿಕೆ, ಪಾಪಪೊರೆ), hಥಿmeಟಿ (ಮದುವೆ ದೇವತೆ, ಯೋನಿಪೊರೆ), moಟಿs veಟಿeಡಿis (ರತಿಯ ದಿಮ್ಮು) ಬಂದಿದೆ. ಕ್ರಿಸ್ತಮತದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, moಡಿsus ಜiಚಿboಟi (ದೆವ್ವದ ಕಡಿತ, ಗರ್ಭನಾಳ ತುದಿ), ಠಿomum ಚಿಜಚಿmi (ಅದಮನ ಸೇವು, ಗಂಟಲಮಣಿ), musಛಿuಟus ಡಿeಟigiosus (ಭಕ್ತಿಪರವಶತೆಯಿಂದ ಎಂಬಂತೆ ಕಣ್ಣನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತಿರುಗಿಸುವ ಸ್ನಾಯು), ಟಥಿಡಿಚಿ ಜಚಿviಜus (ದೇವಿಡ್ಡನ ಕಿನ್ನರಿಯಂಥ ಮಿದುಳಿನ ಭಾಗ), ಠಿsಚಿಟಣeಡಿium (ಕಿನ್ನರಿಯಂಥ ಮಿದುಳಿನ ಭಾಗ), ಇವೆ. ಬಂಡುಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ, ನರಮಂಡಲದ ಕಷ್ಟತರವಾದ ವ್ಯಾಸಂಗ ಎಳೆಯರಿಗೆ ಸ್ವಾರಸ್ಯ ಹುಟ್ಟಿಸಲೂ ನೆನಪಿಗಾಗೂ ಮಿದುಳಿನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಗೆ mಚಿmiಟಟಚಿಡಿಥಿ (ಮೊಲೆಯಂಥ), ಟಿಚಿಣes (ಪಿರ್ರೆಗಳು) ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಸರುಗಳು ಬಂದುವೆಂದು ಇಟಲಿಯ ಒಬ್ಬ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಸ್ಯ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ, ಇತ್ತ ಬಾರೆಂದು ಕಣ್ಣುಹೊರಳಿಸುವ ಸ್ನಾಯು musಛಿuಟus ಚಿmಚಿಣoಡಿius ಮುತ್ತಿಡುವ ಸ್ನಾಯು, musಛಿuಟus osಛಿuಟಚಿಣoಡಿius ದೀನತೆ ತೋರುವಂತೆ ಕಣ್ಣನ್ನು ಕೆಳಮುಖಮಾಡುವಂತೆ ತೋರುವ ಸ್ನಾಯು, musಛಿuಟus humiಟis ಗಮನಿಸುವಾಗ ಕಿವಿಯನ್ನು ನೆಟ್ಟಗೆ ಮಾಡಿಸುವ (ಕುದುರೆ) ಸ್ನಾಯು, musಛಿuಟus ಚಿಣಣeಟಿಣioಟಿis ನಿದ್ದೆಗಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಸುವ ಸ್ನಾಯು musಛಿuಟus ಜoಡಿmiಣಚಿಣoಡಿ ಇವೆಲ್ಲಾ ಇದೆ. === ಕುತೂಹಲಕರ ಹೆಸರುಗಳ ಮೂಲ === ಮೂಳೆಗಳು; ಮೊದಲಿಗೆ ಚಿsಣಡಿಚಿgಚಿಟus (ಬೆನ್ಮೂಳೆ), ಣಚಿಟus (ಣಚಿxiಟಟus) (ಕುದುರೆ ಕಾಲಿನ ಹರಡಿನ ಮೂಳೆ)- ಈ ಮೂಳೆಗಳಿಂದ ರೋಮಿನ ಯೋಧರು ಪಗಡೆಯ ದಾಳಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಚಿsಣಡಿಚಿgಚಿಟus ಗೆ ಹೀನಾರ್ಥ ಬಂದು ಬೆನ್ಮೂಳೆಯಾಗಿದ್ದುದು ಜಾರಿ ಹರಡೆಲುಬಿನ ಅರ್ಥ ಪಡೆಯಿತು. ಕೋಗಿಲೆಯ ಕೊಕ್ಕಿನಂತಿರುವುದನ್ನು ಕೊಕ್ಸಿಕ್ಸ್ (ಕೋಕೆಲು) ಮೂಳೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಗೆಯ ಕೊಕ್ಕಿನಂತೆ (ಞoಡಿoಟಿe) ಇರುವುದರಿಂದ ಛಿoಡಿoಟಿoiಜ (ಕೊಕ್ಕಂದ) ಆಯಿತು. ಬಿಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹುರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕಟ್ಟುವ ಕೊಕ್ಕಿಗೂ ಗ್ರೀಕರು ಇದೇ ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಸ್ನಾಯುಗಳು: ಹಡಗಿನ ಕಂಬ ಹತ್ತಲು ನಾವಿಕನಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಸ್ನಾಯು musಛಿuಟus ಟಿಚಿviಣiಛಿus (ನಾವಿಕನ ಸ್ನಾಯು); ಗಾಳಿಪಟ ಇಲ್ಲವೇ ಕ್ರೈಸ್ತ ಜೋಗಿಯ ಕುಂಚಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ, ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲೊಂದು musಛಿuಟus ಛಿuಛಿuಟಟಚಿಡಿis; ಚಿಪ್ಪಿಗ (sಚಿಡಿಣoಡಿ) ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಕತ್ತಿರಿಯಂತೆ ಕಾಲುಗಳನ್ನಿರಿಸಿ ಕೂರಲು ನೆರವಾಗುವ ಸ್ನಾಯು (sಚಿಡಿಣoಡಿius). === ಒಳಾಂಗಗಳು === ಬಾಯಿ (sಣomಚಿ) ಪದದಿಂದ ಜಠರ (sಣomಚಿಛಿh) ಆಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕರುಳುಗಳಿಂದ ಬಿಲ್ಲಿನ ಹುರಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಗ್ರೀಕರು ಕರುಳುಗಳನ್ನು ಛಿhoಡಿಜe (ಹುರಿ) ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಲೇ sಠಿiಟಿಚಿಟ ಛಿoಡಿಜ (ಬೆನ್ನುಹುರಿ), ಟಿoಣoಛಿhoಡಿಜ (ಬೆಂಬೀವು), sಠಿeಡಿmಚಿಣiಛಿ ಛಿoಡಿಜ (ರೇತು ನಾಳ) ಆದುವು. ಈಗಲೂ ಒಳಾಂಗಗಳ ಹೊಲಿಗೆಗೆ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ ಬಳಸುವ ಪ್ರಾಣಿ ಕರುಳಿಂದಾದ ಹುರಿಗೆ ಛಿಚಿಣguಣ (ಬೀವು) ಎಂದಿದೆ. ಕೊಂಕಾಗಿ ಮುರಿಗೆಯಾಗಿರುವ ಸಣ್ಣಕರುಳಿನ ಕೊನೆಯ ಭಾಗ iಟeum (ಮುರಿಗರುಳು) ಆಗಿದೆ. ಬೈಬಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕರುಣೆಯ ಕರುಳುಗಳು ಎಂದಿದೆ. ನಮ್ಮ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಅನುವಾಗುವ ಸ್ನಾಯುಗಳೆಲ್ಲ ಗಂಟಲುಕುಳಿ ಭಾಗದ ಆಹಾರನಾಳದಿಂದಾದುವು. ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಮೊಗಚರ್ಯೆಗಳಿಗೂ ಒಳಾಂಗಗಳಿಗೂ ನಾವು ತಿಳಿದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ನಾವು ಒಪ್ಪುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ನೇರದ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಠಿಚಿಟಿಛಿಡಿeಚಿs (ಠಿಚಿಟಿ ಛಿಡಿeಚಿs ಎಲ್ಲ ಮಾಂಸ; ಮಾಂಸಲಿ)ಗೆ ಸಿಹಿ ರೊಟ್ಟಿ (sತಿeeಣ bಡಿeಚಿಜ) ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರೂ ಉಂಟು. ಮೇದೋಜೀರಕವೆಂದಿದ್ದ ಈ ಗ್ರಂಥಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಸುವ ಅಂಗಾಂಶ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ತಿನ್ನುವವರಿಗೆ ಅದು ಮೆತುವಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿರುವುದು. ರಕ್ತನಾಳಗಳು-ಇಂದಿನ ಧಮನಿ (ಚಿಡಿಣeಡಿಥಿ) ಹಿಂದೆ ಗಾಳಿಧಾರಕ ಆಗಿತ್ತು. ಸತ್ತಮೇಲೆ ರಕ್ತವೆಲ್ಲ ಸಿರಗಳಲ್ಲಿ (veiಟಿs) ತುಂಬಿರುವುದರಿಂದ, ಧಮನಿಗಳು ಮುದುರದೆ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿರುವುದರಿಂದ ಧಮನಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಆ ಹೆಸರಾಯಿತು. ಇದರಂತೆ, ಉಸಿರ್ನಾಳಕ್ಕೆ ಚಿಡಿಣeಡಿiಚಿ ಣಡಿಚಿಛಿheiಚಿ (ಒರಟು ಗಾಳಿಕೊಳವೆ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟವನು ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್. ಅದೇ ಈಗ ಕೇವಲ ಣಡಿಚಿಛಿheಚಿ (ಒರಟು; ಉಸಿರ್ನಾಳ) ಆಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಈಗಲಾದರೂ ಗಾಳಿಯನ್ನು ನಿಜವಾಗೂ ಸಾಗಿಸುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಗಾಳಿಕೊಳವೆಯನ್ನು ಚಿಡಿಣeಡಿಥಿ ಎನ್ನದೆ ಹಾಗೆ ಗಾಳಿ ಸಾಗಿಸದಿರುವ ಇಲ್ಲ ಕೊಳವೆಗಳಿಗೂ ಆ ಹೆಸರೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಕತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಧಮನಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿವುದರಿಂದ ರೋಗಿಗೆ ಮತ್ತು ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂಥ ನಾಳಗಳಿಗೆ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಛಿಚಿಡಿoಣiಜ (ತಲೆಗೊರಳ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ಇದೇ ತೆರನಾಗಿ ಇವನ್ನು ನಿದ್ದೆ ಬರಿಸುವವೆಂದು ತಿಳಿದು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಚಿಡಿಣeಡಿiಚಿ somಟಿiಜಿeಡಿಚಿ (ನಿದ್ದೆಕಾರಕ ಧಮನಿಗಳು) ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ಹಾಗೆ veಟಿಚಿ ಛಿಚಿvಚಿ (ಸಿರ ಕೊಳ್ಳ) ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಬರಿದಾದ ಸಿರ ಎನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಇದು ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅನುವಾದ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಞoiಟos ಎಂದರೆ ಬರಿದು. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಒಳಾಂಗದ ಪೊಳ್ಳೆಂದೂ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಇದರಂತೆ uಠಿಠಿeಡಿ ಞoiಟos (ಎದೆಗೂಡು), ಟoತಿeಡಿ ಞoiಟos (ಒಡಲು) ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಪದಗಳಿಂದ ಎದೆಗೂಡಿನ ದೊಡ್ಡ ಸಿರಕ್ಕೆ Suಠಿeಡಿioಡಿ ಗಿeಟಿಚಿ ಅಚಿvಚಿ (ಮೇಲಿನ ಸಿರಕೊಳ್ಳ) ಎಂದೂ ಹೊಟ್ಟೆಯದಕ್ಕೆ Iಟಿಜಿeಡಿioಡಿ ಗಿeಟಿಚಿ ಅಚಿvಚಿ (ಕೆಳಗಿನ ಸಿರಕೊಳ್ಳ) ಎಂತಲೂ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ಃಚಿsiಟiಛಿ (ತಳಾಳದ), ಛಿeಠಿhಚಿಟiಛಿ (ಕಪಾಲದ, ತಲೆಯ) ಪದಗಳು ಅರಬ್ಬರಿಂದ ಬಂದುವು. ಂಟ-bಚಿsiಟiಞ ಅಂದರೆ ಮೈಯ ನಡುಗಡೆಯದು ಎಂತಲೂ ಚಿಟ-ಞiಜಿಚಿಟ ಎಂದರೆ ಪಕ್ಕದ್ದೆಂದೂ ಅರ್ಥ, ಅರಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಮೊನದ ಜೆರಾರ್ಡ್ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಇವನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿಗಿಳಿಸುವಾಗ bಚಿsiಟiಞ ಅಂದರೆ ರಾಜನ, ಆಳುವ ಎಂಬರ್ಥ ಕೊಟ್ಟ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಕಾಲದ ವೈದ್ಯರು ಎಡ bಚಿsiಟiಞ ಸಿರ ತೊರಳೆ (ಪ್ಲೀಹ)ಯದರ, ಬಲಗಡೆಯದು ಈಲಿಯದರ (ಲಿವರ್) ಎಡಬಲಗಳ ಛಿeಠಿhಚಿಟiಛಿ ಸಿರಗಳು ಕಪಾಲದ ನಿಜಗೆಲಸಗಳಿಗಾಗಿ ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದುಕೊಂಡರು. ರಕ್ತ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ ರೋಗವೆಂಬ ತಪ್ಪುನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ರೋಗವಿರುವ ಆಯಾ ಭಾಗಗಳ ಈ ಮೇಲಿನ ಸಿರಗಳಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಗೊಂದಲಗಳೆಲ್ಲ ಪದಗಳನ್ನು ಅರಬ್ಬಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಾಗಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿಗೆ ತಂದುದರ ಫಲ. ಂಟಿಚಿ sಣomಚಿ (ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ)ಗಳಿಂದ ಚಿಟಿಚಿsಣomosis (ಅಡ್ಡಗೂಡಣೆ) ಪದ ಹುಟ್ಟಿದರೂ ಇದನ್ನೇ ಮುತ್ತಿಕ್ಕುವುದು ಎಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳಿದಿದ್ದುದೂ ಉಂಟು. ರಕ್ತನಾಳದಿಂದ ರಕ್ತ ತೆಗೆಯಲು ತೂತು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಇರಾಸಿಸ್ಟ್ರೇಟಸ್ ಇದೇ ಪದ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ. ನರಗಳು - ಟಿeuಡಿoಟಿ ಗ್ರೀಕಿನ ಪದದ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿ ಟಿeಡಿvus (ನರ) ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದವಿದೆ. ಇದರ ಹಳೆಯ ಅರ್ಥ ಬಿಲ್ಲಿನ ಹುರಿ ಎಂದಿತ್ತು. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್ ಮತ್ತಿತರರು ಹುಚ್ಚುಹುಚ್ಚಾಗಿ ದಾರಗಳಂತಿರುವ, ನರ, ಕಂಡರ, ಸ್ನಾಯು, ಕೊನೆಗೆ ಸಾಗುನಾಳಗಳನ್ನೂ ಇದೇ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆದರು. ದೇಸೀ ಭಾಷೆಗಳ ಬಳಕೆ : ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೆಸರುಗಳೆಲ್ಲ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನಲ್ಲಿವೆ. ರೋಗಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಗ್ರೀಕಿನವು; ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನ ಠಿuಟmoಟಿ (ಪುಪ್ಪುಸ)ನಿಂದ ಅದರ ರೋಗ ಠಿಟಿeumoಟಿiಚಿ (ಪುಪ್ಪುಸುರಿತ)ಕ್ಕೆ ಗ್ರೀಕ್ ಹೆಸರು; ಹೀಗೆ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನ musಛಿuಟus ನ (ಸ್ನಾಯು) ರೋಗ ಗ್ರೀಕಿನ mಥಿosiಣis (ಸ್ನಾಯುರಿತ) ಆಯಿತು. ಈ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ನಬಹುದು. ಯೂರೋಪಿನ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನದ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನೇ ಎಷ್ಟುಕಾಲ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೆನ್ನುವುದಂತೂ ಸೋಜಿಗವೇ. ಹಾರ್ವೆ, ತಾಮಸ್, ವಿಲ್ಲಸ್, ತಾಮಸ್ ಸಿಡೆನ್‍ಹ್ಯಾಂ ಎಲ್ಲರೂ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನಲ್ಲೇ ಬರೆದರು. ಆದರೆ 1770ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಹಂಟರ್ ಅಚ್ಚುಮಾಡಿಸಿದ ಚಿತ್ರಪಟಗಳ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವರಸೆಗಳು ಎರಡೂ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಸುಮಾರು 1800 ಹೊತ್ತಿಗೆ ಯೂರೋಪಿನ ದೇಸೀ ಭಾಷೆಗಳ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಜಾಗಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ವಿಯನ್ನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ 1859ರ ವರೆಗೂ ಕೆಲವು ವೈದ್ಯ ಪಾಠಗಳು ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುವು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮನುಕ್ರಮದ ಸುಧಾರಣೆ : 19ನೆಯ ಶತಕದ ಕೊನೆಕೊನೆಗೆ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಾದ ಗಲಿಬಿಲಿ ತಡೆಯಲಾರದಂತಾಯಿತು. ಕೆಲವೇಳೆ ವೈದ್ಯಶಬ್ದಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪದಕ್ಕೆ 20 ಸಮಪದಗಳು ಇರುತ್ತಿದ್ದುವು. ಬೇರೆಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಅರ್ಥವಿರುವ 50,000ಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಹೆಸರುಗಳು ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲೂ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲೂ ಇದ್ದುವು. ಕಲಿವವರಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಬೇಡದ ಭಾರವಾಯಿತು. ಮುದ್ರಣಕ್ಕೂ ತೊಡಕಾಯಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲ ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲೂ ಶೋಧನೆಗಳ ಫಲಗಳ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಹರಡಲು ಅಡ್ಡಿ ಆಯಿತು. ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರುಗಳು ವಾಕ್ಯದಷ್ಟು ಉದ್ದುದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ತಿuಡಿmಜಿoಡಿಣsಚಿಣzeಟಿಣzuಟಿಜuಟಿg ಹುಳುವಿನಂತಿರುವ ಅಂಗದ ಉರಿತ (ಚಿಠಿಠಿeಟಿಜiಛಿiಣes- ಕರುಳವಾಳುರಿತ); zತಿoಟಜಿಜಿiಟಿgeಡಿಜಚಿಡಿmgesಛಿhತಿuಡಿ ಹನ್ನೆರಡು ಬೆರಳುಗಳ ಉದ್ದವಿರುವ ಕರುಳಿನ ಹುಣ್ಣು (ಜuoಜeಟಿಚಿಟ uಟಛಿeಡಿ ದುರಾರ್ಗರುಳ ಹುಣ್ಣು).1887 ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘ ಇಂಥ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕಿಳಿಯಿತು. 1889ರಲ್ಲಿ ನೇಮಕವಾದ ನಿಯೋಗ 6 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದೆ ದುಡಿಯಿತು. ಇತರ ದೇಶಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪಟುಗಳ ನೆರವನ್ನೂ ಕೋರಿತು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ತಯಾರಾದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಬಳಕೆಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು, ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ನಿಯೋಗವನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು (1893). ಅಮೆರಿಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಇದೇ ತೆರನ ಒಂದು ಸಮಿತಿ ಇದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿ ತಯಾರಿಸಿತು (1890). ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅಂಗಗಳ ರಚನಾಭಾಗಗಳಿಗೆ ಇಡುವುದರಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮತವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಚರಿತ್ರೆಯ ನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಎಡೆಯಾಗುತ್ತದೆಂಬ ಶಂಕೆಯಿದೆ. ಹೀಗೇ ಇಬ್ಬರು ಸಿಲ್ವಿಯಸ್‍ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಹುಟ್ಟುವ ಎಷ್ಟೋ ಮೊದಲೇ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್‍ನ ನೀರ್ನಾಳದ (ಚಿqueಜuಛಿಣ oಜಿ sಥಿಟvius) ಹೆಸರಿತ್ತು; ವಿಲ್ಲಿಸ್ಸನ ಸುತ್ತನ್ನು (ಛಿiಡಿಛಿಟe oಜಿ Wiಟಟis) ಕೇಸ್ಸೀರಿಯಸ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದ; ಅದೇ ತಾಮಸ್ ವಿಲ್ಲಿಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಎಡ್ಮಂಡ್ ಕಿಂಗ್ ಅದನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿದ್ದ; ವಿಶ್ವಾಸ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿರುವಂಥ 103 ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ 146 ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೊನೆಯ ತೀರ್ಮಾನವಾಯಿತು. ಅಂಗಾಂಶ ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೆಸರುಗಳ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ವರ್ಣಿಸುವಾಗ, ಇರಬೇಕಾದ ಮೈಭಂಗಿಯ (ಚಿಟಿಚಿಣomiಛಿಚಿಟ ಠಿosiಣioಟಿ) ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚೆ ಆಯಿತು. ನಿಂತಿರುವಾಗ ಹಿಂದುಗಡೆ ಇರುವ ಭಾಗಗಳೇ ಅಂಗಾತನಾಗಿ ಮಲಗಿದಾಗ ತಳಗಡೆ ಆಗುವುವು. ಬೋರಲಾದಾಗ ಮೇಲಾಗುವುವು. ಹಿಂದೆ, ಮುಂದೆ, ಮೇಲೆ ಕೆಳಗೆ ಎನ್ನಲು ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಮೈಯ ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ನಿಲುವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವರ್ಣನೆಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಕನಾದ ಸಂಬಂಧಸೂಚಕ ಅವ್ಯಯಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚು, ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಮೈ ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಂತು, ಅಂಗೈಗಳು ಮುಂದೆ ತೋರುವಂತೆ, ತೋಳುಗಳು ಮೈ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುವುದು ಮೂಲ ನಿಲುವು ಎಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾಯಿತು. ಮುಂದೋಳು, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಹಿಂದೆ ಎನ್ನುವ ಬದಲಾಗಿ ಅಂಗೈಯ (voಟಚಿಡಿ) ಬೆಂಗಡೆಯ, (ಜoಡಿsಚಿಟ) ಎಂದು, ಹೀಗೇ ಪಾದದಲ್ಲೂ ಮೇಲೆ ಕೆಳಗೆ ಎನ್ನುವುದರ ಬದಲು ಅಂಗಾಲಿನ (ಠಿಟಚಿಟಿಣಚಿಡಿ), ಬೆಂಗಡೆಯ (ಜoಡಿsಚಿಟ) ಎಂದಾದವು. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡಿನ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ (1895) ಜರ್ಮನ್ ಸಂಘದ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಪಟ್ಟಿ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಾಸೆಲ್ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. 50,000 ಹೆಸರುಗಳಿದ್ದುದ್ದನ್ನು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದ್ದವುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಯೋಗ್ಯವಾದ 5,528 ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಿತು. ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್, ಐರ್ಲೆಂಡ್, ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ, ಜಪಾನೀ ಜರ್ಮನ್ ಮಾತಾಡುವ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ದದ ಆನಂತರ ಇದಕ್ಕೆ ಜರ್ಮನರ ಪಟ್ಟಿಯೆಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಕೆಲವು ಯೂರೋಪ್ ದೇಶಗಳವರು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬದಲು ಸೇರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಜರ್ಮನ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ್ದಾಗಿತ್ತೇ ಹೊರತು ಕೇವಲ ಜರ್ಮನರದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಆ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ 1895ರಲ್ಲೇ 145 ಜರ್ಮನರೂ ಇತರ ಹತ್ತು ದೇಶಗಳ 129 ಜರ್ಮನೇತರರೂ ಇದ್ದರು. 40 ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಕೇವಲ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ತಿದ್ದಬೇಕಾಯಿತು. ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವಿಭಾಗದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಬೆಳೆದು ಕೆಲವಂತೂ ರೂಪಾಂತರಿಸಿದ್ದುವು. ಬಾಸೆಲ್ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಸಾಲದೆ ಬೀಳುವಷ್ಟು ನರಶಾಸ್ತ್ರ (ನ್ಯೂರಾಲಜಿ) ಬಹಳ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿ (1933) ಆಂಗ್ಲೀಕರಣ ಮಾಡಿದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪರಿಷ್ಕರಣ ಒಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಿತು. ಮಿಲಾನಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ (1936) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಕೂಟವೊಂದು ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಮತ್ತೆ 1939ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡಲಿರುವ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಇದರ ವರದಿ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಈ ಸಮಿತಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಅಮೆರಿಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಘವೂ ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿತು; ಆ ಕೂಟಕ್ಕಾಗಿ ಇದು ಕಳುಹಿಸಿದ 57 ಪುಟಗಳ ವರದಿ, ಸೂಚನೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ; ಬಹುಶಃ ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅದು ಹಾಳಾಗಿರಬೇಕು. 1936-37ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮೂಲವಾದ ಜರ್ಮನ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಘ ಜೀನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಜೀನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತ್ತು. ಯುದ್ಧಗಳ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು, 1936ರ ಅನಂತರ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೂಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ, ಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಬೇಕಿದ್ದ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ತನ್ಮೂಲಕ ಸಂಶೋಧನಾರಂಗದಲ್ಲಿ ಒದಗಬಹುದಾಗಿದ್ದ ವಿಶ್ವ ಸಹಕಾರಗಳು ದಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ಆಕ್ರ್ಸ್‍ಫರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ (1950)5ನೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೂಟದಲ್ಲಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಸಮಿತಿ ನೇಮಕವಾಯಿತು. ಅನೇಕ ದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿದ್ದ ಈ ಸಮಿತಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ತಯಾರಿಸಲು ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಏಳು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿತು: ಅಪರೂಪವಾದುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಒಂದೊಂದು ರಚನೆಗೂ ಸರಿಯಾದ ಒಂದೇ ಪದವಿರಬೇಕು. # ಅಧಿಕೃತ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪದಗಳು ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದು, ಪಾಠ ಹೇಳಲು ಆಯಾದೇಶಗಳವರು ಅಧಿಕೃತ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ದೇಸೀನುಡಿಗೆ ಬೇಕಾದರೆ ಅನುವಾದಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಪದಗಳು ಸಾಧ್ಯವಾದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪುಟ್ಟವಾಗಿ ಸರಳವಾಗಿರಬೇಕು. ಮೊದಲಾಗಿ ಪದಗಳು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿರಬೇಕು; ಆದರೂ ತಿಳಿವು, ವಿವರ ಇದ್ದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. # ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿರುವ ರಚನೆಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ತೆರನ ಹೆಸರಿರಬೇಕು; ಗಜ್ಜಲಿನ ಧಮನಿ, ಗಜ್ಜಲಿನ ಸಿರ, ಗಜ್ಜಲಿನ ತಂತುಗಟ್ಟು-ಹೀಗೆ. # ವ್ಯತ್ಯಾಸದೋರುವ ಗುಣವಾಚಕಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎದುರುಬದುರು ಪದಗಳಾಗಿರಬೇಕು; ದೊಡ್ಡ, ಸಣ್ಣ; ಮೇಲ್ಮೈಯ, ಆಳದ; ಹೊರ, ಒಳ; ಮೇಲಿನ, ಕೆಳಗಿನ-ಹೀಗೆ. # ಒಟ್ಟಾರೆ ಇಲ್ಲವೆ ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಬೇಕು. ಈ ಸಮಿತಿ 1955ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 6ನೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೂಟಕ್ಕೆ ಬಾಸೆಲ್ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದ ಒಂದು ಪರಿಷ್ಕರಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪರಿಷ್ಕರಣವೂ ಜೀನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅನೇಕ ಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿತ್ತು. ಕೂಟದಿಂದ ಈ ಪರಿಷ್ಕರಣಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೊರೆತು, ಪ್ಯಾರಿಸಿನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದ ಹೆಸರು ಪಡೆಯಿತು. 1960ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡಿದ ಕೂಟ ಕೆಲವು ಹೊಸ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹಳೆಯವನ್ನು ತಿದ್ದಿತು. == ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಬಳಕೆ == ರೋಗಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಣದ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆಯೇ ಈಗಲೂ ಮುಂದೂ ಇರುವ, ಇರಲೇಬಹುದಾದ, ದಾರಿ, ಸೂಸುಮಿರುದರ್ಶನವೂ (ಫ್ಲೂರೊಸ್ಕೊಪಿ) ವಿಕಿರಣ ಚಿತ್ರಣವೂ (ರೇಡಿಯೊಗ್ರಫಿ) ಎರಡನೆಯವಾದರೂ ಬೆಲೆಯುಳ್ಳ ಕರಣಗಳು. ಹೆಣಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ವಸ್ತುಗಳ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಚಿತ್ರ ಇಲ್ಲವೇ ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರ (ರೇಡಿಯೋ ಗ್ರಾಫ್) ಗಳಿಂದ ಇತರ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗದ ತಿಳಿವು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬದುಕಿರುವವರ (ಮನುಷ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿ) ಅಂಗರಚನೆ ತಿಳಿಯುವುದರಲ್ಲೇ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನ. ಮಂಜಿಗಿಂತಲೂ ತಣ್ಣಗಾಗಿಸಿ, ಗಡಸುಗಟ್ಟಿಸಿದ, ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ದಪ್ಪಗೆ ಕೊಯ್ದ ಹೆಣದ ಹೋಳುಗಳನ್ನು ತಣ್ಣಗಿರುವಂತೆಯೇ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ನೀರು ಕಳೆದರೆ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಒಂದೊಂದೂ ಕಂತೆಯ ನಡುವೆ ಗಾಳಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ತುಸು ಬಿಡಿಯಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ತೆಳುವಾಗಿ ಉದ್ದುದ್ದವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಉದ್ದನೆಯ ಮೂಳೆಗಳ ಭಾಗಗಳ ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಬೇರಾವ ಬಗೆಯಿಂದಲೂ ತೋರದಷ್ಟು ರಚನೆಯ ವಿವರಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಮಾಂಸವಿದ್ದು ಆಚೆಗಾಣುವಂತೆ (ಟ್ರಾನ್ಸೇಪೇರೆಂಟ್) ಮಾಡಲಾಗದ ಅಂಗಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಮೂಳೆಗಳು ಬೆಳೆವುದನ್ನು ಕಾಣಲು ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರಣವೇ ಆರಿಸಿದ ವಿಧಾನ. ಮಂಡಿಯಂಥ ಒಂದು ಕೀಲಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ದಿಂಚೀಲಗಳು (ಬರ್ಸ) ಇರುವ ಜಾಗಗಳ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಅವುಗಳೊಳಗೆ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿ ವಿಕಿರಣ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆವುದೊಂದು ಬಲೊಳ್ಳೆಯ ವಿಧಾನ. ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿನ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ತೀರ ಸಣ್ಣ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಆ ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಜೆಲಟಿನ್,ಗ್ಲಿಸರೀನ್, ಸೀಸದ ಲವಣಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ತುಂಬಿದ ಅನಂತರ ಘನದರ್ಶಕ (ಸ್ಟೀರಿಯೋಸ್ಕೋಪಿಕ್) ವಿಕಿರಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದರೆ ಹಾಗೆ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲು ಸಹಾಯಕ. ಹೆಣದ ಹಾಲುರಸನಾಳಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆರಳಾಗಿಸುವ ಪಾದರಸದಂಥ ದ್ರವವನ್ನು ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ವಿಧಾನದಿಂದ ತುಂಬಿ, ವಿಕಿರಣ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದು. ಬದುಕಿರುವವರಲ್ಲಿ ಅಂಗಗಳಿರುವ ಜಾಗ, ಗಾತ್ರ, ಆಕಾರ, ಆಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ತೋರುವುದು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಆಗತಾನೆ ಸತ್ತಿರುವ ಹೆಣದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅಂಗಗಳ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಕೊಳೆಯದಂತೆ ಮಾಡಲು ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ನಂಜುರೋಧಕ ದ್ರವಗಳನ್ನು ತುಂಬಿ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲು ಸಿದ್ಧಮಾಡುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಸ್ಥಿತಿಗಿಂತ ಅಂಗಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬದಲಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಂಗಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲೂ [[ಕ್ಷ-ಕಿರಣ]]ಗಳ ಬಳಕೆ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ (ಫಂಕ್ಷನಲ್) ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಣಗಳಲ್ಲಿನ ರಚನೆಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದಲೂ ಬದುಕಿರುವವರ ಹೊರ ಮೈ ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಂದಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಮೈಯಲ್ಲಿನ ನಿಜಗೆಲಸಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಸೂಸುಮಿರುದರ್ಶಕದ ಪರದೆಯ ಮೇಲೋ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೋ ನೇರವಾಗಿ ತಿಳಿವುದರಿಂದ, ಹೆಚ್ಚುಹೆಚ್ಚು ಹಳೆಯ ಅನುಮಾನಗಳು ಅಪೂರ್ಣ ಎನ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಉಸಿರಾಡುವಾಗ ಎದೆ ಗೋಡೆಯ, ವಪೆಗಳ ಒಂದೊಂದರ ಪಾತ್ರ, ನುಂಗುವುದರ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆ, ಗುಂಡಿಗೆಯ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ (ಕಾರ್ಡಿಯಾಕ್ ಸೈಕಲ್) ಗುಂಡಿಗೆಯ ಗಾತ್ರ, ಆಕಾರಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು-ಇವೆಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲೂ [[ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ]] (ರೇಡಿಯಾಲಜಿ) ತೀರ ನೇರವಾಗಿ ದಾರಿ ತೋರುತ್ತಲಿದೆ. ಹೆಗಲು, ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಗಳಂಥ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೀಲುಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೂ ಸ್ನಾಯುಗಳ ನಿಜಗೆಲಸಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಿಡಿದೋರಲೂ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲೂ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಿಗೆ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂದರ್ಭ ಎಷ್ಟೇ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದರೂ ಹೆಣಗಳು ಸಿಕ್ಕುವುದು ಕಷ್ಟ. ಸಿಕ್ಕ ಹೆಣಗಳೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಯಸ್ಸಾದ ರೋಗಿಷ್ಟ ಗಂಡಸರವು ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸರಿವಯಸ್ಸಿನವರ ವಿಚಾರವೇ ಅಷ್ಟಾಗಿ ತಿಳಿವಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಗರ್ಭದ ಪಿಂಡದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲ ವಯಸ್ಸುಗಳವರೆಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡುಗಳ ಕೆಲವು ಅಂಗರಚನಾವಿಚಾರಗಳನ್ನು ವಿಕಿರಣಕ್ರಮದಿಂದ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಅಂಗರಚನಾ ವಿಷಯಗಳ ಮಾದರಿಗಳಿವು: ಬೆಳೆಯುವ ಅಂಗಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ವಿಕಾರಗಳು, ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು, ಎಲುಗಟ್ಟು (ಸ್ಕೆಲಿಟನ್), ಅಂಗಗಳು, ರಕ್ತನಾಳಗಳ ನಿಜಗೆಲಸ ಅಲ್ಲದೆ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಗಣನೆ; ಮೈಕಟ್ಟು, ಬದಲಾಗುವ ಮೈ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗೂ ಅಂಗಾಂಗಗಳಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ; ಕಿಳ್ಗುಳಿಯ (ಪೆಲ್ವಿಕ್) ಮೂಳೆಗಳು ತೋರುವ ಲಿಂಗಭೇದಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಹೆಂಗಸಿನ ಕಿಳ್ಗುಳಿಯ ರೂಪ, ಅಳತೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಹೆರಿಗೆಯ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು. == ಶ್ರವಣಾತೀತ (ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್) == ಶಬ್ದ ತರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧ. ಒಂದು ಕೇಳಿಸುವಂತಹದ್ದು. ಇನ್ನೊಂದು ಕೇಳಿಸಲಾರದಂತಹದ್ದು. 20,000 ಹಟ್ರ್ಜ್ (ಪ್ರತಿಸೆಕೆಂಡಿನ ಆವರ್ತಸಂಖ್ಯೆ) ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಬ್ದ ತರಂಗಗಳು ಮಾನವನ ಕಿವಿಗೆ ಗ್ರಹಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲವಾದುದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಶ್ರವಣಾತೀತವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1912ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ `ಟೈಟಾನಿಕ ಹಡಗನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ಶ್ರವಣಾತೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನ ಸಫಲವಾಗಲಿಲ್ಲ. 1980ರ [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದಾಳದ ಸಬ್ಮರಿನ್‍ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಶ್ರವಣಾತೀತ ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳಿಂದ ಮಾನವದೇಹದ ಒಳಾಂಗಗಳ ಚಿತ್ರವಿನ್ಯಾಸ ಪಡೆದು ವೈದ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 1960ರಿಂದ ರೋಗ ನಿದಾನ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಶರೀರದೊಳಗಿನ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಚಿತ್ರವಿನ್ಯಾಸ ಶ್ರವಣಾತೀತದಿಂದ ಪಡೆಯಲು 1 ರಿಂದ 20 ಮೆಗಾಹಟ್ರ್ಜ್ ಆವರ್ತನ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಪಿಜೋವಿದ್ಯುತ್ ಹರಳುಗಳಿಂದ ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ತರಂಗದಿಂದಾಗಿ ಪಿಜೋ ಹರಳುಗಳು ತಮ್ಮ ರೂಪ ಬದಲಾಯಿಸಿ ತರಂಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ದೇಹದೊಳಾಂಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ದ್ರವದ ಮೂಲಕ ಈ ತರಂಗಗಳು ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ದ್ರವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೃದಯ, ರಕ್ತನಾಳ, [[ಮೂತ್ರಪಿಂಡ]], ಮೂತ್ರನಾಳ, ಮೂತ್ರಕೋಶ, ಗರ್ಭ, ಗರ್ಭದೊಳಗಿನ ಪಿಂಡ, [[ಯಕೃತ್ತು]], [[ಗುಲ್ಮ|ಗುಲ್ಮಗಳ]] ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣಾತೀತ ಅತ್ಯಂತ ಸಹಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. [[ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗ]]ಗಳು ಗಾಳಿಯಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲವಾದುದರಿಂದ ಫುಪ್ಪುಸಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಪಡೆಯಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೊಲೆಗಳೊಳಗಿನದ್ದನ್ನು ಶ್ರವಣಾತೀತದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳಿಂದ ಯಾವ ವಿಕರಣತೆಯ ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳ ಭಯವಿಲ್ಲ, ಮೂತ್ರಾಂಗದೊಳಗಿರುವ ಹರಳು, ಗರ್ಭದ, ಗರ್ಭಪಿಂಡದ ನ್ಯೂನತೆಗಳು, ಯಕೃತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೀವು, ಗಂಟು ಹೀಗೆ ಒಳಾಂಗಗಳ ರೋಗ ನಿದಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣತೀತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೊಂದು ಅನುಪಮವಾದ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. 1952ರಲ್ಲಿ ಬ್ಲೋಲ್ಜ್ ಮತ್ತು ಪುರ್‍ಸೆಲ್‍ರು ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ [[ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಪಡೆದರು. 1977ರಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಸ್‍ಪೀಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ವಾಟರ್‍ಬರ್ ಈರ್ವರೂ ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯಿಂದ ದೇಹದ ಒಳಾಂಗಗಳ, ಮೂಳೆಗಳ, ಎಲ್ಲ ಊತಕಗಳ ಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದು 2002ರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ ನೊಬೆಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದರು. ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಿದ ಕಾಂತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಿಕಿರಣ-ಆವರ್ತನೆಯ ವಿಕಿರಣತೆ (ರೇಡಿಯೋ ಫ್ರಿಕ್ವೆನ್ಸಿ ರೆಡಿಯೇಶನ್) ಯಿಂದ ಒಳಾಂಗಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ತಿಳಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಮತಲ (ಪ್ಲೇನ್) ದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ದೇಹಕ್ಕೆ ವಿಕಿರಣತೆಯ ಅನಿಷ್ಟ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಒಳಾಂಗಗಳ ಚಿತ್ರ ಪಡೆಯುವದು ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯ ವಿಶಿಷ್ಠತೆಯಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅಣುಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿದೆ. [[ಜಲಜನಕ|ಹೈಡ್ರೋಜನ್]] ಅಣುಗಳು ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯ ಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯುವಾಗ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಆಯಸ್ಕಾಂತದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. 0.2 ರಿಂದ 2 ತೇತ್ಸಾ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಾಂಗಿಗಳ ಚಿತ್ರ ಪಡೆಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೇರ, ಮಗ್ಗುಲ, ವಕ್ರ ಹೀಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಮತಲದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಳದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಮಿದುಳಿನೊಳಗಣ ಅತೀ ಸಣ್ಣ ಅಳಿಗೊಳಪ (ಇನ್‍ಫ್ರಾಕ್ಟ್) ಬೆನ್ನು ಮೂಳೆ, ಮೂಳೆಗಳ ನಡುವಿನ ತಟ್ಟೆ, ಬೆನ್ನುಹುರಿ, ನರಗಳ, ಹೃದಯದ ಒಳಾಂಗಿಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರ ಎಂ.ಆರ್.ಆಯದಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಎಕ್ಸ್‍ರೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಾಗಲಿ, [[ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್|ಸಿ.ಟಿ. ಸ್ಕ್ಯಾನ್]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಶ್ರವಣಾತೀತದಿಂದಾಗಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದುದನ್ನು ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. 1980ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಇದರ ಬಳಕೆ 2002ರಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಆರುಕೋಟಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿರುವುದು ಇದರ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯ ಇದರ ಬೆಲೆ ಬಡವರಿಗೆ ನಿಲುಕಲಾರದಷ್ಟಿದೆ. {{Unreferenced}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] [[ವರ್ಗ:ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]] ky9aqil57mglv97zh5ur1zd31vzcl3c 1371054 1371053 2026-04-01T09:50:05Z VASANTH S.N. 728 ಚಿತ್ರ ಅಳವಡಿಕೆ 1371054 wikitext text/x-wiki [[File:Vesalius-copy.jpg|thumb|350px|One of the large, detailed illustrations in [[Andreas Vesalius]]'s ''[[De humani corporis fabrica]]'' 16th century, marking the rebirth of anatomy<ref>{{Cite web |title=De humani corporis fabrica libri septem. Cum indice rerum & uerborum memorabilium locupletissimo |url=https://ia801207.us.archive.org/10/items/bub_gb_5Xby3nxU3XMC/bub_gb_5Xby3nxU3XMC.pdf|language=la}}</ref>]] '''ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ: '''ಈಗ ಬದುಕಿರುವ ಅಲ್ಲದೆ ಹಿಂದೆ ಬದುಕಿದ್ದ ಗಿಡಮರಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ [[ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ]]ದ ಒಂದು ಭಾಗ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ (ಅನಾಟಮಿ). ಇದು ಜೀವಿಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಜೀವದ ಗುಣ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನರಿಯಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಆಕೃತಿರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ (ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ) ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಒಂದು. ಜೀವಿಗಳ ರಚನೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನೂ ಇದು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವುದು. ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೂ ರಚನೆ ಮಿತಿಯಾಗಿ ಇರುವುದರಿಂದಲೂ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರು ಯಾರೆಂದೂ ಅವರು ಮಾಡಿದ್ದನ್ನೂ ಇದು ಹೇಳುವುದರಿಂದ, ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದೆ. ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಬೇರೆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿದೆ. ಗಿಡಮರಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯನ್ನು [[ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಅದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದೆ. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲಿನ]] ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ, ಹಿಂಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ [[ತಿಯೊಫ್ರಾಸ್ಟಸ್]] (ಕ್ರಿ ಪೂ 287) ಅನಾಟಮಿ ಪದವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನದ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ. ಹೊರಗಿಂದ ಮೇಲೆಕಾಣುವ ರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದೇ ಹೊರತು ಒಳಗಿನ ರಚನೆಯನ್ನಲ್ಲ. ಒಳಗಿರುವುದನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸುವುದನ್ನೇ ಅನಾಟಮಿ ಎಂದವನು ತಿಯೊಫ್ರಾಸ್ಟಸ್, ಈ ಅನಾಟಮಿ ಪದ ಎರಡು ತೆರನಾಗಿ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಮೊದಲಾಗಿ, ಹೆಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಉದ್ದೇಶ ಬದುಕಿರುವ ಮೈಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಅರಿವುದೇ. ಈ ದಿಸೆಯ ಸಾಧನೆಗೊಂದು ದಾರಿ ಮಾತ್ರವಿದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ದೇಹರಚನೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಬಳಸುವ ಹಲವು ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಷ್ಟೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅನಾಟಮಿ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ ಎನ್ನುವುದೇ ಲೇಸು. ಆದರೆ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಜಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೇ ಜೀವಿಗಳ ರೂಪ ರಚನೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಆಭ್ಯಸಿಸುವ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಎಲ್ಲ ಶಾಖೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸಲು [[ಆಕೃತಿರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ)ಪದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಈ ಪದವನ್ನು ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದೆ. ಇದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಮಾರ್ಫಾಲಜಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಅಡಕವಾದ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಒಂದು ಜೀವಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪವನ್ನೂ ಭಾಗಗಳ ಜೋಡಣೆಯನ್ನೂ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಇಡೀ ಜೀವಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಭ್ಯಸಿಸುವುದನ್ನು ಅದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ವಿಭಾಗಗಳು== ವಿಶೇಷ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಂಗ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಂಗಡವಾಗಿದೆ. # ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, (ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ) ಜಾತಿಗಳ ಅಂಗರಚನೆ, ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಂಗರಚನೆ. ನಷ್ಟವಂಶಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರ (ಅಳಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಂಗರಚನೆ); # ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ-ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರ, ತುಲನಾತ್ಮ ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರ, ಮುಪ್ಪುಗಾಲದ ಅಂಗರಚನೆ # ತಿಳಿಯುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ - ಒಟ್ಟಾರೆ ಮತ್ತು ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರಕ ಅಂಗರಚನೆ, ಮಾನವ ಮಾಪನ; # ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ - ಅಂಗಾಂಶಶಾಸ್ತ್ರ (ಕಣಜಾಲಶಾಸ್ತ್ರ) ಅಂಗಾಂಶಜನನ, ಅಂಗಾಂಶಸಂವರ್ಧನ, ಅವಯವಶಾಸ್ತ್ರ, (ನಿಜಕೆಲಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂಗಗಳ ಮಂಡಲಗಳನ್ನು ಕುರಿತ) ಮಂಡಲ-ರೀತಿಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಗೊತ್ತಾದ ಭಾಗಗಳ ಎಡೆಚಿತ್ರಕ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ; # ವಿಶೇಷ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ವರ್ಣನಾತ್ಮಕ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ (ರಚನಾವಿಧಾನದ ನಿಯಮಗಳು), ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಜನಾಂಗಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ (ಭೌತಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ), ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಇವು ಅನುಕೂಲ. ಎಲ್ಲ [[ನಿಸರ್ಗ|ನಿಸರ್ಗದ]] ಎಲ್ಲ ನಿಯಮಗಳೂ ನಮ್ಮ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರಸವಾಗಿ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಬೇರೆ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನಗಳಿವೆ. == ರಚನೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಕಾಶೆ == ಮಾನವನ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿಗಳ ಮೈಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ನಕಾಶೆ ಕಾಣುವುದೆಂದು ತುಲನಾತ್ಮ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ತುಲನಾತ್ಮ ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ತೋರಿರುವರು. ಬೆಳೆದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು [[ಮೈ]] (ಎದೆಗೂಡು, ಹೊಟ್ಟೆ) ಭಾಗದಲ್ಲೂ ಪಿಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟು ಒಂದುಗೂಡಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವುದು. ತಲೆ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡು ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಚೂಪಾಗಿರುವ ಮೈಗೋಡೆ ಉರುಳೆಯಂತಿದೆ. ಒಂದು ಸರಳೂ ಎರಡು ಕೊಳವೆಗಳೂ ಉರುಳೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇವೆ. ಕೊಳವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ನರದ ಕೊಳವೆ ಸರಳಿನ ಬೆನ್ನಕಡೆಯೂ ಇನ್ನೊಂದು ಆಹಾರನಾಳ, ಹೊಟ್ಟೆ ಕಡೆಯೂ ಇವೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊಟ್ಟೆ ಮಟ್ಟದ ಕೆಳಗೆ ಪಕ್ಕಗಳಿಂದ ಮುಂದುಗಡೆ ಎರಡು, ಹಿಂದುಗಡೆ ಎರಡರಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಅವಯವಗಳು ಹೊರಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ನರದ ಕೊಳವೆ ಸಮಾಚಾರ ಪಡೆಯಲೂ ಆಹಾರನಾಳ ಆಹಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲೂ ಉರುಳೆಯ ತೆರೆದೆಡೆಯ ಮೇಲುಗಡೆ ಚಾಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. [[ನರಕೋಶ|ನರದ]] ನಾಳ ಆಮೇಲೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ತೆಳುಪೊರೆ ಮೇಲ್ಚರ್ಮ (ಎಪಿಡರ್ಮಿಸ್) ಮುಚ್ಚಿರುವುದು. ಬೆಳೆವ ಪಿಂಡದ ಸರಳ ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸುವ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ, ಎಡದಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿನದನ್ನೂ ಬಲದಲ್ಲಿ ಆಮೇಲಿನದನ್ನೂ ರೇಖಾಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ನಿಜವಾಗಿ, ಯಾವ ಒಂದು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಾದರೂ ಸರಿಯೆ, ಇವು ಇಕ್ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. === ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳು === [[File:An écorché figure (life-size), lying prone on a table Wellcome L0020561.jpg|thumb|A dissected body, lying prone on a table, by [[Charles Landseer]]]] # ಸುತ್ತುವರಿದ ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಪೊರೆ (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಹೊರನನೆ ಚರ್ಮ-ಎಕ್ಟೊಡರ್ಮ್); # ಬೆನ್ನಕಡೆಯ ನರದನಾಳ; # ಸುತ್ತಲೂ [[ಬೆನ್ನೆಲುಬು|ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳ]] ಮೈ ಬೆಳೆವುದರ ನಡುವೆ ಇರುವ ಆನಿಸುವ ಸರಳು (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬೀವು ನಾಟೊ ಕಾರ್ಡ್); # ಜಠರಕರುಳುಗಳ ಒಳವರಿಯಾಗುವ ಒಡಲೆಡೆಯ ಆಹಾರನಾಳ (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಒಳನನೆ ಚರ್ಮ-ಎಂಟೊಡರ್ಮ್); # ನಡುವಣ ಮುದ್ದೆ (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ನಡುನನೆ ಧರ್ಮ-ಮಿಸೊಡರ್ಮ್; # ನಡುನನೆ ಚರ್ಮದಿಂದ ಬಂದ ನಡುಜಾಗಗಳನ್ನು ತುಂಬುವ ದ್ರವದಂಥ ಅಂಗಾಂಶ (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ನಡುವೆ ಇರುವ ಮೆಸೆಂಕೈಮ್) ಈ ಆರರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಮೈಯಲ್ಲಿನ ಅಂಗಭಾಗಗಳೆಲ್ಲ ಆಗುತ್ತವೆ. ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲೂ ಬೆನ್ನಕಡೆಯಿಂದ ಒಡಲೆಡೆಗುಂಟ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮವೇ ಬಹುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕದಲ್ಲೂ ಸೀಳಿನಂಥ ತೆರಪು ಇರುವುದರಿಂದ ಇದು ಪೊಳ್ಳಾಗಿರುವುದು. ಇವೇ ಎಡದ, ಬಲದ, ಮೈಪೊಳ್ಳುಗಳು (ಕ್ಯಾವಿಟೀಸ್) ಬೆನ್ನಕಡೆಯ ಭಾಗ ತತ್ಕಾಲದ್ದು; ಒಡಲೆಡೆಯದು ಶಾಶ್ವತದ್ದು. ಮುಂದೆ ಇದೇ ಎರಡು ಅಳ್ಳೆಪೊರೆಯ (ಪ್ಲೂರ) ಪೊಳ್ಳುಗಳೂ ಹೊರ ಪೊರೆಯ (ಪೆರಿಟೋನಿಯಂ) ಪೊಳ್ಳು, ಹೃದಯ ಸುತ್ತುಪೊರೆಯ (ಪೆರಿಕಾರ್ಡಿಯಂ) ಪೊಳ್ಳೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಬೆನ್ನ ಕಡೆಯ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮ ಒಡಲೆಡೆಯ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮದಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ, ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕದಲ್ಲೂ 31 ಇರುವಂತೆ ಸಾಲು ದಿಂಡುಗಳ ಸರಣಿಯಂತೆ ತುಂಡರಿಸುತ್ತದೆ. ಇವೇ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮದ ತುಂಡುಗಳು (ಸೆಗ್ಮೆಂಟ್ಸ್). ಬೆಂಬೀವಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಇವು ಬೆನ್ನು, ಹೊಟ್ಟೆ, ಕೇಂದ್ರಗಳ ಕಡೆಗಳಿಗೂ ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಪೊರೆಯ ಕಡೆಗೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲುಬುಗಳು, ಸ್ನಾಯುಗಳು ಚರ್ಮದ ತಳದ ಚಕ್ಕಳದಂಥ ಭಾಗವೂ ಇವುಗಳಿಂದಲೇ ಆಗುವುದು. ಬೆನ್ನಕಡೆ ಇವು ಬೆನ್ನು ಹುರಿಯನ್ನು ಕಾಪಿಡಲು ಎಲುಬಿನ ಕಮಾನುಗಳಾಗಿ, ಒಡಲಕಡೆ ಆಹಾರನಾಳವೂ ಹೃದಯವನ್ನು ಕಾಪಿಡುವ ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಮೈಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೂಕವಿರುವ ಮೈಗೋಡೆ ಅವಯವಗಳು ಇವುಗಳಿಂದ ಆಗುತ್ತವೆ. ಕೊರಳು, ಮುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಮೈ ತುಂಡು ತುಂಡಾಗಿ ಇರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದರಂತೆ ಬೆನ್ನುಹುರಿಯೂ ತುಂಡಾಗಿರುವುದು. ಒಡಲೆಡೆಯ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ; ಆಹಾರನಾಳವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದು, ಎಂದಿಗೂ ತುಂಡಾಗದೆ, ಜಾರ, ಕರುಳೇ ಮೊದಲಾದುವುಗಳ ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿರುವ ಸ್ನಾಯು ಪದರವಾಗೂ ಮೈಯ ಎರಡು ಪೊಳ್ಳುಗಳ ಒಳವರಿಯಾಗೂ ನುಣುಪಾದ ಹೊಳೆವ ಜಾರುವ ಅಳ್ಳೆಪೊರೆ, ಹೊರಪೊರೆಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ನಡುರಚನಾಂಶದಿಂದ ರಕ್ತದ, ಹಾಲುರಸದ ನಾಳಗಳೂ ಹೃದಯ, ಕೂಡಿಸುವ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಬಿಡಿ ಜೀವಕಣಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ತೀರ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಹೊರನನೆ ಚರ್ಮದಿಂದ ನರದನಾಳ ಆಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಇದು ಬೆನ್ನಕಡೆ ನಡುಗೆರೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದು ಕಾಲುವೆಯಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ಬೆನ್ನಕಡೆ ಇದು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಹೊರನನೆಚರ್ಮದಿಂದ ಬೇರೆಯಾದ ಕೊಳವೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉರುಳೆಯ ತೆರೆದ ಕೊನೆಯ ಮೇಲೆ ತಲೆಯ ಕಡೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡು ದಪ್ಪನಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಮಿದುಳಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಚರ್ಮಕ್ಕೂ ಇದಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಬೆನ್ನಕಡೆಯ ನಡುನನೆಚರ್ಮ ಅಡ್ಡನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಉರುಳೆಯಂತಿರುವ ಮೈಯ ಮುಂಗೊನೆ ಮುಂದೆ ಒಡಲೆಡೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲಿಗೆಯಾಗೂ ಬೆನ್ನಕಡೆ ಮಿದುಳ ಸುತ್ತಲ ತಲೆಬುರುಡೆ, ಕಿವಿಗಳು ಕಣ್ಣುಗಳಾಗೂ ಬೆಳೆವುದು. ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೂ ನಾಲಗೆಗೂ ನಡುವೆ ಜಾಗವಿದೆ. ಇವುಗಳ ನಡುವಣ ಮೇಲ್ಚರ್ಮ ಆಳವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ತುಂಬಿ ಆಹಾರನಾಳವನ್ನು ಕೂಡುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಬಾಯ ಒಳವರಿ. ತಲೆಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರನಾಳ ಬೆಂಬೀವಿನ ತುದಿಯಾಚೆ ಮೈಗೋಡೆಯ ಮೇಲಾಯದ ಮೇಲೆ ಚಾಚಿ ಮಿದುಳಿನ ಮುಂದೆಯೂ ಕೆಳಗೂ ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಕುಳಿಯನ್ನು ಕೂಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಕುಳಿಯಿಂದ ಹಲ್ಲುಗಳೂ ಬಾಯ ಒಳವರಿಯ ಬಹುಪಾಲೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ಆಹಾರನಾಳದ ಮೇಲಿನ ಕೊನೆಯಿಂದ ಕಿವಿರಿನ ಸೀಳುಗಂಡಿಗಳು ಕಿವಿರಿನ ಕಮಾನುಗಳೊಂದಿಗಿನ ಗಂಟಲ್ಕುಳಿಯೂ (ಫ್ಯಾರಿಂಕ್ಸ್) ದನಿನಾಳ, ಉಸಿರ್ನಾಳ, ಪುಪ್ಪುಸಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ಮಿದುಳಿನ ನಡುವಿನ ಕೆಳಗೆ ಬೆಂಬೀವು ತಲೆಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಂಡು ಮುದ್ದೆಯಾಗಿರುವುದು. ಬಾಲದೆಡೆ, ವಯಸ್ಕನಲ್ಲಿ ನರದ ನಾಳ ಸೊಂಟದ ಮೊದಲನೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿನ ಹತ್ತಿರ (ಪಿಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ದೂರ) ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬೆಂಬೀವೂ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮದ ಪಿಂಡಖಂಡಗಳೂ ಬಾಲದ ಕೊನೆಯ ತನಕ (ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಕಾಕ್ಸಿಕ್ಸ್ ಎಲುಬು) ಇರುವುವು. ಒಡಲೆಡೆಯ ಮೈಗೋಡೆ ಬೆನ್ನಕಡೆಯದನ್ನು ಈ ಎಲುಬಿನ ಬಳಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಮೈಪೊಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ತೀರ ಕೀಳಾದವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಎಲ್ಲ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲೂ ಬಾಲದೆಡೆಯ ಆಹಾರನಾಳ ಉದ್ದುದ್ದನಾಗಿ ಮುಂದುಗಡೆಯ ಹಿಂದುಗಡೆಯ ಎರಡು ಕೊಳವೆಗಳಾಗುವುದು; ಮುಂದುಗಡೆಯ ಕೊಳವೆ ಕಂಕೋಶವೂ (ಬ್ಲಾಡರ್) ಮೂತ್ರನಾಳವೂ (ಯೂರಿತ್ರ) ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಕುಳಿಯನ್ನು ಅದು ಕೂಡುವೆಡೆಯ ಯೋನಿಯ ನಾಳಕೋಶದ (ವೆಸ್ಟಿಬ್ಯೂಲ್) ಒಳವರಿಯೂ ಆಗುವುದು; ಹಿಂದುಗಡೆಯ (ಬೆನ್ನಕಡೆಯ) ಕೊಳವೆ ನೆಟ್ಟಗರುಳಾಗಿ (ರೆಕ್ಟಮ್), ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಇನ್ನೊಂದು ಕುಳಿಯನ್ನು (ಗುದ) ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಕಾಕ್ಸಿಕ್ಸ್‍ನ ಸದ್ಯ ಮುಂದುಗಡೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದು. ರಚನಾವಿಧಾನದ ಒಮ್ಮಾನ (ಯೂನಿಟ್) ಗಳೆಂದರೆ ಜೀವಕಣಗಳು ಬದುಕಿರುವ ಒಂದೊಂದು ಜೀವಕಣವೂ ಮೊದಲಿದ್ದ ಜೀವಕಣ ಎರಡಾಗುವುದರಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನೂ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಅದರಿಂದಲೇ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬದುಕಿರುವ ಜೀವಕಣಗಳನ್ನು ಸಾಯಿಸಬಹುದು; ಅವು ಮುಂದೆ ಸಾಯಬಹುದು. ಹಿಂದೆ ಸತ್ತಿಲ್ಲ. ಬದುಕಿರುವ ಯಾವ ಜೀವಿಯಲ್ಲೇ ಆಗಲಿ ಈಗ ಬದುಕಿರುವ ಎಲ್ಲ ಜೀವಕಣಗಳೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬದುಕಿದ್ದ ಮೊದಾಮೊದಲ ಜೀವಕಣಗಳಿಂದ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಒಡೆಯದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿವೆ. ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ರಚನಾವಿಧಾನದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು: ಹಾಲೂಡಿಸುವುದೂ ಹೊರಗೆ ಬದುಕುಳಿವಂತೆ ಆಗುವತನಕ ಬಹುಕಾಲ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸುವುದೂ ಉಳಿದವೊಂದಿಗೆ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಎರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಹಾಲೂಡಲು, ಬಾಯಿ, ಮೂಗು ಬೇರೆಯಾಗುವುದು ಬಹು ಮುಖ್ಯ. ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ಆಹಾರ ನುಂಗಲು ಮುಚ್ಚುವ ಸಣ್ಣಗಂಟಲೂ ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸುಮ್ಮನೆ ನುಂಗದೆ ಅರೆವಲ್ಲು (ಮೋಲಾರ್)ಗಳಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಅಗಿಯುವುದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಅಲುಗಾಡದ ತೂತಿರದ ಗಟ್ಟಿ ಅಂಗುಳೂ ಬೇಕಾದುವು. ಹೀಗೆ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಪಿಂಡಗೂಸು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಲ್ಲ ಸಸ್ತನಿಗಳು. ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಬಂದವು ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೆರಿಗೆಯ ಸಾಗುದಾರಿಗಳು ಸಣ್ಣಗೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ, ಹೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಒಡಲಲ್ಲಿನ ಒತ್ತಡ ಏರಬೇಕಿತ್ತು. ಈ ಒತ್ತಡದಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ಒತ್ತಿ ತಳ್ಳುವ ಹೃದಯಕ್ಕೂ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೂ ಪೀಕಲಾಟ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಎದೆಗೆ ಹೋಗಬಿಡದೆ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಒತ್ತಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಏರಿಸುವ ವಪೆ ನಡುವೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ವಪೆಯ ತಳದಲ್ಲಿರುವ ಜಠರಕ್ಕೂ ಮೇಲಿರುವ ಬಾಯಿಗೂ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಅನ್ನನಾಳ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಉದ್ದಸಾಗಿತು. == ನೆಟ್ಟನಿಲುವಿನಿಂದಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು == ಮಾನವನ ವಿಶೇಷ ಗುಣವಾದ ಈ ನಿಲುವು ಹಿಂಗಾಲುಗಳು ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿ ಬಾಗಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಆಗಿಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕೆ ಮೈಯ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆಗಬೇಕಾಯಿತು.ಎಲ್ಲ ಕೀಲುಗಳಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆನ್ನುಗಂಬದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಾಗಿ, ಗುರುತ್ವದ ಎಳೆತದ ಕೇಂದ್ರ ಎಡೆ ಬಿಟ್ಟು ಕದಲಿತು. ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳೆಲ್ಲ ಊರೆಕಂಬದಂತೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ, ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳ ನಡುವಣ ದಪ್ಪಬಟ್ಟು (ಡಿಸ್ಕ್)ಗಳು ಕೊಂಕನ್ನೂ ಪುಟಿತವನ್ನೂ (ಇಲ್ಯಾಸ್ಟಿಸಿಟಿ) ಕೊಟ್ಟುವು. ಧಕ್ಕೆಗಳ ಪೆಟ್ಟನ್ನು ಈ ಬಟ್ಟುಗಳು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದೊಂದರ ನಡುವೆಯೂ ಇರುವ ಮೆತು ನಡುಬೀಜ (ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್) ದೊಡ್ಡ ಹರಳುಗಲ್ಲಿನಂತಿದ್ದು ಇಡೀ ಕಂಬ ಸರಾಗವಾಗಿ ಆಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊರಳಿನಲ್ಲೂ ಸೊಂಟದಲ್ಲೂ ಬಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೇ ಸೊಂಟದ ಭಾಗ ಚಿಂಪಾಂಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದದ 27% ಇದ್ದುದು ಗಂಡಸರಲ್ಲಿ 32% ರಷ್ಟು ಉದ್ದ ಸಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಲ್ಲಾಡದಂತಿರುವ ಎದೆಗೂಡಿನ, ಅದರೊಂದಿಗಿನ ಕೈಗಳ, ಇರವನ್ನೂ ಬದಲಿಸಲು ಅನುಕೂಲ. ಓಡಾಟದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು [[ಕಾಲು|ಕಾಲುಗಳ]] ಮೇಲಿನ ಭಾರ ಎರಡರ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ [[ಪಾದ|ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ]] ಹಲವಾರು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದುವು. ಹಿಮ್ಮಡಿಗಳು ಕಮಾನುಗಳು, ಗಟ್ಟಿ ಮೂಳೆಗಳು, ಬಿಲ್ಲಿನ ನಾರಿನಂತಿರುವ ಬಲವಾದ [[ಸ್ನಾಯು|ಸ್ನಾಯುಗಳು]] ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮನುಷ್ಯ ಎರಡೇ ಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಓಡಲು, ಹಾರಲು, ಧುಮುಕಲು, ಭಾರ ಹೊರಲು ಪಾದಗಳನ್ನು ಬಾಗಿಸುವ ಬಲವಾದ ಸನ್ನೆಗಳಂತಾಗಿವೆ. ಮೈ ನೆಟ್ಟಗೇ ಇರಬೇಕಾದರೆ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಬಿಗುವಾಗಿರಬೇಕು. ಕೀಲುಗಳು ಮುದುರಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ತಡೆಯಲೂ ಇದು ಮುಖ್ಯ. ಬೀಳದಂತೆ ಇರಿಸುವ, ಆ ಕೀಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಡದ ಅಲುಗಾಟ ತಪ್ಪಿಸುವ, ಸೊಂಟ ಕೀಲಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಮೋಟು (ಮತ್ತಿತರ) ಸ್ನಾಯುಗಳು ಬಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗೂ ತಂತಾನಾಗಿ ಅರಿವಿಗೆ ಬರದೆ ಆಗುವುದಂತೂ ಇನ್ನೂ ಮುಖ್ಯ. ಈ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಕೆಲಸ ಇನಿತು ತಪ್ಪಿದರೂ ಕೆಳಗುರುಳಬೇಕಾಗುವುದು. ನಾಗಾಲಿಯ ಎದೆ, ಹೊಟ್ಟೆಗಳ ಅಂಗಗಳಿಗಿರುವ ಆಧಾರವೇ ಬೇರೆ ರೀತಿ, ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಲ್ಲುವ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಇರುವುದೇ ಬೇರೆ ರೀತಿ. ಆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಆಡುತ್ತ ಅವುಗಳ ಭಾರವೆಲ್ಲ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಂಗಗಳು ಹೀಗೆ ಆಡದೆ ಹಿಂದಿನ ಭಿತ್ತಿಗೆ ಅಂಟಿವೆ. ಕರುಳುಗಳ ನಡುಪೊರೆ (ಮೆಸೆಂಟರಿ) ಹೊಟ್ಟೆಯ ಹಿಂಗಡೆಯ ಗೋಡೆಗೆ ತಗುಲಿಕೊಂಡಿತು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದಣ ಗೋಡೆ ಮತ್ತು ಕಿಗ್ಗುಳಿಯ (ಪೆಲ್ವಿಸ್) ವಪೆಯ ಮೇಲೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಭಾರವೆಲ್ಲ ಬೀಳುವುದು. ಗಜ್ಜಲಿನಲ್ಲಿ ಈ ಗೋಡೆ ಬಲಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಇದರ ಮೂಲಕ ಬೂರುಗಳು (ಹರ್ನಿಯ) ತೂರುತ್ತವೆ. ತನ್ನ ನೆಟ್ಟನಿಲುವಿಗೆ ಮಾನವ ತೆರಬೇಕಾದ ಬೆಲೆಯಿದು. ಬಲವಿರದ ಕಿಗ್ಗುಳಿಯ ವಪೆಯ ಊರೆಯಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ತೊಡೆಯ ಸ್ನಾಯುವಿನ ಒಳ ಅಂಚು ಬಂದು ಅದರ ತಳಕ್ಕೆ ಕುಂಡೆಲುಬು ನೆಟ್ಟಗರುಳ ಕೊಬ್ಬನ್ನು (ಇಸ್ಕಿಯೊರೆಕ್ಟಲ್ ಫ್ಯಾಟ್) ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಮಾನವನ ಉಸಿರಾಟದ ಉಪಾಯವೇ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಮೈ ಭಾರ ಬೀಳದೆ ಹೆಗಲು ಮೂಳೆಗಳಿಗೆ ನೆಲದ ಆಸರೆ ತಪ್ಪಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ನಾಗಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಂತೆ ಉಸಿರೆಳೆತಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದರ ಬದಲಾಗಿ ಉಸಿರೆಳೆತಕ್ಕೇ ಇದು ಹೆಣಭಾರದಂಥ ಅಡಚಣೆ. ತಲೆಯ ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಇದನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ನಾಗಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಆದಂತೆ ಎದೆಗೂಡು ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆಮುಂದೆ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟದ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯದ ಮೈಯಲ್ಲಿ ತೀರ ಕೆಳಗಡೆ ಇರುತ್ತದೆ. ರಕ್ತವನ್ನು ಹೃದಯ ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದ ಮೇಲೆ ರಕ್ತ ಭಾರದಿಂದ ತಾನಾಗಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಾಡಲು ಕಾಲುಗಳು ಬೇಕು. ತೀರ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಇವು ಹೃದಯವನ್ನು ಎತ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಕೇವಲ ಭಾರದಿಂದಲೇ ರಕ್ತ ಇನ್ನು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಂತಿಲ್ಲ. ಜಿರಾಫೆ, ಆನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಬದುಕಿರುವ ಇನ್ನಾವ ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲೂ ಇರದಷ್ಟು ಮೇಲಕ್ಕೆ (ನೆಲದಿಂದ) ಮಾನವನ ನೆಟ್ಟನಿಲುವು ಗುಂಡಿಗೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತದೆ. ರಕ್ತ ಹಿಂದಿರುಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಷ್ಟ. ಭಾರದಿಂದ ರಕ್ತ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹರಿವುದನ್ನೂ ತಡೆಯಲು ಕಾಲುಗಳ ಸಿರಗಳಲ್ಲಿ (ವೇನ್ಸ್) ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕವಾಟಗಳು ಬೇಕಾದಷ್ಟಿದೆ. ಆದರೂ ವಯಸ್ಸಾದವರಲ್ಲಿ ಕೊಂಕುನಾಳ (ವೆರಿಕೋಸ್) ಸಿರಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಪರೂಪವಲ್ಲ. ಅನೇಕಾನೇಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾವಿನ ರಕ್ತ ಪೂರೈಕೆಯ ಅನುವೇದನ (ಸಿಂಪತೆಟಿಕ್) ನರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿಗ್ಗು ಕುಗ್ಗುಗಳಿಂದ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ತಂತಾನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೈಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಬೇಕು. == ಮುಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು == ಬದುಕಿರುವ ಕಾಲ ಹೆಚ್ಚಾದ್ದರಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ನಡು ವಯಸ್ಸು ದಾಟಿದವರೇ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೂ ಮಾನವನ ಮೈಮೇಲೆ ಕಾಲದ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೀಳವು. ಇತರರು 55ರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿ ಇರುವರೋ ಕೆಲವರು ಅಷ್ಟೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ 75ರಲ್ಲೂ ಇರುವರು. ಚರ್ಮ ಬಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಖಚಿತವಾಗಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ. ಹಸುಗೂಸಿನ ಮೆತುವಾದ ನಯವಾದ ಮಕಮಲ್ಲಿನಂಥ ಕೆಂಪಿನ ಚರ್ಮ, ಬರುಬರುತ್ತ ಗಡುಸಾಗಿ ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿ ಮುದಿಯಾಗಿ ಸುಂಡರಿಸಿಕೊಂಡ ಒಣಕಲ ತೊಗಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಕೂದಲು ಉಳಿದು ಬೆಳೆವುದಾದರೂ ತಲೆಗೂದಲು ನರೆತು ಉದುರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಗಾಯಗಳು ಮಾಯಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ 10 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನವರ ಐದರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುಕಾಲ 60 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಬಹುದು. 40ರ ಅನಂತರ [[ಮಿದುಳು]] ಸ್ವಲ್ಪ ಕಿರಿದಾಗಿ 75ರ ಅನಂತರ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಣೆಯ, ಕಪಾಲದರೆಯ (ಪೆರೈಟಲ್) ಹಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ (ಲೋಬ್ಸ್) ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮುದುರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬೆನ್ನೆಲುವಿನ ನರಗಳಲ್ಲಿನ ಅರಿವಿನ ತಂತುಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ; ನರಗಂಟಿನ ಜೀವಕಣಗಳು ಬಣ್ಣವೇರಿ, ಕೆಲವು ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನರಜೀವಕಣಗಳೂ ತಂತುಗಳೂ ಹಾಳಾಗುವುದರಿಂದ ಕೀರಲು ಸ್ವರ ಕೇಳುವ ಬಲ ಕುಂದುವುದು. ಕಣ್ಣಿನ ಮಸೂರ (ಲೆನ್ಸ್) ಹಿರಿಕಿರಿದಾಗುವ ಬಲ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೂಳೆಗಳು ಹಗುರಾಗಿ ಲಡ್ಡಾಗುತ್ತವೆ. ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುರಿವಂತಿದ್ದು ನುಗ್ಗುನುರಿವಂತಿರುತ್ತವೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಬೆಳೆವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹಾಳಾಗುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ಸುಣ್ಣ ಹೊರಬಿದ್ದು ಧಮನಿಗಳು, ಮೆಲ್ಲೆಲುಬುಗಳು (ಕಾರ್ಟಿಲೇಜಸ್), ತಂತುಗಟ್ಟುಗಳು (ಲಿಗಮೆಂಟ್ಸ್) ಸ್ನಾಯುಗಳು ತಗುಲಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಂಡರಗಳಲ್ಲೂ (ಟೆಂಡನ್ಸ್) ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೀಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಳೆಯ ತುದಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿರುವ ಮೆಲ್ಲೆಲುಬು ತೆಳುವಾಗಿ, ಕೆಲವೇಳೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಆದಾಗ ಮೂಳೆ ಮೂಳೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ತಾಕಿ ಹಳೆಯ ಕೀಲುಗಳು ಕಿರ್ರೆನ್ನುತ್ತ ಉರಿಯುತ್ತವೆ. ಸ್ನಾಯುಬಲ ಕುಗ್ಗಿದರೂ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ರಬ್ಬರಿನಂತಿರುವ ಅಂಗಾಂಶ ಪುಟಿಸದಂತಾಗುವುದು, ಮೈಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯದೆ ದುಡಿವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಅಂಗಾಂಶವಿದು. ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗಾಯದ ಇರಿತವಾದರೆ ಇದು ಗಾಯದ ಬಾಯಿ ತೆರೆವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಧಮನಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಇರುವ ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೂಡಿಸುವ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಬಾರಿ ಚಲನೆಯಾದಾಗಲೂ ಅವನ್ನು ಎಂದಿನ ಆರಾಮದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಇದು ತರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಬೇಗನೆ ಸವೆದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮನೆತನಗಳಲ್ಲಿ 45ಕ್ಕೂ ಕೆಲವಲ್ಲಿ 90ಕ್ಕೂ ಹೀಗಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ರಬ್ಬರಿನಂಥ ಅಂಗಾಂಶಗಳು ಕೆಡುವುದರಿಂದ ಪುಪ್ಪುಸಗಳಲ್ಲಿನ ಗಾಳೀಗೂಡುಗಳು ಹಿಗ್ಗುತ್ತವೆ; ಪುಪ್ಪುಸಗಳು ಉಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಅಂಗಾಂಶ 25ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಲು ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ನಾಶವಾದರೆ ಮತ್ತೆ ಸರಿಹೋಗದು. [[ಧಮನಿ|ಧಮನಿಗಳು]] ನಾರಾಗಿ ಪೆಡಸುಗಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಪುಟಿವ ಗುಣ ತಗ್ಗುವುದರಿಂದ ಹಿಗ್ಗದ ಕೊಳವೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಒಳವರಿಯಲ್ಲಿ, ತರುಣರಲ್ಲೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಳದಿಯ ಕೊಬ್ಬಿನ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಇರುತ್ತವೆ. ನಡುವಯಸ್ಸು ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ ಲಿಂಫಾಯ್ಡ್ [[ಅಂಗಾಂಶಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗಾಂಶ]] ಕುಗ್ಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಂಥಿಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಳಿನ ಅಂಶ (ಪ್ಯಾರಂಕೈಮ) ಮುದುರಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಜೀವದ್ರವ್ಯ (ಪ್ರೋ ಟೊಪ್ಲಾಸ್ಮ್) ಇನ್ನೂ ಜಡವಾದಂತೆ ತೋರುವುದು. ಸವೆದ ಅಂಗಗಳು ನೇರ್ಪಡುವುದು ಅಪರೂಪ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನೇರ್ಪಟ್ಟರೂ ಬಹು ನಿಧಾನ. ಅಲ್ಲದೆ ಮೊದಲಿದ್ದುದರ ಬದಲಾಗಿ ಬೇರೆ ಅಂಗಾಂಶದಿಂದ ಆ ಕೆಲಸ ಆಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (ಮೆಟಪ್ಲೇಸಿಯ), ಚರ್ಮ, ಈಲಿ ([[ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ]]), ಮೂತ್ರಪಿಂಡ, ನರಗಂಟುಗಳು. ಕೇಂದ್ರನರಮಂಡಲದ ಜೀವಕಣಗಳಲ್ಲೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಣ್ಣವೇರುವುದು. [[ಜೀವ ಕಣ|ಜೀವಕಣ]]ಗಳು ಒಡೆದೆರಡಾಗಲು ಹಳೆಯ ಮುದಿ ಅಂಗಾಂಶಗಳು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಾರವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆಯ ಒಂದು ಅಂಶವೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಪ್ಪಿನ ಈ ಕ್ರಮಗತಿಗಳು ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ಕ್ರಮಗತಿಗಳಷ್ಟೇ ಸಹಜ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವಂತೂ ಹುಟ್ಟುವ ಮುನ್ನವೇ ಮಾನವ ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ ಅನೇಕ ರಚನೆಗಳು ಮುದುರಿಕೊಂಡು, ರೂಪವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದುತ್ತವೆ ಇಲ್ಲವೆ ಹೊಸ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ಎಡೆಗೊಡುತ್ತವೆ. ಮುಮ್ಮೂತ್ರಪಿಂಡ (ಪ್ರೊನೆಫ್ರಾಸ್) ಹೋಯಿತು; ನಡುಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಬದಲಾಯಿತು. ಮಾನವ ಪಿಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮುದುರಿಕೆಗಳು (ಇನ್ವೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್) ಆಗುತ್ತವೆ. ರಕ್ತದ ಸಾಗುನಾಳ (ಡಕ್ಟಸ್ ಆರ್ಟೀರಿಯೋಸಸ್) ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೂ ತಾರುಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತೈಮಸ್ ಗ್ರಂಥಿಯೂ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತವೆ. ವಯಸ್ಸು ಕಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಮುದುರಿಕೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಒಂದೊಂದು ತೆರನ ಜೀವಕಣದ ದೇಹರಚನೆಯ ಬಾಳುವೆಯ ಅವಧಿಯೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ನರ, ಸ್ನಾಯು ಜೀವಕಣಗಳು ಬದುಕಿರುವತನಕ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವನ್ನು ಹೊಸಕಣಗಳಿಂದ ಬದಲಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ತಲೆಗೂದಲುಗಳು ಕೆಲವು ವರ್ಷ ಮಾತ್ರ ಬಾಳುತ್ತವೆ. ಇಡೀ ಮೈಯ ಬಾಳುವೆ ಒಂದೊಂದು ಜಾತಿಯಲ್ಲೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಮಾನವನ ಮೈ ಬಾಳಬಹುದಾದ ಕಾಲ 100 ವರ್ಷಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಒಂದು ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರಬಹುದೇನೋ. ನವತಮಯುಗದ (ಪ್ಲಿಯೋಸಿನ್) ಮಾನವನ ಪೂರ್ವಿಕರಿಂದ (ಗೊರಿಲ್ಲಾದಂತಿರುವ ನರವಾನರು-ಥ್ರೊಪಾಯಿಡ್) ಈ ವಯಸ್ಸನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಮುಪ್ಪು, ಮುದುರಿಕೆ, ಸಾವುಗಳಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಸೂಚಿಸುವ ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳು ಹೀಗಿವೆ: ಅಂಗಾಂಶ ಪೋಷಣೆ ಇಲ್ಲದಾಗುವುದು; ಕರುಳಿಂದಲೋ ಹವೆಯಲ್ಲೋ ಹೀರಿ ಬಂದ ಕೆಡುಕಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳೋ ಕಸರಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೋ ಕೂಡುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದು; ಚೋದನಿಕಗಳು (ಹಾರ್ಮೋನ್ಸ್) ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೊಂದಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಫಲ ಇಲ್ಲದಾಗುವುದು. 12ನೆಯ ವರ್ಷದ ಅನಂತರ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಬಳಕೆ ಬರುಬರುತ್ತ ತಗ್ಗುವುದು. ಇಲ್ಲವೇ ಈ ಕಾರಣಗಳೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒದಗುವುದು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ತಮ್ಮ ಕೈಲಾದಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ, == ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರ == ಮಾನವನ ಅಖಂಡ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂಬತ್ತು ಹಂತಗಳನ್ನು ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪಟುಗಳು ಗುರುತಿಸುವರು. ಮೈಯ ರೂಪ ಹಂತ ಹಂತಕ್ಕೂ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಯಾವ ಹಂತಗಳಲ್ಲೂ ಆಕಾರ ಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಹುಟ್ಟುವ ಮುಂಚೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ ಬಹುವಾಗೂ ಅಂಥ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು. ಪರಿಸರದೊಂದಿಗಿನ ಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದರೂ ಮೈಯ ಆಳದ ದಡುಗುಟ್ಟುಗಳು (ಫೇಶಿಯೆ) ಅವುಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುವು. ಇಡೀ ಮೈಯ, ಅದರ ಭಾಗಗಳ ಆಕಾರ ಗಾತ್ರಗಳು ವಂಶಾನುಗತ, ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹಳೆಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಿಸುವ ಹೊಸ ಆಕಾರ ಇಂದಿನ ನವೀನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರಶಸ್ತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಾರದು. ಆದರೂ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೀರ ಕಡಿಮೆ ಪೋಲಾಗಿಸಿ ಜೀವನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಇದು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಒಳಗಿನ ಅಲ್ಲದೆ ಪರಿಸರದ ಬಲಗಳು ಒಂದುಗೂಡಿ ನವತಮ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಆಕಾರ ಗಾತ್ರಗಳೆರಡೂ ನಿರ್ಧಾರವಾದುವು. ಒಳಗಿನ ಬಲಗಳಲ್ಲಿ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಬಂದ ಗುಣಧರ್ಮಗಳೂ ಬೆಳೆವ ಇಚ್ಛೆಯೂ ಮುಖ್ಯ. ಬಾಹ್ಯಪರಿಕರಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯೂ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅಡ್ಡಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೀವಿ ದೇಹಗಳನ್ನು ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ನೆಲದ ಕಡೆಗೆಳೆದು ಅದಕ್ಕೆ ಸಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿತು; ಒಂದು ಭಾಗ ಮೇಲೂ ಒಂದು ಭಾಗ ಕೆಳಗೂ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಇದರಿಂದ ಬೆನ್ನ ಕಡೆ, ಒಡಲಕಡೆ ಎಂದು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾದುವು. ಅವಯವಗಳು ಕೆಳಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಇರುವಂತಾದುವು. ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಒಂದು ಕೊನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಡೆದುದರಿಂದ ತಲೆ ಬಾಲಗಳು ವಿಕಾಸಗೊಂಡುವು. ತಲೆಯ ತುದಿಯೇ ಮೊದಲು ಪರಿಸರದ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೊಳಗಾದ್ದರಿಂದ ಅರಿವಿನ ಅಂಗಗಳು (ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳು) ಬೆಳೆದುವು. ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಇಕ್ಕೆಲಗಳೂ ಸಮರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತಾಯಿತು. ಬೆನ್ನೆಲುಬಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಆಕಾರದ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಭೂಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ಬಲು ಮುಖ್ಯಕಾರಣ ಆಗಿದ್ದುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅದರ ಗಾತ್ರದ ಮೇಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ತನ್ನ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಯ ಆಕಾರ ತನ್ನ ಉದ್ದವನ್ನು ಇಮ್ಮಡಿಸಿದರೆ, ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈ ನಾಲ್ಕರಷ್ಟೂ ಅದರ ತೂಕ ಎಂಟರಷ್ಟೂ ಆಗುವುದು. ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ನೀರು ಗಾಳಿಗಳ ಪ್ರತಿ ಘóರ್ಷಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ತೀರ ತೊಂದರೆ. ಮೈಭಾಗಗಳ ಒಂದಕ್ಕೊಂದರ ಗಾತ್ರದ ಮೇಲೂ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣದ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ; ಇಮ್ಮೊನೆಗ (ಆಂಫಿಯೋಕ್ಸಸ್) ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಕರುಳು ನೆಟ್ಟಗಿರುವುದರಿಂದ ಮೋಟಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಉದ್ದವಾದಂತೆಲ್ಲ ಇನ್ನೂ ಉದ್ದನಾಗಿರುವ ಕರುಳು ಸುರುಳಿಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ಉದ್ದ ಹತ್ತುಪಟ್ಟಾಗಿ ಆಕಾರ ಇದ್ದಂತೇ ಇದ್ದರೆ, ಆಹಾರ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೇಲ್ಮೈ 100 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದರೂ ತೂಕ 1000 ದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವುದು. ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೂಕದ ಮೈಗೆ ಉಣಿಸನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಮೈಗಿಂತಲೂ ಕರುಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿರಬೇಕು. ಅಂದರೆ ಸುರುಳಿಯಾಗಬೇಕು. ಮಾನವನ ಆಹಾರನಾಳ, ಅದರ ಬಾಯಿ, ಗುದಗಳ ನಡುವಣ ನೇರಗೆರೆಯ 12 ಪಟ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಆಕಾರವನ್ನು ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡತೂಕದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೇ ಇದರ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚು. ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಬಲು ಚುರುಕಾಗಿರುವ ಪಿಂಡದ ಮೊದಲ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಅದರ ಮೈ ಬಲು ಪುಟ್ಟದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ಪೂರ್ಣಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲಾರದು. ಅಲ್ಲದೆ ಅದು ತೇಲಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಪುಟಾಣಿ ಮುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಮನಾಳತೆ, ಅಂಟಿಕೆ, ಮೇಲ್ಮೈತುಯ್ತ, ಮೇಲದೈಕೆ (ಅಡ್ಸಾರ್ಫ್‍ಷನ್) ವಿದ್ಯುತ್‍ಹೊರೆ (ಛಾರ್ಜ್), ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಂಥ ಇತರ ಅಣುನಡುವಣ ಅಂಶಗಳು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಭಾವಕಾರಿಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಒಳಗಣ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಕ್ರಿಯಾಕಾರಣಗಳಿವು. ವಂಶಾನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಂದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಪಿಂಡದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಅನೇಕ ಹಿಂದಣವೂ ನಿರ್ಧಾರಕಗಳೂ ಆದ ಅಂಶಗಳು ಈಚೆಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿವೆ. ಸ್ಟಿಮನ್ನನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪದಗಳೂ ನೀಡ್ಹಾಂನ ಆಕೃತಿ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಚೋದನಿಕಗಳೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು. == ಶರೀರ ಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ == ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಒಂದಾಗಿದ್ದವು. ಬರ್ಲಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ಜೊಹಾನ್ನಿಸ್ ಮುಲರ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಆಮೇಲೆ ಬರುಬರುತ್ತ ಕಲಿಕೆಯ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಇವು ಬೇರ್ಪಟ್ಟವು. ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಂತೂ ಅಂಗರಚನೆಯೆಲ್ಲ ಅಂಕ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವೇ. ಏಕೆಂದರೆ ರಚನೆಯಿರದೆ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ. ಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ರಚನೆಯಿಲ್ಲ. 1940ರ ಅನಂತರ ಆಕೃತಿರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೊಸ ಕಲ್ಪನೆಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೈಗಳು ಮತ್ತವುಗಳ ಭಾಗಗಳ (ಪಿಂಡಗಳು ಜೀವಕಣಗಳು) ಆಕಾರ, ರಚನೆಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ಅವು ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಈಡಾಗುತ್ತವೆಂದು ತಿಳಿಯಿತು. ಆಕೃತಿಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ಚೋದನಿಕಗಳು ಬಹುವಾಗಿ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣದವೇ ಆಗಿದ್ದು, ಪಿಂಡದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಆಕಾರ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳೋ ನಿರ್ಧಾರಕಗಳೋ ಆಗಿವೆ. ಮಿಣಿರೂಪಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯ ಅಭ್ಯಾಸದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಬೆಳಕಿಗೂ ಆಚೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾನವ ರಚನೆಯಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೋಟೀನು ಅಣುಗಳಂಥ ಜೈವಿಕ ಅಣುಗಳ ರಚನೆಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಚರಿತ್ರೆ == ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಸರಿನೆಲೆ ಹಿಡಿತಗಳಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು: # ಅಂಡ್ರಿಯಾಸ್ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ (1543) ತೀರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ತನಕ (ಕುರುಡು ನಂಬುಗೆಗಳ ಕಾಲ) # ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ (1628) ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶರೀರ ಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವವರೆಗೆ # ಚಾರಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ (1859) ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ತನಕ # ಡಾರ್ವಿನನ ಅನಂತರ. === ಅಂಡ್ರಿಯಾಸ್ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ (1543) ತೀರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ತನಕ (ಕುರುಡು ನಂಬುಗೆಗಳ ಕಾಲ) === [[File:Leonardo da Vinci - RCIN 919000, Verso The bones and muscles of the arm c.1510-11.jpg|left|thumb|Anatomical study of the arm, by [[Leonardo da Vinci]], (about 1510)]] [[File:Charta ex qva figvram parare convenit, illi qvae nervorvm seriem exprimit appendendam, 1543..JPG|thumb|upright|Anatomical chart in [[Vesalius]]'s ''Epitome'', 1543]] [[File:Michiel Jansz van Mierevelt - Anatomy lesson of Dr. Willem van der Meer.jpg|thumb|right|[[Michiel Jansz van Mierevelt]] – ''Anatomy lesson of Dr. Willem van der Meer'', 1617]] ವೇಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ತನಕ (1543)-ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದ ಕಾಲ. ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಮಾನವನ ಹೆಣವನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹೆಣವೆಂದರೆ ಆಗ ಮೂಢಭಾವನೆ, ಭಯಭಕ್ತಿ ಇದ್ದುವು. ಭೂತಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಇದ್ದುವು. ಸತ್ತವನ ಭೂತ ಅದು ತೊರೆದ ಮನೆ ಬಳಿಯೇ ಸುಳಿದಾಡುವುದೆಂದು ಜನರ ನಂಬುಗೆ. ಸತ್ತಮೇಲಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ನಂಬಿಕೆಯಿತ್ತು. ಹೆಣಗಳು ಕೆಲವೇಳೆ ಬದುಕಿ ಏಳುವ ಅನುಮಾನ ಬೇರೆ. ಇದರಿಂದ ಹೂತ, ನೀರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಹೆಣಗಳ ಕೊಳೆತ ಭಾಗಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗುವುದು ಯೋಚನೆಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತಾಲ್ಮಡ್ಡನ ಬರೆಹಗಳಲ್ಲಿನ ಲಜ್‍ಮೂಳೆ ಅಥವಾ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಮೂಳೆ ಎನ್ನುವುದು ಪಾವನಿ (ಸ್ಯಾಕ್ರಮ್) ಇರಬಹುದು. ಸತ್ತಾಗ ಬೇರೆಯಾದ ಅಣುಗಳು ಇದರ ಸುತ್ತಲೂ ಒಂದುಗೂಡಿ ಹೆಣ ಏಳುವುದೆಂದಿದೆ. ಹೆಣ ಕೊಯ್ಯುವುದನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತಗಳು ಒಪ್ಪಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೈಯ ನಿಜವಾದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರಿಗೆ ಜೀವಾಳವಾಗಿತ್ತು. ಕುತೂಹಲಿಗಳಾದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅದು ಬೇಕಿತ್ತು. ಮಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಧೂಪಲೇಪಿಗರು ತುಸು ಅಂಗರಚನೆ ತಿಳಿದರು. ಹೀಗೆಯೇ ಗಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಶಸ್ತ್ರವ್ಯದ್ಯರೂ ಕೊಂಚ ಅರಿತರು. ಎಡ್ವಿನ್ ಸ್ಮಿತ್ತಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯದ ಆಪುಕರಡಿನಲ್ಲಿ (ಪ್ಯಾಪೈರಸ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ.3000-2500) ತಲೆ, ಮಿದುಳುಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೇಳಿದೆ. ಎಬರ್ಸನ ಆಪುಕರಡಿನಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿಲಪೂ 1600) ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಚಾರಗಳಿವೆ. ಹಳಗಾಲದ ತಿಳಿವು ಶೋಚನೀಯವಾಗಿ ಗೊತ್ತುಗುರಿ ಇಲ್ಲದಿತ್ತು. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್-ಎಬರ್ಸ್ ಕರಡು ಬರೆದು 1000 ವರ್ಷಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಈಗ್ಗೆ 2000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಹಾ ವೈದ್ಯ ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ.460-374) ಇದ್ದ. ಅಂಗರಚನೆಯ ಕೆಲವು ಬರೆಹಗಳು ಅವನು ಬರೆದವೆಂದು ಅನುಮಾನಿಸಿದ್ದರೂ ಅವನು ಹೆಣ ಕೊಯ್ದುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ದಾಖಲೆಯೂ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನೂ (ಕ್ರಿ.ಪೂ 384-322) ಅಷ್ಟೆ. ಬುದ್ಧಿಯ ಪೀಠ ಗುಂಡಿಗೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಇಬ್ಬರೂ ನಂಬಿದ್ದರು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಮಾಡಿ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಚನೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯಿಂದ, ಕೆಳಜಾತಿಯಿಂದ ಮೇಲಿನದಕ್ಕೆ ಏರುವ ಒಂದು ನಿಸರ್ಗ ಸೋಪಾನವನ್ನು ಅವನು ತಯಾರಿಸಿದ; ನಿಸರ್ಗ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಯೋಜನೆ ಇರುವುದನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಿದ. ಮುಂದೆ ಇದೇ [[ವಿಕಾಸವಾದ]]ದ ತಳಹದಿ ಆಯಿತು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲಿಗೆ ಇದು ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ಅವನ ಹೆಗಲೇರಿದ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್|ಚಾರಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ನ]]ನಿಗೆ ಕಂಡಿತು. ``ಲಿನೀಯಸ್ ಕೂವಿಯರ್ ಇಬ್ಬರೂ ನನ್ನ ದೇವತೆಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಮುದುಕ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನ ಮುಂದೆ ಅವರು ಶಾಲಾಬಾಲಕರಂತೆ ಇದ್ದರು ಎಂದಿದ್ದಾನೆ ಡಾರ್ವಿನ್. ಹೆರೋಫಿಲಸ್ ಇರಾಸ್ಟ್ರೇಟಸ್-ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನೂ ಅವನಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಿತ್ತಿದ್ದ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್|ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡರ್]] ಮಹಾಶಯನೂ ಸತ್ತ ಸುಮಾರು 40 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ [[ಈಜಿಪ್ಟ್|ಈಜಿಪ್ಟಿ]]ನ ಟಾಲೆಮಿ ರಾಜರು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು. ಗ್ರೀಕ್ ಅಂಗರಚನಾ ಪಟುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನಾಗಿದ್ದ ಹೆರೋಫಿಲಸ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ 300) ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಅವನಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದರೆ ವಿವರಗಳಿಂದ ಬರೀ ಊಹೆಗಳ ಕಂತೆ ಆಗಿತ್ತು. ಮೊದಲಬಾರಿ ಮಾನವನ ಹೆಣವನ್ನೂ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಮೊದಮೊದಲಾಗಿ ಕಂಡುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ವರ್ಣಿಸಿದ. ಮಿದುಳನ್ನೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಅದನ್ನು ನರಮಂಡಲದ ಕೇಂದ್ರ, ಬುದ್ಧಿಯ ಪೀಠ ಎಂದು ಅರಿತ. ಚಾಲಕ (ಮೋಟಾರ್) ನರಗಳು, ಅರಿವಿನ (ಸೆನ್ಸರಿ) ನರಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಿ ಮಹಾಧಮನಿ (ಅಯೋರ್ಟ) ಮತ್ತಿತರ ಧಮನಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲ, [[ರಕ್ತ]] ಎಂದು ತೋರಿಸಿ,ಹಾರ್ವೆಯ ಸಮ ಗೆಸ್ಟಾರೊ ಅಸೆಲ್ಲಿ (1622) ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಕರುಳಿನ ಹಾಲುರಸದ ನಾಳಗಳಾದ ಹಾಲುನಾಳಗಳನ್ನೂ (ಲ್ಯಾಕ್ಟೀಲ್ಸ್) ವಿವರಿಸಿದ. ದುರಾರ್ಗರುಳನ್ನು (ಡುಯೊಡಿನಮ್) ವಿವರಿಸಿ ಇವನೇ ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ಇವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಕುರಿತ ಪುಸ್ತಕ ಕಳೆದುಹೋಗದೆ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ವಿವರಿಸಿದ ಮಾನವನ ದೇಹರಚನೆಯ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿವರಗಳಿಗೂ ಪ್ರಪಂಚ 1800 ವರ್ಷ ಕಾಯಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಇರಾಸಿಸ್ಟ್ರೇಟಸ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ 300) ಸಮಕಾಲೀನನಾದರೂ ಕಿರಿಯವ. ರಕ್ತ ನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಇಲ್ಲವೇ ಜೀವಾಳದ ಭೂತ ತುಂಬಿದೆ ಎಂದು ಅವನ ನಂಬಿಕೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ [[ಧಮನಿ]]ಗಳು, ಸಿರಗಳು, ನರಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಕೊಳವೆಗಳೇ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ಮೈತುಂಬ ತೀರ ಸಣ್ಣ ಕೊಳವೆಗಳೇ ತುಂಬಿವೆಯೆಂದು ಅವನ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಧಮನಿಗಳ ಸಿರಗಳ ಕೊನೆಯ ಶಾಖೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಿರಿಯಕೊಳವೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆಯೆಂದು ಅವನು ಊಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟದ ಕಲ್ಪನೆ ಅವನಿಗೆ ಆಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. [[ಹೃದಯ]]ವೇ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಕೇಂದ್ರ, ಈಲಿಯಲ್ಲವೆಂದು ಮೊದಲಾಗಿ ಕಂಡವನಿವನು. ಹೃದಯದ ಕವಾಟಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿ ಮೂರ್ದಳದ್ದಕ್ಕೆ ಟ್ರೈಕಸ್ಪಿಡ್ ಎಂದನು. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸನಂತೆ, ಇವನೂ ಉಸಿರ್ನಾಳವನ್ನು ಒರಟು ಗಾಳಿಗೊಳವೆ (ಆರ್ಟೀರಿಯ ಟ್ರಾಕಿಯ) ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ. ಮೇರಿನಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲೆನ್-ಇರಾಸಿಸ್ಟ್ರೇಟಸ್ ಸತ್ತ 300 ವರ್ಷಗಳ ಆನಂತರ ಮುಖ್ಯ ಗುರು ಮೇರಿನಸ್ (ಕ್ರಿ.,ಶ110) ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡ್ರಿಯದಲ್ಲಿದ್ದ. ಇವನು ಬರೆದ ಗ್ರಂಥ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ. ಇವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಪಾಠಪ್ರವಚನಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಇವನಾದ ಮೇಲೆ ಬಂದ ಇವನ ನಾಲ್ವರು ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಪಸರಿಸಿ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನಿಗೂ (130-200) ತಿಳಿವಿನ ಬೆಳಕು ಹರಿಯಿತು. [[ರೋಮ್]] ನಗರದಲ್ಲಿ 164ರಿಂದ 199ರ ವರೆಗೆ ವೈದ್ಯವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು [[ಏಷ್ಯಾ|ಏಷ್ಯ]]ದ ಗ್ರೀಕನಾಗಿದ್ದ, ಗ್ಯಾಲೆನ್. [[ಏಷ್ಯ ಮೈನರ್|ಏಷ್ಯ ಮೈನರಿ]]ನಲ್ಲಿ ಪರ್ಗಮಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಮಾರ್ಕಸ್ ಅರೀಲಿಯಸ್ಸನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ (161-180).ಪ್ರತಿಭೆ, ವಿದ್ಯೆ, ಸಂಪತ್ತು, ಕಾರ್ಯ ಸಾಧನೆಯ ಶಕ್ತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ ಜಗಳಗಂಟಿತನ ಈ ಗುಣಗಳೆಲ್ಲ ಈತನಲ್ಲಿ ಇದ್ದುವು. ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು, ಪರದೇಶದ ರಾಯಭಾರಿಗಳು, ಇವನ ರೋಗಿಗಳು, ಬರೆವಂತೆ, ಭಾಷಣ ಮಾಡುವಂತೆ ಇವರು ಇವನನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದರು. ಈತ ಬರೆದ ಕೆಲವು ಗ್ರಂಥಗಳು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಳಾದುವು. ಆದರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ 59 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಉಳಿದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾದವೂ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ವಿಷಯಗಳೂ ತುಂಬಿವೆ. ಇವನ ಹೆಸರಿನ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ, ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ತರ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಇವನು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಎರಡು ವಾದಗಳು ಇವನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಗಾಳಿ (ನ್ಯೂಮ), ಹಳೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಮೊದಲಿನದು. ಉಸಿರಿನೊಡನೆ ಒಳಸೇರುವ ವಿಶ್ವಜೀವವೇ (ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಲೈಫ್) ಗಾಳಿ. [[ಚೈತನ್ಯ]]ಗಳು (ಸ್ಪಿರಿಟ್ಸ್) ಮೂರು : ಈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿರುವುದು ಒಂದು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿನ ಜೀವಾಳ ಸ್ವರೂಪದಲಿ ಇರುವುದಿನ್ನೊಂದು, ಮೂರನೆಯದು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ (ಬುದ್ಧಿಯ) ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿರುವುದು. ಇಲ್ಲಿಂದ ಇವು ಅಲೆಗಳಂತೆ ಇಲ್ಲವೆ ಉಸಿರಿನ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತಗಳಂತೆ ನರಗಳ, ಧಮನಿಗಳ, ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತಿವೆ. ಮೈಯ ಒಂದೊಂದು ರಚನೆಯೂ ಅದರ ಬಳಕೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂಬ ಅವನದೇ ಆದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಎರಡನೆಯದು. ಮೊದಲಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ ರಕ್ತದ ಸುತ್ತಾಟವನ್ನೇ ಯೋಚಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳೇ ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದಂತೆ, ಹೃದಯದ ಗುಂಡಿಗುಣಿಗಳ (ವೆಂಟ್ರಿಕಲ್ಸ್) ನಡುವೆ ಸಾಗುನಾಳಗಳು ಇರಬೇಕಾಯಿತು. ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲೂ ಅವನು ನೋಡದಿದ್ದರೂ ಅವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ. ಈ ನಿಜಕೆಲಸಗಳ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಗೊತ್ತಿದೆಯಾಗಿ ಯಾವ ಸಂಗತಿಯನ್ನಾದರೂ ಅವನು ವಿವರಿಸಬಲ್ಲನೆಂದು ಹಠವಾದಿಗಳಾದ ಮತಸಿದ್ಧಾಂತರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಅಂಗರಚನೆಯ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂಳೆ, ಕೀಲುಗಳ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಅವನು ಮೇನಸ್ಸನಿಂದ ಕಲಿತಿದ್ದ. ಉಳಿದ ವಿವರಗಳಿಗೆ [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ|ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕ]] ಹಿಂದಿದ್ದ ಬಾರ್ಬರಿ ದೇಶದ ಬಾಲವಿರದ [[ಕಪಿ]], [[ಹಂದಿ]], [[ಎತ್ತು|ಎತ್ತುಗಳ]] ಅಂಗರಚನೆಗಳನ್ನೇ ಮಾನವನದೆಂದು ಮುಂದಿಟ್ಟ. ಆತ್ಮಸಂಯಮವೇ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯುಳ್ಳ ಕ್ರೈಸ್ತರಿಗೂ ಹೊಸ [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತಮತ]]ದವರಿಗೂ ಇವನ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಹಿಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಮಠಾಧಿಕಾರದ ಬೆಂಬಲ ದೊರಕಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತರರ ಗ್ರಂಥಗಳು ಹಾಳಾದರೂ ಇವನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಕೆಡದೆ ಉಳಿದುವು.ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ತಪ್ಪು ಕಾಣದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದೇ ವೇದವಾಕ್ಯಗಳಾಗಿ ಇನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಎನಿಸಿತು. ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕಾಣಲೂ ಅವಕಾಶವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅದುವರೆಗಿನ ಗ್ರೀಕ್ ಅಂಗರಚನಾಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ ಕ್ರಮಪಡಿಸಿದ್ದೇ ತಿಳಿವಿಗೆ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನಿಂದಾದ ಸೇವೆ. ಆದರೆ ಕಂತೆ ಪುರಾಣಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯನ್ನು ಅಧಿಕಾರಯುತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇ ಅವನಿಂದಾದ ಕೆಡುಕು. ನಡುಗಾಲ-ಗ್ರೀಕರ ವಿಜ್ಞಾನ ಉನ್ನತಿಗೇರಿದ್ದ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಕಾಲವನ್ನು ಯೂರೋಪಿನವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಭಾರತದ ಬೇಸಿಗೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನ ಬಳಿಕ ಬಹಳ ಕಾಲ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮೂಲೆಗೆ ಬಿತ್ತು. 12 ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಅರಬ್ಬರು ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅಷ್ಟೂ ಇಷ್ಟೂ ಉಳಿಸಿಟ್ಟರು. 640ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡ್ರಿಯಾವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಈಜಿನಾದ ಪಾಲ್ ಅವರಿಗೆ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಲಿಸಿದ. [[ಸಿರಿಯಾ|ಸಿರಿಯ]], ಸಿಸ್ಟೋರಿಯ ದೇಶಗಳವರು, ಕ್ರಿಸ್ತರು, [[ಯೆಹೂದ್ಯರು]], ಅರಬ್ಬೀಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಗ್ರೀಕ್ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಓದಿಕೊಂಡರು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇವೆಲ್ಲ ಅರಬ್ಬೀ ಬಣ್ಣ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್, ಗ್ಯಾಲೆನ್ನರ ತತ್ವಗಳೇ. ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ರೇಜಿಸ್, ಅಲಿಅಬ್ಬಾಸ್, ಅವಿಸೆನ್ನ ಇವರು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವಿಸೆನ್ನನವು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುವು. 1000ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ವೈದ್ಯವೇದ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾದ ಅವಿಸೆನ್ನನ ದಿ ಕ್ಯಾನನ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸನ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಕಣ್ಣರಿಕೆಯಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಒರೆಹಚ್ಚಿ ನೋಡಿದರೆ ಎರಡು ಮೂರು ಕೈ ದಾಟಿಬಂದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಚಾರಗಳೇ ತುಂಬಿದ್ದವು. ಅರಬ್ಬೀ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಈಜಿಪ್ಟ್, ಆಫ್ರಿಕ ಮೂಲಕ ಸ್ಪೇನ್‍ವರೆಗೂ ಇದು ಹಬ್ಬಿತು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬೀ ಬರೆಹಗಳಿಗೆ ಆಧಾರಗಳಾಗಿದ್ದ ಗ್ರೀಕ್ ಗ್ರಂಥಗಳು ದೊರಕಿದುವು. ಅವುಗಳಿಂದ ನಿಸರ್ಗದ ವಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಜನರು ಮೊದಲಾದರು. ಆದರೆ ಮೊದಮೊದಲು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಿದರೇ ಹೊರತು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೇ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಠೋಪದೇಶಗಳಿಂದ ಗ್ಯಾಲೆನ್, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲರೇ ಆಧಾರ ಪುರುಷರಾದರು. ಅವರ ಗ್ರಂಥಗಳೇ ಜನರಿಗೆ ವೇದ ಸಮಾನ ಆಗಿದ್ದುದರಿಂದ ನಿಜವಾದ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ಕಣ್ಣಿಂದ ಕಾಣದೆ ಆ ಗ್ರಂಥಗಳ ಮೇಲೆ ಒಣ ಊಹೆ, ಟೀಕೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ತಾತ್ವಿಕ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆದರು. ಕೆಲವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯೇ ಬೇಡವೆಂದರು. ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಎದುರಾಡಿದ ವೈದ್ಯರು ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದರು. ಆದರೂ ಅಂಗರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕುತೂಹಲವೇನೋ ಇತ್ತು. ತಲೆತೆಗೆದ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಿ ಜನರಿಗೆ ಅಂಗರಚನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಅಪ್ಪಣೆ ದೊರೆಯಿತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವುದೇ ಅನಾಟಮಿ ಎನ್ನಿಸಿತು. ಬಳಸಿದ್ದ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಅರೆಪಾಲು ಅರಬ್ಬಿಯವು, ವೈದ್ಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಎತ್ತರದ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಪುಸ್ತಕದ ಅನುವಾದವನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದ. ಪುಸ್ತಕ ಓದಿದಂತೆಲ್ಲ ಹೆಣದಲ್ಲಿ ತಾಳೆ ನೋಡಲು ಆಳೊಬ್ಬ ಇರುತ್ತಿದ್ದ. ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿದ್ದರೂ ಅವನು ಇಲ್ಲದ ಅವಯವಗಳನ್ನು ತೋರಲು ಯತ್ನಿಸಿ ಪೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಇಷ್ಟಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ನೆರೆದವರಿಗೆ ತಿಂಡಿ ಹಂಚುತ್ತಿದ್ದರು. ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾದ ಮರಣಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಹೆಣದ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಅಪ್ಪಣೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುವು. ಬೊಲೋನದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ ಮಾಂಡಿನಸ್ ಕೆಲವು ಹೆಣಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅನತೋಮಿಯ ಎಂಬ 40 ಪುಟಗಳ ಸಣ್ಣಕ್ಷರಗಳ ಹೆಣಪರೀಕ್ಷೆ ಕೈಪಿಡಿಯೊಂದನ್ನು (1316) ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. [[ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿನ್ಚಿ]]- ಮೈಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದು ತೋರಲು ಹೊರಟ ಕಲಾವಂತರು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಸೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿನ್ಚಿ (1452-1519). ಅಲ್‍ಬ್ರೆಕ್ ಡ್ಯೂರರ್ (1471-1528). [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕೇಲೇಂಜೆಲೊ]] (1474-1564). ರ್ಯಾಫೆಲ್ (1483-1520) ಮೊದಲಾದ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಿದರು. ಮೇಲ್ಮೈ ಅಳತೆಗಳು, ಸ್ನಾಯುಗಳ ಸಮಕಟ್ಟು ರಚನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಕಲಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತನ್ನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರೂ ಹೃದಯ, ಮಿದುಳು, ಆಹಾರನಾಳ, ಪಿಂಡಗೂಸು-ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಕಲೆಗಾರನಾಗಲ್ಲ. ಆಗ್ಗೆ ಪೋಪನಾಗಿದ್ದ 10ನೆಯ ಲಿಯೊ ಅವನನ್ನು ತಡೆವ ತನಕ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿ 30 ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ 750ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಂಗರಚನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ 120 ಟಿಪ್ಪಣಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ಸತ್ತಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ರಚಿತವಾದ ಗ್ರಂಥಗಳಿಗಿಂತ ಹರವು, ಖಚಿತತೆ, ಚೆಲುವುಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊವಿನ ಗ್ರಂಥಗಳೇ ಮಿಗಿಲಾಗಿವೆ. ಅವನು ಹೊಸದಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಅಂಶಗಳದ್ದೇ ದೊಡ್ಡಪಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ ಆನಂತರ ಬಂದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಮತ್ತೆ ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು. ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ತನ್ನ ಶೋಧನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೆಚ್ಚಿದ್ದು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ನಿಸರ್ಗವನ್ನೇ. ಅನೇಕ ವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊವಿನ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆಗಳು ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ಗೌರವಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದುವು. ಅವನ ಚೇತನ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಉದ್ಧಾರಕನಾದ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿದುವು. ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಸತ್ತ 24 ವರ್ಷಗಳಾದಮೇಲೆ ಆತ ತನ್ನ ಒಂದು ಉದ್ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. === ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ (1628) ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶರೀರ ಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವವರೆಗೆ === ಹಾರ್ವೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತರುವವರೆಗೆ (1628)-ವೆಸೇಲಿಯಸ್ (1514-1564)- (ಆಂಡ್ರಿಯಾಸ್ ವೈಟಿಂಗ್) ರೈನ್ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿನ ವಸೆಲ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾದ ಮನೆತನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಹೆಸರು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಎಂದಾಯಿತು. 19 ವರ್ಷಗಳ ವಯಸ್ಸಿಗೇ (1533) ಅವನು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್|ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿ]]ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಲು ಜನಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ಸನ ಬಳಿ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಕಲಿತ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಬರೆದುದನ್ನು ತನ್ನ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತಿನ ಚತುರತೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಕಲಿಯುವವರು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆರೆದರು. [[ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರ]] ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ. ದೇಹ ಮತ್ತು ಅದರ ರಚನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಎಷ್ಟೋ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಬರೆದುದನ್ನು ಅವನು ಹೇಗೂ ಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ವರ್ಣಿಸಿದ ರಚನೆಗಳು ತೋರುಗನಿಗೆ ಹೆಣದಲ್ಲಿ ತೋರಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ಸಿಗೂ, ಅಷ್ಟೆ. ಅವನ ಸಹಪಾಠಿ ಮೈಕೇಲ್ ಸರ್ವಿಟಸ್ಸನೊಡನೆ, ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ಆ ಮಹಾಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಿಗೇ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅದು ಅಂದು ಯಾರೂ ಮಾಡಬಾರದ ಅಪರಾಧ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ತನಗಿರುವ ಪರಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿ ತನ್ನ ಗುರುಗಳಾರಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಆ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. 22ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್|ವೆನಿಸ್ಸಿ]]ಗೆ ತೆರಳಿದ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ವೈದ್ಯ ಪದವಿ ಪಡೆದ. ಅಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿವು ಚತುರತೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರು ಪಡೆದು, ಪಡುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಇವೆರಡೂ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ (1537). ಆಗಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಸಂಬಳ ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಮೊದಲಿಗ. ಹೆಣಗಳನ್ನು ಅವನೇ ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಯಾಂತ್ರಿಕ ಚತುರತೆಯಲ್ಲೂ ಕಲಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ಆತ ಗಟ್ಟಿಗ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪುಟಗಳ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಗುರುತಿಸಿದ. ಕಲಿತವರು, ಎಲ್ಲ ಇಲಾಖೆಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ಕಲಾವಿದರು, ಪಡುವ ವೆನುಸ್ಸುಗಳ ಮಹನೀಯರು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಕ್ರೈಸ್ತಪುರೋಹಿತರು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಅವನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. 1540ರಲ್ಲಿ ಬೊಲೊನದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಮತ್ತು ಬಾಲವಿಲ್ಲದ ಕಪಿಯ ಎಲುಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರಿಸಿ, ತೋರಿಸಿದ. ಮಾನವನಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಭೋಧನೆ ಕಪಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿದ್ದುದು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸಿಗೆ ಮನದಟ್ಟಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ತಾನೇ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿತ್ರಗಳೊಡನೆ ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೊಸ ಪಾಠವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. 3 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಿ, ಕುರಿತು ಬರೆದು, ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಿಡಿಸಿದ. ತನ್ನ ದೇಶಿಕ ಗೆಳೆಯನೂ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಉತ್ತಮ ಕಲೆಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೂ ಟಿಷಿಯನ್ನನ ಶಿಷ್ಯನೂ ಆಗಿದ್ದ ಜಾನ್ ಡಿ ಕಲ್ಕಾರನನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಮರದಚ್ಚುಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಲು ನಿಯಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಎಲುಗಟ್ಟಿನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲ್ಕಾರನೂ ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ವಸೇಲಿಯಸ್ಸನೂ ಬರೆದಿರಬಹುದು. ದೇಹದ ಹಲವಾರು ಭಂಗಿಗಳು, ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಸಹಜ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತೆ ಇವನು ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಲೆಗಾರರು ಅಧಿಕಾರಯುತ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ವಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಹೆಣಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದುವು. ಬದುಕಿರುವ ಮಾನವನಲ್ಲಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ. ''ಹ್ಯುಮಾನಿ ಕಾರ್ಪೊರಿಸ್ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕ್'' (ಮಾನವನ ಮೈಯ ರಚನೆ) ಎಂಬ ಇವನ ಪುಸ್ತಕ ಜನರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು. ಮೊದಲಬಾರಿ ಅಂದವಾದ ಖಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡಸರು ತಮ್ಮ ಮೈಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಕಾಣುವಂತಾದರು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಪ್ರಚಂಡ ಹಾಗೂ ತೀವ್ರವಾದ ಟೀಕೆಗಳು ಬಾರದಿರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಹೆಸರು ಕೆಡುವುದೆಂದು ಅನೇಕ ವೈದ್ಯರೂ ಅಂಗರಚನಾಪಟುಗಳೂ ಇವನಿಗೆ ಎದುರುಬಿದ್ದರು. ಅವರೆಲ್ಲ ಎಷ್ಟೋ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ ಈ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದ. ಪಡುವದಲ್ಲಿ ವಸೇಲಿಯಸ್ ಬಳಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ ರಿಯಾಲ್ಡೊ ಕೊಲೊಂಬೊ ಕೂಡ ಜಠರ ತೊರಳೆಗಳ (ಸ್ಪ್ಲೀನ್) ನಡುವಣ ನಾಳದಂಥ ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರವನ್ನೇ ಕೈಬಿಟ್ಟಿದೆಯೆಂದು ಹೀಗಳೆದ. ಅದನ್ನು ಹೆಣದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವಂತೆ ವಸೇಲಿಯಸ್ ಅವನಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದ. ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ತಾನು ಹೇಳಿರುವುದನ್ನು ತಪ್ಪು ಎನ್ನುವವರನ್ನೆಲ್ಲ ಬನ್ನಿರೆಂದು ಕರೆದ. ಗುಂಪು ಸೇರಿತು. ಕೊಲೊಂಬೊಗೆ ತಾನು ಹೇಳಿದ ನಾಳ ತೋರಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿರೆಂದು ಬೇಡಿದರೂ ತಮ್ಮ ನಾಲಗೆಗಳು ಕತ್ತರಿಸಿದಂತೆ ಉಳಿದವರೆಲ್ಲ ತೆಪ್ಪಗಿದ್ದರೆಂದು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ನಡೆದ ಮೇಲೆ ಎದೆಗುಂದಿದವನಾಗಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಗೊಡವೆ ತೊರೆದ. ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಗ್ರಂಥ, ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಟೀಕಾಸಂಪುಟವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ತನ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ. ಮೊದಲು 5ನೆಯ ಚಾರಲ್ಸ್ ಬಳಿ. ಆಮೇಲೆ ಸ್ಪೇನಿನ ಇಮ್ಮಡಿ ಫಿಲಿಪ್ ಬಳಿ ಅವನು ಆಸ್ಥಾನ ವೈದ್ಯನಾಗಿದ್ದ. 1563ರಲ್ಲಿ [[ಜೆರುಸಲೆಂ|ಜೆರೂಸಲೆಮ್ಮಿ]]ಗೆ ಯಾತ್ರೆ ಹೋದ. ಪಡುವದಲ್ಲಿ ತಾನು ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಕರೆ ಬಂದಿತು. ಮತ್ತೆ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ ಮರಳುವಾಗ, ಅವನಿದ್ದ ಹಡಗು ಮುಳುಗಿ, ಜಾಂಟೆ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆ ಬಟ್ಟೆಗಿಲ್ಲದೆ ಸತ್ತ. ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಕೆಲಸ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು. ನಿಜಾಂಶಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಕೃತಿ ವಿಜಯ ಗಳಿಸಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೊದಲನೆಯ ನಿಜವಾದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವದು. ಅದು ಅಷ್ಟೇ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಟಣೆಯಿಂದ ವೈದ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನವೇ ನವೀನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿತು. ಪಡುವದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕಾಲ- ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಪಡುವ ಬಿಟ್ಟ ಅನಂತರ (ಸು.1546) ಅವನ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬರಾದಮೇಲೊಬ್ಬರಂತೆ 1625ರ ವರೆಗೆ ಐವರು ಮಾನ್ಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ನೆರವಿಗಾಗಿ ಬಂದರು. ಅವನಲ್ಲೇ ತಪ್ಪು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ರಿಯಾಲ್ಡೊ ಕೊಲೊಂಬೊ (1516-59) ಇವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವನು. ಆದರೆ ಇವನು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ರಸಿಕೆಯ ಪೊರೆಗಳು, ಕಣ್ಣು, ಪುಪ್ಪುಸಗಳ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. ಮೊಡೀನಾದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಗೇಬ್ರಿಯೆಲ್ಲೊ ಫೆಲ್ಲೋಪಿಯಸ್ (1523-62) ಆಮೇಲೆ ಬಂದವನು. ಇವನೂ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ನೆರವಿಗಾಗಿದ್ದವನೇ. ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನಲ್ಲಿ ಅವನು ನಿಷ್ಠೆ, ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ವಿಶ್ವಾಸಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿದ್ದ. ಅವನ ಶಿಷ್ಯರೂ ಸಂಗಾತಿಗಳೂ ಅವನಲ್ಲಿ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಈತ 39ರ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸತ್ತರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಮ್ಮ ತಿಳಿವಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಮೌಲ್ಯವುಳ್ಳ ಮತ್ತಷ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ಖಚಿತತೆಯೇ ಇವನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವಂತಿದ್ದ ಗುಣ. ಗರ್ಭಕೋಶದ ನಾಳಗಳೂ ಕಪಾಲದರೆಮೂಳೆಯ ಮೂಲಕ ಮೊಗದ ನರವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಕಾಲುವೆಯೂ ಇನ್ನೂ ಇವನ ಹೆಸರನ್ನೂ ಹೊತ್ತಿವೆ. ಇವನ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರಾದ ವೊಲ್ಚರ್ ಕಾಯ್ಟರ್, ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ ಹಿರಿಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದರು. ಅವನ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಎರಡನೆಯವನು ಬಂದ. ಹೈರಾನಿಮಸ್ ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ (ಸು.1533-1619) ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದವರಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯವ. ಗೌರವಸ್ಥ ಸಾಹುಕಾರ ಮನೆತನದವ. 50 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (1562-1613) ಪಡುವದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ, ಅವನ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾಶನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರ, ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಕೆತ್ತಿದ ತಾಮ್ರದ ತಗಡುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬಲು ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವನು ಉನ್ನತ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸರಣಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನ `ಅಪೆರ ಆಮ್ನಿಯ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಲೆಡೆನ್ನಿನ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಆಲ್ಬಿನಸ್ ಮತ್ತೆ ಮುದ್ರಿಸಿದ (1738). ತನ್ನ ದೀರ್ಘ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಆತ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ. ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಕುಗ್ಗಿಲ್ಲ. ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ವೈದ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ. ರಾಜ ಮಾನ್ಯತೆಯೂ (1608) ಸಂದಿತು. [[ವಿಲಿಯಮ್ ಹಾರ್ವೆ|ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ]] ಅವನ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದುಕೊಂಡು, ಅವನೊಂದಿಗೆ ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟ, ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ. ಜೂಲಿಯಸ್ ಕೆಸೀರಿಯೊನನ್ನು (ಕೆಸೀರಿಯಸ್, 1552-1616) ತನ್ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ ನೇಮಿಸಿದ್ದ. ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ಸನ ಹತ್ತಿರ ಅವನು ಮನೆಯ ಆಳಾಗಿ, ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ, ಕೊನೆಗೆ ನೆರವಿಗನಾಗಿದ್ದು, ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅವನ ಕಾಲದ ಎಲ್ಲ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದ. ತಗಡಿನಲ್ಲಿ ಕೊರೆದ ಅವನ ಬಹಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅವನು ಸತ್ತಮೇಲೆ ಅವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಸ್ಟೈಗೀಲಿಯಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಈ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 22 ದನಿಯ ಅಂಗಗಳವೂ 12 ಕಿವಿಯವೂ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು 98 ಇದ್ದುವು. [[ಏಡ್ರಿಯನ್ ವ್ಯಾನ್ ಡರ್ ಸ್ಪೀಗೆಲ್]] (1578-1625)-ಪಡುವದಲ್ಲಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಮೊದಲಾದ ಆರು ದೊಡ್ಡ ಪಂಡಿತರಲ್ಲಿ ಕಡೆಯವನು. ಕೆಸೀರಿಯಸ್ ಬಿಟ್ಟ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಇವನು 1618ರಲ್ಲಿ ಬಂದ. ವೆಸೇಲಿಯಸ್, ಕಲ್ಕಾರರಂತೆ ಇವನೂ ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್ಮಿನವನೇ. 1627ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅವನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕೆಸೀರಿಯಸ್ ಬರೆದ ಸೊಗಸಾದ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಅವನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುವು ಬೆನ್ನುಗಂಬದ, ಒಳಾಂಗಗಳ ಸ್ನಾಯುಗಳು. ಈಲಿಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲಗೆಯಂತಿರುವ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಈಗಲೂ ಸ್ಟೈಗೀಲಿಯನ್ನನ ಹಾಲೆ ಎಂದಿದೆ. ಈತ ಅಂಗಗಳ ಹಳೆಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿದ. ಹೆಣಗಳು ಕೊಳೆಯದಂತೆ ಮಾಡಲು ಆಗ ಇನ್ನೂ ಗೊತ್ತಿರದಿದ್ದುದರಿಂದ, ಅವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ವಿಷಕ್ರಿಮಿಗಳು ಸೇರಿ ನಂಜಾಗಿ, 47ರ ವಯಸ್ಸಿಗೇ ಸತ್ತ. ಹೆಣ ಕೊಯ್ಯುವವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಹೀಗೆ ಸಾಯುವುದು ಪ್ಯಾಶ್ಚರ್ ಕಾಲದ ತನಕ ತಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. 1537ರಿಂದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ 88 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪಡುವ ಪಡೆದಿದ್ದ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಸ್ಟೈಗೀಲಿಯಸ್ಸನ ಅನಂತರ ಹೋಯಿತು. ಪಡುವದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಆಗ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪಿನ ಇತರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು-ಬೊಲೊನದಲ್ಲಿ ಜಕೊಪೊ ಬೆರೆಂಗಾರಿಯೊ ಡ ಕಾರ್ಪಿ (1530),ಹುಳುತೆರ ಕರುಳವಾಳ (ವರ್ಮಿಫಾರ್ಮ್ ಅಪೆಂಡಿಕ್ಸ್) ಓಮೊಗ್ಗು (ತೈಮಸ್) ಗ್ರಂಥಿಯ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. ಗಿಯುಲಿಯೊ ಅರಾಂಜಿಯೊ (ಅರಾಂಟಿಯಸ್, 1520-89) ಹೃದಯವನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡಿದ; ಮಹಾಧಮನಿ ಕವಾಟಗಳ ಅಂಚುಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಕಿರಿಗಂಟುಗಳಿಗೆ ಅವನ ಹೆಸರು ಉಳಿದಿದೆ (ಅರಾಂಟಿಯಸ್ಸನ ಗಂಟುಗಳು). ಕಾಸ್ಪಾಂಜೊ ವೆರೊಲಿ (1543-75) ಮಿದುಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ. ಅದರ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ವೆರೋಲಿಯ ನರಸೇತು (ಪಾನ್ಸ್) ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಇನ್ನೂ ಇದೆ. ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಟೊಲೊಮಿಯೊ ಯುಸ್ಟೇಷಿಯೊ (ಯುಸ್ಟೇಷಿಯಸ್, 1524-74) ಅನೇಕ ಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಮರಣಾನಂತರ ಅವನ ಅಂಗರಚನೆಯ ಪುಸ್ತಕದ (ಟೇಬುಲೆ ಅನಟಾಮಿಕೆ) ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾದ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ಎಂಟು ಮಾತ್ರ. ಇನ್ನೂ ಮೊದಲೇ ಮುಗಿಸಿದ್ದರೂ ಅವನು ಸತ್ತು 140 ವರ್ಷಗಳ ತನಕ (1714) ಇತರ 38 ಚಿತ್ರಗಳು ಬೆಳಕು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಅವನೇ ಬರೆದಿದ್ದ. ಚಿತ್ರಗಳ ಅಚ್ಚುಗಳನ್ನು ಮರದ ಬದಲು ತಾಮ್ರದ ತಗಡುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿಸಿದ ಮೊದಲಿಗರಲ್ಲಿ ಅವನೊಬ್ಬ. ವಿವರಗಳ ಖಚಿತತೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನವನ್ನು ಮೀರಿಸಿವೆ. ಅವನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಕೊಟ್ಟ ಖಚಿತ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ರಚನಾಂಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ ದೊಡ್ಡದೇ. ಗಂಟಲು ಕಿವಿಗಳ ನಡುವಣ ಆಲಿಕೆಯ ಕೊಳವೆಗೆ (ಯುಸ್ಟೇಷಿಯಸ್ ಸಾಗುನಾಳ) ಈಗಲೂ ಅವನ ಹೆಸರಿದೆ. ಅನುವೇದನ (ಸಿಂಪತೆಟಿಕ್) ನರಮಂಡಲದ ಚಿತ್ರಗಳು ಎಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಮೋಘವಾಗಿ ಬಂದಿವೆ. ಬೇರೆಬೇರೆ ಮೈಗಳಲ್ಲಿನ ರಚನಾವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಅವನೇ ಮೊದಲು ತೋರಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ಸಿದ್ಧವಾದಾಗಲೇ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮುನ್ನಡೆ ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಮುಂಚೆಯೇ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಇಬ್ಬರು ಜನಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವಾಗೇ ಇವನೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದನೇನೋ! ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜಾಕೋಬಸ್ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ (ಜಾಕ್ವಿ ಡುಬಾಯ್, 1478-1555) ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಕೆಲಕಾಲ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಗುರುವಾಗಿದ್ದ. ಈತ ತಲೆಮೂಳೆಗಳ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. ಅಂಗರಚನೆಯ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದವೃಂದವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿದ. 1543ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಫಾಬ್ರಿಕದ ಮೇಲೆ ಉದ್ದೇಶರಹಿತ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಹೆಸರು ಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಭಕ್ತನಾದ ಅವನು, ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಂಗರಚನೆ ಈಗ ಬದಲಾಗಿದೆ ಎಂದ. ಹಿಂದೆ ಬಹಳ ಬಾಗಿದ್ದ ತೊಡೆ ಮೂಳೆ ತನ್ನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಿಗಿ ಷರಾಯಿಯ ಬಳಕೆಯಿಂದ ನೆಟ್ಟಗಾಯಿತೆಂದು ಗ್ಯಾಲೆನ್ ವರ್ಣಿಸಿದ ಪುರಾತನ ವೀರರ ಕೆಚ್ಚೆದೆಯಲ್ಲಿ 8 ಮೂಳೆಗಳು ಇದ್ದುವು. ಆದರೆ 1543ರ ಹೀನಕಾಲದ ಸೊಣಕಲ ಎದೆಗೆ ಒಂದೇ ಮೂಳೆ ಸಾಕಾಗಿದೆಯೆಂದ, ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಹೆಸರನ್ನು ಅಪಾರ್ಥ ಬರುವಂತೆ ತಿರುಚಿ ವೆಸಾನಸ್ (ಹುಚ್ಚ) ಅಂದ. [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡಿ]]ನಲ್ಲಿ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಪ್ಲಾಟರ್ (1536-1614) ಈಗಿನ ತಿಳಿವಳಿಕೆಗೆ ತಳಪಾಯದಂತಿರುವ, ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದ. ಸ್ಪೇನ್ ದೇಶದ ಅರಗಾನ್ ನಗರದ ಮೈಕೇಲ್ ಸರ್ವಿಟಸ್ (1511-53) ತಿಳಿದವನು, ಶಕ್ತ, ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದ. [[ಪುಪ್ಫುಸ|ಪುಪ್ಪುಸ]]ದ ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಖಚಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ (1553) ವಿವರಿಸಿದ. ಹೆಚ್ಚುಕಾಲ ಬದುಕಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಹಾರ್ವೆ ತೋರಿಸಿಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ 70 ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲೇ ಮೈಯಲ್ಲಿನ ರಕ್ತ ಹೃದಯದಿಂದ ಹೊರಟು ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಬರುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಈತ ತೋರುತ್ತಿದ್ದ ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಅನನ್ಯ ಕ್ರಿಸ್ತಭಕ್ತನಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಪಂಚವೊಂದನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಕ್ರಿಸ್ತ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳ ಸಂಬಂಧದ ಕೆಲವು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪದ್ದರಿಂದ ಮಠಾಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವೈಮನಸ್ಯ ಬೆಳೆದು ಕಾಲ್ಚಿನ್ ಮತ್ತವನ ಒಂದಿಗರು ಅವನನ್ನು ಬದುಕಿದ್ದಂತೆ ಸುಟ್ಟರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ತಾಮಸ್ ವಿಕರಿ (1548) ಮಾನವನ ಮೈಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುಸ್ತಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಇದು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲಿನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕವಿರಬಹುದು. ವೈದ್ಯರ ಕಾಲೇಜಿನವರು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಹೇಳುವ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿ (1651). ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಿನ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಭಾಮಂದಿರ ಕಟ್ಟಿದರು. ಮೊದಲನೆಯವನಾಗಿ ಆ ಹುದ್ದೆಗೆ ನೇಮಕನಾದವ ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ. ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ (1578-1657) 4 ವರ್ಷ ಪಡುವದಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ಸನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಾಗಲೇ ತನ್ನ ಜೀವಮಾನದ ಎರಡು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾದ ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟ, ಪಿಂಡ ವಿಕಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದ. ಗ್ಯಾಲೆನ್, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನು ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂದು ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಹೃದಯದ ವಿಚಾರವನ್ನೆಲ್ಲ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿ, ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಾಗಿ ತಾನೇ ಹೃದಯವನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಲೆಹಾಕಿದ. ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇನ್ನಾರಿಂದಲೂ ಆಗಿರದಷ್ಟು ನಿಜಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹೃದಯದ ಬಡಿತ, ನಾಡಿ, ರಕ್ತಸುರಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಅರ್ಥವಾಗದ ಬಿಡಿ ವಿಷಯಗಳ ಮೂಲದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಂಡ. ಅಂದರೆ ಹೃದಯ ಒತ್ತಳ್ಳಿದ ರಕ್ತ ಮೈಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಮರಳುವುದೆಂಬ ಈ ಮೂಲಸೂತ್ರ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಶೋಧನೆಗೂ ಆಮೇಲಿನ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೂ ಅಡಿಗಲ್ಲಾಯಿತು. ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅವನನ್ನು ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರದವನು ಎನ್ನುವರು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ತಮ್ಮವನೆನ್ನುವರು. ಅವನು ಎರಡೂ ಆಗಿದ್ದ. ಏಕೆಂದರೆ ಇವೆರಡರ ನಡುವಣ ಭೇದ ಕೃತಕ. ರಚನೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹೃದಯದ ನಿಜವಾದ ರಚನೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಎಂದು ಕರೆದುದರಿಂದ ಅವನು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎನ್ನಲು ಪ್ರಮಾಣ ಸಿಕ್ಕಿದಂತಾಯಿತು. ದೊಡ್ಡ ಕಾಂಡಗಳೂ ಕೊಂಬೆಗಳೂ ಇರುವ ಧಮನಿಗಳನ್ನೂ ಸಿರಗಳನ್ನೂ ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್ ಎರಡು ಮರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದ. ಇತರರರೊಂದಿಗೆ ಹಾರ್ವೆ ಕೂಡ ಅವೆರಡನ್ನೂ ನೋಡಿ, ದ್ರವವಾಗಿರುವ ರಕ್ತ ಅಂತೂ ಹೇಗೋ ಧಮನಿಗಳ ಕಿರಿಯ ಶಾಖೆಗಳಿಂದ ಸಿರಗಳ ಕಿರಿಯ ರಕ್ತನಾಳಗಳಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತವೆಂದ. ಜೀವಸಾರ ಒಂದು ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಅಡ್ಡ ಹಾಯ್ದು ದೂರದ ಮತ್ತೊಂದು ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದ ಹಾಗಾಯಿತೆಂದು ಹಲವರು ಇದನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ಲೋಮನಾಳಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಾಡುವುದರಲ್ಲೆ ಹಾರ್ವೆ ಉಳಿದ ತನ್ನ ಆಯುಸ್ಸೆಲ್ಲ ಕಳೆದ. ಅವನೆಂದಿಗೂ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ಅವು ಇದ್ದಿರಬೇಕೆಂದ. ನಿಜವಾಗೂ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಧಮನಿಗಳ ಸಿರಗಳ ಈ ಎರಡೂ ಮರಗಳ ಕೊನೆಕುಡಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸುವ ಜಾಲರಚನೆ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲೇ ಇವು 6000 ಕೋಟಿ ತುಂಬಿವೆ. ರಕ್ತದ ಸುತ್ತಾಟದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಹಾರ್ವೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಾಗಲೆ (1628), ನಿಜವಾಗ್ಲೂ ಆ ಜಾಲರಚನೆಯನ್ನು ಮುಂದೆ ಕೂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಹಾರ್ವೆ ಸತ್ತು (1657) 4 ವರ್ಷಗಳಾದ ಮೇಲೆ, 32 ವರ್ಷದ ಮಾರ್ಸೆಲ್ಲೊ ಮಾಲ್ಪಿಘಿಯೆಂಬುವ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬೊಲೊನ ಬಳಿಯ ಒಂದು ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಇಟಲಿಯ ಸಂಜೆಗೆಂಪಿಗೆದುರಾಗಿ ಕಪ್ಪೆಯ ಪುಪ್ಪುಸದ ಒಂದು ಚೂರನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಧಮನಿಗಳ, ಸಿರಗಳ ಕೊನೆಕುಡಿಗಳನ್ನು ಆಗ ಅವನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡ. ರಕ್ತ ತುಂಬಿರುವ ಪುಟಾಣಿ ಲೋಮನಾಳಗಳು ಈ ಕುಡಿಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವುದನ್ನೂ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಭೂತಗನ್ನಡಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕಂಡ. === ಚಾರಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ (1859) ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ತನಕ === ಜೀವಿಗಳೆಲ್ಲದರ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಏಕತೆಯನ್ನು ಚಾರಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ ತೋರುವ ತನಕ (1859)-ಕ್ರೋಢೀಕರಣ, ಚಿತ್ರೀಕರಣ, ಬೋಧನೆಗಳ ಕಾಲ. ಹಾರ್ವೆ ಅನಂತರದ ಶತಮಾನ ಮಿಣಿದರ್ಶಕ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಔನ್ನತ್ಯದ ಕಾಲ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ತತ್ವ ಸಂಘಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ: ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು, ಚಿತ್ರಪಟ ಪುಸ್ತಕಗಳು (ಅಟ್ಲಾಸುಗಳು) ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಚ್ಚಾಗಿ ಅಂಗಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರಿಂದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಮುನ್ನಡೆಗಳು: ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಶೇಷ ಶಾಲೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ; ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲಸದ ಆರಂಭ: ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅನೇಕಾನೇಕ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡವು. ಮಹಾಗ್ರಂಥಗಳು - ಚರಿತ್ರಾರ್ಹವಾದ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಫಾಬ್ರಿಕದ ಅನಂತರ, ಪಡುವದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸ್ಪೈಗೀಲಿಯಸ್ಸನ ಪುಸ್ತಕ (1627)ಹೊರಬಂದಿತು. ಇಟಲಿಯವರ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟಾಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದದ್ದರಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಶೋಧನೆ ನಡೆದು ವಿಶೇಷ ವಿಷಯಗಳ ಅನೇಕ ಬರಹಗಳು ವರದಿಯಾದವು. ಇದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ವಿಜ್ಞಾನಸಂಘಗಳಿಗೂ ಇದೇ ತೆರನ ಕೃತಿಗಳು ಬಂದುವು. ಹೀಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದುಗೂಡಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿರುವ ಆಧಾರಗ್ರಂಥಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ==ಮಾನವನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಶೋಧನೆಗಳು== ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರಿಗೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿ ಅವರ ಶೋಧನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದುವು. [[ಅರಿವಳಿಕೆ, ಅರಿವಳಿಕಗಳು|ಅರಿವಳಿಕೆ]]ಯ ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಾಗುವ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಲುಬೇಗ ಮುಗಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಗಗಳ ರಚನೆ, ಸಂಬಂಧಗಳ ವಿವರವಾದ ಖಚಿತ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಬೇಕಾಯಿತು. ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಗುವ ಬಾಯಿ, ಕುತ್ತಿಗೆ, ಗಜ್ಜಲು, ಮುಂಗುದಾಣಗಳ (ಪೆರಿನಿಯಂ) ಹೊಸ ಮಿತಿಮೀರಿದ ವಿವರವಾದ ವರ್ಣನೆ, ಪರಿಭಾಷೆಯ ಕ್ರಮಗಳು ಹೆಚ್ಚಿಕೊಂಡವು. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಅಹಿತ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಆಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಜೆ.ಜಿ.ವರ್ಸುಂಗನೂ ಅವನ ಸಂಗಾತಿಯೂ ಮಾಂಸಲಿಯ (ಮೇದೋಜೀರಕ) ಸಾಗುನಾಳವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. 1642ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದವನು ವರ್ಸುಂಗ್. ಆಮೇಲೆ ಅವನ ಕೊಲೆ ಆಯಿತು; ಅಸೂಯೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವನ ಸಂಗಾತಿಯೇ ಆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರಬೇಕೆಂಬ ಸಂಶಯವೂ ಎದ್ದಿತು. [[ಸ್ವೀಡನ್|ಸ್ವೀಡನ್ನಿ]]ನ ಒ ರುಡ್ಬೆಕ್ಕನೂ (1651), ಡೆನ್ಮಾರ್ಕಿನ ಟಿ.ಬಾರ್ತೊಲಿನಸ್ಸನೂ (1652), ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ಹಾಲು ರಸಮಂಡಲವನ್ನೂ ಕತ್ತಿನ ಸಿರಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನೂ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅವರ ಕೆಲಸ ಮೆಚ್ಚುವಂತಿದ್ದರೂ ಯಾರು ಮೊದಲು ಕಂಡರೆಂಬ ವಿವಾದ ಕಹಿಯಾಗಿತ್ತು. ಎಷ್ಟೋ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗದಿದ್ದ, ಯುಸ್ಟೇಷಿಯನ್ನನ ತಗಡು ಚಿತ್ರಗಳು ಈ ನಿಜಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಮುಂಚೆಯೇ ತೋರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಇವೆಲ್ಲ ಅಸೂಯೆಗಳಿಗೂ ಬುಡವಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಲೆಗಳು-ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯದೊಂದಿಗೋ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದೊಂದಿಗೋ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಹಸುಳೆಯಂಥ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಜಡವಾಗಿದ್ದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮನ್ನಣೆಕೊಟ್ಟುವು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಹೊರಗೇ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಯಿತು ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರು ಬಯಲು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಜನರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವೈದ್ಯಸೇವೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದರೆ, ವೈದ್ಯರೂ ವೈದ್ಯ ಕಲಿವವರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತಿರಬೇಕೆಂದು ಮನದಟ್ಟಾಯಿತು. ಲಂಡನ್ನಿನ ಗ್ರೇಟ್ ವಿಂಡ್‍ಮಿಲ್ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಹಂಟರ್ ತನ್ನ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲೇ ಹೆಸರಾದ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ (1770). ತಾನೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಅಂಗಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವ ಕೋಣೆಗಳು, ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರಾಕಾರದ ರಂಗವೂ ಅವನ ವಾಸದ ಮನೆಯೂ ಅದರಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಶಾಲೆಗಾಗಿ ಅದರಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸಿದ್ದ. 13 ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಅವನು ಸಾಯುವ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅವನ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಕ್ಕೆ 100,000 ಪೌಂಡುಗಳನ್ನು ಖರ್ಚುಮಾಡಿದ್ದ. ಅವನು, ಅವನಿಗಿಂತ ಇನ್ನೂ ಹೆಸರಾದ ಅವನ ತಮ್ಮ [[ಜಾನ್ ಹಂಟರ್]], ಅಲ್ಲದೆ ವಿಲಿಯಮ್ ಹ್ಯೂಸನ್ ಈ ಮೂವರೂ ಕೂಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಪಾಠಹೇಳಿ, ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಂಡು ವಿಶೇಷ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಶೋಧನೆಗೆ ಕೈಹಾಕುವಂತೆ ಅನೇಕರನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದರು. 63 ವರ್ಷಗಳು ನಡೆದ ಆ ಶಾಲೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವವರ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠ ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು. ಆ ಶಾಲೆಯ ಮೊದಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹ್ಯೂಸನ್ನನ ಪರಮ ಗೆಳೆಯನಾದ [[ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್|ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರಾಂಕ್‍ಲಿನ್]] ಆಗಾಗ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ. ಕೆಲಸದ ಮಧ್ಯೆ ವಿಷಕ್ರಿಮಿಗಳಿಂದ ನಂಜಾಗಿ ಹ್ಯೂಸನ್ ಸತ್ತಾಗ, ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು [[ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಫ್ರಾಂಕ್‍ಲಿನ್ ಒತ್ತಾಯಮಾಡಿ ಕಳುಹಿಸಿದ. ಆ ಪೀಳಿಗೆಯವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಅಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರಾಗಿ ಹೆಸರಾದರು. ಇದೇ ತೆರನ ಶಾಲೆಗಳು ಅಲ್ಲೂ ತೆರೆದವು. 1828ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 7 ಖಾಸಗಿಯಾಗೂ 4 ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಲೆಗಳು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಎಡಿನ್‍ಬರೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. 126 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (1720-1846) ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡರ್ ಮನ್ರೋಗಳು (ಅಪ್ಪ ಮಗ, ಮೊಮ್ಮಗ) ಒಬ್ಬರಾದಮೇಲೊಬ್ಬರು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದರು. 12,800 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದ ಎಡಿನ್‍ಬರೊ ಒಂದು ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹಾಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಹೆಸರಾಂತ ಸೋದರರಾದ ಜಾನ್ ಬೆಲ್, ಚಾರಲ್ಸ್ ಬೆಲ್ ಇವರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಬಯಲು ಶಾಲೆ ಒಂದಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಅಂದಿನಿಂದಲೂ ಹೆಸರಾಗಿರುವಂತೆ, ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವ ರೀತಿಗೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಖಚಿತತೆಗಳ ಹೆಗ್ಗುಣಗಳೂ ಕೂಡಿಕೊಂಡವು. ವಿಲಿಯಂ ಹಂಟರನ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯ ಗ್ಲಾಸ್ಗೊ ನಗರಕ್ಕೆ ದತ್ತಿ ಆಯಿತು. ಈಚಿನವರೆಗೂ ಅದು ಆಸಕ್ತರ ಕೇಂದ್ರ ಎನಿಸಿತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಜಾನ್ ತನ್ನ ಅಣ್ಣನಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ. ಲಂಡನ್ನಿನ ರಾಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಸರ್ಜನ್ನಿನ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಉಪಯುಕ್ತ ಆಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಅದು ಈಗಲೂ ಇದೆ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾಯಿದೆಗಳು- ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಲಿಕೆಗಾಗಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಹೆಣಗಳು ಬೇಕಾದುವು. ಅವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಂಗದಲ್ಲಿ ಹವಣಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಮಾಧಿಗಳಿಂದ ಅಗೆತೆಗೆದು ತರುವವರಿಂದ ಶಾಲೆಗಳು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದ ಬಹಳ ಅವಾಂತರವಾಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ 1827ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಹೇರ್ ಎಂಬ ಅಪರಾಧಿಗಳ ದುಷ್ಕರ್ಮಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದುವು. ಇವರು ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದವರನ್ನು ಸಾಯಿಸಿ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಎಷ್ಟೋ ಕಾಲದಿಂದ ವೈದ್ಯವಿದ್ಯಾಸಕ್ತರಾದ ಮುಂದಾಳುಗಳು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾಯಿದೆ (1832) ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಇದರಿಂದ ವಾರಸುದಾರರಿಲ್ಲದ ಹೆಣಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅಪ್ಪಣೆ ಪಡೆದ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಮಸಾಚುಸೆಟ್ಸಿನ ನ್ಯಾಯ ವಿಧಾಯಕ ಸಭೆ ಒಪ್ಪಿದ (1831) ಇದೇ ತೆರನ ಕಾಯಿದೆಯ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೇಗನೆ ಅಮೆರಿಕದ ಇತರ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳೂ ಅನುಸರಿಸುವಂತಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ-ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಹಳೆಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಾಲೆಗಳ, ಅಂದರೆ ಮೊದಲು ಎಡಿನ್‍ಬರೋದ ಮನ್ರೋಗಳ, ಆಮೇಲೆ ಲಂಡನ್ನಿನ ಹಂಟರರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನೇ ಹಿಡಿಯಿತು. ಸುಮಾರು 1730ರಲ್ಲಿ ತಾಮಸ್ ಕ್ಯಾಡ್ವಾಲಾಡರ್ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆ ತೆರೆದ. ಅವನು ಚೆಸೆಲ್ಡೆನ್ನನ ಶಿಷ್ಯ.1750ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಲೆಯಿತ್ತು. ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡಿನ ಸೋದರರಾದ ಹಂಟರುಗಳ ಮನೆತನದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಿಲಿಯಂ ಹಂಟರ್ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದ. ವಿಲಿಯಂ ಪಿಪ್ಪೆನ್, ಜಾನ್ ಮೋರ್ಗನ್ ಎಂಬಿಬ್ಬರು ತರುಣರು (1765) ಕೆಲ ಕಾಲದ ಅನಂತರ ಅದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾದ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಂದು ವೈದ್ಯಶಾಲೆ ಹೊಂದಿಸಿದರು., ಇವರು ಮೊದಲ ಮನ್ರೊ, ಹಂಟರುಗಳ ಶಿಷ್ಯರು. ಪಿಪ್ಪೆನ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ, ಹೆರಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಹೆಣದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕೆಡದಂತಿಡುವ ವಿಧಾನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಮೋರ್ಗನ್ ಬರೆದ. ಹೀಗೆ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ವೈದ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ ಕ್ಯಾಸ್ಟಾರ್ ವಿಸ್ಟಾರ್ (1808-1818) ಒಂದು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದು, ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಮುಂಗಾಲಿನ ಬಿಗುಪ (ಟೆನ್ಸಾರ್ ಟಾರ್ಸಿ) ಸ್ನಾಯುವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿ, ಮಾದರಿ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಒಂದನ್ನು ಬರೆದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ನರ್ (1831-53) ಆ ಆಲಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ. [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]] ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ (ಆಮೇಲೆ ಕೊಲಂಬಿಯ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯ) ಸೇರಿದಂತೆ 2 ನೆಯ ವೈದ್ಯಶಾಲೆ ಆಯಿತು. ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಆದಂತೆ ಈ ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಹೆಣಗಳು ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. ಸ್ಮಶಾನಗಳಲ್ಲಾದ ಕಳವುಗಳಿಂದ ರೊಚ್ಚಿಗೆದ್ದ ಜನ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿ ಷಿಪ್ಪೆನ್ನನ ಮನೆಗೆ ನುಗ್ಗಿ, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ದಾಳಿಯಿಟ್ಟರು. ಮಸಾಚುಸೆಟ್ಸಿನ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‍ನಲ್ಲಿನ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ ಬಂದಿತು (1782). ಅಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ ಜಾನ್ ವಾರೆನ್ ಬಳಿ 20 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದರು. ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಹೆಣ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಿರಿಯ ಆಲಿವರ್ ವೆಂಡೆಲ್ ಹೋಮ್ಸ್ (1847) ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ. ಇವನು ಅಮೆರಿಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಗುರುಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಗನಾಗಿ ಶಿಷ್ಯಪ್ರಿಯನಾದ. ಇವನೊಬ್ಬ ಕವಿ. ಬಾಣಂತಿನಂಜಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ತೋರಿದ ಐ.ಪಿ.ಸೆಮ್ಮೆಲ್‍ವಿಸ್‍ನ ಅಮೆರಿಕದ ದೂತನಾಗಿದ್ದ. ಅಮೆರಿಕದ ಡಾರ್ಟ್‍ಮತ್, ವರ್ಜಿನಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಗನೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳು ಹುಟ್ಟಿದುವು. ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿ ಜಿಫರ್ಸನ್ ವೈದ್ಯ ಕಾಲೇಜಾಯಿತು (1825). ಲಂಡನ್ನಿನ ಜಿ.ಎಸ್.ಪ್ಯಾಟಿಸನ್ ಅದರಲ್ಲೊಬ್ಬ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯದ ಮೂರನೆಯ ಕಾಲೇಜು ಹುಟ್ಟಿ (1839). ಎಸ್.ಜಿ.ಮಾರ್ಟನ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ. ಅಮೆರಿಕದ ಬೇರೆಬೇರೆ ಜನಾಂಗಗಳ ತಲೆಬುರುಡೆಗಳನ್ನು ಬಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ `ಅಮೆರಿಕದ ತಲೆಬುರುಡೆಗಳು ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು 1839ರಲ್ಲೇ ಬರೆದ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ (1849). ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಲಸ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಆ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜ್ಞಾನ ಕೇವಲ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಇತರ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿತ್ತು. === ಡಾರ್ವಿನನ ಅನಂತರ === ಜೀವಿಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾಲ: ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಇದ್ದ ಜೀವಿಯಿಂದಲೇ ಮಿಕ್ಕ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಬಂದುವು ಎಂದರೆ ಹಿಂದೆ ಬದುಕಿದ್ದ ಪ್ರಾಣಿಜಾತಿಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದಲೇ ಇಂದಿನ ಪ್ರಾಣಿಜಾತಿಪ್ರಭೇದಗಳು ಹುಟ್ಟಿದುವೆಂದು ಡಾರ್ವಿನ್ (1859) ಹೇಳುವಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಏಕತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅವನ ಆರಿಜಿನ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಷೀಸ್ (ಪ್ರಾಣಿಜಾತಿಪ್ರಭೇದಗಳ ಮೂಲ) ಪುಸ್ತಕದ ಮುಖ್ಯಾಂಶ. ಒಂದೊಂದು ಜೀವಿಯೂ ಅದರ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಒಂದಕ್ಕೊಂದರ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಮಾನವೇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಕಾರ, ರಚನೆ, ವಿಕಾಸ ಸುತ್ತಣ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಆಗುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರಿತರೆ ಅದೇ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೂ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣ (ಜನರಲೈಸೇಷನ್); ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂಲತತ್ವ ತಿಳಿಯಲು ನೆರವಾಗುವ ಘಟನೆ. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಇದು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಕ್ರಾಂತಿ ಎಬ್ಬಿಸಿತು. ಹಿಂದೆಯೇ, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ತೋರಿದ ಜೀವನಸೋಪಾನವೂ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಅಂಡಾಣುವಿನಿಂದಲೇ ಆಗುತ್ತವೆಂಬ ಹಾರ್ವೆ ಸೂತ್ರವೂ ಇದೇ ಮೂಲ ತತ್ವವನ್ನು ಮುನ್ಸೂಚಿಸಿದ್ದುವು. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಾಮತಿ ನೋಡುವ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ನಷ್ಟವಂಶಜೀವಿ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ಇದನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುವ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿದ್ದರೂ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ ಅನುವಂಶಿಕ ಮೂಲತತ್ವ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒಳ ಸಂಬಂಧ-ಇವನ್ನು ಕಾಣಲು ಡಾರ್ವಿನ್ನನ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಮಹಾ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ಕಲ್ಪನೆ, ನಿದರ್ಶನಗಳು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದುವು. ಎಲ್ಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳ ರಚನೆಯ ಏಕತೆಯನ್ನು ಜನ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಿಳಿದರಲ್ಲದೆ ಒಪ್ಪುವುದಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಕಾಲ ಬೇಕಾಯಿತು.`ವಿಕಾಸ ಪದವನ್ನು ಡಾರ್ವಿನ್ ಕೂಡ ಬಳಸಲ್ಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ [[ಜೀವ ವಿಕಾಸವಾದ|ವಿಕಾಸವಾದ]]ವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಾಣಿ ಗಿಡಮರಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಶೋಧನಾರಂಗ ಹರಡಿತು. ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಇದರಿಂದ ಒಂದು ಹೊಸ ದೆಸೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಮಾನವಹೆಣಗಳಿಗೇ ಮಿತಿಗೊಳ್ಳದೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ, ಒಂದಿಗೇ ಬಾಳುವ ಅಂಥದೇ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಸರಳ ರಚನೆಯ ಜೀವಿಗಳು ಕೂಡ ಮಾನವನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಣ್ಣುನೊಣಗಳ ಬಣ್ಣ ದಂಡಗಳ (ಕ್ರೋಮೊಸೋಮ್ಸ್) ಅಧ್ಯಯನವೂ ಬಟಾಣಿ ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಕೆ ಜಾತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಜೊಹಾನಿಸ್ [[ಗ್ರೆಗರ್ ಮೆಂಡೆಲ್|ಗ್ರಿಗೊರ್ ಮೆಂಡೆಲ್]] ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳೂ ಪೀಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಗುಣಗಳು ಸಾಗಿ ಬರುವುದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೋರಿದುವು. ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲೂ ರೋಗದಲ್ಲೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುವ ಜೀವರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಕೀಳು ಸಸ್ತನಿಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅನುಕೂಲಿಸಿತು. ಸಾಮಗ್ರಿ ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದು, ಬದುಕಿರುವುದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ, ಪ್ರಾಣಿಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಇನ್ನೂ ವಿಶಾಲವಾದ, ಇನ್ನೂ ಫಲಭರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ, ಆಕಾರ ರಚನೆ, ಬೆಳೆವಣಿಗೆ, ವಿಕಾಸಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಶೋಧನೆಗಳು ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ವೈದ್ಯಶಾಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಜೀವಮಾಪನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತಿತರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿಳಿವಳಿಕೆಗಾಗಿ ವೈದ್ಯಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲೇಬೇಕು. ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ಅಪಾಯಕರವಾಗಿತ್ತು; ಈಗ ಇದು ಅಪಾಯವಿಲ್ಲದೆ, ಚೊಕ್ಕವಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಸೋಂಕುಗಳ ಕಾರಣಗಳನ್ನು [[ಲೂಯಿಸ್ ಪಾಶ್ಚರ್|ಲೂಯಿಪಾಶ್ಚರ್]] ತೋರಿದ ಮೇಲೆ, 1869ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಜೋಸೆಫ್ ಲಿಸ್ಟರನ ನಂಜುರೋಧಕ (ಆಂಟಿಸೆಪ್ಟಿಕ್) ಚಳವಳಿಯ ಅನಂತರ, ನಿರಪಾಯಕರವಾಗಿ, ಕೊಳೆಯದೆ ಇರುವಂತೆ, ಹೆಣಗಳ ರಕ್ತನಾಳಗಳೊಳಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಬಾಲಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಇಲ್ಲವೇ ಫಾರ್ಮಲಿನ್ನಿನ ದ್ರಾವಣಗಳಂಥ ನಂಜುರೋಧಕಗಳನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ ಹೋಗಿಸುವುದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ತಿಳಿವಿನ ಆರ್ಜನೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ (ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್) ಇತರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತಷ್ಟೆ. ಅದನ್ನು ಹೆಣಗಳ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದ ವಿಚಾರಗಳೊಡನೆಯೂ ಪಾಠ ಕೋಣೆಯೊಳಗಿನ ವಿಶೇಷ ತಯಾರಿಕೆಯವುಗಳೊಂದಿಗೂ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಲಾಯಿತು. ನೀರ್ಗಲ್ಲಾಗಿಸುವುದು, ಅಡ್ಡ ಕೊಯ್ತಗಳೊಂದಿಗೆ ಫಾರ್ಮಲಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಗಡುಸುಗಟ್ಟಿಸುವುದರಿಂದ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿದರೂ ಭಾಗಗಳ ಆಕಾರ, ಒಂದಕ್ಕೊಂದರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಕೆಡದಿದ್ದುವು. ಹೆಣ ಕೊಯ್ಯುವುದರಿಂದ ಮಿದುಳು ಮತ್ತಿತರೆಲ್ಲ ಒಳಗಿನ ಅಂಗಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೂ ಮೇಲ್ಮೈಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೆಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೀತಿಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲರಿಂದ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶ ಕೈಗೂಡದೆ ಉಳಿಯಿತು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಉದ್ದೇಶ ಸುಮ್ಮನೆ ಒಳ ಅಂಗಗಳ ನಕಾಸೆಗಳನ್ನು ಕಳೇಬರದ ಮೈಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬದುಕಿರುವ ಜೀವಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮಾತ್ರ. 20ನೆಯ ಶತಕದಲ್ಲಿ ಹೆಣಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಜೀವಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯೇ ಮುಖ್ಯವಾಯಿತು. ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ, ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ತಯಾರಿಕೆಗಳ, ಸಂಶೋಧನೆ ಹೆಣಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಬದುಕಿರುವ ಜೀವಿಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಲದ ಅಂಶವೂ ಸೇರುವುದು. ಸೂಸುಮಿರುದರ್ಶನದಿಂದ (ಫ್ಲೂರೋಸ್ಕೋಪಿ) ಒಳಗಿನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕಂಡಿದ್ದನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ರೇಡಿಯೊ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ (ರೇಡಿಯೋಗ್ರಾಫ್) ಆರೋಗ್ಯ, ಅನಾರೋಗ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಆಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ವೈದ್ಯ ವಿದ್ಯೆಯ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಹಂಚಿ ಬಂದ ಅಭ್ಯಾಸ ಕಾಲ 20ನೆಯ ಶತಕದಲ್ಲಿ ಬರುಬರುತ್ತ (ನ್ಯಾಯವಾಗೇ) ಕಡಿಮೆ ಆಯಿತು. ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬೇಕೇಬೇಕಿರುವ ಇತರ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಬೇಗನೆ ಬೆಳೆದುವು. ಇದರಿಂದ ವೈದ್ಯವಿದ್ಯೆಯ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೊಡಕು ಎದ್ದಿತು. ಇದನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಯತ್ನಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ದಿಸೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಿವೆ. ಮೊದಲಾಗಿ, ರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಬೇಕೇಬೇಕು ಎಂದಿರುವವನ್ನು ಅಗತ್ಯ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುವುದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ವ್ಯಾಸಂಗದ ಇತರ ಪಠ್ಯಭಾಗಗಳೊಡನೆ ಇದನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸುವುದು. ಈಗಿನ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು ಗಾತ್ರದಿಂದಲೂ ಮಹಾಗ್ರಂಥಗಳು. ಜೆ.ಸಿ.ಬಿ ಗ್ರಾಂಟ್, ಮೆಯ್ನ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತಿತರರು ಆದಷ್ಟೂ ಅಡಕವಾದ ಚಿಕ್ಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯ ಕಲಿವವರಿಗಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಣದ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ವೈದ್ಯ ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲವೂ ಬಲು ಮುಖ್ಯವೂ ಆಗಿರಬೇಕಿದ್ದರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಾತ್ರ ತೀರ ಕಿರಿದು. ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಾಗುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ, ರಚನೆ, ಆಕಾರಗಳೇ ನಿಜವಾದ ವ್ಯಾಸಂಗ. ಜೀವಿಯ ಮೇಲಣ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭೌತಿಕ, ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ತೋರುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು 20ನೆಯ ಶತಕದ ನಡುವೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಬೆಳೆದಿವೆಯೆಂದರೆ, ಜೀವಿಯ ಹುಟ್ಟುಗುಣವನ್ನೂ ನಮ್ಮ ವಿಶ್ವಕ್ಕೂ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ತಿಳಿಯಲು ನಾವು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಕೇವಲ ಪ್ರಥಮ ಪಾಠದ್ದಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹೊಸ ಮನೋಧರ್ಮ ಇದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಾನವ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಶೋಧನೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಮುಗಿದಂತಿದೆ. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಡಿನ್‍ಬರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಡಿ.ಜೆ.ಕನಿಂಗ್‍ಹ್ಯಾಮ್‍ನ (19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈತ ರಚಿಸಿದ ಕೈಪಿಡಿ ಇನ್ನೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ) ತನಕ ಕಂಡು ಬಂದಿರುವ ನಿಜಸಂಗತಿಗಳೆಲ್ಲ ಆಧಾರಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಈಗ ನಮಗೆ ಎಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲವೆ ಪೂರ್ತಿ ತಿಳಿಯುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವೆವು ಎಂಬ ಧೋರಣೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದರೂ ಇದು ವಿಜ್ಞಾನದ ಎಲ್ಲ ಯುಗಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಡುಕಿನದೇ ಆಗಿದೆ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪಗಳು ಈಗ ಹೊಸ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಹಳೆಯ ವಿಧಾನಗಳೂ ಹಳೆಯ ಸರಳ ಸಲಕರಣೆಗಳೂ ಈಗ ಏನೇನೂ ಸಾಲವು. ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವ ಕೊಠಡಿಗಳ, ಪಾಠ ಹೇಳುವ ಕೋಣೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಈಗ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೂ ಅನೇಕ ತಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಜಾಗವನ್ನೂ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನೂ ಇನ್ನೂ ಹಿರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಇಲಾಖೆಗಳೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ; ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುದಂಶಮಿಣಿದರ್ಶಕ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೊಸ್ಕೋಪ್); ಜೀವಕಣಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ (ಸೈಟೋಲಜಿ) ಬೇಕಾಗುವ ಅತಿವೇಗದ ಗಿರಿಗಿರಿಕೆಗಳು (ಸೆಂಟ್ರಿಫ್ಯೂಜ್‍ಗಳು), ದ್ರವರೂಪದ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸರಕ್ಕನೆ ನೀರ್ಗಲ್ಲಂತೆ ಗಡಸಾಗಿಸಲೂ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಅಲ್ಲದೆ ಜೀವಕಣಗಳ ಕಿರೀಕಿರಿಯ ವಿಭಾಗಗಳ ವಿಕಿರಣತೆಗೂ ಬೇಕಾಗುವ ಉಪಕರಣಗಳು; ಅಂಗಾಂಶದ ತಳಿಯೆಬ್ಬಿಕೆ (ಟಿಷ್ಯೂ ಕಲ್ಚರ್); ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯದ ಬೆಲೆಯುಳ್ಳ ಬೇರೆಬೇರೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಾನವ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಜೋಪಾನಿಸಿಡುವ ಭದ್ರ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು, ಅಲ್ಲದೆ ಚೋದನಿಕಗಳು ಮತ್ತಿತರ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಿಂದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಅನುಕೂಲಗಳು, ಸೂಸುಮಿರುದರ್ಶನ (ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನೂ ತೀರಿದ ನೀಲಿಕಿರಣಗಳನ್ನೂ ಸೂಸುಮಿರುಗಿಸುವ ಸಾಧನ); ನರಮಂಡಲಶಾಸ್ತ್ರ (ನ್ಯೂರಾಲಜಿ); ಜಲಚರ, ಭೂಚರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾಕುವ ಕೊಳಗಳು, ಕೋಣೆಗಳು, ಕ್ರಿಮಿಗಳು ಒಳಸೇರದಂತಿರುವ ಸಲಕರಣೆಗಳಿರುವ ಶಸ್ತ್ರ ಕ್ರಿಯಾಮಂದಿರಗಳು- ಇವೆಲ್ಲ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಆಕಾರ, ರಚನೆ, ವಂಶಾನುಗತ ಗುಣರೀತಿಗಳು, ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಿವೆ. == ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ == ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಮೈಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಒಂದೇ ತೆರನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಅಂಗಭಾಗಗಳ ಅಂಕಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಹಿರಿದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೂ ನುಡಿಗಳೂ ಬೇರೆಬೇರೆ. 1895ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ಒಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದುವು. 1920 ರಿಂದ ಬೇರೆಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ (ನಾಮೆಂಕ್ಲೇಚರ್)ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ತಗ್ಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂಗರಚನೆಯ ಪರಿಶೋಧನೆ ಇಂಡೊ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಾಡುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು. ಇವರ ಹಿಂದಿನವರು ಬಹುಕಾಲದ ಹಿಂದೆ ಒಂದೇ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಒಂದೇ ಪುರಾತನ ಭಾಷೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಬರೆವಣಿಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಚದರಿದರು. ಇವರ ಪ್ರಾಚೀನ ಲಿಪಿಯ ಬರೆಹಗಳಿಂದ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹಳೆಗಾಲದ, ಲಿಪಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ, ಆ ಮೂಲಭಾಷೆಯ ಪದಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಿ ಮರುಜೋಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರ್ಲ್ ಡಿ ಬುಕ್ ರಚಿಸಿದ (1949) ಮುಖ್ಯ ಇಂಡೊ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಆರಿಸಿದ ಸಮಶಬ್ದಗಳ ನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಪದಗಳು ಅನೇಕ ಇವೆ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಸಂಬಂಧದ ಕೆಲವನ್ನು ಆರಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ; eseಟಿ (ಆಸೃಕ್, ರಕ್ತ); osಣ (ಆಸ್ಥಿ, ಎಲುಬು), oಞ (ಅಕ್ಷಿ [[ಕಣ್ಣು]]); bhಡಿu (ಭ್ರೂ, ಹುಬ್ಬು); ಚಿus (ಕಿವಿ); ಟಿಚಿs (ನಾಸಿಕ, ಮೂಗು);os (ಆಸನ, ಬಾಯಿ); ಜಟಿghತಿಚಿ (ಜಿಹ್ವಾ, ನಾಲಗೆ); ಜoಟಿಣ (ದಂತ, ಹಲ್ಲು); geಟ (ಗಂಟಲು); geಟಿu (ಜಾನು, ಮಂಡಿ, ಗದ್ದ); omesos (ಅಂಸ, ಹೆಗಲು, ತೋಳ್ಮೂಳೆ); ಚಿಡಿmos (ತೋಳು); eಟ (ಮೊಳಕೈ); ಜieg (ಬೆರಳು); ಞeಡಿಜ (ಗುಂಡಿಗೆ); ಠಿeಜ (ಪಾದ, ಅಡಿ); oಟಿogh (ನಖ, ಉಗುರು)-ಇವೆಲ್ಲ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದ ಮೂಲಪದಗಳು. ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರೂ ವೈದ್ಯರೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ ಅಂಗರಚನೆಯ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಲು ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೋವ ಪಂಥದ (ಕ್ರಿ.ಪೂ 500-400) ಗ್ರೀಕ್ ವೈದ್ಯರು ಈಗಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳನ್ನಿತ್ತರು. ಡಿಚಿಠಿhe, (ಹೊಲಿಗೆ), sಥಿmಠಿhಥಿsis, (ಕೂಡೇಣು), ಚಿಡಿಣhಡಿoಟಿ, (ಕೀಲು), ಜiಚಿಡಿಣhಡಿosis (ಚರಗೀಲುವೆ) sಥಿಟಿಚಿಡಿಣhಡಿosis (ಕೀಲ್ಗೂಡಿಕೆ), bಡಿಚಿಛಿhium (ತೋಳು), oಟeಛಿಡಿಚಿಟಿoಟಿ (ಮೊಣಕೊನೆ), ಛಿubiಣioಟಿ (ಮೊಣಕೈ), ಛಿoಟoಟಿ (ಹೆಗ್ಗರುಳು), ಚಿoಡಿಣಚಿ (ಮಹಾಧಮನಿ)-ಈ ಪದಗಳು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಕೊಟ್ಟುವು. ಇದೇ ಚಿoಡಿಣಚಿ ಪದವನ್ನು ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀ¸ ಉಸಿರ್ನಾಳಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದ್ದ, ಜuoಜeಟಿum (ದುರಾರ್ಗರುಳು) ಎಂದರೆ ಹನ್ನೆರಡು ಬೆರಳಗಲದ ಅಂಗ, ಛಿhoಡಿoiಜ (ಕಣ್ಣರಾಯು), ಛಿಚಿಟಚಿmus, sಛಿಡಿiಠಿಣoಡಿius (ಬರೆವ ಜೊನ್ನಾಳಿಕೆ)-ಈ ಪದಗಳು ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡ್ರಿಯ ಮಠದಿಂದ (ಕ್ರಿ,ಪೂ 300-250) ಬಂದವು. ಗ್ರೀಕರ ಪೂರ್ವಜರಾದ ಕ್ರೀಟನ್ (ಮಿನೋಅನ್) ಜನರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ತಾವರೆ ಎಲೆಯಂತಿದ್ದ ಗುರಾಣಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಗ್ರೀಕರು ಣhಥಿಡಿoiಜ ಗ್ರಂಥಿಯ ಹೆಸರಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಗ್ರೀಸ್, ಈಜಿಪ್ಟ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ..ಪೂ.250ರ ಅನಂತರ ಯುದ್ಧಗಳೂ ರಾಜಕೀಯಗಳೂ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ತಡೆದುವು. ಕ್ರಿ,ಶ.30ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ರೋಮ್ ಪ್ರಬಲ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಔಲಸ್ ಕಾರ್ನೀಲಿಯಸ್ ಸೆಲ್ಸಸ್ ಒಂದು ವಿಶ್ವಕೋಶ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ. ಅದರ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ ಹಿಂದಿನ 3 ಶತಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಷ್ಟು ಇಲ್ಲಷ್ಟು ಆದ ಕೆಲಸದ ಫಲಗಳನ್ನು ಕೂಡಹಾಕಿ, ಸೊಗಸಾದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಇಂದಿನ ಹೆಸರುಗಳಿವು ಚಿbಜomeಟಿ (ಉದರ, ಒಡಲು), ಚಿಟಿus (ಆಸನ, ಗುದ), ಛಿಚಿಡಿಣiಟಚಿge (ಮೆಲ್ಲೆಲುಬು), humeಡಿus (ತೋಳ್ಮೂಳೆ) oಛಿಛಿiಠಿuಣ (ಹಿಂದಲೆ), ಠಿಚಿಣeಟಟಚಿ (ಮಂಡಿಚಿಪ್ಪು), ಡಿಚಿಜius (ಆರೆಲುಬು), sಛಿಡಿoಣum (ಬೀಜಚೀಲ, ತರುಡುಚೀಲ) ಣibiಚಿ (ಕಣಕಾಲೆ) uಣeಡಿus (ಗರ್ಭಕೋಶ), veಟಿಣಡಿiಜuಟus (ಜಠರ, ಅನ್ನಕೋಶ), veಡಿಣebಡಿಚಿ (ಬೆನ್ನೆಲುಬು)-ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಇದೆ. ರೋಮಿನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮನಾಗಿದ್ದವ, ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ವೈದ್ಯ ಗ್ಯಾಲೆನ್, ಇವನು ಕೊಟ್ಟ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯದ್ವಾತದ್ವವಾಗಿ ಗಲಿಬಿಲಿ ನಿಡಿಸುವಂಥವೇ ಹೆಚ್ಚು. ಒಂದೇ ಅಂಗಭಾಗಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅಂಕಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆಲ್ಲ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಇವನು ಎಚ್ಚರಗೇಡಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನಿಟ್ಟ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಈಗಲೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿವೆ :ಚಿಟಿಚಿsಣomosis (ಅಡ್ಡಗೂಡಣೆ), ಛಿಚಿಡಿoಣiಜ (ತಲೆಗೊರಳ), eಠಿiಜiಜಥಿmus (ತರುಡ ಮೇಲ್ನಾಳ), gಟoಣಣis (ದನಿಗುಂಡಿ, ದನಿತಂತು), hಥಿಚಿಟoiಜ (ಗಾಜಂದ), meಛಿoಟಿium (ಮೊದಲಿಸಿ), ಠಿಚಿಟಿಛಿಡಿeಚಿs (ಮಾಂಸಲಿ), ಠಿeಡಿiಣoಟಿeum (ಹೊರಬಿಗಿಪೊರೆ), ಠಿsoಚಿs (ಟೊಂಕಣ), uಡಿeಣeಡಿ (ಮೂತ್ರಕನಾಳ), zಥಿgomಚಿ (ನೂಗೆಲುಬು)-ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಇವು ಗ್ರೀಕ್ ಮೂಲದವು. ಗಾಲೆನ್ನನ ಸಮಕಾಲೀನ ಜೂಲಿಯಸ್ ಪೊಲಕ್ಸ್ (139-192) ಪದಲಕ್ಷಣಗಳು, ವಿವರಣೆ, ಅವತರಣಗಳಿರುವ ಒಂದು ಶಬ್ದಕೋಶವನ್ನು ಬರೆದ.ಚಿmಟಿioಟಿ (ಉಲ್ಬ), ಚಿಟಿಣiಣheಟix (ಕಿವಿಯಾಲೆ), ಚಿಣಟಚಿs (ಊರೆಲು, ಎಲುಮೇರು), ಚಿxis (ಅಚ್ಚೆಲುಬು), ಛಿಟiಣoಡಿis (ಹೆಂಬುಲ್ಲಿ), ಛಿಡಿiಛಿoiಜ (ಉಂಗುರಂದ), eಠಿisಣಡಿoಠಿheus (ತಿರುಗಣಿಕ), gಚಿsಣಡಿoಟಿemius (ಕಾಲ್ಕಂಡ), ಣಡಿಚಿgus (ಆಡುಳ್ಳಿ), ಣಡಿoಛಿhಚಿಟಿಣeಡಿ - ಇವೆಲ್ಲ ಅವನ ಪದಗಳು ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅನಂತರ ಒದಗಿದ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಮಿಗಿಲಾದ ಕುರುಡುಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ, ಹಿಬ್ರೂ ಅನುವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹಳೆಯ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಗ್ರೀಕ್ ಮೂಲಗ್ರಂಥಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗದಿದ್ದರೂ ವಿದ್ಯೆಗಳ ಪುನರುದ್ಧಾರ ಕಾಲದ ತನಕ ಯಾರಿಗೂ ಅವು ಸಿಗಲೂ ಇಲ್ಲ. ಅಚ್ಚಾಗಲೂ ಇಲ್ಲ. 13ನೆಯ ಶತಕದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಹಾಕುವುದು ರೂಢಿಗೆ ಬಂದಮೇಲೆ ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹೊರಬಂದು ಜನಜಾಗೃತಿಗೆ ನೆರವಾದುವು. ಆ ಕಾಳಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯವಿದ್ಯೆ, ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಪದಗಳೇ ಉಳಿದಿದ್ದುವು. ಯೆಹೂದಿ ಅನುವಾದಕರು ಹಿಬ್ರೂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ತನ್ನ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಕೆಲವು ಅರಬ್ಬಿ, ಹಿಬ್ರೂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ಹಿಬ್ರೂ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ್ದ. ಇಂದಿನ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅರಬ್ಬಿ ಪದಗಳು ಈಗಲೂ ಉಳಿದಿವೆ; ಟಿuಛಿhಚಿ (ಹೆಗ್ಗತ್ತು, ಕುಂಕೆ), bಚಿsiಟiಛಿ (ತಳಾಳದ), ಛಿeಠಿhಚಿಟiಛಿ (ಕಪಾಲದ, ತಲೆಯ), ಜuಡಿಚಿmಚಿಣeಡಿ (ದರಕುಪೊರೆ), ಠಿiಚಿ mಚಿಣeಡಿ (ಎಳಸುಪೊರೆ), sಚಿಠಿheಟಿಚಿ (ಅವಿತಿಗ), ಂಣಟಚಿs (ಎಲುಮೇರು), ಚಿಟveoಟus (ಹಲ್ಗೂಡು, ಗಾಳಿಗೂಡು), ಛಿhoಚಿಟಿಚಿ (ಸಾಗಾಲಕಿ), miಣಡಿಚಿಟ (ಸೀಸಕದ) -ಈ ಪದಗಳು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಕೊಟ್ಟವು. ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ಸನಿಂದ ಛಿoಡಿಠಿus ಛಿಚಿಟಟosum (ಅಡ್ಡಸೇರ ದಿಂಡು), ಅಲ್ಲದೆ ಸ್ನಾಯುಗಳ, ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಹಲವಾರು ಹೆಸರುಗಳು ಬಂದವು. ತಿಯೊಫ್ರಾಸ್ಟಸ್ ಪ್ಯಾರಸೆಲ್ಸಸ್ಸನ (1493-1541) ವಿಚಿತ್ರ ವ್ಯಸನಮಯ ಮನದಿಂದ sಥಿಟಿoviಚಿ (ಕೀಲೋಳು) ಹುಟ್ಟಿತು. ಅಚ್ಚುಹಾಕುವುದು ಬಂದಮೇಲೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೆಸರುಗಳ ಬಳಕೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಬಳಸಿದ್ದನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬಳಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಆಸಕ್ತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಬಹುವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದುವು. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಬರೆಹಗಾರನೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ ನಾಮಾನುಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಸುಮಾರು ಅರೆಲಕ್ಷ ಪದಗಳು ರಾಸಿಗೂಡಿದವು. ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಬಂದುವು; ಬಾದಾಮಿ (ಚಿmಥಿgಜಚಿಟಚಿ ಮೆಂಡಿಕೆ), ಜೀವದ ಮರ (ಚಿಡಿboಡಿ viಣಚಿe ಮರಗವಲು, ಮರಮಡಿಕೆ), ಆಡು (ಣಡಿಚಿgus ಆಡುಳ್ಳಿ), ಮೇಕೆ (hiಡಿಛಿus ಕೊಂಕುಳ್ಗೂದಲು), ಸಮುದ್ರ ಕುದುರೆ (hiಠಿಠಿoಛಿಚಿmಠಿus ಕಡಲ್ಪಟ್ಟು)-ಇವು ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಬಂದುವು. ಹಲವು ಪದಗಳು ಮೂಲಾರ್ಥವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೀರ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ: ಸ್ನಾಯುವಿಗೆ musಛಿuಟus (ಸಣ್ಣ ಇಲಿ), ಧಮನಿಗೆ ಚಿಡಿಣeಡಿiಚಿ (ಗಾಳಿಧಾರಕ), ನರಕ್ಕೆ ಟಿeಡಿvus (ಬಿಲ್ಲಿನ ನಾಣು), ಪಾವನಿಗೆ sಚಿಛಿಡಿum (ಪಾವನ), ಕಿರುಗ್ರಂಥಿಗೆ gಟಚಿಟಿಜuಟಚಿ (ಕಿರುಓಕ್ಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ. ಸ್ನಾಯುಗಳೂ ಚಿಟ್ಟಿಲಿಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಸ್ನಾಯುವಿನ ಹೆಸರು (musಛಿಟe) ಬಂದಿರಬಹುದು. ಶಿಲಾಯುಗದ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ಬೇಟೆಗಾರ ಕೊಂದ ಪ್ರಾಣಿಯ ಚರ್ಮ ಸುಲಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಕೈ ತಿವಿದುದರಿಂದ ಕೆಲವು ಉದ್ದನೆಯ ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದ ಕುಗ್ಗಿತದ ಅಲೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಒಳಗೆ ಸಣ್ಣ ಇಲಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ಶಂಕಿಸಿರಬಹುದು. ಇದನ್ನೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಚಿಕ್ಕ ಹಲ್ಲಿ ಎಂದ. ಇಟಲಿಯ ಬಿಸಿಲು ಬೀಳುವ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊಳೆದಾಡುವ ಚಿಕ್ಕ ಹಲ್ಲಿಗೆ ಟಚಿಛಿeಡಿಣus ಹೆಸರಿದೆ. ಸ್ನಾಯುವಿಗೆ ಇದೂ ಒಂದು ಹೆಸರು. ಈಗಲೂ ಇತ್ತಲೆಗ (ಬೈಸೆಪ್ಸ್) ಸ್ನಾಯುವಿನ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಟಚಿಛಿeಡಿಣus ಎಂದಿದೆ. ಸತ್ತವರು ಪಾವನಮೂಳೆಯ ಸುತ್ತ ಅಣುಗೂಡಿಕೊಂಡು ಬದುಕುವರು ಎನ್ನುವ ರಬ್ಬಿನಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಹತ್ವದಿಂದ ಪಾವನ, ಮಹಾ ಎಂಬರ್ಥ ಬರುವಂತೆ ಗ್ರೀಕ್ ಪದದ ಹೆಸರಾಗಿ sಚಿಛಿಡಿum ಬಂದಿರಬೇಕು. ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರುಗಳ ಉದ್ದನೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದಂತಕಥೆ, ಮತ, ಬಂಡುಮಾತು, ತಮಾಷೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿದೆ. ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣದ ಅಮಾನ್‍ನಿಂದ ಛಿoಡಿಟಿuಚಿmmoಟಿis (ಜ್ಯೂಪಿಟರನ ಕೋಡು), ಣeಟಿಜo ಚಿಛಿhiಟಟes (ಅಕಿಲಸನ ಕಂಡರ), iಡಿis (ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು, ಕನೀನಿಕೆ, ಪಾಪಪೊರೆ), hಥಿmeಟಿ (ಮದುವೆ ದೇವತೆ, ಯೋನಿಪೊರೆ), moಟಿs veಟಿeಡಿis (ರತಿಯ ದಿಮ್ಮು) ಬಂದಿದೆ. ಕ್ರಿಸ್ತಮತದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, moಡಿsus ಜiಚಿboಟi (ದೆವ್ವದ ಕಡಿತ, ಗರ್ಭನಾಳ ತುದಿ), ಠಿomum ಚಿಜಚಿmi (ಅದಮನ ಸೇವು, ಗಂಟಲಮಣಿ), musಛಿuಟus ಡಿeಟigiosus (ಭಕ್ತಿಪರವಶತೆಯಿಂದ ಎಂಬಂತೆ ಕಣ್ಣನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತಿರುಗಿಸುವ ಸ್ನಾಯು), ಟಥಿಡಿಚಿ ಜಚಿviಜus (ದೇವಿಡ್ಡನ ಕಿನ್ನರಿಯಂಥ ಮಿದುಳಿನ ಭಾಗ), ಠಿsಚಿಟಣeಡಿium (ಕಿನ್ನರಿಯಂಥ ಮಿದುಳಿನ ಭಾಗ), ಇವೆ. ಬಂಡುಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ, ನರಮಂಡಲದ ಕಷ್ಟತರವಾದ ವ್ಯಾಸಂಗ ಎಳೆಯರಿಗೆ ಸ್ವಾರಸ್ಯ ಹುಟ್ಟಿಸಲೂ ನೆನಪಿಗಾಗೂ ಮಿದುಳಿನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಗೆ mಚಿmiಟಟಚಿಡಿಥಿ (ಮೊಲೆಯಂಥ), ಟಿಚಿಣes (ಪಿರ್ರೆಗಳು) ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಸರುಗಳು ಬಂದುವೆಂದು ಇಟಲಿಯ ಒಬ್ಬ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಸ್ಯ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ, ಇತ್ತ ಬಾರೆಂದು ಕಣ್ಣುಹೊರಳಿಸುವ ಸ್ನಾಯು musಛಿuಟus ಚಿmಚಿಣoಡಿius ಮುತ್ತಿಡುವ ಸ್ನಾಯು, musಛಿuಟus osಛಿuಟಚಿಣoಡಿius ದೀನತೆ ತೋರುವಂತೆ ಕಣ್ಣನ್ನು ಕೆಳಮುಖಮಾಡುವಂತೆ ತೋರುವ ಸ್ನಾಯು, musಛಿuಟus humiಟis ಗಮನಿಸುವಾಗ ಕಿವಿಯನ್ನು ನೆಟ್ಟಗೆ ಮಾಡಿಸುವ (ಕುದುರೆ) ಸ್ನಾಯು, musಛಿuಟus ಚಿಣಣeಟಿಣioಟಿis ನಿದ್ದೆಗಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಸುವ ಸ್ನಾಯು musಛಿuಟus ಜoಡಿmiಣಚಿಣoಡಿ ಇವೆಲ್ಲಾ ಇದೆ. === ಕುತೂಹಲಕರ ಹೆಸರುಗಳ ಮೂಲ === ಮೂಳೆಗಳು; ಮೊದಲಿಗೆ ಚಿsಣಡಿಚಿgಚಿಟus (ಬೆನ್ಮೂಳೆ), ಣಚಿಟus (ಣಚಿxiಟಟus) (ಕುದುರೆ ಕಾಲಿನ ಹರಡಿನ ಮೂಳೆ)- ಈ ಮೂಳೆಗಳಿಂದ ರೋಮಿನ ಯೋಧರು ಪಗಡೆಯ ದಾಳಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಚಿsಣಡಿಚಿgಚಿಟus ಗೆ ಹೀನಾರ್ಥ ಬಂದು ಬೆನ್ಮೂಳೆಯಾಗಿದ್ದುದು ಜಾರಿ ಹರಡೆಲುಬಿನ ಅರ್ಥ ಪಡೆಯಿತು. ಕೋಗಿಲೆಯ ಕೊಕ್ಕಿನಂತಿರುವುದನ್ನು ಕೊಕ್ಸಿಕ್ಸ್ (ಕೋಕೆಲು) ಮೂಳೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಗೆಯ ಕೊಕ್ಕಿನಂತೆ (ಞoಡಿoಟಿe) ಇರುವುದರಿಂದ ಛಿoಡಿoಟಿoiಜ (ಕೊಕ್ಕಂದ) ಆಯಿತು. ಬಿಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹುರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕಟ್ಟುವ ಕೊಕ್ಕಿಗೂ ಗ್ರೀಕರು ಇದೇ ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಸ್ನಾಯುಗಳು: ಹಡಗಿನ ಕಂಬ ಹತ್ತಲು ನಾವಿಕನಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಸ್ನಾಯು musಛಿuಟus ಟಿಚಿviಣiಛಿus (ನಾವಿಕನ ಸ್ನಾಯು); ಗಾಳಿಪಟ ಇಲ್ಲವೇ ಕ್ರೈಸ್ತ ಜೋಗಿಯ ಕುಂಚಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ, ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲೊಂದು musಛಿuಟus ಛಿuಛಿuಟಟಚಿಡಿis; ಚಿಪ್ಪಿಗ (sಚಿಡಿಣoಡಿ) ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಕತ್ತಿರಿಯಂತೆ ಕಾಲುಗಳನ್ನಿರಿಸಿ ಕೂರಲು ನೆರವಾಗುವ ಸ್ನಾಯು (sಚಿಡಿಣoಡಿius). === ಒಳಾಂಗಗಳು === ಬಾಯಿ (sಣomಚಿ) ಪದದಿಂದ ಜಠರ (sಣomಚಿಛಿh) ಆಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕರುಳುಗಳಿಂದ ಬಿಲ್ಲಿನ ಹುರಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಗ್ರೀಕರು ಕರುಳುಗಳನ್ನು ಛಿhoಡಿಜe (ಹುರಿ) ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಲೇ sಠಿiಟಿಚಿಟ ಛಿoಡಿಜ (ಬೆನ್ನುಹುರಿ), ಟಿoಣoಛಿhoಡಿಜ (ಬೆಂಬೀವು), sಠಿeಡಿmಚಿಣiಛಿ ಛಿoಡಿಜ (ರೇತು ನಾಳ) ಆದುವು. ಈಗಲೂ ಒಳಾಂಗಗಳ ಹೊಲಿಗೆಗೆ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ ಬಳಸುವ ಪ್ರಾಣಿ ಕರುಳಿಂದಾದ ಹುರಿಗೆ ಛಿಚಿಣguಣ (ಬೀವು) ಎಂದಿದೆ. ಕೊಂಕಾಗಿ ಮುರಿಗೆಯಾಗಿರುವ ಸಣ್ಣಕರುಳಿನ ಕೊನೆಯ ಭಾಗ iಟeum (ಮುರಿಗರುಳು) ಆಗಿದೆ. ಬೈಬಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕರುಣೆಯ ಕರುಳುಗಳು ಎಂದಿದೆ. ನಮ್ಮ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಅನುವಾಗುವ ಸ್ನಾಯುಗಳೆಲ್ಲ ಗಂಟಲುಕುಳಿ ಭಾಗದ ಆಹಾರನಾಳದಿಂದಾದುವು. ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಮೊಗಚರ್ಯೆಗಳಿಗೂ ಒಳಾಂಗಗಳಿಗೂ ನಾವು ತಿಳಿದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ನಾವು ಒಪ್ಪುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ನೇರದ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಠಿಚಿಟಿಛಿಡಿeಚಿs (ಠಿಚಿಟಿ ಛಿಡಿeಚಿs ಎಲ್ಲ ಮಾಂಸ; ಮಾಂಸಲಿ)ಗೆ ಸಿಹಿ ರೊಟ್ಟಿ (sತಿeeಣ bಡಿeಚಿಜ) ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರೂ ಉಂಟು. ಮೇದೋಜೀರಕವೆಂದಿದ್ದ ಈ ಗ್ರಂಥಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಸುವ ಅಂಗಾಂಶ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ತಿನ್ನುವವರಿಗೆ ಅದು ಮೆತುವಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿರುವುದು. ರಕ್ತನಾಳಗಳು-ಇಂದಿನ ಧಮನಿ (ಚಿಡಿಣeಡಿಥಿ) ಹಿಂದೆ ಗಾಳಿಧಾರಕ ಆಗಿತ್ತು. ಸತ್ತಮೇಲೆ ರಕ್ತವೆಲ್ಲ ಸಿರಗಳಲ್ಲಿ (veiಟಿs) ತುಂಬಿರುವುದರಿಂದ, ಧಮನಿಗಳು ಮುದುರದೆ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿರುವುದರಿಂದ ಧಮನಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಆ ಹೆಸರಾಯಿತು. ಇದರಂತೆ, ಉಸಿರ್ನಾಳಕ್ಕೆ ಚಿಡಿಣeಡಿiಚಿ ಣಡಿಚಿಛಿheiಚಿ (ಒರಟು ಗಾಳಿಕೊಳವೆ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟವನು ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್. ಅದೇ ಈಗ ಕೇವಲ ಣಡಿಚಿಛಿheಚಿ (ಒರಟು; ಉಸಿರ್ನಾಳ) ಆಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಈಗಲಾದರೂ ಗಾಳಿಯನ್ನು ನಿಜವಾಗೂ ಸಾಗಿಸುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಗಾಳಿಕೊಳವೆಯನ್ನು ಚಿಡಿಣeಡಿಥಿ ಎನ್ನದೆ ಹಾಗೆ ಗಾಳಿ ಸಾಗಿಸದಿರುವ ಇಲ್ಲ ಕೊಳವೆಗಳಿಗೂ ಆ ಹೆಸರೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಕತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಧಮನಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿವುದರಿಂದ ರೋಗಿಗೆ ಮತ್ತು ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂಥ ನಾಳಗಳಿಗೆ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಛಿಚಿಡಿoಣiಜ (ತಲೆಗೊರಳ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ಇದೇ ತೆರನಾಗಿ ಇವನ್ನು ನಿದ್ದೆ ಬರಿಸುವವೆಂದು ತಿಳಿದು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಚಿಡಿಣeಡಿiಚಿ somಟಿiಜಿeಡಿಚಿ (ನಿದ್ದೆಕಾರಕ ಧಮನಿಗಳು) ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ಹಾಗೆ veಟಿಚಿ ಛಿಚಿvಚಿ (ಸಿರ ಕೊಳ್ಳ) ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಬರಿದಾದ ಸಿರ ಎನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಇದು ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅನುವಾದ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಞoiಟos ಎಂದರೆ ಬರಿದು. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಒಳಾಂಗದ ಪೊಳ್ಳೆಂದೂ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಇದರಂತೆ uಠಿಠಿeಡಿ ಞoiಟos (ಎದೆಗೂಡು), ಟoತಿeಡಿ ಞoiಟos (ಒಡಲು) ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಪದಗಳಿಂದ ಎದೆಗೂಡಿನ ದೊಡ್ಡ ಸಿರಕ್ಕೆ Suಠಿeಡಿioಡಿ ಗಿeಟಿಚಿ ಅಚಿvಚಿ (ಮೇಲಿನ ಸಿರಕೊಳ್ಳ) ಎಂದೂ ಹೊಟ್ಟೆಯದಕ್ಕೆ Iಟಿಜಿeಡಿioಡಿ ಗಿeಟಿಚಿ ಅಚಿvಚಿ (ಕೆಳಗಿನ ಸಿರಕೊಳ್ಳ) ಎಂತಲೂ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ಃಚಿsiಟiಛಿ (ತಳಾಳದ), ಛಿeಠಿhಚಿಟiಛಿ (ಕಪಾಲದ, ತಲೆಯ) ಪದಗಳು ಅರಬ್ಬರಿಂದ ಬಂದುವು. ಂಟ-bಚಿsiಟiಞ ಅಂದರೆ ಮೈಯ ನಡುಗಡೆಯದು ಎಂತಲೂ ಚಿಟ-ಞiಜಿಚಿಟ ಎಂದರೆ ಪಕ್ಕದ್ದೆಂದೂ ಅರ್ಥ, ಅರಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಮೊನದ ಜೆರಾರ್ಡ್ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಇವನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿಗಿಳಿಸುವಾಗ bಚಿsiಟiಞ ಅಂದರೆ ರಾಜನ, ಆಳುವ ಎಂಬರ್ಥ ಕೊಟ್ಟ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಕಾಲದ ವೈದ್ಯರು ಎಡ bಚಿsiಟiಞ ಸಿರ ತೊರಳೆ (ಪ್ಲೀಹ)ಯದರ, ಬಲಗಡೆಯದು ಈಲಿಯದರ (ಲಿವರ್) ಎಡಬಲಗಳ ಛಿeಠಿhಚಿಟiಛಿ ಸಿರಗಳು ಕಪಾಲದ ನಿಜಗೆಲಸಗಳಿಗಾಗಿ ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದುಕೊಂಡರು. ರಕ್ತ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ ರೋಗವೆಂಬ ತಪ್ಪುನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ರೋಗವಿರುವ ಆಯಾ ಭಾಗಗಳ ಈ ಮೇಲಿನ ಸಿರಗಳಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಗೊಂದಲಗಳೆಲ್ಲ ಪದಗಳನ್ನು ಅರಬ್ಬಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಾಗಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿಗೆ ತಂದುದರ ಫಲ. ಂಟಿಚಿ sಣomಚಿ (ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ)ಗಳಿಂದ ಚಿಟಿಚಿsಣomosis (ಅಡ್ಡಗೂಡಣೆ) ಪದ ಹುಟ್ಟಿದರೂ ಇದನ್ನೇ ಮುತ್ತಿಕ್ಕುವುದು ಎಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳಿದಿದ್ದುದೂ ಉಂಟು. ರಕ್ತನಾಳದಿಂದ ರಕ್ತ ತೆಗೆಯಲು ತೂತು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಇರಾಸಿಸ್ಟ್ರೇಟಸ್ ಇದೇ ಪದ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ. ನರಗಳು - ಟಿeuಡಿoಟಿ ಗ್ರೀಕಿನ ಪದದ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿ ಟಿeಡಿvus (ನರ) ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದವಿದೆ. ಇದರ ಹಳೆಯ ಅರ್ಥ ಬಿಲ್ಲಿನ ಹುರಿ ಎಂದಿತ್ತು. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್ ಮತ್ತಿತರರು ಹುಚ್ಚುಹುಚ್ಚಾಗಿ ದಾರಗಳಂತಿರುವ, ನರ, ಕಂಡರ, ಸ್ನಾಯು, ಕೊನೆಗೆ ಸಾಗುನಾಳಗಳನ್ನೂ ಇದೇ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆದರು. ದೇಸೀ ಭಾಷೆಗಳ ಬಳಕೆ : ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೆಸರುಗಳೆಲ್ಲ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನಲ್ಲಿವೆ. ರೋಗಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಗ್ರೀಕಿನವು; ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನ ಠಿuಟmoಟಿ (ಪುಪ್ಪುಸ)ನಿಂದ ಅದರ ರೋಗ ಠಿಟಿeumoಟಿiಚಿ (ಪುಪ್ಪುಸುರಿತ)ಕ್ಕೆ ಗ್ರೀಕ್ ಹೆಸರು; ಹೀಗೆ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನ musಛಿuಟus ನ (ಸ್ನಾಯು) ರೋಗ ಗ್ರೀಕಿನ mಥಿosiಣis (ಸ್ನಾಯುರಿತ) ಆಯಿತು. ಈ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ನಬಹುದು. ಯೂರೋಪಿನ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನದ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನೇ ಎಷ್ಟುಕಾಲ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೆನ್ನುವುದಂತೂ ಸೋಜಿಗವೇ. ಹಾರ್ವೆ, ತಾಮಸ್, ವಿಲ್ಲಸ್, ತಾಮಸ್ ಸಿಡೆನ್‍ಹ್ಯಾಂ ಎಲ್ಲರೂ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನಲ್ಲೇ ಬರೆದರು. ಆದರೆ 1770ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಹಂಟರ್ ಅಚ್ಚುಮಾಡಿಸಿದ ಚಿತ್ರಪಟಗಳ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವರಸೆಗಳು ಎರಡೂ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಸುಮಾರು 1800 ಹೊತ್ತಿಗೆ ಯೂರೋಪಿನ ದೇಸೀ ಭಾಷೆಗಳ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಜಾಗಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ವಿಯನ್ನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ 1859ರ ವರೆಗೂ ಕೆಲವು ವೈದ್ಯ ಪಾಠಗಳು ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುವು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮನುಕ್ರಮದ ಸುಧಾರಣೆ : 19ನೆಯ ಶತಕದ ಕೊನೆಕೊನೆಗೆ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಾದ ಗಲಿಬಿಲಿ ತಡೆಯಲಾರದಂತಾಯಿತು. ಕೆಲವೇಳೆ ವೈದ್ಯಶಬ್ದಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪದಕ್ಕೆ 20 ಸಮಪದಗಳು ಇರುತ್ತಿದ್ದುವು. ಬೇರೆಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಅರ್ಥವಿರುವ 50,000ಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಹೆಸರುಗಳು ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲೂ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲೂ ಇದ್ದುವು. ಕಲಿವವರಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಬೇಡದ ಭಾರವಾಯಿತು. ಮುದ್ರಣಕ್ಕೂ ತೊಡಕಾಯಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲ ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲೂ ಶೋಧನೆಗಳ ಫಲಗಳ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಹರಡಲು ಅಡ್ಡಿ ಆಯಿತು. ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರುಗಳು ವಾಕ್ಯದಷ್ಟು ಉದ್ದುದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ತಿuಡಿmಜಿoಡಿಣsಚಿಣzeಟಿಣzuಟಿಜuಟಿg ಹುಳುವಿನಂತಿರುವ ಅಂಗದ ಉರಿತ (ಚಿಠಿಠಿeಟಿಜiಛಿiಣes- ಕರುಳವಾಳುರಿತ); zತಿoಟಜಿಜಿiಟಿgeಡಿಜಚಿಡಿmgesಛಿhತಿuಡಿ ಹನ್ನೆರಡು ಬೆರಳುಗಳ ಉದ್ದವಿರುವ ಕರುಳಿನ ಹುಣ್ಣು (ಜuoಜeಟಿಚಿಟ uಟಛಿeಡಿ ದುರಾರ್ಗರುಳ ಹುಣ್ಣು).1887 ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘ ಇಂಥ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕಿಳಿಯಿತು. 1889ರಲ್ಲಿ ನೇಮಕವಾದ ನಿಯೋಗ 6 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದೆ ದುಡಿಯಿತು. ಇತರ ದೇಶಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪಟುಗಳ ನೆರವನ್ನೂ ಕೋರಿತು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ತಯಾರಾದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಬಳಕೆಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು, ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ನಿಯೋಗವನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು (1893). ಅಮೆರಿಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಇದೇ ತೆರನ ಒಂದು ಸಮಿತಿ ಇದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿ ತಯಾರಿಸಿತು (1890). ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅಂಗಗಳ ರಚನಾಭಾಗಗಳಿಗೆ ಇಡುವುದರಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮತವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಚರಿತ್ರೆಯ ನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಎಡೆಯಾಗುತ್ತದೆಂಬ ಶಂಕೆಯಿದೆ. ಹೀಗೇ ಇಬ್ಬರು ಸಿಲ್ವಿಯಸ್‍ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಹುಟ್ಟುವ ಎಷ್ಟೋ ಮೊದಲೇ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್‍ನ ನೀರ್ನಾಳದ (ಚಿqueಜuಛಿಣ oಜಿ sಥಿಟvius) ಹೆಸರಿತ್ತು; ವಿಲ್ಲಿಸ್ಸನ ಸುತ್ತನ್ನು (ಛಿiಡಿಛಿಟe oಜಿ Wiಟಟis) ಕೇಸ್ಸೀರಿಯಸ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದ; ಅದೇ ತಾಮಸ್ ವಿಲ್ಲಿಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಎಡ್ಮಂಡ್ ಕಿಂಗ್ ಅದನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿದ್ದ; ವಿಶ್ವಾಸ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿರುವಂಥ 103 ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ 146 ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೊನೆಯ ತೀರ್ಮಾನವಾಯಿತು. ಅಂಗಾಂಶ ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೆಸರುಗಳ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ವರ್ಣಿಸುವಾಗ, ಇರಬೇಕಾದ ಮೈಭಂಗಿಯ (ಚಿಟಿಚಿಣomiಛಿಚಿಟ ಠಿosiಣioಟಿ) ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚೆ ಆಯಿತು. ನಿಂತಿರುವಾಗ ಹಿಂದುಗಡೆ ಇರುವ ಭಾಗಗಳೇ ಅಂಗಾತನಾಗಿ ಮಲಗಿದಾಗ ತಳಗಡೆ ಆಗುವುವು. ಬೋರಲಾದಾಗ ಮೇಲಾಗುವುವು. ಹಿಂದೆ, ಮುಂದೆ, ಮೇಲೆ ಕೆಳಗೆ ಎನ್ನಲು ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಮೈಯ ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ನಿಲುವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವರ್ಣನೆಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಕನಾದ ಸಂಬಂಧಸೂಚಕ ಅವ್ಯಯಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚು, ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಮೈ ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಂತು, ಅಂಗೈಗಳು ಮುಂದೆ ತೋರುವಂತೆ, ತೋಳುಗಳು ಮೈ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುವುದು ಮೂಲ ನಿಲುವು ಎಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾಯಿತು. ಮುಂದೋಳು, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಹಿಂದೆ ಎನ್ನುವ ಬದಲಾಗಿ ಅಂಗೈಯ (voಟಚಿಡಿ) ಬೆಂಗಡೆಯ, (ಜoಡಿsಚಿಟ) ಎಂದು, ಹೀಗೇ ಪಾದದಲ್ಲೂ ಮೇಲೆ ಕೆಳಗೆ ಎನ್ನುವುದರ ಬದಲು ಅಂಗಾಲಿನ (ಠಿಟಚಿಟಿಣಚಿಡಿ), ಬೆಂಗಡೆಯ (ಜoಡಿsಚಿಟ) ಎಂದಾದವು. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡಿನ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ (1895) ಜರ್ಮನ್ ಸಂಘದ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಪಟ್ಟಿ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಾಸೆಲ್ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. 50,000 ಹೆಸರುಗಳಿದ್ದುದ್ದನ್ನು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದ್ದವುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಯೋಗ್ಯವಾದ 5,528 ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಿತು. ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್, ಐರ್ಲೆಂಡ್, ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ, ಜಪಾನೀ ಜರ್ಮನ್ ಮಾತಾಡುವ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ದದ ಆನಂತರ ಇದಕ್ಕೆ ಜರ್ಮನರ ಪಟ್ಟಿಯೆಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಕೆಲವು ಯೂರೋಪ್ ದೇಶಗಳವರು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬದಲು ಸೇರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಜರ್ಮನ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ್ದಾಗಿತ್ತೇ ಹೊರತು ಕೇವಲ ಜರ್ಮನರದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಆ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ 1895ರಲ್ಲೇ 145 ಜರ್ಮನರೂ ಇತರ ಹತ್ತು ದೇಶಗಳ 129 ಜರ್ಮನೇತರರೂ ಇದ್ದರು. 40 ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಕೇವಲ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ತಿದ್ದಬೇಕಾಯಿತು. ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವಿಭಾಗದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಬೆಳೆದು ಕೆಲವಂತೂ ರೂಪಾಂತರಿಸಿದ್ದುವು. ಬಾಸೆಲ್ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಸಾಲದೆ ಬೀಳುವಷ್ಟು ನರಶಾಸ್ತ್ರ (ನ್ಯೂರಾಲಜಿ) ಬಹಳ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿ (1933) ಆಂಗ್ಲೀಕರಣ ಮಾಡಿದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪರಿಷ್ಕರಣ ಒಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಿತು. ಮಿಲಾನಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ (1936) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಕೂಟವೊಂದು ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಮತ್ತೆ 1939ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡಲಿರುವ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಇದರ ವರದಿ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಈ ಸಮಿತಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಅಮೆರಿಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಘವೂ ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿತು; ಆ ಕೂಟಕ್ಕಾಗಿ ಇದು ಕಳುಹಿಸಿದ 57 ಪುಟಗಳ ವರದಿ, ಸೂಚನೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ; ಬಹುಶಃ ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅದು ಹಾಳಾಗಿರಬೇಕು. 1936-37ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮೂಲವಾದ ಜರ್ಮನ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಘ ಜೀನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಜೀನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತ್ತು. ಯುದ್ಧಗಳ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು, 1936ರ ಅನಂತರ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೂಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ, ಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಬೇಕಿದ್ದ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ತನ್ಮೂಲಕ ಸಂಶೋಧನಾರಂಗದಲ್ಲಿ ಒದಗಬಹುದಾಗಿದ್ದ ವಿಶ್ವ ಸಹಕಾರಗಳು ದಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ಆಕ್ರ್ಸ್‍ಫರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ (1950)5ನೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೂಟದಲ್ಲಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಸಮಿತಿ ನೇಮಕವಾಯಿತು. ಅನೇಕ ದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿದ್ದ ಈ ಸಮಿತಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ತಯಾರಿಸಲು ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಏಳು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿತು: ಅಪರೂಪವಾದುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಒಂದೊಂದು ರಚನೆಗೂ ಸರಿಯಾದ ಒಂದೇ ಪದವಿರಬೇಕು. # ಅಧಿಕೃತ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪದಗಳು ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದು, ಪಾಠ ಹೇಳಲು ಆಯಾದೇಶಗಳವರು ಅಧಿಕೃತ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ದೇಸೀನುಡಿಗೆ ಬೇಕಾದರೆ ಅನುವಾದಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಪದಗಳು ಸಾಧ್ಯವಾದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪುಟ್ಟವಾಗಿ ಸರಳವಾಗಿರಬೇಕು. ಮೊದಲಾಗಿ ಪದಗಳು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿರಬೇಕು; ಆದರೂ ತಿಳಿವು, ವಿವರ ಇದ್ದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. # ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿರುವ ರಚನೆಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ತೆರನ ಹೆಸರಿರಬೇಕು; ಗಜ್ಜಲಿನ ಧಮನಿ, ಗಜ್ಜಲಿನ ಸಿರ, ಗಜ್ಜಲಿನ ತಂತುಗಟ್ಟು-ಹೀಗೆ. # ವ್ಯತ್ಯಾಸದೋರುವ ಗುಣವಾಚಕಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎದುರುಬದುರು ಪದಗಳಾಗಿರಬೇಕು; ದೊಡ್ಡ, ಸಣ್ಣ; ಮೇಲ್ಮೈಯ, ಆಳದ; ಹೊರ, ಒಳ; ಮೇಲಿನ, ಕೆಳಗಿನ-ಹೀಗೆ. # ಒಟ್ಟಾರೆ ಇಲ್ಲವೆ ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಬೇಕು. ಈ ಸಮಿತಿ 1955ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 6ನೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೂಟಕ್ಕೆ ಬಾಸೆಲ್ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದ ಒಂದು ಪರಿಷ್ಕರಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪರಿಷ್ಕರಣವೂ ಜೀನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅನೇಕ ಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿತ್ತು. ಕೂಟದಿಂದ ಈ ಪರಿಷ್ಕರಣಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೊರೆತು, ಪ್ಯಾರಿಸಿನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದ ಹೆಸರು ಪಡೆಯಿತು. 1960ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡಿದ ಕೂಟ ಕೆಲವು ಹೊಸ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹಳೆಯವನ್ನು ತಿದ್ದಿತು. == ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಬಳಕೆ == ರೋಗಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಣದ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆಯೇ ಈಗಲೂ ಮುಂದೂ ಇರುವ, ಇರಲೇಬಹುದಾದ, ದಾರಿ, ಸೂಸುಮಿರುದರ್ಶನವೂ (ಫ್ಲೂರೊಸ್ಕೊಪಿ) ವಿಕಿರಣ ಚಿತ್ರಣವೂ (ರೇಡಿಯೊಗ್ರಫಿ) ಎರಡನೆಯವಾದರೂ ಬೆಲೆಯುಳ್ಳ ಕರಣಗಳು. ಹೆಣಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ವಸ್ತುಗಳ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಚಿತ್ರ ಇಲ್ಲವೇ ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರ (ರೇಡಿಯೋ ಗ್ರಾಫ್) ಗಳಿಂದ ಇತರ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗದ ತಿಳಿವು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬದುಕಿರುವವರ (ಮನುಷ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿ) ಅಂಗರಚನೆ ತಿಳಿಯುವುದರಲ್ಲೇ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನ. ಮಂಜಿಗಿಂತಲೂ ತಣ್ಣಗಾಗಿಸಿ, ಗಡಸುಗಟ್ಟಿಸಿದ, ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ದಪ್ಪಗೆ ಕೊಯ್ದ ಹೆಣದ ಹೋಳುಗಳನ್ನು ತಣ್ಣಗಿರುವಂತೆಯೇ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ನೀರು ಕಳೆದರೆ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಒಂದೊಂದೂ ಕಂತೆಯ ನಡುವೆ ಗಾಳಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ತುಸು ಬಿಡಿಯಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ತೆಳುವಾಗಿ ಉದ್ದುದ್ದವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಉದ್ದನೆಯ ಮೂಳೆಗಳ ಭಾಗಗಳ ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಬೇರಾವ ಬಗೆಯಿಂದಲೂ ತೋರದಷ್ಟು ರಚನೆಯ ವಿವರಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಮಾಂಸವಿದ್ದು ಆಚೆಗಾಣುವಂತೆ (ಟ್ರಾನ್ಸೇಪೇರೆಂಟ್) ಮಾಡಲಾಗದ ಅಂಗಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಮೂಳೆಗಳು ಬೆಳೆವುದನ್ನು ಕಾಣಲು ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರಣವೇ ಆರಿಸಿದ ವಿಧಾನ. ಮಂಡಿಯಂಥ ಒಂದು ಕೀಲಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ದಿಂಚೀಲಗಳು (ಬರ್ಸ) ಇರುವ ಜಾಗಗಳ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಅವುಗಳೊಳಗೆ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿ ವಿಕಿರಣ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆವುದೊಂದು ಬಲೊಳ್ಳೆಯ ವಿಧಾನ. ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿನ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ತೀರ ಸಣ್ಣ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಆ ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಜೆಲಟಿನ್,ಗ್ಲಿಸರೀನ್, ಸೀಸದ ಲವಣಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ತುಂಬಿದ ಅನಂತರ ಘನದರ್ಶಕ (ಸ್ಟೀರಿಯೋಸ್ಕೋಪಿಕ್) ವಿಕಿರಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದರೆ ಹಾಗೆ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲು ಸಹಾಯಕ. ಹೆಣದ ಹಾಲುರಸನಾಳಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆರಳಾಗಿಸುವ ಪಾದರಸದಂಥ ದ್ರವವನ್ನು ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ವಿಧಾನದಿಂದ ತುಂಬಿ, ವಿಕಿರಣ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದು. ಬದುಕಿರುವವರಲ್ಲಿ ಅಂಗಗಳಿರುವ ಜಾಗ, ಗಾತ್ರ, ಆಕಾರ, ಆಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ತೋರುವುದು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಆಗತಾನೆ ಸತ್ತಿರುವ ಹೆಣದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅಂಗಗಳ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಕೊಳೆಯದಂತೆ ಮಾಡಲು ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ನಂಜುರೋಧಕ ದ್ರವಗಳನ್ನು ತುಂಬಿ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲು ಸಿದ್ಧಮಾಡುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಸ್ಥಿತಿಗಿಂತ ಅಂಗಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬದಲಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಂಗಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲೂ [[ಕ್ಷ-ಕಿರಣ]]ಗಳ ಬಳಕೆ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ (ಫಂಕ್ಷನಲ್) ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಣಗಳಲ್ಲಿನ ರಚನೆಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದಲೂ ಬದುಕಿರುವವರ ಹೊರ ಮೈ ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಂದಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಮೈಯಲ್ಲಿನ ನಿಜಗೆಲಸಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಸೂಸುಮಿರುದರ್ಶಕದ ಪರದೆಯ ಮೇಲೋ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೋ ನೇರವಾಗಿ ತಿಳಿವುದರಿಂದ, ಹೆಚ್ಚುಹೆಚ್ಚು ಹಳೆಯ ಅನುಮಾನಗಳು ಅಪೂರ್ಣ ಎನ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಉಸಿರಾಡುವಾಗ ಎದೆ ಗೋಡೆಯ, ವಪೆಗಳ ಒಂದೊಂದರ ಪಾತ್ರ, ನುಂಗುವುದರ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆ, ಗುಂಡಿಗೆಯ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ (ಕಾರ್ಡಿಯಾಕ್ ಸೈಕಲ್) ಗುಂಡಿಗೆಯ ಗಾತ್ರ, ಆಕಾರಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು-ಇವೆಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲೂ [[ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ]] (ರೇಡಿಯಾಲಜಿ) ತೀರ ನೇರವಾಗಿ ದಾರಿ ತೋರುತ್ತಲಿದೆ. ಹೆಗಲು, ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಗಳಂಥ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೀಲುಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೂ ಸ್ನಾಯುಗಳ ನಿಜಗೆಲಸಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಿಡಿದೋರಲೂ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲೂ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಿಗೆ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂದರ್ಭ ಎಷ್ಟೇ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದರೂ ಹೆಣಗಳು ಸಿಕ್ಕುವುದು ಕಷ್ಟ. ಸಿಕ್ಕ ಹೆಣಗಳೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಯಸ್ಸಾದ ರೋಗಿಷ್ಟ ಗಂಡಸರವು ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸರಿವಯಸ್ಸಿನವರ ವಿಚಾರವೇ ಅಷ್ಟಾಗಿ ತಿಳಿವಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಗರ್ಭದ ಪಿಂಡದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲ ವಯಸ್ಸುಗಳವರೆಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡುಗಳ ಕೆಲವು ಅಂಗರಚನಾವಿಚಾರಗಳನ್ನು ವಿಕಿರಣಕ್ರಮದಿಂದ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಅಂಗರಚನಾ ವಿಷಯಗಳ ಮಾದರಿಗಳಿವು: ಬೆಳೆಯುವ ಅಂಗಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ವಿಕಾರಗಳು, ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು, ಎಲುಗಟ್ಟು (ಸ್ಕೆಲಿಟನ್), ಅಂಗಗಳು, ರಕ್ತನಾಳಗಳ ನಿಜಗೆಲಸ ಅಲ್ಲದೆ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಗಣನೆ; ಮೈಕಟ್ಟು, ಬದಲಾಗುವ ಮೈ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗೂ ಅಂಗಾಂಗಗಳಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ; ಕಿಳ್ಗುಳಿಯ (ಪೆಲ್ವಿಕ್) ಮೂಳೆಗಳು ತೋರುವ ಲಿಂಗಭೇದಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಹೆಂಗಸಿನ ಕಿಳ್ಗುಳಿಯ ರೂಪ, ಅಳತೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಹೆರಿಗೆಯ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು. == ಶ್ರವಣಾತೀತ (ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್) == ಶಬ್ದ ತರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧ. ಒಂದು ಕೇಳಿಸುವಂತಹದ್ದು. ಇನ್ನೊಂದು ಕೇಳಿಸಲಾರದಂತಹದ್ದು. 20,000 ಹಟ್ರ್ಜ್ (ಪ್ರತಿಸೆಕೆಂಡಿನ ಆವರ್ತಸಂಖ್ಯೆ) ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಬ್ದ ತರಂಗಗಳು ಮಾನವನ ಕಿವಿಗೆ ಗ್ರಹಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲವಾದುದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಶ್ರವಣಾತೀತವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1912ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ `ಟೈಟಾನಿಕ ಹಡಗನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ಶ್ರವಣಾತೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನ ಸಫಲವಾಗಲಿಲ್ಲ. 1980ರ [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದಾಳದ ಸಬ್ಮರಿನ್‍ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಶ್ರವಣಾತೀತ ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳಿಂದ ಮಾನವದೇಹದ ಒಳಾಂಗಗಳ ಚಿತ್ರವಿನ್ಯಾಸ ಪಡೆದು ವೈದ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 1960ರಿಂದ ರೋಗ ನಿದಾನ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಶರೀರದೊಳಗಿನ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಚಿತ್ರವಿನ್ಯಾಸ ಶ್ರವಣಾತೀತದಿಂದ ಪಡೆಯಲು 1 ರಿಂದ 20 ಮೆಗಾಹಟ್ರ್ಜ್ ಆವರ್ತನ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಪಿಜೋವಿದ್ಯುತ್ ಹರಳುಗಳಿಂದ ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ತರಂಗದಿಂದಾಗಿ ಪಿಜೋ ಹರಳುಗಳು ತಮ್ಮ ರೂಪ ಬದಲಾಯಿಸಿ ತರಂಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ದೇಹದೊಳಾಂಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ದ್ರವದ ಮೂಲಕ ಈ ತರಂಗಗಳು ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ದ್ರವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೃದಯ, ರಕ್ತನಾಳ, [[ಮೂತ್ರಪಿಂಡ]], ಮೂತ್ರನಾಳ, ಮೂತ್ರಕೋಶ, ಗರ್ಭ, ಗರ್ಭದೊಳಗಿನ ಪಿಂಡ, [[ಯಕೃತ್ತು]], [[ಗುಲ್ಮ|ಗುಲ್ಮಗಳ]] ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣಾತೀತ ಅತ್ಯಂತ ಸಹಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. [[ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗ]]ಗಳು ಗಾಳಿಯಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲವಾದುದರಿಂದ ಫುಪ್ಪುಸಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಪಡೆಯಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೊಲೆಗಳೊಳಗಿನದ್ದನ್ನು ಶ್ರವಣಾತೀತದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳಿಂದ ಯಾವ ವಿಕರಣತೆಯ ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳ ಭಯವಿಲ್ಲ, ಮೂತ್ರಾಂಗದೊಳಗಿರುವ ಹರಳು, ಗರ್ಭದ, ಗರ್ಭಪಿಂಡದ ನ್ಯೂನತೆಗಳು, ಯಕೃತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೀವು, ಗಂಟು ಹೀಗೆ ಒಳಾಂಗಗಳ ರೋಗ ನಿದಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣತೀತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೊಂದು ಅನುಪಮವಾದ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. 1952ರಲ್ಲಿ ಬ್ಲೋಲ್ಜ್ ಮತ್ತು ಪುರ್‍ಸೆಲ್‍ರು ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ [[ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಪಡೆದರು. 1977ರಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಸ್‍ಪೀಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ವಾಟರ್‍ಬರ್ ಈರ್ವರೂ ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯಿಂದ ದೇಹದ ಒಳಾಂಗಗಳ, ಮೂಳೆಗಳ, ಎಲ್ಲ ಊತಕಗಳ ಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದು 2002ರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ ನೊಬೆಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದರು. ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಿದ ಕಾಂತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಿಕಿರಣ-ಆವರ್ತನೆಯ ವಿಕಿರಣತೆ (ರೇಡಿಯೋ ಫ್ರಿಕ್ವೆನ್ಸಿ ರೆಡಿಯೇಶನ್) ಯಿಂದ ಒಳಾಂಗಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ತಿಳಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಮತಲ (ಪ್ಲೇನ್) ದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ದೇಹಕ್ಕೆ ವಿಕಿರಣತೆಯ ಅನಿಷ್ಟ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಒಳಾಂಗಗಳ ಚಿತ್ರ ಪಡೆಯುವದು ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯ ವಿಶಿಷ್ಠತೆಯಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅಣುಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿದೆ. [[ಜಲಜನಕ|ಹೈಡ್ರೋಜನ್]] ಅಣುಗಳು ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯ ಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯುವಾಗ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಆಯಸ್ಕಾಂತದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. 0.2 ರಿಂದ 2 ತೇತ್ಸಾ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಾಂಗಿಗಳ ಚಿತ್ರ ಪಡೆಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೇರ, ಮಗ್ಗುಲ, ವಕ್ರ ಹೀಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಮತಲದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಳದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಮಿದುಳಿನೊಳಗಣ ಅತೀ ಸಣ್ಣ ಅಳಿಗೊಳಪ (ಇನ್‍ಫ್ರಾಕ್ಟ್) ಬೆನ್ನು ಮೂಳೆ, ಮೂಳೆಗಳ ನಡುವಿನ ತಟ್ಟೆ, ಬೆನ್ನುಹುರಿ, ನರಗಳ, ಹೃದಯದ ಒಳಾಂಗಿಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರ ಎಂ.ಆರ್.ಆಯದಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಎಕ್ಸ್‍ರೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಾಗಲಿ, [[ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್|ಸಿ.ಟಿ. ಸ್ಕ್ಯಾನ್]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಶ್ರವಣಾತೀತದಿಂದಾಗಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದುದನ್ನು ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. 1980ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಇದರ ಬಳಕೆ 2002ರಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಆರುಕೋಟಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿರುವುದು ಇದರ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯ ಇದರ ಬೆಲೆ ಬಡವರಿಗೆ ನಿಲುಕಲಾರದಷ್ಟಿದೆ. {{Unreferenced}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] [[ವರ್ಗ:ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]] b802jixmgo98jc09yyu5sp8qw3y70ed 1371056 1371054 2026-04-01T09:50:59Z VASANTH S.N. 728 /* ಶ್ರವಣಾತೀತ (ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್) */ 1371056 wikitext text/x-wiki [[File:Vesalius-copy.jpg|thumb|350px|One of the large, detailed illustrations in [[Andreas Vesalius]]'s ''[[De humani corporis fabrica]]'' 16th century, marking the rebirth of anatomy<ref>{{Cite web |title=De humani corporis fabrica libri septem. Cum indice rerum & uerborum memorabilium locupletissimo |url=https://ia801207.us.archive.org/10/items/bub_gb_5Xby3nxU3XMC/bub_gb_5Xby3nxU3XMC.pdf|language=la}}</ref>]] '''ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ: '''ಈಗ ಬದುಕಿರುವ ಅಲ್ಲದೆ ಹಿಂದೆ ಬದುಕಿದ್ದ ಗಿಡಮರಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ [[ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ]]ದ ಒಂದು ಭಾಗ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ (ಅನಾಟಮಿ). ಇದು ಜೀವಿಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಜೀವದ ಗುಣ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನರಿಯಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಆಕೃತಿರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ (ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ) ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಒಂದು. ಜೀವಿಗಳ ರಚನೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನೂ ಇದು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವುದು. ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೂ ರಚನೆ ಮಿತಿಯಾಗಿ ಇರುವುದರಿಂದಲೂ ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಿಕರು ಯಾರೆಂದೂ ಅವರು ಮಾಡಿದ್ದನ್ನೂ ಇದು ಹೇಳುವುದರಿಂದ, ಇದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದೆ. ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಬೇರೆ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೇಳಿದೆ. ಗಿಡಮರಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯನ್ನು [[ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ]] ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಅದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದೆ. [[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲಿನ]] ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ, ಹಿಂಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ [[ತಿಯೊಫ್ರಾಸ್ಟಸ್]] (ಕ್ರಿ ಪೂ 287) ಅನಾಟಮಿ ಪದವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನದ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ. ಹೊರಗಿಂದ ಮೇಲೆಕಾಣುವ ರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದೇ ಹೊರತು ಒಳಗಿನ ರಚನೆಯನ್ನಲ್ಲ. ಒಳಗಿರುವುದನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸುವುದನ್ನೇ ಅನಾಟಮಿ ಎಂದವನು ತಿಯೊಫ್ರಾಸ್ಟಸ್, ಈ ಅನಾಟಮಿ ಪದ ಎರಡು ತೆರನಾಗಿ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಮೊದಲಾಗಿ, ಹೆಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಉದ್ದೇಶ ಬದುಕಿರುವ ಮೈಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಅರಿವುದೇ. ಈ ದಿಸೆಯ ಸಾಧನೆಗೊಂದು ದಾರಿ ಮಾತ್ರವಿದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ದೇಹರಚನೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಬಳಸುವ ಹಲವು ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಷ್ಟೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅನಾಟಮಿ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ ಎನ್ನುವುದೇ ಲೇಸು. ಆದರೆ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಜಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೇ ಜೀವಿಗಳ ರೂಪ ರಚನೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಆಭ್ಯಸಿಸುವ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಎಲ್ಲ ಶಾಖೆಗಳನ್ನೂ ಸೂಚಿಸಲು [[ಆಕೃತಿರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]] (ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ)ಪದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಈ ಪದವನ್ನು ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದೆ. ಇದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಮಾರ್ಫಾಲಜಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಅಡಕವಾದ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಒಂದು ಜೀವಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪವನ್ನೂ ಭಾಗಗಳ ಜೋಡಣೆಯನ್ನೂ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಇಡೀ ಜೀವಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಭ್ಯಸಿಸುವುದನ್ನು ಅದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ==ವಿಭಾಗಗಳು== ವಿಶೇಷ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅಂಗ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಂಗಡವಾಗಿದೆ. # ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, (ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ) ಜಾತಿಗಳ ಅಂಗರಚನೆ, ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಂಗರಚನೆ. ನಷ್ಟವಂಶಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರ (ಅಳಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಂಗರಚನೆ); # ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ-ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರ, ತುಲನಾತ್ಮ ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರ, ಮುಪ್ಪುಗಾಲದ ಅಂಗರಚನೆ # ತಿಳಿಯುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ - ಒಟ್ಟಾರೆ ಮತ್ತು ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರಕ ಅಂಗರಚನೆ, ಮಾನವ ಮಾಪನ; # ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ - ಅಂಗಾಂಶಶಾಸ್ತ್ರ (ಕಣಜಾಲಶಾಸ್ತ್ರ) ಅಂಗಾಂಶಜನನ, ಅಂಗಾಂಶಸಂವರ್ಧನ, ಅವಯವಶಾಸ್ತ್ರ, (ನಿಜಕೆಲಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂಗಗಳ ಮಂಡಲಗಳನ್ನು ಕುರಿತ) ಮಂಡಲ-ರೀತಿಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಗೊತ್ತಾದ ಭಾಗಗಳ ಎಡೆಚಿತ್ರಕ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ; # ವಿಶೇಷ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ವರ್ಣನಾತ್ಮಕ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಾರ್ಫಾಲಜಿ (ರಚನಾವಿಧಾನದ ನಿಯಮಗಳು), ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಜನಾಂಗಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ (ಭೌತಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ), ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ವಿಭಾಗಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಇವು ಅನುಕೂಲ. ಎಲ್ಲ [[ನಿಸರ್ಗ|ನಿಸರ್ಗದ]] ಎಲ್ಲ ನಿಯಮಗಳೂ ನಮ್ಮ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರಸವಾಗಿ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಬೇರೆ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನಗಳಿವೆ. == ರಚನೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಕಾಶೆ == ಮಾನವನ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿಗಳ ಮೈಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ನಕಾಶೆ ಕಾಣುವುದೆಂದು ತುಲನಾತ್ಮ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ತುಲನಾತ್ಮ ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ತೋರಿರುವರು. ಬೆಳೆದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು [[ಮೈ]] (ಎದೆಗೂಡು, ಹೊಟ್ಟೆ) ಭಾಗದಲ್ಲೂ ಪಿಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟು ಒಂದುಗೂಡಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವುದು. ತಲೆ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡು ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಚೂಪಾಗಿರುವ ಮೈಗೋಡೆ ಉರುಳೆಯಂತಿದೆ. ಒಂದು ಸರಳೂ ಎರಡು ಕೊಳವೆಗಳೂ ಉರುಳೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇವೆ. ಕೊಳವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ನರದ ಕೊಳವೆ ಸರಳಿನ ಬೆನ್ನಕಡೆಯೂ ಇನ್ನೊಂದು ಆಹಾರನಾಳ, ಹೊಟ್ಟೆ ಕಡೆಯೂ ಇವೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊಟ್ಟೆ ಮಟ್ಟದ ಕೆಳಗೆ ಪಕ್ಕಗಳಿಂದ ಮುಂದುಗಡೆ ಎರಡು, ಹಿಂದುಗಡೆ ಎರಡರಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಅವಯವಗಳು ಹೊರಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ನರದ ಕೊಳವೆ ಸಮಾಚಾರ ಪಡೆಯಲೂ ಆಹಾರನಾಳ ಆಹಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲೂ ಉರುಳೆಯ ತೆರೆದೆಡೆಯ ಮೇಲುಗಡೆ ಚಾಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. [[ನರಕೋಶ|ನರದ]] ನಾಳ ಆಮೇಲೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದು ತೆಳುಪೊರೆ ಮೇಲ್ಚರ್ಮ (ಎಪಿಡರ್ಮಿಸ್) ಮುಚ್ಚಿರುವುದು. ಬೆಳೆವ ಪಿಂಡದ ಸರಳ ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸುವ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ, ಎಡದಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿನದನ್ನೂ ಬಲದಲ್ಲಿ ಆಮೇಲಿನದನ್ನೂ ರೇಖಾಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ನಿಜವಾಗಿ, ಯಾವ ಒಂದು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಾದರೂ ಸರಿಯೆ, ಇವು ಇಕ್ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. === ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳು === [[File:An écorché figure (life-size), lying prone on a table Wellcome L0020561.jpg|thumb|A dissected body, lying prone on a table, by [[Charles Landseer]]]] # ಸುತ್ತುವರಿದ ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಪೊರೆ (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಹೊರನನೆ ಚರ್ಮ-ಎಕ್ಟೊಡರ್ಮ್); # ಬೆನ್ನಕಡೆಯ ನರದನಾಳ; # ಸುತ್ತಲೂ [[ಬೆನ್ನೆಲುಬು|ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳ]] ಮೈ ಬೆಳೆವುದರ ನಡುವೆ ಇರುವ ಆನಿಸುವ ಸರಳು (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬೀವು ನಾಟೊ ಕಾರ್ಡ್); # ಜಠರಕರುಳುಗಳ ಒಳವರಿಯಾಗುವ ಒಡಲೆಡೆಯ ಆಹಾರನಾಳ (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಒಳನನೆ ಚರ್ಮ-ಎಂಟೊಡರ್ಮ್); # ನಡುವಣ ಮುದ್ದೆ (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ನಡುನನೆ ಧರ್ಮ-ಮಿಸೊಡರ್ಮ್; # ನಡುನನೆ ಚರ್ಮದಿಂದ ಬಂದ ನಡುಜಾಗಗಳನ್ನು ತುಂಬುವ ದ್ರವದಂಥ ಅಂಗಾಂಶ (ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ನಡುವೆ ಇರುವ ಮೆಸೆಂಕೈಮ್) ಈ ಆರರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಮೈಯಲ್ಲಿನ ಅಂಗಭಾಗಗಳೆಲ್ಲ ಆಗುತ್ತವೆ. ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲೂ ಬೆನ್ನಕಡೆಯಿಂದ ಒಡಲೆಡೆಗುಂಟ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮವೇ ಬಹುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕದಲ್ಲೂ ಸೀಳಿನಂಥ ತೆರಪು ಇರುವುದರಿಂದ ಇದು ಪೊಳ್ಳಾಗಿರುವುದು. ಇವೇ ಎಡದ, ಬಲದ, ಮೈಪೊಳ್ಳುಗಳು (ಕ್ಯಾವಿಟೀಸ್) ಬೆನ್ನಕಡೆಯ ಭಾಗ ತತ್ಕಾಲದ್ದು; ಒಡಲೆಡೆಯದು ಶಾಶ್ವತದ್ದು. ಮುಂದೆ ಇದೇ ಎರಡು ಅಳ್ಳೆಪೊರೆಯ (ಪ್ಲೂರ) ಪೊಳ್ಳುಗಳೂ ಹೊರ ಪೊರೆಯ (ಪೆರಿಟೋನಿಯಂ) ಪೊಳ್ಳು, ಹೃದಯ ಸುತ್ತುಪೊರೆಯ (ಪೆರಿಕಾರ್ಡಿಯಂ) ಪೊಳ್ಳೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಬೆನ್ನ ಕಡೆಯ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮ ಒಡಲೆಡೆಯ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮದಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ, ಒಂದೊಂದು ಪಕ್ಕದಲ್ಲೂ 31 ಇರುವಂತೆ ಸಾಲು ದಿಂಡುಗಳ ಸರಣಿಯಂತೆ ತುಂಡರಿಸುತ್ತದೆ. ಇವೇ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮದ ತುಂಡುಗಳು (ಸೆಗ್ಮೆಂಟ್ಸ್). ಬೆಂಬೀವಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಇವು ಬೆನ್ನು, ಹೊಟ್ಟೆ, ಕೇಂದ್ರಗಳ ಕಡೆಗಳಿಗೂ ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಪೊರೆಯ ಕಡೆಗೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲುಬುಗಳು, ಸ್ನಾಯುಗಳು ಚರ್ಮದ ತಳದ ಚಕ್ಕಳದಂಥ ಭಾಗವೂ ಇವುಗಳಿಂದಲೇ ಆಗುವುದು. ಬೆನ್ನಕಡೆ ಇವು ಬೆನ್ನು ಹುರಿಯನ್ನು ಕಾಪಿಡಲು ಎಲುಬಿನ ಕಮಾನುಗಳಾಗಿ, ಒಡಲಕಡೆ ಆಹಾರನಾಳವೂ ಹೃದಯವನ್ನು ಕಾಪಿಡುವ ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಮೈಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೂಕವಿರುವ ಮೈಗೋಡೆ ಅವಯವಗಳು ಇವುಗಳಿಂದ ಆಗುತ್ತವೆ. ಕೊರಳು, ಮುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಮೈ ತುಂಡು ತುಂಡಾಗಿ ಇರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದರಂತೆ ಬೆನ್ನುಹುರಿಯೂ ತುಂಡಾಗಿರುವುದು. ಒಡಲೆಡೆಯ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ; ಆಹಾರನಾಳವಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದು, ಎಂದಿಗೂ ತುಂಡಾಗದೆ, ಜಾರ, ಕರುಳೇ ಮೊದಲಾದುವುಗಳ ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿರುವ ಸ್ನಾಯು ಪದರವಾಗೂ ಮೈಯ ಎರಡು ಪೊಳ್ಳುಗಳ ಒಳವರಿಯಾಗೂ ನುಣುಪಾದ ಹೊಳೆವ ಜಾರುವ ಅಳ್ಳೆಪೊರೆ, ಹೊರಪೊರೆಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ನಡುರಚನಾಂಶದಿಂದ ರಕ್ತದ, ಹಾಲುರಸದ ನಾಳಗಳೂ ಹೃದಯ, ಕೂಡಿಸುವ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಬಿಡಿ ಜೀವಕಣಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ತೀರ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಹೊರನನೆ ಚರ್ಮದಿಂದ ನರದನಾಳ ಆಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಇದು ಬೆನ್ನಕಡೆ ನಡುಗೆರೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದು ಕಾಲುವೆಯಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ಬೆನ್ನಕಡೆ ಇದು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಹೊರನನೆಚರ್ಮದಿಂದ ಬೇರೆಯಾದ ಕೊಳವೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉರುಳೆಯ ತೆರೆದ ಕೊನೆಯ ಮೇಲೆ ತಲೆಯ ಕಡೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡು ದಪ್ಪನಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಮಿದುಳಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಚರ್ಮಕ್ಕೂ ಇದಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಬೆನ್ನಕಡೆಯ ನಡುನನೆಚರ್ಮ ಅಡ್ಡನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಉರುಳೆಯಂತಿರುವ ಮೈಯ ಮುಂಗೊನೆ ಮುಂದೆ ಒಡಲೆಡೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲಿಗೆಯಾಗೂ ಬೆನ್ನಕಡೆ ಮಿದುಳ ಸುತ್ತಲ ತಲೆಬುರುಡೆ, ಕಿವಿಗಳು ಕಣ್ಣುಗಳಾಗೂ ಬೆಳೆವುದು. ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೂ ನಾಲಗೆಗೂ ನಡುವೆ ಜಾಗವಿದೆ. ಇವುಗಳ ನಡುವಣ ಮೇಲ್ಚರ್ಮ ಆಳವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ತುಂಬಿ ಆಹಾರನಾಳವನ್ನು ಕೂಡುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಬಾಯ ಒಳವರಿ. ತಲೆಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರನಾಳ ಬೆಂಬೀವಿನ ತುದಿಯಾಚೆ ಮೈಗೋಡೆಯ ಮೇಲಾಯದ ಮೇಲೆ ಚಾಚಿ ಮಿದುಳಿನ ಮುಂದೆಯೂ ಕೆಳಗೂ ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಕುಳಿಯನ್ನು ಕೂಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಕುಳಿಯಿಂದ ಹಲ್ಲುಗಳೂ ಬಾಯ ಒಳವರಿಯ ಬಹುಪಾಲೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ಆಹಾರನಾಳದ ಮೇಲಿನ ಕೊನೆಯಿಂದ ಕಿವಿರಿನ ಸೀಳುಗಂಡಿಗಳು ಕಿವಿರಿನ ಕಮಾನುಗಳೊಂದಿಗಿನ ಗಂಟಲ್ಕುಳಿಯೂ (ಫ್ಯಾರಿಂಕ್ಸ್) ದನಿನಾಳ, ಉಸಿರ್ನಾಳ, ಪುಪ್ಪುಸಗಳೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ಮಿದುಳಿನ ನಡುವಿನ ಕೆಳಗೆ ಬೆಂಬೀವು ತಲೆಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಂಡು ಮುದ್ದೆಯಾಗಿರುವುದು. ಬಾಲದೆಡೆ, ವಯಸ್ಕನಲ್ಲಿ ನರದ ನಾಳ ಸೊಂಟದ ಮೊದಲನೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿನ ಹತ್ತಿರ (ಪಿಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ದೂರ) ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬೆಂಬೀವೂ ನಡುನನೆ ಚರ್ಮದ ಪಿಂಡಖಂಡಗಳೂ ಬಾಲದ ಕೊನೆಯ ತನಕ (ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಕಾಕ್ಸಿಕ್ಸ್ ಎಲುಬು) ಇರುವುವು. ಒಡಲೆಡೆಯ ಮೈಗೋಡೆ ಬೆನ್ನಕಡೆಯದನ್ನು ಈ ಎಲುಬಿನ ಬಳಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಮೈಪೊಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ತೀರ ಕೀಳಾದವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಎಲ್ಲ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲೂ ಬಾಲದೆಡೆಯ ಆಹಾರನಾಳ ಉದ್ದುದ್ದನಾಗಿ ಮುಂದುಗಡೆಯ ಹಿಂದುಗಡೆಯ ಎರಡು ಕೊಳವೆಗಳಾಗುವುದು; ಮುಂದುಗಡೆಯ ಕೊಳವೆ ಕಂಕೋಶವೂ (ಬ್ಲಾಡರ್) ಮೂತ್ರನಾಳವೂ (ಯೂರಿತ್ರ) ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಕುಳಿಯನ್ನು ಅದು ಕೂಡುವೆಡೆಯ ಯೋನಿಯ ನಾಳಕೋಶದ (ವೆಸ್ಟಿಬ್ಯೂಲ್) ಒಳವರಿಯೂ ಆಗುವುದು; ಹಿಂದುಗಡೆಯ (ಬೆನ್ನಕಡೆಯ) ಕೊಳವೆ ನೆಟ್ಟಗರುಳಾಗಿ (ರೆಕ್ಟಮ್), ಮೇಲ್ಚರ್ಮದ ಇನ್ನೊಂದು ಕುಳಿಯನ್ನು (ಗುದ) ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಕಾಕ್ಸಿಕ್ಸ್‍ನ ಸದ್ಯ ಮುಂದುಗಡೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದು. ರಚನಾವಿಧಾನದ ಒಮ್ಮಾನ (ಯೂನಿಟ್) ಗಳೆಂದರೆ ಜೀವಕಣಗಳು ಬದುಕಿರುವ ಒಂದೊಂದು ಜೀವಕಣವೂ ಮೊದಲಿದ್ದ ಜೀವಕಣ ಎರಡಾಗುವುದರಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನೂ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಅದರಿಂದಲೇ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬದುಕಿರುವ ಜೀವಕಣಗಳನ್ನು ಸಾಯಿಸಬಹುದು; ಅವು ಮುಂದೆ ಸಾಯಬಹುದು. ಹಿಂದೆ ಸತ್ತಿಲ್ಲ. ಬದುಕಿರುವ ಯಾವ ಜೀವಿಯಲ್ಲೇ ಆಗಲಿ ಈಗ ಬದುಕಿರುವ ಎಲ್ಲ ಜೀವಕಣಗಳೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬದುಕಿದ್ದ ಮೊದಾಮೊದಲ ಜೀವಕಣಗಳಿಂದ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಒಡೆಯದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿವೆ. ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ರಚನಾವಿಧಾನದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು: ಹಾಲೂಡಿಸುವುದೂ ಹೊರಗೆ ಬದುಕುಳಿವಂತೆ ಆಗುವತನಕ ಬಹುಕಾಲ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸುವುದೂ ಉಳಿದವೊಂದಿಗೆ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಎರಡು ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಹಾಲೂಡಲು, ಬಾಯಿ, ಮೂಗು ಬೇರೆಯಾಗುವುದು ಬಹು ಮುಖ್ಯ. ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೂ ಆಹಾರ ನುಂಗಲು ಮುಚ್ಚುವ ಸಣ್ಣಗಂಟಲೂ ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸುಮ್ಮನೆ ನುಂಗದೆ ಅರೆವಲ್ಲು (ಮೋಲಾರ್)ಗಳಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಅಗಿಯುವುದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಅಲುಗಾಡದ ತೂತಿರದ ಗಟ್ಟಿ ಅಂಗುಳೂ ಬೇಕಾದುವು. ಹೀಗೆ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಪಿಂಡಗೂಸು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಲ್ಲ ಸಸ್ತನಿಗಳು. ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಬಂದವು ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೆರಿಗೆಯ ಸಾಗುದಾರಿಗಳು ಸಣ್ಣಗೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ, ಹೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಒಡಲಲ್ಲಿನ ಒತ್ತಡ ಏರಬೇಕಿತ್ತು. ಈ ಒತ್ತಡದಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ಒತ್ತಿ ತಳ್ಳುವ ಹೃದಯಕ್ಕೂ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೂ ಪೀಕಲಾಟ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಎದೆಗೆ ಹೋಗಬಿಡದೆ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಒತ್ತಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಏರಿಸುವ ವಪೆ ನಡುವೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ವಪೆಯ ತಳದಲ್ಲಿರುವ ಜಠರಕ್ಕೂ ಮೇಲಿರುವ ಬಾಯಿಗೂ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಅನ್ನನಾಳ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಉದ್ದಸಾಗಿತು. == ನೆಟ್ಟನಿಲುವಿನಿಂದಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು == ಮಾನವನ ವಿಶೇಷ ಗುಣವಾದ ಈ ನಿಲುವು ಹಿಂಗಾಲುಗಳು ಸಮಕೋನದಲ್ಲಿ ಬಾಗಿದ್ದರಿಂದಲೇ ಆಗಿಲ್ಲ; ಇದಕ್ಕೆ ಮೈಯ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆಗಬೇಕಾಯಿತು.ಎಲ್ಲ ಕೀಲುಗಳಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆನ್ನುಗಂಬದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಾಗಿ, ಗುರುತ್ವದ ಎಳೆತದ ಕೇಂದ್ರ ಎಡೆ ಬಿಟ್ಟು ಕದಲಿತು. ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳೆಲ್ಲ ಊರೆಕಂಬದಂತೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ, ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳ ನಡುವಣ ದಪ್ಪಬಟ್ಟು (ಡಿಸ್ಕ್)ಗಳು ಕೊಂಕನ್ನೂ ಪುಟಿತವನ್ನೂ (ಇಲ್ಯಾಸ್ಟಿಸಿಟಿ) ಕೊಟ್ಟುವು. ಧಕ್ಕೆಗಳ ಪೆಟ್ಟನ್ನು ಈ ಬಟ್ಟುಗಳು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದೊಂದರ ನಡುವೆಯೂ ಇರುವ ಮೆತು ನಡುಬೀಜ (ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್) ದೊಡ್ಡ ಹರಳುಗಲ್ಲಿನಂತಿದ್ದು ಇಡೀ ಕಂಬ ಸರಾಗವಾಗಿ ಆಡಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊರಳಿನಲ್ಲೂ ಸೊಂಟದಲ್ಲೂ ಬಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೇ ಸೊಂಟದ ಭಾಗ ಚಿಂಪಾಂಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದದ 27% ಇದ್ದುದು ಗಂಡಸರಲ್ಲಿ 32% ರಷ್ಟು ಉದ್ದ ಸಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಲ್ಲಾಡದಂತಿರುವ ಎದೆಗೂಡಿನ, ಅದರೊಂದಿಗಿನ ಕೈಗಳ, ಇರವನ್ನೂ ಬದಲಿಸಲು ಅನುಕೂಲ. ಓಡಾಟದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು [[ಕಾಲು|ಕಾಲುಗಳ]] ಮೇಲಿನ ಭಾರ ಎರಡರ ಮೇಲೆ ಬಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ [[ಪಾದ|ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ]] ಹಲವಾರು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದುವು. ಹಿಮ್ಮಡಿಗಳು ಕಮಾನುಗಳು, ಗಟ್ಟಿ ಮೂಳೆಗಳು, ಬಿಲ್ಲಿನ ನಾರಿನಂತಿರುವ ಬಲವಾದ [[ಸ್ನಾಯು|ಸ್ನಾಯುಗಳು]] ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮನುಷ್ಯ ಎರಡೇ ಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಓಡಲು, ಹಾರಲು, ಧುಮುಕಲು, ಭಾರ ಹೊರಲು ಪಾದಗಳನ್ನು ಬಾಗಿಸುವ ಬಲವಾದ ಸನ್ನೆಗಳಂತಾಗಿವೆ. ಮೈ ನೆಟ್ಟಗೇ ಇರಬೇಕಾದರೆ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಬಿಗುವಾಗಿರಬೇಕು. ಕೀಲುಗಳು ಮುದುರಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ತಡೆಯಲೂ ಇದು ಮುಖ್ಯ. ಬೀಳದಂತೆ ಇರಿಸುವ, ಆ ಕೀಲಿನಲ್ಲಿ ಬೇಡದ ಅಲುಗಾಟ ತಪ್ಪಿಸುವ, ಸೊಂಟ ಕೀಲಿನ ಸುತ್ತಲಿನ ಮೋಟು (ಮತ್ತಿತರ) ಸ್ನಾಯುಗಳು ಬಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗೂ ತಂತಾನಾಗಿ ಅರಿವಿಗೆ ಬರದೆ ಆಗುವುದಂತೂ ಇನ್ನೂ ಮುಖ್ಯ. ಈ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಕೆಲಸ ಇನಿತು ತಪ್ಪಿದರೂ ಕೆಳಗುರುಳಬೇಕಾಗುವುದು. ನಾಗಾಲಿಯ ಎದೆ, ಹೊಟ್ಟೆಗಳ ಅಂಗಗಳಿಗಿರುವ ಆಧಾರವೇ ಬೇರೆ ರೀತಿ, ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಲ್ಲುವ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಇರುವುದೇ ಬೇರೆ ರೀತಿ. ಆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಆಡುತ್ತ ಅವುಗಳ ಭಾರವೆಲ್ಲ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಂಗಗಳು ಹೀಗೆ ಆಡದೆ ಹಿಂದಿನ ಭಿತ್ತಿಗೆ ಅಂಟಿವೆ. ಕರುಳುಗಳ ನಡುಪೊರೆ (ಮೆಸೆಂಟರಿ) ಹೊಟ್ಟೆಯ ಹಿಂಗಡೆಯ ಗೋಡೆಗೆ ತಗುಲಿಕೊಂಡಿತು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದಣ ಗೋಡೆ ಮತ್ತು ಕಿಗ್ಗುಳಿಯ (ಪೆಲ್ವಿಸ್) ವಪೆಯ ಮೇಲೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಭಾರವೆಲ್ಲ ಬೀಳುವುದು. ಗಜ್ಜಲಿನಲ್ಲಿ ಈ ಗೋಡೆ ಬಲಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಇದರ ಮೂಲಕ ಬೂರುಗಳು (ಹರ್ನಿಯ) ತೂರುತ್ತವೆ. ತನ್ನ ನೆಟ್ಟನಿಲುವಿಗೆ ಮಾನವ ತೆರಬೇಕಾದ ಬೆಲೆಯಿದು. ಬಲವಿರದ ಕಿಗ್ಗುಳಿಯ ವಪೆಯ ಊರೆಯಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ತೊಡೆಯ ಸ್ನಾಯುವಿನ ಒಳ ಅಂಚು ಬಂದು ಅದರ ತಳಕ್ಕೆ ಕುಂಡೆಲುಬು ನೆಟ್ಟಗರುಳ ಕೊಬ್ಬನ್ನು (ಇಸ್ಕಿಯೊರೆಕ್ಟಲ್ ಫ್ಯಾಟ್) ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಮಾನವನ ಉಸಿರಾಟದ ಉಪಾಯವೇ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಮೈ ಭಾರ ಬೀಳದೆ ಹೆಗಲು ಮೂಳೆಗಳಿಗೆ ನೆಲದ ಆಸರೆ ತಪ್ಪಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ನಾಗಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಂತೆ ಉಸಿರೆಳೆತಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದರ ಬದಲಾಗಿ ಉಸಿರೆಳೆತಕ್ಕೇ ಇದು ಹೆಣಭಾರದಂಥ ಅಡಚಣೆ. ತಲೆಯ ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಇದನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ನಾಗಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಆದಂತೆ ಎದೆಗೂಡು ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆಮುಂದೆ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟದ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯದ ಮೈಯಲ್ಲಿ ತೀರ ಕೆಳಗಡೆ ಇರುತ್ತದೆ. ರಕ್ತವನ್ನು ಹೃದಯ ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದ ಮೇಲೆ ರಕ್ತ ಭಾರದಿಂದ ತಾನಾಗಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಾಡಲು ಕಾಲುಗಳು ಬೇಕು. ತೀರ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಇವು ಹೃದಯವನ್ನು ಎತ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಕೇವಲ ಭಾರದಿಂದಲೇ ರಕ್ತ ಇನ್ನು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಂತಿಲ್ಲ. ಜಿರಾಫೆ, ಆನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಬದುಕಿರುವ ಇನ್ನಾವ ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲೂ ಇರದಷ್ಟು ಮೇಲಕ್ಕೆ (ನೆಲದಿಂದ) ಮಾನವನ ನೆಟ್ಟನಿಲುವು ಗುಂಡಿಗೆಯನ್ನು ಎತ್ತುತ್ತದೆ. ರಕ್ತ ಹಿಂದಿರುಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಷ್ಟ. ಭಾರದಿಂದ ರಕ್ತ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹರಿವುದನ್ನೂ ತಡೆಯಲು ಕಾಲುಗಳ ಸಿರಗಳಲ್ಲಿ (ವೇನ್ಸ್) ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕವಾಟಗಳು ಬೇಕಾದಷ್ಟಿದೆ. ಆದರೂ ವಯಸ್ಸಾದವರಲ್ಲಿ ಕೊಂಕುನಾಳ (ವೆರಿಕೋಸ್) ಸಿರಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಪರೂಪವಲ್ಲ. ಅನೇಕಾನೇಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾವಿನ ರಕ್ತ ಪೂರೈಕೆಯ ಅನುವೇದನ (ಸಿಂಪತೆಟಿಕ್) ನರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಿಗ್ಗು ಕುಗ್ಗುಗಳಿಂದ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ತಂತಾನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೈಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಬೇಕು. == ಮುಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು == ಬದುಕಿರುವ ಕಾಲ ಹೆಚ್ಚಾದ್ದರಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ನಡು ವಯಸ್ಸು ದಾಟಿದವರೇ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೂ ಮಾನವನ ಮೈಮೇಲೆ ಕಾಲದ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೀಳವು. ಇತರರು 55ರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾಗಿ ಇರುವರೋ ಕೆಲವರು ಅಷ್ಟೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ 75ರಲ್ಲೂ ಇರುವರು. ಚರ್ಮ ಬಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಖಚಿತವಾಗಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ. ಹಸುಗೂಸಿನ ಮೆತುವಾದ ನಯವಾದ ಮಕಮಲ್ಲಿನಂಥ ಕೆಂಪಿನ ಚರ್ಮ, ಬರುಬರುತ್ತ ಗಡುಸಾಗಿ ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿ ಮುದಿಯಾಗಿ ಸುಂಡರಿಸಿಕೊಂಡ ಒಣಕಲ ತೊಗಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಕೂದಲು ಉಳಿದು ಬೆಳೆವುದಾದರೂ ತಲೆಗೂದಲು ನರೆತು ಉದುರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಗಾಯಗಳು ಮಾಯಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ 10 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನವರ ಐದರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುಕಾಲ 60 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಬಹುದು. 40ರ ಅನಂತರ [[ಮಿದುಳು]] ಸ್ವಲ್ಪ ಕಿರಿದಾಗಿ 75ರ ಅನಂತರ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಣೆಯ, ಕಪಾಲದರೆಯ (ಪೆರೈಟಲ್) ಹಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ (ಲೋಬ್ಸ್) ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮುದುರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬೆನ್ನೆಲುವಿನ ನರಗಳಲ್ಲಿನ ಅರಿವಿನ ತಂತುಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ; ನರಗಂಟಿನ ಜೀವಕಣಗಳು ಬಣ್ಣವೇರಿ, ಕೆಲವು ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನರಜೀವಕಣಗಳೂ ತಂತುಗಳೂ ಹಾಳಾಗುವುದರಿಂದ ಕೀರಲು ಸ್ವರ ಕೇಳುವ ಬಲ ಕುಂದುವುದು. ಕಣ್ಣಿನ ಮಸೂರ (ಲೆನ್ಸ್) ಹಿರಿಕಿರಿದಾಗುವ ಬಲ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೂಳೆಗಳು ಹಗುರಾಗಿ ಲಡ್ಡಾಗುತ್ತವೆ. ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುರಿವಂತಿದ್ದು ನುಗ್ಗುನುರಿವಂತಿರುತ್ತವೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಬೆಳೆವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹಾಳಾಗುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ಸುಣ್ಣ ಹೊರಬಿದ್ದು ಧಮನಿಗಳು, ಮೆಲ್ಲೆಲುಬುಗಳು (ಕಾರ್ಟಿಲೇಜಸ್), ತಂತುಗಟ್ಟುಗಳು (ಲಿಗಮೆಂಟ್ಸ್) ಸ್ನಾಯುಗಳು ತಗುಲಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಂಡರಗಳಲ್ಲೂ (ಟೆಂಡನ್ಸ್) ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೀಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಳೆಯ ತುದಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿರುವ ಮೆಲ್ಲೆಲುಬು ತೆಳುವಾಗಿ, ಕೆಲವೇಳೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಆದಾಗ ಮೂಳೆ ಮೂಳೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ತಾಕಿ ಹಳೆಯ ಕೀಲುಗಳು ಕಿರ್ರೆನ್ನುತ್ತ ಉರಿಯುತ್ತವೆ. ಸ್ನಾಯುಬಲ ಕುಗ್ಗಿದರೂ ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ರಬ್ಬರಿನಂತಿರುವ ಅಂಗಾಂಶ ಪುಟಿಸದಂತಾಗುವುದು, ಮೈಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿಗೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯದೆ ದುಡಿವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಅಂಗಾಂಶವಿದು. ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗಾಯದ ಇರಿತವಾದರೆ ಇದು ಗಾಯದ ಬಾಯಿ ತೆರೆವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಧಮನಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಇರುವ ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೂಡಿಸುವ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಬಾರಿ ಚಲನೆಯಾದಾಗಲೂ ಅವನ್ನು ಎಂದಿನ ಆರಾಮದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಇದು ತರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಬೇಗನೆ ಸವೆದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮನೆತನಗಳಲ್ಲಿ 45ಕ್ಕೂ ಕೆಲವಲ್ಲಿ 90ಕ್ಕೂ ಹೀಗಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ರಬ್ಬರಿನಂಥ ಅಂಗಾಂಶಗಳು ಕೆಡುವುದರಿಂದ ಪುಪ್ಪುಸಗಳಲ್ಲಿನ ಗಾಳೀಗೂಡುಗಳು ಹಿಗ್ಗುತ್ತವೆ; ಪುಪ್ಪುಸಗಳು ಉಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಅಂಗಾಂಶ 25ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಲು ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ನಾಶವಾದರೆ ಮತ್ತೆ ಸರಿಹೋಗದು. [[ಧಮನಿ|ಧಮನಿಗಳು]] ನಾರಾಗಿ ಪೆಡಸುಗಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಪುಟಿವ ಗುಣ ತಗ್ಗುವುದರಿಂದ ಹಿಗ್ಗದ ಕೊಳವೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಒಳವರಿಯಲ್ಲಿ, ತರುಣರಲ್ಲೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಳದಿಯ ಕೊಬ್ಬಿನ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಇರುತ್ತವೆ. ನಡುವಯಸ್ಸು ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ ಲಿಂಫಾಯ್ಡ್ [[ಅಂಗಾಂಶಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಗಾಂಶ]] ಕುಗ್ಗಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಂಥಿಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಳಿನ ಅಂಶ (ಪ್ಯಾರಂಕೈಮ) ಮುದುರಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಜೀವದ್ರವ್ಯ (ಪ್ರೋ ಟೊಪ್ಲಾಸ್ಮ್) ಇನ್ನೂ ಜಡವಾದಂತೆ ತೋರುವುದು. ಸವೆದ ಅಂಗಗಳು ನೇರ್ಪಡುವುದು ಅಪರೂಪ. ಒಂದು ವೇಳೆ ನೇರ್ಪಟ್ಟರೂ ಬಹು ನಿಧಾನ. ಅಲ್ಲದೆ ಮೊದಲಿದ್ದುದರ ಬದಲಾಗಿ ಬೇರೆ ಅಂಗಾಂಶದಿಂದ ಆ ಕೆಲಸ ಆಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (ಮೆಟಪ್ಲೇಸಿಯ), ಚರ್ಮ, ಈಲಿ ([[ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ]]), ಮೂತ್ರಪಿಂಡ, ನರಗಂಟುಗಳು. ಕೇಂದ್ರನರಮಂಡಲದ ಜೀವಕಣಗಳಲ್ಲೂ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಣ್ಣವೇರುವುದು. [[ಜೀವ ಕಣ|ಜೀವಕಣ]]ಗಳು ಒಡೆದೆರಡಾಗಲು ಹಳೆಯ ಮುದಿ ಅಂಗಾಂಶಗಳು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಾರವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆಯ ಒಂದು ಅಂಶವೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಪ್ಪಿನ ಈ ಕ್ರಮಗತಿಗಳು ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ಕ್ರಮಗತಿಗಳಷ್ಟೇ ಸಹಜ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವಂತೂ ಹುಟ್ಟುವ ಮುನ್ನವೇ ಮಾನವ ಪಿಂಡದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ ಅನೇಕ ರಚನೆಗಳು ಮುದುರಿಕೊಂಡು, ರೂಪವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದುತ್ತವೆ ಇಲ್ಲವೆ ಹೊಸ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ಎಡೆಗೊಡುತ್ತವೆ. ಮುಮ್ಮೂತ್ರಪಿಂಡ (ಪ್ರೊನೆಫ್ರಾಸ್) ಹೋಯಿತು; ನಡುಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಬದಲಾಯಿತು. ಮಾನವ ಪಿಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮುದುರಿಕೆಗಳು (ಇನ್ವೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್) ಆಗುತ್ತವೆ. ರಕ್ತದ ಸಾಗುನಾಳ (ಡಕ್ಟಸ್ ಆರ್ಟೀರಿಯೋಸಸ್) ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೂ ತಾರುಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತೈಮಸ್ ಗ್ರಂಥಿಯೂ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತವೆ. ವಯಸ್ಸು ಕಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಮುದುರಿಕೆಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಒಂದೊಂದು ತೆರನ ಜೀವಕಣದ ದೇಹರಚನೆಯ ಬಾಳುವೆಯ ಅವಧಿಯೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ನರ, ಸ್ನಾಯು ಜೀವಕಣಗಳು ಬದುಕಿರುವತನಕ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವನ್ನು ಹೊಸಕಣಗಳಿಂದ ಬದಲಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ತಲೆಗೂದಲುಗಳು ಕೆಲವು ವರ್ಷ ಮಾತ್ರ ಬಾಳುತ್ತವೆ. ಇಡೀ ಮೈಯ ಬಾಳುವೆ ಒಂದೊಂದು ಜಾತಿಯಲ್ಲೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ. ಮಾನವನ ಮೈ ಬಾಳಬಹುದಾದ ಕಾಲ 100 ವರ್ಷಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಒಂದು ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರಬಹುದೇನೋ. ನವತಮಯುಗದ (ಪ್ಲಿಯೋಸಿನ್) ಮಾನವನ ಪೂರ್ವಿಕರಿಂದ (ಗೊರಿಲ್ಲಾದಂತಿರುವ ನರವಾನರು-ಥ್ರೊಪಾಯಿಡ್) ಈ ವಯಸ್ಸನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಮುಪ್ಪು, ಮುದುರಿಕೆ, ಸಾವುಗಳಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಸೂಚಿಸುವ ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳು ಹೀಗಿವೆ: ಅಂಗಾಂಶ ಪೋಷಣೆ ಇಲ್ಲದಾಗುವುದು; ಕರುಳಿಂದಲೋ ಹವೆಯಲ್ಲೋ ಹೀರಿ ಬಂದ ಕೆಡುಕಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳೋ ಕಸರಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೋ ಕೂಡುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದು; ಚೋದನಿಕಗಳು (ಹಾರ್ಮೋನ್ಸ್) ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೊಂದಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಫಲ ಇಲ್ಲದಾಗುವುದು. 12ನೆಯ ವರ್ಷದ ಅನಂತರ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಬಳಕೆ ಬರುಬರುತ್ತ ತಗ್ಗುವುದು. ಇಲ್ಲವೇ ಈ ಕಾರಣಗಳೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒದಗುವುದು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ತಮ್ಮ ಕೈಲಾದಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ, == ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರ == ಮಾನವನ ಅಖಂಡ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂಬತ್ತು ಹಂತಗಳನ್ನು ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪಟುಗಳು ಗುರುತಿಸುವರು. ಮೈಯ ರೂಪ ಹಂತ ಹಂತಕ್ಕೂ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಯಾವ ಹಂತಗಳಲ್ಲೂ ಆಕಾರ ಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಹುಟ್ಟುವ ಮುಂಚೆ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೇಲೆ ಬಹುವಾಗೂ ಅಂಥ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು. ಪರಿಸರದೊಂದಿಗಿನ ಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದರೂ ಮೈಯ ಆಳದ ದಡುಗುಟ್ಟುಗಳು (ಫೇಶಿಯೆ) ಅವುಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುವು. ಇಡೀ ಮೈಯ, ಅದರ ಭಾಗಗಳ ಆಕಾರ ಗಾತ್ರಗಳು ವಂಶಾನುಗತ, ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹಳೆಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಿಸುವ ಹೊಸ ಆಕಾರ ಇಂದಿನ ನವೀನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರಶಸ್ತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಾರದು. ಆದರೂ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತೀರ ಕಡಿಮೆ ಪೋಲಾಗಿಸಿ ಜೀವನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಇದು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಒಳಗಿನ ಅಲ್ಲದೆ ಪರಿಸರದ ಬಲಗಳು ಒಂದುಗೂಡಿ ನವತಮ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಆಕಾರ ಗಾತ್ರಗಳೆರಡೂ ನಿರ್ಧಾರವಾದುವು. ಒಳಗಿನ ಬಲಗಳಲ್ಲಿ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಬಂದ ಗುಣಧರ್ಮಗಳೂ ಬೆಳೆವ ಇಚ್ಛೆಯೂ ಮುಖ್ಯ. ಬಾಹ್ಯಪರಿಕರಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯೂ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶ. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅಡ್ಡಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೀವಿ ದೇಹಗಳನ್ನು ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ನೆಲದ ಕಡೆಗೆಳೆದು ಅದಕ್ಕೆ ಸಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿತು; ಒಂದು ಭಾಗ ಮೇಲೂ ಒಂದು ಭಾಗ ಕೆಳಗೂ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಇದರಿಂದ ಬೆನ್ನ ಕಡೆ, ಒಡಲಕಡೆ ಎಂದು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾದುವು. ಅವಯವಗಳು ಕೆಳಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಇರುವಂತಾದುವು. ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಒಂದು ಕೊನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಡೆದುದರಿಂದ ತಲೆ ಬಾಲಗಳು ವಿಕಾಸಗೊಂಡುವು. ತಲೆಯ ತುದಿಯೇ ಮೊದಲು ಪರಿಸರದ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೊಳಗಾದ್ದರಿಂದ ಅರಿವಿನ ಅಂಗಗಳು (ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳು) ಬೆಳೆದುವು. ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಇಕ್ಕೆಲಗಳೂ ಸಮರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತಾಯಿತು. ಬೆನ್ನೆಲುಬಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಆಕಾರದ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಭೂಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ಬಲು ಮುಖ್ಯಕಾರಣ ಆಗಿದ್ದುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅದರ ಗಾತ್ರದ ಮೇಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ತನ್ನ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಯ ಆಕಾರ ತನ್ನ ಉದ್ದವನ್ನು ಇಮ್ಮಡಿಸಿದರೆ, ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈ ನಾಲ್ಕರಷ್ಟೂ ಅದರ ತೂಕ ಎಂಟರಷ್ಟೂ ಆಗುವುದು. ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ನೀರು ಗಾಳಿಗಳ ಪ್ರತಿ ಘóರ್ಷಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ತೀರ ತೊಂದರೆ. ಮೈಭಾಗಗಳ ಒಂದಕ್ಕೊಂದರ ಗಾತ್ರದ ಮೇಲೂ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣದ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ; ಇಮ್ಮೊನೆಗ (ಆಂಫಿಯೋಕ್ಸಸ್) ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಕರುಳು ನೆಟ್ಟಗಿರುವುದರಿಂದ ಮೋಟಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಉದ್ದವಾದಂತೆಲ್ಲ ಇನ್ನೂ ಉದ್ದನಾಗಿರುವ ಕರುಳು ಸುರುಳಿಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ಉದ್ದ ಹತ್ತುಪಟ್ಟಾಗಿ ಆಕಾರ ಇದ್ದಂತೇ ಇದ್ದರೆ, ಆಹಾರ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೇಲ್ಮೈ 100 ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದರೂ ತೂಕ 1000 ದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುವುದು. ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೂಕದ ಮೈಗೆ ಉಣಿಸನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಮೈಗಿಂತಲೂ ಕರುಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿರಬೇಕು. ಅಂದರೆ ಸುರುಳಿಯಾಗಬೇಕು. ಮಾನವನ ಆಹಾರನಾಳ, ಅದರ ಬಾಯಿ, ಗುದಗಳ ನಡುವಣ ನೇರಗೆರೆಯ 12 ಪಟ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಆಕಾರವನ್ನು ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡತೂಕದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೇ ಇದರ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚು. ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಬಲು ಚುರುಕಾಗಿರುವ ಪಿಂಡದ ಮೊದಲ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಅದರ ಮೈ ಬಲು ಪುಟ್ಟದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ಪೂರ್ಣಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲಾರದು. ಅಲ್ಲದೆ ಅದು ತೇಲಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಪುಟಾಣಿ ಮುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಮನಾಳತೆ, ಅಂಟಿಕೆ, ಮೇಲ್ಮೈತುಯ್ತ, ಮೇಲದೈಕೆ (ಅಡ್ಸಾರ್ಫ್‍ಷನ್) ವಿದ್ಯುತ್‍ಹೊರೆ (ಛಾರ್ಜ್), ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಂಥ ಇತರ ಅಣುನಡುವಣ ಅಂಶಗಳು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಭಾವಕಾರಿಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಒಳಗಣ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಕ್ರಿಯಾಕಾರಣಗಳಿವು. ವಂಶಾನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಂದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಪಿಂಡದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಅನೇಕ ಹಿಂದಣವೂ ನಿರ್ಧಾರಕಗಳೂ ಆದ ಅಂಶಗಳು ಈಚೆಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿವೆ. ಸ್ಟಿಮನ್ನನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪದಗಳೂ ನೀಡ್ಹಾಂನ ಆಕೃತಿ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಚೋದನಿಕಗಳೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು. == ಶರೀರ ಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ == ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವೂ ಒಂದಾಗಿದ್ದವು. ಬರ್ಲಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ಜೊಹಾನ್ನಿಸ್ ಮುಲರ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಆಮೇಲೆ ಬರುಬರುತ್ತ ಕಲಿಕೆಯ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಇವು ಬೇರ್ಪಟ್ಟವು. ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಂತೂ ಅಂಗರಚನೆಯೆಲ್ಲ ಅಂಕ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವೇ. ಏಕೆಂದರೆ ರಚನೆಯಿರದೆ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲ. ಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ರಚನೆಯಿಲ್ಲ. 1940ರ ಅನಂತರ ಆಕೃತಿರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೊಸ ಕಲ್ಪನೆಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೈಗಳು ಮತ್ತವುಗಳ ಭಾಗಗಳ (ಪಿಂಡಗಳು ಜೀವಕಣಗಳು) ಆಕಾರ, ರಚನೆಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ಅವು ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಈಡಾಗುತ್ತವೆಂದು ತಿಳಿಯಿತು. ಆಕೃತಿಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ಚೋದನಿಕಗಳು ಬಹುವಾಗಿ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣದವೇ ಆಗಿದ್ದು, ಪಿಂಡದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಆಕಾರ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳೋ ನಿರ್ಧಾರಕಗಳೋ ಆಗಿವೆ. ಮಿಣಿರೂಪಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯ ಅಭ್ಯಾಸದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವ ಬೆಳಕಿಗೂ ಆಚೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾನವ ರಚನೆಯಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರೋಟೀನು ಅಣುಗಳಂಥ ಜೈವಿಕ ಅಣುಗಳ ರಚನೆಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಚರಿತ್ರೆ == ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಸರಿನೆಲೆ ಹಿಡಿತಗಳಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು: # ಅಂಡ್ರಿಯಾಸ್ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ (1543) ತೀರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ತನಕ (ಕುರುಡು ನಂಬುಗೆಗಳ ಕಾಲ) # ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ (1628) ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶರೀರ ಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವವರೆಗೆ # ಚಾರಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ (1859) ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ತನಕ # ಡಾರ್ವಿನನ ಅನಂತರ. === ಅಂಡ್ರಿಯಾಸ್ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ (1543) ತೀರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ತನಕ (ಕುರುಡು ನಂಬುಗೆಗಳ ಕಾಲ) === [[File:Leonardo da Vinci - RCIN 919000, Verso The bones and muscles of the arm c.1510-11.jpg|left|thumb|Anatomical study of the arm, by [[Leonardo da Vinci]], (about 1510)]] [[File:Charta ex qva figvram parare convenit, illi qvae nervorvm seriem exprimit appendendam, 1543..JPG|thumb|upright|Anatomical chart in [[Vesalius]]'s ''Epitome'', 1543]] [[File:Michiel Jansz van Mierevelt - Anatomy lesson of Dr. Willem van der Meer.jpg|thumb|right|[[Michiel Jansz van Mierevelt]] – ''Anatomy lesson of Dr. Willem van der Meer'', 1617]] ವೇಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ತನಕ (1543)-ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದ ಕಾಲ. ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಮಾನವನ ಹೆಣವನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹೆಣವೆಂದರೆ ಆಗ ಮೂಢಭಾವನೆ, ಭಯಭಕ್ತಿ ಇದ್ದುವು. ಭೂತಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಇದ್ದುವು. ಸತ್ತವನ ಭೂತ ಅದು ತೊರೆದ ಮನೆ ಬಳಿಯೇ ಸುಳಿದಾಡುವುದೆಂದು ಜನರ ನಂಬುಗೆ. ಸತ್ತಮೇಲಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ನಂಬಿಕೆಯಿತ್ತು. ಹೆಣಗಳು ಕೆಲವೇಳೆ ಬದುಕಿ ಏಳುವ ಅನುಮಾನ ಬೇರೆ. ಇದರಿಂದ ಹೂತ, ನೀರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ ಹೆಣಗಳ ಕೊಳೆತ ಭಾಗಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗುವುದು ಯೋಚನೆಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತಾಲ್ಮಡ್ಡನ ಬರೆಹಗಳಲ್ಲಿನ ಲಜ್‍ಮೂಳೆ ಅಥವಾ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಮೂಳೆ ಎನ್ನುವುದು ಪಾವನಿ (ಸ್ಯಾಕ್ರಮ್) ಇರಬಹುದು. ಸತ್ತಾಗ ಬೇರೆಯಾದ ಅಣುಗಳು ಇದರ ಸುತ್ತಲೂ ಒಂದುಗೂಡಿ ಹೆಣ ಏಳುವುದೆಂದಿದೆ. ಹೆಣ ಕೊಯ್ಯುವುದನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತಗಳು ಒಪ್ಪಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೈಯ ನಿಜವಾದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರಿಗೆ ಜೀವಾಳವಾಗಿತ್ತು. ಕುತೂಹಲಿಗಳಾದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅದು ಬೇಕಿತ್ತು. ಮಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಧೂಪಲೇಪಿಗರು ತುಸು ಅಂಗರಚನೆ ತಿಳಿದರು. ಹೀಗೆಯೇ ಗಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಶಸ್ತ್ರವ್ಯದ್ಯರೂ ಕೊಂಚ ಅರಿತರು. ಎಡ್ವಿನ್ ಸ್ಮಿತ್ತಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯದ ಆಪುಕರಡಿನಲ್ಲಿ (ಪ್ಯಾಪೈರಸ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ.3000-2500) ತಲೆ, ಮಿದುಳುಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೇಳಿದೆ. ಎಬರ್ಸನ ಆಪುಕರಡಿನಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿಲಪೂ 1600) ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಚಾರಗಳಿವೆ. ಹಳಗಾಲದ ತಿಳಿವು ಶೋಚನೀಯವಾಗಿ ಗೊತ್ತುಗುರಿ ಇಲ್ಲದಿತ್ತು. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್-ಎಬರ್ಸ್ ಕರಡು ಬರೆದು 1000 ವರ್ಷಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಈಗ್ಗೆ 2000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮಹಾ ವೈದ್ಯ ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ.460-374) ಇದ್ದ. ಅಂಗರಚನೆಯ ಕೆಲವು ಬರೆಹಗಳು ಅವನು ಬರೆದವೆಂದು ಅನುಮಾನಿಸಿದ್ದರೂ ಅವನು ಹೆಣ ಕೊಯ್ದುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ದಾಖಲೆಯೂ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನೂ (ಕ್ರಿ.ಪೂ 384-322) ಅಷ್ಟೆ. ಬುದ್ಧಿಯ ಪೀಠ ಗುಂಡಿಗೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಇಬ್ಬರೂ ನಂಬಿದ್ದರು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಮಾಡಿ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಚನೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯಿಂದ, ಕೆಳಜಾತಿಯಿಂದ ಮೇಲಿನದಕ್ಕೆ ಏರುವ ಒಂದು ನಿಸರ್ಗ ಸೋಪಾನವನ್ನು ಅವನು ತಯಾರಿಸಿದ; ನಿಸರ್ಗ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಯೋಜನೆ ಇರುವುದನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಿದ. ಮುಂದೆ ಇದೇ [[ವಿಕಾಸವಾದ]]ದ ತಳಹದಿ ಆಯಿತು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲಿಗೆ ಇದು ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ಅವನ ಹೆಗಲೇರಿದ [[ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್|ಚಾರಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ನ]]ನಿಗೆ ಕಂಡಿತು. ``ಲಿನೀಯಸ್ ಕೂವಿಯರ್ ಇಬ್ಬರೂ ನನ್ನ ದೇವತೆಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಮುದುಕ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನ ಮುಂದೆ ಅವರು ಶಾಲಾಬಾಲಕರಂತೆ ಇದ್ದರು ಎಂದಿದ್ದಾನೆ ಡಾರ್ವಿನ್. ಹೆರೋಫಿಲಸ್ ಇರಾಸ್ಟ್ರೇಟಸ್-ಅರಿಸ್ಟಾಟಲನೂ ಅವನಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಿತ್ತಿದ್ದ [[ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್|ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡರ್]] ಮಹಾಶಯನೂ ಸತ್ತ ಸುಮಾರು 40 ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ [[ಈಜಿಪ್ಟ್|ಈಜಿಪ್ಟಿ]]ನ ಟಾಲೆಮಿ ರಾಜರು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು. ಗ್ರೀಕ್ ಅಂಗರಚನಾ ಪಟುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನಾಗಿದ್ದ ಹೆರೋಫಿಲಸ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ 300) ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಅವನಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದರೆ ವಿವರಗಳಿಂದ ಬರೀ ಊಹೆಗಳ ಕಂತೆ ಆಗಿತ್ತು. ಮೊದಲಬಾರಿ ಮಾನವನ ಹೆಣವನ್ನೂ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಮೊದಮೊದಲಾಗಿ ಕಂಡುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ವರ್ಣಿಸಿದ. ಮಿದುಳನ್ನೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಅದನ್ನು ನರಮಂಡಲದ ಕೇಂದ್ರ, ಬುದ್ಧಿಯ ಪೀಠ ಎಂದು ಅರಿತ. ಚಾಲಕ (ಮೋಟಾರ್) ನರಗಳು, ಅರಿವಿನ (ಸೆನ್ಸರಿ) ನರಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಿ ಮಹಾಧಮನಿ (ಅಯೋರ್ಟ) ಮತ್ತಿತರ ಧಮನಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲ, [[ರಕ್ತ]] ಎಂದು ತೋರಿಸಿ,ಹಾರ್ವೆಯ ಸಮ ಗೆಸ್ಟಾರೊ ಅಸೆಲ್ಲಿ (1622) ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಕರುಳಿನ ಹಾಲುರಸದ ನಾಳಗಳಾದ ಹಾಲುನಾಳಗಳನ್ನೂ (ಲ್ಯಾಕ್ಟೀಲ್ಸ್) ವಿವರಿಸಿದ. ದುರಾರ್ಗರುಳನ್ನು (ಡುಯೊಡಿನಮ್) ವಿವರಿಸಿ ಇವನೇ ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ಇವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಕುರಿತ ಪುಸ್ತಕ ಕಳೆದುಹೋಗದೆ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ವಿವರಿಸಿದ ಮಾನವನ ದೇಹರಚನೆಯ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿವರಗಳಿಗೂ ಪ್ರಪಂಚ 1800 ವರ್ಷ ಕಾಯಬೇಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಇರಾಸಿಸ್ಟ್ರೇಟಸ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ 300) ಸಮಕಾಲೀನನಾದರೂ ಕಿರಿಯವ. ರಕ್ತ ನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಇಲ್ಲವೇ ಜೀವಾಳದ ಭೂತ ತುಂಬಿದೆ ಎಂದು ಅವನ ನಂಬಿಕೆ. ಅವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ [[ಧಮನಿ]]ಗಳು, ಸಿರಗಳು, ನರಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಕೊಳವೆಗಳೇ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ಮೈತುಂಬ ತೀರ ಸಣ್ಣ ಕೊಳವೆಗಳೇ ತುಂಬಿವೆಯೆಂದು ಅವನ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಧಮನಿಗಳ ಸಿರಗಳ ಕೊನೆಯ ಶಾಖೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಕಿರಿಯಕೊಳವೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆಯೆಂದು ಅವನು ಊಹಿಸಿದ್ದರಿಂದ ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟದ ಕಲ್ಪನೆ ಅವನಿಗೆ ಆಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. [[ಹೃದಯ]]ವೇ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಕೇಂದ್ರ, ಈಲಿಯಲ್ಲವೆಂದು ಮೊದಲಾಗಿ ಕಂಡವನಿವನು. ಹೃದಯದ ಕವಾಟಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿ ಮೂರ್ದಳದ್ದಕ್ಕೆ ಟ್ರೈಕಸ್ಪಿಡ್ ಎಂದನು. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸನಂತೆ, ಇವನೂ ಉಸಿರ್ನಾಳವನ್ನು ಒರಟು ಗಾಳಿಗೊಳವೆ (ಆರ್ಟೀರಿಯ ಟ್ರಾಕಿಯ) ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ. ಮೇರಿನಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲೆನ್-ಇರಾಸಿಸ್ಟ್ರೇಟಸ್ ಸತ್ತ 300 ವರ್ಷಗಳ ಆನಂತರ ಮುಖ್ಯ ಗುರು ಮೇರಿನಸ್ (ಕ್ರಿ.,ಶ110) ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡ್ರಿಯದಲ್ಲಿದ್ದ. ಇವನು ಬರೆದ ಗ್ರಂಥ ಕಳೆದುಹೋಗಿದೆ. ಇವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಪಾಠಪ್ರವಚನಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಇವನಾದ ಮೇಲೆ ಬಂದ ಇವನ ನಾಲ್ವರು ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಪಸರಿಸಿ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನಿಗೂ (130-200) ತಿಳಿವಿನ ಬೆಳಕು ಹರಿಯಿತು. [[ರೋಮ್]] ನಗರದಲ್ಲಿ 164ರಿಂದ 199ರ ವರೆಗೆ ವೈದ್ಯವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು [[ಏಷ್ಯಾ|ಏಷ್ಯ]]ದ ಗ್ರೀಕನಾಗಿದ್ದ, ಗ್ಯಾಲೆನ್. [[ಏಷ್ಯ ಮೈನರ್|ಏಷ್ಯ ಮೈನರಿ]]ನಲ್ಲಿ ಪರ್ಗಮಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಮಾರ್ಕಸ್ ಅರೀಲಿಯಸ್ಸನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ (161-180).ಪ್ರತಿಭೆ, ವಿದ್ಯೆ, ಸಂಪತ್ತು, ಕಾರ್ಯ ಸಾಧನೆಯ ಶಕ್ತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ ಜಗಳಗಂಟಿತನ ಈ ಗುಣಗಳೆಲ್ಲ ಈತನಲ್ಲಿ ಇದ್ದುವು. ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು, ಪರದೇಶದ ರಾಯಭಾರಿಗಳು, ಇವನ ರೋಗಿಗಳು, ಬರೆವಂತೆ, ಭಾಷಣ ಮಾಡುವಂತೆ ಇವರು ಇವನನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದರು. ಈತ ಬರೆದ ಕೆಲವು ಗ್ರಂಥಗಳು ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಳಾದುವು. ಆದರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ 59 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಉಳಿದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾದವೂ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ವಿಷಯಗಳೂ ತುಂಬಿವೆ. ಇವನ ಹೆಸರಿನ ಉಲ್ಲೇಖವೂ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ, ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ತರ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಇವನು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಎರಡು ವಾದಗಳು ಇವನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಗಾಳಿ (ನ್ಯೂಮ), ಹಳೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯೇ ಮೊದಲಿನದು. ಉಸಿರಿನೊಡನೆ ಒಳಸೇರುವ ವಿಶ್ವಜೀವವೇ (ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಲೈಫ್) ಗಾಳಿ. [[ಚೈತನ್ಯ]]ಗಳು (ಸ್ಪಿರಿಟ್ಸ್) ಮೂರು : ಈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿರುವುದು ಒಂದು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿನ ಜೀವಾಳ ಸ್ವರೂಪದಲಿ ಇರುವುದಿನ್ನೊಂದು, ಮೂರನೆಯದು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ (ಬುದ್ಧಿಯ) ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿರುವುದು. ಇಲ್ಲಿಂದ ಇವು ಅಲೆಗಳಂತೆ ಇಲ್ಲವೆ ಉಸಿರಿನ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತಗಳಂತೆ ನರಗಳ, ಧಮನಿಗಳ, ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತಿವೆ. ಮೈಯ ಒಂದೊಂದು ರಚನೆಯೂ ಅದರ ಬಳಕೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂಬ ಅವನದೇ ಆದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಎರಡನೆಯದು. ಮೊದಲಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ ರಕ್ತದ ಸುತ್ತಾಟವನ್ನೇ ಯೋಚಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳೇ ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದಂತೆ, ಹೃದಯದ ಗುಂಡಿಗುಣಿಗಳ (ವೆಂಟ್ರಿಕಲ್ಸ್) ನಡುವೆ ಸಾಗುನಾಳಗಳು ಇರಬೇಕಾಯಿತು. ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲೂ ಅವನು ನೋಡದಿದ್ದರೂ ಅವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ. ಈ ನಿಜಕೆಲಸಗಳ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಗೊತ್ತಿದೆಯಾಗಿ ಯಾವ ಸಂಗತಿಯನ್ನಾದರೂ ಅವನು ವಿವರಿಸಬಲ್ಲನೆಂದು ಹಠವಾದಿಗಳಾದ ಮತಸಿದ್ಧಾಂತರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಅಂಗರಚನೆಯ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂಳೆ, ಕೀಲುಗಳ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಅವನು ಮೇನಸ್ಸನಿಂದ ಕಲಿತಿದ್ದ. ಉಳಿದ ವಿವರಗಳಿಗೆ [[ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ|ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕ]] ಹಿಂದಿದ್ದ ಬಾರ್ಬರಿ ದೇಶದ ಬಾಲವಿರದ [[ಕಪಿ]], [[ಹಂದಿ]], [[ಎತ್ತು|ಎತ್ತುಗಳ]] ಅಂಗರಚನೆಗಳನ್ನೇ ಮಾನವನದೆಂದು ಮುಂದಿಟ್ಟ. ಆತ್ಮಸಂಯಮವೇ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯುಳ್ಳ ಕ್ರೈಸ್ತರಿಗೂ ಹೊಸ [[ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ|ಕ್ರೈಸ್ತಮತ]]ದವರಿಗೂ ಇವನ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಹಿಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಮಠಾಧಿಕಾರದ ಬೆಂಬಲ ದೊರಕಿತು. ಇದರಿಂದ ಇತರರ ಗ್ರಂಥಗಳು ಹಾಳಾದರೂ ಇವನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಕೆಡದೆ ಉಳಿದುವು.ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ತಪ್ಪು ಕಾಣದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದೇ ವೇದವಾಕ್ಯಗಳಾಗಿ ಇನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಎನಿಸಿತು. ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕಾಣಲೂ ಅವಕಾಶವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅದುವರೆಗಿನ ಗ್ರೀಕ್ ಅಂಗರಚನಾಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ ಕ್ರಮಪಡಿಸಿದ್ದೇ ತಿಳಿವಿಗೆ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನಿಂದಾದ ಸೇವೆ. ಆದರೆ ಕಂತೆ ಪುರಾಣಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯನ್ನು ಅಧಿಕಾರಯುತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇ ಅವನಿಂದಾದ ಕೆಡುಕು. ನಡುಗಾಲ-ಗ್ರೀಕರ ವಿಜ್ಞಾನ ಉನ್ನತಿಗೇರಿದ್ದ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಕಾಲವನ್ನು ಯೂರೋಪಿನವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಭಾರತದ ಬೇಸಿಗೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನ ಬಳಿಕ ಬಹಳ ಕಾಲ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮೂಲೆಗೆ ಬಿತ್ತು. 12 ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಅರಬ್ಬರು ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅಷ್ಟೂ ಇಷ್ಟೂ ಉಳಿಸಿಟ್ಟರು. 640ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡ್ರಿಯಾವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಈಜಿನಾದ ಪಾಲ್ ಅವರಿಗೆ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಲಿಸಿದ. [[ಸಿರಿಯಾ|ಸಿರಿಯ]], ಸಿಸ್ಟೋರಿಯ ದೇಶಗಳವರು, ಕ್ರಿಸ್ತರು, [[ಯೆಹೂದ್ಯರು]], ಅರಬ್ಬೀಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಗ್ರೀಕ್ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಓದಿಕೊಂಡರು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇವೆಲ್ಲ ಅರಬ್ಬೀ ಬಣ್ಣ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್, ಗ್ಯಾಲೆನ್ನರ ತತ್ವಗಳೇ. ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ರೇಜಿಸ್, ಅಲಿಅಬ್ಬಾಸ್, ಅವಿಸೆನ್ನ ಇವರು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವಿಸೆನ್ನನವು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುವು. 1000ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ವೈದ್ಯವೇದ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾದ ಅವಿಸೆನ್ನನ ದಿ ಕ್ಯಾನನ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸನ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಕಣ್ಣರಿಕೆಯಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಒರೆಹಚ್ಚಿ ನೋಡಿದರೆ ಎರಡು ಮೂರು ಕೈ ದಾಟಿಬಂದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಚಾರಗಳೇ ತುಂಬಿದ್ದವು. ಅರಬ್ಬೀ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಈಜಿಪ್ಟ್, ಆಫ್ರಿಕ ಮೂಲಕ ಸ್ಪೇನ್‍ವರೆಗೂ ಇದು ಹಬ್ಬಿತು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬೀ ಬರೆಹಗಳಿಗೆ ಆಧಾರಗಳಾಗಿದ್ದ ಗ್ರೀಕ್ ಗ್ರಂಥಗಳು ದೊರಕಿದುವು. ಅವುಗಳಿಂದ ನಿಸರ್ಗದ ವಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಜನರು ಮೊದಲಾದರು. ಆದರೆ ಮೊದಮೊದಲು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಿದರೇ ಹೊರತು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನೇ ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಠೋಪದೇಶಗಳಿಂದ ಗ್ಯಾಲೆನ್, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲರೇ ಆಧಾರ ಪುರುಷರಾದರು. ಅವರ ಗ್ರಂಥಗಳೇ ಜನರಿಗೆ ವೇದ ಸಮಾನ ಆಗಿದ್ದುದರಿಂದ ನಿಜವಾದ ನಿಸರ್ಗವನ್ನು ಕಣ್ಣಿಂದ ಕಾಣದೆ ಆ ಗ್ರಂಥಗಳ ಮೇಲೆ ಒಣ ಊಹೆ, ಟೀಕೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ತಾತ್ವಿಕ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆದರು. ಕೆಲವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯೇ ಬೇಡವೆಂದರು. ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಎದುರಾಡಿದ ವೈದ್ಯರು ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದರು. ಆದರೂ ಅಂಗರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕುತೂಹಲವೇನೋ ಇತ್ತು. ತಲೆತೆಗೆದ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಿ ಜನರಿಗೆ ಅಂಗರಚನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಅಪ್ಪಣೆ ದೊರೆಯಿತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವುದೇ ಅನಾಟಮಿ ಎನ್ನಿಸಿತು. ಬಳಸಿದ್ದ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಅರೆಪಾಲು ಅರಬ್ಬಿಯವು, ವೈದ್ಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಎತ್ತರದ ಕುರ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಪುಸ್ತಕದ ಅನುವಾದವನ್ನು ಓದುತ್ತಿದ್ದ. ಪುಸ್ತಕ ಓದಿದಂತೆಲ್ಲ ಹೆಣದಲ್ಲಿ ತಾಳೆ ನೋಡಲು ಆಳೊಬ್ಬ ಇರುತ್ತಿದ್ದ. ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿದ್ದರೂ ಅವನು ಇಲ್ಲದ ಅವಯವಗಳನ್ನು ತೋರಲು ಯತ್ನಿಸಿ ಪೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಇಷ್ಟಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ನೆರೆದವರಿಗೆ ತಿಂಡಿ ಹಂಚುತ್ತಿದ್ದರು. ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾದ ಮರಣಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಹೆಣದ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಅಪ್ಪಣೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುವು. ಬೊಲೋನದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ ಮಾಂಡಿನಸ್ ಕೆಲವು ಹೆಣಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅನತೋಮಿಯ ಎಂಬ 40 ಪುಟಗಳ ಸಣ್ಣಕ್ಷರಗಳ ಹೆಣಪರೀಕ್ಷೆ ಕೈಪಿಡಿಯೊಂದನ್ನು (1316) ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. [[ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ|ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿನ್ಚಿ]]- ಮೈಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದು ತೋರಲು ಹೊರಟ ಕಲಾವಂತರು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಸೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿನ್ಚಿ (1452-1519). ಅಲ್‍ಬ್ರೆಕ್ ಡ್ಯೂರರ್ (1471-1528). [[ಮೈಕೆಲ್ಯಾಂಜೆಲೊ|ಮೈಕೇಲೇಂಜೆಲೊ]] (1474-1564). ರ್ಯಾಫೆಲ್ (1483-1520) ಮೊದಲಾದ ಕಲಾವಿದರು ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಿದರು. ಮೇಲ್ಮೈ ಅಳತೆಗಳು, ಸ್ನಾಯುಗಳ ಸಮಕಟ್ಟು ರಚನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಕಲಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತನ್ನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರೂ ಹೃದಯ, ಮಿದುಳು, ಆಹಾರನಾಳ, ಪಿಂಡಗೂಸು-ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಕಲೆಗಾರನಾಗಲ್ಲ. ಆಗ್ಗೆ ಪೋಪನಾಗಿದ್ದ 10ನೆಯ ಲಿಯೊ ಅವನನ್ನು ತಡೆವ ತನಕ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿ 30 ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ 750ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಂಗರಚನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ 120 ಟಿಪ್ಪಣಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ಬರೆದ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ಸತ್ತಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ರಚಿತವಾದ ಗ್ರಂಥಗಳಿಗಿಂತ ಹರವು, ಖಚಿತತೆ, ಚೆಲುವುಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊವಿನ ಗ್ರಂಥಗಳೇ ಮಿಗಿಲಾಗಿವೆ. ಅವನು ಹೊಸದಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಅಂಶಗಳದ್ದೇ ದೊಡ್ಡಪಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ ಆನಂತರ ಬಂದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಮತ್ತೆ ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು. ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ತನ್ನ ಶೋಧನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೆಚ್ಚಿದ್ದು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ನಿಸರ್ಗವನ್ನೇ. ಅನೇಕ ವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊವಿನ ಅದ್ಭುತ ಸಾಧನೆಗಳು ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ಗೌರವಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದುವು. ಅವನ ಚೇತನ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಉದ್ಧಾರಕನಾದ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿದುವು. ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಸತ್ತ 24 ವರ್ಷಗಳಾದಮೇಲೆ ಆತ ತನ್ನ ಒಂದು ಉದ್ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. === ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ (1628) ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶರೀರ ಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವವರೆಗೆ === ಹಾರ್ವೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತರುವವರೆಗೆ (1628)-ವೆಸೇಲಿಯಸ್ (1514-1564)- (ಆಂಡ್ರಿಯಾಸ್ ವೈಟಿಂಗ್) ರೈನ್ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿನ ವಸೆಲ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾದ ಮನೆತನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಹೆಸರು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಎಂದಾಯಿತು. 19 ವರ್ಷಗಳ ವಯಸ್ಸಿಗೇ (1533) ಅವನು [[ಪ್ಯಾರಿಸ್|ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿ]]ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಲು ಜನಪ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ಸನ ಬಳಿ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಕಲಿತ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಬರೆದುದನ್ನು ತನ್ನ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತಿನ ಚತುರತೆಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಕಲಿಯುವವರು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೆರೆದರು. [[ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರ]] ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ. ದೇಹ ಮತ್ತು ಅದರ ರಚನೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಎಷ್ಟೋ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಬರೆದುದನ್ನು ಅವನು ಹೇಗೂ ಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ವರ್ಣಿಸಿದ ರಚನೆಗಳು ತೋರುಗನಿಗೆ ಹೆಣದಲ್ಲಿ ತೋರಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ಸಿಗೂ, ಅಷ್ಟೆ. ಅವನ ಸಹಪಾಠಿ ಮೈಕೇಲ್ ಸರ್ವಿಟಸ್ಸನೊಡನೆ, ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ಆ ಮಹಾಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಿಗೇ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅದು ಅಂದು ಯಾರೂ ಮಾಡಬಾರದ ಅಪರಾಧ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ತನಗಿರುವ ಪರಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿ ತನ್ನ ಗುರುಗಳಾರಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಕಂಡು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಆ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. 22ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ [[ವೆನಿಸ್|ವೆನಿಸ್ಸಿ]]ಗೆ ತೆರಳಿದ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ವೈದ್ಯ ಪದವಿ ಪಡೆದ. ಅಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿವು ಚತುರತೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರು ಪಡೆದು, ಪಡುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಇವೆರಡೂ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ (1537). ಆಗಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಸಂಬಳ ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಮೊದಲಿಗ. ಹೆಣಗಳನ್ನು ಅವನೇ ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಯಾಂತ್ರಿಕ ಚತುರತೆಯಲ್ಲೂ ಕಲಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ಆತ ಗಟ್ಟಿಗ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪುಟಗಳ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಗುರುತಿಸಿದ. ಕಲಿತವರು, ಎಲ್ಲ ಇಲಾಖೆಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ಕಲಾವಿದರು, ಪಡುವ ವೆನುಸ್ಸುಗಳ ಮಹನೀಯರು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಕ್ರೈಸ್ತಪುರೋಹಿತರು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಅವನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. 1540ರಲ್ಲಿ ಬೊಲೊನದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಮತ್ತು ಬಾಲವಿಲ್ಲದ ಕಪಿಯ ಎಲುಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರಿಸಿ, ತೋರಿಸಿದ. ಮಾನವನಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಭೋಧನೆ ಕಪಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿದ್ದುದು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸಿಗೆ ಮನದಟ್ಟಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ತಾನೇ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿತ್ರಗಳೊಡನೆ ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೊಸ ಪಾಠವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. 3 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಬಿಡಿಸಿ, ಕುರಿತು ಬರೆದು, ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಬಿಡಿಸಿದ. ತನ್ನ ದೇಶಿಕ ಗೆಳೆಯನೂ [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಉತ್ತಮ ಕಲೆಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೂ ಟಿಷಿಯನ್ನನ ಶಿಷ್ಯನೂ ಆಗಿದ್ದ ಜಾನ್ ಡಿ ಕಲ್ಕಾರನನ್ನು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಮರದಚ್ಚುಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಲು ನಿಯಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಎಲುಗಟ್ಟಿನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಲ್ಕಾರನೂ ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ವಸೇಲಿಯಸ್ಸನೂ ಬರೆದಿರಬಹುದು. ದೇಹದ ಹಲವಾರು ಭಂಗಿಗಳು, ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಸಹಜ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತೆ ಇವನು ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇಟಲಿಯ ಕಲೆಗಾರರು ಅಧಿಕಾರಯುತ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ವಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಹೆಣಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದುವು. ಬದುಕಿರುವ ಮಾನವನಲ್ಲಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ. ''ಹ್ಯುಮಾನಿ ಕಾರ್ಪೊರಿಸ್ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕ್'' (ಮಾನವನ ಮೈಯ ರಚನೆ) ಎಂಬ ಇವನ ಪುಸ್ತಕ ಜನರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು. ಮೊದಲಬಾರಿ ಅಂದವಾದ ಖಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡಸರು ತಮ್ಮ ಮೈಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಕಾಣುವಂತಾದರು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಪ್ರಚಂಡ ಹಾಗೂ ತೀವ್ರವಾದ ಟೀಕೆಗಳು ಬಾರದಿರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಹೆಸರು ಕೆಡುವುದೆಂದು ಅನೇಕ ವೈದ್ಯರೂ ಅಂಗರಚನಾಪಟುಗಳೂ ಇವನಿಗೆ ಎದುರುಬಿದ್ದರು. ಅವರೆಲ್ಲ ಎಷ್ಟೋ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಗ್ಯಾಲೆನ್ನಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ ಈ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದ. ಪಡುವದಲ್ಲಿ ವಸೇಲಿಯಸ್ ಬಳಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ ರಿಯಾಲ್ಡೊ ಕೊಲೊಂಬೊ ಕೂಡ ಜಠರ ತೊರಳೆಗಳ (ಸ್ಪ್ಲೀನ್) ನಡುವಣ ನಾಳದಂಥ ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರವನ್ನೇ ಕೈಬಿಟ್ಟಿದೆಯೆಂದು ಹೀಗಳೆದ. ಅದನ್ನು ಹೆಣದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವಂತೆ ವಸೇಲಿಯಸ್ ಅವನಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದ. ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ತಾನು ಹೇಳಿರುವುದನ್ನು ತಪ್ಪು ಎನ್ನುವವರನ್ನೆಲ್ಲ ಬನ್ನಿರೆಂದು ಕರೆದ. ಗುಂಪು ಸೇರಿತು. ಕೊಲೊಂಬೊಗೆ ತಾನು ಹೇಳಿದ ನಾಳ ತೋರಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿರೆಂದು ಬೇಡಿದರೂ ತಮ್ಮ ನಾಲಗೆಗಳು ಕತ್ತರಿಸಿದಂತೆ ಉಳಿದವರೆಲ್ಲ ತೆಪ್ಪಗಿದ್ದರೆಂದು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ನಡೆದ ಮೇಲೆ ಎದೆಗುಂದಿದವನಾಗಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಗೊಡವೆ ತೊರೆದ. ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಗ್ರಂಥ, ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಟೀಕಾಸಂಪುಟವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ತನ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ. ಮೊದಲು 5ನೆಯ ಚಾರಲ್ಸ್ ಬಳಿ. ಆಮೇಲೆ ಸ್ಪೇನಿನ ಇಮ್ಮಡಿ ಫಿಲಿಪ್ ಬಳಿ ಅವನು ಆಸ್ಥಾನ ವೈದ್ಯನಾಗಿದ್ದ. 1563ರಲ್ಲಿ [[ಜೆರುಸಲೆಂ|ಜೆರೂಸಲೆಮ್ಮಿ]]ಗೆ ಯಾತ್ರೆ ಹೋದ. ಪಡುವದಲ್ಲಿ ತಾನು ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಕರೆ ಬಂದಿತು. ಮತ್ತೆ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿ ಮರಳುವಾಗ, ಅವನಿದ್ದ ಹಡಗು ಮುಳುಗಿ, ಜಾಂಟೆ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆ ಬಟ್ಟೆಗಿಲ್ಲದೆ ಸತ್ತ. ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಕೆಲಸ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು. ನಿಜಾಂಶಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರಿಂದ ಅವನ ಕೃತಿ ವಿಜಯ ಗಳಿಸಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೊದಲನೆಯ ನಿಜವಾದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವದು. ಅದು ಅಷ್ಟೇ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಟಣೆಯಿಂದ ವೈದ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನವೇ ನವೀನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿತು. ಪಡುವದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕಾಲ- ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಪಡುವ ಬಿಟ್ಟ ಅನಂತರ (ಸು.1546) ಅವನ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬರಾದಮೇಲೊಬ್ಬರಂತೆ 1625ರ ವರೆಗೆ ಐವರು ಮಾನ್ಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ನೆರವಿಗಾಗಿ ಬಂದರು. ಅವನಲ್ಲೇ ತಪ್ಪು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ರಿಯಾಲ್ಡೊ ಕೊಲೊಂಬೊ (1516-59) ಇವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವನು. ಆದರೆ ಇವನು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ರಸಿಕೆಯ ಪೊರೆಗಳು, ಕಣ್ಣು, ಪುಪ್ಪುಸಗಳ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. ಮೊಡೀನಾದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಗೇಬ್ರಿಯೆಲ್ಲೊ ಫೆಲ್ಲೋಪಿಯಸ್ (1523-62) ಆಮೇಲೆ ಬಂದವನು. ಇವನೂ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ನೆರವಿಗಾಗಿದ್ದವನೇ. ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನಲ್ಲಿ ಅವನು ನಿಷ್ಠೆ, ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ವಿಶ್ವಾಸಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿದ್ದ. ಅವನ ಶಿಷ್ಯರೂ ಸಂಗಾತಿಗಳೂ ಅವನಲ್ಲಿ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಈತ 39ರ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸತ್ತರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಮ್ಮ ತಿಳಿವಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಮೌಲ್ಯವುಳ್ಳ ಮತ್ತಷ್ಟನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ. ಖಚಿತತೆಯೇ ಇವನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸುವಂತಿದ್ದ ಗುಣ. ಗರ್ಭಕೋಶದ ನಾಳಗಳೂ ಕಪಾಲದರೆಮೂಳೆಯ ಮೂಲಕ ಮೊಗದ ನರವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಕಾಲುವೆಯೂ ಇನ್ನೂ ಇವನ ಹೆಸರನ್ನೂ ಹೊತ್ತಿವೆ. ಇವನ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರಾದ ವೊಲ್ಚರ್ ಕಾಯ್ಟರ್, ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ ಹಿರಿಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದರು. ಅವನ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಎರಡನೆಯವನು ಬಂದ. ಹೈರಾನಿಮಸ್ ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ (ಸು.1533-1619) ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದವರಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯವ. ಗೌರವಸ್ಥ ಸಾಹುಕಾರ ಮನೆತನದವ. 50 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (1562-1613) ಪಡುವದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ, ಅವನ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾಶನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರ, ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಕೆತ್ತಿದ ತಾಮ್ರದ ತಗಡುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬಲು ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವನು ಉನ್ನತ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸರಣಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನ `ಅಪೆರ ಆಮ್ನಿಯ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಲೆಡೆನ್ನಿನ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಆಲ್ಬಿನಸ್ ಮತ್ತೆ ಮುದ್ರಿಸಿದ (1738). ತನ್ನ ದೀರ್ಘ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಆತ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ. ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಕುಗ್ಗಿಲ್ಲ. ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ವೈದ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ. ರಾಜ ಮಾನ್ಯತೆಯೂ (1608) ಸಂದಿತು. [[ವಿಲಿಯಮ್ ಹಾರ್ವೆ|ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ]] ಅವನ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದುಕೊಂಡು, ಅವನೊಂದಿಗೆ ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟ, ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ. ಜೂಲಿಯಸ್ ಕೆಸೀರಿಯೊನನ್ನು (ಕೆಸೀರಿಯಸ್, 1552-1616) ತನ್ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ ನೇಮಿಸಿದ್ದ. ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ಸನ ಹತ್ತಿರ ಅವನು ಮನೆಯ ಆಳಾಗಿ, ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ, ಕೊನೆಗೆ ನೆರವಿಗನಾಗಿದ್ದು, ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅವನ ಕಾಲದ ಎಲ್ಲ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ನಿಪುಣನಾಗಿದ್ದ. ತಗಡಿನಲ್ಲಿ ಕೊರೆದ ಅವನ ಬಹಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅವನು ಸತ್ತಮೇಲೆ ಅವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಸ್ಟೈಗೀಲಿಯಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಈ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 22 ದನಿಯ ಅಂಗಗಳವೂ 12 ಕಿವಿಯವೂ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು 98 ಇದ್ದುವು. [[ಏಡ್ರಿಯನ್ ವ್ಯಾನ್ ಡರ್ ಸ್ಪೀಗೆಲ್]] (1578-1625)-ಪಡುವದಲ್ಲಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಮೊದಲಾದ ಆರು ದೊಡ್ಡ ಪಂಡಿತರಲ್ಲಿ ಕಡೆಯವನು. ಕೆಸೀರಿಯಸ್ ಬಿಟ್ಟ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಇವನು 1618ರಲ್ಲಿ ಬಂದ. ವೆಸೇಲಿಯಸ್, ಕಲ್ಕಾರರಂತೆ ಇವನೂ ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್ಮಿನವನೇ. 1627ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅವನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕೆಸೀರಿಯಸ್ ಬರೆದ ಸೊಗಸಾದ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಅವನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುವು ಬೆನ್ನುಗಂಬದ, ಒಳಾಂಗಗಳ ಸ್ನಾಯುಗಳು. ಈಲಿಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲಗೆಯಂತಿರುವ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಈಗಲೂ ಸ್ಟೈಗೀಲಿಯನ್ನನ ಹಾಲೆ ಎಂದಿದೆ. ಈತ ಅಂಗಗಳ ಹಳೆಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿದ. ಹೆಣಗಳು ಕೊಳೆಯದಂತೆ ಮಾಡಲು ಆಗ ಇನ್ನೂ ಗೊತ್ತಿರದಿದ್ದುದರಿಂದ, ಅವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ವಿಷಕ್ರಿಮಿಗಳು ಸೇರಿ ನಂಜಾಗಿ, 47ರ ವಯಸ್ಸಿಗೇ ಸತ್ತ. ಹೆಣ ಕೊಯ್ಯುವವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಹೀಗೆ ಸಾಯುವುದು ಪ್ಯಾಶ್ಚರ್ ಕಾಲದ ತನಕ ತಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. 1537ರಿಂದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ 88 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪಡುವ ಪಡೆದಿದ್ದ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಸ್ಟೈಗೀಲಿಯಸ್ಸನ ಅನಂತರ ಹೋಯಿತು. ಪಡುವದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಆಗ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪಿನ ಇತರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳು-ಬೊಲೊನದಲ್ಲಿ ಜಕೊಪೊ ಬೆರೆಂಗಾರಿಯೊ ಡ ಕಾರ್ಪಿ (1530),ಹುಳುತೆರ ಕರುಳವಾಳ (ವರ್ಮಿಫಾರ್ಮ್ ಅಪೆಂಡಿಕ್ಸ್) ಓಮೊಗ್ಗು (ತೈಮಸ್) ಗ್ರಂಥಿಯ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. ಗಿಯುಲಿಯೊ ಅರಾಂಜಿಯೊ (ಅರಾಂಟಿಯಸ್, 1520-89) ಹೃದಯವನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡಿದ; ಮಹಾಧಮನಿ ಕವಾಟಗಳ ಅಂಚುಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಕಿರಿಗಂಟುಗಳಿಗೆ ಅವನ ಹೆಸರು ಉಳಿದಿದೆ (ಅರಾಂಟಿಯಸ್ಸನ ಗಂಟುಗಳು). ಕಾಸ್ಪಾಂಜೊ ವೆರೊಲಿ (1543-75) ಮಿದುಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿದ. ಅದರ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ವೆರೋಲಿಯ ನರಸೇತು (ಪಾನ್ಸ್) ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಇನ್ನೂ ಇದೆ. ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಟೊಲೊಮಿಯೊ ಯುಸ್ಟೇಷಿಯೊ (ಯುಸ್ಟೇಷಿಯಸ್, 1524-74) ಅನೇಕ ಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಮರಣಾನಂತರ ಅವನ ಅಂಗರಚನೆಯ ಪುಸ್ತಕದ (ಟೇಬುಲೆ ಅನಟಾಮಿಕೆ) ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾದ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅವನೇ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ಎಂಟು ಮಾತ್ರ. ಇನ್ನೂ ಮೊದಲೇ ಮುಗಿಸಿದ್ದರೂ ಅವನು ಸತ್ತು 140 ವರ್ಷಗಳ ತನಕ (1714) ಇತರ 38 ಚಿತ್ರಗಳು ಬೆಳಕು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಅವನೇ ಬರೆದಿದ್ದ. ಚಿತ್ರಗಳ ಅಚ್ಚುಗಳನ್ನು ಮರದ ಬದಲು ತಾಮ್ರದ ತಗಡುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿಸಿದ ಮೊದಲಿಗರಲ್ಲಿ ಅವನೊಬ್ಬ. ವಿವರಗಳ ಖಚಿತತೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನವನ್ನು ಮೀರಿಸಿವೆ. ಅವನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಕೊಟ್ಟ ಖಚಿತ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ರಚನಾಂಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ ದೊಡ್ಡದೇ. ಗಂಟಲು ಕಿವಿಗಳ ನಡುವಣ ಆಲಿಕೆಯ ಕೊಳವೆಗೆ (ಯುಸ್ಟೇಷಿಯಸ್ ಸಾಗುನಾಳ) ಈಗಲೂ ಅವನ ಹೆಸರಿದೆ. ಅನುವೇದನ (ಸಿಂಪತೆಟಿಕ್) ನರಮಂಡಲದ ಚಿತ್ರಗಳು ಎಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಮೋಘವಾಗಿ ಬಂದಿವೆ. ಬೇರೆಬೇರೆ ಮೈಗಳಲ್ಲಿನ ರಚನಾವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಅವನೇ ಮೊದಲು ತೋರಿಸಿದ. ಅವನ ಚಿತ್ರಗಳು ಸಿದ್ಧವಾದಾಗಲೇ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮುನ್ನಡೆ ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಮುಂಚೆಯೇ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಇಬ್ಬರು ಜನಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವಾಗೇ ಇವನೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದನೇನೋ! ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಜಾಕೋಬಸ್ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ (ಜಾಕ್ವಿ ಡುಬಾಯ್, 1478-1555) ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಕೆಲಕಾಲ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಗುರುವಾಗಿದ್ದ. ಈತ ತಲೆಮೂಳೆಗಳ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. ಅಂಗರಚನೆಯ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದವೃಂದವನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿದ. 1543ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದಾಗ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಫಾಬ್ರಿಕದ ಮೇಲೆ ಉದ್ದೇಶರಹಿತ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಹೆಸರು ಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಭಕ್ತನಾದ ಅವನು, ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಂಗರಚನೆ ಈಗ ಬದಲಾಗಿದೆ ಎಂದ. ಹಿಂದೆ ಬಹಳ ಬಾಗಿದ್ದ ತೊಡೆ ಮೂಳೆ ತನ್ನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಿಗಿ ಷರಾಯಿಯ ಬಳಕೆಯಿಂದ ನೆಟ್ಟಗಾಯಿತೆಂದು ಗ್ಯಾಲೆನ್ ವರ್ಣಿಸಿದ ಪುರಾತನ ವೀರರ ಕೆಚ್ಚೆದೆಯಲ್ಲಿ 8 ಮೂಳೆಗಳು ಇದ್ದುವು. ಆದರೆ 1543ರ ಹೀನಕಾಲದ ಸೊಣಕಲ ಎದೆಗೆ ಒಂದೇ ಮೂಳೆ ಸಾಕಾಗಿದೆಯೆಂದ, ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಹೆಸರನ್ನು ಅಪಾರ್ಥ ಬರುವಂತೆ ತಿರುಚಿ ವೆಸಾನಸ್ (ಹುಚ್ಚ) ಅಂದ. [[ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡಿ]]ನಲ್ಲಿ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಪ್ಲಾಟರ್ (1536-1614) ಈಗಿನ ತಿಳಿವಳಿಕೆಗೆ ತಳಪಾಯದಂತಿರುವ, ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದ. ಸ್ಪೇನ್ ದೇಶದ ಅರಗಾನ್ ನಗರದ ಮೈಕೇಲ್ ಸರ್ವಿಟಸ್ (1511-53) ತಿಳಿದವನು, ಶಕ್ತ, ಧರ್ಮಾತ್ಮ, ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದ. [[ಪುಪ್ಫುಸ|ಪುಪ್ಪುಸ]]ದ ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಖಚಿತವಾಗಿ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ (1553) ವಿವರಿಸಿದ. ಹೆಚ್ಚುಕಾಲ ಬದುಕಿದ್ದಿದ್ದರೆ ಹಾರ್ವೆ ತೋರಿಸಿಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ 70 ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲೇ ಮೈಯಲ್ಲಿನ ರಕ್ತ ಹೃದಯದಿಂದ ಹೊರಟು ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಬರುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಈತ ತೋರುತ್ತಿದ್ದ ಎನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಅನನ್ಯ ಕ್ರಿಸ್ತಭಕ್ತನಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಪಂಚವೊಂದನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಕ್ರಿಸ್ತ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳ ಸಂಬಂಧದ ಕೆಲವು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪದ್ದರಿಂದ ಮಠಾಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವೈಮನಸ್ಯ ಬೆಳೆದು ಕಾಲ್ಚಿನ್ ಮತ್ತವನ ಒಂದಿಗರು ಅವನನ್ನು ಬದುಕಿದ್ದಂತೆ ಸುಟ್ಟರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ತಾಮಸ್ ವಿಕರಿ (1548) ಮಾನವನ ಮೈಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುಸ್ತಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಇದು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲಿನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕವಿರಬಹುದು. ವೈದ್ಯರ ಕಾಲೇಜಿನವರು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಹೇಳುವ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಕಲ್ಪಿಸಿ (1651). ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಿನ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಭಾಮಂದಿರ ಕಟ್ಟಿದರು. ಮೊದಲನೆಯವನಾಗಿ ಆ ಹುದ್ದೆಗೆ ನೇಮಕನಾದವ ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ. ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ವೆ (1578-1657) 4 ವರ್ಷ ಪಡುವದಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರಿಸಿಯಸ್ಸನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಾಗಲೇ ತನ್ನ ಜೀವಮಾನದ ಎರಡು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾದ ರಕ್ತ ಸುತ್ತಾಟ, ಪಿಂಡ ವಿಕಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದ. ಗ್ಯಾಲೆನ್, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲರನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವನು ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂದು ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಹೃದಯದ ವಿಚಾರವನ್ನೆಲ್ಲ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿ, ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಾಗಿ ತಾನೇ ಹೃದಯವನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಲೆಹಾಕಿದ. ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇನ್ನಾರಿಂದಲೂ ಆಗಿರದಷ್ಟು ನಿಜಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಹೃದಯದ ಬಡಿತ, ನಾಡಿ, ರಕ್ತಸುರಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಅರ್ಥವಾಗದ ಬಿಡಿ ವಿಷಯಗಳ ಮೂಲದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಂಡ. ಅಂದರೆ ಹೃದಯ ಒತ್ತಳ್ಳಿದ ರಕ್ತ ಮೈಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಮರಳುವುದೆಂಬ ಈ ಮೂಲಸೂತ್ರ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಶೋಧನೆಗೂ ಆಮೇಲಿನ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೂ ಅಡಿಗಲ್ಲಾಯಿತು. ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅವನನ್ನು ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರದವನು ಎನ್ನುವರು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ತಮ್ಮವನೆನ್ನುವರು. ಅವನು ಎರಡೂ ಆಗಿದ್ದ. ಏಕೆಂದರೆ ಇವೆರಡರ ನಡುವಣ ಭೇದ ಕೃತಕ. ರಚನೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹೃದಯದ ನಿಜವಾದ ರಚನೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಎಂದು ಕರೆದುದರಿಂದ ಅವನು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎನ್ನಲು ಪ್ರಮಾಣ ಸಿಕ್ಕಿದಂತಾಯಿತು. ದೊಡ್ಡ ಕಾಂಡಗಳೂ ಕೊಂಬೆಗಳೂ ಇರುವ ಧಮನಿಗಳನ್ನೂ ಸಿರಗಳನ್ನೂ ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್ ಎರಡು ಮರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದ. ಇತರರರೊಂದಿಗೆ ಹಾರ್ವೆ ಕೂಡ ಅವೆರಡನ್ನೂ ನೋಡಿ, ದ್ರವವಾಗಿರುವ ರಕ್ತ ಅಂತೂ ಹೇಗೋ ಧಮನಿಗಳ ಕಿರಿಯ ಶಾಖೆಗಳಿಂದ ಸಿರಗಳ ಕಿರಿಯ ರಕ್ತನಾಳಗಳಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತವೆಂದ. ಜೀವಸಾರ ಒಂದು ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಅಡ್ಡ ಹಾಯ್ದು ದೂರದ ಮತ್ತೊಂದು ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದ ಹಾಗಾಯಿತೆಂದು ಹಲವರು ಇದನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ಲೋಮನಾಳಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಾಡುವುದರಲ್ಲೆ ಹಾರ್ವೆ ಉಳಿದ ತನ್ನ ಆಯುಸ್ಸೆಲ್ಲ ಕಳೆದ. ಅವನೆಂದಿಗೂ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ಅವು ಇದ್ದಿರಬೇಕೆಂದ. ನಿಜವಾಗೂ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಧಮನಿಗಳ ಸಿರಗಳ ಈ ಎರಡೂ ಮರಗಳ ಕೊನೆಕುಡಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸುವ ಜಾಲರಚನೆ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲೇ ಇವು 6000 ಕೋಟಿ ತುಂಬಿವೆ. ರಕ್ತದ ಸುತ್ತಾಟದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಹಾರ್ವೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಾಗಲೆ (1628), ನಿಜವಾಗ್ಲೂ ಆ ಜಾಲರಚನೆಯನ್ನು ಮುಂದೆ ಕೂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಹಾರ್ವೆ ಸತ್ತು (1657) 4 ವರ್ಷಗಳಾದ ಮೇಲೆ, 32 ವರ್ಷದ ಮಾರ್ಸೆಲ್ಲೊ ಮಾಲ್ಪಿಘಿಯೆಂಬುವ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬೊಲೊನ ಬಳಿಯ ಒಂದು ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಇಟಲಿಯ ಸಂಜೆಗೆಂಪಿಗೆದುರಾಗಿ ಕಪ್ಪೆಯ ಪುಪ್ಪುಸದ ಒಂದು ಚೂರನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಧಮನಿಗಳ, ಸಿರಗಳ ಕೊನೆಕುಡಿಗಳನ್ನು ಆಗ ಅವನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡ. ರಕ್ತ ತುಂಬಿರುವ ಪುಟಾಣಿ ಲೋಮನಾಳಗಳು ಈ ಕುಡಿಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವುದನ್ನೂ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಭೂತಗನ್ನಡಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕಂಡ. === ಚಾರಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ (1859) ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ತನಕ === ಜೀವಿಗಳೆಲ್ಲದರ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಏಕತೆಯನ್ನು ಚಾರಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ ತೋರುವ ತನಕ (1859)-ಕ್ರೋಢೀಕರಣ, ಚಿತ್ರೀಕರಣ, ಬೋಧನೆಗಳ ಕಾಲ. ಹಾರ್ವೆ ಅನಂತರದ ಶತಮಾನ ಮಿಣಿದರ್ಶಕ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಔನ್ನತ್ಯದ ಕಾಲ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ತತ್ವ ಸಂಘಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ: ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು, ಚಿತ್ರಪಟ ಪುಸ್ತಕಗಳು (ಅಟ್ಲಾಸುಗಳು) ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಚ್ಚಾಗಿ ಅಂಗಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ: ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರಿಂದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಮುನ್ನಡೆಗಳು: ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಶೇಷ ಶಾಲೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ; ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲಸದ ಆರಂಭ: ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅನೇಕಾನೇಕ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡವು. ಮಹಾಗ್ರಂಥಗಳು - ಚರಿತ್ರಾರ್ಹವಾದ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ಸನ ಫಾಬ್ರಿಕದ ಅನಂತರ, ಪಡುವದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸ್ಪೈಗೀಲಿಯಸ್ಸನ ಪುಸ್ತಕ (1627)ಹೊರಬಂದಿತು. ಇಟಲಿಯವರ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟಾಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದದ್ದರಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಶೋಧನೆ ನಡೆದು ವಿಶೇಷ ವಿಷಯಗಳ ಅನೇಕ ಬರಹಗಳು ವರದಿಯಾದವು. ಇದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ವಿಜ್ಞಾನಸಂಘಗಳಿಗೂ ಇದೇ ತೆರನ ಕೃತಿಗಳು ಬಂದುವು. ಹೀಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದುಗೂಡಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿರುವ ಆಧಾರಗ್ರಂಥಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ==ಮಾನವನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಶೋಧನೆಗಳು== ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರಿಗೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿ ಅವರ ಶೋಧನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದುವು. [[ಅರಿವಳಿಕೆ, ಅರಿವಳಿಕಗಳು|ಅರಿವಳಿಕೆ]]ಯ ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಾಗುವ ಮುಂಚಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಲುಬೇಗ ಮುಗಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಗಗಳ ರಚನೆ, ಸಂಬಂಧಗಳ ವಿವರವಾದ ಖಚಿತ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಬೇಕಾಯಿತು. ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಗುವ ಬಾಯಿ, ಕುತ್ತಿಗೆ, ಗಜ್ಜಲು, ಮುಂಗುದಾಣಗಳ (ಪೆರಿನಿಯಂ) ಹೊಸ ಮಿತಿಮೀರಿದ ವಿವರವಾದ ವರ್ಣನೆ, ಪರಿಭಾಷೆಯ ಕ್ರಮಗಳು ಹೆಚ್ಚಿಕೊಂಡವು. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಅಹಿತ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಆಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಜೆ.ಜಿ.ವರ್ಸುಂಗನೂ ಅವನ ಸಂಗಾತಿಯೂ ಮಾಂಸಲಿಯ (ಮೇದೋಜೀರಕ) ಸಾಗುನಾಳವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. 1642ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದವನು ವರ್ಸುಂಗ್. ಆಮೇಲೆ ಅವನ ಕೊಲೆ ಆಯಿತು; ಅಸೂಯೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವನ ಸಂಗಾತಿಯೇ ಆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರಬೇಕೆಂಬ ಸಂಶಯವೂ ಎದ್ದಿತು. [[ಸ್ವೀಡನ್|ಸ್ವೀಡನ್ನಿ]]ನ ಒ ರುಡ್ಬೆಕ್ಕನೂ (1651), ಡೆನ್ಮಾರ್ಕಿನ ಟಿ.ಬಾರ್ತೊಲಿನಸ್ಸನೂ (1652), ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ಹಾಲು ರಸಮಂಡಲವನ್ನೂ ಕತ್ತಿನ ಸಿರಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನೂ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅವರ ಕೆಲಸ ಮೆಚ್ಚುವಂತಿದ್ದರೂ ಯಾರು ಮೊದಲು ಕಂಡರೆಂಬ ವಿವಾದ ಕಹಿಯಾಗಿತ್ತು. ಎಷ್ಟೋ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗದಿದ್ದ, ಯುಸ್ಟೇಷಿಯನ್ನನ ತಗಡು ಚಿತ್ರಗಳು ಈ ನಿಜಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಮುಂಚೆಯೇ ತೋರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಇವೆಲ್ಲ ಅಸೂಯೆಗಳಿಗೂ ಬುಡವಿಲ್ಲದಂತಾಯಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಲೆಗಳು-ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯದೊಂದಿಗೋ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದೊಂದಿಗೋ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಹಸುಳೆಯಂಥ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಜಡವಾಗಿದ್ದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮನ್ನಣೆಕೊಟ್ಟುವು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಹೊರಗೇ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಯಿತು ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರು ಬಯಲು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಜನರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವೈದ್ಯಸೇವೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದರೆ, ವೈದ್ಯರೂ ವೈದ್ಯ ಕಲಿವವರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತಿರಬೇಕೆಂದು ಮನದಟ್ಟಾಯಿತು. ಲಂಡನ್ನಿನ ಗ್ರೇಟ್ ವಿಂಡ್‍ಮಿಲ್ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಹಂಟರ್ ತನ್ನ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲೇ ಹೆಸರಾದ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ (1770). ತಾನೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಅಂಗಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವ ಕೋಣೆಗಳು, ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರಾಕಾರದ ರಂಗವೂ ಅವನ ವಾಸದ ಮನೆಯೂ ಅದರಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಶಾಲೆಗಾಗಿ ಅದರಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸಿದ್ದ. 13 ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಅವನು ಸಾಯುವ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅವನ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಕ್ಕೆ 100,000 ಪೌಂಡುಗಳನ್ನು ಖರ್ಚುಮಾಡಿದ್ದ. ಅವನು, ಅವನಿಗಿಂತ ಇನ್ನೂ ಹೆಸರಾದ ಅವನ ತಮ್ಮ [[ಜಾನ್ ಹಂಟರ್]], ಅಲ್ಲದೆ ವಿಲಿಯಮ್ ಹ್ಯೂಸನ್ ಈ ಮೂವರೂ ಕೂಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಪಾಠಹೇಳಿ, ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವಾಗ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಂಡು ವಿಶೇಷ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಶೋಧನೆಗೆ ಕೈಹಾಕುವಂತೆ ಅನೇಕರನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದರು. 63 ವರ್ಷಗಳು ನಡೆದ ಆ ಶಾಲೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವವರ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠ ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು. ಆ ಶಾಲೆಯ ಮೊದಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹ್ಯೂಸನ್ನನ ಪರಮ ಗೆಳೆಯನಾದ [[ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್|ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರಾಂಕ್‍ಲಿನ್]] ಆಗಾಗ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ. ಕೆಲಸದ ಮಧ್ಯೆ ವಿಷಕ್ರಿಮಿಗಳಿಂದ ನಂಜಾಗಿ ಹ್ಯೂಸನ್ ಸತ್ತಾಗ, ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು [[ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಫ್ರಾಂಕ್‍ಲಿನ್ ಒತ್ತಾಯಮಾಡಿ ಕಳುಹಿಸಿದ. ಆ ಪೀಳಿಗೆಯವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಅಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರಾಗಿ ಹೆಸರಾದರು. ಇದೇ ತೆರನ ಶಾಲೆಗಳು ಅಲ್ಲೂ ತೆರೆದವು. 1828ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 7 ಖಾಸಗಿಯಾಗೂ 4 ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಲೆಗಳು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಎಡಿನ್‍ಬರೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. 126 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (1720-1846) ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡರ್ ಮನ್ರೋಗಳು (ಅಪ್ಪ ಮಗ, ಮೊಮ್ಮಗ) ಒಬ್ಬರಾದಮೇಲೊಬ್ಬರು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದರು. 12,800 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದ ಎಡಿನ್‍ಬರೊ ಒಂದು ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹಾಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಹೆಸರಾಂತ ಸೋದರರಾದ ಜಾನ್ ಬೆಲ್, ಚಾರಲ್ಸ್ ಬೆಲ್ ಇವರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಬಯಲು ಶಾಲೆ ಒಂದಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಅಂದಿನಿಂದಲೂ ಹೆಸರಾಗಿರುವಂತೆ, ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವ ರೀತಿಗೆ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಖಚಿತತೆಗಳ ಹೆಗ್ಗುಣಗಳೂ ಕೂಡಿಕೊಂಡವು. ವಿಲಿಯಂ ಹಂಟರನ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯ ಗ್ಲಾಸ್ಗೊ ನಗರಕ್ಕೆ ದತ್ತಿ ಆಯಿತು. ಈಚಿನವರೆಗೂ ಅದು ಆಸಕ್ತರ ಕೇಂದ್ರ ಎನಿಸಿತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಜಾನ್ ತನ್ನ ಅಣ್ಣನಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ. ಲಂಡನ್ನಿನ ರಾಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಸರ್ಜನ್ನಿನ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಉಪಯುಕ್ತ ಆಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಅದು ಈಗಲೂ ಇದೆ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾಯಿದೆಗಳು- ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಲಿಕೆಗಾಗಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಹೆಣಗಳು ಬೇಕಾದುವು. ಅವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಂಗದಲ್ಲಿ ಹವಣಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಮಾಧಿಗಳಿಂದ ಅಗೆತೆಗೆದು ತರುವವರಿಂದ ಶಾಲೆಗಳು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದ ಬಹಳ ಅವಾಂತರವಾಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ 1827ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಹೇರ್ ಎಂಬ ಅಪರಾಧಿಗಳ ದುಷ್ಕರ್ಮಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದುವು. ಇವರು ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದವರನ್ನು ಸಾಯಿಸಿ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಎಷ್ಟೋ ಕಾಲದಿಂದ ವೈದ್ಯವಿದ್ಯಾಸಕ್ತರಾದ ಮುಂದಾಳುಗಳು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾಯಿದೆ (1832) ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಇದರಿಂದ ವಾರಸುದಾರರಿಲ್ಲದ ಹೆಣಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಅಪ್ಪಣೆ ಪಡೆದ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಮಸಾಚುಸೆಟ್ಸಿನ ನ್ಯಾಯ ವಿಧಾಯಕ ಸಭೆ ಒಪ್ಪಿದ (1831) ಇದೇ ತೆರನ ಕಾಯಿದೆಯ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೇಗನೆ ಅಮೆರಿಕದ ಇತರ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳೂ ಅನುಸರಿಸುವಂತಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ-ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಹಳೆಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಾಲೆಗಳ, ಅಂದರೆ ಮೊದಲು ಎಡಿನ್‍ಬರೋದ ಮನ್ರೋಗಳ, ಆಮೇಲೆ ಲಂಡನ್ನಿನ ಹಂಟರರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನೇ ಹಿಡಿಯಿತು. ಸುಮಾರು 1730ರಲ್ಲಿ ತಾಮಸ್ ಕ್ಯಾಡ್ವಾಲಾಡರ್ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆ ತೆರೆದ. ಅವನು ಚೆಸೆಲ್ಡೆನ್ನನ ಶಿಷ್ಯ.1750ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಲೆಯಿತ್ತು. ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡಿನ ಸೋದರರಾದ ಹಂಟರುಗಳ ಮನೆತನದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವಿಲಿಯಂ ಹಂಟರ್ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದ. ವಿಲಿಯಂ ಪಿಪ್ಪೆನ್, ಜಾನ್ ಮೋರ್ಗನ್ ಎಂಬಿಬ್ಬರು ತರುಣರು (1765) ಕೆಲ ಕಾಲದ ಅನಂತರ ಅದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಾದ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಂದು ವೈದ್ಯಶಾಲೆ ಹೊಂದಿಸಿದರು., ಇವರು ಮೊದಲ ಮನ್ರೊ, ಹಂಟರುಗಳ ಶಿಷ್ಯರು. ಪಿಪ್ಪೆನ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ, ಹೆರಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಹೆಣದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕೆಡದಂತಿಡುವ ವಿಧಾನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಮೋರ್ಗನ್ ಬರೆದ. ಹೀಗೆ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ವೈದ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ ಕ್ಯಾಸ್ಟಾರ್ ವಿಸ್ಟಾರ್ (1808-1818) ಒಂದು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದು, ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯವನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಮುಂಗಾಲಿನ ಬಿಗುಪ (ಟೆನ್ಸಾರ್ ಟಾರ್ಸಿ) ಸ್ನಾಯುವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿ, ಮಾದರಿ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಒಂದನ್ನು ಬರೆದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ನರ್ (1831-53) ಆ ಆಲಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ. [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]] ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ (ಆಮೇಲೆ ಕೊಲಂಬಿಯ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯ) ಸೇರಿದಂತೆ 2 ನೆಯ ವೈದ್ಯಶಾಲೆ ಆಯಿತು. ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಆದಂತೆ ಈ ಎರಡು ಶಾಲೆಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಹೆಣಗಳು ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. ಸ್ಮಶಾನಗಳಲ್ಲಾದ ಕಳವುಗಳಿಂದ ರೊಚ್ಚಿಗೆದ್ದ ಜನ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿ ಷಿಪ್ಪೆನ್ನನ ಮನೆಗೆ ನುಗ್ಗಿ, ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ದಾಳಿಯಿಟ್ಟರು. ಮಸಾಚುಸೆಟ್ಸಿನ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‍ನಲ್ಲಿನ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ ಬಂದಿತು (1782). ಅಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ ಜಾನ್ ವಾರೆನ್ ಬಳಿ 20 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿದ್ದರು. ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲು ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಹೆಣ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಿರಿಯ ಆಲಿವರ್ ವೆಂಡೆಲ್ ಹೋಮ್ಸ್ (1847) ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ. ಇವನು ಅಮೆರಿಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಗುರುಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಗನಾಗಿ ಶಿಷ್ಯಪ್ರಿಯನಾದ. ಇವನೊಬ್ಬ ಕವಿ. ಬಾಣಂತಿನಂಜಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ತೋರಿದ ಐ.ಪಿ.ಸೆಮ್ಮೆಲ್‍ವಿಸ್‍ನ ಅಮೆರಿಕದ ದೂತನಾಗಿದ್ದ. ಅಮೆರಿಕದ ಡಾರ್ಟ್‍ಮತ್, ವರ್ಜಿನಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಗನೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳು ಹುಟ್ಟಿದುವು. ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯದಲ್ಲಿ ಜಿಫರ್ಸನ್ ವೈದ್ಯ ಕಾಲೇಜಾಯಿತು (1825). ಲಂಡನ್ನಿನ ಜಿ.ಎಸ್.ಪ್ಯಾಟಿಸನ್ ಅದರಲ್ಲೊಬ್ಬ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ. ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯದ ಮೂರನೆಯ ಕಾಲೇಜು ಹುಟ್ಟಿ (1839). ಎಸ್.ಜಿ.ಮಾರ್ಟನ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ. ಅಮೆರಿಕದ ಬೇರೆಬೇರೆ ಜನಾಂಗಗಳ ತಲೆಬುರುಡೆಗಳನ್ನು ಬಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ `ಅಮೆರಿಕದ ತಲೆಬುರುಡೆಗಳು ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು 1839ರಲ್ಲೇ ಬರೆದ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಚಿತ್ರ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ (1849). ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಲಸ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ ಆ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜ್ಞಾನ ಕೇವಲ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಇತರ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿತ್ತು. === ಡಾರ್ವಿನನ ಅನಂತರ === ಜೀವಿಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾಲ: ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಇದ್ದ ಜೀವಿಯಿಂದಲೇ ಮಿಕ್ಕ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಬಂದುವು ಎಂದರೆ ಹಿಂದೆ ಬದುಕಿದ್ದ ಪ್ರಾಣಿಜಾತಿಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದಲೇ ಇಂದಿನ ಪ್ರಾಣಿಜಾತಿಪ್ರಭೇದಗಳು ಹುಟ್ಟಿದುವೆಂದು ಡಾರ್ವಿನ್ (1859) ಹೇಳುವಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಏಕತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅವನ ಆರಿಜಿನ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಷೀಸ್ (ಪ್ರಾಣಿಜಾತಿಪ್ರಭೇದಗಳ ಮೂಲ) ಪುಸ್ತಕದ ಮುಖ್ಯಾಂಶ. ಒಂದೊಂದು ಜೀವಿಯೂ ಅದರ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಒಂದಕ್ಕೊಂದರ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಮಾನವೇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಕಾರ, ರಚನೆ, ವಿಕಾಸ ಸುತ್ತಣ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಆಗುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರಿತರೆ ಅದೇ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೂ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣ (ಜನರಲೈಸೇಷನ್); ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂಲತತ್ವ ತಿಳಿಯಲು ನೆರವಾಗುವ ಘಟನೆ. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಇದು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಕ್ರಾಂತಿ ಎಬ್ಬಿಸಿತು. ಹಿಂದೆಯೇ, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ತೋರಿದ ಜೀವನಸೋಪಾನವೂ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳೂ ಅಂಡಾಣುವಿನಿಂದಲೇ ಆಗುತ್ತವೆಂಬ ಹಾರ್ವೆ ಸೂತ್ರವೂ ಇದೇ ಮೂಲ ತತ್ವವನ್ನು ಮುನ್ಸೂಚಿಸಿದ್ದುವು. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಾಮತಿ ನೋಡುವ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ನಷ್ಟವಂಶಜೀವಿ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ಇದನ್ನೇ ಸೂಚಿಸುವ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿದ್ದರೂ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ ಅನುವಂಶಿಕ ಮೂಲತತ್ವ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಒಳ ಸಂಬಂಧ-ಇವನ್ನು ಕಾಣಲು ಡಾರ್ವಿನ್ನನ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಮಹಾ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ಕಲ್ಪನೆ, ನಿದರ್ಶನಗಳು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದುವು. ಎಲ್ಲ ಜೀವರಾಶಿಗಳ ರಚನೆಯ ಏಕತೆಯನ್ನು ಜನ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಿಳಿದರಲ್ಲದೆ ಒಪ್ಪುವುದಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಕಾಲ ಬೇಕಾಯಿತು.`ವಿಕಾಸ ಪದವನ್ನು ಡಾರ್ವಿನ್ ಕೂಡ ಬಳಸಲ್ಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲೇ [[ಜೀವ ವಿಕಾಸವಾದ|ವಿಕಾಸವಾದ]]ವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಾಣಿ ಗಿಡಮರಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಶೋಧನಾರಂಗ ಹರಡಿತು. ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಇದರಿಂದ ಒಂದು ಹೊಸ ದೆಸೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಮಾನವಹೆಣಗಳಿಗೇ ಮಿತಿಗೊಳ್ಳದೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ, ಒಂದಿಗೇ ಬಾಳುವ ಅಂಥದೇ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಸರಳ ರಚನೆಯ ಜೀವಿಗಳು ಕೂಡ ಮಾನವನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಣ್ಣುನೊಣಗಳ ಬಣ್ಣ ದಂಡಗಳ (ಕ್ರೋಮೊಸೋಮ್ಸ್) ಅಧ್ಯಯನವೂ ಬಟಾಣಿ ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರಕೆ ಜಾತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಜೊಹಾನಿಸ್ [[ಗ್ರೆಗರ್ ಮೆಂಡೆಲ್|ಗ್ರಿಗೊರ್ ಮೆಂಡೆಲ್]] ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳೂ ಪೀಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಗುಣಗಳು ಸಾಗಿ ಬರುವುದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೋರಿದುವು. ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದಲ್ಲೂ ರೋಗದಲ್ಲೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುವ ಜೀವರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಕೀಳು ಸಸ್ತನಿಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಅನುಕೂಲಿಸಿತು. ಸಾಮಗ್ರಿ ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದು, ಬದುಕಿರುವುದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ, ಪ್ರಾಣಿಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಇನ್ನೂ ವಿಶಾಲವಾದ, ಇನ್ನೂ ಫಲಭರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ, ಆಕಾರ ರಚನೆ, ಬೆಳೆವಣಿಗೆ, ವಿಕಾಸಗಳ ಅಂಗರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಶೋಧನೆಗಳು ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ವೈದ್ಯಶಾಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಜೀವಮಾಪನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತಿತರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಾನವನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ತಿಳಿವಳಿಕೆಗಾಗಿ ವೈದ್ಯಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲೇಬೇಕು. ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ಅಪಾಯಕರವಾಗಿತ್ತು; ಈಗ ಇದು ಅಪಾಯವಿಲ್ಲದೆ, ಚೊಕ್ಕವಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಸೋಂಕುಗಳ ಕಾರಣಗಳನ್ನು [[ಲೂಯಿಸ್ ಪಾಶ್ಚರ್|ಲೂಯಿಪಾಶ್ಚರ್]] ತೋರಿದ ಮೇಲೆ, 1869ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಜೋಸೆಫ್ ಲಿಸ್ಟರನ ನಂಜುರೋಧಕ (ಆಂಟಿಸೆಪ್ಟಿಕ್) ಚಳವಳಿಯ ಅನಂತರ, ನಿರಪಾಯಕರವಾಗಿ, ಕೊಳೆಯದೆ ಇರುವಂತೆ, ಹೆಣಗಳ ರಕ್ತನಾಳಗಳೊಳಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಬಾಲಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಇಲ್ಲವೇ ಫಾರ್ಮಲಿನ್ನಿನ ದ್ರಾವಣಗಳಂಥ ನಂಜುರೋಧಕಗಳನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ ಹೋಗಿಸುವುದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ತಿಳಿವಿನ ಆರ್ಜನೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ (ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್) ಇತರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತಷ್ಟೆ. ಅದನ್ನು ಹೆಣಗಳ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದ ವಿಚಾರಗಳೊಡನೆಯೂ ಪಾಠ ಕೋಣೆಯೊಳಗಿನ ವಿಶೇಷ ತಯಾರಿಕೆಯವುಗಳೊಂದಿಗೂ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಲಾಯಿತು. ನೀರ್ಗಲ್ಲಾಗಿಸುವುದು, ಅಡ್ಡ ಕೊಯ್ತಗಳೊಂದಿಗೆ ಫಾರ್ಮಲಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಗಡುಸುಗಟ್ಟಿಸುವುದರಿಂದ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿದರೂ ಭಾಗಗಳ ಆಕಾರ, ಒಂದಕ್ಕೊಂದರ ಸಂಬಂಧಗಳು ಕೆಡದಿದ್ದುವು. ಹೆಣ ಕೊಯ್ಯುವುದರಿಂದ ಮಿದುಳು ಮತ್ತಿತರೆಲ್ಲ ಒಳಗಿನ ಅಂಗಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೂ ಮೇಲ್ಮೈಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೆಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೀತಿಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲರಿಂದ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶ ಕೈಗೂಡದೆ ಉಳಿಯಿತು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಉದ್ದೇಶ ಸುಮ್ಮನೆ ಒಳ ಅಂಗಗಳ ನಕಾಸೆಗಳನ್ನು ಕಳೇಬರದ ಮೈಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಬದುಕಿರುವ ಜೀವಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಅದೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮಾತ್ರ. 20ನೆಯ ಶತಕದಲ್ಲಿ ಹೆಣಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಜೀವಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯೇ ಮುಖ್ಯವಾಯಿತು. ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ, ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ತಯಾರಿಕೆಗಳ, ಸಂಶೋಧನೆ ಹೆಣಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಬದುಕಿರುವ ಜೀವಿಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಲದ ಅಂಶವೂ ಸೇರುವುದು. ಸೂಸುಮಿರುದರ್ಶನದಿಂದ (ಫ್ಲೂರೋಸ್ಕೋಪಿ) ಒಳಗಿನ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕಂಡಿದ್ದನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ರೇಡಿಯೊ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ (ರೇಡಿಯೋಗ್ರಾಫ್) ಆರೋಗ್ಯ, ಅನಾರೋಗ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಆಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ವೈದ್ಯ ವಿದ್ಯೆಯ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಹಂಚಿ ಬಂದ ಅಭ್ಯಾಸ ಕಾಲ 20ನೆಯ ಶತಕದಲ್ಲಿ ಬರುಬರುತ್ತ (ನ್ಯಾಯವಾಗೇ) ಕಡಿಮೆ ಆಯಿತು. ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬೇಕೇಬೇಕಿರುವ ಇತರ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಬೇಗನೆ ಬೆಳೆದುವು. ಇದರಿಂದ ವೈದ್ಯವಿದ್ಯೆಯ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೊಡಕು ಎದ್ದಿತು. ಇದನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಯತ್ನಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ದಿಸೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಿವೆ. ಮೊದಲಾಗಿ, ರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಬೇಕೇಬೇಕು ಎಂದಿರುವವನ್ನು ಅಗತ್ಯ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುವುದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ವ್ಯಾಸಂಗದ ಇತರ ಪಠ್ಯಭಾಗಗಳೊಡನೆ ಇದನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸುವುದು. ಈಗಿನ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು ಗಾತ್ರದಿಂದಲೂ ಮಹಾಗ್ರಂಥಗಳು. ಜೆ.ಸಿ.ಬಿ ಗ್ರಾಂಟ್, ಮೆಯ್ನ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತಿತರರು ಆದಷ್ಟೂ ಅಡಕವಾದ ಚಿಕ್ಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯ ಕಲಿವವರಿಗಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಣದ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆ ವೈದ್ಯ ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲವೂ ಬಲು ಮುಖ್ಯವೂ ಆಗಿರಬೇಕಿದ್ದರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಾತ್ರ ತೀರ ಕಿರಿದು. ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೆ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಾಗುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ, ರಚನೆ, ಆಕಾರಗಳೇ ನಿಜವಾದ ವ್ಯಾಸಂಗ. ಜೀವಿಯ ಮೇಲಣ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭೌತಿಕ, ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ತೋರುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು 20ನೆಯ ಶತಕದ ನಡುವೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಬೆಳೆದಿವೆಯೆಂದರೆ, ಜೀವಿಯ ಹುಟ್ಟುಗುಣವನ್ನೂ ನಮ್ಮ ವಿಶ್ವಕ್ಕೂ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ತಿಳಿಯಲು ನಾವು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಕೇವಲ ಪ್ರಥಮ ಪಾಠದ್ದಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹೊಸ ಮನೋಧರ್ಮ ಇದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಾನವ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಶೋಧನೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಮುಗಿದಂತಿದೆ. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಡಿನ್‍ಬರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಡಿ.ಜೆ.ಕನಿಂಗ್‍ಹ್ಯಾಮ್‍ನ (19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈತ ರಚಿಸಿದ ಕೈಪಿಡಿ ಇನ್ನೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ) ತನಕ ಕಂಡು ಬಂದಿರುವ ನಿಜಸಂಗತಿಗಳೆಲ್ಲ ಆಧಾರಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಈಗ ನಮಗೆ ಎಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲವೆ ಪೂರ್ತಿ ತಿಳಿಯುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವೆವು ಎಂಬ ಧೋರಣೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದರೂ ಇದು ವಿಜ್ಞಾನದ ಎಲ್ಲ ಯುಗಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಡುಕಿನದೇ ಆಗಿದೆ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪಗಳು ಈಗ ಹೊಸ ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಹಳೆಯ ವಿಧಾನಗಳೂ ಹಳೆಯ ಸರಳ ಸಲಕರಣೆಗಳೂ ಈಗ ಏನೇನೂ ಸಾಲವು. ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಹೆಣ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸುವ ಕೊಠಡಿಗಳ, ಪಾಠ ಹೇಳುವ ಕೋಣೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಈಗ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೂ ಅನೇಕ ತಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಹಲವಾರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಜಾಗವನ್ನೂ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನೂ ಇನ್ನೂ ಹಿರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಇಲಾಖೆಗಳೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ; ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುದಂಶಮಿಣಿದರ್ಶಕ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕ್ರೊಸ್ಕೋಪ್); ಜೀವಕಣಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ (ಸೈಟೋಲಜಿ) ಬೇಕಾಗುವ ಅತಿವೇಗದ ಗಿರಿಗಿರಿಕೆಗಳು (ಸೆಂಟ್ರಿಫ್ಯೂಜ್‍ಗಳು), ದ್ರವರೂಪದ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸರಕ್ಕನೆ ನೀರ್ಗಲ್ಲಂತೆ ಗಡಸಾಗಿಸಲೂ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಅಲ್ಲದೆ ಜೀವಕಣಗಳ ಕಿರೀಕಿರಿಯ ವಿಭಾಗಗಳ ವಿಕಿರಣತೆಗೂ ಬೇಕಾಗುವ ಉಪಕರಣಗಳು; ಅಂಗಾಂಶದ ತಳಿಯೆಬ್ಬಿಕೆ (ಟಿಷ್ಯೂ ಕಲ್ಚರ್); ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯದ ಬೆಲೆಯುಳ್ಳ ಬೇರೆಬೇರೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಾನವ ಪಿಂಡಗಳನ್ನು ಜೋಪಾನಿಸಿಡುವ ಭದ್ರ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು, ಅಲ್ಲದೆ ಚೋದನಿಕಗಳು ಮತ್ತಿತರ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಿಂದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಅನುಕೂಲಗಳು, ಸೂಸುಮಿರುದರ್ಶನ (ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನೂ ತೀರಿದ ನೀಲಿಕಿರಣಗಳನ್ನೂ ಸೂಸುಮಿರುಗಿಸುವ ಸಾಧನ); ನರಮಂಡಲಶಾಸ್ತ್ರ (ನ್ಯೂರಾಲಜಿ); ಜಲಚರ, ಭೂಚರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ ಸಾಕುವ ಕೊಳಗಳು, ಕೋಣೆಗಳು, ಕ್ರಿಮಿಗಳು ಒಳಸೇರದಂತಿರುವ ಸಲಕರಣೆಗಳಿರುವ ಶಸ್ತ್ರ ಕ್ರಿಯಾಮಂದಿರಗಳು- ಇವೆಲ್ಲ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಆಕಾರ, ರಚನೆ, ವಂಶಾನುಗತ ಗುಣರೀತಿಗಳು, ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಿವೆ. == ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ == ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಮೈಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಒಂದೇ ತೆರನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು. ಅಂಗಭಾಗಗಳ ಅಂಕಿಯೂ ಅಷ್ಟೇ ಹಿರಿದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೂ ನುಡಿಗಳೂ ಬೇರೆಬೇರೆ. 1895ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ಒಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದುವು. 1920 ರಿಂದ ಬೇರೆಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ (ನಾಮೆಂಕ್ಲೇಚರ್)ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ತಗ್ಗುತ್ತಿದೆ. ಅಂಗರಚನೆಯ ಪರಿಶೋಧನೆ ಇಂಡೊ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಾಡುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು. ಇವರ ಹಿಂದಿನವರು ಬಹುಕಾಲದ ಹಿಂದೆ ಒಂದೇ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಒಂದೇ ಪುರಾತನ ಭಾಷೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಬರೆವಣಿಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ಬರುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಚದರಿದರು. ಇವರ ಪ್ರಾಚೀನ ಲಿಪಿಯ ಬರೆಹಗಳಿಂದ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹಳೆಗಾಲದ, ಲಿಪಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ, ಆ ಮೂಲಭಾಷೆಯ ಪದಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಿ ಮರುಜೋಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರ್ಲ್ ಡಿ ಬುಕ್ ರಚಿಸಿದ (1949) ಮುಖ್ಯ ಇಂಡೊ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಆರಿಸಿದ ಸಮಶಬ್ದಗಳ ನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಪದಗಳು ಅನೇಕ ಇವೆ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಸಂಬಂಧದ ಕೆಲವನ್ನು ಆರಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ; eseಟಿ (ಆಸೃಕ್, ರಕ್ತ); osಣ (ಆಸ್ಥಿ, ಎಲುಬು), oಞ (ಅಕ್ಷಿ [[ಕಣ್ಣು]]); bhಡಿu (ಭ್ರೂ, ಹುಬ್ಬು); ಚಿus (ಕಿವಿ); ಟಿಚಿs (ನಾಸಿಕ, ಮೂಗು);os (ಆಸನ, ಬಾಯಿ); ಜಟಿghತಿಚಿ (ಜಿಹ್ವಾ, ನಾಲಗೆ); ಜoಟಿಣ (ದಂತ, ಹಲ್ಲು); geಟ (ಗಂಟಲು); geಟಿu (ಜಾನು, ಮಂಡಿ, ಗದ್ದ); omesos (ಅಂಸ, ಹೆಗಲು, ತೋಳ್ಮೂಳೆ); ಚಿಡಿmos (ತೋಳು); eಟ (ಮೊಳಕೈ); ಜieg (ಬೆರಳು); ಞeಡಿಜ (ಗುಂಡಿಗೆ); ಠಿeಜ (ಪಾದ, ಅಡಿ); oಟಿogh (ನಖ, ಉಗುರು)-ಇವೆಲ್ಲ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದ ಮೂಲಪದಗಳು. ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರೂ ವೈದ್ಯರೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ ಅಂಗರಚನೆಯ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಲು ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೋವ ಪಂಥದ (ಕ್ರಿ.ಪೂ 500-400) ಗ್ರೀಕ್ ವೈದ್ಯರು ಈಗಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳನ್ನಿತ್ತರು. ಡಿಚಿಠಿhe, (ಹೊಲಿಗೆ), sಥಿmಠಿhಥಿsis, (ಕೂಡೇಣು), ಚಿಡಿಣhಡಿoಟಿ, (ಕೀಲು), ಜiಚಿಡಿಣhಡಿosis (ಚರಗೀಲುವೆ) sಥಿಟಿಚಿಡಿಣhಡಿosis (ಕೀಲ್ಗೂಡಿಕೆ), bಡಿಚಿಛಿhium (ತೋಳು), oಟeಛಿಡಿಚಿಟಿoಟಿ (ಮೊಣಕೊನೆ), ಛಿubiಣioಟಿ (ಮೊಣಕೈ), ಛಿoಟoಟಿ (ಹೆಗ್ಗರುಳು), ಚಿoಡಿಣಚಿ (ಮಹಾಧಮನಿ)-ಈ ಪದಗಳು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಕೊಟ್ಟುವು. ಇದೇ ಚಿoಡಿಣಚಿ ಪದವನ್ನು ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀ¸ ಉಸಿರ್ನಾಳಕ್ಕೆ ಹೇಳಿದ್ದ, ಜuoಜeಟಿum (ದುರಾರ್ಗರುಳು) ಎಂದರೆ ಹನ್ನೆರಡು ಬೆರಳಗಲದ ಅಂಗ, ಛಿhoಡಿoiಜ (ಕಣ್ಣರಾಯು), ಛಿಚಿಟಚಿmus, sಛಿಡಿiಠಿಣoಡಿius (ಬರೆವ ಜೊನ್ನಾಳಿಕೆ)-ಈ ಪದಗಳು ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡ್ರಿಯ ಮಠದಿಂದ (ಕ್ರಿ,ಪೂ 300-250) ಬಂದವು. ಗ್ರೀಕರ ಪೂರ್ವಜರಾದ ಕ್ರೀಟನ್ (ಮಿನೋಅನ್) ಜನರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ತಾವರೆ ಎಲೆಯಂತಿದ್ದ ಗುರಾಣಿಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಗ್ರೀಕರು ಣhಥಿಡಿoiಜ ಗ್ರಂಥಿಯ ಹೆಸರಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಗ್ರೀಸ್, ಈಜಿಪ್ಟ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ..ಪೂ.250ರ ಅನಂತರ ಯುದ್ಧಗಳೂ ರಾಜಕೀಯಗಳೂ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ತಡೆದುವು. ಕ್ರಿ,ಶ.30ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ರೋಮ್ ಪ್ರಬಲ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಔಲಸ್ ಕಾರ್ನೀಲಿಯಸ್ ಸೆಲ್ಸಸ್ ಒಂದು ವಿಶ್ವಕೋಶ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ. ಅದರ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ ಹಿಂದಿನ 3 ಶತಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಷ್ಟು ಇಲ್ಲಷ್ಟು ಆದ ಕೆಲಸದ ಫಲಗಳನ್ನು ಕೂಡಹಾಕಿ, ಸೊಗಸಾದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಇಂದಿನ ಹೆಸರುಗಳಿವು ಚಿbಜomeಟಿ (ಉದರ, ಒಡಲು), ಚಿಟಿus (ಆಸನ, ಗುದ), ಛಿಚಿಡಿಣiಟಚಿge (ಮೆಲ್ಲೆಲುಬು), humeಡಿus (ತೋಳ್ಮೂಳೆ) oಛಿಛಿiಠಿuಣ (ಹಿಂದಲೆ), ಠಿಚಿಣeಟಟಚಿ (ಮಂಡಿಚಿಪ್ಪು), ಡಿಚಿಜius (ಆರೆಲುಬು), sಛಿಡಿoಣum (ಬೀಜಚೀಲ, ತರುಡುಚೀಲ) ಣibiಚಿ (ಕಣಕಾಲೆ) uಣeಡಿus (ಗರ್ಭಕೋಶ), veಟಿಣಡಿiಜuಟus (ಜಠರ, ಅನ್ನಕೋಶ), veಡಿಣebಡಿಚಿ (ಬೆನ್ನೆಲುಬು)-ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಇದೆ. ರೋಮಿನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮನಾಗಿದ್ದವ, ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ವೈದ್ಯ ಗ್ಯಾಲೆನ್, ಇವನು ಕೊಟ್ಟ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯದ್ವಾತದ್ವವಾಗಿ ಗಲಿಬಿಲಿ ನಿಡಿಸುವಂಥವೇ ಹೆಚ್ಚು. ಒಂದೇ ಅಂಗಭಾಗಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅಂಕಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆಲ್ಲ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಇವನು ಎಚ್ಚರಗೇಡಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನಿಟ್ಟ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಈಗಲೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿವೆ :ಚಿಟಿಚಿsಣomosis (ಅಡ್ಡಗೂಡಣೆ), ಛಿಚಿಡಿoಣiಜ (ತಲೆಗೊರಳ), eಠಿiಜiಜಥಿmus (ತರುಡ ಮೇಲ್ನಾಳ), gಟoಣಣis (ದನಿಗುಂಡಿ, ದನಿತಂತು), hಥಿಚಿಟoiಜ (ಗಾಜಂದ), meಛಿoಟಿium (ಮೊದಲಿಸಿ), ಠಿಚಿಟಿಛಿಡಿeಚಿs (ಮಾಂಸಲಿ), ಠಿeಡಿiಣoಟಿeum (ಹೊರಬಿಗಿಪೊರೆ), ಠಿsoಚಿs (ಟೊಂಕಣ), uಡಿeಣeಡಿ (ಮೂತ್ರಕನಾಳ), zಥಿgomಚಿ (ನೂಗೆಲುಬು)-ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಇವು ಗ್ರೀಕ್ ಮೂಲದವು. ಗಾಲೆನ್ನನ ಸಮಕಾಲೀನ ಜೂಲಿಯಸ್ ಪೊಲಕ್ಸ್ (139-192) ಪದಲಕ್ಷಣಗಳು, ವಿವರಣೆ, ಅವತರಣಗಳಿರುವ ಒಂದು ಶಬ್ದಕೋಶವನ್ನು ಬರೆದ.ಚಿmಟಿioಟಿ (ಉಲ್ಬ), ಚಿಟಿಣiಣheಟix (ಕಿವಿಯಾಲೆ), ಚಿಣಟಚಿs (ಊರೆಲು, ಎಲುಮೇರು), ಚಿxis (ಅಚ್ಚೆಲುಬು), ಛಿಟiಣoಡಿis (ಹೆಂಬುಲ್ಲಿ), ಛಿಡಿiಛಿoiಜ (ಉಂಗುರಂದ), eಠಿisಣಡಿoಠಿheus (ತಿರುಗಣಿಕ), gಚಿsಣಡಿoಟಿemius (ಕಾಲ್ಕಂಡ), ಣಡಿಚಿgus (ಆಡುಳ್ಳಿ), ಣಡಿoಛಿhಚಿಟಿಣeಡಿ - ಇವೆಲ್ಲ ಅವನ ಪದಗಳು ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅನಂತರ ಒದಗಿದ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಮಿಗಿಲಾದ ಕುರುಡುಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ, ಹಿಬ್ರೂ ಅನುವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹಳೆಯ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಗ್ರೀಕ್ ಮೂಲಗ್ರಂಥಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗದಿದ್ದರೂ ವಿದ್ಯೆಗಳ ಪುನರುದ್ಧಾರ ಕಾಲದ ತನಕ ಯಾರಿಗೂ ಅವು ಸಿಗಲೂ ಇಲ್ಲ. ಅಚ್ಚಾಗಲೂ ಇಲ್ಲ. 13ನೆಯ ಶತಕದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಹಾಕುವುದು ರೂಢಿಗೆ ಬಂದಮೇಲೆ ಮುದ್ರಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹೊರಬಂದು ಜನಜಾಗೃತಿಗೆ ನೆರವಾದುವು. ಆ ಕಾಳಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯವಿದ್ಯೆ, ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಪದಗಳೇ ಉಳಿದಿದ್ದುವು. ಯೆಹೂದಿ ಅನುವಾದಕರು ಹಿಬ್ರೂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ತನ್ನ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಕೆಲವು ಅರಬ್ಬಿ, ಹಿಬ್ರೂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ಹಿಬ್ರೂ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿದ್ದ. ಇಂದಿನ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅರಬ್ಬಿ ಪದಗಳು ಈಗಲೂ ಉಳಿದಿವೆ; ಟಿuಛಿhಚಿ (ಹೆಗ್ಗತ್ತು, ಕುಂಕೆ), bಚಿsiಟiಛಿ (ತಳಾಳದ), ಛಿeಠಿhಚಿಟiಛಿ (ಕಪಾಲದ, ತಲೆಯ), ಜuಡಿಚಿmಚಿಣeಡಿ (ದರಕುಪೊರೆ), ಠಿiಚಿ mಚಿಣeಡಿ (ಎಳಸುಪೊರೆ), sಚಿಠಿheಟಿಚಿ (ಅವಿತಿಗ), ಂಣಟಚಿs (ಎಲುಮೇರು), ಚಿಟveoಟus (ಹಲ್ಗೂಡು, ಗಾಳಿಗೂಡು), ಛಿhoಚಿಟಿಚಿ (ಸಾಗಾಲಕಿ), miಣಡಿಚಿಟ (ಸೀಸಕದ) -ಈ ಪದಗಳು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಕೊಟ್ಟವು. ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್ಸನಿಂದ ಛಿoಡಿಠಿus ಛಿಚಿಟಟosum (ಅಡ್ಡಸೇರ ದಿಂಡು), ಅಲ್ಲದೆ ಸ್ನಾಯುಗಳ, ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಹಲವಾರು ಹೆಸರುಗಳು ಬಂದವು. ತಿಯೊಫ್ರಾಸ್ಟಸ್ ಪ್ಯಾರಸೆಲ್ಸಸ್ಸನ (1493-1541) ವಿಚಿತ್ರ ವ್ಯಸನಮಯ ಮನದಿಂದ sಥಿಟಿoviಚಿ (ಕೀಲೋಳು) ಹುಟ್ಟಿತು. ಅಚ್ಚುಹಾಕುವುದು ಬಂದಮೇಲೆ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೆಸರುಗಳ ಬಳಕೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಬಳಸಿದ್ದನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬಳಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಆಸಕ್ತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಬಹುವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿದುವು. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಬರೆಹಗಾರನೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ ನಾಮಾನುಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಸುಮಾರು ಅರೆಲಕ್ಷ ಪದಗಳು ರಾಸಿಗೂಡಿದವು. ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಬಂದುವು; ಬಾದಾಮಿ (ಚಿmಥಿgಜಚಿಟಚಿ ಮೆಂಡಿಕೆ), ಜೀವದ ಮರ (ಚಿಡಿboಡಿ viಣಚಿe ಮರಗವಲು, ಮರಮಡಿಕೆ), ಆಡು (ಣಡಿಚಿgus ಆಡುಳ್ಳಿ), ಮೇಕೆ (hiಡಿಛಿus ಕೊಂಕುಳ್ಗೂದಲು), ಸಮುದ್ರ ಕುದುರೆ (hiಠಿಠಿoಛಿಚಿmಠಿus ಕಡಲ್ಪಟ್ಟು)-ಇವು ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಬಂದುವು. ಹಲವು ಪದಗಳು ಮೂಲಾರ್ಥವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ತೀರ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ: ಸ್ನಾಯುವಿಗೆ musಛಿuಟus (ಸಣ್ಣ ಇಲಿ), ಧಮನಿಗೆ ಚಿಡಿಣeಡಿiಚಿ (ಗಾಳಿಧಾರಕ), ನರಕ್ಕೆ ಟಿeಡಿvus (ಬಿಲ್ಲಿನ ನಾಣು), ಪಾವನಿಗೆ sಚಿಛಿಡಿum (ಪಾವನ), ಕಿರುಗ್ರಂಥಿಗೆ gಟಚಿಟಿಜuಟಚಿ (ಕಿರುಓಕ್ಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ. ಸ್ನಾಯುಗಳೂ ಚಿಟ್ಟಿಲಿಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಸ್ನಾಯುವಿನ ಹೆಸರು (musಛಿಟe) ಬಂದಿರಬಹುದು. ಶಿಲಾಯುಗದ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ಬೇಟೆಗಾರ ಕೊಂದ ಪ್ರಾಣಿಯ ಚರ್ಮ ಸುಲಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಕೈ ತಿವಿದುದರಿಂದ ಕೆಲವು ಉದ್ದನೆಯ ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದ ಕುಗ್ಗಿತದ ಅಲೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಒಳಗೆ ಸಣ್ಣ ಇಲಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ಶಂಕಿಸಿರಬಹುದು. ಇದನ್ನೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಚಿಕ್ಕ ಹಲ್ಲಿ ಎಂದ. ಇಟಲಿಯ ಬಿಸಿಲು ಬೀಳುವ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊಳೆದಾಡುವ ಚಿಕ್ಕ ಹಲ್ಲಿಗೆ ಟಚಿಛಿeಡಿಣus ಹೆಸರಿದೆ. ಸ್ನಾಯುವಿಗೆ ಇದೂ ಒಂದು ಹೆಸರು. ಈಗಲೂ ಇತ್ತಲೆಗ (ಬೈಸೆಪ್ಸ್) ಸ್ನಾಯುವಿನ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಟಚಿಛಿeಡಿಣus ಎಂದಿದೆ. ಸತ್ತವರು ಪಾವನಮೂಳೆಯ ಸುತ್ತ ಅಣುಗೂಡಿಕೊಂಡು ಬದುಕುವರು ಎನ್ನುವ ರಬ್ಬಿನಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಹತ್ವದಿಂದ ಪಾವನ, ಮಹಾ ಎಂಬರ್ಥ ಬರುವಂತೆ ಗ್ರೀಕ್ ಪದದ ಹೆಸರಾಗಿ sಚಿಛಿಡಿum ಬಂದಿರಬೇಕು. ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರುಗಳ ಉದ್ದನೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದಂತಕಥೆ, ಮತ, ಬಂಡುಮಾತು, ತಮಾಷೆ ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿದೆ. ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣದ ಅಮಾನ್‍ನಿಂದ ಛಿoಡಿಟಿuಚಿmmoಟಿis (ಜ್ಯೂಪಿಟರನ ಕೋಡು), ಣeಟಿಜo ಚಿಛಿhiಟಟes (ಅಕಿಲಸನ ಕಂಡರ), iಡಿis (ಕಾಮನಬಿಲ್ಲು, ಕನೀನಿಕೆ, ಪಾಪಪೊರೆ), hಥಿmeಟಿ (ಮದುವೆ ದೇವತೆ, ಯೋನಿಪೊರೆ), moಟಿs veಟಿeಡಿis (ರತಿಯ ದಿಮ್ಮು) ಬಂದಿದೆ. ಕ್ರಿಸ್ತಮತದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, moಡಿsus ಜiಚಿboಟi (ದೆವ್ವದ ಕಡಿತ, ಗರ್ಭನಾಳ ತುದಿ), ಠಿomum ಚಿಜಚಿmi (ಅದಮನ ಸೇವು, ಗಂಟಲಮಣಿ), musಛಿuಟus ಡಿeಟigiosus (ಭಕ್ತಿಪರವಶತೆಯಿಂದ ಎಂಬಂತೆ ಕಣ್ಣನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತಿರುಗಿಸುವ ಸ್ನಾಯು), ಟಥಿಡಿಚಿ ಜಚಿviಜus (ದೇವಿಡ್ಡನ ಕಿನ್ನರಿಯಂಥ ಮಿದುಳಿನ ಭಾಗ), ಠಿsಚಿಟಣeಡಿium (ಕಿನ್ನರಿಯಂಥ ಮಿದುಳಿನ ಭಾಗ), ಇವೆ. ಬಂಡುಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ, ನರಮಂಡಲದ ಕಷ್ಟತರವಾದ ವ್ಯಾಸಂಗ ಎಳೆಯರಿಗೆ ಸ್ವಾರಸ್ಯ ಹುಟ್ಟಿಸಲೂ ನೆನಪಿಗಾಗೂ ಮಿದುಳಿನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಗೆ mಚಿmiಟಟಚಿಡಿಥಿ (ಮೊಲೆಯಂಥ), ಟಿಚಿಣes (ಪಿರ್ರೆಗಳು) ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಸರುಗಳು ಬಂದುವೆಂದು ಇಟಲಿಯ ಒಬ್ಬ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಸ್ಯ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ, ಇತ್ತ ಬಾರೆಂದು ಕಣ್ಣುಹೊರಳಿಸುವ ಸ್ನಾಯು musಛಿuಟus ಚಿmಚಿಣoಡಿius ಮುತ್ತಿಡುವ ಸ್ನಾಯು, musಛಿuಟus osಛಿuಟಚಿಣoಡಿius ದೀನತೆ ತೋರುವಂತೆ ಕಣ್ಣನ್ನು ಕೆಳಮುಖಮಾಡುವಂತೆ ತೋರುವ ಸ್ನಾಯು, musಛಿuಟus humiಟis ಗಮನಿಸುವಾಗ ಕಿವಿಯನ್ನು ನೆಟ್ಟಗೆ ಮಾಡಿಸುವ (ಕುದುರೆ) ಸ್ನಾಯು, musಛಿuಟus ಚಿಣಣeಟಿಣioಟಿis ನಿದ್ದೆಗಾಗಿ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಸುವ ಸ್ನಾಯು musಛಿuಟus ಜoಡಿmiಣಚಿಣoಡಿ ಇವೆಲ್ಲಾ ಇದೆ. === ಕುತೂಹಲಕರ ಹೆಸರುಗಳ ಮೂಲ === ಮೂಳೆಗಳು; ಮೊದಲಿಗೆ ಚಿsಣಡಿಚಿgಚಿಟus (ಬೆನ್ಮೂಳೆ), ಣಚಿಟus (ಣಚಿxiಟಟus) (ಕುದುರೆ ಕಾಲಿನ ಹರಡಿನ ಮೂಳೆ)- ಈ ಮೂಳೆಗಳಿಂದ ರೋಮಿನ ಯೋಧರು ಪಗಡೆಯ ದಾಳಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಚಿsಣಡಿಚಿgಚಿಟus ಗೆ ಹೀನಾರ್ಥ ಬಂದು ಬೆನ್ಮೂಳೆಯಾಗಿದ್ದುದು ಜಾರಿ ಹರಡೆಲುಬಿನ ಅರ್ಥ ಪಡೆಯಿತು. ಕೋಗಿಲೆಯ ಕೊಕ್ಕಿನಂತಿರುವುದನ್ನು ಕೊಕ್ಸಿಕ್ಸ್ (ಕೋಕೆಲು) ಮೂಳೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಗೆಯ ಕೊಕ್ಕಿನಂತೆ (ಞoಡಿoಟಿe) ಇರುವುದರಿಂದ ಛಿoಡಿoಟಿoiಜ (ಕೊಕ್ಕಂದ) ಆಯಿತು. ಬಿಲ್ಲಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹುರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕಟ್ಟುವ ಕೊಕ್ಕಿಗೂ ಗ್ರೀಕರು ಇದೇ ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಸ್ನಾಯುಗಳು: ಹಡಗಿನ ಕಂಬ ಹತ್ತಲು ನಾವಿಕನಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಸ್ನಾಯು musಛಿuಟus ಟಿಚಿviಣiಛಿus (ನಾವಿಕನ ಸ್ನಾಯು); ಗಾಳಿಪಟ ಇಲ್ಲವೇ ಕ್ರೈಸ್ತ ಜೋಗಿಯ ಕುಂಚಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ, ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲೊಂದು musಛಿuಟus ಛಿuಛಿuಟಟಚಿಡಿis; ಚಿಪ್ಪಿಗ (sಚಿಡಿಣoಡಿ) ಬೆಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಕತ್ತಿರಿಯಂತೆ ಕಾಲುಗಳನ್ನಿರಿಸಿ ಕೂರಲು ನೆರವಾಗುವ ಸ್ನಾಯು (sಚಿಡಿಣoಡಿius). === ಒಳಾಂಗಗಳು === ಬಾಯಿ (sಣomಚಿ) ಪದದಿಂದ ಜಠರ (sಣomಚಿಛಿh) ಆಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕರುಳುಗಳಿಂದ ಬಿಲ್ಲಿನ ಹುರಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಗ್ರೀಕರು ಕರುಳುಗಳನ್ನು ಛಿhoಡಿಜe (ಹುರಿ) ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಲೇ sಠಿiಟಿಚಿಟ ಛಿoಡಿಜ (ಬೆನ್ನುಹುರಿ), ಟಿoಣoಛಿhoಡಿಜ (ಬೆಂಬೀವು), sಠಿeಡಿmಚಿಣiಛಿ ಛಿoಡಿಜ (ರೇತು ನಾಳ) ಆದುವು. ಈಗಲೂ ಒಳಾಂಗಗಳ ಹೊಲಿಗೆಗೆ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ ಬಳಸುವ ಪ್ರಾಣಿ ಕರುಳಿಂದಾದ ಹುರಿಗೆ ಛಿಚಿಣguಣ (ಬೀವು) ಎಂದಿದೆ. ಕೊಂಕಾಗಿ ಮುರಿಗೆಯಾಗಿರುವ ಸಣ್ಣಕರುಳಿನ ಕೊನೆಯ ಭಾಗ iಟeum (ಮುರಿಗರುಳು) ಆಗಿದೆ. ಬೈಬಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕರುಣೆಯ ಕರುಳುಗಳು ಎಂದಿದೆ. ನಮ್ಮ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಅನುವಾಗುವ ಸ್ನಾಯುಗಳೆಲ್ಲ ಗಂಟಲುಕುಳಿ ಭಾಗದ ಆಹಾರನಾಳದಿಂದಾದುವು. ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಮೊಗಚರ್ಯೆಗಳಿಗೂ ಒಳಾಂಗಗಳಿಗೂ ನಾವು ತಿಳಿದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ನಾವು ಒಪ್ಪುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ನೇರದ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಠಿಚಿಟಿಛಿಡಿeಚಿs (ಠಿಚಿಟಿ ಛಿಡಿeಚಿs ಎಲ್ಲ ಮಾಂಸ; ಮಾಂಸಲಿ)ಗೆ ಸಿಹಿ ರೊಟ್ಟಿ (sತಿeeಣ bಡಿeಚಿಜ) ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆಸರೂ ಉಂಟು. ಮೇದೋಜೀರಕವೆಂದಿದ್ದ ಈ ಗ್ರಂಥಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಸುವ ಅಂಗಾಂಶ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ತಿನ್ನುವವರಿಗೆ ಅದು ಮೆತುವಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿರುವುದು. ರಕ್ತನಾಳಗಳು-ಇಂದಿನ ಧಮನಿ (ಚಿಡಿಣeಡಿಥಿ) ಹಿಂದೆ ಗಾಳಿಧಾರಕ ಆಗಿತ್ತು. ಸತ್ತಮೇಲೆ ರಕ್ತವೆಲ್ಲ ಸಿರಗಳಲ್ಲಿ (veiಟಿs) ತುಂಬಿರುವುದರಿಂದ, ಧಮನಿಗಳು ಮುದುರದೆ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿರುವುದರಿಂದ ಧಮನಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಆ ಹೆಸರಾಯಿತು. ಇದರಂತೆ, ಉಸಿರ್ನಾಳಕ್ಕೆ ಚಿಡಿಣeಡಿiಚಿ ಣಡಿಚಿಛಿheiಚಿ (ಒರಟು ಗಾಳಿಕೊಳವೆ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟವನು ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್. ಅದೇ ಈಗ ಕೇವಲ ಣಡಿಚಿಛಿheಚಿ (ಒರಟು; ಉಸಿರ್ನಾಳ) ಆಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಈಗಲಾದರೂ ಗಾಳಿಯನ್ನು ನಿಜವಾಗೂ ಸಾಗಿಸುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಗಾಳಿಕೊಳವೆಯನ್ನು ಚಿಡಿಣeಡಿಥಿ ಎನ್ನದೆ ಹಾಗೆ ಗಾಳಿ ಸಾಗಿಸದಿರುವ ಇಲ್ಲ ಕೊಳವೆಗಳಿಗೂ ಆ ಹೆಸರೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಕತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಧಮನಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿವುದರಿಂದ ರೋಗಿಗೆ ಮತ್ತು ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂಥ ನಾಳಗಳಿಗೆ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಛಿಚಿಡಿoಣiಜ (ತಲೆಗೊರಳ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ಇದೇ ತೆರನಾಗಿ ಇವನ್ನು ನಿದ್ದೆ ಬರಿಸುವವೆಂದು ತಿಳಿದು ವೆಸೇಲಿಯಸ್ ಚಿಡಿಣeಡಿiಚಿ somಟಿiಜಿeಡಿಚಿ (ನಿದ್ದೆಕಾರಕ ಧಮನಿಗಳು) ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ಹಾಗೆ veಟಿಚಿ ಛಿಚಿvಚಿ (ಸಿರ ಕೊಳ್ಳ) ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಬರಿದಾದ ಸಿರ ಎನ್ನುವುದು ತಪ್ಪು. ಇದು ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅನುವಾದ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ನನ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಞoiಟos ಎಂದರೆ ಬರಿದು. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಒಳಾಂಗದ ಪೊಳ್ಳೆಂದೂ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಇದರಂತೆ uಠಿಠಿeಡಿ ಞoiಟos (ಎದೆಗೂಡು), ಟoತಿeಡಿ ಞoiಟos (ಒಡಲು) ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಪದಗಳಿಂದ ಎದೆಗೂಡಿನ ದೊಡ್ಡ ಸಿರಕ್ಕೆ Suಠಿeಡಿioಡಿ ಗಿeಟಿಚಿ ಅಚಿvಚಿ (ಮೇಲಿನ ಸಿರಕೊಳ್ಳ) ಎಂದೂ ಹೊಟ್ಟೆಯದಕ್ಕೆ Iಟಿಜಿeಡಿioಡಿ ಗಿeಟಿಚಿ ಅಚಿvಚಿ (ಕೆಳಗಿನ ಸಿರಕೊಳ್ಳ) ಎಂತಲೂ ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ಃಚಿsiಟiಛಿ (ತಳಾಳದ), ಛಿeಠಿhಚಿಟiಛಿ (ಕಪಾಲದ, ತಲೆಯ) ಪದಗಳು ಅರಬ್ಬರಿಂದ ಬಂದುವು. ಂಟ-bಚಿsiಟiಞ ಅಂದರೆ ಮೈಯ ನಡುಗಡೆಯದು ಎಂತಲೂ ಚಿಟ-ಞiಜಿಚಿಟ ಎಂದರೆ ಪಕ್ಕದ್ದೆಂದೂ ಅರ್ಥ, ಅರಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಮೊನದ ಜೆರಾರ್ಡ್ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಇವನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿಗಿಳಿಸುವಾಗ bಚಿsiಟiಞ ಅಂದರೆ ರಾಜನ, ಆಳುವ ಎಂಬರ್ಥ ಕೊಟ್ಟ. ಇದರಿಂದ ಮಧ್ಯಕಾಲದ ವೈದ್ಯರು ಎಡ bಚಿsiಟiಞ ಸಿರ ತೊರಳೆ (ಪ್ಲೀಹ)ಯದರ, ಬಲಗಡೆಯದು ಈಲಿಯದರ (ಲಿವರ್) ಎಡಬಲಗಳ ಛಿeಠಿhಚಿಟiಛಿ ಸಿರಗಳು ಕಪಾಲದ ನಿಜಗೆಲಸಗಳಿಗಾಗಿ ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದುಕೊಂಡರು. ರಕ್ತ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ ರೋಗವೆಂಬ ತಪ್ಪುನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ರೋಗವಿರುವ ಆಯಾ ಭಾಗಗಳ ಈ ಮೇಲಿನ ಸಿರಗಳಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಗೊಂದಲಗಳೆಲ್ಲ ಪದಗಳನ್ನು ಅರಬ್ಬಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಾಗಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿಗೆ ತಂದುದರ ಫಲ. ಂಟಿಚಿ sಣomಚಿ (ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ)ಗಳಿಂದ ಚಿಟಿಚಿsಣomosis (ಅಡ್ಡಗೂಡಣೆ) ಪದ ಹುಟ್ಟಿದರೂ ಇದನ್ನೇ ಮುತ್ತಿಕ್ಕುವುದು ಎಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳಿದಿದ್ದುದೂ ಉಂಟು. ರಕ್ತನಾಳದಿಂದ ರಕ್ತ ತೆಗೆಯಲು ತೂತು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಇರಾಸಿಸ್ಟ್ರೇಟಸ್ ಇದೇ ಪದ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ. ನರಗಳು - ಟಿeuಡಿoಟಿ ಗ್ರೀಕಿನ ಪದದ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿ ಟಿeಡಿvus (ನರ) ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದವಿದೆ. ಇದರ ಹಳೆಯ ಅರ್ಥ ಬಿಲ್ಲಿನ ಹುರಿ ಎಂದಿತ್ತು. ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೆಟೀಸ್ ಮತ್ತಿತರರು ಹುಚ್ಚುಹುಚ್ಚಾಗಿ ದಾರಗಳಂತಿರುವ, ನರ, ಕಂಡರ, ಸ್ನಾಯು, ಕೊನೆಗೆ ಸಾಗುನಾಳಗಳನ್ನೂ ಇದೇ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆದರು. ದೇಸೀ ಭಾಷೆಗಳ ಬಳಕೆ : ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೆಸರುಗಳೆಲ್ಲ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನಲ್ಲಿವೆ. ರೋಗಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಗ್ರೀಕಿನವು; ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನ ಠಿuಟmoಟಿ (ಪುಪ್ಪುಸ)ನಿಂದ ಅದರ ರೋಗ ಠಿಟಿeumoಟಿiಚಿ (ಪುಪ್ಪುಸುರಿತ)ಕ್ಕೆ ಗ್ರೀಕ್ ಹೆಸರು; ಹೀಗೆ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನ musಛಿuಟus ನ (ಸ್ನಾಯು) ರೋಗ ಗ್ರೀಕಿನ mಥಿosiಣis (ಸ್ನಾಯುರಿತ) ಆಯಿತು. ಈ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ನಬಹುದು. ಯೂರೋಪಿನ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನದ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನೇ ಎಷ್ಟುಕಾಲ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೆನ್ನುವುದಂತೂ ಸೋಜಿಗವೇ. ಹಾರ್ವೆ, ತಾಮಸ್, ವಿಲ್ಲಸ್, ತಾಮಸ್ ಸಿಡೆನ್‍ಹ್ಯಾಂ ಎಲ್ಲರೂ ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನಲ್ಲೇ ಬರೆದರು. ಆದರೆ 1770ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಹಂಟರ್ ಅಚ್ಚುಮಾಡಿಸಿದ ಚಿತ್ರಪಟಗಳ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವರಸೆಗಳು ಎರಡೂ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಸುಮಾರು 1800 ಹೊತ್ತಿಗೆ ಯೂರೋಪಿನ ದೇಸೀ ಭಾಷೆಗಳ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಜಾಗಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ವಿಯನ್ನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ 1859ರ ವರೆಗೂ ಕೆಲವು ವೈದ್ಯ ಪಾಠಗಳು ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುವು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮನುಕ್ರಮದ ಸುಧಾರಣೆ : 19ನೆಯ ಶತಕದ ಕೊನೆಕೊನೆಗೆ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಾದ ಗಲಿಬಿಲಿ ತಡೆಯಲಾರದಂತಾಯಿತು. ಕೆಲವೇಳೆ ವೈದ್ಯಶಬ್ದಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪದಕ್ಕೆ 20 ಸಮಪದಗಳು ಇರುತ್ತಿದ್ದುವು. ಬೇರೆಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಅರ್ಥವಿರುವ 50,000ಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಹೆಸರುಗಳು ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲೂ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲೂ ಇದ್ದುವು. ಕಲಿವವರಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಬೇಡದ ಭಾರವಾಯಿತು. ಮುದ್ರಣಕ್ಕೂ ತೊಡಕಾಯಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲ ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲೂ ಶೋಧನೆಗಳ ಫಲಗಳ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಹರಡಲು ಅಡ್ಡಿ ಆಯಿತು. ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರುಗಳು ವಾಕ್ಯದಷ್ಟು ಉದ್ದುದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ತಿuಡಿmಜಿoಡಿಣsಚಿಣzeಟಿಣzuಟಿಜuಟಿg ಹುಳುವಿನಂತಿರುವ ಅಂಗದ ಉರಿತ (ಚಿಠಿಠಿeಟಿಜiಛಿiಣes- ಕರುಳವಾಳುರಿತ); zತಿoಟಜಿಜಿiಟಿgeಡಿಜಚಿಡಿmgesಛಿhತಿuಡಿ ಹನ್ನೆರಡು ಬೆರಳುಗಳ ಉದ್ದವಿರುವ ಕರುಳಿನ ಹುಣ್ಣು (ಜuoಜeಟಿಚಿಟ uಟಛಿeಡಿ ದುರಾರ್ಗರುಳ ಹುಣ್ಣು).1887 ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘ ಇಂಥ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕಿಳಿಯಿತು. 1889ರಲ್ಲಿ ನೇಮಕವಾದ ನಿಯೋಗ 6 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದೆ ದುಡಿಯಿತು. ಇತರ ದೇಶಗಳ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಪಟುಗಳ ನೆರವನ್ನೂ ಕೋರಿತು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ತಯಾರಾದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಬಳಕೆಗೆ ಹೊಂದಿಸಲು, ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ನಿಯೋಗವನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು (1893). ಅಮೆರಿಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಇದೇ ತೆರನ ಒಂದು ಸಮಿತಿ ಇದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿ ತಯಾರಿಸಿತು (1890). ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಅಂಗಗಳ ರಚನಾಭಾಗಗಳಿಗೆ ಇಡುವುದರಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮತವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಚರಿತ್ರೆಯ ನಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಎಡೆಯಾಗುತ್ತದೆಂಬ ಶಂಕೆಯಿದೆ. ಹೀಗೇ ಇಬ್ಬರು ಸಿಲ್ವಿಯಸ್‍ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಹುಟ್ಟುವ ಎಷ್ಟೋ ಮೊದಲೇ ಸಿಲ್ವಿಯಸ್‍ನ ನೀರ್ನಾಳದ (ಚಿqueಜuಛಿಣ oಜಿ sಥಿಟvius) ಹೆಸರಿತ್ತು; ವಿಲ್ಲಿಸ್ಸನ ಸುತ್ತನ್ನು (ಛಿiಡಿಛಿಟe oಜಿ Wiಟಟis) ಕೇಸ್ಸೀರಿಯಸ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದ; ಅದೇ ತಾಮಸ್ ವಿಲ್ಲಿಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಎಡ್ಮಂಡ್ ಕಿಂಗ್ ಅದನ್ನು ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಿದ್ದ; ವಿಶ್ವಾಸ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿರುವಂಥ 103 ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ 146 ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೊನೆಯ ತೀರ್ಮಾನವಾಯಿತು. ಅಂಗಾಂಶ ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೆಸರುಗಳ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪಿಂಡಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ವರ್ಣಿಸುವಾಗ, ಇರಬೇಕಾದ ಮೈಭಂಗಿಯ (ಚಿಟಿಚಿಣomiಛಿಚಿಟ ಠಿosiಣioಟಿ) ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಚರ್ಚೆ ಆಯಿತು. ನಿಂತಿರುವಾಗ ಹಿಂದುಗಡೆ ಇರುವ ಭಾಗಗಳೇ ಅಂಗಾತನಾಗಿ ಮಲಗಿದಾಗ ತಳಗಡೆ ಆಗುವುವು. ಬೋರಲಾದಾಗ ಮೇಲಾಗುವುವು. ಹಿಂದೆ, ಮುಂದೆ, ಮೇಲೆ ಕೆಳಗೆ ಎನ್ನಲು ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಮೈಯ ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ನಿಲುವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವರ್ಣನೆಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಕನಾದ ಸಂಬಂಧಸೂಚಕ ಅವ್ಯಯಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚು, ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಮೈ ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಂತು, ಅಂಗೈಗಳು ಮುಂದೆ ತೋರುವಂತೆ, ತೋಳುಗಳು ಮೈ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುವುದು ಮೂಲ ನಿಲುವು ಎಂದು ನಿರ್ಧಾರವಾಯಿತು. ಮುಂದೋಳು, ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಹಿಂದೆ ಎನ್ನುವ ಬದಲಾಗಿ ಅಂಗೈಯ (voಟಚಿಡಿ) ಬೆಂಗಡೆಯ, (ಜoಡಿsಚಿಟ) ಎಂದು, ಹೀಗೇ ಪಾದದಲ್ಲೂ ಮೇಲೆ ಕೆಳಗೆ ಎನ್ನುವುದರ ಬದಲು ಅಂಗಾಲಿನ (ಠಿಟಚಿಟಿಣಚಿಡಿ), ಬೆಂಗಡೆಯ (ಜoಡಿsಚಿಟ) ಎಂದಾದವು. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡಿನ ಬಾಸೆಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ (1895) ಜರ್ಮನ್ ಸಂಘದ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಪಟ್ಟಿ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಾಸೆಲ್ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. 50,000 ಹೆಸರುಗಳಿದ್ದುದ್ದನ್ನು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದ್ದವುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಯೋಗ್ಯವಾದ 5,528 ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಿತು. ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್, ಐರ್ಲೆಂಡ್, ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ, ಜಪಾನೀ ಜರ್ಮನ್ ಮಾತಾಡುವ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ದದ ಆನಂತರ ಇದಕ್ಕೆ ಜರ್ಮನರ ಪಟ್ಟಿಯೆಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಕೆಲವು ಯೂರೋಪ್ ದೇಶಗಳವರು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬದಲು ಸೇರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಜರ್ಮನ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ್ದಾಗಿತ್ತೇ ಹೊರತು ಕೇವಲ ಜರ್ಮನರದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಆ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ 1895ರಲ್ಲೇ 145 ಜರ್ಮನರೂ ಇತರ ಹತ್ತು ದೇಶಗಳ 129 ಜರ್ಮನೇತರರೂ ಇದ್ದರು. 40 ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಕೇವಲ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ತಿದ್ದಬೇಕಾಯಿತು. ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ವಿಭಾಗದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಬೆಳೆದು ಕೆಲವಂತೂ ರೂಪಾಂತರಿಸಿದ್ದುವು. ಬಾಸೆಲ್ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಸಾಲದೆ ಬೀಳುವಷ್ಟು ನರಶಾಸ್ತ್ರ (ನ್ಯೂರಾಲಜಿ) ಬಹಳ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘ ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿ (1933) ಆಂಗ್ಲೀಕರಣ ಮಾಡಿದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪರಿಷ್ಕರಣ ಒಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಿತು. ಮಿಲಾನಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ (1936) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಕೂಟವೊಂದು ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಮತ್ತೆ 1939ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡಲಿರುವ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಇದರ ವರದಿ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಈ ಸಮಿತಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು ಅಮೆರಿಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಘವೂ ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿತು; ಆ ಕೂಟಕ್ಕಾಗಿ ಇದು ಕಳುಹಿಸಿದ 57 ಪುಟಗಳ ವರದಿ, ಸೂಚನೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ; ಬಹುಶಃ ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅದು ಹಾಳಾಗಿರಬೇಕು. 1936-37ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಮೂಲವಾದ ಜರ್ಮನ್ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಘ ಜೀನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಜೀನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತ್ತು. ಯುದ್ಧಗಳ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು, 1936ರ ಅನಂತರ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೂಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ, ಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಬೇಕಿದ್ದ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಹಾಗೂ ತನ್ಮೂಲಕ ಸಂಶೋಧನಾರಂಗದಲ್ಲಿ ಒದಗಬಹುದಾಗಿದ್ದ ವಿಶ್ವ ಸಹಕಾರಗಳು ದಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ಆಕ್ರ್ಸ್‍ಫರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ (1950)5ನೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೂಟದಲ್ಲಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ಸಮಿತಿ ನೇಮಕವಾಯಿತು. ಅನೇಕ ದೇಶಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿದ್ದ ಈ ಸಮಿತಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮ ತಯಾರಿಸಲು ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಏಳು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿತು: ಅಪರೂಪವಾದುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಒಂದೊಂದು ರಚನೆಗೂ ಸರಿಯಾದ ಒಂದೇ ಪದವಿರಬೇಕು. # ಅಧಿಕೃತ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪದಗಳು ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನಲ್ಲಿದ್ದು, ಪಾಠ ಹೇಳಲು ಆಯಾದೇಶಗಳವರು ಅಧಿಕೃತ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ದೇಸೀನುಡಿಗೆ ಬೇಕಾದರೆ ಅನುವಾದಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಪದಗಳು ಸಾಧ್ಯವಾದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪುಟ್ಟವಾಗಿ ಸರಳವಾಗಿರಬೇಕು. ಮೊದಲಾಗಿ ಪದಗಳು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿರಬೇಕು; ಆದರೂ ತಿಳಿವು, ವಿವರ ಇದ್ದರೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. # ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿರುವ ರಚನೆಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ತೆರನ ಹೆಸರಿರಬೇಕು; ಗಜ್ಜಲಿನ ಧಮನಿ, ಗಜ್ಜಲಿನ ಸಿರ, ಗಜ್ಜಲಿನ ತಂತುಗಟ್ಟು-ಹೀಗೆ. # ವ್ಯತ್ಯಾಸದೋರುವ ಗುಣವಾಚಕಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎದುರುಬದುರು ಪದಗಳಾಗಿರಬೇಕು; ದೊಡ್ಡ, ಸಣ್ಣ; ಮೇಲ್ಮೈಯ, ಆಳದ; ಹೊರ, ಒಳ; ಮೇಲಿನ, ಕೆಳಗಿನ-ಹೀಗೆ. # ಒಟ್ಟಾರೆ ಇಲ್ಲವೆ ಮಿಣಿದರ್ಶಕದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಬೇಕು. ಈ ಸಮಿತಿ 1955ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 6ನೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೂಟಕ್ಕೆ ಬಾಸೆಲ್ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದ ಒಂದು ಪರಿಷ್ಕರಣವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪರಿಷ್ಕರಣವೂ ಜೀನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅನೇಕ ಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿತ್ತು. ಕೂಟದಿಂದ ಈ ಪರಿಷ್ಕರಣಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೊರೆತು, ಪ್ಯಾರಿಸಿನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಮಾನುಕ್ರಮದ ಹೆಸರು ಪಡೆಯಿತು. 1960ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡಿದ ಕೂಟ ಕೆಲವು ಹೊಸ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹಳೆಯವನ್ನು ತಿದ್ದಿತು. == ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಬಳಕೆ == ರೋಗಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಣದ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಕೆಯೇ ಈಗಲೂ ಮುಂದೂ ಇರುವ, ಇರಲೇಬಹುದಾದ, ದಾರಿ, ಸೂಸುಮಿರುದರ್ಶನವೂ (ಫ್ಲೂರೊಸ್ಕೊಪಿ) ವಿಕಿರಣ ಚಿತ್ರಣವೂ (ರೇಡಿಯೊಗ್ರಫಿ) ಎರಡನೆಯವಾದರೂ ಬೆಲೆಯುಳ್ಳ ಕರಣಗಳು. ಹೆಣಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ವಸ್ತುಗಳ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಚಿತ್ರ ಇಲ್ಲವೇ ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರ (ರೇಡಿಯೋ ಗ್ರಾಫ್) ಗಳಿಂದ ಇತರ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗದ ತಿಳಿವು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬದುಕಿರುವವರ (ಮನುಷ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿ) ಅಂಗರಚನೆ ತಿಳಿಯುವುದರಲ್ಲೇ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನ. ಮಂಜಿಗಿಂತಲೂ ತಣ್ಣಗಾಗಿಸಿ, ಗಡಸುಗಟ್ಟಿಸಿದ, ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ದಪ್ಪಗೆ ಕೊಯ್ದ ಹೆಣದ ಹೋಳುಗಳನ್ನು ತಣ್ಣಗಿರುವಂತೆಯೇ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ನೀರು ಕಳೆದರೆ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಒಂದೊಂದೂ ಕಂತೆಯ ನಡುವೆ ಗಾಳಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ತುಸು ಬಿಡಿಯಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ತೆಳುವಾಗಿ ಉದ್ದುದ್ದವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಉದ್ದನೆಯ ಮೂಳೆಗಳ ಭಾಗಗಳ ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಬೇರಾವ ಬಗೆಯಿಂದಲೂ ತೋರದಷ್ಟು ರಚನೆಯ ವಿವರಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಮಾಂಸವಿದ್ದು ಆಚೆಗಾಣುವಂತೆ (ಟ್ರಾನ್ಸೇಪೇರೆಂಟ್) ಮಾಡಲಾಗದ ಅಂಗಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಮೂಳೆಗಳು ಬೆಳೆವುದನ್ನು ಕಾಣಲು ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರಣವೇ ಆರಿಸಿದ ವಿಧಾನ. ಮಂಡಿಯಂಥ ಒಂದು ಕೀಲಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ದಿಂಚೀಲಗಳು (ಬರ್ಸ) ಇರುವ ಜಾಗಗಳ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಅವುಗಳೊಳಗೆ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿ ವಿಕಿರಣ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆವುದೊಂದು ಬಲೊಳ್ಳೆಯ ವಿಧಾನ. ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿನ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ತೀರ ಸಣ್ಣ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ ನೋಡುವುದು ಕಷ್ಟ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಆ ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಜೆಲಟಿನ್,ಗ್ಲಿಸರೀನ್, ಸೀಸದ ಲವಣಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ತುಂಬಿದ ಅನಂತರ ಘನದರ್ಶಕ (ಸ್ಟೀರಿಯೋಸ್ಕೋಪಿಕ್) ವಿಕಿರಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದರೆ ಹಾಗೆ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲು ಸಹಾಯಕ. ಹೆಣದ ಹಾಲುರಸನಾಳಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಕಿರಣಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆರಳಾಗಿಸುವ ಪಾದರಸದಂಥ ದ್ರವವನ್ನು ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ವಿಧಾನದಿಂದ ತುಂಬಿ, ವಿಕಿರಣ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದು. ಬದುಕಿರುವವರಲ್ಲಿ ಅಂಗಗಳಿರುವ ಜಾಗ, ಗಾತ್ರ, ಆಕಾರ, ಆಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ತೋರುವುದು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಆಗತಾನೆ ಸತ್ತಿರುವ ಹೆಣದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅಂಗಗಳ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಕೊಳೆಯದಂತೆ ಮಾಡಲು ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ನಂಜುರೋಧಕ ದ್ರವಗಳನ್ನು ತುಂಬಿ ಕೊಯ್ಬಿಡಿಸಲು ಸಿದ್ಧಮಾಡುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಸ್ಥಿತಿಗಿಂತ ಅಂಗಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬದಲಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಂಗಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲೂ [[ಕ್ಷ-ಕಿರಣ]]ಗಳ ಬಳಕೆ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ (ಫಂಕ್ಷನಲ್) ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಣಗಳಲ್ಲಿನ ರಚನೆಗಳ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದಲೂ ಬದುಕಿರುವವರ ಹೊರ ಮೈ ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಂದಲೂ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಮೈಯಲ್ಲಿನ ನಿಜಗೆಲಸಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಸೂಸುಮಿರುದರ್ಶಕದ ಪರದೆಯ ಮೇಲೋ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೋ ನೇರವಾಗಿ ತಿಳಿವುದರಿಂದ, ಹೆಚ್ಚುಹೆಚ್ಚು ಹಳೆಯ ಅನುಮಾನಗಳು ಅಪೂರ್ಣ ಎನ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಉಸಿರಾಡುವಾಗ ಎದೆ ಗೋಡೆಯ, ವಪೆಗಳ ಒಂದೊಂದರ ಪಾತ್ರ, ನುಂಗುವುದರ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆ, ಗುಂಡಿಗೆಯ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ (ಕಾರ್ಡಿಯಾಕ್ ಸೈಕಲ್) ಗುಂಡಿಗೆಯ ಗಾತ್ರ, ಆಕಾರಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು-ಇವೆಲ್ಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲೂ [[ವಿಕಿರಣಶಾಸ್ತ್ರ]] (ರೇಡಿಯಾಲಜಿ) ತೀರ ನೇರವಾಗಿ ದಾರಿ ತೋರುತ್ತಲಿದೆ. ಹೆಗಲು, ಬೆನ್ನುಮೂಳೆಗಳಂಥ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕೀಲುಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೂ ಸ್ನಾಯುಗಳ ನಿಜಗೆಲಸಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಿಡಿದೋರಲೂ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲೂ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಿಗೆ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಂದರ್ಭ ಎಷ್ಟೇ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದರೂ ಹೆಣಗಳು ಸಿಕ್ಕುವುದು ಕಷ್ಟ. ಸಿಕ್ಕ ಹೆಣಗಳೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಯಸ್ಸಾದ ರೋಗಿಷ್ಟ ಗಂಡಸರವು ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸರಿವಯಸ್ಸಿನವರ ವಿಚಾರವೇ ಅಷ್ಟಾಗಿ ತಿಳಿವಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಗರ್ಭದ ಪಿಂಡದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲ ವಯಸ್ಸುಗಳವರೆಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡುಗಳ ಕೆಲವು ಅಂಗರಚನಾವಿಚಾರಗಳನ್ನು ವಿಕಿರಣಕ್ರಮದಿಂದ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಅಂಗರಚನಾ ವಿಷಯಗಳ ಮಾದರಿಗಳಿವು: ಬೆಳೆಯುವ ಅಂಗಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ವಿಕಾರಗಳು, ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು, ಎಲುಗಟ್ಟು (ಸ್ಕೆಲಿಟನ್), ಅಂಗಗಳು, ರಕ್ತನಾಳಗಳ ನಿಜಗೆಲಸ ಅಲ್ಲದೆ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಗಣನೆ; ಮೈಕಟ್ಟು, ಬದಲಾಗುವ ಮೈ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗೂ ಅಂಗಾಂಗಗಳಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ; ಕಿಳ್ಗುಳಿಯ (ಪೆಲ್ವಿಕ್) ಮೂಳೆಗಳು ತೋರುವ ಲಿಂಗಭೇದಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಹೆಂಗಸಿನ ಕಿಳ್ಗುಳಿಯ ರೂಪ, ಅಳತೆಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದ ಹೆರಿಗೆಯ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು. == ಶ್ರವಣಾತೀತ (ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್) == ಶಬ್ದ ತರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧ. ಒಂದು ಕೇಳಿಸುವಂತಹದ್ದು. ಇನ್ನೊಂದು ಕೇಳಿಸಲಾರದಂತಹದ್ದು. 20,000 ಹಟ್ರ್ಜ್ (ಪ್ರತಿಸೆಕೆಂಡಿನ ಆವರ್ತಸಂಖ್ಯೆ) ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಬ್ದ ತರಂಗಗಳು ಮಾನವನ ಕಿವಿಗೆ ಗ್ರಹಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲವಾದುದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಶ್ರವಣಾತೀತವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1912ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ `ಟೈಟಾನಿಕ ಹಡಗನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ಶ್ರವಣಾತೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನ ಸಫಲವಾಗಲಿಲ್ಲ. 1980ರ [[ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಎರಡನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರದಾಳದ ಸಬ್ಮರಿನ್‍ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಶ್ರವಣಾತೀತ ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳಿಂದ ಮಾನವದೇಹದ ಒಳಾಂಗಗಳ ಚಿತ್ರವಿನ್ಯಾಸ ಪಡೆದು ವೈದ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 1960ರಿಂದ ರೋಗ ನಿದಾನ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಶರೀರದೊಳಗಿನ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಚಿತ್ರವಿನ್ಯಾಸ ಶ್ರವಣಾತೀತದಿಂದ ಪಡೆಯಲು 1 ರಿಂದ 20 ಮೆಗಾಹಟ್ರ್ಜ್ ಆವರ್ತನ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಪಿಜೋವಿದ್ಯುತ್ ಹರಳುಗಳಿಂದ ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ತರಂಗದಿಂದಾಗಿ ಪಿಜೋ ಹರಳುಗಳು ತಮ್ಮ ರೂಪ ಬದಲಾಯಿಸಿ ತರಂಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ದೇಹದೊಳಾಂಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ದ್ರವದ ಮೂಲಕ ಈ ತರಂಗಗಳು ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ದ್ರವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೃದಯ, ರಕ್ತನಾಳ, [[ಮೂತ್ರಪಿಂಡ]], ಮೂತ್ರನಾಳ, ಮೂತ್ರಕೋಶ, ಗರ್ಭ, ಗರ್ಭದೊಳಗಿನ ಪಿಂಡ, [[ಯಕೃತ್ತು]], [[ಗುಲ್ಮ|ಗುಲ್ಮಗಳ]] ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣಾತೀತ ಅತ್ಯಂತ ಸಹಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. [[ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗ]]ಗಳು ಗಾಳಿಯಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲವಾದುದರಿಂದ ಫುಪ್ಪುಸಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಪಡೆಯಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೊಲೆಗಳೊಳಗಿನದ್ದನ್ನು ಶ್ರವಣಾತೀತದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳಿಂದ ಯಾವ ವಿಕರಣತೆಯ ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳ ಭಯವಿಲ್ಲ, ಮೂತ್ರಾಂಗದೊಳಗಿರುವ ಹರಳು, ಗರ್ಭದ, ಗರ್ಭಪಿಂಡದ ನ್ಯೂನತೆಗಳು, ಯಕೃತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೀವು, ಗಂಟು ಹೀಗೆ ಒಳಾಂಗಗಳ ರೋಗ ನಿದಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣತೀತ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೊಂದು ಅನುಪಮವಾದ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. 1952ರಲ್ಲಿ ಬ್ಲೋಲ್ಜ್ ಮತ್ತು ಪುರ್‍ಸೆಲ್‍ರು ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ [[ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಪಡೆದರು. 1977ರಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಸ್‍ಪೀಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ವಾಟರ್‍ಬರ್ ಈರ್ವರೂ ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯಿಂದ ದೇಹದ ಒಳಾಂಗಗಳ, ಮೂಳೆಗಳ, ಎಲ್ಲ ಊತಕಗಳ ಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದು 2002ರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ ನೊಬೆಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದರು. ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಿದ ಕಾಂತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಿಕಿರಣ-ಆವರ್ತನೆಯ ವಿಕಿರಣತೆ (ರೇಡಿಯೋ ಫ್ರಿಕ್ವೆನ್ಸಿ ರೆಡಿಯೇಶನ್) ಯಿಂದ ಒಳಾಂಗಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆ ತಿಳಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಮತಲ (ಪ್ಲೇನ್) ದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ದೇಹಕ್ಕೆ ವಿಕಿರಣತೆಯ ಅನಿಷ್ಟ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ಒಳಾಂಗಗಳ ಚಿತ್ರ ಪಡೆಯುವದು ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯ ವಿಶಿಷ್ಠತೆಯಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅಣುಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿದೆ. [[ಜಲಜನಕ|ಹೈಡ್ರೋಜನ್]] ಅಣುಗಳು ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯ ಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯುವಾಗ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಆಯಸ್ಕಾಂತದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. 0.2 ರಿಂದ 2 ತೇತ್ಸಾ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಾಂಗಿಗಳ ಚಿತ್ರ ಪಡೆಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೇರ, ಮಗ್ಗುಲ, ವಕ್ರ ಹೀಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಮತಲದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಳದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಮಿದುಳಿನೊಳಗಣ ಅತೀ ಸಣ್ಣ ಅಳಿಗೊಳಪ (ಇನ್‍ಫ್ರಾಕ್ಟ್) ಬೆನ್ನು ಮೂಳೆ, ಮೂಳೆಗಳ ನಡುವಿನ ತಟ್ಟೆ, ಬೆನ್ನುಹುರಿ, ನರಗಳ, ಹೃದಯದ ಒಳಾಂಗಿಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರ ಎಂ.ಆರ್.ಆಯದಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಎಕ್ಸ್‍ರೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಾಗಲಿ, [[ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್|ಸಿ.ಟಿ. ಸ್ಕ್ಯಾನ್]] ಚಿತ್ರದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಶ್ರವಣಾತೀತದಿಂದಾಗಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದುದನ್ನು ಕಾಂತಿಯ ಅನುರಣಿಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. 1980ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಇದರ ಬಳಕೆ 2002ರಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಆರುಕೋಟಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿರುವುದು ಇದರ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯ ಇದರ ಬೆಲೆ ಬಡವರಿಗೆ ನಿಲುಕಲಾರದಷ್ಟಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Unreferenced}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] [[ವರ್ಗ:ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ]] bpncms20w6d4773mugvh3xsxftp99r8 0 123743 1370972 1347054 2026-03-31T12:58:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370972 wikitext text/x-wiki '''ಜನಪದ ನೃತ್ಯಗಳು''': ಮನುಷ್ಯನ ಬದುಕನ್ನು ತೀವ್ರ ಸಂವೇದನೆಗೊಳಗಾಗಿಸುವ ಹುಟ್ಟು, ಸಾವು ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ಅವನಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ನಾನಾ ತರಹದ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಜನಾಂಗ ಚಲನೆಯ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ನೃತ್ಯ ಹುಟ್ಟಿತೆನ್ನಬಹುದು.<ref>{{cite web |title=folk dance {{!}} Description, History, & Facts |url=https://www.britannica.com/art/folk-dance |website=Encyclopedia Britannica |accessdate=11 January 2020 |language=en}}</ref> ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಅದು ಅವನ ಅತೀವ ಆನಂದದ, ತೃಪ್ತಿಯ ಸರಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ. ಜನಾಂಗದ ಆಚರಣೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯ, ನಂಬಿಕೆ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆ, ವೃತ್ತಿ ಮುಂತಾದವನ್ನೂ ಅದು ಪ್ರತಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |last1=Trivedi |first1=Vidushi |title=An Introduction To The Regional Folk Dances Of India |url=https://theculturetrip.com/asia/india/articles/the-regional-folk-dances-of-india/ |website=Culture Trip |accessdate=11 January 2020 |archive-date=11 ಜನವರಿ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200111085835/https://theculturetrip.com/asia/india/articles/the-regional-folk-dances-of-india/ |url-status=dead }}</ref> ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== ಜನಪದ ನೃತ್ಯ ಆದಿಮಾನವನ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಮೊದಲ, ಮತ್ತು ಏಕಮಾತ್ರ ಮಾಧ್ಯಮ ಆಗಿತ್ತೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಅವನು ತನಗೂ ತನ್ನ ದೇವರಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕೆಡಕುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಋತುಮಾನಗಳಲ್ಲಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನ ಉದಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, [[ಚಂದ್ರ]]ನ ಆಕಾರದಲ್ಲಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಅರಸುವುದರ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ, ಪ್ರಕೃತಿ, ಪ್ರಾಣಿಪಕ್ಷಿ ಇವುಗಳ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಅಭಿನಯನದ ಮೂಲಕ ಹಿಡಿದಿಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಜನಪದ ನೃತ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಬಹುಪಾಲು ನೃತ್ಯಗಳ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಮರೆತುಹೋಗಿದೆ. ಆದರೂ ನೃತ್ಯಗಳ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಶೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |title=Folk Dances of India - Region & State Wise |url=https://www.culturalindia.net/indian-dance/folk-dances/index.html |website=www.culturalindia.net |accessdate=11 January 2020 |language=en }}{{Dead link|date=ಮೇ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳ== ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜನಪದ ನೃತ್ಯವೂ ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆದಿರುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web |title=Traditional Russian Folk Dance {{!}} Ethnic Dances from Russia |url=https://www.rusmoose.com/traditional-russian-folk-dance/ |website=RusMoose.com |accessdate=11 January 2020 |date=30 December 2015}}</ref> ಚುರುಕಾದ, ಶ್ರಮಸಾಧ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಚಲನೆಯ ನೃತ್ಯಗಳು ಉತ್ತರ ರಷ್ಯ, ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯ ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡಿನಂಥ<ref>{{cite web |title=The Scottish Dance Tradition - Traditional Dance Forum |url=https://www.tdfs.org/scottish-dance-tradition/ |website=www.tdfs.org |accessdate=11 January 2020 |archive-date=11 ಜನವರಿ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200111090230/https://www.tdfs.org/scottish-dance-tradition/ |url-status=dead }}</ref> ಚಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನೃತ್ಯಗಳಾದರೆ, ಆವೇಶಪೂರಿತವಾದ ಮತ್ತು ಭಾವೋದ್ರೇಕದ ನೃತ್ಯಗಳು ಅಧಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶಗಳಿರುವ ಸ್ಪೇನ್, ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಆಫ್ರಿಕ, ದಕ್ಷಿಣ [[ಇಟಲಿ]]ಯಂಥ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜನಪದ ನೃತ್ಯಗಳ ಅಸಂಖ್ಯ ಶೈಲಿಗೆ ಆಯಾ ಜನಾಂಗ ವಾಸಮಾಡುವ ಭೂಮಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮರಳ ಗಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಜನ ನೃತ್ಯಮಾಡುವಾಗ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ತಮ್ಮ ದೇಹದ ಭಾರವನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ಕಾಲಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ-ಮರಳುಗಾಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಕಾಯುವುದರಿಂದ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಲನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಇಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಷ್ಯದ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಕುದುರೆ ಸಾಕುವವರು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ನೃತ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಲಯಬದ್ಧವಾದ ಚಲನೆಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರು ಕೆಲವು ಸಾರಿ ಬೇಟೆಯ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾದ ಅಂಶವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದು; ಕುದುರೆಯ ಚಲನೆವಲನೆಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸಬಹುದು; ಅಥವಾ ಕುಣಿಯುವಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಹಾರುವುದರಿಂದ ತಾವು ಎಷ್ಟು ಮೈಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ನಡೆಸಿದೆವು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದು. ಫಲವತ್ತಾದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅಥವಾ ನದೀತಟಾಕಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಸೇರಿ, ಮದುವೆ, ಹಬ್ಬ, ಸಾವು, ಚೈತ್ರ, ವಸಂತ, ಚಳಿಗಾಲ ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ==ವಿಧಗಳು== ಧಾರ್ಮಿಕ ನೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಭಾರತ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಬಂಗಾಳದ ಕಾಠೀ, ಹಿಮಾಚಲದ ಸಾಂಗಲ<ref>{{cite web |title=All You Need to Know about Himachal’s Folk Music & Dance {{!}} HP Tourism {{!}} Tour My India |url=https://www.tourmyindia.com/states/himachal/folk-dance-and-music.html |website=tour-my-india |accessdate=11 January 2020}}</ref>, ಕರ್ನಾಟಕದ ವೀರಗಾಸೆ ಕುಣಿತ<ref>{{cite web |title=Veeragase |url=https://indiaforyou.in/2016/06/05/veeragase/ |website=India For You |accessdate=11 January 2020 |date=5 June 2016}}</ref>, ಗೊರವರ (ಕಡಬಡ್ಡರ) ಕುಣಿತ, ಬೀಸುಕಂಸಾಳೆ ನೃತ್ಯ ಶೈವ ಸಂಬಂಧಿಯಾದದ್ದು. ಗೊರವರ ನೃತ್ಯ. ಮೈಲಾರಲಿಂಗನ ಗುಡ್ಡರಾದ ಗೊರವರು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕರಡಿಯ ಕೂದಲ ಟೊಪ್ಪಿಗೆ, ಮೈಮೇಲೆ ಕಪ್ಪು ನಿಲುವಂಗಿ, ಕವಡೆಯ ಸರಗಳು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಡಮರುಗ ತ್ರಿಶೂಲಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಫ್ರಿಕದ ಗಂಟೆ ನೃತ್ಯ (ಬೆಲ್ ಡಾನ್ಸ್) ಮಳೆಗಾಗಿ ಆಚರಿಸುವಂಥದು. ಮಂಜು, ಗಾಳಿ, ನೀರು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿ ಎಕ್ವಡಾರಿನಲ್ಲಿ ವೇಯಾರ ಎಂಬ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ==ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೃತ್ಯಗಳು== ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ರೈತ ಜನಾಂಗ ಮತ್ತು ಅಲೆಮಾರಿ ಜನಾಂಗಗಳು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಪೂಜಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಥ ಜನಾಂಗದವರು ಬೋಲಿವೀಯ ಸೂರ್ಯನೃತ್ಯವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ರಾಮಧನ್ ಎಂಬ, ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕ ಮುಂತಾದ ಕಡೆ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಾರೆ. [[ಸೂರ್ಯ]] ಮುಂತಾದ ಖಗೋಳ ವಸ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಗೌರವ, ಕೃತಜ್ಞತೆಗಳೇ ಈ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಕವಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web |last1=Hoiberg |first1=Dale |title=Students' Britannica India |url=https://books.google.co.in/books?id=ISFBJarYX7YC&pg=PA3&lpg=PA3&dq=FOLK+DANCE+DONE+FOR+GOD+VARUNA&source=bl&ots=1zXKvHVuwv&sig=ACfU3U1hup5A-f7IZBLBNcus6sPyCohKzA&hl=en&sa=X&ved=2ahUKEwjkkMDCmPvmAhUYwTgGHS5WC68Q6AEwG3oECAsQAQ |publisher=Popular Prakashan |accessdate=11 January 2020 |language=en |date=2000}}</ref> ==ವೃತ್ತಿ ನೃತ್ಯಗಳು== ಫಲವತ್ತಾದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನದೀತೀರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಮನುಷ್ಯ ವ್ಯವಸಾಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ಬದುಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ : ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಿದ. ಆ ತರಹದ ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ಕುತೂಹಲ ಆತನ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ನಂಬಿದ ಆತ ನೃತ್ಯಮಾಡುವುದರಿಂದ ತನ್ನ ವ್ಯವಸಾಯ ಹುಲುಸಾಗುವುದೆಂದು ನಂಬಿದ. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಸುಗ್ಗಿ ಕುಣಿತ ತನ್ನ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ದೇಶಗಳ ಸುಗ್ಗಿಕುಣಿತದೊಂದಿಗೆ ತಾದಾತ್ಮ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮರ ಕಡಿಯುವ ನೃತ್ಯ [[ಫ್ರಾನ್ಸ್]], ಕರೇಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸೈಬಿರಿಯದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ಚಮ್ಮಾರರ ನೃತ್ಯಗಳು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯ, ಪೋಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಪೋಲೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಪಶು ಸಂಗೋಪನ ನೃತ್ಯ [[ಫಿನ್ಲೆಂಡ್]] ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಬತ್ತ ತುಂಬುವ ನೃತ್ಯಗಳು ಮಲಯ, ಚೀನ ಮುಂತಾದ ಕಡೆ ಇವೆ. ಯೂರೋಪಿನ ಬಹುಪಾಲು ವೃತ್ತಿ ನೃತ್ಯಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಆಟಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿವೆ. ==ಪ್ರಾಣಿ ನೃತ್ಯಗಳು== ಆದಿಮಾನವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ. ಅವುಗಳ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳ ಶಕ್ತಿ, ಹಾರುವ ವೇಗ ಮತ್ತು ಕುತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು, ಅವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ.<ref>{{cite web |title=Dance - Tribal and ethnic dance |url=https://www.britannica.com/art/dance/Tribal-and-ethnic-dance |website=Encyclopedia Britannica |accessdate=11 January 2020 |language=en}}</ref> ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಪ್ರಾಣಿನೃತ್ಯಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ, ಆಫ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಗಳ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಸಳೆ ನೃತ್ಯ,<ref>{{cite web |last1=Mendala |first1=John |title=Crocodile Gumboot Dancers – Festival International |url=https://festivalinternational.org/artists/crocodile-gumboot-dancers/ |accessdate=11 January 2020 |archive-date=11 ಜನವರಿ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200111090826/https://festivalinternational.org/artists/crocodile-gumboot-dancers/ |url-status=dead }}</ref> ಆಮೆ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಲೈರ್ ಹಕ್ಕಿಯ ನೃತ್ಯಗಳಿವೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ರೆಡ್ ಇಂಡಿಯನ್ನರು ಕರಡಿಗಳ<ref>{{cite web |title=Native American dance |url=https://www.britannica.com/art/Native-American-dance |website=Encyclopedia Britannica |accessdate=11 January 2020 |language=en}}</ref>, ಕತ್ತೆಕಿರುಬಗಳ ಮತ್ತು ನರಿಗಳ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಯೂರ ನೃತ್ಯ, ಸರ್ಪ ನೃತ್ಯ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ. ಜಾರ್ಜಿಯದ ಕೋಸ್ಯಾಕ್ ಜನಾಂಗದ ರಣಹದ್ದಿನ ನೃತ್ಯ ತುಂಬ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ==ಬೇಟೆಗಾರರ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ತರ ನೃತ್ಯಗಳು== ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಡೆಯುವುದು, ಬೇಟೆಗಾಗಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು, ವೇಗವಾಗಿ ಬಂದು ಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು-ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಈ ನೃತ್ಯಗಳು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆಫ್ರಿಕದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಪಂಚದ ಅನೇಕ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಯ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಒಂದು ಗಂಡು ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದರ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಇಂಡಿಯನ್ನರಲ್ಲಿ ಜಿಂಕೆನೃತ್ಯ, ಬಿಲ್ಲುಬಾಣಗಳ ನೃತ್ಯ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂತಾಲ ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಷಿಕಾರ್ ಎಂಬ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬೇಟೆಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೆಸ್ತರ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೈ ಮತ್ತು ತೋಳುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಹಗ್ಗದಿಂದ ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು, ಬಲೆ ಹೆಣೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಮೀನಿನ ಚಲನೆ-ಇವನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತ, ಫಿನ್ಲೆಂಡ್<ref>{{cite web |title=Dancing Finland challenges you to dance! |url=https://finland.fi/arts-culture/dancing-finland-challenges-you-to-dance/ |website=thisisFINLAND |accessdate=11 January 2020 |date=24 January 2017}}</ref>, ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ ಹಾಗೂ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ತೀರಪ್ರದೇಶ-ಮುಂತಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಯ ನೃತ್ಯ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ದೋಣಿ ನೃತ್ಯ, ನಾವಿಕರ ನೃತ್ಯ [[ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿವೆ. ಪಢಾರ ಎಂಬ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಸೌರಾಷ್ಟ್ರದ ಬೆಸ್ತರು ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ದೋಣಿಯೊಂದರ ನಡೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತ ಚಿಕ್ಕ ಕೋಲುಗಳನ್ನು ಬಡಿಯುತ್ತ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ==ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಆಯುಧಗಳ ನೃತ್ಯಗಳು== ಯುದ್ಧನೃತ್ಯಗಳು ಬಹುಪಾಲು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವುದರಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಿದಂಥವು. ಇಂದಿಗೂ ಅನೇಕ ಆದಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನೃತ್ಯದ ಪ್ರಖರತೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ನೃತ್ಯಕಾರರು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರುವುದು ಅನಂತರ ಗುಂಪು ಒಡೆದು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಹೊಡೆದಾಡುವುದು-ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಗ್ರೀಸಿನ ಸೈನಿಕರ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಯುದ್ಧದ ಕೆಚ್ಚನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.<ref>{{cite web |last1=March 1 |first1=Nikoleta Platia |title=Folk Dances in Ancient and Modern Greece |url=https://www.gounesco.com/folk-dances-ancient-modern-greece/ |website=GoUNESCO - Make Heritage Fun! |accessdate=11 January 2020 |date=1 March 2016 |archive-date=11 ಜನವರಿ 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200111091043/https://www.gounesco.com/folk-dances-ancient-modern-greece/ |url-status=dead }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು]] olu3bmafrmfdliy6rh6waxmzmeiw91g 0 123812 1371088 1334696 2026-04-01T10:53:18Z VASANTH S.N. 728 ಅಂತರ್ವಿಕಿ 1371088 wikitext text/x-wiki ''' ಅನಿಯತಶ್ರಮ''' ಇದು, ವರ್ಷದ ಎಲ್ಲ ಕಾಲಗಳಲ್ಲೂ ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲಾರದ ಹಾಗೂ ನಿಯತವಲ್ಲದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ನೇಮಿತವಾಗುವವರ ಶ್ರಮವನ್ನು ಅನಿಯತಶ್ರಮ (ಕ್ಯಾಷುಅಲ್ ಲೇಬರ್) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಎಲ್ಲ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ==ಗುಣಲಕ್ಷಣ== ಇದರ ಪ್ರಮಾಣ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಇದು ದೇಶದ ನಿರುದ್ಯೋಗಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಅಂದರೆ [[ನಿರುದ್ಯೋಗ|ನಿರುದ್ಯೋಗದ]] ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾದ ಹಾಗೆಲ್ಲ ಅನಿಯತಶ್ರಮದ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ [[ಉದ್ಯಮ|ಉದ್ಯಮಗಳ]] ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಅನಿಯತಶ್ರಮದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳುಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಂದಾಗಿ ಏರುಪೇರುಂಟಾದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ನೇಮಿತವಾಗುವ ಅನಿಯತಶ್ರಮದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿಯೂ ಅದೇರೀತಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳುಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವ ಋತುಮಾನ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ವ್ಯವಸಾಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನಾಕಾರ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಏರುಪೇರುಗಳಿಗೆ ಅಧೀನವಾಗಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿರುವ ಅನಿಯತಶ್ರಮದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅನಿಯಶ್ರಮ ಋತುಮಾನ ಹಾಗೂ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದಿರುವ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಕಟ್ಟಡನಿರ್ಮಾಣ, [[ಉಡುಪು ತಯಾರಿಕೆ|ಉಡುಪು]] ತಯಾರಿಕೆ, [[ವ್ಯವಸಾಯ]], ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಂದ ಇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು-ಇವೇ ಮುಂತಾದ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಧಿಕಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವುದು.<ref>{{Cite web |url=http://www.businessdictionary.com/definition/casual-labor.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-01-11 |archive-date=2020-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200111183516/http://www.businessdictionary.com/definition/casual-labor.html |url-status=dead }}</ref> ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== ಅನಿಯತಶ್ರಮಗಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವ ಅಲ್ಪಕಾಲದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಡುವ ಶ್ರಮಗಾರ. ಅವನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಯಂ ಶ್ರಮಗಾರನಂತೆ ತನ್ನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೈಪುಣ್ಯ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವನಂತೆ ವರ್ಷದ ಎಲ್ಲ ಕಾಲಗಳಲ್ಲೂ ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬಹಳಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಧ್ಯಮರೀತಿಯ ನೈಪುಣ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಕೆಲಸಗಾರನಾಗಿಯೊ ನೈಪುಣ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಬರಿಯ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮಗಾರನಾಗಿಯೊ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಅನೇಕವೇಳೆ ಅವನು ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ನೇಮಿತವಾಗುವ ರೀತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಕೆಲಸವಿದ್ದರೆ ಅಂದೇ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದೆ ಇರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವ ಅನಿಯತಕೂಲಿಗಾರರನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಬಹುದು. ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ತರುವ ಮತ್ತು ಸಾಗಿಸುವ ಸರಕುವ್ಯಾಪಾರದ ಪ್ರಮಾಣ ಹವಾಮಾನ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಏರುಪೇರುಗಳಿಗೊಳಗಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹವಾಮಾನ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಕಟ್ಟೆಗೆ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೊರಟಾಗ, ಇಂಥ ಶ್ರಮಗಾರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸರಕು ಸಾಗಾಣಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಈ ಶ್ರಮಗಾರರಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಋತುಮಾನ ಉದ್ಯಮಗಳಾದ ವ್ಯವಸಾಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅನಿಯತ ಶ್ರಮಗಾರರಿಗೆ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಕೆಲಸವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ==ಅನಿಯತಶ್ರಮದ ಪರಿಣಾಮ== ಅಧಿಕಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅನಿಯತಕೂಲಿಗಾರವರ್ಗ [[ಮಾರುಕಟ್ಟೆ|ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೋಸ್ಕರ]] ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ [[ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ|ಬಂಡವಾಳಶಾಹೀ]] ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಆರಂಭಕಾಲದಿಂದಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. [[ರೈಲು]] ಮತ್ತು [[ಹಡಗು]] ಮಾರ್ಗಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವೈಶಾಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿ ಅನಿಯತಕೂಲಿಗಾರವರ್ಗದ ಪ್ರಮಾಣ ಗಂಭೀರಮಟ್ಟವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವೈಶಾಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆಲ್ಲ ಅಧಿಕಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ತಾಂತಿಕಜ್ಞಾನದ ಶೀಘ್ರಬೆಳೆವಣಿಗೆಯಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅನಿಶ್ಚಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉದ್ಯಮಸಂಸ್ಥೆಯೂ ತನ್ನ [[ವ್ಯಾಪಾರ|ವ್ಯಾಪಾರದ]] ಏರುತಗ್ಗುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಉದ್ಯಮಕ್ಷೇತ್ರದ ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ತಾನೇ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉದ್ಯಮಸಂಸ್ಥೆಯೂ ತನ್ನ ಸಿದ್ಧವಸ್ತುಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ತಾನೇ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೊರೆಯುಂಟಾದಾಗ ಆ ಹೊರೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹೊರುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಗಾರರನ್ನು ತನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದದ ಅಥವಾ ಅಪೂರ್ಣ ನೈಪುಣ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಶ್ರಮಗಾರರ ಮೀಸಲುಗುಂಪಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿದ ಹಾಗೆಲ್ಲ ಈ ಗುಂಪಿನವರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಉದ್ಯೋಗವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web |url=https://www.youngbhartiya.com/article/india-s-casual-workforce-no-longer-a-casual-matter-1 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-01-11 |archive-date=2020-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200111183516/https://www.youngbhartiya.com/article/india-s-casual-workforce-no-longer-a-casual-matter-1 |url-status=dead }}</ref> ==ತೊಂದರೆಗಳು== ಅನಿಯತಶ್ರಮಗಾರರು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಅನರ್ಹರೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವರು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿರದೆ ಕೆಲವುಕಾಲ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವುದು ಅವರು ಒಂದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರ ಗಳಿಕೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರೀತಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಕೊಡುವುದಿರಲಿ ಅನೇಕವೇಳೆ ಅದು ಒಬ್ಬನ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಿಸಲೂ ಸಾಲದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಅನಿಯತಕೂಲಿಗಾರರಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿತರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಜೀವನದ ಆಗುಹೋಗುಗಳು ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಉದ್ಯೋಗ ಹಾಗೂ ಅನಿಶ್ಚಿತಗಳಿಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಅನಿಯತಶ್ರಮಗಾರ ಅನೇಕ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹೆಚ್ಚುಕಾಲ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಅವನು ಸೋಮಾರಿಯಾಗುವ ಸಂಭವವೂ ಉಂಟು. ಹೀಗೆ ಕೆಲಸವಿಲ್ಲದೆ ಸೋಮಾರಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವನ ಗಳಿಕೆ ಅವನಿಗೆ ಸಾಲದುದರಿಂದ ಅವನು ಕೆಲವು ಸಮಾಜಘಾತಕ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಇಳಿಯುವುದು ಅಸಂಭವವೇನೂ ಅಲ್ಲ.<ref>https://www.wisegeek.com/what-is-casual-labor.htm</ref> ==ಕಾನೂನು== ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಕಷ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಅನಿಯತಕೂಲಿಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಧವಾದ ಅಸಮಾಧಾನವುಂಟಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಾಗಲಿ, ಕಾರ್ಮಿಕಸಂಘ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿಯಾಗಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ [[ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]], ಭಾರತ-<ref>https://labour.gov.in/sites/default/files/INDUSTRIALEMPLOYMENT(STANDINGORDERS)1CENTRALRULES1946.pdf</ref>ಇವೇ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿಯತಕೂಲಿಗಾರರ ಕಾರ್ಮಿಕಸಂಘಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ನ್ಯೂ ಯೂನಿಯನಿಸಂ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ದೇಶಗಳ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳ ಕಾರ್ಮಿಕಸಂಘಗಳು ನಿದರ್ಶನವಾಗಿವೆ.<ref>https://www.daemen.edu/about/working-daemen/employee-policies/policy-casual-labor-and-seasonal-help</ref> ==ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನಿಯತಶ್ರಮ== ಕೆಲವು ಉದ್ಯಮಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸ್ತುತಬೆಳೆವಣಿಗೆಗಳು ಅನಿಯತಶ್ರಮದ ಭಾಗಶಃ ವಿಸರ್ಜನೆಯತ್ತ ವಾಲಿದೆ. ಉತ್ಪಾದನಾವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಯಾಂತ್ರೀಕರಣ, ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸಾಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಗಳ ವೈವಿಧ್ಯ- ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಅನಿಯತಕೆಲಸಗಾರರ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಪರಿಹಾರವಾಗುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿ ಕೆಲವು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಉಡುಪು ತಯಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕಸಂಘಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಉದ್ಯೋಗವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮಾಲೀಕರುಗಳ ಜಂಟೀ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲ್ಪಡುವ ನಿರುದ್ಯೋಗಿ ವಿಮೆಯ ಏರ್ಪಾಡೂ ಅನಿಯತಕೂಲಿಗಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಆ ಗುಂಪಿಗೆ ಹೊಸಬರು ಸೇರಿ ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸದಂತೆ ತಡೆಗಟ್ಟಿದೆ. ==ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಅನಿಯತಶ್ರಮ== ಕೆಲವು ಉದ್ಯಮಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಯೋಚಿಸಿದಾಗ ಅನಿಯತಶ್ರಮಗಾರರ ಸೇವೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅನಿವಾರ್ಯವೆಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದುದರಿಂದಲೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ [[ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಗಳು|ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮ]]ಗಳಲ್ಲೂ ಅನಿಯತಶ್ರಮಗಾರರ ಗುಂಪಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಸರ್ಜನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಸರಿಯೂ ಅಲ್ಲವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಅನಿಯತಶ್ರಮಗಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶದಲ್ಲೂ ಕನಿಷ್ಠಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಹೀಗೆ ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಠಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಂದಮೇಲೆ ಮಾನವೀಯದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವರ ಕಷ್ಟಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ ಅವರು ಯೋಗ್ಯ ರೀತಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಲು ತಕ್ಕ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಕರ್ತವ್ಯ.<ref>https://employeasepayroll.com/2019/03/18/how-should-you-pay-casual-labor/</ref> ==ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನಿಯತಶ್ರಮ== ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಪ್ರಮಾಣದ ನಿರುದ್ಯೋಗಸಮಸ್ಯೆ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಏರುವಿಕೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂದುಳಿಕೆ-ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅನಿಯತಶ್ರಮಗಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇದರ ಭಾಗವಾದ ಬದಲಿ ಪದ್ಧತಿ ಅಂದರೆ ಕಾಯಂ ಕೆಲಸಗಾರರು ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ರಜ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರೆ ಅವರ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿಯತಶ್ರಮಗಾರರನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನೇಮಿಸುವುದು-ಈ ಪದ್ಧತಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಅನಿಯತಕೆಲಸಗಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಹಾಗೆಲ್ಲ ಉಲ್ಬಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಆದಷ್ಟು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಗೆ ಹರಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಡೈರಕ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ಅವರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವ ಉದ್ಯೋಗವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ. ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅನಿಯತಶ್ರಮಗಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ರಿಜಿಸ್ಟರ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಅವರ ಯೋಗ್ಯತೆಗೆ ತಕ್ಕಂಥ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಅನಿಯತಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ನಿಯತಕೆಲಸಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿವೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅನಿಯತಕೆಲಸಗಾರರನ್ನು ಅವರ ನಿರುದ್ಯೋಗಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇತರ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಅವರಿಗೆಲ್ಲ ನಿರುದ್ಯೋಗವಿಮೆಯ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಕೊಡುವುದು ತುಂಬ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.<ref> https://www.edd.ca.gov/pdf_pub_ctr/de231k.pdf</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಪ್ರದಾಯ]] [[ವರ್ಗ:ನಾಗರೀಕತೆ]] 3mpyxd8ztr1xb7qtqsl9bnwobw7r1m2 0 123819 1371091 1334772 2026-04-01T11:17:00Z VASANTH S.N. 728 ಅಂತರ್ವಿಕಿ 1371091 wikitext text/x-wiki '''ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳ''' ಎಂದರೆ ಒಂದು [[ಸರಕು]] ಅಥವಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ಅನುಭೋಗಿಸುವುದರಿಂದ ಲಭಿಸುವ ಒಟ್ಟು ತುಷ್ಟಿಗೂ (ಟೋಟಲ್ ಯುಟಿಲಿಟಿ) ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲು [[ಹಣ]] ಕೊಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಮಾಡಬೇಕಾದ ತ್ಯಾಗಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳ (ಕನ್‍ಸ್ಯೂಮರ್ಸ್ ಸರ್‍ಪ್ಲಸ್). ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== ಸರಕನ್ನು ಪಡೆಯಲು [[ಅನುಭೋಗ|ಅನುಭೋಗಿ]] ಕೊಡಲು ಸಿದ್ದವಾಗಿರುವ [[ಬೆಲೆ]] (ಪೊಟೆನ್ಷಿಯಲ್ ಪ್ರೈಸ್) ಒಟ್ಟು ತುಷ್ಟಿಯ ಅಳತೆಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಕೊಳ್ಳುವ ಸರಕಿನ ಮೊದಲ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆಯನ್ನೂ ತರುವಾಯ ಬಯಸುವ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಇಳಿವರಿ ಬೆಲೆಯನ್ನೂ ಅನುಭೋಗಿ ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿರುವುದು. ಇಳುವರಿ ಅಂಚಿನ ತುಷ್ಟಿಗುಣ ನಿಯಮಕ್ಕೆ (ಲಾ ಆಫ್ ಡಿಮಿನಿಷಿಂಗ್ ಮಾರ್ಜಿನಲ್ ಯುಟಿಲಿಟಿ) ಅನುಸಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸರಕಿನ ಎಲ್ಲ ಘಟಕಗಳಿಗೂ ಆತ ಕೊಡುವುದು ಒಂದೇ ಬೆಲೆ. ಅದು ಅಂಚಿನ ಘಟಕದ ತುಷ್ಟಿಗುಣಕ್ಕೆ ಸಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಂಚಿನ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಅನುಭೋಗಿ ಕೊಡುವ ಬೆಲೆಯೂ ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧನಿರುವ ಬೆಲೆಯೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಬೆಲೆ ಅಂಚಿನ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಕೊಡುವ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು. <ref>https://www.intelligenteconomist.com/consumer-surplus/</ref>ಹೀಗೆ ಅನುಭೋಗಿ ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಬೆಲೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕೊಡುವ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದೋ ಅದು ಆತ ಅನುಭವಿಸುವ ತುಷ್ಟಿ ಹೆಚ್ಚಳದ (ಸರ್‍ಪ್ಲಸ್ ಯುಟಿಲಿಟಿ) ಆರ್ಥಿಕ ಅಳತೆಯೊಳಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಂಗ್ಲ ಆರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ [[ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್|ಆಲ್‍ಫ್ರೆಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್]] ನಿರೂಪಿಸಿ ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಥಮತಃ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ.<ref>https://www.investopedia.com/terms/c/consumer_surplus.asp</ref> ಉದಾ: [[ಕಿತ್ತಳೆ|ಕಿತ್ತಳೆಹಣ್ಣಿ]]ಗೆ ನಾವು ಕೊಡಲು ಸಿದ್ದವಿರುವ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕೊಡುವ ಬೆಲೆ ಹೀಗಿರುವುವೆಂದು ಊಹಿಸೋಣ. ಸರಕಿನ ಘಟಕ ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧವಿರುವ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕೊಡುವ ಬೆಲೆ ರೂ. ಬೆಲೆ ರೂ. 1 1.00 0.20 2 0.80 0.20 3 0.70 0.20 4 0.50 0.20 5 0.40 0.20 6 0.30 0.20 7 0.25 0.20 8 0.20 0.20 8 ಕಿತ್ತಲೆ ಹಣ್ಣಿಗೆ ರೂ. 4.15 ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧವಿರುವಾಗ ಕೇವಲ ರೂ. 1.60 ಕ್ಕೆ ಸಿಗುವುದರಿಂದ ರೂ. 2.55 ಸೂಚಿಸುವ ಹೆಚ್ಚಳ ತುಷ್ಟಿ ಲಭಿಸಿದಂತಾಯಿತೆಂಬುದೇ ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ವಾದ. ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಣ ರೇಖಾಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಬಹುದು.<ref>https://www.wallstreetmojo.com/consumer-surplus-formula/</ref> ಆಆ' ಎಂಬ ಬೇಡಿಕೆ ಕಮಾನು ಸರಕಿನ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಅನುಭೋಗಿ ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧವಿರುವ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. PP' ಆತ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕೊಡುವ ಸರಕಿನ ಒಂದು ಘಟಕದ ಬೆಲೆಯನ್ನೂ ಂP ರೇಖೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಘಟಕಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಮ ಬೆಲೆಯನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಒಟ್ಟು ಅನುಭೋಗ ಔP ಘಟಕಗಳಾದರೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ನೀಡಿರುವ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಂಔP"P ಭಾಗ ಸೂಚಿಸುವುದು. ಅನುಭೋಗದ ಒಟ್ಟು ತುಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಆ ತುಷ್ಟಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಅನುಭೋಗಿ ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಬೆಲೆಯನ್ನೂ ಆಔP'P ಯೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುಭೋಗಿ ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧವಿರುವ ಬೆಲೆಗೂ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನೀಡುವ ಬೆಲೆಗೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಆಂP ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳ. ಅನುಭೋಗಿ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ತಾನು ಕೊಡುವ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ತುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಈ ಹೆಚ್ಚಳ ತುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಆತನು ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕೊಡುವ ಬೆಲೆ ಇವುಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅಳೆದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಕೆಲವು ಆಕ್ಷೇಪಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ==ಪ್ರಯೋಜನ== ಕೊಳ್ಳುವ ಸರಕನ್ನು ಅನುಭೋಗಿ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿ ಮೊದಲ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಬೆಲೆ ಕೊಡಬಹುದು. ಮುಂದಿನ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟೆಷ್ಟು ಕೊಡಬಹುದು ಎಂದು ಆಲೋಚಿಸುವನೆಂದು ಊಹಿಸುವುದು ಅವಾಸ್ತವಿಕ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ. ಹೀಗೆ ಬಿಡಿಸಿ ಆಲೋಚಿಸಿವುದು ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕವೇ ಸರಿ. ಇರತಕ್ಕ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಆದರೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೀಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಬಹುದಾದರೂ ಜನರು ಬಯಸುವ ಸರಕುಗಳ ಮೊದಮೊದಲ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಬೆಲೆ ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧವಿರುವರೆಂಬುದನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಸರಿಯಾದ ಆಧಾರ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರಲ್ಲೂ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವ ಸರಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆ ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧವಿರುವ ಬೆಲೆಗೆ ಮೇಲ್ಮಿತಿ ಊಹಿಸುವುದಂತೂ ಕಾರ್ಯತಃ ಕಷ್ಟ. ಕನಿಷ್ಠಪ್ರಮಾಣದ ದೈನಂದಿನ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗಾಗಲಿ ಅತಿ ತುರ್ತಾಗಿ ಬೇಕಾಗಿರಬಹುದಾದ ಇತರ ಸರಕುಗಳಿಗಾಗಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನಾದರೂ ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧವಿರಬಹುದು. ಈ ಬೆಲೆಗೂ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವ ಬೆಲೆಗೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಆ ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳ ತುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಅಳೆಯುವುದೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕೇವಲ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗುವುದು. ಹೆಚ್ಚಳ ತುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಅಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಮಿತಿ ಸೂಚಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಮಾರ್ಷಲ್ ಅವರ ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳದ ಭಾವನೆ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವೆಂಬ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಥಮತಃ ಪ್ರೊ. ನಿಕಲ್‍ಸನ್ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸುಮಾರು 100 ಪೌಂಡ್ ವಾರ್ಷಿಕವರಮಾನ ಸುಮಾರು 1000 ಪೌಂಡುಗಳಿಗೆ ಸಮ ಎಂದು ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪ್ರಯೋಜನವಾದರೂ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಷಲ್ ನೀಡಿದ ಉತ್ತರ ಹೀಗಿದೆ: ಹಾಗೆ ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕದವರ ಜೀವನವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನವರ ಜೀವನದೊಡನೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅನುಭೋಗ ಹೆಚ್ಚಳ ಭಾವನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನ ತಿಳಿದೀತು. ಏಕೆಂದರೆ ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಸಿಗಬಹುದಾದ ಸರಕು ಸೇವೆಗಳ ಬೆಲೆ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಬೆಲೆಗಳಷ್ಟೆ ಇರಬಹುದಾದರೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಅನೇಕ ಸರಕು ಸೇವೆಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲವಾದುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1000 ಪೌಂಡುಗಳಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ವರಮಾನವಿರುವವನು ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 300-400 ಪೌಂಡುಗಳಷ್ಟು ವಾರ್ಷಿಕ ವರಮಾನ ಹೊಂದಿರುವವನಷ್ಟು ಸುಖವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.<ref>https://www.wikihow.com/Calculate-Consumer-Surplus</ref> ==ಸನ್ನಿವೇಶ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅನುಭೋಗಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಳತುಷ್ಟಿ== ತಾತ್ಪರ್ಯವೇನೆಂದರೆ, ಆಯಾ ಸನ್ನಿವೇಶ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅನುಭೋಗಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಳತುಷ್ಟಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲೂ ದೇಶದೊಳಗಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಭೋಗಾವಕಾಶಗಳಿರುವುವು ಅಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಸರಕು ಸೇವೆಗಳು ಅಂಥ ಮುಂದುವರಿದಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಭೋಗಿಗಳು ಕೊಡಲು ಸಿದ್ದವಿರುವ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಲಭಿಸುವುದೂ ಅನುಭವ ಸಿದ್ಧ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳ ಸನ್ನಿವೇಶ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಪ್ರಯೋಜನವಿಶೇಷವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಅನುಭೋಗಿಗಳ ಅಥವಾ ವಿವಿಧ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಅನುಭೋಗಿಯ ಐಹಿಕಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೋಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಅನುಭೋಗಿಗಳು ಅನುಭವಿಸುವ ತುಷ್ಟಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳದ ಭಾವನೆ ಉಪಯೋಗವಾದೀತೆಂಬುದು ಇದರ ಪ್ರತಿಪಾದಕರ ಆಕಾಂಕ್ಷೆ. <ref>{{Cite web |url=https://businesszeal.com/difference-between-consumer-surplus-producer-surplus |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-01-11 |archive-date=2020-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200111194643/https://businesszeal.com/difference-between-consumer-surplus-producer-surplus |url-status=dead }}</ref> ==ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳ == ಹಣದ ಅಂಚಿನ ತುಷ್ಟಿ ಅನುಭೋಗಿಗಳ ವರಮಾನ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಬೆಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ತುಷ್ಟಿಯನ್ನು ಅಳೆಯುವುದೂ ಹೋಲಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಅಂದಮೇಲೆ, ಅನುಭೋಗಿಗಳು ಅನುಭವಿಸುವ ತುಷ್ಟಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಬೆಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಳೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಎಂಬುದು ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ. ==ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳ == ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಭಾವಗರ್ಭಿತವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇತರ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಏಕರೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಒಂದು ಸರಕಿನ ಬೆಲೆ ಮಾತ್ರವೇ ಇಳಿವರಿಯಾದಾಗ ಅನುಭೋಗಿಗಳು ಪಡೆಯುವ ಲಾಭವನ್ನು ಅನುಭೋಗಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಳವೆಂದೂ ಫ್ರೊ. ಹಿಕ್ಸ್ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಬೆಲೆ ಇಳಿವರಿಯಾಗದ ಸರಕಿನ ಬದಲಿಗೆ ಬೆಲೆ ಇಳಿವರಿಯಾದ ಸರಕನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಅನುಭೋಗಿ ಹೆಚ್ಚಳ ತುಷ್ಟಿ ಪಡೆಯುವನು. ಇಂಥ ಪುನರವಲೋಕಿಸಿದ ಉಕ್ತಿಗಳು ಮೂಲ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುವುವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಅಳೆಯುವುದು ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸವಾದರೂ ಈ ಭಾವನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಜಾಂಶವಿದೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನವುಂಟು ಎಂಬುದು ಅನೇಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಉದ್ಯಮಿಗೆ ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಪ್ರಯೋಜನಕರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ, ಅಂಥ ಏಕಾಧಿಕಾರಿ ತನ್ನ ಸರಕಿನ ಮಾರಾಟದ ಬೆಲೆ ಗೊತ್ತುಮಾಡಲು ತನಗಿರುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವಾಗ ಅನುಭೋಗಿಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದಲ್ಲಿ ಆದಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ತಾನೂ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂದರೆ ಅನುಭೋಗಿಗಳು ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರುವ ಪರಮಾವಧಿ ಬೆಲೆಯ ಅಂದಾಜು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಆವಶ್ಯಕ.<ref>https://corporatefinanceinstitute.com/resources/knowledge/economics/consumer-surplus/</ref> ==ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳ == [[ತೆರಿಗೆ]] ಅಥವಾ [[ಸಹಾಯಧನ|ಸಹಾಯಧನದ]] ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ಸರಕಿನ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವುದರಿಂದ ಬೆಲೆ ಏರಿ ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಲಭಿಸುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಅನುಭೋಗಿಗಳಿಗೆ ಆಗುವ ನಷ್ಟದೊಡನೆ ಹೋಲಿಸಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದರ ಔಚಿತ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಗುವುದು. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ಸಹಾಯಧನದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಾಗಲೂ ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳದ ಭಾವನೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವುದು. ಅನುಭೋಗಿಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತೆ ಸರಕಿನ ಬೆಲೆ ಇಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಸರಕು ತಯಾರಿಸುವವರಿಗೆ ಸಹಾಯಧನ ನೀಡಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅನುಭೋಗಿಗಳಿಗೆ ಲಭಿಸುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆಗುವ ವ್ಯಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಈ ರೀತಿಯ ಸಹಾಯಧನ ನೀಡಿಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು.<ref>https://bizfluent.com/info-12094297-happens-consumer-producers-surplus-good-taxed.html</ref> <br> ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳದ ಭಾವನೆ ತುಷ್ಟಿಗುಣಕ್ಕೂ ಬೆಲೆಗೂ ಇರುವ ಭೇದವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಸರಕಿಗೆ ಕೊಡುವ ಬೆಲೆ ಈ ಸರಕಿನ ವಾಸ್ತವವಾದ ತೃಪ್ತಿದಾಯಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಅದು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುಭೋಗಿಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ತುಷ್ಟಿಗುಣ ಹೊಂದಿರುವ ವೃತ್ತಾಂತ ಪತ್ರಿಕೆ, ಪೋಸ್ಟ್‍ಕಾರ್ಡು, ಬೆಂಕಿಪೊಟ್ಟಣ, ಉಪ್ಪು ಇತ್ಯಾದಿ ಅನೇಕ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಸರಕುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆರ್ಥಿಕಾಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಡನೆ ಕೂಡಿ ಬರುವ ಉತ್ತಮ ಸನ್ನಿವೇಶದಿಂದ ಲಭಿಸುವ ತುಷ್ಟಿಗುಣದ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಬರುವುದು. ಅದ್ದರಿಂದ ಅನುಭೋಗಿಯ ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ವಿಚಾರದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅನುಭೋಗಿಯ ಹೆಚ್ಚಳದ ಭಾವನೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಳಿದುಬಂದಿದೆ. <ref>{{Cite web |url=https://faculty.washington.edu/danby/bls324/surplus.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-01-11 |archive-date=2018-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181220230151/http://faculty.washington.edu/danby/bls324/surplus.html |url-status=dead }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಯಮಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ]] 3q17ma02x4swmxhmleo6v10lfev2zy9 0 125613 1370981 1357665 2026-03-31T16:07:00Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370981 wikitext text/x-wiki '''ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ'''ಯು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಕೃತಿ (ಬಯಾಗ್ರಫಿ). ಇದರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯೂ (ಆಟೋಬಯಾಗ್ರಫಿ) ಸೇರುತ್ತದೆ. ಮೊತ್ತಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಆ ಚರಿತ್ರೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬದುಕಿದ್ದಿರಬೇಕು: ಬದುಕಿನ ಸಂಗತಿಗಳು ನಿಜವಾಗಿರಬೇಕು. ಪ್ರಪಂಚದ ಯಾವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಮೊಮ್ಮೊದಲಿನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ವಿಚಾರದೃಷ್ಟಿಯ ಫಲವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವಲ್ಲ; ಆರಾಧನಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬೆಳೆದವು. ಈ ಬಗೆಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಆಂಕುರಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಜನಪದ ಗೇಯಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಹೋಮರ್ ಕವಿಯ ಇಲಿಯಡ್ ಮತ್ತು ಆಡಿಸಿ, ಭಾರತದ [[ರಾಮಾಯಣ]], ಮಹಾಭಾರತಗಳು ಮತ್ತು ಈಚಿನ ಪುರಾಣಗಳು- ಇವೆಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ, ಮಹಾವೀರರ ಚರಿತ್ರೆಗಳ ಸಂಕಲನಗಳು, ಈಚಿನ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ, ಗ್ರಂಥಸ್ಥವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಮುಖಸ್ಥವಾಗಿ, ಕರ್ಣಾಕರ್ಣಿಕೆಯಾಗಿ, ಸಾಗಿಬಂದವು. ಅಲೌಕಿಕ ಪುರುಷರಾದ ದೇವತೆಗಳ, ವೀರರ ಆರಾಧನೆಯ ಮನೋವೃತ್ತಿಯೆ (ಹೀರೊ ವರ್ಷಿಪ್) ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಮೂಲಕಾರಣ. ಅನ್ಯರ ವಿಚಾರ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಅವರ ಆದರ್ಶಗುಣಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಸಹಜ ಪವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಾಗ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಭೂಮಿಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಆದರ್ಶವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆದರ್ಶಗುಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ನಡೆನುಡಿಗಳನ್ನು, ಎಂದರೆ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು, ಕಥನ ಮಾಡುವ ಕಲೆ ಪದ್ಯಕಥೆಯಾಗಿ ಹಾಡಾಗಿ, ಬೆಳೆಯಿತು; ಮೊದಮೊದಲು ಮುಖಸ್ಥವಾಗಿ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತರೂಪ ಪಡೆಯಿತು. ದೇಶವಿದೇಶಗಳ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳ ಈ ಆದರ್ಶ ಪುರುಷರು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು; ಅವರು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮಾಣಗಳಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಅವರನ್ನು ಕುರಿತ ಬರೆವಣಿಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಗದ್ಯಕಥಾರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ, ಜೈನತೀರ್ಥಂಕರ ಪುರಾಣಗಳು, ಹರಿಹರನ ರಗಳೆಗಳು, ವೀರಶೈವ ಪುರಾಣಗಳು, ಈ ಪದ್ಯಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಈಗಲೂ ರಚಿತವಾಗುತ್ತಿರುವ ಆಧುನಿಕ ಗದ್ಯಗ್ರಂಥಗಳು (ಉದಾ: ಸಿದ್ದಯ್ಯ ಪುರಾಣಿಕರ ಶರಣಲೀಲಾಮೃತ)-ಇವೆಲ್ಲ ಈ ಬಗೆಯ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು. ಎಲ್ಲ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಇವು ಉಂಟು. ಇವನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ದೃಷ್ಟಿಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== ಅರ್ವಾಚೀನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬೇರೆಯ ತೆರ. ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಪುರಾಣಗಳ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದರೂ ಅವರ ಮಾನವೀಯ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಕೊಟ್ಟು, ಅಷ್ಟಾದಶವರ್ಣನೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಾದಿ ಅಲಂಕಾರಗಳು ಮುಂತಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾವ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ-ಅವು ಶಾಶ್ವತ ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವುದರಿಂದ ಚ. ವಾಸುದೇವಯ್ಯನವರ ಭೀಷ್ಮಚರಿತೆ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. ಆದರೆ, ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶಕರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಎಂದರೆ ಬದುಕಿದ್ದ ಇಲ್ಲವೆ ಬದುಕಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆದ್ಯಂತ ಜೀವನನ್ನು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವ ಗದ್ಯಕಥನ. ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಹಾಪುರುಷರು, ಮತಸ್ಥಾಪಕರು, ಸಾಧುಸಂತರು, ಕವಿಗಳು, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು, ಯುದ್ಧವೀರರು, ದೇಶಭಕ್ತರು, ಸಮಾಜಸೇವಕರು, ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಸಂಗೀತಗಾರರು, ಚಿತ್ರಕಾರರು, ನಟರು ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿದರು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ದಾರ್ಶನಿಕರು ಮುಂತಾಗಿ ಜೀವನದ ಯಾವುದಾದರೂ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿರಕಾಲ ಜನಮನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವಂಥ ಕೆಲಸಮಾಡಿ, ಆಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶಪುರುಷರೆನಿಸಿ, ಕೀರ್ತಿವಂತರಾಗಿ ಬಾಳಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಚರಿತ್ರಾರ್ಹರು. ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಂಥ ಮಹನೀಯರನ್ನು ಕುರಿತೇ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿರುವುದು. ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಾಂಶಕ್ಕೆ (ಫ್ಯಾಕ್ಟ್) ಮಾತ್ರ ಸ್ಥಾನ; ಕಲ್ಪನಾಂಶಕ್ಕೆ (ಫಿಕ್ಷನ್) ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಎಡೆಯಿಲ್ಲ. ಚರಿತ್ರೆಯಂತೆ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯೂ ಸತ್ಯ ಸಂಗತಿಗಳ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ ದಾಖಲೆ. ವಸ್ತುನಿಷ್ಟೆ ಅದರ ಪ್ರಮುಖಲಕ್ಷಣ. ಸಮಗ್ರತೆ ಅದರ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖಲಕ್ಷಣ. ಸಮಗ್ರತೆ ಎಂದರೆ ಚರಿತ್ರ ನಾಯಕನ ಜನನದಿಂದ ತೊಡಗಿ ಮರಣದವರೆಗಿನ ಜೀವನದ ಎಲ್ಲ ಹಂತಗಳ, ಎಲ್ಲ ಮುಖಗಳ, ಎಲ್ಲ ಸಾಧನೆಸಿದ್ಧಿಗಳ, ಕೂಡಿದಮಟ್ಟಿಗೂ ವಿವರಪೂರ್ಣವಾದ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮವಾದ ನಿರೂಪಣೆ. ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಲಬ್ಧಜೀವನ ವಿವರಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕೃತಿನಾಯಕನ ಕಾರ್ಯಸಾಧನೆಯ ವರ್ಣನೆಯೇ ಗ್ರಂಥದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿರುವುದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಪಡುತ್ತದೆ. ಕೀರ್ತಿವಂತರಾದ ಮಹಾಪುರುಷರು ಅಜರಾಮರರಾಗಿರುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಉಣ್ಣುವುದು, ಉಡುವುದು, ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ ದುಡಿಯುವುದು ಮುಂತಾದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲ. ಇಂಥ ಸಾಮಾನ್ಯಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಮಹಾಪುರುಷರು ಒಂದು ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯವನ್ನು ಮರೆಯುವುದುಂಟು; ಚಾಣಾಕ್ಷನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರ ಅಂಥವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಬರೆಹದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದು, ತನ್ನ ಕೃತಿನಾಯಕ ಸಾಧಾರಣದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಸೊಗಸುವುದು ಇಂಥ ಸಣ್ಣಸಣ್ಣ ಸಂಗತಿಗಳ ನಕ್ಷತ್ರ ಮಿನುಗಿನಿಂದ. ಆದರೂ ಕೃತಿನಾಯಕ ಅಮರನಾಗಿರುವುದು ಅವನ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ, ಅವುಗಳ ಸವಿಕಟ್ಟಾದ ವರ್ಣನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮಹಿಮೆ ಮೂರ್ತಿಮತ್ತಾಗಿ ಮೂಡಿನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಈ ಮೂರ್ತಿದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸುವುದು ಜೀವನ ಚರಿತ್ರ ಲೇಖನಕಲೆಯ ಪರಮಸಿದ್ಧಿ. ಹೀಗೆ ಚರಿತ್ರೆಯ ನಿರ್ಲಿಪ್ತ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠೆ, ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಲೆಗಾರಿಕೆ-ಇವೆರಡರ ಸಹಯೋಗಸಿದ್ಧಿಯೆ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ. ಈ ಸಿದ್ಧಿ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಇಂಥ ಆದರ್ಶ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾದರೂ ಲೇಖಕನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ವರ್ಚಸ್ಸು ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿಲ್ಲವಾದರೆ, ಎಲ್ಲ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳೂ ಒಂದೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿದ್ದುಬಿಡಬಹುದು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಫ್ರೆಂಚ್ ಲೇಖಕ ಮಾರ್ವಾ (1885-1967) ಹೇಳುವಂತೆ, ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಜೀವನವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದರೆ, ಅದು ಒಂದು ಜೀವನತತ್ವವನ್ನು ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ವಾಚ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವುದರಿಂದ, ಜೀವನ ಮಹತ್ವವೇನೂ ಹೆಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಲೇಖಕ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೀಗೆ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ನಿಷ್ಕøಷ್ಟತೆಯನ್ನೂ ಕಲೆಯ ಗಾಡಿ ಮೋಡಿಗಳನ್ನೂ ಕಾದಂಬರಿಯ ಸತ್ಯಾನುಭೂತಿಯನ್ನೂ ಚರಿತ್ರೆಯ ಘನಸತ್ಯವನ್ನೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ. ಈ ಓರೆಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗುವ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಯಾವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯಾದರೂ ವಿರಳ; ಕನ್ನಡದಲ್ಲಂತೂ ಅತ್ಯಂತ ವಿರಳ. ಈ ವಿರಳ ಪಂಕ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮ, ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಆದರ್ಶ ಪುರುಷರನ್ನು ಕುರಿತವಾದ್ದರಿಂದ ಜನರ ಮುಂದೆ ಉತ್ತಮ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅವು ಇಡಬಲ್ಲವು. ಅವು ಅಸಾಧ್ಯ ಆದರ್ಶಗಳೇನಲ್ಲ. ಚರಿತ್ರನಾಯಕರು ನಮ್ಮಂತೆಯೇ ಮನುಷ್ಯಮಾತ್ರರಾಗಿ ಬದುಕಿ ಬಾಳಿದವರಾದ್ದರಿಂದ, ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನಾವೂ ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟರೆ ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು ಮುಂದಿಡುತ್ತವೆ. ಮನೋರಂಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನಧ್ಯೇಯವಾಗಿ ಉಳ್ಳ ಕಾದಂಬರಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಸತ್‍ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ-ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗಣ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಸತ್‍ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುವುದು ಸುನಿಶ್ಚಿತ. ==ಆತ್ಮಕಥೆ== ಆತ್ಮಕಥೆಯೂ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯೇ. ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಲೇಖಕ ವೀಕ್ಷಕಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಿ ತನ್ನ ನಾಯಕನ ವಾಸ್ತವ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮುಂದಿಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ದಿನಚರಿ, ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ, ಆಪ್ತೇಷ್ಟರ ಬರೆಹಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು- ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರನ ಲೇಖನಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆರವಿಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ನಾಯಕ ಸ್ವಯಂ ಲೇಖಕನಾದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅಂಥ ದಾಖಲೆಗಳ ನೆರವಿನ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವನು ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ನೆನಪಿನಿಂದಲೇ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ. ದಿನಚರಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ನೆನಪನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಹೌದು, ಅಥವಾ ಅಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ನಮಗೆ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಇಲ್ಲ. ಆತ್ಮಚರಿತ್ರಕಾರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆತ್ಮನಿರೀಕ್ಷಣೆ, ಆತ್ಮವಿಮರ್ಶೆ, ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ. ಆತ್ಮಸ್ತುತಿ, ಪರನಿಂದೆ, ಮನುಷ್ಯಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಬಂದ ಜಾಡ್ಯ. ಆತ್ಮಕಥೆ ಬರೆಯುವವನು ಮುಪ್ಪಿನಿಂದ ಮಾಗಿ ಆತ್ಮಸಂಸ್ಕಾರವುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದರೆ ಸಂಯಮಶೀಲನಾಗಿದ್ದರೆ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಒಳಿತನ್ನೂ ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನೂ ತಪ್ಪುನೆಪ್ಪುಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಉಚಿತವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ, ನಿರ್ವಿಕಾರಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೇಳಲು ಸಮರ್ಥನಾಗುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಬಣ್ಣಿಸಬೇಡ, ಇದಿರ ಹಳಿಯಲುಬೇಡ ಎಂಬ ಗುರಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಆತ್ಮಕಥೆ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವಾರಸ್ಯವುಳ್ಳದ್ದು; ಅಷ್ಟೇ ಪರಣಾಮ, ಪ್ರಯೋಜನಗಳುಳ್ಳದ್ದು. ==ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಯಾವುದಾದರೂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಮಾಜ== ಶಾಸ್ತದ ಶಾಸಜ್ಞರ ಜೀವನ ಚರಿತೆ ಬರೆಯಿರಿ್ರಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಗ್ರೀಸಿನ ಪ್ಲೂಟಾರ್ಕ್ (ಸು.ಕ್ರಿ.ಶ. 46-120?) ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಜನಕ ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ತಾಮಸ್ ನಾರ್ತ್ (1535-1601) ಎಂಬಾತ ಪ್ಲೂಟಾರ್ಕ್‍ನ ಜೀವನಕಥೆಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದಾನೆ. [[ವಿಲಿಯಂ ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್|ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ]] ಕೆಲವು ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ಅವು ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದುವು. ಪ್ಲೂಟಾರ್ಕ್‍ನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಜೀವನಚಿತ್ರಗಳು ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಮೂಲಮಾದರಿ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಯೂರೋಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಗಳಾದ ಗ್ರೀಕ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಫ್ರೆಂಚ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯೂ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮಕಥೆಯೂ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಸಂತಚರಿತ್ರಕಾರ ಆ್ಯಡಮ್ನನ್ ರಚಿಸಿದ ಸಂತ ಕೊಲಂಬನ ಜೀವನ (ಕ್ತಿ.ಶ.690) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಿಂದ ಮೊದಲಾಯಿತೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಅನಂತರದ ಗಮನಾರ್ಹ ಚರಿತ್ರೆಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮರೆಯಲಾರದ ಹೆಸರುಗಳೆಂದರೆ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಜಾನ್‍ಸನ್ (1700-1784) ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಸ್‍ವೆಲ್ (1740-1795). ಜಾನ್‍ಸನ್ ತನಗಿಂತ ಹಿಂದೆ ಆಗಿಹೋದ ಕವಿಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಜೀವನಪರಿಚಯವನ್ನು ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಪೊಯೆಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು, ಕವಿಗಳ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳ ರಚನೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕನಾದ. ಜಾನ್‍ಸನ್‍ನನ್ನು ಎಡೆಬಿಡದೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ, ಅವನ ಚರ್ಯೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ಅಂದಂದೇ ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಬಾಸ್‍ವೆಲ್ ಬರೆದ ಜಾನ್‍ಸನ್‍ನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ ಕೃತಿ ಎನ್ನಿಸಿದೆ. ಈ ಕೃತಿ ತಾನೂ ಅಮರವಾಗಿ, ಕೃತಿನಾಯಕನನ್ನು ಅಮರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಜಾನ್‍ಸನ್ ಬರೆದ ಗ್ರಂಥದ ಮಾದರಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಗ್ರಂಥ ಕೊಲ್‍ರಿಜ್ ಕವಿ ಬರೆದ ಬಯೋಗ್ರ್ಯಾಫಿಯ ಲಿಟರೇರಿಯ (ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕದ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು). ಇದರಲ್ಲಿ ಜೀವನವೃತ್ತಾಂತಕ್ಕಿಂತ ಕಾವ್ಯವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ. ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಮಹಾರಾಣಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (1837-1901) ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಬರೆವಣಿಗೆ ಹುಲುಸಾಗಿ ಸಾಗಿತು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಬರೆದವರಲ್ಲಿ ಲಾಕ್‍ಹಾರ್ಟ್ (1794-1854) ಸರ್ ಸಿಡ್ನಿ ಲೀ (1859-1874), ಲಿಟನ್ ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಚಿ (1880-1932), ಹೆರಾಲ್ಡ್ ನಿಕಲ್‍ಸನ್ (1886-1968) ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರರೆಂದೇ ಹೆಸರಾದವರು. ಸಿಡ್ನಿ ಲೀ ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ ಹಾಗೂ ಏಳನೆಯ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ದೊರೆಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಚಿಯ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಕಾಲದ ಮಹನೀಯರನ್ನು ಕುರಿತ ಎಮಿನೆಂಟ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ಸ್ ಎಂಬ ಜೀವನಕಥಾಮಾಲಿಕೆ ತುಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು. ಆ್ಯಂದ್ರೆ ಮಾರ್ವಾ ತನ್ನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಮುಖಗಳು ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಚಿಯ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು-ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ರಾಣಿಯನ್ನು ಕುರಿತ ಅವನ ಗ್ರಂಥದ ಗರಿಮೆಯನ್ನು-ಮುಕ್ತಕಂಠದಿಂದ ಹೊಗಳಿದ್ದಾನೆ. ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹರಾದ ಇತರ ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರರೆಂದರೆ-ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಡಿಕನ್ಸ್‍ನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಬರೆದಿರುವ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಇ.ಎಂ. ಫಾರ್‍ಸ್ಟರ್, ಮೆಕಾಲೆಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಬರೆದಿರುವ ಜಾರ್ಜ್ ಆಟೋ ಟ್ರೆವಿಲ್ಯನ್ಸ್(1838-1928); ಗ್ಲಾಡ್‍ಸ್ಟನ್ನನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಹೆರಾಲ್ಡ್ ನಿಕಲ್‍ಸನ್ ಕಡೆಯ ಪಯಣ (ದಿ ಲ್ಯಾಸ್ಟ್ ಜರ್ನಿ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಲಾರೆನ್ಸ್ ಬಿನ್ಯನ್ ಎಂಬ ಕವಿ ಬರೆದಿರುವ, ಅಕ್ಟರ್‍ನನ್ನು ಕುರಿತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ, ಕಾವ್ಯಮಯವಾದ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕಾದಂಬರಿ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ದೇಜಗೌ ಸೊಗಸಾಗಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೋನಿಯರ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ (1819-1899) ಅವರು ಬುದ್ಧನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆದ ಮೊದಲಿಗರಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಪರಂಪರೆ ಬಹಳ ಪುರಾತನವಾದುದಾದರೂ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆಂದು ನಿಕಲ್‍ಸನ್ನನ ಹೇಳಿಕೆ. ಯೂರೋಪಿನ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳ ಪೈಕಿ ಇಟಾಲಿಯನ್, ಫ್ರೆಂಚ್, ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದೆ. ಈ ದೇಶಗಳ ಕೆಲವರು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಸಾಹಿತಿ ರಾಮ್ಯಾನ್ ರಾಲಾನ್(1860-1944) ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರನ್ನೂ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವತಃ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರನಾದ ಇಟಲಿಯ ವಸಾóರೀ ಎಂಬಾತ(1511-1574) ಯೂರೋಪಿನ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾಲದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳ ರಚನೆಯ ಮೂಲಕ ತುಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ==ಆತ್ಮಕಥೆಗೆಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು== ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಆಗಲಿ, ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಆಗಲಿ, ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಸಂಖ್ಯಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತುಂಬ ಕಡಿಮೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಗುಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮೋತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿವೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆತ್ಮಕಥನಕಾರರಲ್ಲಿ-ರೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆದಿರುವ ಗಿಬನ್ (1737-1794), ಕವಿ-ವಿಮರ್ಶಕ ಎಡ್ಮಂಡ್ ಗಾಸ್ (1849-1928), ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ನ್ಯೂಮನ್ (1801-1890) ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೆ.ಎಸ್.ಮಿಲ್ (1806-0873), ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಸ್ಪೆನ್‍ಸರ್ (1820-1903) ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಈಚಿನ ಬರಹಗಾರ ಸಾಮರ್‍ಸೆಟ್ ಮಾಮ್ (1874-1965) ಇವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬಹುದು. ಮಾಮ್‍ನ ಸಮಿಂಗ್ ಅಪ್‍ನಲ್ಲಿ (ಉಪಸಂಹಾರ) ಬಿಚ್ಚುಮನಸ್ಸಿನ ನಿಸ್ಸಂಕೋಚ ಆತ್ಮವಿಮರ್ಶೆ ಗಂಭೀರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಗಿದೆ. "ನಾನು ಈ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಬರೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಶ್ರಮವಹಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಅದಕ್ಕಾಗಿ ತುಂಬ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೂ ಇದೊಂದು ಕಟ್ಟು ಕಥಯೆ"ಎಂಬ ಮಾಮ್‍ನ ಮಾತು ಗಮನಾರ್ಹ. ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಶ್ರಮವಹಿಸದೆ ನೆನಪುಗಳನ್ನೆ ನೆಮ್ಮಿ ಬರೆಯುವ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಅಪಕ್ವ ಲೇಖಕನ ಕೈಲಿ ಯಾವ ರೂಪವನ್ನೂ ತಳೆಯಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಇದರಿಂದ ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಲೇಖಕ ರೂಸೋ ತನ್ನ ಆತ್ಮಕಥೆಯನ್ನು ಕನ್‍ಫೆಷನ್ (ತಪ್ಪೊಪಿಗೆ) ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಗ್ರಂಥದ ತುಂಬ ಅವನ ದೋಷದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳ ಅವಿವೇಕಗಳ ಪಾಪಕಾರ್ಯಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವೇ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು. ಎಂಥ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಲೇಖಕನಾದರೂ ತನ್ನ ಅವಗುಣಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದನ್ನೂ ಬಿಡದೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ರೂಸೋ ತನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆಗೂ ಇತರ ಸಂಗತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಪ್ರಾಧಾನ್ಯವಿತ್ತಿದ್ದಾನೆ. [[ಥಾಮಸ್ ಡಿ ಕ್ವಿನ್ಸಿ|ಡೆ ಕ್ವಿನ್ಸಿ]] ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲೇಖಕನೂ ಇದೇ ಮಾದರಿಯ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯೊಂದನ್ನು (ಕನ್‍ಫೆಷನ್ ಆಫ್ ಎನ್ ಓಪಿಯಂ ಈಟರ್) ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ ಇರಬೇಕು ಸರಿ, ಆದರೆ ಅದು ಎಂಥ ಸತ್ಯ? ಸರ್ವರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಚಿಲ್ಲರೆ ಸಂಗತಿಗಳ ಯಥಾವತ್ತಾದ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ನೈಜತೆ ತೋರಬಹುದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಅಂತರಂಗನಿಷ್ಠವಾದ ಸತ್ಯ ಅಡಗಿದ್ದೀತೆ? ಈ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡುವಂಥದು ಜರ್ಮನಿಯ ಮಹಾಕವಿ ಗಯಟೆಯ (1749-1832) ಮಹಾಕೃತಿ ಎನಿಸಿದ ಆತ್ಮಚರಿತೆ. ಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ಸತ್ಯ ಎಂಬ ಕೃತಿನಾಮ ಅವನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಕೋಲಾಹಲವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಅಡಾಲ್‍ಫ್ ಹಿಟ್ಲರನ ಆತ್ಮಕಥೆಯನ್ನು (ಮೈನ್ ಕಾಂಫ್) ಯಾರೂ ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ರಷ್ಯದ ಬರಹಗಾರ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಂ ಗಾರ್ಕಿಯ (1868-1936) ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯ ಎಂಬುದು ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರವೀಂದ್ರನಾಥಠಾಗೂರರ ಬಾಲ್ಯ ಕಥನವು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆತ್ಮಕಥೆ (ಮೈ ಎಕ್ಸ್‍ಪೆರಿಮೆಂಟ್ಸ್ ವಿತ್ ಟ್ರೂತ್) ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಬ್ಬರು ಮೂವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇದು ಅನುವಾದಗೊಂಡು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಸರ್ ಎಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರ `ನನ್ನ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಜೀವನದ ನೆನಪುಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಈಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ==ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ== ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೀಗ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಸುಮಾರು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಸಂಸ್ಕøತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಭಾವಮುದ್ರೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದಷ್ಟೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸಂಸ್ಕøತದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಯೂ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಸಣ್ಣದೊಡ್ಡ ಕೃತಿಗಳು ಕಾವ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದುಬಂದವು. ಹರಿಹರನ ರಗಳೆಗಳು, ಜೈನತೀರ್ಥಂಕರ ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಈ ಬಗೆಯ ಇತರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಎನ್ನಬಹುದಷ್ಟೆ. ಬದುಕಿ ಬಾಳಿದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಪುರುಷರೂ ಕವಿಗಳೂ ಸಹ (ಉದಾ. ಬಸವೇಶ್ವರ, ಸಿದ್ದರಾಮ, ಚೆನ್ನಬಸವ, ಮಹಾದೇವಿಯಕ್ಕ, ರಾಘವಾಂಕ, ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ, ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಜ, ಇತ್ಯಾದಿ) ಕಾವ್ಯದೇವಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕೃತ ಪೂಜಾಮೂರ್ತಿಗಳಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾದರು. ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ ಮಾನವರನ್ನು ದೇವಾಂಶ ಸಂಭೂತರು, ಅವತಾರ ಪುರುಷರು, ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಜನತಾಂತರ್ದೃಷ್ಟಿ ಕವಿ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣವೇರಿತು. `ಚರಿತೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ `ಪುರಾಣ' ವಾಯಿತು ಕಾವ್ಯ. ಜನಪದಸಾಹಿತ್ಯದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಪರಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣತೆತ್ತವರ ತ್ಯಾಗಜೀವನದ ವರ್ಣನೆ ನಿಜಸಂಗತಿಗಳ ಸುತ್ತ ಜನಮನದ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಟ್ಟಿದ ಚರಿತೆ ಎಂದೇ ಭಾವಿಸಬಹುದು. ಕೆರೆಗೆ ಹಾರ ಅಂಥದೊಂದು ಮನೋಜ್ಞ ಕೃತಿ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ರಾಜರ, ವೀರರ, ಮುನಿಗಳ, ಮಹಾಸತಿಗಳ ಸಾಹಸ, ವೈರಾಗ್ಯ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯ ಮುಂತಾದ ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಶಿಸುವ ಜೀವನ ಚಿತ್ರಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಬಾದಾಮಿಯ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ-ಸಾಧುಗೆ ಸಾಧು, ಮಾಧುರ್ಯಂಗೆ ಮಾಧುರ್ಯ, ಬಾಧಿಪ್ಪ ಕಲಿಗೆ ಕಲಿಯುಗ ವಿಪರೀತನಾದ ಕಪ್ಪೆಯರಭಟ್ಟ ಮಾಧವನ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾದರಿ. ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ (850) ಶ್ರೀವಿಜಯನೂ ಆದಿಪುರಾಣದಲ್ಲಿ (941) ಆದಿಪಂಪನೂ ಮಾಡಿರುವ ಸ್ವವಿಷಯ ಕಥನ ಆತ್ಮಚರಿತೆಯ ಬೀಜರೂಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪಂಪಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ವರ್ಣನೆಯೂ ರನ್ನನ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ದಾನಚಿಂತಾಮಣಿ ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ, ಇರಿವಬೆಡಂಗ, ತೈಲಪರವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿರದೆ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಚುಟಕ ಚರಿತ್ರೆಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ಶಿವಶರಣರ ವಚನಗಳೂ ಪುರಂದರ ಕನಕರ ಪದಗಳೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ರಚನೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಮಸಕುಮಸಕಾದರೂ ಶುದ್ಧಸ್ವರೂಪದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತವೆ. ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮೇಲ್ಕಂಡಂಥ ರಚನೆಗಳೂ ಇವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕಡೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿ ದಶಕಗಳಲ್ಲೂ ರಚಿತವಾದ ಗುಣಕಥನ ಸ್ವರೂಪದ, ರಾಜಭಕ್ತಿ, ಗುರುಭಕ್ತಿ, ಸ್ವಮತಾಭಿಮಾನ, ಉತ್ಕಟ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗೌರವ ಭಾವನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ, ವೀರಪೂಜಾ ವಿಧಾನವನ್ನೂ ಆರಾಧನಾ ಮನೋಭಾವವನ್ನೂ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಗದ್ಯಕೃತಿಗಳೂ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗೆ ಸೇತುವೆಗಟ್ಟಿದ ಅಭಿಮಾನಾಸ್ಪದವಾದ ಶ್ಲಾಘ್ಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಗೃತಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೊಮ್ಮಿದ ಸ್ವಭಾಷಾಭಿಮಾನ-ಇವು ಇತರ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರೇರಕಶಕ್ತಿಗಳಾದವು. ಕಾವ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆ ಇದ್ದವರೂ ಇಲ್ಲದವರೂ ಜನರಲ್ಲಿ ದೇಶಭಾಷಾಭಿಮಾನಗಳನ್ನೂ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಭರತಖಂಡದ ಗತವೈಭವದ ಹಾಗೂ ನವಚೈತನ್ಯದ ಪ್ರತೀಕಗಳಂತಿದ್ದ ಮಹಾಪುರುಷರ ಜೀವಿತದ ಸಿದ್ಧಿಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಕನ್ನಡದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಪ್ರಗತಿಪಥವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಲೇಖಕರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು : ರೆವರೆಂಡ್ ಕಿಟೆಲ್‍ರವರ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತ (ಸು.1850); ಹರ್ಡೇಕರ್ ಮಂಜಪ್ಪನವರ (1886-1947) ಬಸವ, ಬುದ್ಧ, ಗಾಂಧಿ, ರಾಮತೀರ್ಥ-ಇವರನ್ನು ಕುರಿತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು; ದೊಡ್ಡಬೆಲೆ ನಾರಾಯಣಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ (ಸು.1850) ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಚರಿತ್ರೆ; ಫ.ಗು.ಹಳಕಟ್ಟಿಯವರ (1880-1963) ಶಿವಶರಣರ ಚರಿತ್ರೆಗಳು; ಮ.ಪ್ರ.ಪೂಜಾರರ ಮಹಮದ್ ಪೈಗಂಬರ್; ಹುರಳಿ ಭೀಮರಾಯರ ರಜಿóಯಾಬೇಗಮ್; ಆನವಟ್ಟಿ ರಾಮರಾಯ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೋನಪಾರ್ಟೆ (1866). ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಮಹಾರಾಣಿ 7ನೆಯ ಮತ್ತು 8ನೆಯ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಪಂಚಮ ಜಾರ್ಜರು, ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರು (ಎಂ.ಸಿಂಗ್ರಯ್ಯ), ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿಯರು (ಸುಭೋದ ಎಂ.ರಾಮರಾವ್)-ಇವರನ್ನು ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥಗಳು ಅಂದಿನ ರಾಜಭಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಿದ ಹೆಸರಿಸದೇ ಬಿಟ್ಟ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು-ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವದ ಮೊದಲಹಂತದ ಒಂದೆರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದವು. ಇವು ಆಧುನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಬೆಳಸಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಹದಮಾಡಿದವು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವದ ಎರಡನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ-ಎಂದರೆ, ಈ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದ ಎರಡನೆಯ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ, ಮೂರು ನಾಲ್ಕನೆಯ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಬೆಳೆಸನ್ನು ಕಲಾಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದಲೂ ಸಾಹಿತ್ಯಸಿದ್ಧಿಯ ಬಲದಿಂದಲೂ ಕೃಷಿಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ಚ.ವಾಸುದೇವಯ್ಯ, ಎಂ.ಎಸ್.ಪುಟ್ಟಣ್ಣ, ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯ, ಡಿ ವಿ ಗುಂಡಪ್ಪ, ಸಿ.ಕೆ.ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ, ಎ.ಆರ್.ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರೀ, ಟ.ಎಸ್.ವೆಂಕಣ್ಣಯ್ಯ, ಕುವೆಂಪು-ಇವರು ಅಗ್ರಮಾನ್ಯರು. ಈ ಮಹನೀಯರು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತರ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೂ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದವರಾದ್ದರಿಂದ ಇವರು ರಚಿಸಿದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಾದರಿಗಳಾಗಿ ನಿಂತು, ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗೆ ಗಣ್ಯವಾದ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆತು, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ಮಾರ್ಗಕಲ್ಪನೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು. ಚ.ವಾಸುದೇವಯ್ಯನವರು ಆರ್ಯಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಭೀಷ್ಮಚರಿತ್ರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಬಲ್ಲ ಗದ್ಯಶೈಲಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಎಂ.ಎಸ್.ಪುಟ್ಟಣ್ಣಯ್ಯನವರು, ಕುಣಿಗಲ್ ರಾಮಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಮಹಮೂದ್ ಗವಾನ್, ಸರ್ ಸಾಲಾರ್‍ಜಂಗ್ ಇವರಂಥ ಅಪರೂಪವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ವಂತ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಸಾಮಗ್ರಿಸಂಕಲನಮಾಡಿ, ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯಾದರು. ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು ಕರ್ನಾಟಕದ ವೀರರತ್ನಗಳು, ಗಾಂಧಿಯವರ ಚರಿತ್ರೆ, ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯಚರಿತ್ರೆ-ಗಂಡುಶೈಲಿಯ ಈ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯುತ ಆಯುಧವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡು ದೇಶಾಭಿಮಾನವನ್ನೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪ್ರೇಮವನ್ನೂ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಹೇಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ್ವಾರದಿಂದ ಮೂಡಿಸಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು. ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ವೆಂಕಣ್ಣಯ್ಯ ಇವರು ಜೊತೆಗೂಡಿ ಇಲ್ಲವೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಮೂಲಬಂಗಾಳಿ ಗ್ರಂಥಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ, ನಾಗಮಹಾಶಯ, ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣಲೀಲಾಮೃತ ಮುಂತಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದು ಉತ್ತಮ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರಲ್ಲದೆ, ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ವೃದ್ಧಿಮಾಡಲು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಜೊತೆಗೆ [[ಭಾರತ]]ೀಯ ಭಾಷೆಗಳನ್ನೂ ಹೇಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಕುವೆಂಪು ಅವರು ತಮ್ಮ ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಅಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಎರಕಹೊಯ್ಯವ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮೆರೆದರು. ಸಿ.ಕೆ.ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ತಮ್ಮ `ಆಳಿದ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಯವರು (ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಿಂದ ಸಮಕಾಲೀನ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆಯುವ ಶ್ರಮಸಾಧ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠನಿದರ್ಶನವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು. ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರರು ತಮ್ಮ ಕೃತಿನಾಯಕ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರರ ನೆಲೆವೀಡಿಗೆ ಯಾತ್ರೆ ಬೆಳೆಸಿ, ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರನ ಕರ್ತವ್ಯನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ದೃಷ್ಟಾಂತಗೊಳಿಸಿದರು. ದಿವಾನ್ ಸಿ.ರಂಗಾಚಾರ್ಲು, ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಖಲೆ-ಈ ಕೃತಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದ ಡಿ.ವಿ.ಗುಂಡಪ್ಪನವರು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚರಿತ್ರಕಾರನ ನಿಷ್ಕøಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠಶೈಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಬದ್ಧವೂ ಸಾರಗ್ರಾಹಿಯೂ ಆದರ್ಶದರ್ಶಕವೂ ಆದ ಶಿಲ್ಪಚಾತುರ್ಯ-ಇವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕ ಸಾಧಿಸುವ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಮೇಲುಪಂಕ್ತಿ ಹಾಕಿದರು. ಸುಭೋಧ ರಾಮರಾಯರು ಪುರಾಣಪುರುಷರು, ಚರಿತ್ರೆಯ ಮಹಾಪುರುಷರು, ಮತಾಚಾರ್ಯರು, ಸಾಧುಸಂತರು, ದೇಶಭಕ್ತರು, ಮುಂತಾಗಿ ನಾನಾ ಜೀವನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಆದರ್ಶಪುರುಷರ ವಿಷಯವಾಗಿ ಬಾಲಕ ಬಾಲಕಿಯರಿಗಾಗಿ ಸುಮಾರು 140 ಸಣ್ಣ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಬರೆದು, ಎಳೆಯ ಮಕ್ಕಳು ಸತ್ಪ್ರಜೆಗಳಾಗಿ ಬಾಳಲು ಉತ್ತಮ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡುವ ಸಾಹಿತ್ಯಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು. ದ.ಕೃ.ಭಾರದ್ವಾಜರು ಕನ್ನಡನುಡಿಭಕ್ತರ ಜೀವನಚಿತ್ರಮಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ (ಸು.1938-40), ಅನೇಕ ಬರೆಹಗಾರರ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ಸಿದ್ದವನಹಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮರು ತಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಕಿಡಿಗಳು, ದೀಪಮಾಲೆ, ಕುಲದೀಪಕರು, ವಧಾಯಾತ್ರೆ, ಪರ್ಣಕುಟಿ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ತಾವು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಂಡುಬಲ್ಲ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ, ಕಸ್ತೂರ ಬಾ, ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್, ರಾಜಾಜಿ, ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಮುಂತಾದ ಭಾರತ ಪುತ್ರಪುತ್ರಿಯರ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಚುರುಕು ನಡೆಯ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿ ಹೊಸ ಮಾದರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಣಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರವರ್ತನ ಮಾಡಿದರು. ಸಿ.ಕೆ.ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ಮಹಮದ್ ಪೈಗಂಬರ್, ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ, ಹರ್ಷವರ್ಧನ ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಗಣ್ಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರರಾದರು. ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರನ್ನು ಕುರಿತು ಅವರನ್ನು ಸಿ.ಅಶ್ವತ್ಥನಾರಾಯಣರಾವ್ (1936) ಮತ್ತು ಕಂದಾಡೆ ಕೃಷ್ಣಯ್ಯಂಗಾರ್ (1945) ಬರೆದ ಕೃತಿಗಳು, ಡಿ,ರೇಣುಕಾಚಾರ್ಯರ ಕೇಶವಚಂದ್ರ ಸೇನ್ (1939), ಶ್ರೀರಂಗದ ಕೆಮಾಲ್ ಪಾಶ, ಎನ್.ಎಸ್.ವೀರಪ್ಪನವರ ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್ ಮತ್ತು ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್, ಬಿ.ಚಂದ್ರಶೇಖರಯ್ಯನವರ ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್ (1930)-ಇವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟ. ಮೈತುಂಬಿಕೊಂಡ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹವಾದ ಕೆಲವು ಮಾತ್ರ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಅಭ್ಯಾಸಪೂರ್ಣವೂ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕವೂ ಆದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಎಂ.ಆರ್.ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿಗಳ ಭಕ್ತಿಭಂಡಾರಿ ಬಸವಣ್ಣ (1931), ಕೆ.ಜಿ.ಕುಂದಣಗಾರರ ಮಹಾದೇವಿಯಕ್ಕ (1937), ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯನವರ ನಾಡೋಜ ಪಂಪ-ಇವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾದರಿಗಳಾದುವು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊತ್ತರಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಪರತೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕದೃಷ್ಟಿ, ಸಂಶೋಧಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲದವರಲ್ಲಿಯೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನದಾಯಕ ಗ್ರಂಥರಚನೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ-ಇವುಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಕೆಲವು ಸಮರ್ಥ ಲೇಖಕರು (ಇವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥ ರಚನೆ ಮಾಡಿದವರು) ಮಾದರಿಯಾಗುವಂಥ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಸೇವಕರನ್ನು ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥರಚನೆ ಹೊಸ ಹುರುಪಿನಿಂದ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ, ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಯಿತು; ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ವಿಷಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಯಿತು. ಹಿಂದಿನಂತೆ ಪುರಾಣಪುರುಷರು, ಧಾರ್ಮಿಕಪುರುಷರು, ಸಾಧುಸಂತರು-ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತರು-ಇವರನ್ನು ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥರಚನೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಪುನರಾವೃತ್ತಿಯಾಗತೊಡಗಿತು; ಆದರೂ ರಚನಾವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿ, ಸಮಗ್ರತೆ, ವಸ್ತುನಿಷ್ಠಶೈಲಿ ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಕೆಲಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹವೆನಿಸಿದುವು. ಈ ಹೊಸ ಬೆಳಸಿನ ತೆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಕಾಳು ಎನ್ನಬಹುದಾದವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಮೆ; ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಬರೆದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದ್ದರೂ ಗುಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲವೆ ಕೃತಿಸಂಖ್ಯಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುರುಷರನ್ನು ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶ್ರಮಪೂರ್ಣವಾದ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು: ಉ.ಕ.ಸುಬ್ರಾಯಾಚಾರ್ ಅವರ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತ ಶ್ರಮವಹಿಸಿ ಬರೆದ, ಸೊಗಸಾದ ಗ್ರಂಥ, ಜಿ.ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರ ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ ಅವರ ಪಾಳಿಭಾಷೆಯ ವಿದ್ವತ್ತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಕುರಿತು (ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ) ಬಲದೇವ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ, ಚಿದಂಬರಾನಂದ, ಬಿ.ವೆಂಕಟರಾಮು, ಜಿ ಹನುಮಂತರಾವ್-ಈ ನಾಲ್ವರೂ ವಿಚಾರ ವಿಮರ್ಶಪೂರ್ವಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ; ಹಿಂದಿಯಿಂದ ಎಸ್.ರಾಮಚಂದ್ರಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಅನುವಾದಮಾಡಿರುವ ಬಲದೇವರ ಗ್ರಂಥ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕವೂ ಸಮಗ್ರವೂ ಆದ ಕೃತಿ; ಹನುಮಂತರಾಯರದ್ದು ಸಮತೂಕದ, ಪಕ್ವವಿಮರ್ಶೆಯ ಬರೆವಣಿಗೆ. ರಾಮಾನುಜರನ್ನು ಕುರಿತು ಎಂ. ಯಾಮುನಾಚಾರ್ಯ, ಎಚ್.ಎಸ್.ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ಹುರಗಲವಾಡಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಎಸ್.ಕೆ. ರಾಮಚಂದ್ರರಾವ್, ನಾಲ್ಕು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ; ನಾಲ್ಕೂ ಸವಿಯಾದ ಬರೆಹಗಳು; ಕೃತಿನಾಯಕ ಮೂರ್ತಿ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿವೆ. ವಿನೋದಾಬಾಯಿಯವರ ಆಂಡಾಳ್, ಮಹಾದೇವಿ, ಮೀರಾ ಎಂಬುದು ಒಂದು ತೌಲನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ; ಮೂವರು ಮಹಿಲಾ ಸಂತರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನುಭಾವ ಜೀವನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯೇ ಪರಾಮರ್ಶಿಸಿರುವುದು ವಿಶೇಷ ಸಂಗತಿ. ಸಿದ್ಧಯ್ಯ ಪುರಾಣಿಕರ ಶರಣ ಚರಿತಾಮೃತ ನೂರಾರು ಶರಣದ ಸಿದ್ಧಿಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಬೃಹತ್ಕøತಿ. ಎಸ್.ಕೆ. ರಾಮಚಂದ್ರರಾಯರ ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ) ಹಾಗೂ ಎಂ. ಚಿದಾನಂದಮೂರ್ತಿಯವರ ಬಸವಣ್ಣನವರು-ಕೃತಿನಾಯಕರ ಬಗೆಗೆ ಅಭಿಮಾನರಹಿತವಾದ ಸಂಶೋಧಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊಸ ನೋಟವನ್ನು ಮುಂದಿಡುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು. ಅರವಿಂದ ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಆರ್.ಆರ್. ದಿವಾಕರರು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಗ್ರಂಥದ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣಭೂತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಅರವಿಂದರ ಪೂರ್ಣಯೋಗದ ವಿಚಾರಧಾರೆ ಹಾಸು ಹೊಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅರವಿಂದರನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಯೋಧರನ್ನಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರಣವೇಶಾನಂದರು ಸ್ವಾಮಿ ಶಾರದಾನಂದರ ಮೂಲ ಬಂಗಾಳಿ ಕೃತಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣಲೀಲಾಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ ಮತ್ತು ವಿವೇಕಾನಂದ, ಶಾರದಾಮಣಿ ದೇವಿ-ಇವರನ್ನು ಕುರಿತು ಹಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳು ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ನಿಜಗುಣ ಶಿವಯೋಗಿ, ರಮಣಮಹರ್ಷಿ, ಚಂದ್ರಶೇಖರಭಾರತಿ ಮುಂತಾಗಿ ಯೋಗಿಗಳು ಮಠಾಧಿಪತಿಗಳು-ಇವರ ಬಗೆಗೂ ಸುವಾಚನೀಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುರುಷರನ್ನು ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥಬಾಹುಳ್ಯ ಕನ್ನಡಿಗರ ಧರ್ಮಶ್ರದ್ಧೆ ಜಾಗೃತವಾಗಿರುವುದರ ಕುರುಹು. ===ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ=== ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಕಡಿಮೆ. ಎಸ್.ಕೆ. ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿಯವರ ಮಹಾವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರೀಶ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು-ಈ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹಲವಾರು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಅಡಕವಾಗಿವೆ. ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ ಜಗದೀಶ ಚಂದ್ರ ಬೋಸರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ, ಬಿ.ವಿ. ಸುಬ್ಬರಾಯಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಗೌರೀಶ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ-ಈ ಇಬ್ಬರ ಲೇಖನಿಯಿಂದಲೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ಈವ್ ಕ್ಯೂರಿ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಮದಾಂ ಕ್ಯೂರಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ ಫ್ರೆಂಚ್‍ಭಾಷೆಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅವತರಣಿಕೆಯನ್ನು ಕೆ.ವಿ. ರತ್ನಮ್ಮ ಬಹು ಹಿಂದೆಯೇ (1945)ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಬಿ.ಎಸ್. ರುಕ್ಕಮ್ಮನವರು ಮದಾಂ ಕ್ಯೂರಿ ಕುರಿತು ಇನ್ನೊಂದು ಗ್ರಂಥ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ; ಇವರ ಗಮನಾರ್ಹ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೀಟವಿಜ್ಞಾನಿಯನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು-ಕೀಟಗಳ ಒಡನಾಡಿ ಫೇಬರ್. ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪಿ.ಸಿ.ರಾಯ್ ಇವರನ್ನು ಕುರಿತ ಸೂ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ಅವರ ಗ್ರಂಥಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೊಡುಗೆ. ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎಂಬ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐಸ್ಟೈನ್ ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಆ ಮಹಾವಿಜ್ಞಾನಿಯ ಮಾನವೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಕೊಟ್ಟು ಬರೆದಿರುವುದು ಎಸ್,ವಿ, ಶ್ರೀರಂಗರಾಜು ಅವರ ಗ್ರಂಥದ ವಿಶೇಷ. ಇದೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕೊದ್ಯಮಿಯೂ ಉದಾರಚರಿತನೂ ಆದ ಹೆನ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರೋದ್ಯಮದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣಕರ್ತರಾದ ಲಕ್ಷಣರಾವ್ ಕೀರ್ಲೋಸ್ಕರ್, ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತರಾದ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರಿನ ದಿವಾನರು ಸರ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು-ಈ ಮಹನೀಯರನ್ನು ಕುರಿತು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪ್ರಿಯ (ಅನುವಾದಕರು), ಸಿ.ಎನ್. ರಾಘವಾಚಾರ್ ಮತ್ತು ತಿರುಮಲೆ ತಾತಾಚಾರ್ಯ ಶರ್ಮ ರಚಿಸಿರುವ ಒಳ್ಳೆಯ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು. ===ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ=== ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದಮೇಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರಾಭಿಮಾನದ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯೂ ಕೂಡಿಕೊಂಡ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಮಹಾನಾಯಕರಾದ ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್, ಗಾಂಧಿ, ಮೋತಿಲಾಲ್ ನೆಹರು, ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು-ಇವರನ್ನು ಕುರಿತು ಅನೇಕಾನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳು ರಚಿತವಾಗಿವೆ. ಗಾಂಧಿಯವರ ಬಹುಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಸಾಧನೆ, ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು 30-40 ಗ್ರಂಥಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ ಗ್ರಂಥಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಅನುವಾದಿತ ಗ್ರಂಥಗಳೂ ಉಂಟು. ಗಾಂಧಿಯವರ ಆತ್ಮಕಥೆ (ಸಿದ್ದವನಹಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮರ ಅನುವಾದ), ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಷೀನ್‍ರ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ (ವಿ.ಎಸ್.ನಾರಾಯಣರಾಯರ ಅನುವಾದ), ಲೂಯಿ ಫಿಷರ್ ಅವರ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ (ಎಚ್.ವಿ.ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮನವರ ಅನುವಾದ), ಪೋಲಾಕ್ ಅವರ ಗಾಂಧೀಜಿ (ತ.ರಾ.ಸು. ಅನುವಾದ) ವಿಶ್ವಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗ್ರಂಥಗಳು. ತಾವು ಬಲ್ಲಂತೆ, ಕಂಡಂತೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹೋರಾಟದ ಕಾಲದ ತಮ್ಮ ಅನುಭವ ರಾಸಾಯನದ ಸವಿ ಬೆರಸಿ ಗಾಂಧಿಯವರ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ಯರು, ತಮ್ಮ ಭಾರತ ಭಾಗ್ಯವಿಧಾತ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ, ದೇಜಗೌ ಅವರ ಮೋತೀಲಾಲ್ ನೆಹರು, ಶ್ರೀರಂಗರ ನಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ನೆಹರು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು. ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ (ವೀರಕೇಸರಿ ಸೀತಾರಾಮಶಾಸ್ತ್ರಿ, ವಿ.ಎಸ್.ನಾರಾಯಣರಾವ್), ಲಾಲ್‍ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ರಾಜಾಜಿ, ಡಾ, ಜಾಕಿರ್ ಹುಸೇನ್, ನಾ.ಸು.ಹರ್ಡೀಕರ್, ಗಂಗಾಧರರಾವ್ ದೇಶಪಾಂಡೆ-ಇವರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಆದರ್ಶ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಬೀರದಿದ್ದರೂ ನವಭಾರತ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನೂ ಹಾಗೂ ನವಭಾರತ ನಿರ್ಮಾಣದ ರೋಮಾಂಚಕ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಈಚೆಗೆ ಸೂರ್ಯನಾಥ ಕಾಮತರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿರುವ (1974) ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಸ್ಮøತಿಗಳು ಭಾಗ 1 ಎಂಬ ಬೃಹತ್ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದ ಕರ್ನಾಟಕದ ವೀರರ ಸ್ಮøತಿಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮುದ್ದಣ, ರನ್ನ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕವಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ರಂಥಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕವಿಕಾವ್ಯಪರಿಚಯವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು. ಪ್ರಾಚೀನ ಕವಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಸಣ್ಣ ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಚಾರೋಪನ್ಯಾಸ ಪುಸ್ತಕಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುವ ಸಂಭಾವನಾ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಸಾಹಿತಿಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಜೀವನಪರಿಚಯವನ್ನೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವ್ಯವಸಾಯದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವನ್ನು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಎನ್ನಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪು.ತಿ.ನ., ಕೆ.ಎಸ್.ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ, ಗೋವಿಂದ ಪೈ, ಕೈಲಾಸಂ, ಅ.ನ.ಕೃ. ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಎನ್ನಬೇಕು: ಪುಸ್ತಕ ತೆರೆದರೆ ನಮಗೆ ಸಿಕ್ಕುವುದು ಕೃತಿವಿಮರ್ಶೆ, ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಕವಿಯ ಅಂತರಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದರ್ಶನ. ಗಳಗನಾಥ (ಕೆ.ಎಸ್.ದೇಶಪಾಂಡೆ), ರಂ.ಶ್ರೀ.ಮುಗಳಿ ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ (ವಿಠ್ಠಲ ಕುಲಕರ್ಣಿ), ವಿನಾಯಕ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಕಾಕ್ (ರಾ.ಬ.ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರ), ಹುಯಿಲಗೋಳ ನಾರಾಯಣರಾಯರು (ನೆಗಳೂರು ರಂಗನಾಥ), ಫ.ಗು.ಹಳಕಟ್ಟಿ-ಇವು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೃತಿಗಳು. ಚೆನ್ನಪ್ಪ ಉತ್ತಂಗಿ-ತಿರುಳ್‍ಗನ್ನಡ ತಿರುಕ (ವರದರಾಜ ಹುಯಿಲಗೋಳ), ಮಧುರಚೆನ್ನರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ (ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣ), ರಾ.ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯ (ಎನ್.ಅನಂತರಂಗಾಚಾರ್)-ಇವರನ್ನು ಕುರಿತು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ತನ್ನ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಾಶನ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಕೃತಿಗಳು ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತುಂಬಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಸಂಬಂಧವಾದ ಆಧಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ಅಭಾವವೇ ಅವರ ಬಗೆಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಬೇಕಾದ ದೊಡ್ಡ ಆತಂಕ. ಈ ಅಸಮರ್ಪಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದೇಜಗೌ ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳಾದ ತೀ.ನಂ.ಶ್ರೀ. ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಇವರನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದಿರುವ ಪ್ರಮಾಣಭೂತವೂ ಆತ್ಮೀಯವೂ ಆದ ಪ್ರಸನ್ನ ಶೈಲಿಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾದರಿಗಳಾಗಿವೆ. ಅನ್ಯದೇಶೀಯ ಹಾಗೂ ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ತೀರ ಕಡಿಮೆ. ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರ್ ಮಹಾಕವಿಯ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಷೇಕ್‍ಸ್ಪಿಯರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಎಂಬ ಸ್ಮಾರಕ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಶಾ.ಬಾಲೂರಾಯರು ಬರೆದಿರುವ ಕವಿಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯದಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಬೇಕು. ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯಲ್ ಜಾನ್‍ಸನ್ ಕೃತಿ (ಎನ್.ಎಸ್.ರಾಮಚಂದ್ರಯ್ಯ) ಶ್ಲಾಘ್ಯವಾದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನ : ಆ ಮಹಾವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಗೆಗೆ ಬಾಸ್‍ವೆಲ್ ಬರೆದಿರುವ ಕೃತಿಯ ಅನುವಾದದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಮಾಸ್ತಿಯವರ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರರ ಬಗೆಗಿನ ಉಲ್ಲೇಖ ಈ ಹಿಂದೆ ಆಗಿದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಿಂದ ತೋರು ದತ್ (ಚಿ.ನ.ಮಂಗಳ ಅವರಿಂದ), ವೇಮನ (ಕೆ.ವೆಂಕಟರಾಮಪ್ಪ ಅವರಿಂದ), ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಭಾರತಿ (ಕೆ.ಎಸ್.ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ)-ಇವು ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರಭುಶಂಕರರ ಖಲೀಲ್ ಗಿಬ್ರಾನ್ ಒಂದು ಶ್ಲಾಘ್ಯಕೃತಿ. ಎ.ಆರ್.ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಬಂಕಿಮಚಂದ್ರ ಸ್ವತಂತ್ರವೂ ಸಮಗ್ರವೂ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ್ದೂ ಆದ ಸುಂದರ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿಯೆನಿಸಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರಕ್ಕೇ ಒಂದು ಗೌರವಸ್ಥಾನವನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಯಾವದೇ ಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕೃತಿ ಇದು. ಸಂಗೀತಗಾರರು, ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು, ರಂಗನಟರು ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿದರ ಬಗೆಗೂ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳ ರಚನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿರುವುದು ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹವಾದ ಹೊಸ ಹೆಜ್ಜೆ. ನಾಟಕಶಿರೋಮಣಿ ಎ.ವಿ.ವರದಾಚಾರ್ (ಸಂ.ತೀ.ತಾ.ಶರ್ಮ), ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರ ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯ (ವಿವಿಧ ಲೇಖಕರು), ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣ (ತಿರುಮಲೆ ರಾಜಮ್ಮ), ಭಾರತೀಯ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರು (ಆರ್.ಆರ್.ಕೇಶವಮೂರ್ತಿ), ಕಲೋಪಾಸಕರು (ಪಿ.ಆರ್.ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ), ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲಾವಿದರು (ಅ.ನ.ಕೃ.) ಕರ್ನಾಟಕಸಂಗೀತ ವಿದ್ವನ್ಮಣಿಗಳು (ಭಾಗ 1) (ಮತ್ತೂರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ)-ಇವು ಸಮಗ್ರಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮುಂದಿನ ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ಸಹಾಯಕ ಗ್ರಂಥಗಳಾಗಬಲ್ಲವು. ಯಾವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ವಿರಳವೇ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಹು ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಕಟವಾದ ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರ `ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿಗೊಂಡರೆ ಸಮಗ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರಂತರ `ಹುಚ್ಚುಮನಸ್ಸಿನ ಹತ್ತುಮುಖಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಯೋಗ, ಸಾಧನೆ, ಅನುಭಾವಗಳ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ದಾಖಲೆ. ತುಸುಕಾಲದ ಮೇಲೆ ಬಂದ ಸಾಹಿತ್ಯಜ್ಞರ ಆತ್ಮಕಥನಗಳು ಕೆಲವು ಸಾಹಿತಿಗಳ ಸೀಮಿತ ಅನುಭವಗಳ ನಿವೇದನೆ. ನವರತ್ನ ರಾಮರಾಯರ ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳು ಅವರ ಜೀವನದ ಅನುಭವ ಸಾರ. ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರರ ಭಾವ, ಮಾಗಿದ ಚೇತನದ ದಿವ್ಯಫಲ. ದೇಜಗೌ ಅವರ ಹೋರಾಟದ ಬದುಕು ಮಧ್ಯವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದ, ರಜೋಗುಣರಂಜಿತವಾದ, ಸ್ವಾರಸ್ಯಪೂರ್ಣ ಕೃತಿ. ಸಂಖ್ಯಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವರ್ಷಪೂರ್ವದ ಐದು ದಶಕಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 500ಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲದೆ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ರಚಿತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಬಹುದು; ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ತರದ ಈಚಿನ ಎರಡೂವರೆ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ (1972) 500ಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯಾಮಾನ ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರದ ಸುಲಕ್ಷಣಬದ್ಧವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸುಮುಖವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಆಶಾದಾಯಕ ದಿಕ್ಸೂಚಿ. ಈ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರೇರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಧನಲಾಭದೃಷ್ಟಿಯಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವಾಗಬೇಕೆಂದು ರಚಿತವಾದ ಅಲ್ಪಾಯುಷಿಗಳಾದ ನೂರಾರು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಸೇರಿವೆ; ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರದ ಕಣಜಕ್ಕೆ ಕಾಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜೊಳ್ಳನ್ನು ತುಂಬಿವೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮುಂದಿಡಬೇಕು; ಆದರೆ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಆಗಬೇಕು ಎಂಬ ಏಕೈಕ ಉದ್ದೇಶದ ಇತಿಮಿತಿಗಳ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿ ಎನಿಸುವ ಸಂಭವ ಕಡಿಮೆ. ಉತ್ತಮವಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವುದು ವಿಹಿತವಾದ ಮಾರ್ಗ. ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಅಂಟುಜಾಡ್ಯದಿಂದ ಲೇಖಕರು ದೂರವಿರಬೇಕು. ಪರಿಶ್ರಮಪೂರ್ಣವಾದ ಸಮಗ್ರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಆ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರದ ಘನತೆ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕು. ''NAME''': Spoorthi S R. kannada Writer. [[File:Spoorthi_SR.jpg|thumb|right|writer]] '''BORN''' on : 20/11/2005 '''EDUCATION''' : STUDENT '''FATHER NAME''' : RAMESHA S. M '''MOTHER NAME''' : NAGARATHNA S.R Spoorthi S R, Kannada Writer. Got '''[http://India%20Book%20of%20Records India Book of Records]{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}''' ( medal, Certificate in 2023) She started to write about her favourite teacher Chandana ma'am who is a Accountancy lecturer in Channarayapatna only because her teacher used to feel happy reading about her. She had been her greatest inspiration. She had immense interest in the field of literature. So she started to write 1)ಕಥೆಗಳು 2)ಕವನಗಳು 3)ಲೇಖನಗಳು 4)ಚುಟುಕುಗಳ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ ವಿಷಯ ಯಾವುದೇ ಇರಲಿ ಕಥೆ ಕವನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೆರುಗು...... ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ, ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಕವನ, ಲೇಖನ, ಚುಟುಕು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಸಕ್ತಿ. ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ತುಂಬುವ ಕವನ, ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿವೆ. ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಣೆಯ ಮಾತುಗಾರ್ತಿ ಎಂದು ಇವರ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತಿತರರು ಇವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮ ಸುದ್ದಿ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿ ಬಂತು. ಕೆಲ ಗೂಗಲ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲೂ ಅನೇಕ ಕವನಗಳು ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಹಲವಾರು ಕವನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ವಿಜೇತಳಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರ ನೀಡಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಇವರ ಬರಹ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕೆಲವು ಸಂಘ - ಸಂಸ್ಥೆಯವರು ಸಾಹಿತ್ಯ - ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲೂ ಸನ್ಮಾನವನ್ನು ಮಾಡಿ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕವನ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಆಸಕ್ತಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರೇರಣೆ ಮೇಡಂ ಚಂದನ. ಅವರೇ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಬೆನ್ನುತಟ್ಟಿ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯವರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ತುಂಬಿದ್ದು. ಮೂಲತಹ ಅವರು ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣದ ಲೆಕ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಅವರ ನಗುವಿಗಾಗಿ ಅವರ ಖುಷಿಗಾಗಿ ಕವನ, ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದು. ಕರ್ನಾಟಕ ಕವಿರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ ಇಂಡಿಯನ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್... ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಲವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರ,ಮೆಡಲ್ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ... ಇಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಎಸ್.ಆರ್ ಹಾಸನ ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ ಇನ್ನೂ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತಿರಲಿ,ಓದುಗರನ್ನು ಖುಷಿಪಡಿಸಲಿ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಆಶಯ... {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪುಸ್ತಕಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು]] kko3uspjcy9wy4rq4f1o6ft9wm02sdg 0 125738 1371062 1334158 2026-04-01T10:04:29Z VASANTH S.N. 728 ಅಂತರ್ವಿಕಿ 1371062 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Öffnen_eines_Riegels.gif|thumb]] '''ಅಗುಳಿ'''ಯು ('''ಚಿಲುಕ''') ಎರಡು (ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು) ವಸ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮೈಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬಂಧನಿ. ಅಗುಳಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇರೆಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಂದು ಉಪಕರಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.<ref>https://www.gvlock.com/blog/understanding-door-lock-parts/</ref> ಅಗುಳಿಯು ಒಂದು [[ಬಾಗಿಲು]] ಅಥವಾ [[ಕಿಟಕಿ|ಕಿಟಕಿಯ]] ಬೀಗಹಾಕುವಿಕೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹಲವುವೇಳೆ ಇವೆರಡು ಒಂದೇ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಅಗುಳಿಗಳು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ [[ಲೋಹ]] ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‍ನ ಮೆತುವಾದ ಒಂದು ತುಂಡಿನ ಚಪ್ಪಟೆ ಸ್ಪ್ರಿಂಗುಗಳಿಂದ (ಇವುಗಳನ್ನು ಉದು ಅಚ್ಚೊತ್ತಿದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‍ನ ಶಕ್ತಿ ಉಪಕರಣಗಳ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಲು ಬಳಸಲಾದ ಬಹುಬಿಂದು ಕ್ಯಾಮ್ ಇರುವ ಅಗುಳಿಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ. == ಉಪಯೋಗಗಳು == ಅನೇಕ ಬಗೆಯ [[ಆಯುಧಗಳು]] ಆ ಆಯುಧಕ್ಕೆ ಅನನ್ಯವಾದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿರುವ ಅಗುಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಬಂಧನಿಗಳು]] pw2ocphwn4ajak7y0xhb45mna57794f 0 127127 1370984 1348335 2026-03-31T17:39:02Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370984 wikitext text/x-wiki {{Infobox film||editing=|budget=|language=ಹಿಂದಿ|country=ಭಾರತ|runtime=176 ನಿಮಿಷಗಳು|released={{film date|1992|5|22|df=yes}}|distributor=|studio=|cinematography=ನಜೀಬ್ ಖಾನ್|name=ಜೋ ಜೀತಾ ವಹಿ ಸಿಕಂದರ್|music=ಜತಿನ್-ಲಲಿತ್|narrator=|starring=ಆಮಿರ್ ಖಾನ್<br />ಆಯೇಶಾ ಝುಲ್ಕಾ<br />ದೀಪಕ್ ತಿಜೋರಿ<br />ಮಮಿಕ್ ಸಿಂಗ್ <br />ಪೂಜಾ ಬೇದಿ<br />ಕುಲ್‍ಭೂಷಣ್ ಖರ್ಬಂದಾ|writer=ನಾಸಿರ್ ಹುಸೇನ್<br />ಮನ್ಸೂರ್ ಖಾನ್|producer=ನಾಸಿರ್ ಹುಸೇನ್|director=ಮನ್ಸೂರ್ ಖಾನ್|caption=ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ|image=Jo Jeeta Wohi Sikandar poster.jpg|gross=ರೂ. ೪ ಕೋಟಿ<ref>{{cite web|url=http://www.indicine.com/boxoffice/india/aamir-khan/|title=Aamir Khan Box Office Collections Analysis|publisher=Indicine|access-date=2020-04-24|archive-date=2018-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20180618114234/http://www.indicine.com/boxoffice/india/aamir-khan/|url-status=dead}}</ref>}}'''''ಜೋ ಜೀತಾ ವಹಿ ಸಿಕಂದರ್''''' (ಅನುವಾದ:ಯಾರು ಗೆಲ್ಲುವನೊ, ಅವನು ರಾಜನಾಗುವನು) ೧೯೯೨ರ ಒಂದು ಕ್ರೀಡಾ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಮನ್ಸೂರ್ ಖಾನ್ ಇದರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ಸಹ-ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{YouTube|ROlOyNMsm0U|Rewind {{!}} Jo Jeeta Wohi Sikandar {{!}} Jio MAMI 18th Mumbai Film Festival with Star}}</ref> ನಾಸಿರ್ ಹುಸೇನ್ ಇದರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಮತ್ತು ಸಹ-ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಆಮಿರ್ ಖಾನ್‌]],<ref>{{Cite web|url=http://www.movietalkies.com/news/whoa-aamir-khan-worlds-biggest-superstar/|title=Whoa! Aamir Khan Is 'World's Biggest Superstar'!|date=13 March 2018}}</ref> [[ಆಯೆಷಾ ಝುಲ್ಕಾ]], ದೀಪಕ್ ತಿಜೋರಿ, ಪೂಜಾ ಬೇದಿ, ಮಮಿಕ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕುಲ್‍ಭೂಷಣ್ ಖರ್ಬಂದಾ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಮಿರ್‌ರ ಸೋದರ ಫ಼ೈಸಲ್ ಖಾನ್ ವಿಶೇಷ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಗೀತ ಜತಿನ್ ಲಲಿತ್‍ರದ್ದಾಗಿತ್ತು. ''ಜೋ ಜೀತಾ ವಹಿ ಸಿಕಂದರ್'' [[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ|ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಎರಡು [[ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು|ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು]] ಗೆದ್ದಿತು. ಚಿತ್ರವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ|40 million}} ಮಿಲಿಯನ್‍ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣಗಳಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.indicine.com/boxoffice/india/aamir-khan/|title=Aamir Khan Box Office Collections Analysis|publisher=Indicine|access-date=2020-04-24|archive-date=2018-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20180618114234/http://www.indicine.com/boxoffice/india/aamir-khan/|url-status=dead}}</ref> ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಿದಾಗ ಇದು ₹713 ಮಿಲಿಯನ್‍ನಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ. ೧೯೭೯ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಅವೆ'' ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಮಾರ್ಗ ಪ್ರವರ್ತಕವಾಯಿತು ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ ''ತಮ್ಮುಡು''ಗೆ (೧೯೯೯) ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಯಿತು. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ''ಬದ್ರಿ'' (೨೦೦೧) ಎಂದು, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ''ಯುವರಾಜ'' (೨೦೦೧) ಎಂದು ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ''ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್'' (೨೦೦೩) ಎಂದು ರೀಮೇಕ್ ಆಯಿತು. ''ಜೋ ಜೀತಾ ವಹಿ ಸಿಕಂದರ್'' ಡಿಸ್ನಿ ಚ್ಯಾನಲ್ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು''.'' == ಕಥಾವಸ್ತು == ಚಿತ್ರವು ದೆಹರಾದೂನ್‍ನಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಚಿತ್ರವು ನಗರದಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಕಾಲೇಜುಗಳ ವಿವರದಿಂದ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ರಾಜ್‍ಪೂತ್ ಕಾಲೇಜು ಶ್ರೀಮಂತ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಕೋಟ್ಯಂತರ ಬೆಲೆಯ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ವಾರಸುದಾರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಮಾಡಲ್ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಳೀಯ ಬಡವರ ಮನೆಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇತರ ಕಾಲೇಜುಗಳೆಂದರೆ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ಸ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜು. ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜು ಹುಡುಗಿಯರ ಕಾಲೇಜಾಗಿದ್ದು ಇತರ ಮೂರು ಕಾಲೇಜುಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಓಲೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಅಂತರಕಾಲೇಜು ಕ್ರೀಡಾ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‍ಶಿಪ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಸುದೀರ್ಘ ಸೈಕಲ್ ಓಟವು ಪಟ್ಟಣದ ಗಮನಾರ್ಹ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮಾಡಲ್ ಕಾಲೇಜ್‍ನ ರತನ್ ಲಾಲ್ ಶರ್ಮಾ (ಮಮಿಕ್ ಸಿಂಗ್) ಮತ್ತು ರಾಜ್‍ಪೂತ್ ಕಾಲೇಜ್‍ನ ಶೇಖರ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ (ದೀಪಕ್ ತಿಜೋರಿ) ನಡುವೆ ರೇಸ್ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ರತನ್ ಬಳಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸೈಕಲ್ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಶೇಖರ್ ರೇಸ್ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ರೇಸ್‍ನ ನಂತರ, ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಅವರವರ ಶಾಲೆಗಳು ಸನ್ಮಾನಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಶೇಖರ್‌ಗೆ ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಜಂಬ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಂಜು (ಆಮಿರ್ ಖಾನ್) ರತನ್‍ನ ತಮ್ಮನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ರತನ್‍ಗೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹೊಣೆಯಿಲ್ಲದ ಯುವಕನಾಗಿದ್ದು ಸ್ವಾರ್ಥಪರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ತಂದೆ ರಾಮ್‍ಲಾಲ್ (ಕುಲ್‍ಭೂಷಣ್ ಖರ್ಬಂದಾ) ಅವನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬುದ್ಧನಾಗಿ ರತನ್‍ನಂತೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತನಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಸಂಜು ಯಾವಾಗಲೂ ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಸಂಜು ಮತ್ತು ಅಂಜಲಿ (ಆಯೇಶಾ ಝುಲ್ಕಾ) (ಇವಳಿಗೆ ಸಂಜುನ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಮೋಹವಿರುತ್ತದೆ) ಸೇರಿದಂತೆ ಅವನ ಪುಟ್ಟ ತಂಡವು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ ಸಿಗರೇಟು ಸೇದಿ ಪಟ್ಟಣದ ಸುತ್ತ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅಂಜಲಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ತಂದೆ ಒಂದು ವಾಹನ ರಿಪೇರಿ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವಳು ಸಂಜುನಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕೆಂದು ಅಂಜಲಿಯ ತಂದೆ ಅವಳನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ರಾಮ್‍ಲಾಲ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಕುಟುಂಬವು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹೊಟೇಲನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಹುತೇಕ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರತನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ತಂದೆಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವ ಶೇಖರ್‌ನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಕಾರಣ ಸಂಜು ಮತ್ತು ಶೇಖರ್ ನಡುವೆ ಅನೇಕ ಜಗಳಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ದೇವಿಕಾಳ (ಪೂಜಾ ಬೇದಿ) ಪ್ರವೇಶವಾದಂತೆ ತಕ್ಷಣ ಸಂಜು ಮತ್ತು ಶೇಖರ್ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅವಳು ಶೇಖರ್‌ನತ್ತ ಪ್ರೀತಿ ತೋರುತ್ತಾಳೆ. ಒಂದು ದಿನ ಶೇಖರ್‌ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಪಿಕ್ನಿಕ್‍ಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಸ್‍ನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಲು ಕಾರ್ ಕೊಡುವಂತೆ ಸಂಜು ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ದೇವಿಕಾ ಕಂಡಾಗ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಪಾನ್ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಅವಳಿಗೆ ಸವಾರಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಗಮ್ಯಸ್ಥಳವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದಾಗ ಶೇಖರ್ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಹುಡುಗಿಯೊಂದಿಗೆ ಇರುವುದನ್ನು ದೇವಿಕಾ ಕಂಡು ಸಂಜು ಜೊತೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಸಂಜು ಶ್ರೀಮಂತನಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ತನ್ನ ಸಂಪತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಜಂಬ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ತಾನು ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ವೇಳೆ ಮಾಡಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸಂಜು ಕುಣಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ದೇವಿಕಾ ಕಂಡಾಗ ಅವನ ಸುಳ್ಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಂತರ, ಸಂಜು ಮತ್ತು ದೇವಿಕಾ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಭಾವೋದ್ರಿಕ್ತ ವಾದಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಜು ಶೇಖರ್‌ನ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಜಗಳವಾಡುತ್ತಾನೆ. ಸಂಜು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಮಣಿದಿರುವಾಗ ಅವನ ಅಣ್ಣ ಮಧ್ಯ ಬಂದು ಶೇಖರ್‌ನ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ದೂರ ಓಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ಸಂಜುಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‍ನಲ್ಲಿ ಜಮಾಮಾಡಲು ನೀಡಿದ್ದ ಹಣದ ಬಗ್ಗೆ (ಅವನು ಅದನ್ನು ದೇವಿಕಾ ಮೇಲೆ ಖರ್ಚುಮಾಡಿರುತ್ತಾನೆ) ರಾಮ್‍ಲಾಲ್ ಸಂಜುಗೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಅದು ಸಂಜು ಮತ್ತು ಅವನ ತಂದೆಯ ನಡುವೆ ಕೋಪದ ವಾದಸರಣಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಸಂಜುನನ್ನು ಮನೆಯಾಚೆಗೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ರಾಮ್‍ಲಾಲ್ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ಅಪ್ಪನು ಅವನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಮನೆಗೆ ಮರಳಲು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ರತನ್ ಸಂಜುಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಸಂಜು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ರತನ್ ಮತ್ತು ಶೇಖರ್ ನಡುವೆ ಕೋಪಯುಕ್ತ ವಾದಸರಣಿ ಮತ್ತು ಜಗಳವುಂಟಾಗಿ ರತನ್ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಪಾತದಿಂದ ಕೆಳ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ರತನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಸಂಜು ರತನ್‍ನೊಂದಿಗಿನ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಅಪ್ಪ ಮರಳಿದಾಗ, ಸಂಜು ಅವನೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ರತನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಸಂಜು ಹೆಚ್ಚು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತನಾಗಿ ತನ್ನ ಅಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹಾಸಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಅಣ್ಣನಿಗಾಗಿ ಆರೈಕೆ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಅಂಜಲಿಯ ನೆರವಿನಿಂದ ರೇಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ರತನ್‍ಗಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಗೆಲ್ಲಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ತರಬೇತಿಯ ವೇಳೆ, ಅಂಜಲಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಅನಿಸಿಕೆಗಳ ಅರಿವಾಗಿ ಸಂಜು ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ರೇಸ್‍ನ ಒಂದು ದಿನ ಮೊದಲು, ಸಂಜುಗೆ ಅಪಘಾತದ ನೈಜ ಕಾರಣ ತಿಳಿದು ರತನ್‍ನ ಎದುರುಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಸಂಜು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತನಾಗಿ ತಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ತಾನು ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲವೆಂದು ರತನ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಸೋದರನನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುವುದಾದರೆ ರೇಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಉತ್ತಮ ಯತ್ನ ಮಾಡುವಂತೆ ರತನ್ ಸಂಜುಗೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಹೊಸ ಸೈಕಲ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಜು ರೇಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ರೇಸ್ ಸಮಸಮವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಸಂಜು ಮತ್ತು ಶೇಖರ್ ಸಮಸಮನಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲೊ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಇಬ್ಬರೂ ಬಿದ್ದು ಸಂಜು ಮತ್ತು ಶೇಖರ್ ಹಾಗೂ ಅವನ ಗೆಳೆಯರ ನಡುವೆ ಜಗಳ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇತರ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರರು ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಸಂಜುನನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿರುವಾಗ ಶೇಖರ್ ರೇಸ್ ಪಥಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತಾನೆ. ಸಂಜು ಶೇಖರ್‌ನ ಗೆಳೆಯರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ರೇಸ್‍ಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ರೇಸ್‍ನ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಜು ಶೇಖರ್‌ಗೆ ಸಮಸಮವಾಗಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮುಗಿಯುವ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಮಾಡಲ್ ಕಾಲೇಜ್, ತನ್ನ ಅಪ್ಪ ಮತ್ತು ಸೋದರನಿಗೆ ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತ ವಿಜಯವನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತಾನೆ. == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಸಂಜಯ್‍ಲಾಲ್ ಶರ್ಮಾ ಉರ್ಫ಼್ ಸಂಜು ಆಗಿ ಆಮಿರ್ ಖಾನ್ * ಶೇಖರ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಆಗಿ ದೀಪಕ್ ತಿಜೋರಿ * ಅಂಜಲಿ ಆಗಿ ಆಯೇಶಾ ಝುಲ್ಕಾ * ರತನ್‍ಲಾಲ್ ಶರ್ಮಾ ಆಗಿ ಮಮಿಕ್ ಸಿಂಗ್ * ಕಲ್ಪನಾ ಆಗಿ ಕಿರನ್ ಜ಼ವೇರಿ * ಸೂರಜ್ ಥಾಪರ್ * ದೇವಿಕಾ ಆಗಿ ಪೂಜಾ ಬೇದಿ * ರಾಮ್‍ಲಾಲ್ ಶರ್ಮಾ ಆಗಿ ಕುಲ್‍ಭೂಷಣ್ ಖರ್ಬಂದಾ * ಮಕ್ಸೂದ್ ಆಗಿ ಆದಿತ್ಯ ಲಾಖಿಯಾ * ಘನ್‍ಶ್ಯಾಮ್ ಆಗಿ ದೇವೇನ್ ಭೋಜಾನಿ * ಮಿ. ದುಬೇ ಆಗಿ ಅಸ್ರಾನಿ * ಫ಼ೆಯ್ಸಲ್ ಖಾನ್ * ಇಮ್ರಾನ್ ಖಾನ್ * ಶಾರೋಖ್ ಭರೂಚಾ * ಅಂಜನ್ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ್ * ರಾಜ್‍ಪೂತ್‍ನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲನಾಗಿ ಅಜೀತ್ ವಾಚ್ಛಾನಿ * ದೇಬ್ ಮುಖರ್ಜಿ * ರವೀಂದ್ರ ಕಪೂರ್ * ಜತಿನ್ ಪಂಡಿತ್ * ಲಲಿತ್ ಪಂಡಿತ್ * ಅಮೋಲ್ ಗುಪ್ತೆ * ಗಿರಿಜಾ ಶೆಟ್ಟರ್<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=IUufJUS6U-0|title=Jawa ho yaaron song- Jo Jeeta Wohi Sikandar|publisher=youtube|access-date=2014-09-25|}}</ref> == ತಯಾರಿಕೆ == ಮನ್ಸೂರ್ ಖಾನ್ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರೆ ನಾಸಿರ್ ಹುಸೇನ್ ಇದನ್ನು ಬರೆದು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{Cite web|url=http://upperstall.com/profile/nasir-hussain/|title=Nasir Hussain|year=2002|website=Upperstall.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20020614030934/http://www.upperstall.com/nasirhussain.html|archive-date=14 June 2002}}</ref> ಮುಖ್ಯ ನಟನ ಮತ್ತು ಶೇಖರ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾನ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವರು ಧ್ವನಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ರತನ್‍ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಆದಿತ್ಯ ಪಂಚೋಲಿಯವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈ ಪಾತ್ರವು ಮಮಿಕ್ ಸಿಂಗ್‍ರಿಗೆ ಹೋಯಿತು. ಕಥೆಯು ೧೯೭೯ರ ಅಮೇರಿಕನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಅವೆ''ಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡೂ ಚಿತ್ರಗಳು ಸ್ನೇಹ, ವರ್ಗ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು, ಸೈಕಲ್ ರೇಸ್ ಮತ್ತು ಹೆತ್ತವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ ಸೇರಿದಂತೆ, ಹಲವಾರು ವಿಷಯದ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆದರೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾದ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಕಥೆಗಳು, ಪಾತ್ರಗಳು, ಪ್ರೇರಣೆಗಳು, ನಿಭಾಯಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ರೇಸ್‍ನ ನಿಯಮಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.rediff.com/movies/column/classic-revisited-aamir-khans-coming-of-age-in-jo-jeeta-wohi-sikandar/20141113.htm|title=Classic Revisited: Aamir Khan's coming-of-age in Jo Jeeta Wohi Sikandar|website=[[Rediff]]|access-date=13 November 2014}}</ref> == ಸಂಗೀತ == ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಜತಿನ್ ಲಲಿತ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಗೀತೆಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಮಜರೂಹ್ ಸುಲ್ತಾನ್‍ಪುರಿ ಬರೆದರು. ಈ ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿಯು ಈ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ನೆರವಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ೧೯೯೩ರ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತ್ತು. "ಪೆಹಲಾ ನಶಾ" ಹಾಡನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಧಾನ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ತಂತ್ರವನ್ನು ಆಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಪೆಹಲಾ ನಶಾ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ ಶ್ಲಾಘಿತವಾದ ಗೀತೆಯಾಯಿತು.{{tracklist|all_music=ಜತಿನ್ ಲಲಿತ್|extra4=ಜತಿನ್ ಪಂಡಿತ್, ಸಾಧನಾ ಸರ್ಗಮ್|extra7=ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್, ಸಾಧನಾ ಸರ್ಗಮ್|title7=ಶೆಹರ್ ಕಿ ಪರಿಯ್ಞೊ|length6=5:15|extra6=ಜತಿನ್ ಪಂಡಿತ್|title6=ರೂಠ್ ಕೆ ಹಮ್ಸೆ|length2=4:41|extra2=ಅಮಿತ್ ಕುಮಾರ್, ಅಲ್ಕಾ ಯಾಗ್ನಿಕ್|title2=ನಾಮ್ ಹೇ ಮೇರಾ ಫ಼ೊನ್ಸೆಕಾ|length4=4:13|title4=ಹಮ್‍ಸೇ ಹೇ ಸಾರಾ ಜಹ್ಞಾ|all_lyrics=ಮಜರೂಹ್ ಸುಲ್ತಾನ್‍ಪುರಿ|length3=5:16|extra3=ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್, ವಿಜೇತಾ ಪಂಡಿತ್|title3=ಅರೆ ಯಾರೋ ಮೆರೆ ಪ್ಯಾರೋ|length5=4:51|extra5=ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್, ಸಾಧನಾ ಸರ್ಗಮ್|title5=ಪೆಹಲಾ ನಶಾ|length1=5:29|extra1=ಉದಿತ್ ನಾರಾಯಣ್, ಸಾಧನಾ ಸರ್ಗಮ್, ಜತಿನ್-ಲಲಿತ್|title1=ಯಹ್ಞಾ ಕೇ ಹಮ್ ಸಿಕಂದರ್|extra_column=ಗಾಯಕ(ರು)|length7=5:16}} == ೩೮ನೇ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == ವಿಜೇತ * [[ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] – ನಾಸಿರ್ ಹುಸೇನ್ * ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಕಲನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ – ಜ಼ಫ಼ರ್ ಸುಲ್ತಾನ್, ದಿಲೀಪ್ ಕಟಲ್ಗಿ == ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ಿಸ್ == ''ಜೋ ಜೀತಾ ವಹಿ ಸಿಕಂದರ್'' ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ|40 million}} ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.indicine.com/boxoffice/india/aamir-khan/|title=Aamir Khan Box Office Collections Analysis|publisher=Indicine|access-date=2020-04-24|archive-date=2018-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20180618114234/http://www.indicine.com/boxoffice/india/aamir-khan/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=198&catName=MTk5Mg==|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20131017072507/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=198&catName=MTk5Mg==|archive-date=17 October 2013|access-date=2010-08-09}}</ref> ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಿದಾಗ ಇದು ₹713 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://boxofficeindia.com/movie.php?movieid=3320|title=Darr - Movie (1993 inflation rate)|website=[[Box Office India]]|access-date=2 December 2018}}</ref> ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಿಕ್ಕಿತು, ಮತ್ತು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ ಎಂದು ಘೋಷಿತವಾಯಿತು. == ಸ್ಥಳಗಳು == ಚಿತ್ರವು ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‍ನ್ನು ಆಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಉಪಕ್ರಮಿಕ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಇದು ಕೊಡೇಕೆನಾಲ್‍ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ (ಎರಡೂ ಸಲ ಸೈಕಲ್ ರೇಸ್‍ನ ವೇಳೆ ವೀಕ್ಷಕ ವಿವರಣೆಗಾರನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ). ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == * {{IMDb title|id=0104561|title=Jo Jeeta Wohi Sikandar}} * [https://www.facebook.com/Pehla-Nasha-135379040188533/?refid=17&_ft_=og_action_id.1581847125464640%3Atop_level_post_id.1581847122131307%3Atl_objid.1581847122131307%3Athid.100009181033255%3A306061129499414%3A2%3A0%3A1459493999%3A1430035956653712659&__tn__=H Facebook] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು]] 8x4am0mg9katn8f6bq9u4ymr14gwt4r 0 128042 1370970 1346931 2026-03-31T12:36:25Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370970 wikitext text/x-wiki '''ಜಂಟಿ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ''' ('''ಜೆಇಇ''') [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ವಿವಿಧ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ - ಜೆಇಇ ಮೇನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜೆಇಇ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (May 2020)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದ (ಎಂಎಚ್‌ಆರ್‌ಡಿ) ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಹತಾ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ|ನೀಟ್‌ನ]] ರೇಖೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದೇಶ್ಯಾದ್ಯಂತ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸರ್ಕಾರ [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರ್ಹತಾ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ|ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದೆ]].<ref>{{Cite web|url=http://www.jagranjosh.com/articles/mhrd-plans-single-entrance-exam-for-all-engineering-colleges-from-2018-1482482657-1|title=MHRD plans single entrance exam for all engineering colleges from 2018|date=10 February 2017}}</ref> == ಜೆಇಇ ಮೇನ್ಸ್ == ಜೆಇಇ ಮೇನ್ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ -1 ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ -2 ಎಂಬ ಎರಡು ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡನ್ನೂ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಎರಡೂ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಬಹು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಪೇಪರ್ 1 ಬಿಇ / ಬಿಟೆಕ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೇಪರ್ -2 ಬಿ.ಆರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಬಿ.ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಫ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನವರಿ 2020 ರಿಂದ ಬಿ. ಪ್ಲ್ಯಾನಿಂಗ್ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪೇಪರ್ - 3 ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://jeemain.nta.nic.in/WebInfo/Handler/FileHandler.ashx?i=File&ii=7&iii=Y|title=Public Notice for JEE Mains 2020|website=NTA JEE Mains|publisher=National Testing Agency|access-date=11 January 2020}}</ref> ಜೆಇಇ ಮುಖ್ಯ (ಮೇನ್ಸ್), ಜೆಇಇ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಸ್ಥಿರ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಪೇಪರ್ -1 ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ (ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತ) ಮೂವತ್ತು ಬಹು-ಆಯ್ಕೆ (ಒಂದು ಉತ್ತರ ಸರಿಯಾದ) ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರಗಳಿಗಾಗಿ 4 ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಪ್ಪಾದ ಉತ್ತರಗಳಿಗಾಗಿ 1 ಅಂಕವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವಿಷಯಕ್ಕೆ 20 + 5 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹೊಸ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಜನವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 20 ಬಹು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು + 5 ಸಂಖ್ಯಾ ಪ್ರಕಾರದ (ಲೆಕ್ಕಗಳ ರೀತಿಯ) ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಬಹು ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಉತ್ತರಗಳಿಗಾಗಿ 4 ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯಾ ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite web|url=https://jeemain.nta.nic.in/WebInfo/Handler/FileHandler.ashx?i=File&ii=7&iii=Y|title=JEE Main Public Notice 2020|website=NTA JEE Main 2020|publisher=National Testing Agency|access-date=11 January 2020}}</ref> 2013 ರಿಂದ 2016 ರವರೆಗೆ, ಜೆಇಇ ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ర్యాంಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡನೇ ತರಗತಿ ಶಾಲಾ ಮಂಡಳಿ (ಬೋರ್ಡ್) ನಡೆಸುವ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಅಂಕಗಳಿಗೆ 40% ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/education/entrance-exams/40-weightage-to-class-XII-marks-in-JEE/articleshow/16677482.cms|title=40% weightage to class XII marks in JEE|date=Oct 5, 2012|publisher=[[ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ]]}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.hindustantimes.com/education/class-12-marks-will-not-impact-jee-main-rank/story-0TFgk24R6Gt1pougm34peM.html|title=Class 12 marks will not impact JEE Main rank: HRD ministry|date=April 8, 2016|publisher=[[Hindustan Times]]}}</ref> === ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ === ಜೆಇಇ ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವಂತೆ 2016 ರಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆ ಆಕಾಂಕ್ಷಿಗಳು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 2014 ರಲ್ಲಿ ಜೆಇಇ ಮೇನ್‌ಗಾಗಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು 13.56 ಲಕ್ಷ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in|title=JEE (Mains) 2014: 14 lakh candidates appeared for the exam : News|last=|first=|date=|publisher=}}</ref> {| class="wikitable" ! ವರ್ಷ ! ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ |- | 2020 (ಏಪ್ರಿಲ್) | ಮುಂದೂಡಲಾಗಿದೆ ( COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ) |- | 2020 (ಜನವರಿ) |     921,261 <ref>{{Cite web|url=https://jeemain.nta.nic.in/WebInfo/Handler/FileHandler.ashx?i=File&ii=205&iii=Y}}</ref> {{decrease}} |- | 2019 |     929,198 <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/education/nta-jee-main-april-2019-rise-in-number-of-engineering-exam-takers-total-registration-lesser-5666233|title=JEE Main 2019: In April, 9.35 lakh candidates registered; January was 9.29 lakh -The Indian Express|website=The Indian Express|access-date=2019-04-29}}</ref> {{decrease}} |- |- | 2018 | 1,043,739 <ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/home/education/news/iit-jee-main-2018-10-5-lakh-students-appeared-for-the-examination/articleshow/63677318.cms|title=IIT JEE Main 2018: 10.5 lakh students appeared for the examination - Times of India|website=The Times of India|access-date=2019-08-15}}</ref> {{decrease}} |- | 2017 | 1,186,454 <ref>{{Cite web|url=http://cbse.nic.in/newsite/prunit/Press%20Release%20-%20JEE%20(Main)%202017%20Result.pdf|title=RESULT OF JEE (MAIN) 2017|date=27 April 2017|website=cbse.nic.in|publisher=National Informatics Centre|access-date=7 November 2017}}</ref> {{decrease}} |- | 2016 | 1,194,938 <ref name="2016IndiaToday">{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/education/story/cbse-jee-main-results-2016/1/652760.html|title=CBSE JEE Main 2016: Check out the result analysis here!|website=27 April 2016|publisher=India Today|access-date=7 November 2017|archive-date=16 ನವೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171116010622/http://indiatoday.intoday.in/education/story/cbse-jee-main-results-2016/1/652760.html|url-status=dead}}</ref> {{decrease}} |- | 2015 | 1,304,495 <ref name="2015applicant">{{Cite web|url=https://engineering.careers360.com/articles/jee-main-registrations-stats-2014-vs-2015|title=JEE Main Registrations Stats: 2014 vs 2015|website=2 March 2014|publisher=Careers360|access-date=7 November 2017|archive-date=7 ನವೆಂಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107171323/https://engineering.careers360.com/articles/jee-main-registrations-stats-2014-vs-2015|url-status=dead}}</ref> {{decrease}} |- | 2014 | 1,356,805 <ref name="2014applicant">{{Cite web|url=https://www.shiksha.com/b-tech/articles/jee-main-2014-result-analysis-blogId-8084|title=JEE Main 2014 Result Analysis|website=7 May 2014|publisher=Shiksha|access-date=7 November 2017|archive-date=8 ಮಾರ್ಚ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210308133323/https://www.shiksha.com/b-tech/articles/jee-main-2014-result-analysis-blogId-8084|url-status=dead}}</ref> {{increase}} |- | 2013 | 1,282,000 <ref name="applicant">{{Cite web|url=http://www.jagranjosh.com/articles/number-of-applicants-for-jee-main-decreased-in-2015-1420713121-1|title=Number of applicants for JEE Main decreased in 2015|date=1 April 2017|website=8 January 2016|publisher=Jagran Josh|access-date=29 April 2017}}</ref> {{increase}} |- | 2012 |     479,651 <ref>{{Cite web|url=http://iitk.ac.in/new/data/jee-report/JEE-2012%20Report.pdf|title=JEE 2012 Report|last=|first=|date=|website=|access-date=}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |} == ಜೆಇಇ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ == ಜೆಇಇ-ಮೇನ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಅಂಕಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಜೆಇಇ-ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. 2018 ರಲ್ಲಿ, 224,000 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಜೆಇಇ-ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು,<ref>{{Cite web|url=https://www.jeeadv.ac.in/Eligibility-Criteria.html|title=Eligibility Criteria For Indian Nationals (including PIO/OCI For Appearing In Jee (Advanced) 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180907125209/https://www.jeeadv.ac.in/Eligibility-Criteria.html|archive-date=2018-09-07}}</ref> ಇದು 2017 ರಲ್ಲಿ 220,000 ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ 200,000 ದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://m.indiatoday.in/education/story/cbse-jee-main-results-2016/1/652760.html|title=CBSE JEE Main 2016: Check out the result analysis here!|date=27 April 2016|publisher=India Today|access-date=23 ಮೇ 2020|archive-date=25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171025190016/http://m.indiatoday.in/education/story/cbse-jee-main-results-2016/1/652760.html|url-status=dead}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} rl9utpywlnnph40mhwogq3l1y7ocfu2 0 128334 1371012 1350172 2026-04-01T01:26:07Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371012 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:TibetanFood.JPG|thumb|ಥೇಂಥೂಕ್ ಸೂಪ್ (ಕೆಳಗೆ ಬಲಕ್ಕೆ)]] '''ಥೇಂಥೂಕ್''' ಕೈಯಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ನೂಡಲ್ ಸೂಪ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಟಿಬೇಟಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ನೂಡಲ್ ಸೂಪ್ ಆಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಮ್ಡೊ, ಟಿಬೇಟ್‍ನಲ್ಲಿ<ref name="tricycle">{{Cite web|url=https://tricycle.org/trikedaily/tibetan-food/|title=Celebrating the Tibetan New Year with Momos and More|last=Dorjee|first=Tenzin|date=5 February 2019|access-date=8 May 2019}}</ref><ref name="nuns">{{Cite web|url=https://tnp.org/recipe-for-tibetan-noodle-soup-thenthuk/|title=Recipe for Tibetan Noodle Soup, Thenthuk|date=10 December 2018|website=Tibetan Nuns Project|access-date=8 May 2019}}</ref> ಇದನ್ನು ರಾತ್ರಿ ಊಟವಾಗಿ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಊಟವಾಗಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟಿನ [[ಕಣಕ]], ಮಿಶ್ರ [[ತರಕಾರಿ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಮಟನ್ ಅಥವಾ ಚಮರೀಮೃಗ ಮಾಂಸದ ಕೆಲವು ತುಂಡುಗಳು ಮುಖ್ಯ ಘಟಕಾಂಶಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="ndtv">{{Cite web|url=https://food.ndtv.com/opinions/the-tale-of-thukpa-what-lends-flavour-to-this-comforting-noodle-soup-1277458|title=The Tale of Thukpa: What Lends Flavour to this Comforting Noodle Soup?|last=Hauzel|first=Hoihnu|date=16 February 2016|website=NDTV|access-date=8 May 2019|archive-date=7 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221007020019/https://food.ndtv.com/opinions/the-tale-of-thukpa-what-lends-flavour-to-this-comforting-noodle-soup-1277458|url-status=dead}}</ref> ತರಕಾರಿ ಥೇಂಥೂಕ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಆಧುನಿಕ ದಿನದ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ. ಸೂಪ್‍ನ ತಯಾರಿಕೆಯು ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಕಣಕವನ್ನು ನಾದುವುದು, ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಂಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಸೂಪ್‍ನ್ನು ಕುದಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸೂಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಕುದಿಯುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲವೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಂದ ನಂತರ ಕಣಕವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಣಕಕ್ಕೆ ಆಕಾರ ನೀಡಿ, ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿಸಿ, ಎಳೆದು ಕುದಿಯುತ್ತಿರುವ ಸೂಪ್‍ನಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Articles containing Tibetan-language text]] [[ವರ್ಗ:ಸೂಪ್‍ಗಳು]] 7ntqwyqe16k03h9rby76lw08jogaue0 0 129837 1371089 1352802 2026-04-01T11:05:07Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371089 wikitext text/x-wiki [[File:TVM Padmanabhaswamy Temple.jpg|thumb|320px|ತಿರುವನಂತಪುರ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ]] :'''ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ:''' ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ [[ದೇವಾಲಯ]]ವು ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುರಾತನ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ. ಅದು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಕೇರಳ]]ದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ [[ತಿರುವನಂತಪುರ]]ದಲ್ಲಿದೆ. ಮಲಯಾಳಂನ 'ತಿರುವನಂತಪುರಂ' ನಗರದ ಹೆಸರಿನ ಅನುವಾದದ ಅರ್ಥ "ಭಗವಾನ್ ಅನಂತ ನಗರ" ಎಂದು. ಇದು ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ದೇವತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಹೆಸರು. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 'ಚೇರಾಶೈಲಿ'ಯ ಮತ್ತು [[ದ್ರಾವಿಡ]] ಶೈಲಿಯ ಎತ್ತರದ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಗೋಪುರದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕುಂಬಳದಲ್ಲಿರುವ ಅನಂತಪುರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ದೇವತೆಯ ಮೂಲಸ್ಥಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಈ ದೇವಾಲಯವು ತಿರುವತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಆದಿಕೇಶವ ಪೆರುಮಾಳ್ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಿರುವ ಸಂಪತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>Abram, David (1 November 2010). The Rough Guide to Kerala. Rough Guides UK[4]</ref><ref name="Bayi 1995">Bayi, Aswathi Thirunal Gouri Lakshmi (1995). Sree Padmanabha Swamy Temple. Bharatiya Vidya Bhavan, Bombay, India.</ref> ==ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವತೆ== [[File:Padmanabhaswamy Temple Gopuram.jpg|thumb|320px|ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಗೋಪುರವು]] *ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ (ವಿಷ್ಣು) [[ಆದಿಶೇಷ]] ಎಂಬ ಸರ್ಪದ ಮೇಲೆ ಶಾಶ್ವತ [[ಯೋಗ]]ನಿದ್ರೆಯ- "ಅನಂತ ಶಯನ" ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ತಷ್ಠಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ [[ತಿರುವಾಂಕೂರು|ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ]] ರಾಜಮನೆತನದ ದೇವರು. ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ, ಮೂಲಂ ತಿರುನಾಳ್ ರಾಮ ವರ್ಮ, ದೇವಾಲಯದ ಟ್ರಸ್ಟಿ. ===ಇತಿಹಾಸ=== *ಬ್ರಹ್ಮ ಪುರಾಣ, ಮತ್ಸ್ಯ ಪುರಾಣ, ವರಾಹ ಪುರಾಣ, ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣ, ಪದ್ಮ ಪುರಾಣ, ವಾಯು ಪುರಾಣ, ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದಂತಹ ಹಲವಾರು ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥಗಳು ಈ ದೇವಾಲಯದ '''ಅನಂತಶಯನ ವಿಷ್ಣು'''ವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ದೇವಾಲಯವನ್ನು (ದಾಖಲಾದ)ಕ್ರಿ.ಪೂ 500 ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ 300 ರ ನಡುವಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅವಧಿಯ ಕಾಲದ 'ಸಂಗಮ' ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[https://www.thehindu.com/opinion/op-ed/eclectic-architecture-exquisite-features/article2236138.ece T. S. Subramanian. "Eclectic architecture, exquisite features". The Hindu.]</ref> ಅನೇಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಈ ದೇವಾಲಯದ ಹೆಸರನ್ನು "ಗೋಲ್ಡನ್ ಟೆಂಪಲ್" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಕ್ಷರಶಃ ದೇವಾಲಯವು ಆ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೆ ಊಹಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref>[https://www.rediff.com/news/slide-show/slide-show-1-interview-with-prof-mg-sashibhushan-on-padmanabhaswamy-temple%20treasure/20110712.htm Treasure belongs to the temple and nobody else' Last updated on: July 12, 2011]</ref><ref>[https://www.huffpost.com/entry/endless-riches-in-the-end_b_894550?ir=India&adsSiteOverride=in The Real Riches of India’s Vishnu Temple 07/11/2011]</ref> *ಸಂಗಮ್ ತಮಿಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯದ ಅನೇಕ ತುಣುಕುಗಳು ಮತ್ತು ನಂತರದ 9 ನೇ ಶತಮಾನದ ತಮಿಳು ಕವಿ-ಸಂತರಾದ ನಮ್ಮಲ್ವಾರ್ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ನಗರವನ್ನು ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಇಡೀ ನಗರವು ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ವರ್ಗವೆಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>"The Real Riches of India's Vishnu Temple". HuffPost.</ref> *ಈ ದೇವಾಲಯವು ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿನ 108 ಪ್ರಮುಖ ದಿವ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ("ಪವಿತ್ರ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು") ಒಂದು ಮತ್ತು 'ದಿವ್ಯ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ' ವೈಭವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ದಿವ್ಯ ಪ್ರಬಂಧವು ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮಲೈನಾಡಿನ 13 ದಿವ್ಯ ದೇಸಂಗಳಲ್ಲಿ(ದೇಶ) ಒಂದಾಗಿದೆ. (ಇಂದಿನ ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದೆ). 8 ನೇ ಶತಮಾನದ ತಮಿಳು ಕವಿ ಅಲ್ವಾರ್ ನಮ್ಮಲ್ವರ್ ಅವರು ಪದ್ಮನಾಭದ ವೈಭವವನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>Nammalvar : Poems and Biography". Poetry-chaikhana.com. Archived from the original on 10 August 2011</ref>. ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಅನಂತಪುರಂ ದೇವಾಲಯವು ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿಯ "ಮೂಲಸ್ಥಾನ"ವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.<ref>http://ananthapuratemple.com/history{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ====ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣದ ಕಥೆ==== *[[ಪರಶುರಾಮ]]ನು ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮನಾಭ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. [[ಪರಶುರಾಮ]]ನು ಏಳು 'ಪೊಟ್ಟಿ ಕುಟುಂಬ'ಗಳಿಗೆ 'ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾರ್ಯಂ' (ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತ) ವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದನು; ಅವರು ಕೂಪಕ್ಕರ ಪೊಟ್ಟಿ, ವಂಚಿಯೂರ್ ಅಥಿಯಾರಾ ಪೊಟ್ಟಿ, ಕೊಲ್ಲೂರು ಅಥಿಯಾರ ಪೊಟ್ಟಿ, ಮುತ್ತವಿಲಾ ಪೊಟ್ಟಿ, ಕರುವಾ ಪೊಟ್ಟಿ, ನೇತಸ್ಸೇರಿ ಪೊಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕಾರ್ಯತು ಪೊಟ್ಟಿ. ಪರಶುರಾಮನು ವಾಂಚಿ (ವೆನಾಡ್) ರಾಜ ಆದಿತ್ಯ ವಿಕ್ರಮನನ್ನು ದೇವಾಲಯದ 'ಪರಿಪಲನಂ' (ರಕ್ಷಣೆ) ಮಾಡಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದನು. ಪರಶುರಾಮನು ದೇವಾಲಯದ ತಂತ್ರವನ್ನು ತರಣನಲ್ಲೂರು ನಂಬೂತಿರಿಪಾಡ್ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದನು. ಈ ದಂತಕಥೆಯನ್ನು 'ಬ್ರಹ್ಮಂಡ ಪುರಾಣ'ದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ' ಕೇರಳ ಮಹಾತ್ಮ್ಯಂ 'ನಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. *ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ವಿಗ್ರಹದ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಆವೃತ್ತಿಯು ಪೌರಾಣಿಕ ಋಷಿ ವಿಲ್ವಮಂಗಲತು ಸ್ವಾಮಿಯಾರ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅನಂತಪುರಂ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಳಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಸ್ವಾಮಿಯಾರ್, ವಿಷ್ಣುವಿನ ದರ್ಶನ ಅಥವಾ "ಶುಭ ದೃಶ್ಯ" ಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಚೇಷ್ಟೆಯ ಸ್ವಭಾವದ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗನ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತ ಬಂದಿದ್ದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆ ಹುಡುಗ ಪೂಜೆಗೆ ಇಡಲಾಗಿದ್ದ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಅಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಿದನು. ಇದರಿಂದ ಋಷಿ ಕೋಪಗೊಂಡು ಹುಡುಗನನ್ನು ಓಡಿಸಿದನು. ಹುಡುಗನು ಅವನ ಮುಂದೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾದನು. ಹುಡುಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡ ಋಷಿ ಕ್ಷಮೆ ಬೇಡಿ ಕಣ್ಣೀರಿಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಕೇತ ದರ್ಶನವನ್ನು ಕೇಳಿದನು. "ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸಿದರೆ ಅನಂತವನಕ್ಕೆ (ಕೊನೆಯಿಲ್ಲದ ಅರಣ್ಯ ಅಥವಾ ಅನಂತಕಾಡು) ಬರಲು ಅಶರೀರ ವಾಣಿ ಹೇಳಿತು. ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ ಹುಡುಕಾಟದ ನಂತರ, ಅವರು ಲಕ್ಕಾಡಿವ್ ಸಮುದ್ರದ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಒಂದು ಪುಲಯ(ನಿಮ್ನವರ್ಗದ) ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಮಗುವಿಗೆ, ಅವನನ್ನು ಅನಂತಂಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಎಸೆಯುವುದಾಗಿ ಗದರಿಸುವುದನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು. ಸ್ವಾಮಿ ಅನಂತಂಕಾಡು ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಕ್ಷಣ ಅವನು ಖುಶಿಪಟ್ಟನು. ಅವನು ವಿಚಾರಿಸಿದ ಮಹಿಳೆಯ ನಿರ್ದೇಶನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವನು ಅನಂತಂಕಾಡಿಗೆ ಹೊರಟನು. ಋಷಿ ಹುಡುಗನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಅನಂತಂಕಾಡು ತಲುಪಿದನು. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಹುಡುಗನು ಇಲುಪ್ಪ ಮರದಲ್ಲಿ (ಭಾರತೀಯ ಬೆಣ್ಣೆ ಮರ) ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಮರ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ಅನಂತಶಯನ ಮೂರ್ತಿ (ವಿಷ್ಣುವು ಅನಂತಹಾವಿನ ಮೇಲೆ ಒರಗಿಕೊಂಡ ಭಂಗಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಆಯಿತು. ಆದರೆ ಭಗವಂತನು ಧರಿಸಿದ ಮೂರ್ತಿ ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಅವನ ತಲೆಯು ತುಕ್ಕಲೆ ಬಳಿಯ ತಿರುವತ್ತರದಲ್ಲಿ= ತಮಿಳುನಾಡು, ತಿರುವನಂತಪುರಂನಲ್ಲಿ ದೇಹ ಅಥವಾ ಉಡಾಲ್, ಮತ್ತು ಕುಲತೂರು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ನೋಪಾರ್ಕ್ (ತ್ರಿಪ್ಪಪ್ಪೂರ್) ಬಳಿಯ ತ್ರಿಪ್ಪದಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪಾದಕಮಲಗಳು, ಮೂರ್ತಿ ರೂಪದ ಅವನ ದೇಹ ಎಂಟು ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿತ್ತು. ಋಷಿಯು ಭಗವಂತನನ್ನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಊರುಗೋಲಿನ(ದೊಣ್ಣೆ) ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಿದನು. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಗ್ರಹದ ರೂಪಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣ ಭಗವಂತ ಕುಗ್ಗಿದನು. *ಆದರೆ ಆಗಲೂ ಅನೇಕ ಇಲುಪ್ಪ ಮರಗಳು ಭಗವಂತನನ್ನು ಋಷಿಯ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣದಂತೆ ಅಡ್ಡಬಂದವು. ಋಷಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ತಿರುಮುಖಂ, ತಿರುವುಡಾಲ್ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪ್ಪದಂ ಎಂದು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಿದನು. ಸ್ವಾಮಿ ಪದ್ಮನಾಭನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಪುಲಯ ಮಹಿಳೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಪೆರುಮಾಳಿಗೆ (ದೇವರಿಗೆ) ತೆಂಗಿನ ಚಿಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿ ಗಂಜಿ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪುಮಂಗ (ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಉಪ್ಪುಸಹಿತ ಮಾವಿನ ತುಂಡುಗಳನ್ನು) ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ಋಷಿಯು ಭಗವಂತನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದ ಸ್ಥಳ 'ಕೂಪಕ್ಕರ ಪೊಟ್ಟಿ' ಮತ್ತು 'ಕರುವಾ ಪೊಟ್ಟಿ'ಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಆಳುವ ರಾಜ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮನೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ 'ಅನಂತಕಾಡು ನಾಗರಾಜ ದೇವಸ್ಥಾನ' ಇಂದಿಗೂ ಇದೆ. ಪದ್ಮನಾಭ ದೇವಾಲಯದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಮಿಯಾರ್‌ನ ಸಮಾಧಿ (ಅಂತಿಮ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳ) ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಆ ಸಮಾಧಿಯ ಮೇಲೆ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಲ್ವಮಂಗಲಂ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ತ್ರಿಶೂರ್ ನಾಡುವಿಲ್ ಮಾಧೋಮ್‌ಗೆ ಸೇರಿದೆ.<ref name="Bayi 1995"/> ===ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನ=== *18 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ, ಮಾತೃಪ್ರಧಾನ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, 'ಅನಿಜಮ್ ತಿರುನಾಲ್ ಮಾರ್ಥಂಡಾ ವರ್ಮಾ', ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ರಾಮ ವರ್ಮಾ ಅವರ ನಂತರ 23 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಜರಾದರು. ಅವರು 700 ವರ್ಷ ಹಳೆಯ ಎಟ್ಟುವೆಟಿಲ್ ಪಿಲ್ಲಮಾರ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿಗಳ ಪಿತೂರಿ ಮತ್ತು ವಿರೋಧವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿ ಆದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಅವರು ಆಡಳಿತದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು. (ಈ ಕಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಿಧ ದಂತಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳಿವೆ) *906 ಎಂಇ (ಸಿಇ 1731) ರಲ್ಲಿ ಅನಿಜಮ್ ತಿರುನಾಲ್‍ರು "ಮಸ್ನದ್"(ಪ್ರಾಂತ್ಯ?) ಆಡಳಿತವನ್ನು ಪಡೆದದ ಕೂಡಲೇ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನವೀಕರಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ====ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ರಾಜ- ರಾಜ್ಯವು ಅನಂತ ಸಂಪದ==== *1750 ರ ಜನವರಿ 17 ರಂದು ಅನಿಜಮ್‍ ತಿರುನಾಲ್ ಅವರು ತಿರುವಾಂಕೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ದೇವತೆಯಾದ ಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರು ಪದ್ಮನಾಭನ ದಾಸರಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೆಡೆಸುವ ದೇವತೆಯ ಏಜೆಂಟರು ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜನ ಹೆಸರಿನ ಮೊದಲು ಶ್ರೀ ಪದ್ಮನಾಭ ದಾಸ ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಯಿತು; ರಾಜಮನೆತನದ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಶ್ರೀ ಪದ್ಮನಾಭ ಸೇವಿನಿಗಳು (ಸೇವಕಿಯರು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿಗೆ ರಾಜನ ಕೊಡಿಗೆಯನ್ನು 'ತ್ರಿಪ್ಪಡಿ-ದಾನಮ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 53 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅನಿಜಮ್ ತಿರುನಾಲ್ ಅವರು ನಿಧನರಾದಾಗ ಅವರ ಅಂತಿಮ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮಹಾರಾಜ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ನಡುವಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದೆ: "ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿಗೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಮರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ವಿಚಲನವನ್ನು(ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು) ಮಾಡಬಾರದು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ವಾಧೀನಗಳನ್ನು (ರಾಜ್ಯವು ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ದೇವರ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕು) ದೇವಸ್ವಂಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕು." <ref name="ReferenceA">Ponmelil, V.A. "Temples of Kerala – Sri Padmanabhaswamy Temple". Temples.newkerala.com.</ref> ===ದೇವಾಲಯದ ರಚನೆ=== [[File:Thiruvanthapuram Temple Approach.JPG|thumb|320px|ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗ]] ====ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯ==== [[File:Vishnu1.jpg|thumb|320px|right|ಶೇಷಶಾಯಿ ಪದ್ಮನಾಭ- ವಿಷ್ಣು]] *ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ, ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿಯು ನಾಗ ಅನಂತ ಅಥವಾ ಆದಿ ಶೇಷ ಸರ್ಪದ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿ ಒರಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸರ್ಪವು ಐದು ಹೆಡೆಗಳನ್ನು ಒಳಮುಖವಾಗಿ ಬಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭಗವಂತನ ಬಲಗೈ ಶಿವಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಸಂಪತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ದೇವತೆ ಶ್ರೀದೇವಿ- ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ದೇವತೆ ಭೂದೇವಿಯರು, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಎರಡು ಪತ್ನಿಯರು ಅವನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಭಗವಂತನ ಹೊಕ್ಕುಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮ ಕುಳಿತಿದ್ದಾನೆ. ಈ ದೇವತೆಯನ್ನು 12,008 ಸಲಿಗ್ರಾಮ್‌ಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಲಿಗ್ರಾಮ್‌ಗಳು ನೇಪಾಳದ ಗಂಡಕಿ ನದಿಯ ದಡದಿಂದ ಬಂದವು, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಇದರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಪಶುಪತಿನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪದ್ಮನಾಭ ದೇವತೆಯ ಮೂರ್ತಿ ವಿಶೇಷ ಆಯುರ್ವೇದ ಮಿಶ್ರಣವಾದ "ಕಟುಶರ್ಕರ ಯೋಗಂ" ಯಿಂದ ಲೇಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಲೇಪನ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪರಿಶುದ್ಧವಾಗಿಡುವ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟರ್/ಅಂಟು ಅಥವಾ ಮೇಣ. ದೈನಂದಿನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ವೇದೋಕ್ತ ಅಭಿಶೇಕದೊಂದಿಗೆ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಮತ್ತು ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕಾಗಿ, ವಿಶೇಷ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Jayashanker, S (1999), Temples of Kerala</ref> *ವಿಮಾನದ (ಗರ್ಭಗುಡಿಯ) ಮುಂಭಾಗದ ಪ್ರಾಂಗಣ ಮತ್ತು ದೇವತೆ ಇರುವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಬೃಹತ್ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು "ಒಟ್ಟಕ್ಕಲ್-ಮಂಟಪ" (ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ ಮಂಟಪ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಥಂಡ ವರ್ಮಾ (1706–58) ರಾಜನ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಒಟ್ಟಕ್ಕಲ್-ಮಂಟಪವನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಉತ್ತರಕ್ಕಿರುವ, ಸುಮಾರು 4 ಮೈಲಿ (6.4 ಕಿ.ಮೀ) ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ತಿರುಮಲದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡೆಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ 20 ಚದರ ಅಡಿ (1.9 ಮೀ 2; 190 ಡಿಎಂ 2; 19,000 ಸೆಂ 2) ಯನ್ನು, 2.5 ಅಡಿ (30 ಇಂಚು; 7.6 ಡಿಎಂ; 76 ಸೆಂ.ಮೀ) ದಪ್ಪದ ಅಳತೆಯದು. ಮತ್ತು 906 ಎಂ.ಇ. (1731 ಸಿಇ)ರಲ್ಲಿ ಮಲೆಯಾಳಿ ಎಡವೊಮ್ ಎಂಬ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತೆಯ ಮುಂದೆ ಇಡಲಾಯಿತು.. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಥಂಡಾ ವರ್ಮಾ ಅವರು 12,000 ಶಾಲಿಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು, ವಿಷ್ಣುವಿನ ದೈವಿಕ (ಮಾನವಾತೀತ) ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವನ್ನುಸೂಚಿಸಲು ಗಂಡಕಿ ನದಿಯಿಂದ ವಾರಣಾಸಿಯ ಉತ್ತರದಿಂದ (ಕಾಶಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ತಂದರು. ಪದ್ಮನಾಭದ ಮರುಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯ ವಿಗ್ರಹವು ಸುಮಾರು 18 ಅಡಿ ಉದ್ದವಿದೆ. ಅದನ್ನು ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಬಾಗಿಲುಗಳ ಮೂಲಕ ನೋಡಬೇಕಾಗುವುದು:- ತಲೆ ಮತ್ತು ಎದೆ ಒಂದು ಬಾಗಿಲಿನ ಮೂಲಕ, ಎರಡನೇ ಬಾಗಿಲಿನ ಮೂಲಕ ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದಗಳನ್ನು ಮೂರನೇ ಮಹಡಿಯ ಮೂಲಕ.<ref>Menon, P. Shungoony (1878). A History of Travancore from the Earliest Times. Madras: Higginbotham and Co.</ref> ===ಮೂರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ದರ್ಶನ=== *ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ಒಬ್ಬರು ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಏರಿ ಹೋಗಬೇಕು. ದೇವರ ದರ್ಶನ ಮೂರು ಬಾಗಿಲುಗಳ ಮೂಲಕ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ - ಒರಗಿರುವ ಭಗವಂತ ಮತ್ತು ಅವನ ಕೈಯ ಕೆಳಗಿರುವ ಶಿವಲಿಂಗದ ದರ್ಶನವು ಮೊದಲ ಬಾಗಿಲಿನ ಮೂಲಕ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ; ಶ್ರೀದೇವಿ ಕಟುಸಾರ್ಕರದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಭೃಗು ಮುನಿ, ಭಗವಂತನ ಹೊಕ್ಕುಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮ, (ಆದ್ದರಿಂದ "ಪದ್ಮನಾಭ",) ಭಗವಾನ್ ಪದ್ಮನಾಭ, ಶ್ರೀದೇವಿ ಮತ್ತು ಭೂದೇವಿಯ ಚಿನ್ನದ ಅಭಿಷೇಕ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಎರಡನೇ ಬಾಗಿಲಿನ ಮೂಲಕ ಆಗುವುದು; ಭಗವಂತನ ಪಾದಗಳು, ಮತ್ತು ಕಟುಸಾರ್ಕರದಲ್ಲಿರುವ ಭೂದೇವಿ ಮತ್ತು ಪದ್ಮನಾಭದ ಬೆಳ್ಳಿ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿ, ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಮುನಿ. ಮೂರನೆಯ ಬಾಗಿಲಿನ ಮೂಲಕ ಆಗುವುದು. ಚಾಮರಂ, ಗರುಡ, ನಾರದ, ತುಂಬುರು, ವಿಷ್ಣು, ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಸಪ್ತರ್ಶಿ (ಏಳು ಋಷಿಗಳು), ಮಧು, ಮತ್ತು ಕೈತಭರ, ಆರು ಆಯುಧಗಳ ದೈವಿಕ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡು ದೇವತೆಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿವೆ. ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜನು ಮಾತ್ರ "ಒಟ್ಟಕ್ಕಲ್ ಮಂಟಪ" ದಲ್ಲಿ ಸಷ್ಟಾಂಗ ನಮಸ್ಕಾರವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುವ ಯಾರಾದರೂ ಅವನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ದೇವತೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಆರ್ಥ. ಆಡಳಿತಗಾರನಾದ ರಾಜನು ಈಗಾಗಲೇ ಎಲ್ಲ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ದೇವತೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಈ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಇದೆ.<ref>[ Santhanam, Kausalya (15 September 2011). "Writer with a royal lineage". The Hindu. Chennai, India. Retrieved 15 September 2011.]</ref> ===ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳು=== *ದೇವಾಲಯದ ಒಳಗೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಉಕ್ರ ನರಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಸ್ವಾಮಿ ಎಂಬ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ, ತೆಕ್ಕೇಡೋಮ್ ಮತ್ತು ತಿರುವಂಬಾಡಿ. ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ, ಕೃಷ್ಣ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಹಲವಾರು ಕುಟುಂಬಗಳು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬಲರಾಮ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಅವರು ಶ್ರೀ ಪದ್ಮನಾಭದ ಪವಿತ್ರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ ಅವರು ಭಕ್ತದಾಸ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಲರಾಮ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ನೇತಸ್ಸೇರಿ ಪೊಟ್ಟಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ಇಂದಿನ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬುಧಪುರಂನಲ್ಲಿ ನಯತಸ್ಸೇರಿ ಪೊಟ್ಟಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಈ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ವೃಷ್ಣರು ವೆನಾದ್ ಮಹಾರಾಜ ಉದಯ ಮಾರ್ಥಂಡ ವರ್ಮ ಅವರಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ಈ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಮಹಾರಾಜರು ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ತಿರುವಂಬಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ತಿರುವಂಬಾಡಿ ದೇವಾಲಯವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ತಿರುವಂಬಾಡಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪ, ಬಾಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಫ್ಲ್ಯಾಗ್‌ಮಾಸ್ಟ್‌ಗಳಿವೆ. ತಿರುವಂಬಾಡಿಯ ಭಗವಾನ್ ಅರ್ಜುನನ ದೈವಿಕ ರಥವಾದ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ. ಎರಡು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಗ್ರಾನೈಟ್ ವಿಗ್ರಹ, ಒಂದು ಕೈಯಿಂದ ಚಾವಟಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಎಡ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಶಂಖವನ್ನು ಅದರ ಹತ್ತಿರ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಿಂತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಏಕಾದಶಿ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಮೋಹಿನಿಯಂತೆ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೆನಾದ್‌ಗೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ವೃಷ್ಣರು ಕೃಷ್ಣನ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ್ ವಕ್ಕರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. *ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಸೀತಾ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಹನುಮಾನ್, ವಿಶ್ವಸೇನ (ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯಧಾರಿ ಮತ್ತು ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವವರು), ವ್ಯಾಸ, ಗಣಪತಿ, ಸಾಸ್ತಾ ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಳ (ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವವರು) ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಗರುಡ ಮತ್ತು ಹನುಮನ ಭವ್ಯ ವಿಗ್ರಹಗಳು ವಲಿಯಾ ಬಾಲಿಕಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಡಿಸಿದ ಕೈಗಳಿಂದ ನಿಂತಿವೆ. ಚಿತಿರಾ ತಿರುನಾಲ್ ಬಲರಾಮ ವರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಉತ್ರಡೋಮ್ ತಿರುನಾಲ್ ಮಾರ್ಥಂಡ ವರ್ಮ ಅವರ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Bayi 1995"/> ===ಗೋಪುರಂ=== *ಪ್ರಸ್ತುತ ಗೋಪುರದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು 1566 ರಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಈ ದೇವಾಲಯವು 100 ಅಡಿ (30 ಮೀ), 7 ಹಂತದ ಗೋಪುರವನ್ನು ಪಾಂಡ್ಯನ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪದ್ಮ ತೀರ್ಥಂ (ಕಮಲದ ವಸಂತ ಎಂದರ್ಥ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ತೊಟ್ಟಿಯ-ಕೊಳದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕಾಲು ಭಾಗದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಗ್ರಾನೈಟ್-ಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳ 365 ಕಂಬಗಳ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಲಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಈ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇರುಕೃತಿಯನ್ನು ಕೆತ್ತಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಸ್ಥಪಾತಿಗಳಿಗೆ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಶಂಸಾಪತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಿಡಾರ್ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಿಂದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. 80 ಅಡಿ (24 ಮೀ) ಧ್ವಜಸ್ಥಂಬ (ಫ್ಲ್ಯಾಗ್‌ಸ್ಟಾಫ್)ವು ಪ್ರಕಾರಂ (ದೇವಾಲಯದ ಮುಚ್ಚಿದ ಪ್ರಾಂತ) ದಿಂದ ಹೊರಗಿನ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶದ ಮುಂದೆ ನಿಂತಿದೆ. ಗೋಪುರಂ (ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರ) ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ನೆಲಮಹಡಿಯನ್ನು 'ನಾಟಕ ಶಾಲಾ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯ ಕಲೆ ಕಥಕಳಿಯನ್ನು ರಾತ್ರಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮಲಯಾಳಂ ಹಬ್ಬ ನಡೆಸುವ ಮೀನಮ್ ಮತ್ತು ತುಲಾಮ್ ತಿಂಗಳುಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಉತ್ಸವ (ಹಬ್ಬ) ದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ವೀಡುವರು.<ref>T. Madhava Menon, (2000) A handbook of Kerala, Volume 1. pp.243</ref><ref>Pippa De Bruyn, Keith Bain, David Allardice Frommer's India 2010 Page 281 "Padmanabhaswamy Temple – This Tamil style Vishnu temple, said to be the largest in Kerala,</ref> ====ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಿಗಳು==== *ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಹಬ್ಬಗಳಿವೆ. ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವಗಳು ದ್ವಿ-ವಾರ್ಷಿಕ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ / ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅಲ್ಪಾಶಿ ಹಬ್ಬ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ತಿಂಗಳಾದ ಪಂಗುನಿ, ಮಾರ್ಚ್ / ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪಂಗುನಿ ಹಬ್ಬವು ತಲಾ 10 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂಬತ್ತನೇ ದಿನ ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರು, ತ್ರಿಪ್ಪಪ್ಪೂರ್ ಮೂಪ್ಪನ್ ಅವರ ಮುಂದಾಳತ್ವದಲ್ಲಿ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪಲ್ಲಿವೆಟ್ಟಕ್ಕಾಗಿ ವೆಟ್ಟಕ್ಕಲಂಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ಸವಗಳು 'ಆರತು' (ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನಕ್ಕೆ) ಮೆರವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಶಂಕುಮುಗಂ ಸಮುದ್ರತೀರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. *ಪದ್ಮನಾಭ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಬ್ಬವೆಂದರೆ ನವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬ. ಸರಸ್ವತಿ ಅಮ್ಮನ್, ಮುನ್ ಉದಿತಾ ನಂಗೈ (ಸರಸ್ವತಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯವರ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾದ ಪರಾಶಕ್ತಿ, ಅನಸುಯಾ ಅವರ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಶಿಶುಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ಕುಮಾರ ಸ್ವಾಮಿ (ಮುರುಗನ್) ಅವರ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಮನಾಭ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕುಟೀರ ಮಾಲಿಕ ಅರಮನೆಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು 9 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಸ್ವಾತಿ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವ' ನಡೆಯುತ್ತದೆ. *ಈ ದೇವಾಲಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಬ್ಬವೆಂದರೆ ಲಕ್ಷದೀಪಮ್, ಅಂದರೆ ಲಕ್ಷ ದೀಪಗಳ ಉತ್ಸವ. ಈ ಉತ್ಸವವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 6 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನೆಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬದ ಮೊದಲು, ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಪಠಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೂರು ವೇದಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುವುದು 56 ದಿನಗಳವರೆಗೆ (ಮುರಾಜಪಂ) ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ದಿನ, ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ತೈಲ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಲಕ್ಷ ಡೀಪಮ್ ಅನ್ನು ಜನವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ ನೆಡೆಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="ReferenceA"/> ===ದೇವಾಲಯದ ಸಂಪತ್ತು=== *'''ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ನಿಧಿಯು''' ಚಿನ್ನದ ಸಿಂಹಾಸನಗಳು, ಕಿರೀಟಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು, ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳು, ವಜ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಮೂಲ್ಯ ಕಲ್ಲುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯವಾದ ತಿರುವನಂತಪುರಂನ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕೆಲವು ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ಆರು ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಕೋಣೆಗಳನ್ನು 2011 ರ ಜೂನ್ 27 ರಂದು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‍ನ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಈ ಐದು ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತನೆಡೆವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಕೋರಿ ಖಾಸಗಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. '''ಈ ನಿಧಿಯ ಆವಿಷ್ಕಾರವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವಿಶ್ವದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯ ಕಲ್ಲುಗಳ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.''' *ಈ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ವತ್ತುಗಳು ಭಗವಾನ್ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿಗೆ ಸೇರಿವೆ, ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನದ ನೇತೃತ್ವದ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರಸ್ತುತ, ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನವನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಮುಂದಾಗದಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ತಿರುವನಂತಪುರದ ವಕೀಲ ಟಿ ಪಿ ಸುಂದರರಾಜನ್ ಅವರ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳು ಜಗತ್ತು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನೋಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://archive.indianexpress.com/news/Apex-court-restrains-opening-of-Kerala-temple-vault/815094 |title=Apex court restrains opening of Kerala temple vaultExpress News Service, Express News Service : New Delhi, Sat Jul 09 2011, |access-date=2020-07-23 |archive-date=2017-09-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170905103529/http://archive.indianexpress.com/news/apex-court-restrains-opening-of-kerala-temple-vault/815094/ |url-status=dead }}</ref> ====ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು==== *ಜೂನ್ 2011 ರಲ್ಲಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ಸೇವೆಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಒಳಗೆ ಇರಿಸಲಾಗಿರುವ ವಸ್ತುಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ದೇವಾಲಯದ ರಹಸ್ಯ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು,<ref>["Rs50k cr worth treasure in Kerala temple". The Times of India. 2 July 2011. Retrieved 3 July 2011.34]</ref> *ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾತಿ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯು ಆರು ಕೋಣೆಗಳನ್ನು (ಮಲೆಯಾಳಿಯಲ್ಲಿ-ನೀಲವರಸ್- ನೆಲಮಾಳಿಗೆ) ಹೊಂದಿದ್ದು ಅವನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಆಜ್ಞೆಮಾಡಿತು. (ಆದಾಗ್ಯೂ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಗೋಪಾಲ್ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರ ಅಮಿಕಸ್ ಕ್ಯೂರಿ ವರದಿಯು ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಇನ್ನೂ ಎರಡು ನೆಲಮಾಳಿಗೆ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ ಅದನ್ನು ಜಿ ಮತ್ತು ಎಚ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ). ಕೋಣೆ ಬಿ ಅನ್ನು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ತೆರೆಯಲಾಗದಿದ್ದರೂ, ಎ ಅನ್ನು ಬಹುಶಃ 1930 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಿ ಯಿಂದ ಎಫ್ ವರೆಗಿನ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಇಬ್ಬರು ಪುರೋಹಿತರು, 'ಪೆರಿಯಾ ನಂಬಿ' ಮತ್ತು 'ತೆಕ್ಕದತು ನಂಬಿ', ನಾಲ್ಕು ಕೋಣೆಗಳ ಪಾಲಕರು; ಸಿ ಯಿಂದ ಎಫ್, ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿ ಯಿಂದ ಎಫ್ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವಾಗ ಮತ್ತು ಅದರೊಳಗಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ದೇವಾಲಯದ "ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಆಚರಣೆಗಳು, ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು" ಅನುಸರಿಸಬೇಕೆಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತ್ತು; ಆದರೆ ಅದು ಕೋಣೆ ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದಾಖಲೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾತ್ರ ತೆರೆಯತಕ್ಕದ್ದು, ನಂತರ ಮುಚ್ಚತಕ್ಕದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಿತ್ತು. ದೇವಾಲಯದ ನೆಲಮಾಳಿಗೆ ಕೋಣೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ದಾಸ್ತಾನು-ಸಂಗ್ರಹವಸ್ತುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೇಮಿಸಿದ ಏಳು ಸದಸ್ಯರ ಸಮಿತಿಯು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು, ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬೀಗಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ('ಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಕೀ')/ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿರುವ ವಸ್ತುಗಳ ಅಪಾರ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಎಣಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಚಿನ್ನ, ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ದೇವಾಲಯದ ಆಸ್ತಿಗಳ ವಿವರವಾದ ದಾಸ್ತಾನು ಇನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಕಾಗಿಲ್ಲ.<ref>Charithram Kuricha Sree Padmanabha Swamy Kshethram by Dr MG Sasibhooshan and Dr RP Raja</ref> *ಆರು ಕೋಣೆಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಅವು ದೇವಾಲಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ದೇಗುಲ-ಗರ್ಭಗುಡಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ದಾಖಲೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ, ಈ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು, ಕೋಣೆ- ಎ, ಬಿ, ಸಿ, ಡಿ, ಇ ಮತ್ತು ಎಫ್ ಎಂದು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ತರುವಾಯ, ಇನ್ನೂ ಎರಡು ನೆಲಮಾಳಿಗೆ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಕೋಣೆ- ಜಿ ಮತ್ತು ಕೋಣೆ ಎಚ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. *ಭಾರತದ ನೈರುತ್ಯ ರಾಜ್ಯವಾದ ಕೇರಳದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ರಹಸ್ಯ ನೆಲಮಾಳಿಗೆ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವಜ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ವಿಗ್ರಹಗಳು, ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಿಧಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ(2012) ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದರ ಮೌಲ್ಯದ ಅಂದಾಜುಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಈಗ ಇದರ ಮೌಲ್ಯ ಯು.ಎಸ್ ಡಾಲರ್ 20 ಶತಕೋಟಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>[https://www.bbc.com/news/world-south-asia-14018892 ಭಾರತ ದೇವಾಲಯದ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿಧಿ ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ; ಅಶ್ರಫ್ ಪಡಣ್ಣ ಅವರಿಂದ; ತಿರುವನಂತಪುರಂ]</ref><ref>[https://www.newyorker.com/magazine/2012/04/30/the-secret-of-the-temple The Secret of the Temple The discovery of treasure worth billions of dollars shakes southern India.;By Jake Halpern;April 23, 2012() ನಿಧಿಯ ರಹಸ್ಯ- ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದರ್ಶಿಯ ವರದಿ]</ref> ====ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುಗಳು==== *ಕೋಣೆ 'ಬಿ' ಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗದೆ ಉಳಿಯಿತು; ಕೋಣೆ 'ಎ, ಸಿ, ಡಿ, ಇ ಮತ್ತು ಎಫ್' ಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಕೆಲವು ಒಳಜೋಡಣೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸುವುರೊಂದಿಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ವರದಿಯಾದ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ (ಕಂಡವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ): * ೧)[[ಮಹಾವಿಷ್ಣು]]ವಿನ ಮೂರೂವರೆ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಘನ ಶುದ್ಧ [[ಚಿನ್ನ]]ದ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ, * ೨)ನೂರಾರು [[ವಜ್ರ]]ಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಮೂಲ್ಯ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. * ೩)18 ಅಡಿ ಉದ್ದದ ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದ ಸರಪಳಿ, * ೪)500 ಕೆಜಿ (1,100 ಪೌಂಡು) ತೂಕದ ಚಿನ್ನದ ಕವಚ, * ೫)36 ಕೆಜಿ (79 ಪೌಂಡು) ಚಿನ್ನದ ಮುಸುಕು, * ೬)ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯದ 1200 ಸರಗಳು. * ೮)ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯ ಸರಪಳಿಗಳು ಮತ್ತು [[ಚಿನ್ನ]]ದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ನೆಕ್ಲೇಸ್ಗಳು, ವಜ್ರಗಳು, ವಜ್ರಗಳು, ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳು, ನೀಲಮಣಿಗಳು, ಪಚ್ಚೆಗಳು, ರತ್ನದ ಕಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಮೂಲ್ಯ ಲೋಹಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಹಲವಾರು ಚೀಲಗಳು. * ೯)ಸುಮಾರು 30 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು (66 ಪೌಂಡು) ತೂಕದ 16-ಭಾಗದ ಚಿನ್ನದ ಆಂಕಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೇವಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಉಡುಪುಗಳು, * ೧೦)ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪಚ್ಚೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಚಿನ್ನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ತೆಂಗಿನ ಚಿಪ್ಪುಗಳು ಮತ್ತು, * ೧೧)18 ನೇ ಶತಮಾನದ ಹಲವಾರು [[ನೆಪೋಲಿಯನ್]] ಯುಗದ ನಾಣ್ಯಗಳು ಇತರ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳ ನಡುವೆ ಕಂಡುಬಂದವು. * *2012 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಟ್ಟಾಯಂನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಲಕ್ಷಾಂತರ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ವಸ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲು ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. 1990 ರಿಂದ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಆಡಿಟ್ ಮಾಡಿದ '''ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಮತ್ತು ಆಡಿಟರ್-ಜನರಲ್ (ಸಿಎಜಿ) ವಿನೋದ್ ರೈ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಆಗಸ್ಟ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಈಗಾಗಲೇ ತೆರೆದ ವಾಲ್ಟ್ ಎ ನಲ್ಲಿ, 800 ಕೆಜಿ (1,800 ಪೌಂಡು) ) ಕ್ರಿ.ಪೂ 200 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹ,''' '''ಪ್ರತಿ ನಾಣ್ಯದ ಬೆಲೆ 2.7 ಕೋಟಿ (ಯುಎಸ್ $ 380,000).''' * ೧೨)18 ಅಡಿ ಉದ್ದದ ದೇವಮೂರ್ತಿಗಾಗಿ ನೂರಾರು ವಜ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದ ಸಿಂಹಾಸನವೂ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಕೋಣೆ 'ಎ' ಒಳಗೆ ಹೋದವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಪ್ರಕಾರ, ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ವಜ್ರಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಮನುಷ್ಯನ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿವೆ. * ೧೩)ವಿಭಿನ್ನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಜ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಮೂಲ್ಯ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಘನ ಚಿನ್ನದ [[ಕಿರೀಟ]]ಗಳು (ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು, ಹೆಚ್ಚು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ) ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. * ೧೪)ಕೆಲವು ಇತರ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳು ನೂರಾರು ಶುದ್ಧ ಚಿನ್ನದ ಕುರ್ಚಿಗಳು, ಸಾವಿರಾರು ಚಿನ್ನದ ಮಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಡಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಣೆ ಎ ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬದಿಕೋಣೆಗಳಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದವುಗಳಾಗಿವೆ.<ref>[https://www.indiatoday.in/india/south/story/kerala-padmanabha-temple-treasure-136720-2011-07-03 Kerala's Padmanabha temple treasure worth over Rs 60k crore-೩೫]</ref><ref>[https://www.thenewsminute.com/article/padmanabha-swamy-temples-wealth-beyond-imagination-vinod-rai-16983 Padmanabha Swamy temple's wealth beyond imagination: Vinod Rai; NEWS MONDAY, JANUARY 05, 2015 [35-47]</ref> * ====ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯ ಕಲ್ಲಿನ ಎ ಕೋಣೆಯ ನಿಧಿ==== *ಹಾಲ್ಪರ್ನ್-ಪತ್ರಕರ್ತನ ವರದಿಯ ಸಾರಾಂಶ: *ಕೋಣೆ ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಅನೇಕ ಕೀಲಿಗಳು ಬೇಕಾಗಿದ್ದವು, ಅದನ್ನು ವರ್ಮ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ವಿ.ಕೆ.ಹರಿಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಲೋಹದ-ಗ್ರಿಲ್ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಕೋಣೆ ಬಿ ಯನ್ನು ತೆರೆಯಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನೇಮಿಸಿದ ವೀಕ್ಷಕರು ಕೀಲಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದೆ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಮರದ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಕಂಡರು. ಅವರು ಆ ಬಾಗಿಲನ್ನು ತೆರೆದರು ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮೂರನೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಕಂಡರು. ಅದು ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಕೋಣೆ ಎ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಅವರು ಎರಡು ಹೊರ ಬಾಗಿಲುಗಳ ಬೀಗ ತೆಗೆದರು, ಒಂದು ಲೋಹ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಮರದ್ದು. ಉರುಳಿಬಿದ್ದ ಸಮಾಧಿಯಂತೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬೃಹತ್ ಆಯತಾಕಾರದ ಚಪ್ಪಡಿ ಇರುವ ಸಣ್ಣ ಕೋಣೆಗೆ ಅವರು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಚಪ್ಪಡಿ ಸರಿಸಲು ಐದು ಪುರುಷರು ಮೂವತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಅವರು ಕಿರಿದಾದ, ಕಗ್ಗತ್ತಲೆಯ ಹಾದಿಯನ್ನು ಕಂಡುರು, ಅದು ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಅಗಲವಿತ್ತು, ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಇಳಿಯುವ ಮೆಟ್ಟಿಲಿತ್ತು. ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಿಷನರಿ ವಿವರಿಸಿದ “ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಸುರಂಗದ ಕಿಂಡಿಯಂತೆ ಇತ್ತು. ವೀಕ್ಷಕರು ಇಳಿಯುವ ಮೊದಲು, ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ದಳದ ತಂಡವು ಆಗಮಿಸಿ ಆವರಣಕ್ಕೆ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಪಂಪ್ ಮಾಡಲು ವಿಶೇಷ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿತು. ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೋಣೆ ಇತ್ತು. *ವೀಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಐವತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷದ ಎಂ. ಬಾಲಗೋವಿಂದನ್ ಎಂಬ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಸುಂದರರಾಜನ್ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಬಾಲಗೋವಿಂದನ್ ಕೂಡ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ(ವರದಿಗಾರನಿಗೆ) ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಆ ನಿಧಿಯಕಡೆ ತಮ್ಮ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ನೋಟವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು: “ಅವರು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಕಲ್ಲನ್ನು ತೆಗೆದಾಗ, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕತ್ತಲೆಯಾಗಿತ್ತು, ನಮ್ಮ ಹಿಂದಿರುವ ದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಳಕು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ನಾನು ಕತ್ತಲೆಯಾದ ಕೋಣೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, '''ಚಂದ್ರನಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ರಾತ್ರಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವಂತಿರುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಕಂಡೆ.''' ವಜ್ರಗಳು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು, ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಳಕನ್ನು ಅದು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಮೂಲತಃ ಮರದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ, ಕಾಲಗತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಬಿರುಕುಬಿಟ್ಟು ಧೂಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನವು ಧೂಳಿನ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ರಾಶಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಗುಪ್ಪೆಯಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದವು. ಈ ದೃಶ್ಯ ಅದ್ಭುತವಾಗಿತ್ತು." *ರಾಜನ್ ಪ್ರಕಾರ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವೀಕ್ಷಕರು ದೇವಾಲಯದ ನೌಕರರಿಗೆ ಕೋಣೆ ಎ ಯಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಲು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದರು. ಆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹದಿನೈದು ಪುರುಷರಿಗೆ ಇಡೀ ದಿನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ರಾಜನ್ ನಿಧಿಯನ್ನು ನೋಡುವುದು "ದೈವಿಕ ಕ್ಷಣ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಚಿನ್ನದ ಉಂಗುರಗಳು, ಬಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಲಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಇದ್ದವು, ಅನೇಕವು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟವು. ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳು ಇದ್ದವು; ಅಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ವಿಗ್ರಹದ ಅಳತೆಯ ಹದಿನೆಂಟು ಅಡಿ ಉದ್ದದ-ಸರಗಳು ಇದ್ದವು. ನಾಣ್ಯ ತಜ್ಞರು ಅಂದಾಜು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿರಬಹುದು ಎಂದು ರಾಜನ್ ಹೇಳಿದ್ದರು, ಇದು ರೋಮನ್, ನೆಪೋಲಿಯನ್, ಮೊಘಲ್, ಡಚ್‍ ರೋಡನೆ ಮಾಡಿದ ತಮಾನಗಳ ವ್ಯವಹಾರದ ಫಲ: ಮುಖ್ಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಆಂಗಿ- ಕವಚ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಘನ-ಚಿನ್ನದ ದೇಹ-ರಕ್ಷಾಕವಚವನ್ನು ನೋಡಿದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ವಿವರಿಸಿದರು. *ಆ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಯಾದ ವಜ್ರಗಳು, ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳು, ಪಚ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಮೂಲ್ಯ ಕಲ್ಲುಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಬಾಲಗೋವಿಂದನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ರತ್ನಗಳು ದೊಡ್ಡ ವಜ್ರಗಳು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನೂರ ಹತ್ತು ಕ್ಯಾರೆಟ್‌ಗಳು- “ದೊಡ್ಡ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನ ಗಾತ್ರ”. ನೂರಾರು ರತ್ನಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಣ್ಣ ಘನ-ಚಿನ್ನದ ವಿಗ್ರಹವು ಮೂವತ್ತು ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಮತ್ತು ರತ್ನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಲಗೋವಿಂದನ್ ಅವರು ತಾವು ಕಂಡದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಪಟ್ಟರು, ಅವರ ಕ್ಲೈಂಟ್/ಕಕ್ಷೀದಾರ ಸುಂದರರಾಜನ್ ಅಸಡ್ಡೆ ತೋರಿದರು. "ಅವರು ಚಿನ್ನದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಬಾಲಗೋವಿಂದನ್ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು. "ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಂತರಿಕ ಒಳದಾರಿಗಳಿವೆಯೇ ಎಂದು ನೋಡಲು ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.)" ಸುಂದರರಾಜನ್ ನಿಜವಾದ ತಪಸ್ವಿ ಎಂದು ಬಾಲಗೋವಿಂದನ್ ಹೇಳಿದರು. *ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಕೋಣೆ ಎ ಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ನಿಧಿಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಯಾರೂ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಿಲ್ಲ. '''ಆದರೆ ದೇವಾಲಯದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ- ಈಗ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ನೋಡಿದ ''ಹರಿಕುಮಾರ್''- ಇದು ಕನಿಷ್ಠ ಇಪ್ಪತ್ತು ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.''' ನವದೆಹಲಿಯ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ ಮಾಜಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ '''ಆನಂದ ಬೋಸ್''' ಅವರು ನಿಧಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತಿರುವ ತಂಡವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ/ಚುರುಕಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಇದರ ಸರಿಯಾದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಒಂದು ವರ್ಷಕಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬೋಸ್ ಹೇಳಿದ್ದರು. '''ಅವರು ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಪಿರಮಿಡ್‌ಗಳ ಗೋರಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆತವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಇತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗ್ರಹಗಳ ಕುರಿತು ಅವರು ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಈ ದೇವಾಲಯದ ನಿಧಿಗೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ''',ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.<ref>[https://www.newyorker.com/magazine/2012/04/30/the-secret-of-the-temple A Reporter at LargeApril 30, 2012 Issue;The Secret of the Temple;The discovery of treasure worth billions of dollars shakes southern India. By Jake Halpern;April 23, 2012]</ref> ===ನೆಲಮಾಳಿಗೆ 'ಬಿ' ಕೋಣೆ ("ನಿಷೇಧಿತ ವಲಯ")=== *ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವು ಭಗವಾನ್ ಬಲರಾಮನು ಫಲ್ಗುನಂ ಊರಿಗೆ (ತಿರುವನಂತಪುರಂ) ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಪಂಚಪ್ಸರಗಳಲ್ಲಿ (ಪದ್ಮತೀರ್ತಂದಲ್ಲಿ) ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದನು ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಹಸುಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಪುರುಷರಿಗೆ(ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ) ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.<ref>["Srimad Bhagavata" (Page 381 of Volume Three). Translated by Swami Tapasyananda. Published by Sri Ramakrishna Math, Chennai/72]</ref> ಇದು ಬಲರಾಮನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಇದು ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಭಗವಂತನ ದೇವಾಲಯವು ನಂತರ ಬಂದಿತು. ಬಲರಾಮನು ಹಸುಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ ಚುಟ್ಟಂಬಲಂನ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗವನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವೆಂದೂ, ಅಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಇದ್ದಾನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಗವನ್ನು 'ಮಹಾಭಾರತ ಕೋಣಂ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ನೆಲಮಾಳಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ(ಕಲ್ಲರೆ) ಕೋಣೆ 'ಬಿ' ಮತ್ತು ಕೋಣೆ 'ಎ' ಎರಡೂ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.<ref>[Letter of His Holiness the Pushpanjali Swamiyar to Chief Minister Pinarayi Vijayan/73]</ref> *ಜನಪ್ರಿಯ ದಂತಕಥೆಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ, ಭಗವಾನ್ ಬಲರಾಮನನ್ನು ಅನೇಕ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ಪದ್ಮತೀರ್ಥಂ ತೀರದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಭಗವಂತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಆತನನ್ನು ಕೋರಿದರು. ಬಲರಾಮರು ಅವರ ಆಶಯಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ಈ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಮುನಿಗಳು ನೆಲಮಾಳಿಗೆಕೋಣೆ 'ಬಿ' ಯಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಭಗವಂತನ ಭಕ್ತರಾದ ನಾಗ ದೇವತೆಗಳು ಈ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬುಗೆ ಇದೆ. ["Sri Padmanabho Rakshatu" by G Sekharan Nair, Mathrubhumi, Thiruvananthapuram Edition dated 17 September 2017/74] ಮುಖ್ಯ ಗರ್ಭಗೃಹದ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೋಡಿಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಉಗ್ರ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕಾಂಜಿರೊಟ್ಟು ಯಕ್ಷಿಯು, ಈ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ನರಸಿಂಹನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತದೆ.<ref>[Bayi, Aswathi Thirunal Gouri Lakshmi. 'Sree Padmanabha Swamy Temple' (Third Edition). Bharatiya Vidya Bhavan, 2013./75]</ref>. ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಈ ಕಲ್ಲರೆ ಕೋಣೆಯ ಕೆಳಗೆ 'ಶ್ರೀಚಕ್ರಂ'ನಂತಹ ಪವಿತ್ರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಥೆಕ್ಕೆಡೊಮ್‍ನ ಭಗವಾನ್ ಉಗ್ರನರಸಿಂಹನು ಕಲ್ಲರೆಕೋಣೆ 'ಬಿ' ಯ ರಕ್ಷಕ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಲರೆ 'ಬಿ' ಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಪದ ಚಿತ್ರವಿದ್ದು ಅದನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಅಪಾಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ "ಅಷ್ಟಮಂಗಲ ದೇವಪ್ರಶ್ನಂ" ನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲರೆಕೋಣೆ 'ಬಿ, ಯನ್ನು "ನಿಷೇಧಿತ ವಲಯ" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.<ref>[The Hindu dated 7 July 2011/76]</ref> ====೧೮೮೦ ರಲ್ಲಿ ತೆರೆದ ದಾಖಲೆ==== *2011 ರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಗುಪ್ತ ನಿಧಿ (ಅಥವಾ ಸ್ವತ್ತುಗಳು) ಪತ್ತೆಯಾದಾಗಿನಿಂದ ಕಲ್ಲರೆ ಕೋಣೆ 'ಬಿ' ಬಗ್ಗೆ ಕೇವಲ ಹಳೆಯ ಅಂದಾಜು ಮಾತ್ರಾ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನದವರು ಸ್ವತಃ 1880 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅಂದಾಜು ಹಳೆಯ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಬೆಲೆಕಟ್ಟಿದ್ದರು; ಅದರ ಪ್ರಕಾರ, ಕೋಣೆ 'ಬಿ' ಯಲ್ಲಿರುವ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಕಲ್ಲುಗಳು 12,000 ಕೋಟಿ ರೂ.(1880 ರ)ನಿಯಮಗಳ/ಆ ಕಾಲದ ಬೆಲೆಯವು. ನಂತರದ ರೂಪಾಯಿ ಹಣದುಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯ ಕಲ್ಲುಗಳ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, '''ತೆರೆಯದೆ ಇರುವ ಕೋಣೆ 'ಬಿ' ಯಲ್ಲಿನ ನಿಧಿ ಇಂದಿನ ದಿನಗಳ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ರೂ.50 ಟ್ರಿಲಿಯನ್ (1 ಟ್ರಿಲಿಯನ್= 1 ಲಕ್ಷಕೋಟಿ ರೂ.) (ಯುಎಸ್ ಡಾ. 700 ಬಿಲಿಯನ್) ಮೌಲ್ಯದ್ದಾಗುವುದು.''' ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯವು ಅಪವರ್ತನೀಯವಾಗಿದೆ (ಪ್ರಾಚೀನತೆಯ ಮೌಲ್ಯ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನದು). 1880 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ, ದಾಸ್ತಾನು ಮತ್ತು ಅಂದಾಜು 1880 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಂಗೆ ರೂ. 1.8 ಆಗಿತ್ತು (1880 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ರೂಪಾಯಿಗೆ 3.3 ಒಂದು ಡಾಲರ್ ಇದ್ದಾಗ ಚಿನ್ನದ ಬೆಲೆ ಔನ್ಸ್‌ಗೆ ಯು.ಎಸ್.ಡಾ.18 ಆಗಿತ್ತು). ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅಪವರ್ತನಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲೇ ನೆಲಮಾಳಿಗೆ ಕೋಣೆ 'ಬಿ' ಯಲ್ಲಿರುವ ಚಿನ್ನವು ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ಚಲಿಸಬಹುದು.<ref>[https://www.indiatoday.in/india/south/story/kerala-temple-may-reveal-more-riches-137019-2011-07-07 Kerala's Sree Padmanabha Swamy temple may reveal more riches July 7, 2011/77-78-79]</ref> ====ವಿಫಲ ಪ್ರಯತ್ನ==== *1908 ರಲ್ಲಿ ಈ ಒಂದು 'ಬಿ' ಕಲ್ಲರೆ ಕೋಣೆಯನ್ನು ತೆರೆಯುವ ವಿಫಲ ಪ್ರಯತ್ನದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಲೇಖನವಿದೆ. "ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣದ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ, ಈ ಕೋಣೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಯಿತು." "ಜನರ ಗುಂಪು" ಒಗ್ಗೂಡಿ ಟಾರ್ಚ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆಕೋನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಆದರೆ "ಸರ್ಪಗಳ ಮುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವ" ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಕಂಡಾಗ ಅವರು ಓಡಿಹೋದರು.<ref>['Travancore: A Guide Book for the Visitor' (Oxford University Press, 1933) /11]</ref> *2011 ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೇಮಿಸಿದ ವೀಕ್ಷಕರು ಕಲ್ಲರೆ ಬಿ ಕೋಣೆಯ ಬದಿಯಕೋನೆಯನ್ನು ತೆರೆದರು. ಆದರೆ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕಲ್ಲರೆ ಕೋಣೆ ಬಿ ತೆರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಗೋಪಾಲ್ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು 2014 ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ''ದೇವಪ್ರಶ್ನಂ" ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ್ದರು. *ಮಾಜಿ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕ ಜನರಲ್ ವಿನೋದ್ ರಾಯ್ ಅವರ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲರೆ ಬಿ ಯ ಹೊರಗಿನ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ - 1991 ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮತ್ತು 2002 ರಲ್ಲಿ ಐದು ಬಾರಿ. ವಿನೋದ್ ರೈ ಅವರ ವರದಿ ಹೊರಬಂದ ನಂತರ, ರಾಜಕುಮಾರಿ ಅಶ್ವತಿ ತಿರುನಾಲ್ ಗೌರಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾಯಿ ಅವರು ಶ್ರೀ ರಾಯ್ ಅವರು ಕಲ್ಲರೆಕೋಣೆ 'ಬಿ' ಗೆ ಬದಿಯ(ಆಂಟೆಚೇಂಬರ್) ಕೋಣೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು, ಅದನ್ನು 2011 ರಲ್ಲಿ ಸಹ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ನೇಮಿಸಿದ ವೀಕ್ಷಕರು ತೆರೆದಿದ್ದರು.<ref>[ Malayala Manorama Daily, 13 August 2014;/83]</ref> ===ವಿವಾದಗಳು=== *ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಸ್ತಿಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ 2011 ರಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ಆದರೆ ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನವು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಸ್ವತಂತ್ರ ವರದಿಯನ್ನು ಕೊಡಲು ಅದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿತು. ನವೆಂಬರ್ 2012 ರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ರಾಜಮನೆತನವು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ದುರುಪಯೋಗ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿ ನೀಡಿತು.<ref>[Temple Riches: Render unto Padmanabhaswamy – The Economist, 19 February 2013]</ref> *ಏಪ್ರಿಲ್ -2016 ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಕೋಣೆಳಾದ ಬಿ, ಜಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಹಲವಾರು ಮುಂಭಾಗದ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ತೆರೆಯಲಾಗಿಲ್ಲ; ಸಿ, ಡಿ, ಇ, ಮತ್ತು ಎಫ್ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ದಾಸ್ತಾನು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು (ಆಗಸ್ಟ್ 2012 ರಲ್ಲಿ); ಮತ್ತು ಕೋಣೆ 'ಎ' ಯ ಔಪಚಾರಿಕ ದಾಸ್ತಾನು ಲೆಕ್ಕ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ದೇವಾಲಯದ ಪುರೋಹಿತರು ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಹಲವಾರು ನೂರಾರು ಮಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದೈನಂದಿನ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಂತರವಾಗಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ 1.02 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು "ಚಿನ್ನದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು" ಕೋಣೆ ಎ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಕೋಣೆಗಳಿಂದ ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು "ವಸ್ತು" ಅಥವಾ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಸ್ತುವು ಹಲವಾರು ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರಬಹುದು, ಎರಡನೆಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ 800 ಕೆಜಿ ತೂಕದ 1,95,000 'ರಸ್ಸಪ್ಪನಂಗಳು' (ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳು) ಮತ್ತು ನವರತ್ನಗಳ ಸೆಟ್ (ಒಂಬತ್ತು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವಜ್ರಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳು). ಮಾರ್ಚ್ 2013 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿ ದಾಖಲಿಸಿದದ ವಸ್ತುಗಳ ಪೈಕಿ 60,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಕಲ್ಲುಗಳಿವೆ, ದೊಡ್ಡ ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣಗಳ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ. ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಆದೇಶದ ಪ್ರಕಾರ ಇಡೀ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವವರೆಗೆ ದಾಸ್ತಾನು ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref>["Archived copy" (PDF). Archived from the original (PDF) on 8 March 2013. Retrieved 24 May 2013/ 86,85,87,87]</ref> ====ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸಮಿತಿ ನೇಮಕ==== *ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಅವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಆರೋಪಿಸಿ ಅಮಿಕಸ್ ಕ್ಯೂರಿಯಾದ (ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ) ವಕೀಲ ಗೋಪಾಲ್ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಲ್ಲಿ 577 ಪುಟಗಳ ವರದಿಯನ್ನು ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅನೇಕ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು, ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ನೈತಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕಳೆದ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ ಸಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಕೋಣೆ 'ಬಿ' ಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದರು.<ref>[Apex court finds amicus curiae report on temple disturbing". The Hindu. Retrieved 24 April 2014.]</ref> *ವರದಿಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ - "ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯು,ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರವುದು ಅಮಿಕಸ್ ಕ್ಯೂರಿಯವರಿಗೆ ಆಘಾತವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು, ಇದು ದುರುಪಯೋಗದ ಏಕೈಕ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ, ಎಂದರು. *ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಆರ್.ಎಂ.ಲೋಧಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎ.ಕೆ.ಪಟ್ನಾಯಕ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪೀಠವು 5 ಸದಸ್ಯರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ ವಿನೋದ್ ರಾಯ್ ಅವರನ್ನು ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು ಆದೇಶಿಸಿತು. ಈ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಕೆ.ಪಿ.ಇಂದಿರ, ದೇವಾಲಯದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ನಂಬಿ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಬೇಕಾದ ಇಬ್ಬರು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಐಎಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಮಾಜಿ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿ ಕೆ. ಎನ್. ಸತೀಶ್ ಅವರನ್ನು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಮೂಲಂ ತಿರುನಲ್ ರಾಮ ವರ್ಮಾ ಅವರು ದೇವಾಲಯದ ಟ್ರಸ್ಟಿಯಾಗಿ ಉಳಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಇನ್ನೂ ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಮಧ್ಯಂತರ ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ವರದಿಯು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಕೋಣೆಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅದರ ಮಾತಿಲ್ಲ. *ವರದಿಯು ಹೊಸ ಕೋಣೆಗಳಿಗೆ (ವಾಲ್ಟ್) 'ಜಿ' ಮತ್ತು (ವಾಲ್ಟ್) 'ಎಚ್' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು. ಕೋಣೆ 'ಬಿ' ಮತ್ತು ಅದರ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಕೊಠಡಿಗಳಂತೆ, ಈ ಕೋಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉಪಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಮೇ 2014 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ತೆರೆಯಲಾಗಿಲ್ಲ. ಎಂಟು ಕೋಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮುಂಚೂಣಿಯ ಹೊರಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಲೋಹಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಕಬ್ಭಿಣದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು(ಟ್ರಂಕ್) ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>["SC entrusts Padmanabhaswamy temple to five-member committee". The Hindu. Retrieved 24 April 2014./90,to98]</ref>,] *ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿ ಗೋಪಾಲ್ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಿಬಿಐ ಮತ್ತು ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಬ್ಯೂರೋ ಅಸಮ್ಮತಿ ಹಾಕಿದೆ. ಶ್ರೀ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕುರಿತಾದ ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರ ವರದಿಯನ್ನು ಐಬಿ ಅವರು, ನ್ಯಾ. ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ತರ್ಕಬದ್ಧ ತರ್ಕ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಸಂಗತಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಮ್ಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದಿದೆ. ಶ್ರೀ ಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ಕುರಿತ ತನ್ನ ಎರಡನೇ ವರದಿಯಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರೇ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ, "ಇದು ಅವರು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು [ಮುಚ್ಚಿ ದೇವನಿಂದ] ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯುವುದು ಅವರ ಬೆಳಿಗ್ಗಿನ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು." <ref>[Apex court finds amicus curiae report on temple disturbing"./99,100]</ref> ====ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ವಿರುದ್ಧ ದೂರು==== *ಅಮಿಕಸ್ ಕ್ಯೂರಿಯು (ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ವಕೀಲ ಗೋಪಾಲ್ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ಅವರು) ದೇವಾಲಯದ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ ಆರೋಪವೂ ಇದೆ. ಅವರು ದೇವಾಲಯದ ತೇವರಪ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವೇದವ್ಯಾಸ ಮಂದಿರದ ಮುಂದೆ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ರಾಜಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ತಂತ್ರಿಗಳ ವಿರೋಧದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅವರು ಹತ್ತಿರದ ಮಾರ್ಥಂಡನ್ ಮಾಧೋಮ್ ಅರಮನೆಯಿಂದ ಕಲ್ಲಿನ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಹಲವಾರು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರು. ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದು ಅರಮನೆಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಎಂದು ತಂತ್ರಿಗಳು(ಪೂಜಾರಿ) ವಿವರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅಮಿಕಸ್ ಕ್ಯೂರಿಯು ಇದನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ತಂತ್ರಿಗಳ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧದಿಂದಾಗಿ ಯಂತ್ರವು ಇದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ, ಭಗವಾನ್ ಪದ್ಮನಾಭನು ಶಂಖವನ್ನು ಊದುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು 'ಶ್ರೀಪದ ಸೂಕ್ತಂ' ಜಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಆದರೆ ಅಮಿಕಸ್ ಕ್ಯೂರಿಯು ಭಗವಂತನನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಲು 'ವೆಂಕಟೇಶ ಸುಪ್ರಭಾತಂ,ಅನ್ನು ದೈನಂದಿನ ಬೆಳಗಿನ ಘೋಷಣೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರು. ವೆಂಕಟೇಶ ಸುಪ್ರಭಾತಂ ಹಾಡಬಹುದೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕೋರಿತು. ಅದರ ನಂತರ, ಹಿರಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ನೆಡುಂಪಿಲ್ಲಿ ತರಣನಲ್ಲೂರು ಪರಮೇಶ್ವರನ್ ನಂಬೂತಿರಿಪಾಡ್ ಅವರು ದೇವಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವೆಂಕಟೇಶ ಸುಪ್ರಭಾತಂ ಪಠಣವನ್ನು ಕೂಡಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು 'ಅನ್ಯಾಮಂತ್ರ ಯಾಜನ ದೋಷಂ' (ದೇವತೆಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗದ ಮಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತೊಂದರೆ). ಈ ದೋಷಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಿ, ವೇದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಋಗ್ವೇದ ಮತ್ತು ಯಜುರ್‍ವೇದವನ್ನು ತಲಾ 12 'ಮುರಾ'ಗಳನ್ನು ಜಪಿಸಬೇಕೆಂದು ತಂತ್ರವು ಬಯಸುತ್ತದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಮೊದಲ ವರದಿಯಲ್ಲಿ, ಅಮಿಕಸ್ ಕ್ಯೂರಿಯು ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯ ಮುಂದೆ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ತಂತ್ರಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದರು.{<ref>Report of the Amicus Curiae, Pg 9;Report of the Amicus Curiae, Pg 63]</ref> ===ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ಪುನಃ ಹಿಂದಿನ ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ=== *13 ಜುಲೈ 2020 ರಂದು, ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಜನವರಿ 2011 ರ ತೀರ್ಪನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹಿಂದಿನ ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜರ ನಡುವೆ 1949 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಒಪ್ಪಂದ (ಒಪ್ಪಂದ) ದಲ್ಲಿ ವಿವಾದದ ಕಾನೂನು ಮೂಲವಿದೆ, ಇದರ ಮೂಲಕ ತಿರುವಾಂಕೂರ್ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವು ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಒಪ್ಪಂದದ VII ನೇ ವಿಧಿಯು ಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಆಡಳಿತಗಾರರಿಂದ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಿಂದ ನಡೆಸಬೇಕು, ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.<ref>[https://www.hindustantimes.com/india-news/supreme-court-upholds-the-rights-of-travancore-royal-family-to-administer-kerala-s-padmanabhaswamy-temple/story-0Ts5b1lxLfD5QOgPXGIYcM.html Tripathi, Ashutosh (13 July 2020). "Padmanabha Swamy Temple to be managed by ex-royal family, rules Supreme Court". Hindustan Times.]</ref> ====ಆಡಳಿತ ಕ್ರಮ==== *'''ತೀರ್ಪಿನ ಸಾರಾಂಶ''': *[[ದೇವಾಲಯ]]ದ ಖಜಾನೆಯ ಕೋಣೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಬೇಕೇ ಬೇಡವೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ರಾಜಮನೆತನದ ನೇತೃತ್ವದ ಆಡಳಿತ ಸಮಿತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. *ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು [[ತಿರುವಾಂಕೂರು]] ರಾಜಮನೆತನದ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸತಕ್ಕದ್ದು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ [[ತಿರುವನಂತಪುರ]] ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ನೇತೃತ್ವದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು, ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು. *‘ರಾಜಮನೆತನದ ಕೊನೆಯ [[ರಾಜ]] ಮೃತನಾದ ಒಂದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮನೆತನವು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಆತನ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ’. *ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸದ್ಯ ಮಾಡಿರುವ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಯುವುದು. ಆದರೆ, ಇನ್ನುಮುಂದೆ ಅದರ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಭರಿಸಬೇಕು. *ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಡಳಿತ ಸಮಿತಿ ಹಾಗೂ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಗಳ ರಚನೆ ಮಾಡಬೇಕು. ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳ ಕುರಿತು ಈ ಸಮಿತಿಗಳೇ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಳ್ಳತಕ್ಕದ್ದು.<ref>[https://www.prajavani.net/explainer/explainer-on-padmanabhaswamy-temple-supreme-court-and-travancore-royal-family-744763.html ರಾಜಮನೆತನದ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ಸಿರಿವಂತ ದೇಗುಲ;ಪಿಟಿಐ;d: 14 ಜುಲೈ 2020,]</ref> ==ನೋಡಿ== *[[ಕೇರಳ]] *[[ಕೇರಳದ ಇತಿಹಾಸ]] ===ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ=== *[https://www.prajavani.net/explainer/explainer-on-padmanabhaswamy-temple-supreme-court-and-travancore-royal-family-744763.html ರಾಜಮನೆತನದ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ಸಿರಿವಂತ ದೇಗುಲ;ಪಿಟಿಐ;d: 14 ಜುಲೈ 2020;ಆಧಾರ: ಪಿಟಿಐ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮೂಲಗಳು] *[https://www.prajavani.net/stories/india-news/supreme-court-upholds-the-rights-of-travancore-royal-family-in-the-administration-sree-744518.html ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ಆದೇಶ ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌;ತಿರುವನಂತಪುರ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ: ಸುಪ್ರೀಂ;d: 14 ಜುಲೈ 2020] *[https://www.prajavani.net/stories/india-news/the-padmanabhaswamy-temple-in-trivandrum-is-a-mystery-744832.html ತಿರುವನಂತಪುರದ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ ಎಷ್ಟು ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧವೋ ಅಷ್ಟೇ ನಿಗೂಢ!ಪ್ರಜಾವಾಣಿ; d: 14 ಜುಲೈ 2020] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist| 2}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು]] f1l8bm7lnozhbqlpqr5qcd5xb7uy9mc 0 130494 1370993 1348942 2026-03-31T20:39:43Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370993 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Thekua - Chhath Festival - Kolkata 2013-11-09 4316.JPG|thumb]] '''ಠೇಕುವಾ''' (''ಠೋಕ್ವಾ'' ಅಥವಾ ''ಠೇಕರಿ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]]ದ ಒಂದು ಒಣ ಸಿಹಿತಿನಿಸಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಿಹಾರ, ಝಾರ್ಖಂಡ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಪೂರ್ವ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ (ಪೂರ್ವಾಂಚಲ) ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ತೆರಾಯಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. [[ಛಠ್]] ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಠೇಕುವಾ ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾದ ಪೂಜ್ಯ [[ಪ್ರಸಾದ]]ವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.telegraphindia.com/states/jharkhand/sun-god-to-smile-on-devotees-scientists-say/cid/1715684|title=Sun god to smile on devotees, scientists say|website=www.telegraphindia.com|language=en|access-date=2019-11-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.guwahatiplus.com/article-detail/thekua-the-blessing-of-chhath-maiya|title=Thekua: The blessing Of Chhath Maiya|website=G Plus|language=en|access-date=2019-11-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/life-style/food-news/all-you-need-to-know-about-thekua-and-how-you-can-make-it-at-home/photostory/71854374.cms|title=All you need to know about Thekua and how you can make it at home|date=2019-11-02|website=The Times of India|language=en|access-date=2019-11-15}}</ref> ಈ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="toi_thekua">{{Cite news|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-01/ludhiana/30345212_1_chhath-puja-ancient-hindu-festival-sun-god|title='Rasiao-kheer', 'thekua' make for festive platter|date=1 November 2011|work=[[ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ]]|access-date=13 March 2012|archive-date=11 ಮೇ 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130511191915/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-11-01/ludhiana/30345212_1_chhath-puja-ancient-hindu-festival-sun-god|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://food.ndtv.com/food-drinks/chhath-puja-2019-thekua-and-more-5-traditional-recipes-to-celebrate-the-festival-with-2125804|title=Chhath Puja 2019: Thekua And More; 5 Traditional Recipes To Celebrate The Festival With|website=NDTV Food|access-date=2019-11-15|archive-date=2019-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20191115033443/https://food.ndtv.com/food-drinks/chhath-puja-2019-thekua-and-more-5-traditional-recipes-to-celebrate-the-festival-with-2125804|url-status=dead}}</ref> ಠೇಕುವಾದ ಮುಖ್ಯ ಘಟಕಾಂಶಗಳೆಂದರೆ ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟು, ಸಕ್ಕರೆ ಪಾಕ ಮತ್ತು [[ತುಪ್ಪ]]. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಕ್ಕರೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ [[ಬೆಲ್ಲ]]ವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.<ref name="toi_thekua"/> ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಈ ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಘಟಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರುಚಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಏಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಕೆಂಪು ಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದು ಬಣ್ಣ ಬರುವವರೆಗೆ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ವನಸ್ಪತಿ ತೈಲದಲ್ಲಿ ಕರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಿಸಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಮೃದುವಾಗಿದ್ದು ತಣ್ಣಗಾದ ನಂತರ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಂರಕ್ಷಕ ವಸ್ತುವಿನ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ತಿನ್ನುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಹಲವಾರು ದಿನ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಬಹುದು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.bawarchi.com/bihar/bihari23.html Recipe] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಿಹಿ ತಿನಿಸುಗಳು]] 4561oqj8qfgc6h12271vyhqjciy3on2 0 133690 1371097 1335541 2026-04-01T11:29:02Z VASANTH S.N. 728 ಅಂತರ್ವಿಕಿ 1371097 wikitext text/x-wiki == ಅರೇಹಳ್ಳಿ == ಅರೇಹಳ್ಳಿಯೂ [[ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ಬೇಲೂರು]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲಿರುವ ಒಂದು ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ೪೬ ಕಿ ಮೀ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿಯಿಂದ ೨೨೮ ಕಿ ಮೀ ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು ೯೫೩ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದು [[ಕಾಫಿ]] ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ {| |+ ಅರೇಹಳ್ಳಿ |- | ದೇಶ  || ಭಾರತ |- | ರಾಜ್ಯ  || ಕರ್ನಾಟಕ |- | ಜಿಲ್ಲೆ  || ಹಾಸನ |- | ತಾಲ್ಲೂಕು  || ಬೇಲೂರು |- | ಸಮಯ ವಲಯ  || IST (UTC+5:30) |- | ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳು || 13°03'N  75°50' E |- | ಪಿನ್ ಕೋಡ್  || ೫೭೩೧೦೧ |- | ಎಸ್.ಟಿ.ಡಿ ಕೋಡ್  || ೦೮೧೭೭ |} == ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ == ೨೦೧೧ನೇ [[ಜನಗಣತಿ (ಗಣತಿ)|ಜನಗಣತಿಯ]] ಪ್ರಕಾರ ಅರೇಹಳ್ಳಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೭೪೬೭. ಅದರಲ್ಲಿ ೩೬೩೭ ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೩೮೩೦ ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ. === ಸಾರಿಗೆ === ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ. ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. [[ಸಕಲೇಶಪುರ|ಸಕಲೇಶಪುರದಿಂದ]] ೧೪ ಕಿ ಮೀ ಹಾಗೂ ಬೇಲೂರುನಿಂದ ೨೨ ಕಿ ಮೀ ಇದ್ದು ಬಸ್ಸಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]], [[ಮೂಡಿಗೆರೆ]] ಹಾಗೂ ಹಾಸನಕ್ಕೆ ತೆರಳಲು ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗವಿದೆ. == ಕೃಷಿ == ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರು ತಮ್ಮ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅರೇಹಳ್ಳಿ ಕಾಫಿ ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ [[ಕರಿಮೆಣಸು|ಕಾಳುಮೆಣಸು]], [[ಶುಂಠಿ|ಶುಂಠಿಯನ್ನು]] ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == ಅರೇಹಳ್ಳಿ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ ಬೇಲೂರು ಬ್ಲಾಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಶಾಲಾ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 22 ಶಾಲೆ ಗಳಿವೆ. ಅರೇಹಳ್ಳಿ ಯೂ ಅನೇಕ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳಿವೆ. == ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು == ಅರೇಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ ಹಾಗೂ ಪಶು ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಇದೆ == ಸಂತೆ ಮತ್ತು ಜಾತ್ರೆ == ಪ್ರತಿ ಸೋಮವಾರ ಅರೇಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರು ಬರುತ್ತಾರೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಾರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ ಶನೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೆಂಡಸೇವೆ, ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. {{Unreferenced}} { [[ವರ್ಗ:ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ]] tcd878zyn9j24oly0kmdc8heo4hna70 0 134398 1371074 1334620 2026-04-01T10:23:49Z VASANTH S.N. 728 ಅಂತರ್ವಿಕಿ 1371074 wikitext text/x-wiki ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಜೈನ ಬಸದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ==ಸ್ಥಳ== ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] ತಾಲೂಕು [[ಹೊಸಬೆಟ್ಟು]] ಗ್ರಾಮದ ಪಾದೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಯ ಪ್ರಾಕಾರಕ್ಕೆ ತಾಗಿಕೊಂಡು ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಹೊಸಬೆಟ್ಟು, ಶ್ರೀ ಧರ್ಮನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಕಾದು ೬ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ==ಮಾರ್ಗ== ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, [[ಕಾರ್ಕಳ]], ಬೆಳ್ಳಣ್, ಶಿರ್ವ, ಮಂಚಕಲ್. ಶಾಂತಿಗುಡ್ಡ, ಪಾದೂರು, [[ಹೊಸಬೆಟ್ಟು]] ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬಸದಿಯನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಇನ್ನೊಂದು ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿಯೂ ಸಹ ಬರಬಹುದು. ==ಇತಿಹಾಸ== ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕುಟುಂಬ ಕುತ್ಯಾರು ಅರಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕುಟುಂಬವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಜೈನ ಮಠ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಬಸದಿಯು ಇಲ್ಲಿಯ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ ಪರಸು ಕುಂದಯ್ಯ ಹೆಗ್ಡೆ ಕುತ್ಯಾರು ಅರಮನೆ ಅವರಿಂದ ಸುಮಾರು ೫೦೦ ರಿಂದ ೬೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. ಬಸದಿಯು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ನೂತನವಾಗಿ ಪುನರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡು, ಧಾಮ ಸಂಪ್ರೋಕ್ಷಣಾದಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ಜರುಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಬಸದಿಗೆ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆ ಇತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರರು ಮೂಲ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈಗ ನೂತನ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆ ಇಲ್ಲ. ಮೇಗಿನ ನೆಲೆಯ ತೀರ್ಥಂಕರರು ಕೆಳಗಿನ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite book |last1=ಶೆಣೈ |first1=ಉಮಾನಾಥ ವೈ |title=ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿನ ಮಂದಿರಗಳ ದರ್ಶನ |publisher=ಮಂಜೂಶ್ರೀ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್‌ |page=೩೩೩-೩೩೪ |edition=೧}}</ref> ==ಒಳಾಂಗಣ ವಿನ್ಯಾಸ== ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ, ೨೪ [[ತೀರ್ಥಂಕರ|ತೀರ್ಥಂಕರರ]] ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮಯಕ್ಷ ಹಾಗೂ [[ಪದ್ಮಾವತಿ|ಪದ್ಮಾವತೀ]] ಅಮ್ಮನವರ ಬಿಂಬಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಎಡಬಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೧ ಇಂಚು ಎತ್ತರ ಕಲ್ಲಿನ ದ್ವಾರಪಾಲಕರು ಇದ್ದಾರೆ. ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಂಟಪಗಳು ಇದ್ದು ಅವು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗುಡಿ. ಗಂಧಕುಟಿಯಲ್ಲಿ ಇತರ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಕಂಚಿನ ವಿಗ್ರಹಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು, ಶ್ರುತ ಬಿಂಬಗಳು ಇವೆ. ಕಾರಣಿಕ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಯು ಶ್ರದ್ಧಾ ಭಕಿಯಿಂದ ಜರಗುತ್ತಿದ್ದು ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವಾಲಂಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಅಮ್ಮನವರ ಬಿಂಬ, ಮೂಲ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಿಂಬಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಇದೆ. ಬಸದಿಯ ಎಡದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ ಹಾಗೂ ನಾಗದೇವರ ಬಿಂಬಗಳಿವೆ. ವೀಣಾಧಾರಿಯಾದ ನಾಗಬ್ರಹ್ಮರ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ದಶದಿಕ್ಷಾಲಕರ ಶಿಲೆಗಳಿವೆ. ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕುಡ [[ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ]] ಹಾಗೂ ಕಾಳಮ್ಮ ದೈವಗಳ ಗುಡಿಗಳಿವೆ. ==ಒಡವೆಗಳು== ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ದೇಹ ಕವಚವಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಳ್ಳಿಯ ಆಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳಾದ ಪೀಠ, ಕುಕ್ಕುಟೋರಗ ವಾಹನ, ಸರ, ಸತ್ತಿಗೆ ಪತಾಕೆ, ನೆರಿಗೆ ಮುಂತಾದ ವಸ್ತುಗಳಿವೆ. ಮೂಲನಾಯಕ ಕರಿಶಿಲೆ - ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿ, ಎತರ ೨೦ ಇಂಚು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪ್ರಭಾವಳಿ ಇದೆ. ಬಿಂಬವು ಅಷ್ಟ ಮಹಾಪ್ರಾತಿಹಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿದೆ. ==ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳು== ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವವು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಜರಗುತ್ತದೆ. [[ಯಕ್ಷ]] - [[ಯಕ್ಷಿಣಿ|ಯಕ್ಷಿಯರಿಂದ]] ಒಡಗೂಡಿದೆ. ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ವಜ್ರಲೇಪನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಜಲಾಭಿಷೇಕ ಹಾಗೂ ಗಂಧಾಭಿಷೇಕ ಜರಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಪೂಜೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜರುಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಪೂಜೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಜರಗುತ್ತಿದೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳ ಸಂದರ್ಭ, [[ನಾಗ ಪಂಚಮಿ|ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ]], ನೂಲ ಹುಣ್ಣಿಮೆ, ಕದಿರು ಕಟ್ಟುವುದು, [[ಸಿಂಹ ಮಾಸ]]ದ ಪೂಜೆಗಳು, [[ನವರಾತ್ರಿ]] ಪೂಜೆ, ವರ್ಧಮಾನ ತೀರ್ಥಂಕರರ ನಿರ್ವಾಣ ಪೂಜೆ, [[ಯುಗಾದಿ]] ಪೂಜೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] mo51vwm700920bkb1cbj07eendxxs1m 1371075 1371074 2026-04-01T10:24:08Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371075 wikitext text/x-wiki ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಜೈನ ಬಸದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ==ಸ್ಥಳ== ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] ತಾಲೂಕು [[ಹೊಸಬೆಟ್ಟು]] ಗ್ರಾಮದ ಪಾದೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಯ ಪ್ರಾಕಾರಕ್ಕೆ ತಾಗಿಕೊಂಡು ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಹೊಸಬೆಟ್ಟು, ಶ್ರೀ ಧರ್ಮನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಕಾದು ೬ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ==ಮಾರ್ಗ== ಮೂಡುಬಿದಿರೆ, [[ಕಾರ್ಕಳ]], ಬೆಳ್ಳಣ್, ಶಿರ್ವ, ಮಂಚಕಲ್. ಶಾಂತಿಗುಡ್ಡ, ಪಾದೂರು, [[ಹೊಸಬೆಟ್ಟು]] ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬಸದಿಯನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಇನ್ನೊಂದು ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿಯೂ ಸಹ ಬರಬಹುದು. ==ಇತಿಹಾಸ== ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕುಟುಂಬ ಕುತ್ಯಾರು ಅರಮನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕುಟುಂಬವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಜೈನ ಮಠ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಬಸದಿಯು ಇಲ್ಲಿಯ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ ಪರಸು ಕುಂದಯ್ಯ ಹೆಗ್ಡೆ ಕುತ್ಯಾರು ಅರಮನೆ ಅವರಿಂದ ಸುಮಾರು ೫೦೦ ರಿಂದ ೬೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. ಬಸದಿಯು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ನೂತನವಾಗಿ ಪುನರ್‌ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡು, ಧಾಮ ಸಂಪ್ರೋಕ್ಷಣಾದಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ಜರುಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಬಸದಿಗೆ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆ ಇತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರರು ಮೂಲ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈಗ ನೂತನ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆ ಇಲ್ಲ. ಮೇಗಿನ ನೆಲೆಯ ತೀರ್ಥಂಕರರು ಕೆಳಗಿನ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{cite book |last1=ಶೆಣೈ |first1=ಉಮಾನಾಥ ವೈ |title=ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿನ ಮಂದಿರಗಳ ದರ್ಶನ |publisher=ಮಂಜೂಶ್ರೀ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್‌ |page=೩೩೩-೩೩೪ |edition=೧}}</ref> ==ಒಳಾಂಗಣ ವಿನ್ಯಾಸ== ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ, ೨೪ [[ತೀರ್ಥಂಕರ|ತೀರ್ಥಂಕರರ]] ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮಯಕ್ಷ ಹಾಗೂ [[ಪದ್ಮಾವತಿ|ಪದ್ಮಾವತೀ]] ಅಮ್ಮನವರ ಬಿಂಬಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಎಡಬಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೧ ಇಂಚು ಎತ್ತರ ಕಲ್ಲಿನ ದ್ವಾರಪಾಲಕರು ಇದ್ದಾರೆ. ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಂಟಪಗಳು ಇದ್ದು ಅವು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗುಡಿ. ಗಂಧಕುಟಿಯಲ್ಲಿ ಇತರ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಕಂಚಿನ ವಿಗ್ರಹಗಳು, ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು, ಶ್ರುತ ಬಿಂಬಗಳು ಇವೆ. ಕಾರಣಿಕ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಯು ಶ್ರದ್ಧಾ ಭಕಿಯಿಂದ ಜರಗುತ್ತಿದ್ದು ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವಾಲಂಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಅಮ್ಮನವರ ಬಿಂಬ, ಮೂಲ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಿಂಬಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಇದೆ. ಬಸದಿಯ ಎಡದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ ಹಾಗೂ ನಾಗದೇವರ ಬಿಂಬಗಳಿವೆ. ವೀಣಾಧಾರಿಯಾದ ನಾಗಬ್ರಹ್ಮರ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ದಶದಿಕ್ಷಾಲಕರ ಶಿಲೆಗಳಿವೆ. ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕುಡ [[ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ]] ಹಾಗೂ ಕಾಳಮ್ಮ ದೈವಗಳ ಗುಡಿಗಳಿವೆ. ==ಒಡವೆಗಳು== ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ದೇಹ ಕವಚವಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಳ್ಳಿಯ ಆಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳಾದ ಪೀಠ, ಕುಕ್ಕುಟೋರಗ ವಾಹನ, ಸರ, ಸತ್ತಿಗೆ ಪತಾಕೆ, ನೆರಿಗೆ ಮುಂತಾದ ವಸ್ತುಗಳಿವೆ. ಮೂಲನಾಯಕ ಕರಿಶಿಲೆ - ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿ, ಎತರ ೨೦ ಇಂಚು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪ್ರಭಾವಳಿ ಇದೆ. ಬಿಂಬವು ಅಷ್ಟ ಮಹಾಪ್ರಾತಿಹಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿದೆ. ==ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳು== ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವವು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಜರಗುತ್ತದೆ. [[ಯಕ್ಷ]] - [[ಯಕ್ಷಿಣಿ|ಯಕ್ಷಿಯರಿಂದ]] ಒಡಗೂಡಿದೆ. ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ವಜ್ರಲೇಪನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಜಲಾಭಿಷೇಕ ಹಾಗೂ ಗಂಧಾಭಿಷೇಕ ಜರಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಪೂಜೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜರುಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸಾಯಂಕಾಲದ ಪೂಜೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಜರಗುತ್ತಿದೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳ ಸಂದರ್ಭ, [[ನಾಗ ಪಂಚಮಿ|ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ]], ನೂಲ ಹುಣ್ಣಿಮೆ, ಕದಿರು ಕಟ್ಟುವುದು, [[ಸಿಂಹ ಮಾಸ]]ದ ಪೂಜೆಗಳು, [[ನವರಾತ್ರಿ]] ಪೂಜೆ, ವರ್ಧಮಾನ ತೀರ್ಥಂಕರರ ನಿರ್ವಾಣ ಪೂಜೆ, [[ಯುಗಾದಿ]] ಪೂಜೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] h7nsdn9u5pw3rf6w55d9dve5s2xc766 0 134609 1371084 1334632 2026-04-01T10:42:17Z VASANTH S.N. 728 ಅಂತರ್ವಿಕಿ 1371084 wikitext text/x-wiki ==ಪೀಠಿಕೆ== ಶ್ರೀ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ ಕಲ್ಲು ಬಸದಿಯು [[ಕಾರ್ಕಳ]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಿರಿಯಂಗಡಿಯಲಿದೆ. ಇದು ಹಿರಿಯಂಗಡಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸದಿಯಾಗಿದೆ. ==ಹೊರಾಂಗಣ== '''ಈ ಬಸದಿಯ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗುರುಬಸದಿ ಹಾಗೂ ಬಲಬದಿಯಲ್ಲಿ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಇದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಕಳ ಜೈನಮಠಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ''' ==ಮಾರ್ಗ== ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಎರಡು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಲು [[ಆನೆಕೆರೆ ಕಾರ್ಕಳ|ಆನೆಕೆರೆಯಿಂದ]] ಹಿರಿಯಂಗಡಿ ರಸ್ತೆ ಮೂಲಕ ಸಾಗಬೇಕು. ==ಇತಿಹಾಸ== ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥ ಕಲ್ಲು ಬಸದಿಯನ್ನು ವೀರಪಾಂಡ್ಯ ಭೈರವ ಅರಸರ ವಂಶಸ್ಥರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಏಳುನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಒಳಾಂಗಣ ವಿನ್ಯಾಸ== ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭದ್ರ ಮಂಟಪವಿದ್ದು ೧೬ ಕಂಬಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆ ಇಲ್ಲ. ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾನಸ್ತಂಭವಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿರುವ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ೯ ಬಸದಿಗಳಿಗೆ ಇದೊಂದೇ ಮಾನಸ್ತಂಭವಾಗಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು [[ಪಾರಿಜಾತ]] ಹೂವಿನ ಗಿಡ ಹಾಗೂ ಬಸದಿಯ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೀರ್ಥ ಬಾವಿ ಇದೆ. ಸುತ್ತಲೂ ಮುರ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಇದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಬಸದಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಗೋಪುರ ಮಂಟಪವು ಪಟ್ಟಕಗಳಿರುವ ೧೦ ಪ್ರಬಲ ಶಿಲಾಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ ರೂಪಿತವಾದ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. ಬಸದಿಯು ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಹತ್ತುವಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಚಿತ್ರಗಳಿಲ್ಲ. ಕಲ್ಲಿನ ದ್ವಾರದ ಮೇಲೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಆಕೃತಿ ಇದೆ. ಬಸದಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳ ಮಂಟಪವಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ೫ ಜಯ ಘಂಟೆಗಳನ್ನು ತೂಗುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಂಬಗಳು ಚೌಕಾಕೃತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಅದರ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇದು ತೀರ್ಥಂಕರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಸಿಗುವ ಮಂಟಪವನ್ನು ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಗಂಧಕುಟಿ ಇಲ್ಲ. ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದ ಮುಂದೆ ಶುಕನಾಸವಿದೆ. ಅನಂತರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗುಡಿ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಗರ್ಭಗೃಹ ಸುಖನಾಸಗಳು ಚತುರಸ್ರವಾಗಿದ್ದು ಇಡೀ ಬಸದಿಯು ಆಯತಾಕಾರದ ಅಧಿಷ್ಠಾನದ ಮೇಲೆ ಶಿಲಾಮಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. ೧೨ ಬಲವಾದ ಕಂಬಗಳಿಂದ ಭದ್ರವಾಗಿದೆ. ಭಗವಾನ್ ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಸ್ವರ್ಗ ಸೋಪಾನದಂತೆ ಭದ್ರ ಮಂಟಪ, ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪ, ಶುಕನಾಸ, ಗರ್ಭಗೃಹಗಳು ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಬಸದಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ಪಥವಿದೆ.<ref>{{cite book |last1=ಶೆಣೈ |first1=ಉಮಾನಾಥ ವೈ |title=ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿನ ಮಂದಿರಗಳ ದರ್ಶನ |publisher=ಮಂಜೂಶ್ರೀ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ |location=ಉಜಿರೆ |pages=೩೮ |edition=೧}}</ref> ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತೆ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರ ವಿಗ್ರಹವಿಲ್ಲ.ಮೂಲ ಸ್ವಾಮಿಯದ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಕಪ್ಪು ಶಿಲೆಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಎತ್ತರವು ಸುಮಾರು ಮೂರುವರೆ ಅಡಿ ಆಗಿದ್ದು ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮಕರ ತೋರಣಗಳ ಅಲಂಕಾರವಿಲ್ಲ. ಸ್ವಾಮಿಗೆ ನಿತ್ಯವೂ ಜಲಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದಿನದ ಬೆಳಗಿನ ಹೊತ್ತು ಮಾತ್ರ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ [[ದೀಪಾವಳಿ]] ಪೂಜೆ, ನೂಲ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ [[ದಶಲಕ್ಷಣ ಪರ್ವ|ದಶಲಕ್ಷಣ]] ಪರ್ವವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲವಂತೆ. ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ವಿಗ್ರಹವಿಲ್ಲ. ಬಸದಿಯ ನೆಲವು ಶಿಲಾಮಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಮಾಡು ಆಧುನಿಕ ಹಂಚುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] 52pryboyyyswm9n4cmgqoccx3lza986 1371085 1371084 2026-04-01T10:42:36Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371085 wikitext text/x-wiki ==ಪೀಠಿಕೆ== ಶ್ರೀ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ ಕಲ್ಲು ಬಸದಿಯು [[ಕಾರ್ಕಳ]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಿರಿಯಂಗಡಿಯಲಿದೆ. ಇದು ಹಿರಿಯಂಗಡಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಸದಿಯಾಗಿದೆ. ==ಹೊರಾಂಗಣ== '''ಈ ಬಸದಿಯ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗುರುಬಸದಿ ಹಾಗೂ ಬಲಬದಿಯಲ್ಲಿ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಇದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಕಳ ಜೈನಮಠಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ''' ==ಮಾರ್ಗ== ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಎರಡು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಲು [[ಆನೆಕೆರೆ ಕಾರ್ಕಳ|ಆನೆಕೆರೆಯಿಂದ]] ಹಿರಿಯಂಗಡಿ ರಸ್ತೆ ಮೂಲಕ ಸಾಗಬೇಕು. ==ಇತಿಹಾಸ== ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥ ಕಲ್ಲು ಬಸದಿಯನ್ನು ವೀರಪಾಂಡ್ಯ ಭೈರವ ಅರಸರ ವಂಶಸ್ಥರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಏಳುನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಒಳಾಂಗಣ ವಿನ್ಯಾಸ== ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭದ್ರ ಮಂಟಪವಿದ್ದು ೧೬ ಕಂಬಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆ ಇಲ್ಲ. ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾನಸ್ತಂಭವಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿರುವ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ೯ ಬಸದಿಗಳಿಗೆ ಇದೊಂದೇ ಮಾನಸ್ತಂಭವಾಗಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು [[ಪಾರಿಜಾತ]] ಹೂವಿನ ಗಿಡ ಹಾಗೂ ಬಸದಿಯ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೀರ್ಥ ಬಾವಿ ಇದೆ. ಸುತ್ತಲೂ ಮುರ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ ಇದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಬಸದಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಗೋಪುರ ಮಂಟಪವು ಪಟ್ಟಕಗಳಿರುವ ೧೦ ಪ್ರಬಲ ಶಿಲಾಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ ರೂಪಿತವಾದ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. ಬಸದಿಯು ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಹತ್ತುವಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಚಿತ್ರಗಳಿಲ್ಲ. ಕಲ್ಲಿನ ದ್ವಾರದ ಮೇಲೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಆಕೃತಿ ಇದೆ. ಬಸದಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳ ಮಂಟಪವಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ೫ ಜಯ ಘಂಟೆಗಳನ್ನು ತೂಗುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಂಬಗಳು ಚೌಕಾಕೃತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಅದರ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಲ್ಲ. ಇದು ತೀರ್ಥಂಕರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಸಿಗುವ ಮಂಟಪವನ್ನು ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಗಂಧಕುಟಿ ಇಲ್ಲ. ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದ ಮುಂದೆ ಶುಕನಾಸವಿದೆ. ಅನಂತರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗುಡಿ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಗರ್ಭಗೃಹ ಸುಖನಾಸಗಳು ಚತುರಸ್ರವಾಗಿದ್ದು ಇಡೀ ಬಸದಿಯು ಆಯತಾಕಾರದ ಅಧಿಷ್ಠಾನದ ಮೇಲೆ ಶಿಲಾಮಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. ೧೨ ಬಲವಾದ ಕಂಬಗಳಿಂದ ಭದ್ರವಾಗಿದೆ. ಭಗವಾನ್ ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಸ್ವರ್ಗ ಸೋಪಾನದಂತೆ ಭದ್ರ ಮಂಟಪ, ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪ, ಶುಕನಾಸ, ಗರ್ಭಗೃಹಗಳು ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಬಸದಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ಪಥವಿದೆ.<ref>{{cite book |last1=ಶೆಣೈ |first1=ಉಮಾನಾಥ ವೈ |title=ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿನ ಮಂದಿರಗಳ ದರ್ಶನ |publisher=ಮಂಜೂಶ್ರೀ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ |location=ಉಜಿರೆ |pages=೩೮ |edition=೧}}</ref> ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತೆ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರ ವಿಗ್ರಹವಿಲ್ಲ.ಮೂಲ ಸ್ವಾಮಿಯದ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಕಪ್ಪು ಶಿಲೆಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಎತ್ತರವು ಸುಮಾರು ಮೂರುವರೆ ಅಡಿ ಆಗಿದ್ದು ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮೂರ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮಕರ ತೋರಣಗಳ ಅಲಂಕಾರವಿಲ್ಲ. ಸ್ವಾಮಿಗೆ ನಿತ್ಯವೂ ಜಲಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದಿನದ ಬೆಳಗಿನ ಹೊತ್ತು ಮಾತ್ರ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ [[ದೀಪಾವಳಿ]] ಪೂಜೆ, ನೂಲ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ [[ದಶಲಕ್ಷಣ ಪರ್ವ|ದಶಲಕ್ಷಣ]] ಪರ್ವವನ್ನು ಆಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲವಂತೆ. ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ವಿಗ್ರಹವಿಲ್ಲ. ಬಸದಿಯ ನೆಲವು ಶಿಲಾಮಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಮಾಡು ಆಧುನಿಕ ಹಂಚುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ]] jub02toalgo8h4bo6amloiygrbae7s5 0 134640 1371078 1334622 2026-04-01T10:32:03Z VASANTH S.N. 728 ಅಂತರ್ವಿಕಿ 1371078 wikitext text/x-wiki ಕೋಟೆಕೇರಿ ಬಸದಿ [[ಮೂಲ್ಕಿ]] ಇದನ್ನು ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಸದಿಯು [[ಮಂಗಳೂರು]] ತಾಲೂಕು ಬಪ್ಪನಾಡು ಗ್ರಾಮದ ಮೂಲ್ಕಿಯಲ್ಲಿದೆ. ==ಬಸದಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಗ್ರಹಗಳು== ಬಸದಿಯ ಮೂರು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ಗದ್ದೆಯಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಎದುರು [[ಮಾನಸ್ತಂಭ]]ವಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮೂರ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಒಂದು ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹ ಇದೆ. ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಿಳಿ ಪಂಚಲೋಹದ ನಿಂತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಬಿಳಿ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಪರ್ಯಂಕಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಸಣ್ಣದಾದ ಕಪ್ಪುಶಿಲೆಯ ಪರ್ಯಂಕಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ, ಕಂಚಿನ ನಿಂತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಚ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹ, ಕಂಚಿನ ೨೪ ತೀರ್ಥಂಕರರಿರುವ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿ, ಕಂಚಿನ ಶ್ರುತಗಣದೇವರ ಮೂರ್ತಿ, ಕಂಚಿನ ಶ್ರೀ ಸರಸ್ವತೀದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿ, ಪದ್ಮಾವತಿದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ==ಬಸದಿಯ ಹೊರಾಂಗಣ== ಬಸದಿಯ ಎದುರು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿರುವ ಮಾನಸ್ತಂಭವಿದೆ. ಮಾನಸ್ತಂಭದ ಎದುರುಗಡೆ ಬಲಿಕಲ್ಲು, ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ೬ ರಂತೆ ದೇವರ ಕುಣಿತದ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಇವೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಕುಳಿತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿಒಂದೊಂದು ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಕೆಳಗಡೆ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನರ್ತಕಿಯರ ನರ್ತನ ಮಾಡುವ ಕೆತ್ತನೆ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ಮಾನಸ್ತಂಭದ ತುದಿಯಲ್ಲಿಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮಂಟಪವಿದ್ದು, ಅಲ್ಲೊಂದು ಸಣ್ಣ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ. ಅಂಗಳದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿದೆ. ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಕೆಳಗಡೆ ಕಲ್ಲಿನ ನಾಗರ ಮೂರ್ತಿ, [[ತ್ರಿಶೂಲ]] ಕೂಡ ಇದೆ. ಬೇರೆ ಯಾವ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಇಲ್ಲ. ೪ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಬಲಿಕಲ್ಲು ಮಾನಸ್ತಂಭದೆದುರು ಇದೆ. ಶಿಲಾಶಾಸನ ಇತ್ಯಾದಿ ಇಲ್ಲ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಮೂರು ಅಡಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಪ್ರಾಕಾರ ಮೂರು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರಇದೆ. <ref>{{cite book |last1=ಶೆಣೈ |first1=ಉಮಾನಾಥ ವೈ |title=ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿನ ಮಂದಿರಗಳ ದರ್ಶನ |publisher=ಮಂಜುಶ್ರೀ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ |location=ಉಜಿರೆ |pages=೨೭೪ |edition=೧}}</ref>ಶ್ರೀ ==ಮೂರ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ== ಜಗಲಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಬರುವಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪವಿಲ್ಲ. ಈಗ ಇರುವ ಮಂಟಪವನ್ನು ಘಂಟ ಮಂಟಪ ಎಂದುಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಜಾಗಟೆ]], ಜಯ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೂಗುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಂಟಪದ ನಂತರ ಸಿಗುವುದೇ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪ. ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಗಂಧಕುಟಿಯಿದೆ. ನಂತರ ಗಂಧದಕೋಟೆಯ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತಾ ಗಣದರ ಪಾದದ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನಿತ್ಯವೂ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮಾತೆ [[ಪದ್ಮಾವತಿ]] ದೇವಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಸದಿಯು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿರುತ್ತದೆ. ಅವರ ಕಾಲಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕುಟ ಸರ್ಪ ಇದೆ. ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ, ರಥೋತ್ಸವ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲ. ===ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಹಬ್ಬಗಳ ಆಚರಣೆ=== ಬಸದಿಯ ಮೂಲ ಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿರುವ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಪಂಚಲೋಹ ಎರಡು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ನಿಂತ ವಿಗ್ರಹ ಶ್ರೀದೇವರ ಕಾಲಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಎಡಬಲಗಳಲ್ಲಿ [[ಯಕ್ಷ]] [[ಯಕ್ಷಿಣಿ|ಯಕ್ಷಿಯರ]] ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ದೇವರ ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರಭಾವಳಿ ಇದೆ. ದಿನಂಪ್ರತಿ ಶ್ರೀದೇವರಿಗೆ ಜಲಾಭಿಷೇಕ, ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕ, ಪೂಜೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ [[ನಾಗ ಪಂಚಮಿ|ನಾಗರಪಂಚಮಿ]], [[ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ|ಶ್ರಾವಣ]], [[ನವರಾತ್ರಿ]], [[ದೀಪಾವಳಿ]], [[ಯುಗಾದಿ]] ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ನವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಸೀರೆ ಉಡಿಸಿ, ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಬಂದಂತಹ ಹರಕೆಯ ೧೦ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] 2bjdz6ixroo1nbdl044n8tuai9z8heo 1371079 1371078 2026-04-01T10:32:25Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371079 wikitext text/x-wiki ಕೋಟೆಕೇರಿ ಬಸದಿ [[ಮೂಲ್ಕಿ]] ಇದನ್ನು ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಸದಿಯು [[ಮಂಗಳೂರು]] ತಾಲೂಕು ಬಪ್ಪನಾಡು ಗ್ರಾಮದ ಮೂಲ್ಕಿಯಲ್ಲಿದೆ. ==ಬಸದಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಗ್ರಹಗಳು== ಬಸದಿಯ ಮೂರು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ಗದ್ದೆಯಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಎದುರು [[ಮಾನಸ್ತಂಭ]]ವಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮೂರ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಒಂದು ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹ ಇದೆ. ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಿಳಿ ಪಂಚಲೋಹದ ನಿಂತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಬಿಳಿ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಪರ್ಯಂಕಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಸಣ್ಣದಾದ ಕಪ್ಪುಶಿಲೆಯ ಪರ್ಯಂಕಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ, ಕಂಚಿನ ನಿಂತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಚ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹ, ಕಂಚಿನ ೨೪ ತೀರ್ಥಂಕರರಿರುವ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿ, ಕಂಚಿನ ಶ್ರುತಗಣದೇವರ ಮೂರ್ತಿ, ಕಂಚಿನ ಶ್ರೀ ಸರಸ್ವತೀದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿ, ಪದ್ಮಾವತಿದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ==ಬಸದಿಯ ಹೊರಾಂಗಣ== ಬಸದಿಯ ಎದುರು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿರುವ ಮಾನಸ್ತಂಭವಿದೆ. ಮಾನಸ್ತಂಭದ ಎದುರುಗಡೆ ಬಲಿಕಲ್ಲು, ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ೬ ರಂತೆ ದೇವರ ಕುಣಿತದ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಇವೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಕುಳಿತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿಒಂದೊಂದು ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಕೆಳಗಡೆ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನರ್ತಕಿಯರ ನರ್ತನ ಮಾಡುವ ಕೆತ್ತನೆ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ಮಾನಸ್ತಂಭದ ತುದಿಯಲ್ಲಿಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮಂಟಪವಿದ್ದು, ಅಲ್ಲೊಂದು ಸಣ್ಣ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ. ಅಂಗಳದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿದೆ. ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಕೆಳಗಡೆ ಕಲ್ಲಿನ ನಾಗರ ಮೂರ್ತಿ, [[ತ್ರಿಶೂಲ]] ಕೂಡ ಇದೆ. ಬೇರೆ ಯಾವ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಇಲ್ಲ. ೪ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಬಲಿಕಲ್ಲು ಮಾನಸ್ತಂಭದೆದುರು ಇದೆ. ಶಿಲಾಶಾಸನ ಇತ್ಯಾದಿ ಇಲ್ಲ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಮೂರು ಅಡಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಪ್ರಾಕಾರ ಮೂರು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರಇದೆ. <ref>{{cite book |last1=ಶೆಣೈ |first1=ಉಮಾನಾಥ ವೈ |title=ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿನ ಮಂದಿರಗಳ ದರ್ಶನ |publisher=ಮಂಜುಶ್ರೀ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ |location=ಉಜಿರೆ |pages=೨೭೪ |edition=೧}}</ref>ಶ್ರೀ ==ಮೂರ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ== ಜಗಲಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಬರುವಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪವಿಲ್ಲ. ಈಗ ಇರುವ ಮಂಟಪವನ್ನು ಘಂಟ ಮಂಟಪ ಎಂದುಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಜಾಗಟೆ]], ಜಯ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೂಗುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಂಟಪದ ನಂತರ ಸಿಗುವುದೇ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪ. ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಗಂಧಕುಟಿಯಿದೆ. ನಂತರ ಗಂಧದಕೋಟೆಯ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತಾ ಗಣದರ ಪಾದದ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನಿತ್ಯವೂ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮಾತೆ [[ಪದ್ಮಾವತಿ]] ದೇವಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಸದಿಯು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿರುತ್ತದೆ. ಅವರ ಕಾಲಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕುಟ ಸರ್ಪ ಇದೆ. ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ, ರಥೋತ್ಸವ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲ. ===ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಹಬ್ಬಗಳ ಆಚರಣೆ=== ಬಸದಿಯ ಮೂಲ ಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿರುವ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಪಂಚಲೋಹ ಎರಡು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ನಿಂತ ವಿಗ್ರಹ ಶ್ರೀದೇವರ ಕಾಲಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಎಡಬಲಗಳಲ್ಲಿ [[ಯಕ್ಷ]] [[ಯಕ್ಷಿಣಿ|ಯಕ್ಷಿಯರ]] ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ದೇವರ ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರಭಾವಳಿ ಇದೆ. ದಿನಂಪ್ರತಿ ಶ್ರೀದೇವರಿಗೆ ಜಲಾಭಿಷೇಕ, ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕ, ಪೂಜೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ [[ನಾಗ ಪಂಚಮಿ|ನಾಗರಪಂಚಮಿ]], [[ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ|ಶ್ರಾವಣ]], [[ನವರಾತ್ರಿ]], [[ದೀಪಾವಳಿ]], [[ಯುಗಾದಿ]] ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ನವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಸೀರೆ ಉಡಿಸಿ, ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಬಂದಂತಹ ಹರಕೆಯ ೧೦ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] l76qnpfv6gs7onwqhp1waam0wggly0w 0 134651 1371058 1334014 2026-04-01T09:56:46Z VASANTH S.N. 728 ಅಂತರ್ವಿಕಿ 1371058 wikitext text/x-wiki ==ಸ್ಥಳ== ಈ ಬಸದಿಯು [[ವೇಣೂರು]] ಶ್ರೀ ಬಾಹುಬಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ಬೃಹನ್ಮೂರ್ತಿಯ ಎದುರಿಗಿರುವ ಪ್ರಾಂಗಣದ ತುದಿಯ ಎಡಬಾಗದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಇದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಇದರ ಜಗಲಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೃಹತ್ತ ಶಿಲಾಶಾಸನವಿದೆ.ಅದರ ಅನುಸಾರ ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ವೇಣೂರಿನ ಅಜಿಲ ಅರಸ ತಿಮ್ಮರಾಜ ಓಡೆಯನ ಹಿರಿಯ ರಾಣಿಯಾದ ಪಾಂಡ್ಯಕ್ಕ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿದೇವಿ ಎಂಬುವವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು.ಅವರು ಅರಸರ ರಾಣಿಯರ ಪೈಕಿ ಹಿರಿಯವರಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅಥವಾ ಗೌರವಾರ್ಥ ಅವರನ್ನು ಇತರರು ಅಕ್ಕಂಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಅಕ್ಕಂಗಲ ಬಸದಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.ಈ ಶಾಸನವು ಈರಾಣಿಯರ ಬಗ್ದಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪರಿಚಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅವರು ಕೊಂಬೆಟ್ಟು ಬಳಿಯ ಅರಸಕ್ಕಬ್ಬೆ ಎಂಬುವವರ ಮಗನಾದ ಪಾಂಡ್ಯಪ್ಪರೆಯ ಎಂಬುವನ ಮಗಳಂದಿರು,ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಾಕೆ ವರ್ದಮಾನಕ್ಕ, ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ಮಲ್ಲಿದೇವಿ.ಇವರಿಬ್ಬರು ಸೇರಿ ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು 1526ನೆಯ [[ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕೆ|ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ]] ಕ್ರಿ.ಶ.160ನೇ ಇಸಿವಿಯಲ್ಲಿ ಶೋಭಕೃತು ಸಂವತ್ಸರದ ಮೀನ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ವಿನಿಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ ಪಾಪಿತಡುಕ ಎಂಬ್ಬಲ್ಲಿಯ ತಾಳೆತಿಮರು, ಕೈತಿಮರು ಬಾರಂಬುನೊಜದ ಮಾಚಿಲ ತಿಮರು, ಬಿನೋತಿಮರು ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಗದ್ದೆಗಳನ್ನು ಉಂಬಳಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು.ಈ ಬಸದಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪೂರ್ಣಶಿಲಾಮಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರಬೇಕು.ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.ಇದು ೬-೬-೧೯೫೩ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರವಾಗಿದ್ದೆ.<ref>{{cite book |last1=ಶೇಣೈ |first1=ಉಮಾನಾಥ ವೈ |title=ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿನ ಮಂದಿರಗಳ ದರ್ಶನ |publisher=ಮಂಜೂಶ್ರೀ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ |location=ಉಜಿರೆ |page=೧೯೦}}</ref> ==ವಿನ್ಯಾಸ== ಈ ಬಸದಿಯು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕದು.ಆದರೆ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು [[ಗರ್ಭಗೃಹ]]ಗಳು ಸುಮಾರು 1, 1/2 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಇದೆ. ಇದರ ಒಳಗೆ ಅಮೃತ ಶಿಲೆಯ ಭಗವಾನ್ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಸುಂದರ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಬದಲಾಗಿ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರ ಒಂದು ಬಿಂಬವಿದೆ. ಹೊರಗೆ ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಶಿಲಯ ಚಾವಡಿ ಇದೆ. ಇದು ಮಾತೃಶ್ರೀ ರತ್ನಮ್ಮನವರ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] ddwun16pvggbv4fxer5yxb27d733c9r 1371059 1371058 2026-04-01T09:57:16Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371059 wikitext text/x-wiki ==ಸ್ಥಳ== ಈ ಬಸದಿಯು [[ವೇಣೂರು]] ಶ್ರೀ ಬಾಹುಬಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ಬೃಹನ್ಮೂರ್ತಿಯ ಎದುರಿಗಿರುವ ಪ್ರಾಂಗಣದ ತುದಿಯ ಎಡಬಾಗದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಇದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಇದರ ಜಗಲಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೃಹತ್ತ ಶಿಲಾಶಾಸನವಿದೆ.ಅದರ ಅನುಸಾರ ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ವೇಣೂರಿನ ಅಜಿಲ ಅರಸ ತಿಮ್ಮರಾಜ ಓಡೆಯನ ಹಿರಿಯ ರಾಣಿಯಾದ ಪಾಂಡ್ಯಕ್ಕ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿದೇವಿ ಎಂಬುವವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು.ಅವರು ಅರಸರ ರಾಣಿಯರ ಪೈಕಿ ಹಿರಿಯವರಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅಥವಾ ಗೌರವಾರ್ಥ ಅವರನ್ನು ಇತರರು ಅಕ್ಕಂಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಅಕ್ಕಂಗಲ ಬಸದಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.ಈ ಶಾಸನವು ಈರಾಣಿಯರ ಬಗ್ದಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪರಿಚಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅವರು ಕೊಂಬೆಟ್ಟು ಬಳಿಯ ಅರಸಕ್ಕಬ್ಬೆ ಎಂಬುವವರ ಮಗನಾದ ಪಾಂಡ್ಯಪ್ಪರೆಯ ಎಂಬುವನ ಮಗಳಂದಿರು,ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಾಕೆ ವರ್ದಮಾನಕ್ಕ, ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ಮಲ್ಲಿದೇವಿ.ಇವರಿಬ್ಬರು ಸೇರಿ ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು 1526ನೆಯ [[ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕೆ|ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕ]] ಕ್ರಿ.ಶ.160ನೇ ಇಸಿವಿಯಲ್ಲಿ ಶೋಭಕೃತು ಸಂವತ್ಸರದ ಮೀನ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ವಿನಿಯೋಗಗಳಿಗಾಗಿ ಪಾಪಿತಡುಕ ಎಂಬ್ಬಲ್ಲಿಯ ತಾಳೆತಿಮರು, ಕೈತಿಮರು ಬಾರಂಬುನೊಜದ ಮಾಚಿಲ ತಿಮರು, ಬಿನೋತಿಮರು ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಗದ್ದೆಗಳನ್ನು ಉಂಬಳಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು.ಈ ಬಸದಿಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪೂರ್ಣಶಿಲಾಮಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರಬೇಕು.ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.ಇದು ೬-೬-೧೯೫೩ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರವಾಗಿದ್ದೆ.<ref>{{cite book |last1=ಶೇಣೈ |first1=ಉಮಾನಾಥ ವೈ |title=ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿನ ಮಂದಿರಗಳ ದರ್ಶನ |publisher=ಮಂಜೂಶ್ರೀ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ |location=ಉಜಿರೆ |page=೧೯೦}}</ref> ==ವಿನ್ಯಾಸ== ಈ ಬಸದಿಯು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕದು.ಆದರೆ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು [[ಗರ್ಭಗೃಹ]]ಗಳು ಸುಮಾರು 1, 1/2 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಇದೆ. ಇದರ ಒಳಗೆ ಅಮೃತ ಶಿಲೆಯ ಭಗವಾನ್ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಸುಂದರ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಬದಲಾಗಿ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರ ಒಂದು ಬಿಂಬವಿದೆ. ಹೊರಗೆ ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಶಿಲಯ ಚಾವಡಿ ಇದೆ. ಇದು ಮಾತೃಶ್ರೀ ರತ್ನಮ್ಮನವರ ಕೊಡುಗೆ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] namdnvi0lt5yywpk5qwpcxmdazllsqj 0 134680 1371086 1334633 2026-04-01T10:45:26Z VASANTH S.N. 728 ಅಂತರ್ವಿಕಿ 1371086 wikitext text/x-wiki ಕೇಳದಪೇಟೆಯ ಶ್ರೀ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು [[ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ|ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಿಂದ]] ಸುಮಾರು ೩೬ ಕಿ.ಲೋ.ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ನಾವು ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಿಂದ ಹೊರಟು ಗುರುವಾಯನಕೆರೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ [[ವೇಣೂರು|ವೇಣೂರಿಗೆ]] ಬಂದು ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಡ್ಡಂದಡ್ಕ ತಲುಪಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ನಂತರ ಕಾಶಿಪಟ್ಣ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಕೇಳದಪೇಟೆಗೆ ಬಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಶ್ರೀ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು ಕಾಶಿಪಟ್ಣದ ಪೆರಾಡಿಯ ಕೇಳದಪೇಟೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾದ ಬಸ್ಸಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಈಗ ಇಲ್ಲ. ==ಪೂಜಾ ಮೂರ್ತಿ== ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ [[ತೀರ್ಥಂಕರ]]ರು ಶ್ರೀ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ. ಇವರು ತೀರ್ಥಂಕರರುಗಳ ಪೈಕಿ ೧೪ನೆಯವರು. ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಯು ಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ಜಿನ ಬಿಂಬಕ್ಕೆ ಕಂಚಿನ ಪ್ರಭಾಲಯವು ಇದೆ. ಮೂರ್ತಿಯು ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕೆಳಗಡೆ ಕರಡಿಯ ಲಾಂಛನವಿದ್ದು ಈ ಮೂರ್ತಿಯು ಸರ್ವಾಂಗ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಅಷ್ಟಮಹಾ ಪ್ರಾತಿಹಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ ಚಾಮರ, ಮುಕ್ಕೊಡೆ, ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ, ದಿವ್ಯಧ್ವನಿ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವ ಮೂರ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿಲ್ಲ. ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಜಲ, ಕ್ಷೀರ, ಪಂಚಾಮೃತ, ಸೀಯಾಳ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಇತರೆ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೂಜೆ== ಬಸದಿಯ ಗಂಧಕುಟಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರುತ, ಗಣಧರ ಪಾದ, ಚೌವೀಸ ತೀರ್ಥಂಕರರು, ಸರ್ವಾಹ್ಣ ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ಬಾಹುಬಲಿಯ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಬರವಣಿಗೆ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಜೊತೆಗೆ ೧೪ ಇತರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ [[ಪದ್ಮಾವತಿ]] ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿಯೂ ಇದೆ. ಅದು ಪಂಚಲೋಹದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದೆ. ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ಸೀರೆ, ಬಳೆ ತೊಡಿಸಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಸದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವಾರ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಹೂವು ಹಾಕಿ ನೋಡುವ ಕ್ರಮ ಇಲ್ಲ. ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ಪೂಜೆ ನಡೆಸುವಾಗ ಚರು, ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ಜನರು ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಹರಕೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹರಕೆಗಳು ಈಡೇರಿದ ಸಾಕಷ್ಟು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಇವೆ.ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ ಮೂರ್ತಿಯೂ ಇದೆ. ಇದು ಕುದುರೆ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅದರ ಕೆಳಗೆ ನಾಯಿಯ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು ಯಾರ ಮೇಲೆ ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲಿ ಆವೇಶ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. <ref>{{cite book |last1=ಶೆಣೈ |first1=ಉಮಾನಾಥ ವೈ |title=ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿನ ಮಂದಿರಗಳ ದರ್ಶನ |publisher=ಮಂಜೂಶ್ರೀ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ |page=೨೧೨-೨೧೩ |edition=೧}}</ref> ==ಬಸದಿ ವಿನ್ಯಾಸ== ನಾವು ಬಸದಿಯ ಗರ್ಭಗೃಹದಿಂದ ಹೊರಗಡೆ ಬರುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಸುಕನಾಸಿ, ಯೆಡನಾಳಿ, ಗಂಧಕುಟಿ, ತೀರ್ಥಮಂಟಪ, ಘಂಟಾ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಬಸದಿಯ ನೆಲಕ್ಕೆ ಸಿಮೆಂಟಿನ ಕಾವಿ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಗೋಡಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯ ಎದುರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು ಮತ್ತು ಆ ಗೋಪುರದ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗೋಪುರದ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಸಿಮೆಂಟಿನಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕೆತ್ತನೆ, ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಬರೆದಂತಹ ಅಕ್ಷರಗಳು ಈಗ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ [[ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ|ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ]] ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಪೂಜೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಅಂಗಳ ಇದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] ir8dty56tstscq3ytkhrix1b6fkm75w 1371087 1371086 2026-04-01T10:45:58Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371087 wikitext text/x-wiki ಕೇಳದಪೇಟೆಯ ಶ್ರೀ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು [[ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ|ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಿಂದ]] ಸುಮಾರು ೩೬ ಕಿ.ಲೋ.ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ನಾವು ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಿಂದ ಹೊರಟು ಗುರುವಾಯನಕೆರೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ [[ವೇಣೂರು|ವೇಣೂರಿಗೆ]] ಬಂದು ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಡ್ಡಂದಡ್ಕ ತಲುಪಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ನಂತರ ಕಾಶಿಪಟ್ಣ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಕೇಳದಪೇಟೆಗೆ ಬಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಶ್ರೀ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು ಕಾಶಿಪಟ್ಣದ ಪೆರಾಡಿಯ ಕೇಳದಪೇಟೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಹೋಗಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾದ ಬಸ್ಸಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಈಗ ಇಲ್ಲ. ==ಪೂಜಾ ಮೂರ್ತಿ== ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ [[ತೀರ್ಥಂಕರ]]ರು ಶ್ರೀ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ. ಇವರು ತೀರ್ಥಂಕರರುಗಳ ಪೈಕಿ ೧೪ನೆಯವರು. ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಯು ಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ಜಿನ ಬಿಂಬಕ್ಕೆ ಕಂಚಿನ ಪ್ರಭಾಲಯವು ಇದೆ. ಮೂರ್ತಿಯು ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕೆಳಗಡೆ ಕರಡಿಯ ಲಾಂಛನವಿದ್ದು ಈ ಮೂರ್ತಿಯು ಸರ್ವಾಂಗ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಅಷ್ಟಮಹಾ ಪ್ರಾತಿಹಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ ಚಾಮರ, ಮುಕ್ಕೊಡೆ, ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿ, ದಿವ್ಯಧ್ವನಿ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವ ಮೂರ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿಲ್ಲ. ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಜಲ, ಕ್ಷೀರ, ಪಂಚಾಮೃತ, ಸೀಯಾಳ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಇತರೆ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೂಜೆ== ಬಸದಿಯ ಗಂಧಕುಟಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರುತ, ಗಣಧರ ಪಾದ, ಚೌವೀಸ ತೀರ್ಥಂಕರರು, ಸರ್ವಾಹ್ಣ ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ಬಾಹುಬಲಿಯ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಬರವಣಿಗೆ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಜೊತೆಗೆ ೧೪ ಇತರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ [[ಪದ್ಮಾವತಿ]] ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿಯೂ ಇದೆ. ಅದು ಪಂಚಲೋಹದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದೆ. ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ಸೀರೆ, ಬಳೆ ತೊಡಿಸಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಸದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರವಾರ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಹೂವು ಹಾಕಿ ನೋಡುವ ಕ್ರಮ ಇಲ್ಲ. ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ಪೂಜೆ ನಡೆಸುವಾಗ ಚರು, ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ಜನರು ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಹರಕೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹರಕೆಗಳು ಈಡೇರಿದ ಸಾಕಷ್ಟು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಇವೆ.ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ ಮೂರ್ತಿಯೂ ಇದೆ. ಇದು ಕುದುರೆ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅದರ ಕೆಳಗೆ ನಾಯಿಯ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು ಯಾರ ಮೇಲೆ ಕೂಡಾ ಇಲ್ಲಿ ಆವೇಶ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. <ref>{{cite book |last1=ಶೆಣೈ |first1=ಉಮಾನಾಥ ವೈ |title=ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿನ ಮಂದಿರಗಳ ದರ್ಶನ |publisher=ಮಂಜೂಶ್ರೀ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ |page=೨೧೨-೨೧೩ |edition=೧}}</ref> ==ಬಸದಿ ವಿನ್ಯಾಸ== ನಾವು ಬಸದಿಯ ಗರ್ಭಗೃಹದಿಂದ ಹೊರಗಡೆ ಬರುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಸುಕನಾಸಿ, ಯೆಡನಾಳಿ, ಗಂಧಕುಟಿ, ತೀರ್ಥಮಂಟಪ, ಘಂಟಾ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಬಸದಿಯ ನೆಲಕ್ಕೆ ಸಿಮೆಂಟಿನ ಕಾವಿ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಗೋಡಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯ ಎದುರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು ಮತ್ತು ಆ ಗೋಪುರದ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗೋಪುರದ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಸಿಮೆಂಟಿನಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕೆತ್ತನೆ, ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಬರೆದಂತಹ ಅಕ್ಷರಗಳು ಈಗ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ [[ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ|ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ]] ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಪೂಜೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಅಂಗಳ ಇದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] 88kgp450hnya1yv0yrbtnnfv0b6awtn 0 134689 1371076 1334621 2026-04-01T10:27:16Z VASANTH S.N. 728 ಅಂತರ್ವಿಕಿ 1371076 wikitext text/x-wiki ==ಸ್ಥಳ== ಈ ಜಿನ ಮಂದಿರವು ನಾರಾವಿಯ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯ ಎದುರಿನ ಗೋಪುರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಹಿಂದೆ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಸ್ವರ್ಣಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೯೯೬ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಗ್ರ ಬಸದಿಯನ್ನು ಆ ಸ್ವರ್ಣಾ ನದಿಯ ನೆರೆ ನೀರಿನ ಬಾಧೆಯಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳವಾದ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ ಈ ನೂತನ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪಂಚಕಲ್ಯಾಣ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ವಾಮಿಗೂ, ಇಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗೂ ಪಂಚಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. <ref>{{cite book |last1=ಶೆಣೈ |first1=ಉಮಾನಾಥ ವೈ |title=ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿನ ಮಂದಿರಗಳ ದರ್ಶನ |publisher=ಮಂಜೂಶ್ರೀ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ |page=೨೦೬ |edition=೧}}</ref> ==ವಿನ್ಯಾಸ== ಈ ಬಸದಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಘಂಟಾ ಮಂಟಪ, ಗಂಧಕುಟಿ ಸಹಿತವಾದ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪ, [[ಸುಕನಾಸಿ]] ಮತ್ತು [[ಗರ್ಭಗೃಹ|ಗರ್ಭಗೃಹಗಳಿವೆ]]. ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಬರಲು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ಪಥವೂ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಶ್ರಾವಕ ಬಂಧುಗಳು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಬರಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಶ್ರೀ [[ಪದ್ಮಾವತಿ]] ದೇವಿಯ ಸುಂದರ ಪ್ರಭಾವಲಯದಿಂದ ರಂಜಿಸುವ ಲಲಿತಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೆ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಮಕರ ತೋರಣದ ಲಕ್ಷಣದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಪ್ರಭಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಕರಿಶಿಲೆಯ ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಿಂಬವಿದೆ. ಕೆಳಗೆ ಶೃತ ಮತ್ತು ಗಣಧರ ವಲಯಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯ ದ್ವಾರದ ಮೇಲೆ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥಾಯ ನಮಃ, ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವೈ ನಮಃ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಎದುರಿಗೆ ಬಾಗಿಲ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ವರ್ಣ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] lpimtcqlenk6tpb2jkq5qdwm1zudg8l 1371077 1371076 2026-04-01T10:27:33Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371077 wikitext text/x-wiki ==ಸ್ಥಳ== ಈ ಜಿನ ಮಂದಿರವು ನಾರಾವಿಯ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯ ಎದುರಿನ ಗೋಪುರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ಹಿಂದೆ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಸ್ವರ್ಣಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೯೯೬ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಗ್ರ ಬಸದಿಯನ್ನು ಆ ಸ್ವರ್ಣಾ ನದಿಯ ನೆರೆ ನೀರಿನ ಬಾಧೆಯಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳವಾದ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ ಈ ನೂತನ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪಂಚಕಲ್ಯಾಣ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ವಾಮಿಗೂ, ಇಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗೂ ಪಂಚಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. <ref>{{cite book |last1=ಶೆಣೈ |first1=ಉಮಾನಾಥ ವೈ |title=ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿನ ಮಂದಿರಗಳ ದರ್ಶನ |publisher=ಮಂಜೂಶ್ರೀ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ |page=೨೦೬ |edition=೧}}</ref> ==ವಿನ್ಯಾಸ== ಈ ಬಸದಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಘಂಟಾ ಮಂಟಪ, ಗಂಧಕುಟಿ ಸಹಿತವಾದ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪ, [[ಸುಕನಾಸಿ]] ಮತ್ತು [[ಗರ್ಭಗೃಹ|ಗರ್ಭಗೃಹಗಳಿವೆ]]. ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಬರಲು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾ ಪಥವೂ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಶ್ರಾವಕ ಬಂಧುಗಳು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಬರಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಶ್ರೀ [[ಪದ್ಮಾವತಿ]] ದೇವಿಯ ಸುಂದರ ಪ್ರಭಾವಲಯದಿಂದ ರಂಜಿಸುವ ಲಲಿತಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೆ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಮಕರ ತೋರಣದ ಲಕ್ಷಣದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಪ್ರಭಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಕರಿಶಿಲೆಯ ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಿಂಬವಿದೆ. ಕೆಳಗೆ ಶೃತ ಮತ್ತು ಗಣಧರ ವಲಯಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯ ದ್ವಾರದ ಮೇಲೆ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥಾಯ ನಮಃ, ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವೈ ನಮಃ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಎದುರಿಗೆ ಬಾಗಿಲ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ವರ್ಣ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] sjv0opgxb8baj8ci3aszvdi8w5f9puk 0 134711 1371070 1334619 2026-04-01T10:17:14Z VASANTH S.N. 728 ಅಂತರ್ವಿಕಿ 1371070 wikitext text/x-wiki ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು [[ಮಂಗಳೂರು]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪಡುಪಣಂಬೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಅರಮನೆ ಬಸದಿ, ಬೈಲಂಗಡಿ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಕಲ್ಲು ಬಸದಿಗಳಿವೆ. ==ಬಸದಿಯ ಇತಿಹಾಸ== ಬಸದಿಯನ್ನು ಸಾವಂತ ಅರಸರು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸುಮಾರು ೧೫ರಿಂದ ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತೆಂದು [[ಶಿಲಾಶಾಸನ]]ಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ==ಬಸದಿಯ ವಿನ್ಯಾಸ== ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಿಲಾಮಯವಾಗಿರುವ ಈ ಬಸದಿ ಸುಂದರಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಬಸದಿಗೆ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ನೆಲೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ನಾಯಕನಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮಾವತಿ]] ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯ ಎದುರು ಮಾನಸ್ತಂಭವಿದೆ. ಇದು ಚತುರ್ಮುಖದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರರು ಯೋಗಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಆಕೃತಿಯು, ಅದರ ಕೆಳಗೆ ರಂಗವಲ್ಲಿಯ ಕೆತ್ತನೆಯೂ ಇದೆ. ಇದರ ಕೆಳಗಡೆ ರಾಜನ ಅಂತಃಪುರವನ್ನು ಹೋಲುವ ಆಕೃತಿಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಸಿಗುವ ಎಡ-ಬಲ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗೋಪುರವನ್ನು ದರ್ಶನಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಎಂಬುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಕಂಬಾರ ಗೋಡೆಗಳು, ಸುಂದರವಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಸುಂದರವಾಗಿವೆ. ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳಿರುವ ಮಂಟಪವಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಜಯಗಂಟೆ ಮತ್ತು ಜಾಗಟೆಗಳನ್ನು ತೂಗುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ==ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಹಬ್ಬಗಳ ಆಚರಣೆ== ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದ ಜಿನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ಮೂರ್ತಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವಿಗೆ [[ಸೀರೆ]] ಉಡಿಸಿ ಬಳೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆ, ರಥೋತ್ಸವಗಳು ನಿಂತುಹೋಗಿವೆ. ಆರು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲ ನಾಯಕನಿಗೆ ದಿನವೂ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಜಲಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಕಷ್ಟ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಹರಕೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ. ದಿನವೂ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಹಾಗೂ ಸಾಯಂಕಾಲ ಹೀಗೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. [[ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ|ಶ್ರಾವಣ]] ಶುಕ್ರವಾರ ಈ ಬಸದಿಯ ವಿಶೇಷವಾಗಿದ್ದು ಸಹಸ್ರಾರು ಜನರ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಬಂದು ಪೂಜೆ ಹರಕೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. [[ದೀಪಾವಳಿ]], [[ನವರಾತ್ರಿ]], [[ಯುಗಾದಿ]], ಶ್ರಾವಣ ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿದೆ. <ref>{{cite book |last1=ಶೆಣೈ |first1=ಉಮಾನಾಥ ವೈ |title=ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿನ ಮಂದಿರಗಳ ದರ್ಶನ |publisher=ಮಂಜುಶ್ರೀ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ |location=ಉಜಿರೆ |pages=೨೭೦ |edition=೦೧}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] kwys2okxf22bnwzxcyqyzv94q56zkft 1371071 1371070 2026-04-01T10:17:42Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371071 wikitext text/x-wiki ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು [[ಮಂಗಳೂರು]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪಡುಪಣಂಬೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಅರಮನೆ ಬಸದಿ, ಬೈಲಂಗಡಿ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಕಲ್ಲು ಬಸದಿಗಳಿವೆ. ==ಬಸದಿಯ ಇತಿಹಾಸ== ಬಸದಿಯನ್ನು ಸಾವಂತ ಅರಸರು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸುಮಾರು ೧೫ರಿಂದ ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತೆಂದು [[ಶಿಲಾಶಾಸನ]]ಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ==ಬಸದಿಯ ವಿನ್ಯಾಸ== ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಿಲಾಮಯವಾಗಿರುವ ಈ ಬಸದಿ ಸುಂದರಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಬಸದಿಗೆ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ನೆಲೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ನಾಯಕನಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು [[ಪದ್ಮಾವತಿ]] ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯ ಎದುರು ಮಾನಸ್ತಂಭವಿದೆ. ಇದು ಚತುರ್ಮುಖದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರರು ಯೋಗಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಆಕೃತಿಯು, ಅದರ ಕೆಳಗೆ ರಂಗವಲ್ಲಿಯ ಕೆತ್ತನೆಯೂ ಇದೆ. ಇದರ ಕೆಳಗಡೆ ರಾಜನ ಅಂತಃಪುರವನ್ನು ಹೋಲುವ ಆಕೃತಿಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಸಿಗುವ ಎಡ-ಬಲ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗೋಪುರವನ್ನು ದರ್ಶನಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಎಂಬುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಕಂಬಾರ ಗೋಡೆಗಳು, ಸುಂದರವಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಸುಂದರವಾಗಿವೆ. ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳಿರುವ ಮಂಟಪವಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಜಯಗಂಟೆ ಮತ್ತು ಜಾಗಟೆಗಳನ್ನು ತೂಗುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ==ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಹಬ್ಬಗಳ ಆಚರಣೆ== ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದ ಜಿನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ಮೂರ್ತಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವಿಗೆ [[ಸೀರೆ]] ಉಡಿಸಿ ಬಳೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆ, ರಥೋತ್ಸವಗಳು ನಿಂತುಹೋಗಿವೆ. ಆರು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲ ನಾಯಕನಿಗೆ ದಿನವೂ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಜಲಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಕಷ್ಟ ನಿವಾರಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಹರಕೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಪದ್ಧತಿಯಿದೆ. ದಿನವೂ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಹಾಗೂ ಸಾಯಂಕಾಲ ಹೀಗೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. [[ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ|ಶ್ರಾವಣ]] ಶುಕ್ರವಾರ ಈ ಬಸದಿಯ ವಿಶೇಷವಾಗಿದ್ದು ಸಹಸ್ರಾರು ಜನರ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಬಂದು ಪೂಜೆ ಹರಕೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. [[ದೀಪಾವಳಿ]], [[ನವರಾತ್ರಿ]], [[ಯುಗಾದಿ]], ಶ್ರಾವಣ ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿದೆ. <ref>{{cite book |last1=ಶೆಣೈ |first1=ಉಮಾನಾಥ ವೈ |title=ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿನ ಮಂದಿರಗಳ ದರ್ಶನ |publisher=ಮಂಜುಶ್ರೀ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ |location=ಉಜಿರೆ |pages=೨೭೦ |edition=೦೧}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] lsuf93pdxkawn6iefq2u70ftvmlt6g9 0 134734 1371080 1334625 2026-04-01T10:35:46Z VASANTH S.N. 728 ಅಂತರ್ವಿಕಿ 1371080 wikitext text/x-wiki '''ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದಿಗಂಬರ ಬಸದಿ, ಕೆಲ್ಲಪುತ್ತಿಗೆ, ದರೆಗುಡ್ಡೆ''' ==ಸ್ಥಳ== ಕೆಲ್ಲಪುತ್ತಿಗೆ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಮೂಲಸ್ವಾಮಿ 1008 ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ. [[ಮಂಗಳೂರು]] ತಾಲೂಕಿನ ದರೆಗುಡ್ಡೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಜೈನಪೇಟೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಮೂಡುಬಿದಿರೆ|ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯಿಂದ]] ಹದಿನಾರು ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯಿಂದ 16 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರವಿದೆ. [[ಬೆಳುವಾಯಿ]] ಮುಖಾಂತರ ಅಳಿಯೂರು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ 7 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ದರೆಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{cite book |last1=ಶೆಣೈ |first1=ಉಮಾನಾಥ ವೈ |title=ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿನ ಮಂದಿರ ದರ್ಶನ |publisher=ಮಂಜುಶ್ರೀ ಪಿಂಟರ್ಸ್ |location=ಉಜಿರೆ |page=೨೮೫-೨೮೬ |edition=೧}}</ref> ==ವಿಗ್ರಹಗಳು/ ಶಿಲಾನ್ಯಾಸ== ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ, ಭೈರವ ಪದ್ಮಾವತೀ, ಶ್ರುತದೇವಿ ಮೂರ್ತಿ, ಚವ್ವೀಷ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಒಟ್ಟು ಇರುವ ಪ್ರಬಾಲೆ, 24 ತೀರ್ಥಂಕರರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ 24 ಮೂರ್ತಿಗಳು, ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥನ ಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸರ್ವಾಣ್ಹ [[ಯಕ್ಷ|ಯಕ್ಷನ]] ಮೂರ್ತಿಗಳು ಇವೆ. ನಂದೀಶ್ವರದ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ [[ಮಾನಸ್ತಂಭ|ಮಾನಸ್ತಂಭವಿಲ್ಲ]]. ಆದರೆ ಬಸದಿಗೆ ದೇವಕೂಟ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಮುಗುಳಿಗಳಿವೆ.ಬಸದಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಎಡಬಲಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಪುರವಿದೆ. ಆನೆ ಕಲ್ಲಿನ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕನ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಸಮವಸರಣ, ಷಡ್‍ಲೇಷ, ಪಂಚಪರಮೇಷ್ಟಿಗಳ ಚಿತ್ರಗಳಿದ್ದವು. ಈಗ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದು ಗೋಡೆಗೆ ಗ್ರಾನೈಟ್ಸ್ ಹಾಕಿರುವುದರಿಂದ ಈಗ ಇಲ್ಲ. ಆನೆ ಕಲ್ಲಿನ(ಹೊರಗಿನ) ಮಂಟಪದ ಮುಂದೆ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳ ಎರಡು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪಗಳಿವೆ.(ಮುಂದೆ ಮುಂದೆ) ಅಲ್ಲಿ ಜಯಗಂಟೆ, ಜಾಗಟೆ ತೂಗು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ದಾಟಿದಾಗ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಗಂಧಕುಟಿಯು ಈ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಮಂಟಪವಿದೆ. ಅದನ್ನು ಗರ್ಭಗೃಹ ಎನ್ನುವರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಮೂಲಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಗಂಧಕುಟಿಯಲ್ಲಿ 24 ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಗಳು, ಸರ್ವಾಹ್ಣ ಯಕ್ಷ, ನಂದೀಶ್ವರ, ಗಣದರ ಪಾದಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮಂಟಪದ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರುತದೇವಿ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತೀ ಅಮ್ಮನವರ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನಿತ್ಯವೂ ಪೂಜೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಮಾವತೀ ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದ ಎಡಬದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ದೇವಿಗೆ ಅಲಂಕಾರ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯು ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ [[ಪದ್ಮಾವತಿ|ಪದ್ಮಾವತೀ]] ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಕೂಡಾ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿಗಿದೆ. ಕಾಲಿನ ಬಳಿ ಕುಕ್ಕುಟ ಸರ್ಪ ಇದೆ. ಪುರಾತನ ಭೈರವ ಪದ್ಮಾವತೀ ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಮೂರ್ತಿ ಬಿಳಿ ಶಿಲೆಯದು. ಸುಮಾರು 2 ಅಡಿ ಎತ್ತರ, ಖಡ್ಗಾಸನ, ಹಿಂದಿನಿಂದ 13 ತೀರ್ಥಂಕರರಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರಭಾವಳಿಯಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಬಲಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿದೆ. ಅದರೊಟ್ಟಿಗೆ ನಾಗನ ಕಲ್ಲು ಕೂಡಾ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತ ಸುಮಾರು 9 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಕೋಟೆ ಇದೆ. ಅದರ ಕೆಳಗಿನ ಎರಡು ಅಡಿ ಕರ್ಗಲ್ಲಿನಿಂದಲೂ ಮೇಲೆ 7 ಅಡಿ ಮುರಕಲ್ಲಿನಿಂದಲೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಆಚರಣೆಗಳು== ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕವಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನಾಲೂ ಪೂಜೆ ಆಗುತ್ತದೆ. 24 ಮೂರ್ತಿಗಳ ಒಂದು ಪ್ರಭಾವಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥರ ಚಿಕ್ಕಮೂರ್ತಿಗೆ ಗಂಧ, ಹಾಲು, ನೀರು ಅಭಿಷೇಕ ದಿನಾಲೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ನೈವೇದ್ಯ ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಜೆ ಮಂಗಳಾರತಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಹಾವೀರ ನಿರ್ವಾಣೋತ್ಸವ, ನೂಲ ಹುಣ್ಣಿಮೆ, [[ಯುಗಾದಿ]], ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವ, [[ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿ]] ಉತ್ಸವಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅನಂತ ನೋಂಪಿ, ಶುಕ್ರವಾರ ನೋಂಪಿ ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯವಾರ ನೋಂಪಿ ಆಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರ ಕಲ್ಲು ಕೂಡಾ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪೂಜೆ ಇಲ್ಲ. ಸಾಮೂಹಿಕ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] oxd5j2wydkyg156f8wtmsoqw9e1g1yc 1371081 1371080 2026-04-01T10:36:14Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371081 wikitext text/x-wiki '''ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದಿಗಂಬರ ಬಸದಿ, ಕೆಲ್ಲಪುತ್ತಿಗೆ, ದರೆಗುಡ್ಡೆ''' ==ಸ್ಥಳ== ಕೆಲ್ಲಪುತ್ತಿಗೆ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಮೂಲಸ್ವಾಮಿ 1008 ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ. [[ಮಂಗಳೂರು]] ತಾಲೂಕಿನ ದರೆಗುಡ್ಡೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಜೈನಪೇಟೆಯಲ್ಲಿದೆ. [[ಮೂಡುಬಿದಿರೆ|ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯಿಂದ]] ಹದಿನಾರು ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯಿಂದ 16 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರವಿದೆ. [[ಬೆಳುವಾಯಿ]] ಮುಖಾಂತರ ಅಳಿಯೂರು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ 7 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ದರೆಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{cite book |last1=ಶೆಣೈ |first1=ಉಮಾನಾಥ ವೈ |title=ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿನ ಮಂದಿರ ದರ್ಶನ |publisher=ಮಂಜುಶ್ರೀ ಪಿಂಟರ್ಸ್ |location=ಉಜಿರೆ |page=೨೮೫-೨೮೬ |edition=೧}}</ref> ==ವಿಗ್ರಹಗಳು/ ಶಿಲಾನ್ಯಾಸ== ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ, ಭೈರವ ಪದ್ಮಾವತೀ, ಶ್ರುತದೇವಿ ಮೂರ್ತಿ, ಚವ್ವೀಷ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಒಟ್ಟು ಇರುವ ಪ್ರಬಾಲೆ, 24 ತೀರ್ಥಂಕರರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ 24 ಮೂರ್ತಿಗಳು, ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥನ ಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸರ್ವಾಣ್ಹ [[ಯಕ್ಷ|ಯಕ್ಷನ]] ಮೂರ್ತಿಗಳು ಇವೆ. ನಂದೀಶ್ವರದ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ [[ಮಾನಸ್ತಂಭ|ಮಾನಸ್ತಂಭವಿಲ್ಲ]]. ಆದರೆ ಬಸದಿಗೆ ದೇವಕೂಟ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಮುಗುಳಿಗಳಿವೆ.ಬಸದಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಎಡಬಲಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಪುರವಿದೆ. ಆನೆ ಕಲ್ಲಿನ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕನ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಸಮವಸರಣ, ಷಡ್‍ಲೇಷ, ಪಂಚಪರಮೇಷ್ಟಿಗಳ ಚಿತ್ರಗಳಿದ್ದವು. ಈಗ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದು ಗೋಡೆಗೆ ಗ್ರಾನೈಟ್ಸ್ ಹಾಕಿರುವುದರಿಂದ ಈಗ ಇಲ್ಲ. ಆನೆ ಕಲ್ಲಿನ(ಹೊರಗಿನ) ಮಂಟಪದ ಮುಂದೆ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳ ಎರಡು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪಗಳಿವೆ.(ಮುಂದೆ ಮುಂದೆ) ಅಲ್ಲಿ ಜಯಗಂಟೆ, ಜಾಗಟೆ ತೂಗು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ದಾಟಿದಾಗ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಗಂಧಕುಟಿಯು ಈ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಮಂಟಪವಿದೆ. ಅದನ್ನು ಗರ್ಭಗೃಹ ಎನ್ನುವರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಮೂಲಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಗಂಧಕುಟಿಯಲ್ಲಿ 24 ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಗಳು, ಸರ್ವಾಹ್ಣ ಯಕ್ಷ, ನಂದೀಶ್ವರ, ಗಣದರ ಪಾದಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮಂಟಪದ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರುತದೇವಿ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತೀ ಅಮ್ಮನವರ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನಿತ್ಯವೂ ಪೂಜೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಪದ್ಮಾವತೀ ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದ ಎಡಬದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ದೇವಿಗೆ ಅಲಂಕಾರ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯು ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ [[ಪದ್ಮಾವತಿ|ಪದ್ಮಾವತೀ]] ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಕೂಡಾ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿಗಿದೆ. ಕಾಲಿನ ಬಳಿ ಕುಕ್ಕುಟ ಸರ್ಪ ಇದೆ. ಪುರಾತನ ಭೈರವ ಪದ್ಮಾವತೀ ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಮೂರ್ತಿ ಬಿಳಿ ಶಿಲೆಯದು. ಸುಮಾರು 2 ಅಡಿ ಎತ್ತರ, ಖಡ್ಗಾಸನ, ಹಿಂದಿನಿಂದ 13 ತೀರ್ಥಂಕರರಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರಭಾವಳಿಯಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಬಲಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿದೆ. ಅದರೊಟ್ಟಿಗೆ ನಾಗನ ಕಲ್ಲು ಕೂಡಾ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತ ಸುಮಾರು 9 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಕೋಟೆ ಇದೆ. ಅದರ ಕೆಳಗಿನ ಎರಡು ಅಡಿ ಕರ್ಗಲ್ಲಿನಿಂದಲೂ ಮೇಲೆ 7 ಅಡಿ ಮುರಕಲ್ಲಿನಿಂದಲೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ==ಆಚರಣೆಗಳು== ವಿಶೇಷ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕವಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನಾಲೂ ಪೂಜೆ ಆಗುತ್ತದೆ. 24 ಮೂರ್ತಿಗಳ ಒಂದು ಪ್ರಭಾವಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥರ ಚಿಕ್ಕಮೂರ್ತಿಗೆ ಗಂಧ, ಹಾಲು, ನೀರು ಅಭಿಷೇಕ ದಿನಾಲೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ನೈವೇದ್ಯ ಇಟ್ಟು ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಜೆ ಮಂಗಳಾರತಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಹಾವೀರ ನಿರ್ವಾಣೋತ್ಸವ, ನೂಲ ಹುಣ್ಣಿಮೆ, [[ಯುಗಾದಿ]], ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವ, [[ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿ]] ಉತ್ಸವಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅನಂತ ನೋಂಪಿ, ಶುಕ್ರವಾರ ನೋಂಪಿ ಮತ್ತು ಆದಿತ್ಯವಾರ ನೋಂಪಿ ಆಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರ ಕಲ್ಲು ಕೂಡಾ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪೂಜೆ ಇಲ್ಲ. ಸಾಮೂಹಿಕ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] 5lx0b1mfdjz13dltk1nnqy1ir4z39t4 0 134748 1371082 1334626 2026-04-01T10:38:53Z VASANTH S.N. 728 ಅಂತರ್ವಿಕಿ 1371082 wikitext text/x-wiki '''ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಅರ್ಕುಳ ಬೀಡು''' ==ಸ್ಥಳ== ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕು ಅರ್ಕುಳ ಗ್ರಾಮದ ಅರ್ಕುಳ ಬೀಡಿನ ಸಮೀಪ ಈ ಬಸದಿಯಿದೆ. ==ವಿಗ್ರಹಗಳು== ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ [[ಪದ್ಮಾವತಿ|ಪದ್ಮಾವತೀ]] ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹದಂತೆ ಶ್ರೀ [[ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ|ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ]] ತೀರ್ಥಂಕರರ, ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ, [[ಬಾಹುಬಲಿ|ಬಾಹುಬಲಿಯ]] ಮೂರ್ತಿಗಳೂ ಇವೆ. ಅರ್ಕುಳ ಬಸದಿಯ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು [[ಪಾರಿಜಾತ|ಪಾರಿಜಾತದ]] ಮರಗಳಿವೆ. ಗಂಧಕುಟಿಯು ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಗಂಧಕುಟಿಯಲ್ಲಿ ಗಣಧರರ ಪಾದ, ಶ್ರುತ, ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು, ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ, ಬಾಹುಬಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಪದ್ಮಾವತೀ ದೇವಿ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದೆ ಹಾಗೂ ಕಾಲಿನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕುಟ ಸರ್ಪ ಇದೆ. ಅರ್ಕುಳ ಬಸದಿಯ ಮೂಲಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಯು ಶಿಲೆಯದ್ದಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಖಡ್ಗಾಸನದಲ್ಲಿದೆ. ಸುಮಾರು ಮೂರು ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ಸುತ್ತಲೂ [[ಪಂಚಲೋಹ|ಪಂಚಲೋಹದ]] ಪ್ರಭಾವಳಿಯಿದೆ. ಮೂಲಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀ ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀ ಉಳ್ಳಾಕ್ಲು ಮಗೃಂತಾಯಿ ದೈವಸ್ಥಾನ ಇದೆ. <ref>{{cite book |last1=ಶೆಣೈ |first1=ಉಮಾನಾಥ ವೈ |title=ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿನ ಮಂದಿರ ದರ್ಶನ |publisher=ಮಂಜುಶ್ರೀ ಪಿಂಟರ್ಸ್ |location=ಉಜಿರೆ |page=೨೮೭-೨೮೮ |edition=೧}}</ref> ==ಆಚರಣೆ== ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಾತೆ ಪದ್ಮಾವತೀ ದೇವಿ ಮೂರ್ತಿಗೆ ನಿತ್ಯಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವಿಗೆ ಸೀರೆ ಉಡಿಸಿ, ಬಳೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ ನಿತ್ಯಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅರ್ಕುಳ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮನವರ ಸನ್ನಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಹೂ ಹಾಕಿ ನೋಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. ಬಹಳ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಅಪ್ಪಣೆಯಾಗುವುದನ್ನೇ ಪ್ರಸಾದ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನವೂ ಮೂಲಮೂರ್ತಿಗೆ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸಂಜೆಯ ಪೂಜೆ ಕೂಡಾ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ನವರಾತ್ರಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇತರ ಜನರಿಂದಲೂ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತೀ ದೇವಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಹರಿಕೆಯ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ಕಂಕಣ ಭಾಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಹರಿಕೆಗಳನ್ನು ಜೈನರು ಹಾಗೂ ಜೈನೇತರರೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನಂತನ ನೋಂಪಿ, ರಕ್ಷಾವಳೀ ಪೂಜೆ, [[ನವರಾತ್ರಿ]] ಪೂಜೆ, [[ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ|ಶ್ರಾವಣ]] ಶುಕ್ರವಾರಗಳ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಹಾಗೂ ಅಮ್ಮನವರ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ದಿನ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯ ಬಲಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿದೆ. ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರ ಕಲ್ಲುಗಳಿದ್ದು, ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೂ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೈವಗಳ ಚೆಂಡಿನ ಗದ್ದೆ ಬಸದಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ನೇಮ-ಉತ್ಸವಗಳು ಆರಂಭವಾಗುವುದು, ಮನೆ ಬಸದಿ ಹಾಗೂ ಅರ್ಕುಳ ಬಸದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯ ಮೂಲಕವೇ. ಬೀಡಿಗೆ, ಬಸದಿಗೆ ಹಾಗೂ ದೈವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಹಾಗೂ ಪಾರಂಪಾರಿಕ ನೇರ ಸಂಬಂಧ ಇರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] oe2odmggg4r0jvkkmaq1awlqr3nexuk 1371083 1371082 2026-04-01T10:39:13Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371083 wikitext text/x-wiki '''ಅನಂತನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಅರ್ಕುಳ ಬೀಡು''' ==ಸ್ಥಳ== ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕು ಅರ್ಕುಳ ಗ್ರಾಮದ ಅರ್ಕುಳ ಬೀಡಿನ ಸಮೀಪ ಈ ಬಸದಿಯಿದೆ. ==ವಿಗ್ರಹಗಳು== ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ [[ಪದ್ಮಾವತಿ|ಪದ್ಮಾವತೀ]] ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹದಂತೆ ಶ್ರೀ [[ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ|ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ]] ತೀರ್ಥಂಕರರ, ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ, [[ಬಾಹುಬಲಿ|ಬಾಹುಬಲಿಯ]] ಮೂರ್ತಿಗಳೂ ಇವೆ. ಅರ್ಕುಳ ಬಸದಿಯ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು [[ಪಾರಿಜಾತ|ಪಾರಿಜಾತದ]] ಮರಗಳಿವೆ. ಗಂಧಕುಟಿಯು ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಗಂಧಕುಟಿಯಲ್ಲಿ ಗಣಧರರ ಪಾದ, ಶ್ರುತ, ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು, ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ, ಬಾಹುಬಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಪದ್ಮಾವತೀ ದೇವಿ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದೆ ಹಾಗೂ ಕಾಲಿನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕುಟ ಸರ್ಪ ಇದೆ. ಅರ್ಕುಳ ಬಸದಿಯ ಮೂಲಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಯು ಶಿಲೆಯದ್ದಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಖಡ್ಗಾಸನದಲ್ಲಿದೆ. ಸುಮಾರು ಮೂರು ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ಸುತ್ತಲೂ [[ಪಂಚಲೋಹ|ಪಂಚಲೋಹದ]] ಪ್ರಭಾವಳಿಯಿದೆ. ಮೂಲಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀ ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀ ಉಳ್ಳಾಕ್ಲು ಮಗೃಂತಾಯಿ ದೈವಸ್ಥಾನ ಇದೆ. <ref>{{cite book |last1=ಶೆಣೈ |first1=ಉಮಾನಾಥ ವೈ |title=ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿನ ಮಂದಿರ ದರ್ಶನ |publisher=ಮಂಜುಶ್ರೀ ಪಿಂಟರ್ಸ್ |location=ಉಜಿರೆ |page=೨೮೭-೨೮೮ |edition=೧}}</ref> ==ಆಚರಣೆ== ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಾತೆ ಪದ್ಮಾವತೀ ದೇವಿ ಮೂರ್ತಿಗೆ ನಿತ್ಯಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವಿಗೆ ಸೀರೆ ಉಡಿಸಿ, ಬಳೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ ನಿತ್ಯಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅರ್ಕುಳ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮನವರ ಸನ್ನಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಹೂ ಹಾಕಿ ನೋಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. ಬಹಳ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೂವಿನ ಅಪ್ಪಣೆಯಾಗುವುದನ್ನೇ ಪ್ರಸಾದ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನವೂ ಮೂಲಮೂರ್ತಿಗೆ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸಂಜೆಯ ಪೂಜೆ ಕೂಡಾ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ನವರಾತ್ರಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇತರ ಜನರಿಂದಲೂ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತೀ ದೇವಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಹರಿಕೆಯ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ, ಕಂಕಣ ಭಾಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಹರಿಕೆಗಳನ್ನು ಜೈನರು ಹಾಗೂ ಜೈನೇತರರೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನಂತನ ನೋಂಪಿ, ರಕ್ಷಾವಳೀ ಪೂಜೆ, [[ನವರಾತ್ರಿ]] ಪೂಜೆ, [[ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ|ಶ್ರಾವಣ]] ಶುಕ್ರವಾರಗಳ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಹಾಗೂ ಅಮ್ಮನವರ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ದಿನ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯ ಬಲಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿದೆ. ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರ ಕಲ್ಲುಗಳಿದ್ದು, ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೂ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೈವಗಳ ಚೆಂಡಿನ ಗದ್ದೆ ಬಸದಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ನೇಮ-ಉತ್ಸವಗಳು ಆರಂಭವಾಗುವುದು, ಮನೆ ಬಸದಿ ಹಾಗೂ ಅರ್ಕುಳ ಬಸದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯ ಮೂಲಕವೇ. ಬೀಡಿಗೆ, ಬಸದಿಗೆ ಹಾಗೂ ದೈವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಹಾಗೂ ಪಾರಂಪಾರಿಕ ನೇರ ಸಂಬಂಧ ಇರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] 3i51o4kycigf5wy65uxhvt4tkxk994i 3 137896 1370990 1040255 2026-03-31T20:04:41Z EmausBot 5480 Fixing double redirect from [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Nsn2635]] to [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Theneptunespear]] 1370990 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Theneptunespear]] ig8lyznozx9il53sdfyz1l9fal3lv5c 0 140011 1371098 1335642 2026-04-01T11:42:27Z VASANTH S.N. 728 ವಿಸ್ತರಣೆ 1371098 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Ernst Toller 1923.jpg|thumb]] ಅರ್ನೆಸ್ಟ್‌ ಟಾಲರ್ (1893-1939). [[ಜರ್ಮನಿ|ಜರ್ಮನ್]] [[ಕವಿ]], ನಾಟಕಕಾರ, ರಾಜಕೀಯ ಚಳವಳಿಗಾರ. [[ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ|ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ]]ದ ಅನಂತರದಲ್ಲಿ ಎಡಪಂಥದ [[ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ|ಕ್ರಾಂತಿಕಾರೀ]] ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ. == ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ == ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಸಾಮೋಕಿನ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ. ತನ್ನ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ಸ್ವಯಂ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದ. ಈತ 1914ರಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾದೊಡನೆ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಸೈನಿಕನಾಗಲು ಮುಂದೆ ಬಂದ.,<ref name="Britannica">{{Cite encyclopedia |title=Ernst Toller |publisher=Encyclopædia Britannica |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/598659/Ernst-Toller |access-date=17 Feb 2012}}</ref> ಯುದ್ಧರಂಗದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಆದ ಅನುಭವದಿಂದ, ಹಲವಾರು ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳಂತೆ, ಈತನಲ್ಲೂ ತೀವ್ರ ಮಾನಸಿಕ ವೇದನೆ ಉಂಟಾಗಿ ಬದುಕಿನ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿ ಮೂಡಿತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ತೀವ್ರ ಕಾಯಿಲೆಗೊಳಗಾಗಿ ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಪಡೆದು, ಯುದ್ಧವಿರೋಧಿ ಶಾಂತಿವಾದಿಯಾದ. ಅನಂತರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ, ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರೀ ಸಮಾಜವಾದಿಯಾದ. ಸ್ವತಂತ್ತ ಸಮಾಜವಾದೀ ಪಕ್ಷ ಸೇರಿ 1918ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಮ್ಯೂನಿಕ್]] ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ. [[File:Max Weber 1917.jpg|thumb|left|Ernst Toller (center) and [[Max Weber]] (foreground, bearded) in May 1917 at the Lauensteiner Tagung]] [[File:Fritz Kortner in Die Wandlung 1919.jpg|thumb|left|Karlheinz Martin's production of ''Transformation'' in Berlin with [[Fritz Kortner]] as the war returnee, 30 September 1919]] ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಈತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ''ಡೀ ವಾಂಡ್ ಲುಂಗ್'' (1919) ಎಂಬ ಮೊದಲ ನಾಟಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಯಕ ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತ ಬದುಕು ಹಾಗೂ ಸಮಾಜದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಬೆಳೆಯುವ ಚಿತ್ರಣ ಕಾಣಬಹುದು. ವಾಸ್ತವ ಬದುಕು, ಹಾಗೂ ಸಂಕೇತ ಜೀವನ-ಎರಡೂ ಮಜಲುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಟಕ ಬೆಳೆದಿದೆ. ವಾಸ್ಯವ ಬದುಕಿನ ಸ್ತರದಲ್ಲಿ ಇವನ ಅನುಭವಗಳೂ ಸಂಕೇತದ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ಇವನ ತಿಳಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಕನಸುಗಳೂ ಚಿತ್ರಿತಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ನಾಯಕ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ದೇಶ ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿದ್ದು ಸ್ವದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕನಾಗಿ ದುಡಿಯುವ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ರಣರಂಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ಬದಲಾವಣೆ ಯುದ್ಧವಿರೋಧಿಯಾಗಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರೀ ನಾಯಕನಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಪರ್ಯವಸಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಾಟಕದ ವಿಶಿಷ್ಟ ತಂತ್ರವೆಂದರೆ ವಾಸ್ತವ ಅನುಭವಕ್ಕಿಂತ ಸಂಕೇತದ ಕನಸಿನ ಚಿತ್ರ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದಿದ್ದು, ಕನಸಾದುದೆಲ್ಲ ವಾಸ್ತವ ಜೀವನದ ಮುಂದಿನ ಘಟನೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನಾಟಕ ಟಾಲರನಿಗೆ ಹೆಸರು ತಂದಿತು. ಬಂಡಾಯವೇಳುವ ಜನತೆಯ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಈತನ ಎಲ್ಲ ನಾಟಕಗಳೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ''ಮಾಸ್ ಮೆನ್ಷ್'' (1921); ''ಡಿ ಮಷೀನೆನ ಷ್ಟುರ್ಮರ್''(1925); ''ಹಿಂಕೆಮನ್'' (1924) ಮುಂತಾದುವು ಈತನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕಗಳು. ಕೊನೆಯ ನಾಟಕ ಈತನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಂಗನಾಟಕವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಈ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಆದರ್ಶವಾದದಿಂದ ವಾಸ್ತವ ಬದುಕಿನ ಬಗೆಗೆ [[ಸಿನಿಕತೆ|ಸಿನಿಕತನ]] ಇವನ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ''ಹೋಪ್ಲ ವಿರರ್ ಲೆಬೆನ್'' (1927) ಎಂಬ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿದೆ. ಈ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಜರ್ಮನಿಯ ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಚಿತ್ರಣ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮೂಡಿದೆ. ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾದವನ್ನು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಟಾಲರ್ 1930ರಲ್ಲಿ ''ಫೌವೆವರ್ ಔನ್ ಡೆನ್ ಕೆಸೆಲ್ನ್'' (1930) ಎಂಬ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಾದ 1917ರ ನೌಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ವಿಫಲತೆಯ ಚಿತ್ರಣ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. 1932ರಲ್ಲಿ ''ಡೀ ಬ್ಲಿಂಡ್ ಗಾಟಿನ್'' (1936) ಎಂಬ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಕುರುಡು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ನಡುವೆ ಎರಡು [[ಕವನ]] ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಈತ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಈತನ ಹೊಪ್ಲ ವಿರ್‍ಲೆಬೆನ್ ನಾಟಕದ ನಾಯಕ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಬಕುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಬೇಸರದಿಂದ. ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಟಾಲರನ ಜೀವನದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ಸಂಕೇತವೇ ಎನ್ನಬಹುದು. ಜನತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಂಬಿಕೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಟಾಲರ್, 1933ರಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲರ್ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಅನಂತರ, ದೇಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟ. ಜರ್ಮನಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿವಾದದ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಪಡೆದ ಟಾಲರ್ [[ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ]] ಒಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ 1939ರ ಮೇ 22ನೆಯ ತಾರೀಕು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ.<ref name="ossarp8">{{Cite book |last1=Ossar |first1=M. |url=https://books.google.com/books?id=jAr6iCh4_HAC&pg=PA2 |title=Anarchism in the Dramas of Ernst Toller: The Realm of Necessity and the Realm of Freedom |last2=Paul Avrich Collection ([[Library of Congress]]) |publisher=State University of New York Press |year=1980 |isbn=978-0-87395-393-1 |page=8 |access-date=6 September 2020}}</ref> ಈತನ ಆತ್ಮಕಥೆ, ''ಐ ವಾಸ್ ಎ ಜರ್ಮನ್'' (ಆಂಗ್ಲ ಅನುವಾದ) ಎಂಬುದು 1934ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಟಾಲರ್, ಅರ್ನೆಸ್ಟ್‌}} [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನಾಟಕಕಾರರು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] jac2nd5o878u1epwlrus8mcynutk4ry 0 142176 1370969 1346892 2026-03-31T12:24:31Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370969 wikitext text/x-wiki '''''ಛತ್ರಪತಿ''''' ಇದು ೨೦೧೩ ರ [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಯ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ದಿನೇಶ್ ಗಾಂಧಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಸಿದ್ದಾಂತ್, ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ ಮತ್ತು ಭಾನುಪ್ರಿಯಾ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ತೆಲುಗು ಬ್ಲಾಕ್ ಬಸ್ಟರ್ ಚಿತ್ರದ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿದ್ದು, [[ಪ್ರಭಾಸ್]] ಮತ್ತು [[ಶ್ರಿಯಾ ಶರಣ್|ಶ್ರಿಯಾ ಸರನ್]] ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೂಲ ಆವೃತ್ತಿಯ ಸಂಯೋಜಕರಾದ [[ಎಂ. ಎಂ. ಕೀರವಾಣಿ|ಎಂಎಂ ಕೀರವಾಣಿ]] ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದಾಸರಿ ಸೀನು ಅವರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವಿದೆ. <ref>{{Cite web |url=http://www.livenewsindia.com/movies/kannada/chatrapathy-to-be-directed-by-dinesh-gandhi/ |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2022-02-21 |archive-date=2012-09-14 |archive-url=https://archive.is/20120914120127/http://www.livenewsindia.com/movies/kannada/chatrapathy-to-be-directed-by-dinesh-gandhi/ |url-status=dead }}</ref> == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ಸಿದ್ದಾಂತ್ * ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ * ಭಾನುಪ್ರಿಯಾ * ರಚನಾ ಮೌರ್ಯ * ಮಿತ್ರ * ದಿಲೀಪ್ * ಹ್ಯಾರಿ ಜೋಸ್ (ಮುಂಬೈ) * ಖೇತನ್ * [[ಹೊನ್ನವಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.bharatstudent.com/cafebharat/view_news-Kannada-News_and_Gossips-5,98463.php] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160303232553/http://www.bharatstudent.com/cafebharat/view_news-Kannada-News_and_Gossips-5,98463.php |date=2016-03-03 }} * [http://entertainment.oneindia.in/kannada/news/2011/chatrapathi-miraculous-escape-kannur-sea-240811.html]{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] tux2tif5r3f33d9g78f1516qzz88ysn 0 142294 1371001 1349385 2026-03-31T22:47:42Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371001 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ಡ್ರಾಮಾ | image = Drama-(2012 film)-poster.jpg | director = [[ಯೋಗರಾಜ ಭಟ್]] | producer = {{unbulleted list|ಜಯಣ್ಣ|ಭೋಗೇಂದ್ರ}} | story = ಯೋಗರಾಜ ಭಟ್ | screenplay = ವಿಕಾಸ್, ಯೋಗರಾಜ ಭಟ್ | starring = {{unbulleted list|[[ಯಶ್(ನಟ)|ಯಶ್]]|[[ರಾಧಿಕಾ ಪಂಡಿತ್]]|[[ನೀನಾಸಂ ಸತೀಶ್|ಸತೀಶ್ ನೀನಾಸಂ]]|[[ಸಿಂಧು ಲೋಕನಾಥ್]]}} | music = [[ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ]] | cinematography = [[ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣ|ಕೃಷ್ಣ]] | editing = ಸನತ್ ಕುಮಾರ್, ಸುರೇಶ್ | studio = ಯೋಗರಾಜ ಮೂವೀಸ್, ಜಯಣ್ಣ ಕಂಬೈನ್ಸ್ | distributor = ಜಯಣ್ಣ ಕಂಬೈನ್ಸ್ & ಟ್ರೈಕಲರ್ ಎಂಟರ್‍ಟೇನ್ಮೆಂಟ್ | country = ಭಾರತ | language = ಕನ್ನಡ | runtime = 149 ನಿಮಿಷಗಳು | released = 2012 ರ ನವಂಬರ್ 23 | budget = ₹ 4 ಕೋಟಿ <ref name="ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು">{{Cite web |url=http://www.bangaloremirror.com/article/25/20121228201212282004404883bba01ca/Smells-like-Sandalwood.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2013-01-17 |archive-date=2013-01-17 |archive-url=https://archive.today/20130117135308/http://www.bangaloremirror.com/article/25/20121228201212282004404883bba01ca/Smells-like-Sandalwood.html |url-status=live }}</ref> | gross = <!--Do not remove-->{{Estimation}} ₹ 2ಕೋಟಿ <ref name="ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು"/> to <!--per WT:ICTF consensus--> {{INRConvert|2|c}}<ref>{{cite web |title= Jaggesh Laud Bhat |url= http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/120838.html |website= indiaglitz.com |date= 13 December 2014 |accessdate= 15 December 2014 |archive-date= 14 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2014 |archive-url= https://web.archive.org/web/20141214123354/http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/120838.html |url-status= dead }}</ref>{{better source|reason=indiaglitz is not considered a reliable source by WP:ICTF|date=November 2016}} }} '''''ಡ್ರಾಮಾ''ವು''' ಯೋಗರಾಜ್ ಮೂವೀಸ್ ಮತ್ತು ಜಯಣ್ಣ ಕಂಬೈನ್ಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ [[ಯೋಗರಾಜ ಭಟ್|ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]] ಬರೆದು, ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮತ್ತು ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿರುವ 2012 ರ [[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ]] ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಆಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ [[ಯಶ್(ನಟ)|ಯಶ್]], [[ರಾಧಿಕಾ ಪಂಡಿತ್]], [[ನೀನಾಸಂ ಸತೀಶ್|ಸತೀಶ್ ನೀನಾಸಂ]] ಮತ್ತು [[ಸಿಂಧು ಲೋಕನಾಥ್]] ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದು ಹಿರಿಯ ನಟ [[ಅಂಬರೀಶ್]] ಅವರು ವಿಸ್ತೃತ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು [[ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ|ವಿ. ಹರಿಕೃಷ್ಣ]] ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು [[ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ|ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ]] ಮತ್ತು ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ''[[ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ]]'' ಎಂಬ ಬೃಹತ್ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಟ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದ [[ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣ|ಕೃಷ್ಣ]] ಅವರನ್ನು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * ವೆಂಕಟೇಶ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಯಶ್(ನಟ)|ಯಶ್]] * ನಂದಿನಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ರಾಧಿಕಾ ಪಂಡಿತ್]] * ಸತೀಶನಾಗಿ [[ನೀನಾಸಂ ಸತೀಶ್]] * ಚಂದ್ರಿಕಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸಿಂಧು ಲೋಕನಾಥ್]] * ಡಿಸೋಜಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸಂಪತ್]] * ಕಾಲೇಜು ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್ ಶಾಲಿವಾಹನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸುಚೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್]] * ಗಾಯತ್ರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಮಾಳವಿಕ ಅವಿನಾಶ್ (ನಟಿ)|ಮಾಳವಿಕಾ]] * ಲೋಹಿತಾಶ್ವ * [[ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್]] * ರಾಜಶೇಖರ್ ನಾಯ್ಡು * ಸಾಯಿ ಮಹೇಶ್ * [[ಎಂ. ಎಸ್. ಉಮೇಶ್]] * [[ರಾಕ್‌ಲೈನ್ ವೆಂಕಟೇಶ್]] * ಸಂಗೀತಾ * ರವಿ ಸಂತೆಹಕ್ಲು * ಬೆಂಗಳೂರು ನಾಗೇಶ್ * ಅಭಿನಯ * ಕಲ್ಯಾಣಿ ಗಿರೀಶ್ * ಮಿತ್ರ * [[ಹೊನ್ನವಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣ]] * ಚಂದ್ರಿಕಾ ತಂದೆಯಾಗಿ ರಾಕ್‌ಲೈನ್ ಸುಧಾಕರ್ * ಗಂಗೆಯಾಗಿ ಹಂಸ * [[ಅಂಬರೀಶ್]] ಬುಲ್ಬುಲ್ ಆಗಿ, ಕ್ಯಾಮಿಯೋ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ == ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ == ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತವನ್ನು [[ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ|ವಿ ಹರಿಕೃಷ್ಣ]] ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಂ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, 2012 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. "ತುಂಡ್ ಹೈಕ್ಳ ಸಹವಾಸ" ದೊಡ್ಡ ಹಿಟ್ ಆಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://mio.to/genre/30-kannada/#/album/31-Kannada_Movie_Songs/239427-Drama__2012_/|title=Kannada Music - MusicIndiaOnline - Indian Music for Free!|website=mio.to|access-date=2016-10-16|archive-date=2014-07-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20140703030048/http://mio.to/genre/30-Kannada/#/album/31-Kannada_Movie_Songs/239427-Drama__2012_/|url-status=dead}}</ref> {{Track listing | total_length = | lyrics_credits = | extra_column = ಹಾಡುಗಾರರು | title1 = ತುಂಡ್ ಹೈಕ್ಳ ಸಹವಾಸ | lyrics1 = | extra1 = [[ವಿಜಯ್ ಪ್ರಕಾಶ್]] | length1 = 4:02 | title2 = ಚೆಂದುಟಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ | lyrics2 = | extra2 = [[ಸೋನು ನಿಗಮ್]] | length2 = 5:30 | title3 = ಡ್ರಾಮಾ ಹಿತವಚನ | lyrics3 = | extra3 = [[ಟಿಪ್ಪು (ಗಾಯಕ)|ಟಿಪ್ಪು]] | length3 = 4:25 | title4 = ಬೊಂಬೆ ಆಡ್ಸೋನು | extra4 = [[ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ]] | lyrics4 = | length4 = 4:36 | title5 = ಹಂಬಲದ ಹೂವನ್ನು | extra5 = ಸುನೀತಾ ಗೋಪರಾಜು | lyrics5 = | length5 = 3:58 | title6 = ಬೊಂಬೆ ಆಡ್ಸೋನು - Bit | extra6 = ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ | lyrics6 = | length6 = 2:43 }} == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == * [[ಯೋಗರಾಜ ಭಟ್|ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]] - '''''ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ''''' - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೀತರಚನೆಕಾರರಿಗೆ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - 'ಬೊಂಬೆ ಅಡ್ಸೋನು' ಹಾಡಿಗೆ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ.<ref name="News18">{{Cite news|url=http://ibnlive.in.com/news/filmfare-awards-south-the-complete-list-of-winners/408186-71-177.html|title=Filmfare Awards (South): The complete list of winners|date=2013-07-21|work=News18|access-date=2016-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20131010034223/http://ibnlive.in.com/news/filmfare-awards-south-the-complete-list-of-winners/408186-71-177.html|archive-date=2013-10-10}}</ref> * [[ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ|ವಿ. ಹರಿಕೃಷ್ಣ]] - '''''ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ''''' - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ <ref name="News18"/> * [[ಸೋನು ನಿಗಮ್]] - '''''ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ''''' - ' ಚೆಂದುಟಿಯ ಪಕ್ಕದಲಿ' ಹಾಡಿಗಾಗಿ 'ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ ಪುರುಷ' ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಟೈಮ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ .<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/kannada/news-interviews/Bangalore-Times-Film-Awards-2012-goes-to--/articleshow/21893862.cms|title=Bangalore Times Film Awards 2012 goes to... - Times of India|work=The Times of India|access-date=2016-10-16}}</ref> * [[ಯೋಗರಾಜ ಭಟ್|ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]] - '''''ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ''''' - 'ಬೊಂಬೆ ಅಡ್ಸೋನು ' ಹಾಡಿಗೆ 'ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೀತರಚನೆಕಾರ' ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಟೈಮ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ .<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/kannada/news-interviews/Bangalore-Times-Film-Awards-2012-goes-to--/articleshow/21893862.cms|title=Bangalore Times Film Awards 2012 goes to... - Times of India|work=The Times of India|access-date=2016-10-16}}</ref> * [[ಸೋನು ನಿಗಮ್]] - ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುರುಷ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - 'ಚೆಂದುಟಿಯ ಪಕ್ಕದಲಿ' ಗೀತೆಗಾಗಿ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ <ref>{{Cite news|url=http://www.filmfare.com/features/60th-idea-filmfare-awards-2013-south-nominations-3603.html|title=60th Idea Filmfare Awards 2013 (South) Nominations|work=filmfare.com|access-date=2016-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160406095119/http://www.filmfare.com/features/60th-idea-filmfare-awards-2013-south-nominations-3603.html|archive-date=6 April 2016}}</ref> * ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದೆ – ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ <ref>{{Cite news|url=http://www.filmfare.com/features/60th-idea-filmfare-awards-2013-south-nominations-3603.html|title=60th Idea Filmfare Awards 2013 (South) Nominations|work=filmfare.com|access-date=2016-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160406095119/http://www.filmfare.com/features/60th-idea-filmfare-awards-2013-south-nominations-3603.html|archive-date=6 April 2016}}</ref> * [[ಯಶ್(ನಟ)|ಯಶ್]] - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿರುವ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ – ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ <ref>{{Cite news|url=http://www.filmfare.com/features/60th-idea-filmfare-awards-2013-south-nominations-3603.html|title=60th Idea Filmfare Awards 2013 (South) Nominations|work=filmfare.com|access-date=2016-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160406095119/http://www.filmfare.com/features/60th-idea-filmfare-awards-2013-south-nominations-3603.html|archive-date=6 April 2016}}</ref> * [[ಸಿಂಧು ಲೋಕನಾಥ್]] -ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದೆ – ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗ <ref>{{Cite news|url=http://www.filmfare.com/features/60th-idea-filmfare-awards-2013-south-nominations-3603.html|title=60th Idea Filmfare Awards 2013 (South) Nominations|work=filmfare.com|access-date=2016-10-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20160406095119/http://www.filmfare.com/features/60th-idea-filmfare-awards-2013-south-nominations-3603.html|archive-date=6 April 2016}}</ref> * ದಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಟೈಮ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌ಗೆ 'ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ' ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದೆ <ref>{{Cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-21/news-interviews/40094397_1_bangalore-times-film-awards-abhimanyu-best-actor|title=The Bangalore Times Film Awards 2012 Nominations|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130624132900/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-21/news-interviews/40094397_1_bangalore-times-film-awards-abhimanyu-best-actor|archive-date=2013-06-24|access-date=2016-10-16}}</ref> * ದಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಟೈಮ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌ಗೆ 'ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯುವ ಚಲನಚಿತ್ರ' ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದೆ <ref>{{Cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-21/news-interviews/40094397_1_bangalore-times-film-awards-abhimanyu-best-actor|title=The Bangalore Times Film Awards 2012 Nominations|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130624132900/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-21/news-interviews/40094397_1_bangalore-times-film-awards-abhimanyu-best-actor|archive-date=2013-06-24|access-date=2016-10-16}}</ref> * [[ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ|ವಿ. ಹರಿಕೃಷ್ಣ]] - ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ - ದಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಟೈಮ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌ಗಾಗಿ 'ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಾಯಕ ಪುರುಷ' ವರ್ಗ <ref>{{Cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-21/news-interviews/40094397_1_bangalore-times-film-awards-abhimanyu-best-actor|title=The Bangalore Times Film Awards 2012 Nominations|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130624132900/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-06-21/news-interviews/40094397_1_bangalore-times-film-awards-abhimanyu-best-actor|archive-date=2013-06-24|access-date=2016-10-16}}</ref> == ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ == ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಓಪನಿಂಗ್ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಚಿತ್ರವು 100 ದಿನಗಳ ಓಟವನ್ನು <ref>[https://web.archive.org/web/20130331033108/http://ibnlive.in.com/news/kannada-movie-drama-directed-by-yogaraj-bhatt-completes-100-days/376268-71-205.html Drama completes 100 days]</ref> ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ 2012 ರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} 4 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಬಜೆಟ್‌ಗೆ ಎದುರು {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} 20 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/88697.html|title=IndiaGlitz - It is over flow for DRAMA - Kannada Movie News|access-date=2016-10-16|archive-date=2012-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20121203040441/http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/88697.html|url-status=dead}}</ref> == ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == {| class="wikitable" !ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ! ವರ್ಗ ! ನಾಮಿನಿ ! ಫಲಿತಾಂಶ |- | rowspan="6" | 2 ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ | ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್ |{{Nominated}} |- | ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ | [[ಅಂಬರೀಶ್]] |{{Nominated}} |- | ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ | [[ಸಿಂಧು ಲೋಕನಾಥ್]] |{{Nominated}} |- | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಸ್ಯನಟ | [[ನೀನಾಸಂ ಸತೀಶ್|ಸತೀಶ್ ನೀನಾಸಂ]] |{{Nominated}} |- | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೀತರಚನೆಕಾರ | "ಬೊಂಬೆ ಆಡ್ಸೋನು" ಹಾಡಿಗಾಗಿ [[ಯೋಗರಾಜ ಭಟ್|ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್]] |{{nom}} |- | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುರುಷ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ | "ತುಂಡ್ ಹೈಕ್ಳ ಸಹವಾಸ" ಹಾಡಿಗಾಗಿ [[ವಿಜಯ್ ಪ್ರಕಾಶ್]] |{{nom}} |- |} == ಸಾಗರೋತ್ತರ ಬಿಡುಗಡೆ == ಚಿತ್ರವು USA ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite news|url=http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/89565.html|title=IndiaGlitz - DRAMA Release in Abroad Confirmed - Kannada Movie News|access-date=2016-10-16|archive-date=2012-12-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20121231222151/http://www.indiaglitz.com/channels/kannada/article/89565.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://entertainment.oneindia.in/kannada/news/2013/yogaraj-bhat-drama-us-102291.html|title=Yogaraj Bhat's Drama in US|date=2013-01-03|work=www.filmibeat.com|access-date=2016-10-16|archive-date=2013-12-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203004826/http://entertainment.oneindia.in/kannada/news/2013/yogaraj-bhat-drama-us-102291.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.chitraloka.com/news/2304-drama-to-be-premiered-in-usa.html|title=Drama To Be Premiered in USA - chitraloka.com {{!}} Kannada Movie News, Reviews {{!}} Image|last=|first=|date=|website=www.chitraloka.com|publisher=|access-date=2016-10-16|archive-date=2016-10-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20161018210616/http://www.chitraloka.com/news/2304-drama-to-be-premiered-in-usa.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-12-27/news-interviews/36021243_1_kannada-films-yash-yogaraj-bhat|title=India News, Latest Sports, Bollywood, World, Business & Politics News|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131203024624/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2012-12-27/news-interviews/36021243_1_kannada-films-yash-yogaraj-bhat|archive-date=2013-12-03|access-date=2016-10-16}}</ref> ಯುಎಇಯಲ್ಲೂ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.daijiworld.com/news/news_disp.asp?n_id=164391|title=UAE: 'Drama' Kannada movie hit theatres on Feb 21|website=www.daijiworld.com|access-date=2016-10-16}}</ref> ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲೂ ಚಿತ್ರವು ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-28/news-interviews/37351915_1_kannada-films-radhika-pandit-sindhu-lokanath|title=India News, Latest Sports, Bollywood, World, Business & Politics News|website=[[The Times of India]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140204023023/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2013-02-28/news-interviews/37351915_1_kannada-films-radhika-pandit-sindhu-lokanath|archive-date=2014-02-04|access-date=2016-10-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bharatstudent.com/news/5-121088/drama-team-in-germany|title='Drama' team in Germany - Kannada Movie News|last=http://www.bharatstudent.com/|website=Bharatstudent|access-date=2016-10-16|archive-date=2016-10-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20161019034540/http://www.bharatstudent.com/news/5-121088/drama-team-in-germany|url-status=dead}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|3015712|Drama}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] 520z2gcmws5qm86yj4zkdavg0pjmlw1 0 142348 1371032 1351146 2026-04-01T04:49:15Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371032 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = ಧೂಳ್ | image = Dhool_(2011_film).jpeg | caption = | gross = ೧ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳು | director = ಧರಣಿ | writer = ಬೂಪತಿ ಪಾಂಡಿಯನ್ | based_on = ''ತಿರುವಿಲೈಯಾದಲ್'' ಆರಂಭಂ'' (ತಮಿಳು) | producer = ಎಂ. ಎಚ್. ಸುನಿಲ್ | starring = [[ಯೋಗೇಶ್ (ನಟ)|ಯೋಗೇಶ್]], [[ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ]], [[ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್]] | music = [[ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ]] | cinematography = ಕೆ. ದತ್ತು | editing = ದೀಪು ಎಸ್. ಕುಮಾರ್ | studio = ಶ್ರೀ ಸೇವಾಲಾಲ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ | released = 2011ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 29 | runtime = 141 ನಿಮಿಷಗಳು | language = ಕನ್ನಡ | country = ಭಾರತ }} '''''ಧೂಳ್''''' ಎಂಬುದು 2011 ರ [[ಕನ್ನಡ]] ಭಾಷೆಯ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಂಎಸ್ ರಾಜಶೇಖರ್ ಅವರ ಮಗ ಧರಣಿ ಅವರ ''ಬಾಲಶಿವ'' ನಂತರಎರಡನೇ ನಿರ್ದೇಶನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಎಂ.ಎಚ್.ಸುನೀಲ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಯೋಗೇಶ್ (ನಟ)|ಯೋಗೇಶ್]], [[ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ]] ಮತ್ತು [[ಪ್ರಕಾಶ್ ರೈ|ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್]] ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಬೂಪತಿ ಪಾಂಡಿಯನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ [[ತಮಿಳು|ತಮಿಳಿನ]] ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರ ''ತಿರುವಿಲೈಯಾದಲ್'' ಆರಂಭಂನ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿತ್ತು. ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಮೂಲ ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದರು. ಚಲನಚಿತ್ರವು [[ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ|ವಿ. ಹರಿಕೃಷ್ಣ]] ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಚಿತ್ರವು 29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2011 ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/review-dhool-is-a-fun-weekend-watch-1537847|title='Dhool' is a fun weekend watch|date=30 April 2011|publisher=DNA India}}</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ ರಿಮೇಕ್ ಆವೃತ್ತಿಯು ಅದರ ಮೂಲ ತಮಿಳು ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಗಮನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=http://www.nowrunning.com/movie/6973/kannada/dhool/3074/review.htm|title=Dhool - Movie Review|date=1 May 2011|publisher=Now Running|access-date=15 ಮಾರ್ಚ್ 2022|archive-date=19 ಜುಲೈ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180719143203/https://www.nowrunning.com/movie/6973/kannada/dhool/3074/review.htm|url-status=dead}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು 2013 ರಲ್ಲಿ ''ದಿಲ್ದಾರ್'' ಎಂದು [[ಹಿಂದಿ|ಹಿಂದಿಗೆ]] ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚಿತ್ರವು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ 1,00,00,000 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. == ಪಾತ್ರವರ್ಗ == * [[ಯೋಗೇಶ್ (ನಟ)|ಯೋಗೇಶ್]] ಗುರು ಆಗಿ * ಪ್ರಿಯಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ]] * ನಂದ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಪ್ರಕಾಶ್ ರೈ|ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್]] * ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾವ್ * ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್ * [[ಸುಧಾ ಬೆಳವಾಡಿ]] * ರಿಚರ್ಡ್ ಲೂಯಿಸ್ * [[ಮಂದೀಪ್ ರಾಯ್|ಮನದೀಪ್ ರಾಯ್]] * ಸುಧೀಂದ್ರ == ತಯಾರಿಕೆ == ಚಲನಚಿತ್ರವು 2009 ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಧಾನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ 11 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2009 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ನಟ ಪ್ರಕಾಶ್ ರೈ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ {{ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ}} 40 ಲಕ್ಷ ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.bharatstudent.com/cafebharat/view_news-Kannada-News_and_Gossips-5,52944.php|title="Dhool" making fast progress|year=2009|publisher=Bharat Student}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ == ಅಕ್ಷಯ ಆಡಿಯೊ ಲೇಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಿಯೊವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನಟ ಯೋಗೀಶ್ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಿಯೋ ಬಿಡುಗಡೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ನಟಿ [[ಐಂದ್ರಿತಾ ರೇ]] ಅವರು ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ್ದರಿಂದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಗೈರು ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು. ಆಕೆಯ ಗೈರುಹಾಜರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಟಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರ ನಡುವೆ ಗಲಾಟೆ ನಡೆದಿದ್ದು ನಂತರ ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾಗಿ ಬಗೆಹರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://entertainment.oneindia.in/kannada/news/2011/dhool-dharani-aindrita-ray-row-ends-080111.html|title=Row between Dhool Dharani, Aindrita Ray ends|date=8 January 2011|publisher=Entertainment.OneIndia|access-date=15 ಮಾರ್ಚ್ 2022|archive-date=29 ಮೇ 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140529052021/http://entertainment.oneindia.in/kannada/news/2011/dhool-dharani-aindrita-ray-row-ends-080111.html|url-status=dead}}</ref> "ಅಮ್ಮ ಲೂಸಾ" ಹಾಡು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹಲವು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ನೃತ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು. {{tracklist | headline = ಹಾಡುಗಳ ಪಟ್ಟಿ | all_music = [[ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ]] | lyrics = yes | extra_column = ಹಾಡುಗಾರರು | title1 = ಎದುರು ಮನೆ ಮೀನಾಕ್ಷಿ | extra1 = [[ರಾಜೇಶ್ ಕೃಷ್ಣನ್]] | lyrics1 = ವಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ | length1 = | title2 = ಹಿಂದಿಲ್ಲಾ ಮುಂದಿಲ್ಲಾ | extra2 = [[ಕಾರ್ತಿಕ್ (ಗಾಯಕ)|ಕಾರ್ತಿಕ್]] | lyrics2 = [[ಯೋಗರಾಜ ಭಟ್]] | length2 = | title3 = ನನಗೇಕೆ ಹೀಗೆ | extra3 = [[ಹರಿಚರಣ್]], [[ನಂದಿತಾ]] | lyrics3 = ವಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ | length3 = | title4 = ವಸಂತ ಬಂತು | extra4 = [[ಸುವಿ ಸುರೇಶ್]] | lyrics4 = [[ಕವಿರಾಜ್]] | length4 = | title5 = ನನ್ನ ನೀನು ಗೆಲ್ಲಲಾರೆ | extra5 = [[ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ]], [[ಟಿಪ್ಪು (ಗಾಯಕ)|ಟಿಪ್ಪು]] | lyrics5 = ವಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ | length5 = | title6 = ಅಮ್ಮ ಲೂಸಾ | extra6 = [[ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ]], ಮೇಘಾ | lyrics6 = ವಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ | length6 = }} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] lvxjezlr10fnxlslnxa2kekf79vhcrf 0 144212 1371055 1352414 2026-04-01T09:50:41Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371055 wikitext text/x-wiki '''ನೈಕಾ''' ಭಾರತೀಯ [[ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್]] ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು, ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಫಲ್ಗುಣಿ ನಾಯರ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಮುಂಬಯಿ.|ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು, ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 100+ ಆಫ್‌ಲೈನ್ ಸ್ಟೋರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ [[ಸೌಂದರ್ಯ]], ಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಇದು ಮಹಿಳೆಯ ನೇತೃತ್ವದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಯುನಿಕಾರ್ನ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ ಆಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/business/falguni-nayar-founder-of-indias-first-woman-led-unicorn-nykaa-profile-2590610|title=Falguni Nayar, Founder Of India's First Woman-Led Unicorn Nykaa: Profile|date=October 28, 2021|website=NDTV.com|access-date=2021-11-05}}</ref> ನೈಕಾ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಆನ್‌ಲೈನ್-ಮಾತ್ರದಿಂದ ಓಮ್ನಿಚಾನಲ್ ಮಾದರಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಹೊರತಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ೨೦೨೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಇದು ತನ್ನ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ೨೦೦೦೦೦ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == [[ಚಿತ್ರ:NYKAA.COM_LOGO.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/NYKAA.COM_LOGO.jpg/220px-NYKAA.COM_LOGO.jpg|thumb| ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಗೋ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.]] [[ಕೊಟಕ್ ಮಹೀಂದ್ರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್|ಕೋಟಾಕ್ ಮಹೀಂದ್ರಾ]] ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಫಲ್ಗುಣಿ ನಾಯರ್ ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ <ref name="iDiva">{{Cite web|url=https://www.idiva.com/career/advice/get-a-glimpse-into-the-mind-of-falguni-nayar-the-woman-behind-the-force-that-is-nykaa/17030893|title=Get A Glimpse Into The Mind Of Falguni Nayar, The Woman Behind The Force That Is Nykaa|date=8 March 2017|website=iDiva|language=en-IN|access-date=14 November 2021}}</ref> ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಕ್ಯುರೇಟಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಇಕಾಮರ್ಸ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಆಗಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://www.livemint.com/Leisure/EMOmjllb5hPv8Se8T62ZaK/Falguni-Nayar-The-beauty-entrepreneur.html|title=Falguni Nayar: The beauty entrepreneur|last=Kapur|first=Mallika|date=24 March 2017|work=Live Mint|access-date=2 April 2020}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/slideshows/biz-entrepreneurship/meet-five-ex-bankers-who-broke-free-with-radically-different-ventures/slideshow/18842074.cms|title=Shades in Beauty Space: Falguni Nayar|work=Economictimes.indiatimes.com|access-date=7 March 2013}}</ref> ನೈಕಾ ಎಂಬ ಬ್ರಾಂಡ್ ಹೆಸರು [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಪದ ನಾಯಕ ದಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ನಟಿ ಅಥವಾ "ಜನನ ಗಮನದಲ್ಲಿರುವವರು".<ref>{{Cite web|url=https://www.nykaa.com/who_are_we|title=Who are we &#124; Nykaa|website=www.nykaa.com}}</ref> ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಮೊದಲು ದೀಪಾವಳಿ ೨೦೧೨ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೨೦೧೩ <ref name="iDiva" /> ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿತ್ತು. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಆನ್‌ಲೈನ್-ಮಾತ್ರದಿಂದ ಓಮ್ನಿಚಾನಲ್ ಮಾದರಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="auto2">{{Cite web|url=https://brandequity.economictimes.indiatimes.com/news/marketing/nykaa-reveales-its-omni-channel-content-and-guided-selling-strategy/70841130|title=Nykaa reveales its omni-channel content and guided selling strategy – ET BrandEquity|website=ETBrandEquity.com}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/companies/nykaa-bets-big-on-fashion-offline-stores-with-eye-on-unicorn-tag-119041900920_1.html|title=Nykaa bets big on fashion, offline stores with eye on Unicorn tag|last=Lall|first=Pavan|date=19 April 2019|work=Business Standard India|via=Business Standard}}</ref> ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೦ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಪುರುಷರ ಶೃಂಗಾರಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಬಹು-ಬ್ರಾಂಡ್ ಇಕಾಮರ್ಸ್ ಅಂಗಡಿಯಾದ ನೈಕಾ ಮ್ಯಾನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/small-biz/startups/newsbuzz/nykaa-joins-party-in-mens-grooming/articleshow/64877812.cms?from=mdr|title=Nykaa joins party in men's grooming|last=Srinivasan|first=Supraja|work=The Economic Times|access-date=2021-05-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://inc42.com/buzz/ahead-of-festive-season-nykaa-offers-mens-fashion-grooming-products/|title=Ahead Of Festive Season, Nykaa Offers Men's Fashion, Grooming Products|date=2020-10-05|website=Inc42 Media|language=en-US|access-date=2021-05-24}}</ref> ಕಂಪನಿಯು ನೈಕಾ ಡಿಸೈನ್ ಸ್ಟುಡಿಯೊವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಫ್ಯಾಷನ್‌ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು, ಇದನ್ನು ನೈಕಾ ಫ್ಯಾಶನ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ನೈಕಾ ಕಂಪನಿಯು ನೈಕಾ ಪ್ರೋ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ನೈಕಾ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ವೃತ್ತಿಪರ ಸೌಂದರ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.entrepreneur.com/article/358648|title=After Katrina Kaif, Alia Bhatt Bets on Nykaa|last=Kapani|first=Puneet|date=2020-10-28|website=Entrepreneur|language=en|access-date=2021-05-24}}</ref> ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ರಲ್ಲಿ,ನೈಕಾ ಫ್ಯಾಷನ್ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಇದು ಫ್ಯಾಷನ್ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಓಮ್ನಿಚಾನಲ್ ಮಾಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.businesstoday.in/current/corporate/nykaa-fashion-starts-offline-expansion-first-store-to-open-in-delhi-ambience-mall/story/423921.html|title=Nykaa Fashion starts offline expansion, first store to open in Delhi's Ambience Mall|date=4 December 2020|website=www.businesstoday.in|access-date=2021-05-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://in.fashionnetwork.com/news/Nykaa-fashion-goes-offline-with-its-first-store-in-delhi,1265731.html|title=Nykaa Fashion goes offline with its first store in Delhi|last=IN|first=FashionNetwork com|website=FashionNetwork.com|language=en-IN|access-date=2021-05-24}}</ref> === ನಿಧಿಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು IPO === ೨೦೧೨ ರಿಂದ, ನೈಕಾ ಬಹು ಸುತ್ತಿನ ನಿಧಿಯ ಮೂಲಕ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/deals/-ma/max-acquires-2pc-stake-in-Nykaa/articleshow/55897360.cms|title=Max Ventures and Industries acquires 2% stake in Nykaa|website=Timesofindia.indiatimes.com}}</ref><ref name="auto1">{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/steadview-funding-values-nykaa-at-1-2bn/articleshow/74921497.cms|title=Steadview funding values Nykaa at $1.2bn – Times of India|website=The Times of India}}</ref><ref name="auto">{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/industry/nykaa-enters-unicorn-club-with-fresh-rs-100-crore-funding/1916533/|title=Nykaa enters unicorn club with fresh Rs 100-crore funding|date=2 April 2020}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಇದು {{INRConvert|100|c}} ಸ್ಟೆಡ್‌ವ್ಯೂ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ನಿಂದ, ಇದು {{INRConvert|85|b}} ) ಮೌಲ್ಯದ ಯುನಿಕಾರ್ನ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್ ಆಗಿದೆ <ref name="auto1" /><ref name="auto" /><ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/companies/nykaa-raises-rs-100-crore-from-existing-investor-steadview-capital-120040100062_1.html|title=Nykaa raises Rs 100 crore from existing investor Steadview Capital|last=Sai|first=Ishwar|date=1 April 2020|work=Business Standard|access-date=1 April 2020}}</ref> ಇದರ ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಕಂತು {{INRConvert|67|c}} ಮೇ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೆಡ್‌ವ್ಯೂನಿಂದ ಧನಸಹಾಯ.<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/small-biz/startups/newsbuzz/steadview-capital-invests-rs-67-crore-more-in-nykaa/articleshow/75640420.cms|title=Steadview Capital invests Rs 67 crore more in Nykaa|last=Gooptu|first=Biswarup|work=The Economic Times}}</ref> ಇಬ್ಬರು [[ಬಾಲಿವುಡ್]] ನಟಿಯರು ಸೆಕೆಂಡರಿ ಫಂಡಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.businessinsider.in/business/startups/news/after-katrina-kaif-alia-bhatt-invests-in-e-commerce-unicorn-nykaa/articleshow/78888581.cms|title=After Katrina Kaif, Alia Bhatt invests in e-commerce unicorn Nykaa|website=Business Insider}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕತ್ರಿನಾ ಕೈಫ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ {{INRConvert|2.04|c}} ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು [[ಆಲಿಯಾ ಭಟ್]] ಜುಲೈ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ {{INRConvert|4.95|c}} ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ <ref name="CNBC">{{Cite web|url=https://www.cnbctv18.com/market/nykaa-ipo-alia-bhatt-katrina-kaif-earn-10x-returns-from-investments-11427732.htm|title=Nykaa IPO: Alia Bhatt, Katrina Kaif earn 10X returns from investments|date=11 November 2021|website=cnbctv18.com|language=en|access-date=13 November 2021}}</ref> ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಜಾಗತಿಕ ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಫಿಡೆಲಿಟಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಈಕ್ವಿಟಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ ಷೇರುಗಳ ದ್ವಿತೀಯ ಮಾರಾಟದ ಮೂಲಕ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/funding/fidelity-invests-undisclosed-sum-in-nykaa/articleshow/79427130.cms|title=Fidelity invests in beauty etailer Nykaa|work=The Economic Times}}</ref> ನೈಕಾ ತನ್ನ [[ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರು ಬಿಡುಗಡೆ|ಆರಂಭಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು]] (IPO) ೨೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು ತೆರೆಯಿತು.<ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/markets/nykaa-ipo-opens-oct-28-price-band-at-rs-1-085-1-125-per-share-121102200917_1.html|title=Nykaa IPO to open on October 28; priced at Rs 1,085-1,125 apiece|last=Modak|first=Samie|date=22 October 2021|work=Business Standard India|access-date=13 November 2021}}</ref> IPO ೮೧.೭೮ ಬಾರಿ ಓವರ್‌ಸಬ್‌ಸ್ಕ್ರೈಬ್ ಆಗಿದ್ದು, {{INRConvert|5352|c}} ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ ಯು ಎಸ್$೭.೪ ಶತಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯ. ನೈಕಾ ಅನ್ನು ೧೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ|NSE]] ಮತ್ತು [[ಮುಂಬೈ ಷೇರುಪೇಟೆ|BSE]] ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಬೆಲೆಯು ಆರಂಭಿಕ ದಿನದಲ್ಲಿ ೮೯.೨ % ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು, ಕಂಪನಿಯು ಸುಮಾರು ಯುಎಸ್$ ೧೩ ಶತಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/startups/indian-beauty-startup-nykaa-surges-to-near-13-billion-valuation-in-debut/articleshow/87620578.cms|title=Nykaa surges to near $13 billion valuation in debut|work=The Economic Times|access-date=14 December 2021}}</ref> ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ೫೩.೫% ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಫಲ್ಗುಣಿ ನಾಯರ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಸ್ವಯಂ ನಿರ್ಮಿತ ಮಹಿಳಾ ಬಿಲಿಯನೇರ್ ಆದರು.<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/business/nykaa-founder-falguni-nayar-becomes-india-s-wealthiest-self-made-female-billionaire-101636525035358.html|title=Nykaa founder Falguni Nayar is now India's wealthiest self-made female billionaire|date=10 November 2021|website=Hindustan Times|language=en|access-date=13 November 2021}}</ref> ಮೇ ೨೦೨೨ ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ನೈಕಾನ ಷೇರುಗಳು BSE ನಲ್ಲಿ ₹೧೩೯೦ ರಷ್ಟಿತ್ತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/market/stock-market-news/nykaa-shares-surge-post-q4-results-should-you-buy-11653882950885.html|title=Nykaa shares surge post Q4 results. What analysts say|last=Livemint|date=2022-05-30|website=mint|language=en|access-date=2022-05-30}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Janhvi_Kapoor_snapped_at_Nykaa_launch_event_(03).jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/44/Janhvi_Kapoor_snapped_at_Nykaa_launch_event_%2803%29.jpg/220px-Janhvi_Kapoor_snapped_at_Nykaa_launch_event_%2803%29.jpg|thumb| ನಟಿ ಜಾನ್ವಿ [[ಜಾನ್ವಿ ಕಪೂರ್|ಕಪೂರ್]] ೨೦೧೮ ರಿಂದ ನೈಕಾ ಅವರ <ref>{{Cite news|url=https://www.business-standard.com/article/companies/nykaa-signs-janhvi-kapoor-as-brand-endorser-move-to-step-up-the-buzz-118091201377_1.html|title=Nykaa signs Janhvi Kapoor as brand endorser, move to step up the buzz|last=Malvania|first=Urvi|date=12 September 2018|work=Business Standard India|access-date=9 November 2021}}</ref> ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.]] ಮುಂಬೈ, [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನವದೆಹಲಿ]], [[ಪುಣೆ]], [[ಹರಿಯಾಣ]], [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ]] ಮತ್ತು [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ]] ಗೋದಾಮುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದಾಸ್ತಾನು ಆಧಾರಿತ ಮಾದರಿಯನ್ನು ನೈಕಾ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.nykaa.com/pollution-control-compliance-app|title=pollution control compliance|website=www.nykaa.com}}</ref> ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಅದರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಇಕಾಮರ್ಸ್ ವ್ಯವಹಾರದ ಜೊತೆಗೆ, ಇದು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ೭೬ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಗಾರೆ ಅಂಗಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಆಫ್‌ಲೈನ್ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.businesstoday.in/current/corporate/nykaa-fashion-starts-offline-expansion-first-store-to-open-in-delhi-ambience-mall/story/423921.html|title=Nykaa Fashion starts offline expansion, first store to open in Delhi's Ambience Mall|date=4 December 2020|website=www.businesstoday.in}}</ref> ಇದು ೨೦೦೦ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೨೦೦೦೦೦ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ.<ref name="auto"/><ref>{{Cite news|url=http://economictimes.indiatimes.com/industry/cons-products/fashion-/-cosmetics-/-jewellery/nykaa-decks-up-to-woo-indian-beauty-market-with-more-products-and-services/articleshow/52825419.cms|title=Nykaa decks up to woo Indian beauty market with more products and services|last=Ganguly|first=Payal|work=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://retail.economictimes.indiatimes.com/news/health-and-beauty/beauty-startup-nykaa-plans-3-billion-ipo-this-year/80116523|title=Beauty startup Nykaa plans $3 billion IPO this year – ET Retail|website=ETRetail.com}}</ref> ಇದು ನೈಕಾ ಲಕ್ಸ್, ಆನ್ ಟ್ರೆಂಡ್ ಮತ್ತು ನೈಕಾ ಬ್ಯೂಟಿ ಕಿಯೋಸ್ಕ್ ಎಂಬ ಮೂರು ಆಫ್‌ಲೈನ್ ಸ್ಟೋರ್ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಲಕ್ಸ್ ಸ್ವರೂಪವು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐಷಾರಾಮಿ ಸೌಂದರ್ಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಾದ ಹುಡ ಬ್ಯೂಟಿ, MAC, dior, ಮತ್ತು Givenchy ಜೊತೆಗೆ ನೈಕಾ ಬ್ಯೂಟಿ, ಸೌಂದರ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಆಂತರಿಕ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.vogue.in/beauty/content/everything-you-need-to-know-about-the-new-nykaa-luxe-store-in-mumbai|title=Everything you need to know about the new Nykaa Luxe store in Mumbai|last=Dalal|first=Avanti|date=29 January 2021|website=Vogue India}}</ref> ನೈಕಾ ಆನ್ ಟ್ರೆಂಡ್ ಫಾರ್ಮ್ಯಾಟ್ ತಮ್ಮ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ವರ್ಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.deccanherald.com/content/619105/nykaa-expand-offline-presence.html|title=Nykaa to expand offline presence|date=25 June 2017|website=Deccanherald.com}}</ref> ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಫ್, ಚಾರ್ಲೆಟ್ ಟಿಲ್ಬರಿ, ಟೋನಿಮೊಲಿ, ಬೆಕ್ಕಾ, ಸಿಗ್ಮಾ, ಲೈಮ್‌ಕ್ರೈಮ್, ಡರ್ಮಲೋಜಿಕಾ ಮತ್ತು ಮುರಾದ್‌ ನಂತಹ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಏಕೈಕ ವ್ಯಾಪಾರಿ ನೈಕಾ.<ref>{{Cite web|url=https://www.lifestyleasia.com/ind/beauty-grooming/makeup/charlotte-tilbury-lands-in-india-and-we-are-definitely-picking-up-these-5-products/|title=Charlotte Tilbury launches in India with these bestsellers|date=19 November 2020|website=Lifestyle Asia India}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lifestyle.livemint.com//fashion/beauty/meet-today-s-beauty-customer-111611837804504.html|title=Meet today's beauty customer|date=13 February 2021|website=Mintlounge|access-date=3 ಆಗಸ್ಟ್ 2022|archive-date=3 ಆಗಸ್ಟ್ 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220803133204/https://lifestyle.livemint.com//fashion/beauty/meet-today-s-beauty-customer-111611837804504.html|url-status=dead}}</ref> === ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳ ಮನೆ === ನೈಕಾ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು: * ನೈಕಾ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಬ್ರಾಂಡ್ಸ್ - ನೈಕಾ ನ್ಯಾಚುರಲ್ಸ್, ನೈಕಾ ಕಾಸ್ಮೆಟಿಕ್ಸ್, ಕೇ ಬ್ಯೂಟಿ * ನೈಕಾ ಫ್ಯಾಷನ್ – ನೈಕಾ ಅವರಿಂದ nykd, ೨೦ ಡ್ರೆಸ್‌ಗಳು, R, ಮೊಂಡಾನೊ, ಲಿಖಾ,<ref>{{Cite web|url=https://www.apnnews.com/nykaa-launches-new-category-nykd-all-day-featuring-athleisure-leisure-activewear-exclusively-on-nykaa-fashion/|title=Nykaa launches new category Nykd All Day – Featuring Athleisure, Leisure & Activewear exclusively on Nykaa Fashion}}</ref> ಪಿಪಾ ಬೆಲ್ಲಾ <ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/startups/nykaa-fashion-acquires-pipa-bella-to-strengthen-jewellery-category/articleshow/82034659.cms|title=Nykaa Fashion acquires Pipa Bella to strengthen jewellery category|work=The Economic Times|access-date=2021-05-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/companies/news/nykaa-fashion-acquires-online-jewellery-retailer-pipa-bella-11618209976044.html|title=Nykaa Fashion acquires online jewellery retailer Pipa Bella|last=Staff Writer|date=2021-04-12|website=mint|language=en|access-date=2021-05-24}}</ref> ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ನೈಕಾ ತನ್ನ ಆಂತರಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ನೈಕಾ ಕಾಸ್ಮೆಟಿಕ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದನ್ನು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಉಗುರುಗಳು, ಮುಖ, ತುಟಿಗಳ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://www.livemint.com/Companies/GmnyDEcjxafpbxQoiEJpGK/Nykaa-expects-private-label-revenue-contribution-to-double-i.html|title=Nykaa expects private label revenue contribution to double in 2017–18|date=16 December 2016|website=Livemint.com}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.livemint.com/Companies/LM5XPiYTUKunXMlskVrjML/Nykaa-looks-to-raise-Rs-100-crore-expand-private-label-offe.html|title=Nykaa looks to raise Rs 100 crore, expand private label offerings|last=Verma|first=Shrutika|date=9 March 2016|website=Livemint.com|access-date=29 June 2018}}</ref> ನೈಕಾ ನ್ಯಾಚುರಲ್ಸ್ ಪೋರ್ಟ್ಫೋಲಿಯೊ ತ್ವಚೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆರೈಕೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.indiaretailing.com/2021/02/03/beauty-and-wellness/nykaa-naturals-branches-out-into-a-new-category-launches-hair-care-range/|title=Nykaa Naturals branches out into a new category, launches hair care range|last=Bureau|first=Indiaretailing|date=3 February 2021}}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ೨೦೧೯ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ತನ್ನ ವಾಂಡರ್‌ಲಸ್ಟ್ ಬಾತ್ ಮತ್ತು ಬಾಡಿ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಐಕಾನಿಕ್ ಡಿಸೈನರ್ ಮಸಾಬಾ ಗುಪ್ತಾ ಅವರ ಮಸಾಬಾ ನೈಕಾ ಸೌಂದರ್ಯ ರೇಖೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/cities/delhi/2020/jul/07/nykaa-beauty-enters-the-essentials-category-2166464.html|title=Nykaa Beauty enters the essentials category|website=The New Indian Express}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newindianexpress.com/magazine/2020/jun/21/scent-and-sensibility-2158336.html|title=Masaba Gupta collaborates with Nykaa to launch fragrance collection|website=The New Indian Express}}</ref> === ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನಗಳು === ಮೇ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, Nykaa ಖಾಸಗಿ ಮಹಿಳಾ ಸ್ಟೈಲಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಯಾದ 20Dresses.com ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.techcircle.in/2019/03/22/exclusive-beauty-e-tailer-nykaa-acquires-women-styling-platform-20dresses-com|title=Exclusive: Beauty e-tailer Nykaa acquires women styling platform 20Dresses.com|date=22 March 2019|website=Techcircle}}</ref> ಅದೇ ವರ್ಷ, ಇದು ನಟಿ ಕತ್ರಿನಾ ಕೈಫ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕೇ ಬ್ಯೂಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://qz.com/india/1733852/nykaas-falguni-nayar-on-katrina-kaif-partnership-and-more/|title=Nykaa was an obvious choice for Katrina Kaif over Amazon and Flipkart|last=Bhattacharya|first=Ananya|date=24 October 2019|website=Quartz India}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.vogue.in/beauty/content/katrina-kaif-launches-new-makeup-line-kay-beauty-on-nykaa|title=Katrina Kaif finally reveals her much-awaited makeup line on Instagram|date=16 October 2019|website=Vogue India}}</ref> ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ನೈಕಾ ಫ್ಯಾಷನ್ ಭಾರತದ ಫ್ಯಾಷನ್ ಆಭರಣ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್, ಪೀಪ ಬೆಲ್ಲಾ <ref>{{Cite web|url=https://www.cnbctv18.com/retail/nykaa-fashion-acquires-jewellery-brand-pipa-bella-8900511.htm|title=Nykaa Fashion acquires jewellery brand Pipa Bella|date=12 April 2021|website=cnbctv18.com|language=en-US|access-date=2021-05-24}}</ref> ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಚರ್ಮದ ಆರೈಕೆ ಬ್ರಾಂಡ್, ಡಾಟ್ & ಕೀ ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/bengaluru/nykaa-buys-skincare-co-dot-key/articleshow/87215397.cms|title=nykaa: Nykaa buys skincare co Dot & Key {{!}} Bengaluru News - Times of India|date=Oct 23, 2021|website=The Times of India|language=en|access-date=2022-05-23}}</ref> ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ನೈಕಾ ಸೌಂದರ್ಯ ಬ್ರಾಂಡ್ [https://www.earthrhythm.com/ ಅರ್ಥ್] ರಿದಮ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೮.೫೧ % ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಅರ್ಥ್ ರಿದಮ್ ಭಾರತೀಯ ತ್ವಚೆ ಬ್ರಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ತ್ವಚೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/mergers-acquisitions/nykaa-buys-stake-in-homegrown-d2c-brand-earth-rhythm-8395781.html|title=Nykaa acquires 18.51% stake in beauty brand Earth Rhythm for Rs 41.65 crore|website=Moneycontrol|language=en|access-date=2022-04-22}}</ref> === ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಗೌಪ್ಯತೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು === ೧೮ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಂದು, ನೈಕಾ ಫ್ಯಾಷನ್ ನ ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ API ದೋಷವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಆಕ್ರಮಣಕಾರರು ಬಳಕೆದಾರರ ಇಮೇಲ್ ಐಡಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಯಾವುದೇ ಬಳಕೆದಾರ ಖಾತೆಗೆ ಲಾಗ್ ಇನ್ ಮಾಡಲು ಸಂಭಾವ್ಯ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇದು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರರ ಡೇಟಾವನ್ನು ಹೈಜಾಕ್ ಮಾಡುವ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರಿಸಬಹುದು.<ref name="Nykaa fixes a data security bug">{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/small-biz/startups/newsbuzz/nykaa-fixes-a-data-security-bug/articleshow/72101784.cms|title=Nykaa fixes a data security bug|last=Kar|first=Sanghamitra|work=Economic Times|access-date=3 December 2019}}</ref><ref name="Flaws in code put customer data of four consumer internet platforms at risk">{{Cite web|url=https://www.livemint.com/companies/start-ups/security-expert-pokes-holes-in-consumer-internet-platforms-11573963913626.html|title=Flaws in code put customer data of four consumer internet platforms at risk|date=17 November 2019|website=Live Mint|access-date=3 December 2019}}</ref> ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕಂಪನಿಯು ಭದ್ರತಾ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿತು.<ref name="Nykaa fixes a data security bug" /> == ವಿಷಯ ವೇದಿಕೆಗಳು == ನೈಕಾ ಅದರ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನಲ್ ನೈಕಾ ಟಿವಿ ಮೂಲಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಶನ್ ವಿಷಯವನ್ನು ಸಹ ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೌಂದರ್ಯ, ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಲಿಂಗ್ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ವೀಡಿಯೊಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/why-nykaa-has-chosen-to-largely-market-products-via-influencers-6191331.html|title=Nykaa Adopts 360-degree Marketing Strategy To Promote Products; But Influencers Play A Vital Role|website=Moneycontrol}}</ref> ಅದರ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಭಿಯಾನಗಳಲ್ಲಿ #BreakTheHashtag ( [[ತಾಪ್ಸಿ ಪನ್ನು|ತಾಪ್ಸೀ ಪನ್ನು]] ಜೊತೆ), #WhatMakesYourBeautiful (ಆಸಿಡ್ ದಾಳಿಯಿಂದ ಬದುಕುಳಿದವರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅಗರ್ವಾಲ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ), ಬ್ಯೂಟಿ ಇನ್ ಹರ್ ಸ್ಟೋರಿ ( [[ನೆಟ್‍ಫ್ಲಿಕ್ಸ್|ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್]] ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ), ವೆಬ್ ಸರಣಿ ಟಿಂಡರೆಲ್ಲಾ, ಖೋಜ್ (ಮದರ್ಸ್ ಡೇ ಚಲನಚಿತ್ರ), ಮತ್ತು ರಕ್ಷಕ ( [[ರಕ್ಷಾ ಬಂಧನ]] ವಿಶೇಷ ಚಿತ್ರ).<ref name="auto2"/><ref>{{Cite web|url=https://www.indiaretailing.com/2018/05/14/beauty-and-wellness/nykaa-com-closes-its-series-d-investment-round-of-rs-165-crore/|title=Nykaa.com closes its series D investment round of Rs 165 crore|last=Bureau|first=Indiaretailing|date=14 May 2018}}{{Dead link|date=ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.exchange4media.com/advertising-news/nykaa-and-acid-attack-survivor-laxmi-agarwal-join-hands-for-whatmakesyoubeautiful-101987.html|title=Nykaa and acid-attack survivor Laxmi Agarwal join hands for #WhatMakesYouBeautiful – Exchange4media|website=Indian Advertising Media & Marketing News – exchange4media}}</ref> ೨೦೧೮ ರಿಂದ, ಇದು ತನ್ನ ನೈಕಾ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಮೂಲಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. 2020 ರಲ್ಲಿ, ಇದು ಬ್ಯೂಟಿ ಬಾರ್ ಎಂಬ ವೆಬ್ ಕಿರುಸರಣಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನೈಕಾ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಾದ ಬ್ಯೂಟಿ ಬುಕ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. == ಭವಿಷ್ಯದ ಯೋಜನೆಗಳು == ನೈಕಾ ತನ್ನ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಗಾರೆ ಮಳಿಗೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 300 ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಆಫ್‌ಲೈನ್ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ ಎಂದು CEO ಫಲ್ಗುನಿ ನಯ್ಯರ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಟಾಪ್ ೧೦೦ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಮುಂದಿನ ೨-೩ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೦ ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಕಂಪನಿ ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/tech/startups/nykaa-plans-to-open-300-stores-to-drive-offline-growth-ceo-falguni-nayar/articleshow/88027246.cms|title=Nykaa plans to open 300 stores to drive offline growth: Falguni Nayar|work=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://retail.economictimes.indiatimes.com/news/health-and-beauty/cosmetics-and-fragrances/nykaa-to-invest-rs-100-crore-over-2-3-years-to-expand-retail-footprint-fulfilment-centres-cfo/88267847|title=Nykaa to invest Rs 100 crore over 2-3 years to expand retail footprint, fulfilment centres: CFO - ET Retail}}</ref> == ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ == ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ, ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಂತಹ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ನೈಕಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ CSR ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು SPARSH India, CARE International Confederation, PRIDE, Milaap, Nanhi Kali, Make a Wish Foundation, Benefactory, Sneha, GiveIndia ಮತ್ತು PM CARES Fund.<ref>{{Cite web|url=https://www.nykaa.com/nykaa-csr|title=Nykaa CSR &#124; Nykaa|website=www.nykaa.com}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/nykaa-employees-turn-covid-warriors-raise-rs-1-cr-towards-pm-cares-fund-fortis-healthcare-amazon-follow-suit/articleshow/75825030.cms|title=Nykaa employees turn Covid warriors, raise Rs 1 cr towards PM CARES fund; Fortis Healthcare, Amazon follow suit|last=Alves|first=Glynda|work=The Economic Times}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://fundraisers.giveindia.org/fundraisers/support-indias-healthcare-heroes-as-they-fight-covid-19|title=GiveIndia Fundraisers: India's most trusted crowdfunding website|website=fundraisers.giveindia.org|language=en|access-date=2021-05-24|archive-date=2021-05-24|archive-url=https://web.archive.org/web/20210524113625/https://fundraisers.giveindia.org/fundraisers/support-indias-healthcare-heroes-as-they-fight-covid-19|url-status=dead}}</ref> == ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು == 2015 ರಿಂದ, ನೈಕಾ ಮಹಿಳಾ ಜೀವನಶೈಲಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ''ಫೆಮಿನಾ (ಭಾರತ)'' ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ 'ನೈಕಾ ಫೆಮಿನಾ ಬ್ಯೂಟಿ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್' ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/events/mumbai/Nykaa-com-and-Femina-host-the-Nykaa-Femina-Beauty-Awards-in-Mumbai/articleshow/50889774.cms|title=Nykaa and Femina host the Nykaa Femina Beauty Awards in Mumbai|work=Timesofindia.indiatimes.com}}</ref> ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ನೈಕಾ ಫ್ಯಾಷನ್ ''ವೋಗ್ ಇಂಡಿಯಾ'' ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ 'ದಿ ಪವರ್ ಲಿಸ್ಟ್' ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|2}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ]] 3dz3qxgq4dlv3pki2ofb4zpeztdha9a 0 144321 1371036 1351254 2026-04-01T05:06:00Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371036 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Averrhoa_carambola_ARS_k5735-7.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Averrhoa_carambola_ARS_k5735-7.jpg/220px-Averrhoa_carambola_ARS_k5735-7.jpg|thumb| ಮರದ ಮೇಲೆ ಬಲಿಯದ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾಗಳು]] [[ಚಿತ್ರ:Carambola_1z_.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/Carambola_1z_.jpg/220px-Carambola_1z_.jpg|thumb| ಸಮರುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾ]] [[ಚಿತ್ರ:Carambola_2z_.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7e/Carambola_2z_.jpg/220px-Carambola_2z_.jpg|thumb| ಸಮರುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾ]] '''ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾವನ್ನು''' ನಕ್ಷತ್ರ ಹಣ್ಣು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ|ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾಕ್ಕೆ]] ಸ್ಥಳೀಯವಾದ ಮರಗಳ ಜಾತಿಯ ''[[ಕಮರಾಕ್ಷಿ|ಅವೆರ್ಹೋವಾ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾದ]]'' ಹಣ್ಣು.<ref name="jm">{{Cite web|url=http://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/carambola.html|title=Carambola (''Averrhoa carambola''); In: Fruits of Warm Climates|last=Julia F. Morton|date=1987|publisher=NewCROP, New Crop Resource Online Program, Center for New Crops & Plant Products, Purdue University|pages=125–128}}</ref><ref name="cabi" /><ref name="Gepts">{{Cite book|url=https://archive.org/details/genomicstropical00moor_136|title=Genomics of Tropical Crop Plants|last=Gepts|first=Paul|date=2008|publisher=Springer|isbn=9780387712192|editor-last=Moore|editor-first=Paul H.|pages=[https://archive.org/details/genomicstropical00moor_136/page/n22 1]-20|chapter=Tropical environments, biodiversity, and the origins of crops|editor-last2=Ming|editor-first2=Ray|url-access=limited}}</ref> ಈ ವಿಷಕಾರಿ ಹಣ್ಣನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]], [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ]], ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್, [[ಮೈಕ್ರೋನೇಷ್ಯಾ|ಮೈಕ್ರೋನೇಷಿಯಾ]], [[ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ]], [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್]] ಮತ್ತು ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಣ್ಣು ನ್ಯೂರೋಟಾಕ್ಸಿನ್ ಆದ ಕ್ಯಾರಂಬಾಕ್ಸಿನ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="cabi">{{Cite web|url=https://www.cabi.org/isc/datasheet/8082|title=''Averrhoa carambola'' (carambola)|date=27 September 2018|publisher=CABI|access-date=5 October 2018}}</ref> ಹಣ್ಣು ತನ್ನ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೫-೬) ಹರಿಯುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref name="jm"/> ಅಡ್ಡ-ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿದಾಗ, ಅದು ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ; ಆದ್ದದಿಂದ ಈ ಹಣ್ಣಿಗೆ ''ನಕ್ಷತ್ರ ಹಣ್ಣು'' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.<ref name="jm" /><ref name="cabi"/> ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಣ್ಣನ್ನು ಖಾದ್ಯ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಚ್ಚಾ, ಮತ್ತು ಬೇಯಿಸಿ ಸೇವಿಸಬಹುದು, ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಬಹುದು, ಅಲಂಕರಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು, ಅಲ್ಲದೇ ರಸವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.<ref name="jm" /> == ಮೂಲ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ == [[ಚಿತ್ರ:Carambolas765pt.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/06/Carambolas765pt.jpg/220px-Carambolas765pt.jpg|thumb| ೭,೬ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ೫ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರ ಹಣ್ಣು ಭಾಗ]] ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ''ಅವೆರ್ಹೋವಾ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾದ'' ಮೂಲ ಶ್ರೇಣಿಯು ಉಷ್ಣವಲಯದ [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ|ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾವಾಗಿದೆ]]. ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="jm"/><ref name="Gepts"/><ref name="Duke">{{Cite book|title=CRC Handbook of Alternative Cash Crops|last=Duke|first=James A.|last2=duCellier|first2=Judith L.|date=1993|publisher=CRC Press|isbn=9780849336201|pages=59–60}}</ref><ref name="Arora">{{Cite book|url=https://www.bioversityinternational.org/fileadmin/user_upload/online_library/publications/pdfs/Diversity_in_Underutilized_Plant_Species_An_Asia-Pacific_Prespective_1938.pdf|title=Diversity in Underutilized Plant Species – An Asia-Pacific Perspective|last=Arora|first=R.K.|date=2014|publisher=Bioversity International|isbn=9789292550073|page=59}}</ref> ಇದನ್ನು [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ]] ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ|ಶ್ರೀಲಂಕಾಕ್ಕೆ]] ಆಸ್ಟ್ರೋನೇಷಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಆಸ್ಟ್ರೋನೇಷಿಯನ್ ಕೃಷಿಕರು [[ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮರ|ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ]], ಲ್ಯಾಂಗ್‌ಸಾಟ್, [[ನೋಣಿ|ನೋನಿ]] ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಂಟೋಲ್‌ನಂತಹ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.<ref name="Blench2009">{{Cite book|url=http://www.rogerblench.info/Language/Austronesian/General/Blench%20Ross%20Festschrift%20paper%20revised.pdf|title=Discovering history through language: Papers in honour of Malcolm Ross|last=Blench|first=Roger|date=2009|publisher=Research School of Pacific and Asian Studies, Australian National University|editor-last=Evans|editor-first=Bethwyn|chapter=Remapping the Austronesian expansion|access-date=2022-08-06|archive-date=2020-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20200420195330/http://www.rogerblench.info/Language/Austronesian/General/Blench%20Ross%20Festschrift%20paper%20revised.pdf|url-status=dead}}</ref> ಇವು ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ|ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ]] ಮತ್ತು ಓಷಿಯಾನಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪಗಳಾದ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ.<ref name="jm" /><ref name="cabi"/> ನಕ್ಷತ್ರ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು [[ಭಾರತ]], ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ, ದಕ್ಷಿಣ [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಚೀನಾ]], [[ತೈವಾನ್]] ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು [[ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕ|ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕಾ]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ|ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ]], ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ ರಾಜ್ಯದ [[ಹವಾಯಿ]], ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಮತ್ತು [[ಆಫ್ರಿಕಾ|ಆಫ್ರಿಕಾದ]] ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="jm" /><ref name="cabi" /> ನಕ್ಷತ್ರ ಹಣ್ಣುಗಳ ಮರಗಳನ್ನು ಅಲಂಕಾರಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="jm" /> ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಪ್ರಭೇದವಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="cabi" /> == ವಿವರಣೆ == ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾ ಮರವು ಅನೇಕ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಕಾಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ೯ಮೀ ಎತ್ತರದ ವರೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ.<ref name="jm"/> ಇದರ ಪತನಶೀಲ ಎಲೆಗಳು ೧೫–೨೧೫ ಸೆಂ (೬-೧೦) ಉದ್ದ, ೫ ರಿಂದ ೧೧ ಅಂಡಾಕಾರದ ಚಿಗುರೆಲೆಗಳು ಮಧ್ಯಮ-ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.<ref name="jm" /> ಹೂಗಳು ನೀಲಕ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನೇರಳೆ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆಕರ್ಷಕ ಹಣ್ಣುಗಳು ತೆಳುವಾದ, ಮೇಣದಂತಹ ಪೆರಿಕಾರ್ಪ್, ಕಿತ್ತಳೆ-ಹಳದಿ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಾದಾಗ ರಸದೊಂದಿಗೆ ಗರಿಗರಿಯಾದ, ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ತಿರುಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref name="jm"/> ಹಣ್ಣು ಸುಮಾರು ೫- ೧೫ ಸೆಂ (೨ ರಿಂದ ೬ ಇಂಚು) ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐದು ಅಥವಾ ಆರು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದದ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.<ref name="jm" /> ಅಡ್ಡ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಇದು ನಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.<ref name="jm" /><ref name="cabi"/> ತಿರುಳು ಅರೆಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಿಳಿ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಹಣ್ಣು ಸುಮಾರು ೧೦ ರಿಂದ ೧೨ ಚಪ್ಪಟೆ ತಿಳಿ ಕಂದು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ತೆಗೆದ ನಂತರ, ಅವು ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.<ref name="crfg">{{Cite web|url=http://www.crfg.org/pubs/ff/carambola.html|title=''Averrhoa carambola'' L.|publisher=California Rare Fruit Growers, Inc.|archive-url=https://web.archive.org/web/20120822154541/http://www.crfg.org/pubs/ff/carambola.html|archive-date=August 22, 2012|access-date=August 9, 2012}}</ref><ref name="crane">{{Cite book|url=http://university.uog.edu/cals/people/PUBS/Carambol/MG26900.pdf|title=The Carambola (Star Fruit)|last=Jonathan H. Crane|publisher=Florida Cooperative Extension Service, University of Florida|year=1994|series=Fact Sheet HS-12|access-date=2012-08-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20121119035539/http://university.uog.edu/cals/people/PUBS/Carambol/MG26900.pdf|archive-date=2012-11-19}}</ref><ref name="fi">{{Cite web|url=http://www.fruitsinfo.com/StarFruit-Exotic-fruits.php|title=Star Fruit|publisher=Fruitsinfo|access-date=August 9, 2012}}</ref> ಈ ಹಣ್ಣಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಬಿಲಿಂಬಿಯಂತೆ, ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಧಗಳಿವೆ: ಸಣ್ಣ ಹುಳಿ (ಅಥವಾ ಟಾರ್ಟ್) ವಿಧ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಸಿಹಿ ವಿಧ. ಹುಳಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಸಿಹಿ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಕ್ಸಾಲಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ವಿಧಗಳು ''ಅರ್ಕಿನ್'' ( [[ಫ್ಲಾರಿಡ|ಫ್ಲೋರಿಡಾ]] ), ''ಯಾಂಗ್ ಟಾವೊ'' ( [[ತೈವಾನ್]] ), ''ಮಾ ಫ್ಯೂಂಗ್'' ( [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]] ), ''ಮಹಾ'' ( [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಷಿಯಾ]] ), ಮತ್ತು ''ಡೆಮಾಕ್'' ( [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]] ) ಮತ್ತು ಹುಳಿ ಸೇರಿವೆ. ''ಗೋಲ್ಡನ್ ಸ್ಟಾರ್'', ''ನ್ಯೂಕಾಂಬ್'', ''ಸ್ಟಾರ್ ಕಿಂಗ್'' ಮತ್ತು ''ಥಾಯರ್'' (ಎಲ್ಲವೂ ಫ್ಲೋರಿಡಾದಿಂದ) ವಿಧಗಳು. ''ಗೋಲ್ಡನ್ ಸ್ಟಾರ್'' ನಂತಹ ಕೆಲವು ಹುಳಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಹಣ್ಣಾಗಲು ಬಿಟ್ಟರೆ ಸಿಹಿಯಾಗಬಹುದು.<ref name="jm"/><ref name="crfg"/><ref name="crane"/> === ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರುಗಳು === ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾವನ್ನು [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್|ವಿಯೆಟ್ನಾಂನಲ್ಲಿ]] ಖು, [[ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್|ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ''ಬಾಲಿಂಬಿಂಗ್'', [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ]] " ''ಬೆಲಿಂಬಿಂಗ್'' ", [[ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಚೀನಾದಲ್ಲಿ]] ''ಮಾ ಫೆನ್'', [[ಭಾರತ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ''ಕಮರಂಗಾ'', [[ಉಗಾಂಡ|ಉಗಾಂಡಾದಲ್ಲಿ]] ''ಒಮುಜಾಬಿಬು'' ಮತ್ತು ''ಕ್ಯಾರಂಬೋಲೋ'' ಅಥವಾ "ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾ" ಸೇರಿದಂತೆ ಅದರ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶಗಳು.<ref name="jm"/><ref name="cabi"/> == ಪಾಕಶಾಲೆ == [[ಚಿತ್ರ:Carambola_Starfruit.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/Carambola_Starfruit.jpg/220px-Carambola_Starfruit.jpg|left|thumb| ಮಾಗಿದ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾದ ಲಂಬ, ಅಂತಿಮ ನೋಟ ಮತ್ತು ಅಡ್ಡ ವಿಭಾಗ]]   ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಣದಂತಹ ಚರ್ಮವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಣ್ಣು ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ತಿರುಳು ಕುರುಕುಲಾದ, ದೃಢವಾದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ರಸಭರಿತವಾಗಿದೆ.<ref name="cabi"/> ಇದು [[ನಾರು|ಫೈಬರ್ಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು [[ದ್ರಾಕ್ಷಿ|ದ್ರಾಕ್ಷಿಯಂತೆಯೇ]] ಸ್ಥಿರತೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾಗಳು ಹಣ್ಣಾದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಅವು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ತಿಳಿ ಹಸಿರು ಛಾಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಎಲ್ಲಾ ಕುರುಹುಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ನಂತರ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅದರ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೃಢವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹಸಿರು ಇರುವಾಗ ಕೊಯ್ದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಕೋಣೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶವು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅತಿಯಾದ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾವು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಳದಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ರುಚಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಆಗಬಹುದು.<ref name="crane"/><ref name="buzzle">{{Cite web|url=http://www.buzzle.com/articles/star-fruit-how-to-eat-star-fruit.html|title=How to Eat Star Fruit|publisher=Buzzle|archive-url=https://web.archive.org/web/20110110204152/http://www.buzzle.com/articles/star-fruit-how-to-eat-star-fruit.html|archive-date=January 10, 2011|access-date=August 5, 2012}}</ref> ಮಾಗಿದ ಸಿಹಿ ವಿಧದ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾಗಳು ಸಿಹಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ೪% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅವು ಟಾರ್ಟ್, ಹುಳಿ ಅಂಡರ್ಟೋನ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಾಲಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ರುಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು [[ಸೇಬು]], [[ಮರಸೇಬು|ಪೇರಳೆ]], [[ದ್ರಾಕ್ಷಿ]] ಮತ್ತು ಸಿಟ್ರಸ್ ಕುಟುಂಬದ ಹಣ್ಣುಗಳ ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಲಿಯದ ನಕ್ಷತ್ರದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹುಳಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಸೇಬುಗಳಂತೆ ರುಚಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.<ref name="crfg"/><ref name="fg">{{Cite web|url=http://floridagardener.com/pom/Carambola.htm|title=Carambola or Star Fruit|publisher=FloridaGardener.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727003227/http://www.floridagardener.com/pom/Carambola.htm|archive-date=July 27, 2012|access-date=August 5, 2012}}</ref> ಮಾಗಿದ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾಗಳನ್ನು ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಬಹುದು. ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಲವಂಗ]] ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ [[ಸೇಬು|ಸೇಬುಗಳೊಂದಿಗೆ]]. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮೀನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ತರಕಾರಿಯಾಗಿ, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಜಾಮ್‌ಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. [[ಜಮೈಕ|ಜಮೈಕಾದಲ್ಲಿ]] ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಣಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="jm"/> ಬಲಿಯದ ಮತ್ತು ಹುಳಿ ಪ್ರಕಾರದ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ರುಚಿಕರವಾಗಿಸಲು ಇತರ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಮಸಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="jm"/> ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಬಲಿಯದ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾಗಳನ್ನು [[ಕಲ್ಲುಪ್ಪು|ಕಲ್ಲುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ]] ಅದ್ದಿ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="mm">{{Cite web|url=http://www.marketmanila.com/archives/balimbing-carambola-star-fruit|title=Balimbing / Carambola / Star Fruit|date=21 November 2006|publisher=Market Manila|access-date=August 5, 2012}}</ref> ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸೀಗಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="jm" /> ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾಗಳ ರಸವನ್ನು ಐಸ್ಡ್ ಪಾನೀಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹುಳಿ ಪ್ರಭೇದಗಳ ರಸವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮಸಾಲೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಇದರ ಜ್ಯೂಸ್ ಅನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಬಾಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="jm"/> === ಪೋಷಣೆ === ಕಚ್ಚಾ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾವು ೯೧% ನೀರು, ೭% [[ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟುಗಳು|ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‌ಗಳು]], ೧% [[ಪ್ರೋಟೀನ್]], ಮತ್ತು ಅತ್ಯಲ್ಪ [[ಕೊಬ್ಬು|ಕೊಬ್ಬನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ. == ಆರೋಗ್ಯ ಅಪಾಯಗಳು == ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾದಲ್ಲಿನ ಕ್ಯಾರಂಬಾಕ್ಸಿನ್ <ref name="auto">{{Cite journal|last=Garcia-Cairasco|first=N.|last2=Moyses-Neto|first2=M.|last3=Del Vecchio|first3=F.|last4=Oliveira|first4=J. A. C.|last5=Dos Santos|first5=F. L.|last6=Castro|first6=O. W.|last7=Arisi|first7=G. M.|last8=Dantas|first8=M. R.|last9=Carolino|first9=R. O. G.|title=Elucidating the Neurotoxicity of the Star Fruit|doi=10.1002/anie.201305382|journal=Angewandte Chemie International Edition|volume=52|issue=49|pages=13067–70|year=2013|pmid=24281890}}</ref> ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಾಲಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.<ref name="jm"/><ref name="muthu">{{Cite journal|pmc=5357571|year=2016|last=Muthu|first=N.|title=Nutritional, Medicinal and Toxicological Attributes of Star-Fruits (Averrhoa carambola L.): A Review|journal=Bioinformation|volume=12|issue=12|pages=420–424|last2=Lee|first2=S. Y.|last3=Phua|first3=K. K.|last4=Bhore|first4=S. J.|pmid=28405126|doi=10.6026/97320630012420}}</ref> ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ವೈಫಲ್ಯ, ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಕಲ್ಲುಗಳು ಅಥವಾ ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿರುವವರಿಗೆ ಎರಡೂ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾನಿಕಾರಕವಾಗಿದೆ.<ref name="muthu" /> ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರ ಸೇವನೆಯು [[ಬಿಕ್ಕಳಿಕೆ]], ವಾಂತಿ, ವಾಕರಿಕೆ, ಮಾನಸಿಕ ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.<ref>{{Cite journal|title=Star fruit (''Averrhoa carambola'') intoxication: an important cause of consciousness disturbance in patients with renal failure|journal=Ren Fail|year=2002|volume=24|issue=3|pages=379–82|pmid=12166706|doi=10.1081/JDI-120005373}}</ref><ref name="Neto2003">{{Cite journal|title=Intoxication by star fruit (''Averrhoa carambola'') in 32 uraemic patients: treatment and outcome|journal=Nephrol Dial Transplant|year=2003|volume=18|issue=1|pages=120–5|pmid=12480969|doi=10.1093/ndt/18.1.120}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.nutritionatc.hawaii.edu/HO/2003/202.htm|title=Kidney patients should avoid star fruit|last=Titchenal A & Dobbs J|date=2003-04-28|publisher=Nutrition ATC|access-date=2008-10-16}}</ref> ಕ್ಯಾರಂಬಾಕ್ಸಿನ್ ಒಂದು ನ್ಯೂರೋಟಾಕ್ಸಿನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಫೆನೈಲ್ಅಲನೈನ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗ್ಲುಟಮಾಟರ್ಜಿಕ್ ಅಗೊನಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದೆ.<ref name="auto" /> === ಔಷಧದ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳು === [[ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಣ್ಣು|ದ್ರಾಕ್ಷಿಹಣ್ಣಿನಂತೆಯೇ]], ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾವನ್ನು ಏಳು ಸೈಟೋಕ್ರೋಮ್ ಪಿ೪೫೦ ಐಸೋಫಾರ್ಮ್‌ಗಳ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರತಿಬಂಧಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://www.hktmc.com/ChineseMedia/Magazine/Medicine/ajdmpk/AJDMPK-2006-3/asian6-3(248-261)(DM).doc|title=Abstracts: Metabolism and metabolic enzymes studies for the 8th National Congress on Drug and Xenobiotic Metabolism in China|archive-url=https://web.archive.org/web/20070928013636/http://www.hktmc.com/ChineseMedia/Magazine/Medicine/ajdmpk/AJDMPK-2006-3/asian6-3(248-261)(DM).doc|archive-date=2007-09-28|access-date=2007-04-23}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.theannals.com/cgi/content/full/40/7/1472-a |title=Potential Drug-Food Interactions with Pomegranate Juice |access-date=ಆಗಸ್ಟ್ 6, 2022 |archive-date=ಜೂನ್ 16, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110616081749/http://www.theannals.com/cgi/content/full/40/7/1472-a |url-status=bot: unknown }}</ref> ಈ ಕಿಣ್ವಗಳು ಅನೇಕ ಔಷಧಿಗಳ ಮೊದಲ-ಪಾಸ್ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ, ಕೆಲವು ಔಷಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾ ಅಥವಾ ಅದರ ರಸವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಡೋಸೇಜ್ ಅನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. == ಕೃಷಿ == [[ಚಿತ್ರ:Carambola_star_fruit_at_organic_food_mela_Bangalore_Karnataka_India.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/Carambola_star_fruit_at_organic_food_mela_Bangalore_Karnataka_India.jpg/220px-Carambola_star_fruit_at_organic_food_mela_Bangalore_Karnataka_India.jpg|right|thumb| ಬಲಿಯದ ಭಾರತೀಯ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾ]] [[ಚಿತ್ರ:Sliced_Indian_Carambola_Star_fruit_with_Indian_spices.jpg|link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Sliced_Indian_Carambola_Star_fruit_with_Indian_spices.jpg/220px-Sliced_Indian_Carambola_Star_fruit_with_Indian_spices.jpg|thumb| ಭಾರತೀಯ ಮಸಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾಗಿದ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾ ಹಣ್ಣು]] ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮತ್ತು ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಹಣ್ಣಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ೧೨೦೦ಮೀ(೪೦೦೦) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೂರ್ಯನ ಮಾನ್ಯತೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆರ್ದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ೧೮೦೦ ಮೀಮೀ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.<ref name="jm"/><ref name="cabi"/> ಇದು ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರಕಾರದ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಲೋಮ್ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಒಳಚರಂಡಿ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.<ref name="jm" /> ಮಧ್ಯಮ ನೀರಾವರಿಯು ಶುಷ್ಕ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="jm" /> ಭಾರೀ ಮಳೆಯು ಹಣ್ಣಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು.<ref name="jm" /> ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾ ಮರಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ೬ಮೀ(೨೦) ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಪರಸ್ಪರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಫಲವತ್ತಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರವು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಐದು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯು ಹಣ್ಣಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ, ಆದರ್ಶ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾವು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೯೦-೧೮೦ಕೀಲೋ. ಗ್ರಾಂ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಮಲೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಿಂದ ಜೂನ್‌ವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ವರೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಫ್ರುಟಿಂಗ್ ಋತುಗಳೊಂದಿಗೆ ವರ್ಷವಿಡೀ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾ ಮರವು ಅರಳುತ್ತದೆ,<ref name="ippc">{{Cite book|url=https://www.ippc.int/file_uploaded/1115281083940_Technical_Document_Carambola.pdf|title=Technical Document for Market Access on Star Fruit (Carambola)|last=Crop Protection & Plant Quarantine Services Division|publisher=The Ministry of Agriculture and Agro-based Industry, Malaysia|year=2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20110909055104/https://www.ippc.int/file_uploaded/1115281083940_Technical_Document_Carambola.pdf|archive-date=September 9, 2011}}</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಫ್ಲೋರಿಡಾದಂತಹ ಇತರ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಯಿಲು ಇತರ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="jm"/><ref name="crane"/> ಧಾರಕ-ಬೆಳೆದ ''ಆರ್ಕಿನ್'' ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾ ( ''ಅವೆರ್ಹೋವಾ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾ'' ಎಲ್.) ಮರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಎಲೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ೨೫%, ೫೦%, ಅಥವಾ ೧೦೦% ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ದೀರ್ಘಾವಧಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಛಾಯೆಯು ರಾಚಿಸ್ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಚಿಗುರೆಲೆಗಳ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಕರಪತ್ರದ ದಪ್ಪವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಮತಲ ಶಾಖೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite journal|last=Marler|first=Thomas E.|last2=Schaffer|first2=Bruce|last3=Crane|first3=Jonathan H.|date=1994-07-01|title=Developmental Light Level Affects Growth, Morphology, and Leaf Physiology of Young Carambola Trees|journal=Journal of the American Society for Horticultural Science|language=en|volume=119|issue=4|pages=711–718|doi=10.21273/JASHS.119.4.711|issn=0003-1062}}</ref> ಪ್ರಮುಖ ಕೀಟಗಳು ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾ ಹಣ್ಣಿನ ನೊಣಗಳು, ಹಣ್ಣಿನ ಪತಂಗಗಳು, ಇರುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳು.<ref name="jm"/><ref name="crfg"/><ref name="ippc"/> ಬೆಳೆಗಳು ಸಹ ಹಿಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="crfg" /> ವಿಶ್ವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾದ ಅಗ್ರ ಉತ್ಪಾದಕರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, [[ಗಯಾನ|ಗಯಾನಾ]], ಭಾರತ, [[ಇಸ್ರೇಲ್]], [[ಮಲೇಶಿಯ|ಮಲೇಷ್ಯಾ]], ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್, ತೈವಾನ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್.<ref name="crane"/> ಮಲೇಷ್ಯಾವು ಪರಿಮಾಣದ ಮೂಲಕ ನಕ್ಷತ್ರ ಹಣ್ಣಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="ippc"/> ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಕಾರಕಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಾಳಜಿಯಿಂದಾಗಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಲೇಷ್ಯಾದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಟಾರ್ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಯುಎಸ್ ಗೆ ಇನ್ನೂ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ, ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಮತ್ತು ಹವಾಯಿಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮತ್ತು ಸೆಮಿಟ್ರೋಪಿಕಲ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="jm"/><ref name="bilj">{{Cite web|url=http://www.bijlmakers.com/fruits/starfruit.htm|title=Star Fruit|last=Hein Bijlmakers|publisher=Tropical Fruits|archive-url=https://web.archive.org/web/20120626140136/http://www.bijlmakers.com/fruits/starfruit.htm|archive-date=2012-06-26|access-date=August 9, 2012}}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ವ್ಯಾಪಕ ಗ್ರಾಹಕ ಸ್ವೀಕಾರವು ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಇದು ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಕೋರಲ್ ಗೇಬಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂಭಾಗದ [[ತೋಟಗಾರಿಕೆ|ತೋಟಗಾರಿಕಾ ತಜ್ಞ]] ಮೊರಿಸ್ ಅರ್ಕಿನ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ೨೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಫ್ಲೋರಿಡಾದಲ್ಲಿ ''ಆರ್ಕಿನ್'' ವೈವಿಧ್ಯವು ೯೮% ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="knight">{{Cite journal|last=Robert J. Knight|last2=Jonathan H. Crane|year=2002|title=The 'Arkin' Carambola in Florida|journal=Proc. Fla. State Hort. Soc.|volume=115|pages=92–93|url=http://www.fshs.org/Proceedings/Password%20Protected/2002%20Vol.%20115/92-93(Knight).pdf}}{{Dead link|date=July 2017|bot=InternetArchiveBot}}</ref> == ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ == ಮರಗಳು ತಮ್ಮ ಹೇರಳವಾದ ಗಾಢ ಬಣ್ಣದ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಆಕಾರದ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಅಲಂಕಾರಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳ ಆಕರ್ಷಕ ಕಡು ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಲ್ಯಾವೆಂಡರ್ನಿಂದ ಗುಲಾಬಿ ಹೂವುಗಳಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="crane"/> ಬಿಲಿಂಬಿಯಂತೆ, ಹೆಚ್ಚು ಆಮ್ಲೀಯ ಹುಳಿ ಪ್ರಕಾರದ ರಸವನ್ನು [[ತುಕ್ಕು]] ಅಥವಾ ಕಳಂಕಿತ ಲೋಹವನ್ನು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಹಿತ್ತಾಳೆ]]) ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ತುಕ್ಕು ಕಲೆಗಳನ್ನು ಬ್ಲೀಚ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಅವುಗಳನ್ನು [[ವರ್ಣ(ಡೈ)|ಡೈಯಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಮಾರ್ಡಂಟ್ ಆಗಿಯೂ ಬಳಸಬಹುದು.<ref name="jm"/> ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ''ಸ್ಟಾರ್‌ಡ್ಯೂ ವ್ಯಾಲಿ'' ಆಟಗಾರನಿಗೆ ಕ್ಯಾರಂಬೋಲಾವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ,<ref>{{Cite web|url=https://stardewcommunitywiki.com/Starfruit|title=Starfruit|access-date=2022-08-06|archive-date=2021-01-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20210116050311/https://stardewcommunitywiki.com/Starfruit|url-status=dead}}</ref> ಈ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ''ಸ್ಟಾರ್‌ಫ್ರೂಟ್'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಆಟದ ಅತ್ಯಂತ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಬೆಳೆ. ಆಟದಲ್ಲಿನ ಐಕಾನ್ ತಪ್ಪಾಗಿ ಹಣ್ಣನ್ನು ಅದರ ನೈಜ-ಜೀವನದ ಅಡ್ಡ-ವಿಭಾಗವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯವು ಮರದ ಬದಲಿಗೆ ಏಕ-ಕೊಯ್ಲಿನ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಹಣ್ಣುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] 252ahdwa5kithwmsfl8xkg5s24r42p3 0 144874 1371013 1350189 2026-04-01T01:32:40Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371013 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Thousand Lights Mosque (6708375421).jpg|thumb]]   '''ಥೌಸಂಡ್ ಲೈಟ್ಸ್''' [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ರಾಜ್ಯದ [[ಚೆನ್ನೈ|ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ]] ಒಂದು ಬಹು-ಗುಮ್ಮಟ [[ಮಸೀದಿ]]. ಇದು ದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಗರದಲ್ಲಿ ಶಿಯಾ ಮುಸ್ಲಿಮರಿಗೆ ಪೂಜ್ಯ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಜ಼ಾದಾರಿಯಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == ಈ ಮಸೀದಿಯನ್ನು 1810 ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಕಾಟ್ ನವಾಬ್ ಉಮ್ದತ್ ಉಲ್-ಉಮಾರಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name="IJAHS" /><ref name="Muthiah2008">{{Cite book|url=|title=Madras, Chennai: A 400-year Record of the First City of Modern India|last=Muthiah|first=S.|date=2008|publisher=Palaniappa Brothers|isbn=9788183794688|edition=|series=|volume=1|location=Chennai|pages=126}}</ref> ಇದನ್ನು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ವಾಸ್ತುಕಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="IJAHS">{{Cite journal|last=Priya|first=R. Sasi Mary|last2=Radhakrishnan|first2=V.|authorlink=|title=The art and architectures along the Tamil Nadu coast|journal=International Journal of Art & Humanity Science|volume=3|issue=2|pages=43|publisher=|location=|date=March-April 2016|language=|url=https://www.researchgate.net/profile/Radhakrishnan-Dr-V/publication/313763972_The_art_and_architectures_along_the_Tamil_Nadu_coast/links/58a567fe92851cf0e3931539/The-art-and-architectures-along-the-Tamil-Nadu-coast.pdf|jstor=|issn=2349-5235|doi=|id=|mr=|zbl=|jfm=|accessdate=18 December 2021}}</ref> ಮಸೀದಿಯ ಜಾಗವನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಸಭಾಂಗಣ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಸಭಾಭವನವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲು ಸಾವಿರ ಎಣ್ಣೆ ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಮಸೀದಿಗೆ ಅದರ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.<ref>{{Cite book|url=|title=DK Eyewitness Travel Guide India|last=|first=|date=2017|publisher=Dorling Kindersley|isbn=9780241326244|edition=|series=|volume=|location=|pages=}}</ref> ಚೆನ್ನೈನ ಮುಖ್ಯ ಶಿಯಾ ಕಾಜ಼ಿ ಮಸೀದಿಯಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅದೇ ಕುಟುಂಬದವರು ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Muthiah2008"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist|refs=<ref name=PrinceOfArcot>{{cite web |url = http://www.princeofarcot.org/contributions.html#4 |title = Prince of Arcot |publisher = Prince of Arcot |date = 1990-11-22 |access-date = 21 July 2015 |archive-date = 2015-07-10 |archive-url = https://web.archive.org/web/20150710130619/http://www.princeofarcot.org/contributions.html#4 |url-status = dead }}</ref>}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://www.chennai.org.uk/monuments/thousand-light-mosque.html chennai.org.uk]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://indiafascinates.com/chennai/thousand-lights-mosque/ indiafascinates.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090617024958/http://indiafascinates.com/chennai/thousand-lights-mosque/ |date=2009-06-17 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತಮಿಳುನಾಡು]] [[ವರ್ಗ:ಮಸೀದಿಗಳು]] iajshu2fvdw18qdo6a6yc25qld5g9e6 0 147784 1370974 1347419 2026-03-31T14:14:37Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370974 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:20th_World_Scout_Jamboree_closing_ceremony.jpg|right|thumb|300x300px| 2002/2003 ರಲ್ಲಿ [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್|ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ 20 ನೇ ವಿಶ್ವ ಸ್ಕೌಟ್ ಜಾಂಬೂರಿಯ ಸಮಾರೋಪ ಸಮಾರಂಭ]] [[ಸ್ಕೌಟ್ ಚಳುವಳಿ|ಸ್ಕೌಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ]], '''ಜಾಂಬೂರಿಯು''' ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಥವಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ '''rally''' ಮಾಡುವ [[ಸ್ಕೌಟ್ ಚಳುವಳಿ|ಸ್ಕೌಟ್‌ಗಳ]] ದೊಡ್ಡ ಸಭೆಯಾಗಿದೆ. == ಇತಿಹಾಸ == 1 ನೇ ವಿಶ್ವ ಸ್ಕೌಟ್ ಜಾಂಬೂರಿಯನ್ನು 1920 ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರು ವಿಶ್ವ ಸ್ಕೌಟ್ ಜಂಬೂರಿಗಳು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ. 2023ರಲ್ಲಿ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ 25ನೇ ವಿಶ್ವ ಜಾಂಬೂರಿ ನಡೆಯಲಿದೆ.   ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಆವರ್ತನಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಜಾಂಬೂರಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಹಲವು ಘಟನೆಗಳು ವಿದೇಶದಿಂದ ಸ್ಕೌಟ್‌ಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. == ಇತರ ಕೂಟಗಳು == ಜಾಂಬೂರಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇತರ ದೊಡ್ಡ ಕೂಟಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಕೌಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಂಪಿನ ಸ್ಕೌಟ್ಸ್‌ಗೆ ಸಜ್ಜಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ದೊಡ್ಡ ಕೂಟಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ: * ಮೂಟ್ - ಶಿಬಿರ ಅಥವಾ ರೋವರ್‌ಗಳ ಸಭೆ * ವೆಂಚರ್ - ವೆಂಚರ್ (ಹಿರಿಯ ಸ್ಕೌಟ್) ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯುವಕರ ಸಭೆ * ಇಂಡಾಬಾ - ಶಿಬಿರ ಅಥವಾ ವಯಸ್ಕ ಸ್ಕೌಟ್ ನಾಯಕರ ಸಭೆ * ಅಗೂನೋರಿ - ವಿಶೇಷ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಕೌಟ್ಸ್ ಶಿಬಿರ * COMDECA - ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಶಿಬಿರದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ, ಯುವ ಜನರ ದೊಡ್ಡ ಸಭೆ, ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸುವುದು{{Fact|date=August 2018}}<sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2018)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> == ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ == '''ಜಾಂಬೂರಿ''' ಪದದ ಮೂಲವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ. ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯು ಅನೇಕ ನಿಘಂಟು ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ''ಕೆನಡಿಯನ್ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ನಿಘಂಟಿನ'' ಪ್ರಕಾರ, "19 ನೇ ಶತಮಾನ, ಮೂಲ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ". ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಡಿಕ್ಷನರಿ (OED) ಇದು ಅಮೇರಿಕನ್ ಆಡುಭಾಷೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ, 1868 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 19 ನೇ ಶತಮಾನ ನಂತರ ಐರಿಶ್ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite encyclopedia|url=http://www.oed.com/view/Entry/100700?redirectedFrom=jamboree|title=OED Online|date=September 2013|publisher=[[Oxford University Press]]|accessdate=7 October 2013}}</ref> ಸ್ಕೌಟಿಂಗ್ ಈ ಪದವನ್ನು ಬಾಡೆನ್-ಪೊವೆಲ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಪೊವೆಲ್ ಅಥವಾ ಸ್ಕೌಟಿಂಗ್ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಪದವು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. === ಸ್ಕೌಟ್‌ಗೆ ಮೊದಲು ಬಳಸಿದ ಪದ === [[ಬೇಡೆನ್ ಪೊವೆಲ್|ಬಾಡೆನ್-ಪೊವೆಲ್]] ಅವರು "ಜಾಂಬೂರಿ" ಯನ್ನು ಏಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು ಎಂದು ಒಮ್ಮೆ ಸುದ್ದಿಯಾಯಿತು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, "ನೀವು ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ಏನು ಕರೆಯುತ್ತೀರಿ?" ಎಂಬ ಲಘುವಾದ ಮರುಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಈ ಪದವು ಈಗಾಗಲೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ಅವರು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದರು.{{Fact|date=October 2017}} ಇತರ ಬರಹಗಾರರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ "ಜಾಂಬೂರಿ" ಯನ್ನು ಸ್ಕೌಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮೊದಲು "ಅದ್ದೂರಿ ಅಥವಾ ಅಬ್ಬರದ ಆಚರಣೆ ಅಥವಾ ಪಾರ್ಟಿ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಬಳಸಿದರು.<ref name="OED_ref">{{Cite encyclopedia|publisher=Oxford University Press|title=The Concise Oxford University Dictionary|edition=10th|year=1999}}</ref><ref>{{Cite encyclopedia|title=Collins English Dictionary|edition=10th Edition - Complete & Unabridged|publisher=HarperCollins|url=http://dictionary.reference.com/browse/jamboree|accessdate=2 November 2015}}</ref> ಕವಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಸರ್ವಿಸ್ ಈ ಪದವನ್ನು 1912 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ''ಅಥಾಬಾಸ್ಕಾ ಡಿಕ್'' ಎಂಬ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ: "ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಜಾಂಬೋರಿಗೆ ಒಂದು-ಗ್ಲೀ, ಮತ್ತು ಅವರು ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ".<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/rhymesarollings00servgoog|title=Rhymes of a Rolling Stone|last=Service, Robert W.|publisher=Dodd, Mead and company|year=1912|chapter=Athabaska Dick|author-link=Robert W. Service}}</ref> ಲೂಸಿ ಮೌಡ್ ಮಾಂಟ್ಗೊಮೆರಿ ಈ ಪದವನ್ನು 1915 ರಲ್ಲಿ ''ಅನ್ನೆ ಆಫ್ ದಿ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಮೂರು ಬಾರಿ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ, ಇದು 1880 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ "ಡ್ರೈವ್‌ಗಳು, ಡ್ಯಾನ್ಸ್‌ಗಳು, ಪಿಕ್ನಿಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬೋಟಿಂಗ್ ಪಾರ್ಟಿಗಳ ಸಾಕಷ್ಟು ದಿಗ್‌ಭ್ರಮೆ ಅನುಕ್ರಮವಿತ್ತು, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ "ಜಾಂಬೋರಿಗಳ" ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಫಿಲ್‌ನಿಂದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite book|url=http://www.gutenberg.org/ebooks/51|title=Anne of the Island|last=Montgomery|first=L.M.|year=1915|language=en|author-link=Lucy Maud Montgomery|access-date=2006-03-08|df=dmy-all}}</ref> ರಾಬರ್ಟ್ ಗ್ರೇವ್ಸ್ 1954 ರಲ್ಲಿ ಬಾಡೆನ್-ಪೊವೆಲ್ ಈ ಪದವನ್ನು US ಆಡುಭಾಷೆಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತನ್ನ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‌ನ ಐರಿಶ್ ಲಿಂಕ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು.<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/details/crowningprivileg017939mbp|title=The Crowning Privilege|last=Graves|first=Robert|date=1956|publisher=Doubleday|series=The Clark Lectures, 1954–1955|page=199|lccn=56-6542|author-link=Robert Graves}}</ref> === ಇತರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು === "ಜಾಂಬೂರಿ" ಎಂಬ ಪದವು [[ಹಿಂದಿ|ಹಿಂದಿಯ]] [[ಸ್ವಾಹಿಲಿ ಭಾಷೆ|ಸ್ವಾಹಿಲಿಯಿಂದ]] ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಭಾಷೆಗಳವರೆಗೆ ಹಲವಾರು ಸಂಭಾವ್ಯ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಬಾಡೆನ್-ಪೊವೆಲ್ ಬಳಸಿದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.<ref name="Ashton">{{Cite book|title=Swahili Grammar: Including intonation|last=Ashton, E. O.|publisher=Longman House|year=1947|isbn=0-582-62701-X}}</ref><ref>{{Cite book|title=Swahili and Sabaki: a linguistic history|last=Nurse, Derek|last2=Hinnebusch, Thomas J.|year=1993|series=University of California Publications in Linguistics|volume=121}}</ref> "ಜಾಂಬೂರಿ" ಎಂಬ ಪದವು ಸ್ವಾಹಿಲಿಯಿಂದ ಹಲೋ, ಜಂಬೋ ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ''ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ!''. ಬಾಡೆನ್-ಪೊವೆಲ್ 1880 ರಿಂದ1890 ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದರು.<ref name="Begbie">{{Cite book|url=http://www.gutenberg.org/ebooks/17300|title=The story of Baden-Powell: The Wolf that never Sleeps|last=Begbie|first=Harold|date=1900|publisher=Grant Richards|location=London|author-link=Edward Harold Begbie}}</ref><ref name="Prins">{{Cite book|title=Ethnographic Survey of Africa|last=Prins, A.H.J.|publisher=International African Institute|year=1961|editor-last=Forde, Daryll|location=London, UK|chapter=Swahili the Swahili-speaking peoples of Zanzibar and the East African Coast (Arabs, Shirazi, and Swahili)}}</ref><ref>{{Cite book|title=A Swahili Nautical Dictionary|last=Prins, A.H.J.|year=1970|series=Preliminary Studies in Swahili Lexicon|volume=1|location=Dar es Salaam}}</ref> === ಸ್ಕೌಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದ ಬಳಕೆ === "ಜಾಂಬೂರಿ" ಪದವನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ 1920 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾಯ್ ಸ್ಕೌಟ್ ಜಾಂಬೂರಿಯ ನಂತರ ಸ್ಕೌಟಿಂಗ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂನಿಂದ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಡೆನ್-ಪೊವೆಲ್ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ "ಜಾಂಬೂರಿ" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವವರನ್ನು ಈ ಮೊದಲ ಬಾಯ್ ಸ್ಕೌಟ್ ರಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ "ಜಂಬೋ" ಪದದೊಂದಿಗೆ ಸಭೆಗೆ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಂಬೋರಿ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆದ ವಿದೇಶಿ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂತ್ಯ ''-ರೀ''. '''ಜಾಂಬೂರಿ''' ಎಂಬ ಪದವು [[ನಾಮಪದ]] ಮತ್ತು ಸಕರ್ಮಕ ಕ್ರಿಯಾಪದವಾಗಿದ್ದು, ಜಂಬೋ ಎಂಬ ಮೂಲ ಪದದ ನೇರ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.<ref>{{Cite journal|last=Hopper|first=Paul J|last2=Thompson|first2=Sandra A|title=Transitivity in grammar and discourse|journal=Language|date=June 1980|volume=56|issue=2|pages=251–299|url=http://latina.phil2.uni-freiburg.de/raible/Lehre/2006/Materialien/Hopper_Thompson.pdf|accessdate=24 January 2016|doi=10.1353/lan.1980.0017}}</ref> ಉದಾಹರಣೆಗೆ, '''ಜಾಂಬೋದಲ್ಲಿ''' ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವವರು '''ಜಾಂಬೂರಿ'''. ಅನೇಕರು, ಈ ಮೊದಲ "ಜಾಂಬೂರಿ" ಅಥವಾ ಸ್ಕೌಟ್ ಕೂಟದಲ್ಲಿ, ಈ ಆಗಿನ ಹೊಸ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಅಥವಾ ಶುಭಾಶಯದ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಿಲ್ಲ. 1920 ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನ ಒಲಂಪಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವ ಜಾಂಬೂರಿಯಲ್ಲಿ, ಬಾಡೆನ್-ಪೊವೆಲ್ ಹೇಳಿದರು:<blockquote>"ಜನರು ಈ ಪದಕ್ಕೆ ವಿಭಿನ್ನ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಈ ವರ್ಷದಿಂದ, ''ಜಾಂಬೂರಿ'' ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅರ್ಥವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ನಡೆದ ಯುವಜನರ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕೂಟಕ್ಕೆ ಇದು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ." <ref>{{Cite book|title=Scouting Round the World|last=Wilson|first=John S.|publisher=Blandford Press|year=1959|edition=First|page=238}}</ref></blockquote>ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಸ್ಕೌಟ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಬಳಸುವ ''ಭಾಷಾ'' ಪದವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು '''ಜಾಂಬೋರಿಸ್‍ನ್ನು''' ಬಾಡೆನ್-ಪೊವೆಲ್ ಜಾಂಬೂರೆಸ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು, ಇದು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸ್ಕೌಟ್‌ಗಳು ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಅದು ಪ್ರಪಂಚದ ಸ್ಕೌಟ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ನೇಹ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ಜಾಂಬೊರೆಟ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಚಿಕ್ಕದಾದ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಥವಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಕೂಟಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite book|title=Scouting Round the World|last=Wilson|first=John S.|publisher=Blandford Press|year=1959|edition=First|page=122}}</ref> ಸ್ಕೌಟಿಂಗ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಪದ, "ಕ್ಯಾಂಪೋರೀ " ಸಹ ಹಳೆಯ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಂಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಅವಧಿಗೆ [[ಸ್ಕೌಟ್ ಚಳುವಳಿ|ಸ್ಕೌಟಿಂಗ್]] ಘಟಕಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಭೆಯನ್ನು "ಕ್ಯಾಂಪೋರೀ" ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://usscouts.org/usscouts/camporees.asp|title=Camporee|series=U.S. Scouting Service Project}}</ref> ಕ್ಯಾಂಪೋರಿಯಂತೆಯೇ, ಜಾಂಬೋರಿಯು ಕಡಿಮೆ ಬಾರಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಥವಾ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://jambo.org/|title=US Jamboree|series=U.S. Scouting Service Project|archive-url=https://web.archive.org/web/20170925024018/http://jambo.org/|archive-date=2017-09-25|access-date=2017-10-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://summit.scouting.org/en/Pages/default.aspx|title=The Summit, US Jamboree|publisher=BSA|access-date=2022-12-27|archive-date=2024-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20240202164815/https://summit.scouting.org/en/Pages/default.aspx|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://scouting.org/worldjamboree.aspx|title=World Jamboree|website=Scouting.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20120419221324/http://scouting.org/worldjamboree.aspx|archive-date=2012-04-19|access-date=2017-10-15}}</ref> == ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಂಬೂರಿಗಳು == * ವಿಶ್ವ ಸ್ಕೌಟ್ ಜಂಬೂರಿ, ಸ್ಕೌಟ್ ಆಂದೋಲನದ ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಸ್ಕೌಟ್‌ಗಳ ಸಭೆ. ಹಾಜರಾತಿ 30–40,000. * ವರ್ಲ್ಡ್ ಸ್ಕೌಟ್ ಜಾಂಬೋರಿ ಆನ್ ದಿ ಏರ್ (JOTA) - ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಸ್ಕೌಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಹವ್ಯಾಸಿ ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ * ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಸ್ಕೌಟ್ ಜಾಂಬೂರಿ (JOTI) * ಜಾಂಬೋರಿ ಆನ್ ದಿ ಟ್ರಯಲ್ (JOTT) ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾದಯಾತ್ರೆಯ ದಿನವಾಗಿದೆ * ಆಫ್ರಿಕಾ ಸ್ಕೌಟ್ ಜಾಂಬೂರಿ * ಅರಬ್ ಸ್ಕೌಟ್ ಜಾಂಬೂರಿ * ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸ್ಕೌಟ್ ಜಾಂಬೋರಿ * ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಸ್ಕೌಟ್ ಜಾಂಬೋರಿ, ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಸ್ಕೌಟ್‌ಗಳ ಕೂಟ * ಮಧ್ಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಜಾಂಬೋರಿ, ಮಧ್ಯ ಯುರೋಪ್‌ನ ಸ್ಕೌಟ್‌ಗಳ ಕೂಟ * ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸ್ಕೌಟ್ ಜಂಬೂರಿ, ಯುರೋಪಿನಾದ್ಯಂತ ಸ್ಕೌಟ್‌ಗಳ ಸಭೆ * ಇಂಟರ್‌ಅಮೆರಿಕನ್ ಸ್ಕೌಟ್ ಜಂಬೂರಿ, ಇಂಟರ್‌ಅಮೆರಿಕನ್ ಸ್ಕೌಟ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಸ್ಕೌಟ್‌ಗಳ ಸಭೆ * ಎಸೆಕ್ಸ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಜಾಂಬೋರಿ, 1927 ರಿಂದ ನಡೆದ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ 7,000-9,000 ಸ್ಕೌಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಗೈಡ್ಸ್ ಕೂಟ * ವರ್ಲ್ಡ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಸ್ಕೌಟ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಜಾಂಬೋರಿ, ವಿಶ್ವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸ್ಕೌಟ್ಸ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸ್ಕೌಟ್ಸ್ ಸಭೆ * ಜಾಂಬೋರಿ 2008 (ನಾರ್ತಂಬರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್), 1908 ರ ಹಮ್‌ಶಾಗ್ ಶಿಬಿರದ ಆಚರಣೆ * ಹೋಮ್‌ನೆಟ್‌ಮೆನ್ ಜನರಲ್ ಜಾಂಬೋರಿ, ಹೋಮ್‌ನೆಟ್‌ಮೆನ್‌ಗಳ ಸ್ಕೌಟ್ಸ್‌ನ ಸಭೆ * ISIS ಮುವಾನ್ ಜಂಬೂರಿ <ref>{{Cite web|url=https://www.isis.stfc.ac.uk/Pages/Muon-User-Meeting-2021.aspx|title=ISIS Muon Jamboree!}}</ref> * [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜಾಂಬೂರಿ|ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜಾಂಬೂರಿ]] == ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಂಬೂರಿಗಳು == * ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೌಟ್ ಜಾಂಬೂರಿ, ಬಾಯ್ ಸ್ಕೌಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ * ಕೆನಡಾದ ಸ್ಕೌಟ್ ಜಾಂಬೂರಿ, ಕೆನಡಾದಿಂದ ಸ್ಕೌಟ್‌ಗಳ ಕೂಟ * ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸ್ಕೌಟ್ ಜಾಂಬೂರಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಕೌಟ್‌ಗಳ ಕೂಟ * ನಿಪ್ಪಾನ್ ಜಾಂಬೂರಿ, ಜಪಾನ್‌ನಿಂದ ಸ್ಕೌಟ್ಸ್‌ಗಳ ಕೂಟ * Nawaka, [[ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್|ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಸಮುದ್ರ ಸ್ಕೌಟ್ಸ್‌ನ ಒಂದು ಕೂಟ * ಐರಿಶ್ ಸ್ಕೌಟ್ ಜಂಬೂರಿಗಳು * ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಸ್ಕೌಟ್ ಜಾಂಬೂರಿ * ಗರ್ಲ್ ಸ್ಕೌಟ್ ಸೀನಿಯರ್ ರೌಂಡಪ್ * == ಇವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ == * [[ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜಾಂಬೂರಿ|ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜಾಂಬೂರಿ]] * ಆಗೋನೋರೀ * ಕ್ಯಾಂಪೋರಿ * ಇಂದಾಬಾ * ವಿಶ್ವ ಶಿಬಿರ (ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ) == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{Cite web|url=http://www.scout.org/en/information_events/events/world_scout_events/jamboree/jamboree_history|title=Jamboree history|website=Scout.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20130907135806/http://scout.org/en/information_events/events/world_scout_events/jamboree/jamboree_history|archive-date=2013-09-07|access-date=2013-10-07}} * {{Cite web|url=http://www.klic2008.cz/english/|title=Klíč 2008 - Czech national jamboree in Pilsen|archive-url=https://web.archive.org/web/20080629191431/http://www.klic2008.cz/english/|archive-date=2008-06-29}} * {{Cite web|url=http://flamboree.be/pages/english.php|title=Flamboree - Flemish National Jamboree in Belgium|archive-url=https://web.archive.org/web/20080915190652/http://flamboree.be/pages/english.php|archive-date=2008-09-15}} * {{Cite web|url=http://jamboree2008.scouts.lt/|title=Lithuanian Scouts Jamboree|archive-url=https://web.archive.org/web/20080703133906/http://jamboree2008.scouts.lt/|archive-date=2008-07-03}} * {{Cite web|url=http://jamboree.scouts.org.nz/|title=C-Jam 2008 - New Zealand National Jamboree in Christchurch|archive-url=https://web.archive.org/web/20080223150939/http://jamboree.scouts.org.nz/|archive-date=2008-02-23}} * {{Cite web|url=http://www.bsajamboree.org|title=BSA 2010 100th Anniversary Jamboree}} * {{Cite web|url=http://www.nsj2010ham.com/|title=K2BSA at the 2010 National Scout Jamboree|access-date=2022-12-27|archive-date=2010-07-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20100707213156/http://www.nsj2010ham.com/|url-status=dead}} * {{Cite web|url=http://www.canadianjamboreebadges.info/|title=Canadian Jamboree Badge|series=Reference Page}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] gv04j03c0ekqx7ti7d6k8sttf8tlgj7 0 148429 1370991 1348878 2026-03-31T20:11:49Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370991 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Abstract tangelo (51071977672).jpg|300px|thumb|right|ಟ್ಯಾಂಗೆಲೊ]] '''ಟ್ಯಾಂಜೆಲೊ''' / / ˈtændʒəloʊ / TAN - jə TAN loh / / tænˈdʒɛloʊ / tan- JEL - tan- ; ''C. ರೆಟಿಕ್ಯುಲಾಟಾ × C. ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಾ'' ಅಥವಾ ''× C.'' ''ಪ್ಯಾರಡಿಸಿ'' ), ''× ಟ್ಯಾಂಜೆಲೊ,'' ''ಸಿಟ್ರಸ್ ರೆಟಿಕ್ಯುಲಾಟಾ'' ವಿಧದ ಸಿಟ್ರಸ್ [[ಹಣ್ಣು|ಹಣ್ಣಿನ]] ಹೈಬ್ರಿಡ್, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್ ಕಿತ್ತಳೆ ಅಥವಾ ಟ್ಯಾಂಗರಿನ್, ಮತ್ತು ''ಸಿಟ್ರಸ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಾ'' ವಿಧ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಚಕ್ಕೋತ|ಪೊಮೆಲೊ]] ಅಥವಾ [[ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಣ್ಣು|ದ್ರಾಕ್ಷಿಹಣ್ಣು]]. ಈ ಹೆಸರು 'ಟ್ಯಾಂಗರಿನ್' ಮತ್ತು 'ಪೊಮೆಲೊ' ನ ಪೋರ್ಟ್‌ಮ್ಯಾಂಟಿಯು ಆಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |url=https://www.thespruceeats.com/what-are-tangelos-5208738 |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2023-01-29 |archive-date=2023-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230129040021/https://www.thespruceeats.com/what-are-tangelos-5208738 |url-status=dead }}</ref> ಟ್ಯಾಂಜೆಲೋಸ್ ವಯಸ್ಕ ಮುಷ್ಟಿಯ ಗಾತ್ರ, ಟಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕಟುವಾದ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾಂಸದ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ರಸಭರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.{{Clarify|date=June 2019}} ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಡಿಲವಾದ ಚರ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗಿಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಪ್ಪೆ ಸುಲಿಯುತ್ತವೆ,<ref>{{Cite web|url=http://sarasota.ifas.ufl.edu/FCS/FlaFoodFare/Tangelo.pdf|title=Florida Food Fare – Tangelo|last=Meadow|first=Jean|last2=King|first2=Mary|publisher=[[Institute of Food and Agricultural Sciences]], University of Florida|archive-url=https://web.archive.org/web/20170820202546/http://sarasota.ifas.ufl.edu/FCS/FlaFoodFare/Tangelo.pdf|archive-date=August 20, 2017|access-date=February 2, 2018}}</ref> ಕಾಂಡದಲ್ಲಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ "ಮೊಲೆತೊಟ್ಟು" ಮೂಲಕ ಅವುಗಳಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಟ್ಯಾಂಜೆಲೋಸ್ ಅನ್ನು ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್ ಕಿತ್ತಳೆ ಅಥವಾ [[ಕಿತ್ತಳೆ|ಸಿಹಿ ಕಿತ್ತಳೆಗಳಿಗೆ]] ಬದಲಿಯಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. == ವೈವಿಧ್ಯಗಳು == === ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ === ಆರಂಭಿಕ ಮಾಗಿದ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಟ್ಯಾಂಜೆಲೊ ಅದರ ಶ್ರೀಮಂತ ರಸಭರಿತತೆ, ಸೌಮ್ಯ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ಸುವಾಸನೆ, ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರ, ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರುಚಿಕರವಾದ ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಗುಬ್ಬಿ ಇಲ್ಲದೆ ಚಪ್ಪಟೆ-ಸುತ್ತಿನ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. [[ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ|ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]] / [[ಆರಿಜೋನ|ಅರಿಝೋನಾ]] ಟ್ಯಾಂಜೆಲೋಸ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಣಚುಕಲ್ಲು ವಿನ್ಯಾಸ, ರೋಮಾಂಚಕ ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಬಣ್ಣ, ಕೆಲವೇ ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ [[ಸಿಪ್ಪೆ|ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ]].{{Fact|date=January 2015}} ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಟ್ಯಾಂಜೆಲೋಸ್ ನವೆಂಬರ್ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಟ್ಯಾಂಜೆಲೊ ಡಂಕನ್ ದ್ರಾಕ್ಷಿಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಡ್ಯಾನ್ಸಿ ಟ್ಯಾಂಗರಿನ್ ನಡುವಿನ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.<ref>{{Cite web|url=http://edis.ifas.ufl.edu/ch077|title=Orlando Tangelo|last=Jackson|first=Larry K.|last2=Futch|first2=Stephen H.|publisher=[[Institute of Food and Agricultural Sciences]], University of Florida|access-date=February 4, 2014|archive-date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201022124703/https://edis.ifas.ufl.edu/ch077|url-status=dead}}</ref> ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ನ (USDA) ವಾಲ್ಟರ್ ಟೆನ್ನಿಸನ್ ಸ್ವಿಂಗಲ್ ಅವರು ೧೯೧೧ ರಲ್ಲಿ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಟ್ಯಾಂಜೆಲೊವನ್ನು ಮೊದಲು ಬೆಳೆಸಿದಾಗ, ಇದನ್ನು ಲೇಕ್ ಟ್ಯಾಂಜೆಲೊ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ವಿಧದ ಮರಗಳು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕಪ್-ಆಕಾರದ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಟ್ಯಾಂಜೆಲೋಸ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಶೀತ-ಸಹಿಷ್ಣು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಫ್ಲೋರಿಡಾವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಟ್ಯಾಂಜೆಲೋಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹವಾಮಾನದಿಂದಾಗಿ ಅವು ಹೆಚ್ಚು ಸಿಹಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.{{Fact|date=January 2014}} === ಮಿನಿಯೋಲಾ === [[ಚಿತ್ರ:Citrus tangelo 'minneola'.jpg|300px|thumb|right]] ಮಿನಿಯೋಲಾ ಟ್ಯಾಂಜೆಲೊ (ಹನಿಬೆಲ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಡಂಕನ್ ದ್ರಾಕ್ಷಿಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಡ್ಯಾನ್ಸಿ ಟ್ಯಾಂಗರಿನ್ ನಡುವಿನ ಅಡ್ಡವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ೧೯೩೧ ರಲ್ಲಿ ಒರ್ಲ್ಯಾಂಡೊದಲ್ಲಿನ USDA ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಮಿನಿಯೋಲಾ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ.{{Fact|date=March 2015}} ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಿನ್ನಿಯೋಲಾ ಟ್ಯಾಂಜೆಲೋಸ್ ಕಾಂಡದ ತುದಿಯ ಕುತ್ತಿಗೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಗಂಟೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಉಡುಗೊರೆ ಹಣ್ಣಿನ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹನಿಬೆಲ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಹನಿಬೆಲ್ ಅನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಅನಧಿಕೃತ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಿನಿಯೋಲಾಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತವೆ{{Convert|3–3+1/2|in}} ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ. ಸಿಪ್ಪೆಯ ಬಣ್ಣವು ಪ್ರಬುದ್ಧವಾದಾಗ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ-ಕೆಂಪು-ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣವಾಗಿದೆ. ಮಿನ್ನೋಲಾದ ತೊಗಟೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತೆಳುವಾಗಿದೆ. ಮಿನಿಯೋಲಾಸ್ ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ತುಂಬಾ ರಸಭರಿತವಾಗಿದೆ. ಮಿನಿಯೋಲಾ ಬಲವಾಗಿ ಸ್ವಯಂ-ಫಲವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಟೆಂಪಲ್ ಟ್ಯಾಂಗೋರ್, ಸನ್‌ಬರ್ಸ್ಟ್ ಟ್ಯಾಂಗರಿನ್, ಅಥವಾ ಪ್ರಾಯಶಃ ಫಾಲ್ಗ್ಲೋ ಟ್ಯಾಂಗರಿನ್‌ನಂತಹ ಸೂಕ್ತವಾದ ಪರಾಗಕಾರಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂಟರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಇಳುವರಿ ಹೆಚ್ಚು ಇರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಉತ್ತಮ ಫಸಲನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=http://edis.ifas.ufl.edu/ch072|title=Minneola Tangelo|last=Jackson|first=Larry K.|last2=Futch|first2=Stephen H.|publisher=Institute of Food and Agricultural Sciences, University of Florida|access-date=June 21, 2013}}</ref> ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳು ಡಿಸೆಂಬರ್-ಫೆಬ್ರವರಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ವವಾಗುತ್ತವೆ, ಜನವರಿಯು ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿರುತ್ತದೆ.  === ಜಮೈಕಾದ ಟ್ಯಾಂಜೆಲೊ === ಜಮೈಕಾದ ಟ್ಯಾಂಜೆಲೊ, ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹೆಸರುಗಳಾದ 'ಉಗ್ಲಿ ಹಣ್ಣು' ಮತ್ತು 'ಯುನಿಕ್ ಹಣ್ಣು'ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು [[ಜಮೈಕ|ಜಮೈಕಾ]] ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ೧೯೨೦ ರಲ್ಲಿ ಒರಟಾದ, ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟಿದ, ಹಸಿರು-ಹಳದಿ ತೊಗಟೆಯೊಂದಿಗೆ ಪತ್ತೆಯಾದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಆಗಿದೆ. ಇದರ ನಿಖರವಾದ ಪೋಷಕತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇದು ಟ್ಯಾಂಗರಿನ್/ದ್ರಾಕ್ಷಿಹಣ್ಣಿನ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. === ಕೆ-ಅರ್ಲಿ (ಸೂರ್ಯೋದಯ) === ವಾಲ್ಟರ್ ಟೆನ್ನಿಸನ್ ಸ್ವಿಂಗಲ್ ಮತ್ತು ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಜಾನ್ ವೆಬ್ಬರ್ ಅವರು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ ಹೈಬ್ರಿಡ್, ಕೆ-ಅರ್ಲಿಯು ಆರಂಭಿಕ-ಮಾಗಿದ ತಳಿಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ಮೊದಲಿಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.<ref name="Tangelo">{{Cite web|url=https://www.hort.purdue.edu/newcrop/morton/tangelo.html|title=Tangelo|website=www.hort.purdue.edu|access-date=4 February 2021}}</ref> ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 'ಸೂರ್ಯೋದಯ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಹೆಸರನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ತಳಿಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://citrusvariety.ucr.edu/citrus/sunrise.html|title=sunrise|website=citrusvariety.ucr.edu|access-date=12 February 2021}}</ref> === ಮಾಪೋ === ಮಾಪೊ ('ಮ್ಯಾಂಡರಿನೊ' ಮತ್ತು ದ್ರಾಕ್ಷಿಹಣ್ಣಿನ [[ಇಟಲಿಯ ಭಾಷೆ|ಇಟಾಲಿಯನ್]] ಪದ ' ಪೊಂಪೆಲ್ಮೊ ' ನಡುವಿನ ಪೋರ್ಟ್‌ಮ್ಯಾಂಟಿಯೊ) ೧೯೫೦ ರಲ್ಲಿ [[ಇಟಲಿ|ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ]] ಅಸಿರೇಲ್‌ನ ಸಿಟ್ರಸ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಆಗಿದೆ.<ref>Integrated Pest Control in Citrus Groves di R. Cavalloro, CRC Press, 01 giu 1986</ref> ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ, ಮಾಪೋ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ವವಾಗುತ್ತದೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಿಟ್ರಸ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಸುಮಾರು ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ. ಇದರ ಸಿಪ್ಪೆಯು ಹಸಿರು, ನಯವಾದ ಮತ್ತು ತೆಳುವಾದದ್ದು; ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಣ್ಣಾದಾಗ ಹಳದಿ ಗುರುತುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದರ ತಿರುಳು ಹಳದಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಣ್ಣಾದಾಗ ಕಿತ್ತಳೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು 'ಅವಾನಾ' ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್ ಮತ್ತು ಡಂಕನ್ ದ್ರಾಕ್ಷಿಹಣ್ಣಿನ ನಡುವಿನ ಅಡ್ಡವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.treccani.it/enciclopedia/mapo/|title="Mapo" in Enciclopedia Treccani|website=treccani.it|access-date=26 October 2022}}</ref> === ಸೆಮಿನೋಲ್ === ಸೆಮಿನೋಲ್ ಒಂದು [[ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಹಣ್ಣು|'ಬೋವೆನ್' ದ್ರಾಕ್ಷಿಹಣ್ಣು]] ಮತ್ತು 'ಡ್ಯಾನ್ಸಿ' ಟ್ಯಾಂಗರಿನ್ ನಡುವಿನ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಆಳವಾದ ಕೆಂಪು-ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ತೆಳುವಾದ ಮತ್ತು ದೃಢವಾದ ಸಿಪ್ಪೆಯೊಂದಿಗೆ ಚಪ್ಪಟೆ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ೧೧-೧೩ ರಸಭರಿತವಾದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಹ್ಲಾದಕರವಾದ, ಸಬ್ಆಸಿಡ್ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ೨೦-೨೫ ಸಣ್ಣ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮರವು ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ಮತ್ತು ಹುರುಪು ನಿರೋಧಕವಾಗಿದೆ.<ref name="Tangelo" /> === ಥಾರ್ನ್ಟನ್ === ೧೮೯೯ ರಲ್ಲಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಟೆನ್ನಿಸನ್ ಸ್ವಿಂಗಲ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಟ್ಯಾಂಗರಿನ್-ದ್ರಾಕ್ಷಿಹಣ್ಣಿನ ಹೈಬ್ರಿಡ್, ಥಾರ್ನ್‌ಟನ್ ಅಂಡಾಕಾರದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಒರಟಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮದಿಂದ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಸಿಪ್ಪೆಯು ತಿಳಿ ಕಿತ್ತಳೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಒಳಗಿನ ತಿರುಳು ತೆಳುದಿಂದ ಆಳವಾದ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ೧೦-೧೨ ರಸಭರಿತವಾದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ಸುವಾಸನೆಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಉಪ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಒಳಗೆ ೧೦-೨೫ ತೆಳುವಾದ ಬೀಜಗಳಿವೆ. ಇದು ಡಿಸೆಂಬರ್ ನಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ವರೆಗೆ ಹಣ್ಣಾಗುತ್ತದೆ. ಮರವು ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಹಣ್ಣುಗಳು ಕಳಪೆಯಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ.<ref name="Tangelo" /> === ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು === ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ [[ಕೇಪ್ ಟೌನ್|ಕೇಪ್ ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಮಿನಿಯೋಲಾ ನೆಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂಭವನೀಯ ರೂಪಾಂತರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಧುರ್ಯಕ್ಕೆ ಬಬೂನ್‌ಗಳ ಪಡೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾಯಿತು, ಅದರ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.<ref>[https://www.timeslive.co.za/news/south-africa/2011-01-12-baboons-discover-new-citrus-fruit-in-wcape/ Baboons discover new citrus fruit in W. Cape] (January 12, 2011)</ref> == ಔಷಧದ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳು == ಇದುವರೆಗಿನ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ದ್ರಾಕ್ಷಿಹಣ್ಣಿನಂತಲ್ಲದೆ, ಸ್ಟ್ಯಾಟಿನ್‌ಗಳೊಂದಿಗಿನ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯು ಟ್ಯಾಂಜೆಲೋಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. ಟ್ಯಾಂಜೆಲೊವನ್ನು ಮ್ಯಾಂಡರಿನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ದಾಟಿದ ದ್ರಾಕ್ಷಿಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ದ್ರಾಕ್ಷಿಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ಯೂರೊಕೌಮರಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಟ್ಯಾಂಜೆಲೋಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.<ref>{{Cite journal|last=Widmer|first=Wilbur|url=https://www.ars.usda.gov/research/publications/publication/?seqNo115=175058|title=One tangerine/grapefruit hybrid (tangelos) contains trace amounts of furanocoumarins at a level too low to be associated with grapefruit/drug interactions|journal=[[Journal of Food Science]]|volume=70|issue=6|pages=C419–C422|date=May 4, 2005|doi=10.1111/j.1365-2621.2005.tb11440.x}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} <references group="" responsive="1"></references> {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]] imcj52rociwt81uyaqlvhw7hmz49pps 0 151623 1370985 1348356 2026-03-31T17:45:10Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370985 wikitext text/x-wiki [[ಝೀ ಕನ್ನಡ |ಝೀ ಕನ್ನಡ ವಾಹಿನಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ 'ಜೋಡಿ ನಂ.1' [[ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ ಆಗಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಜನಪ್ರಿಯ [[ಹಿಂದಿ]] ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ "ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಜೋಡಿ" ಯಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಹನ್ನೆರಡು ನಿಜ ಜೀವನದ ತಾರಾದಂಪತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವರು ಜೋಡಿ ನಂ.1 ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ, ಮೋಜಿನ ಮತ್ತು ಸವಾಲಿನ ಆಟಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆ. <ref>{{cite web|author= |url=https://nettv4u.com/about/Kannada/tv-shows/jodi-no-1?expand_article=1|title=ಜೋಡಿ ನಂ.1|publisher=Nettv4u|date=2022-06-11}}</ref> {{Infobox television | image = | name = | image_size = | image_upright = | caption = | native_name = | genre = ಮನೋರಂಜನೆ | based_on = | inspired_by = | writer = | screenplay = | director = | presenter = | judges = [[ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ನೆನಪಿರಲಿ ಪ್ರೇಮ್]], [[ಮಾಳವಿಕ ಅವಿನಾಶ್ (ನಟಿ)|ಮಾಳವಿಕಾ]] | voices = | narrated = [[ಶ್ವೇತಾ ಚೆಂಗಪ್ಪ]] & [[ಕುರಿ ಪ್ರತಾಪ್]] | theme_music_composer = | language = [[ಕನ್ನಡ]] | num_seasons = 2 | num_episodes = 79 | list_episodes = | location = [[ಬೆಂಗಳೂರು]] | runtime = | network = [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]] | picture_format = | first_aired = 11 ಜೂನ್ 2022 | last_aired = 4 ಫೆಬ್ರವೆರಿ 2024 | preceded_by = | followed_by = | related = }} ==ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಒಳನೋಟ == ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಯವರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ [[ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ನೆನಪಿರಲಿ ಪ್ರೇಮ್]] ಮತ್ತು ನಟಿ [[ಮಾಳವಿಕ ಅವಿನಾಶ್ (ನಟಿ)|ಮಾಳವಿಕಾ ಅವಿನಾಶ್]] ತೀರ್ಪುಗಾರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಶ್ವೇತಾ ಚೆಂಗಪ್ಪ]]<ref>{{cite web|author=|url=https://kannada.news18.com/news/entertainment/actress-swetha-changappa-start-anchoring-for-reality-show-ssd-781527.html|title=ಮತ್ತೆ ನಿರೂಪಣೆಯತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿದ ಶ್ವೇತಾ ಚೆಂಗಪ್ಪ|publisher=News 18 Kannada|date=2022-06-11|access-date=2023-09-13|archive-date=2023-02-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20230226082727/https://kannada.news18.com/news/entertainment/actress-swetha-changappa-start-anchoring-for-reality-show-ssd-781527.html|url-status=dead}}</ref> ಮತ್ತು [[ಕುರಿ ಪ್ರತಾಪ್]] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ===ಸೀಸನ್=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" ! ಸೀಸನ್ ! ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಸಾರ ! ನಿರೂಪಕರು ! ತೀರ್ಪುಗಾರರು ! ವೀಜೇತರು ! ರನ್ನರ್ಸ್ ಅಪ್ !ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ ! ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ |- | align="center"| '''[[#Season 1|1]]''' | 11 ಜೂನ್ 2022 | [[ಶ್ವೇತಾ ಚೆಂಗಪ್ಪ]] | [[ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ನೆನಪಿರಲಿ ಪ್ರೇಮ್]], [[ಮಾಳವಿಕ ಅವಿನಾಶ್ (ನಟಿ)|ಮಾಳವಿಕಾ ಅವಿನಾಶ್]] | bgcolor="#BFFFCB"| ಅಭಿಜಿತ್ ಮತ್ತು ರೋಹಿಣಿ | style="background: #f2eeff;"| ಕಿರಿಕ್ ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಪಿತಾ | 9 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 | |- | align="center"| '''[[#Season 2|2]]''' | 9 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023 | [[ಶ್ವೇತಾ ಚೆಂಗಪ್ಪ]], [[ಕುರಿ ಪ್ರತಾಪ್]] | [[ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ನೆನಪಿರಲಿ ಪ್ರೇಮ್]], [[ಮಾಳವಿಕ ಅವಿನಾಶ್ (ನಟಿ)|ಮಾಳವಿಕಾ ಅವಿನಾಶ್]] | bgcolor="#BFFFCB"| ಶಶಿ ಹೆಗ್ಡೆ ಮತ್ತು ಲಾವಣ್ಯ |style="background: #f2eeff;"|ಸುನೇತ್ರ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ರಮೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ | 4 ಫೆಬ್ರವೆರಿ 2024 | <ref>{{cite web|title= ಜೋಡಿ ನಂ.೧ ಸೀಸನ್ ೨ರ ವಿಜೇತ ಜೋಡಿ ಲಾವಣ್ಯ ಮತ್ತು ಶಶಿ ಹೆಗ್ಡೆ |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/kannada/jodi-no-1-season-2-finale-lavanya-shashi-lifts-the-trophy-says-we-will-entertain-till-our-last-breath/articleshow/107416369.cms |publisher=The Times of India |date=2024-02-04 }}</ref> |} ==ಸೀಸನ್ 1 == ಸೀಸನ್ 1 [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಜೂನ್ 11, 2022 ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರ ಮತ್ತು ಭಾನುವಾರ ಸಂಜೆ 6.30 ಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದ್ದು <ref>{{cite web|author=|url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/zee-kannada-jodi-no-1-begins-froam-july-11-contestants-list-revealed-vcs-rdayfx|title=ಜೋಡಿ ಜೀವಗಳ ದಾಂಪತ್ಯ ಉತ್ಸವ ಜೋಡಿನಂ.೧|publisher=ಸುವರ್ಣನ್ಯೂಸ್|date=2022-06-11}}{{Dead link|date=ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, ಈ ಸೀಸನನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ತಾರಾ ಜೋಡಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ <ref>{{cite web|author= |url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/zee-kannada-jodi-no-1-reality-show-from-june-11-contestants-list-vcs-rd94qh#image1|title=ಜೋಡಿನಂ.೧ ಸೀಸನ್ ೧ ತಾರಾಜೋಡಿಗಳು ಇವರೇ|publisher=ಸುವರ್ಣನ್ಯೂಸ್ |date=2022-06-10}}</ref>. '''''ಜೋಡಿ ನಂ.1 ಸೀಸನ್ 1'''''' ರಲ್ಲಿ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ದಂಪತಿಗಳಾದ ನಟ ಅಭಿಜಿತ್ ಮತ್ತು ರೋಹಿಣಿ ದಂಪತಿಗಳು ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದರು. ದಂಪತಿಗಳು ಐದು ಲಕ್ಷ ನಗದು ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲ ರನ್ನರ್ ಆಪ್ ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಪಿತಾ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಮೂರು ಲಕ್ಷ ನಗದು ಬಹುಮಾನ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ರನ್ನರ್ ಆಪ್ ಸಂತೋಷ್ ಮತ್ತು ಮಾನಸ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ನಗದು ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ===ತಾರಾದಂಪತಿಗಳು=== {| class="wikitable" |- !ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆ !ಕಲಾವಿದರು !ಫಲಿತಾಂಶ !ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- ||1 || ರಂಗಯ್ಯ ಮತ್ತು ಲೀಲಾವತಿ | |ಸರಿಗಮಪ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಗಾಯಕ ಕಂಬದ |- |style="background: #ffee91;"|2 |style="background: #ffee91;"|ಅಭಿಜಿತ್ ಮತ್ತು ರೋಹಿಣಿ |style="background: #ffee91;"|ವಿಜೇತರು | style="background: #ffee91;"|ಚಂದನವನದ ಹಿರಿಯ ನಟ |- ||3 || ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಗೀತಾ || |ಹಾಸ್ಯ ನಟ |- |style="background: #f2eeff;" |4 |style="background: #f2eeff;" |ಕಿರಿಕ್ ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಪಿತಾ |style="background: #f2eeff;" | ಮೊದಲ ರನ್ನರ್ ಆಪ್ | style="background: #f2eeff;" | ಪತ್ರಕರ್ತ |- |style="background: #eefbf8;"|5 |style="background: #eefbf8;"| ಸಂತೋ‍ಷ ಮತ್ತು ಮಾನಸ |style="background: #eefbf8;"| ಎರಡನೇ ರನ್ನರ್ ಆಪ್ |style="background: #eefbf8;"| ಕಾಮಿಡಿ ಕಿಲಾಡಿಗಳು ಖ್ಯಾತಿ |- ||6 || ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಕೃಷ್ಣೇಗೌಡರು ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನಾ || |ಹೆಸರಾಂತ ಹಾಸ್ಯ ಭಾಷಣಗಾರ |- ||7 || ಗೋವಿಂದೇಗೌಡ ಮತ್ತು ದಿವ್ಯಶ್ರೀ || | ಕಾಮಿಡಿ ಕಿಲಾಡಿಗಳು ಖ್ಯಾತಿ |- ||8 ||ನೇಹಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಣಮ್ || | ಹಿಟ್ಲರ್ ಕಲ್ಯಾಣ ಖ್ಯಾತಿಯ ನಟಿ |- ||9 ||ನಿನಾದ್ ಮತ್ತು ರಮ್ಯಾ || | ನಾಗಿಣಿ ೨ ಖ್ಯಾತಿಯ ನಟ |- ||10 || ಭವಾನಿ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪಂಕಜ || | ಕಿರುತೆರೆ ನಟ ಮತ್ತು ನಟಿ |- | colspan="12" |<small>''' {{colorbox|gold}} ವಿಜೇತರು''' ''' {{colorbox|#f2eeff}} ಪ್ರಥಮ ರನ್ನರ್ ಆಪ್''' '''{{colorbox|#eefbf8}} ಎರಡನೇ ರನ್ನರ್ ಆಪ್'''</small> |} ==ಸೀಸನ್ 2== ಜೋಡಿ ನಂ.1 ಸೀಸನ್ 2ರ ಮೊದಲ ಪ್ರಸಾರ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 9, 2023 ರಂದು ನಡೆಯಿತು <ref>{{cite web |title=ಜೋಡಿ ನಂ.೧ ಸೀಸನ್ ೨ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ |url=https://kannada.filmibeat.com/tv/zee-kannada-reality-show-jodi-no-1-season-2-promo-out-071939.html |publisher=ಫಿಲ್ಮಿಬೀಟ್ ಕನ್ನಡ |access-date=6 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023}}</ref>. ಈ ಸೀಸನ್ ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರ ಮತ್ತು ಭಾನುವಾರ ರಾತ್ರಿ 6 ಗಂಟೆಗೆ [[ಝೀ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸೀಸನ್ 1 ರಂತೆ ಈ ಬಾರಿಯೂ ನಟ [[ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್ (ನಟ)|ನೆನಪಿರಲಿ ಪ್ರೇಮ್]] ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಟಿ [[ಮಾಳವಿಕ ಅವಿನಾಶ್ (ನಟಿ)|ಮಾಳವಿಕಾ ಅವಿನಾಶ್]] ತೀರ್ಪುಗಾರಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಶ್ವೇತಾ ಚೆಂಗಪ್ಪ]] ಮತ್ತು [[ಕುರಿ ಪ್ರತಾಪ್]] ಸೀಸನ್ 2 ಅನ್ನು ನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಾರಿ ೧೦ ಮಂದಿ ತಾರಾದಂಪತಿಗಳು ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲಿದ್ದಾರೆ <ref>{{cite web |title=ಜೋಡಿ ನಂ.೧ ಸೀಸನ್ ೨ ರ ತಾರಾಜೋಡಿಗಳು ಇವರೇ |url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/contestants-of-jodi-no-1-reality-show-in-zee-kannada-pav-s0peys#image1 |publisher=ಸುವರ್ಣ ನ್ಯೂಸ್ |access-date=9 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023}}</ref> . ===ತಾರಾದಂಪತಿಗಳು=== {| class="wikitable" |- !ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆ !ಕಲಾವಿದರು !ಫಲಿತಾಂಶ !ಇತರೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |style="background: #f2eeff;" |1 |style="background: #f2eeff;" | ಸುನೇತ್ರ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ರಮೇಶ್ ಪಂಡಿತ್<ref>{{cite web |title=ಸುನೇತ್ರಾ ದಂಪತಿಗಳ ಲವ್ ಸ್ಟೋರಿ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/jodi-no-1-season-2-sunetra-pandit-recalls-how-ramesh-pandit-proposed-her/articleshow/103610948.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=12 Sep 2023}}</ref> | style="background: #f2eeff;" | ಮೊದಲ ರನ್ನರ್ ಆಪ್ | style="background: #f2eeff;" | ಕಿರುತೆರೆ ಕಲಾವಿದರು |- |style="background: #ffee91;"|2 |style="background: #ffee91;"| ಲಾವಣ್ಯ ಮತ್ತು ಶಶಿ ಹೆಗ್ಡೆ<ref>{{cite web |title=ಕೊರೊನಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾತ್ ನೀಡಿದ್ದ ಭಾವಿ ಪತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ನಟಿ ಲಾವಣ್ಯ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/jodi-no-1-season-2-show-actor-shashi-hegde-actress-lavanya-bhardwaj-love-wedding-story/articleshow/103556212.cms |access-date=10 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023}}</ref> |style="background: #ffee91;"| ವಿಜೇತರು |style="background: #ffee91;"|ಕಿರುತೆರೆ ಕಲಾವಿದರು |- ||3 ||ಮಂಜುನಾಥ್ ಮತ್ತುಅನುಷಾ<ref>{{cite web |title=ಮದುವೆಯಾದ ಆರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡ ಮರಣ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/jodi-no-1-season-2-dkd-manju-master-and-anusha-shetty-love-story/articleshow/103613136.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=12 Sep 2023}}</ref> | | ಡಿಕೆಡಿ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಮಾಸ್ಟರ್ |- ||4 || ಸದಾನಂದ ಮತ್ತು ನೇತ್ರಾವತಿ <ref>{{cite web |title=ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದ್ವಿ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/jodi-no-1-season-2-sadananda-and-nethravathi-love-story/articleshow/103635889.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=13 Sep 2023}}</ref> | | ಕಾಮಿಡಿ ಕಿಲಾಡಿಗಳು ಖ್ಯಾತಿ |- ||5 || ಸಂಜು ಬಸಯ್ಯ ಮತ್ತು ಪಲ್ಲವಿ <ref>{{cite web |title=ಸಂಜು ಬಸಯ್ಯ ಲವ್ ಸ್ಟೋರಿ |url=https://kannada.filmibeat.com/tv/sanju-basayya-gets-emotional-about-his-love-story-in-jodi-no-1-season-2-stage-072091.html |publisher=ಫಿಲ್ಮಿಬೀಟ್ ಕನ್ನಡ |access-date=10 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023}}</ref> <ref>{{cite web |title=ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ಪ್ರೀತಿ ನಾಟಕ ಅಂದ್ರು |url=https://vijaykarnataka.com/?back=1 |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=9 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023}}</ref> <ref>{{cite web |title=ಚಟಕ್ಕೆ ಪ್ರೀತಿ ಮಾಡಬೇಡಿ; ಎಂದು ಜೋಡಿ ನಂ.೧ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರಿಟ್ಟ ಸಂಜು |url=https://kannada.asianetnews.com/tv-talk/zee-kannada-jodi-no-1-sanju-basayya-breakdown-talking-about-wife-pallavi-vcs-s0t05d |access-date=11 Sep 2023}}</ref> | |ಕಾಮಿಡಿ ಕಿಲಾಡಿಗಳು ಖ್ಯಾತಿ |- ||6 || ಆನಂದ್ ಮತ್ತು ಚೈತ್ರ<ref>{{cite web |title=ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಬದುಕಿ ಇರೋದು ಮಿರಾಕಲ್; ಅಮೃತಧಾರೆ ಧಾರಾವಾಹಿ ನಟ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/jodi-no-1-season-2-show-episode-amruthadhaare-serial-anand-and-chaithra-love-marriage-story/articleshow/103557906.cms?utm_source=nextstory&utm_medium=widget&utm_campaign=story-2 |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=10 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2023}}</ref> | | ಸಿಲ್ಲಿಲಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಮೃತಧಾರೆ ಧಾರಾವಾಹಿ ಖ್ಯಾತಿಯ ನಟ |- ||7 || ಚಿದನಾಂದ ಮತ್ತು ಕವಿತಾ<ref>{{cite web |title=ಸ್ವಂತ ಮನೆ ಮಾರಿಬಿಟ್ಟೆ, ಪಾಪಪಾಂಡು ನಟ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/jodi-no-1-season-2-papa-pandu-fame-chidananda-and-kavitha-marriage-story/articleshow/103639955.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=13 Sep 2023}}</ref> | | ಪಾಪಾ ಪಾಂಡು ಧಾರಾವಾಹಿ ಖ್ಯಾತಿಯ ನಟ |- ||8 || ಮಾಲತಿ ಸರ್ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಮತ್ತು ಯಶವಂತ್ ದೇಶಪಾಂಡೆ<ref>{{cite web |title=ಒಂದೇ ಗ್ರೀಟಿಂಗ್ ಕಾರ್ಡ್‌ನಿಂದ ಮದುವೆಯಾದೆ ಸತ್ಯ ಧಾರವಾಹಿ ನಟಿ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/jodi-no-1-season-2-sathya-serial-fame-malathi-and-yashwant-sirdeshpande-marriage-story/articleshow/103641206.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=13 Sep 2023}}</ref> | | ಕಿರುತೆರೆ ನಟಿ ಮತ್ತು ಸಿನಿಮಾ ನಟ |- |style="background: #eefbf8;"|9 |style="background: #eefbf8;"| ಗಣೇಶ್ ಕಾರಂತ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾ<ref>{{cite web |title=ನಮ್ದು ಲವ್ ಅಲ್ಲ, ಆರೆಂಜ್ ಮ್ಯಾರೇಜ್; ಗಣೇಶ್ ಕಾರಂತ್ ಪತ್ನಿ |url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/jodi-no-1-season-2-show-singer-content-creator-ganesh-karanth-and-vidya-love-marriage-story/articleshow/103576728.cms |publisher=ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ |access-date=11 Sep 2023}}</ref> | style="background: #eefbf8;"| ಎರಡನೇ ರನ್ನರ್ ಆಪ್ | style="background: #eefbf8;"|ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಕಂಟೆಟ್ ಕ್ರಿಯೆಟರ್ |- |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[https://www.zee5.com/tv-shows/details/jodi-no-1/0-6-4z5160091/episodes ಜೋಡಿನಂ.೧ ಸೀಸನ್ ಒಂದರ ಸಂಚಿಕೆಗಳು] *[https://www.zee5.com/tv-shows/details/jodi-no-1-season-2/0-6-4z5426753/episodes ಜೋಡಿ ನಂ.೧ ಸೀಸನ್ ಎರಡರ ಸಂಚಿಕೆಗಳು] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಝೀ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ]] q3bnwakbtx8lybyeq3ocdmjn1p5mtzi 0 152564 1371003 1349523 2026-03-31T23:13:37Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371003 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = ತಯಾಬುನ್ ನಿಶಾ | image = | image_size = | alt = ತಯಾಬುನ್ ನಿಶಾ | caption = ತಯಾಬುನ್ ನಿಶಾ | headercolor = red | birth_name = | fullname = | nickname = | nationality =ಭಾರತೀಯರು | ethnicity = ಅಸ್ಸಾಮಿ, ಭಾರತೀಯರು | citizenship = ಭಾರತೀಯರು | birth_date = <!-- {{birth date and age|df=yes|1940|11|29}} --> | birth_place = | death_date = <!-- {{death date and age|df=yes|death year|death month|death day|birth year|birth month|birth day}} --> | death_place = | resting_place = | monuments = | residence = | education = | alma_mater = | occupation = | years_active = | employer = | agent = | height = <!-- {{convert|}} (yyyy) --> | weight = <!-- {{convert|}} (yyyy) --> | spouse = | life_partner = | other_interests = | website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> | country = | sport = ಅಥ್ಲೆಟ್, ಚಕ್ರ ಎಸೆತ | position = ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆ ಹೊಂದಿರುವವರು | disability = | disability_class = | rank = | event = ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್, ೧೯೮೨ | collegeteam = | universityteam = | league = | league_type = | club = | team = | turnedpro = | partner = | former_partner = ಅಸ್ಸಾಂ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆ | coach = | retired = | coaching = | worlds = | regionals = | nationals = | olympics = | paralympics = | highestranking = | pb = | medaltemplates = | show-medals = }} '''ತಯಾಬುನ್ ನಿಶಾ''' ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಮಾಜಿ ಅಥ್ಲೀಟ್. ಅವರು ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಚಕ್ರ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] [[ಅಸ್ಸಾಂ|ಅಸ್ಸಾಂನ]] ಶಿವಸಾಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಧಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |title=First woman from Assam to win medals |url=http://twocircles.net/2015sep18/1442569245.html#.Vfz-QbZhmt9 |access-date=19 September 2015 |publisher=Twocircles.net |archive-date=21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150921110741/http://twocircles.net/2015sep18/1442569245.html#.Vfz-QbZhmt9 |url-status=dead }}</ref> ಅವರು ೮ನೇ ತರಗತಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅವರು ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಹಲವು ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಅಡೆತಡೆಗಳು ಅವರ ಗುರಿ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ೯ನೇ ಅಂತರ ರಾಜ್ಯ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಮೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್|ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದು, ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. <ref>{{Cite news |date=30 June 2014 |title=A force of inspiration |work=The Sentinel |url=http://www.sentinelassam.com/sunday/melange_cover_story.php?sec=7&subsec=0&ppr=2&dtP=2014-06-30 |access-date=19 September 2015 |archive-date=4 ಮಾರ್ಚ್ 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304105501/http://www.sentinelassam.com/sunday/melange_cover_story.php?sec=7&subsec=0&ppr=2&dtP=2014-06-30 |url-status=dead }}</ref> ೧೯೭೪ ರಂದು [[ಜೈಪುರ|ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ]] ಅವರು ಚಕ್ರ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ೧೨ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದರು. ಅವರು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ೨೯.೩೨ ಮೀಟರ್ ದೂರ ಎಸೆದರು. ಅವರು ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ]] [[ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ|ನಡೆದ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಭಾಗವಹಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಅವರು ಬಡ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಕ್ರೀಡಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಅಸ್ಸಾಂ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. <ref>{{Cite news |date=8 August 2007 |title=Assam Athletics Association vice-president Tayabun Nisha |work=The Telegraph |url=http://www.telegraphindia.com/1070808/asp/guwahati/story_8162336.asp |url-status=dead |access-date=19 September 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222124403/http://www.telegraphindia.com/1070808/asp/guwahati/story_8162336.asp |archive-date=22 December 2015}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}{{Authority control}}   {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅನುವಾದ ಶಿಬಿರ ಲೇಖನ]] rsmtnft6wc9ks1zbfi748pz3xwmsbzv 0 154662 1371029 1351066 2026-04-01T04:32:32Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371029 wikitext text/x-wiki '''ಧರಣನಾಥ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ''' (೧೮೮೨ - ೧೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೬೮) ಬಂಗಾಳಿ ಮೂಲದ [[ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ|ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ]] ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. == ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು == ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರು ೧೮೮೨ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ಖುಲ್ನಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ''ಗುರುಕುಲ'' ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಉಮಾಚರಣ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ. ಹಳೆಯ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಬರಿಶಾಲೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಶ್ವಿನಿ ಕುಮಾರ್ ದತ್ತಾ ಅವರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕಲ್ಕತ್ತಾಗೆ]] ತೆರಳಿದರು ಮತ್ತು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಳುವಳಿಯತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ ಬಿಪಿನ್ ಬಿಹಾರಿ ಗಂಗೂಲಿ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ಇವರು ಮುರಾರಿಪುಕುರ್ ಬಾಂಬ್ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ ಭೂಗತರಾಗಿ [[ಮಯನ್ಮಾರ್|ಬರ್ಮಾಕ್ಕೆ]] ಓಡಿಹೋದರು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ನಂತರ, ದಿಯೋಘರ್ ಪಿತೂರಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. <ref>{{Cite book|title=Sansab Bangali Charitavidhan (Bengali)|last=Vol - I|first=Subodh C. Sengupta & Anjali Basu|publisher=Sahitya Sansad|year=2002|isbn=81-85626-65-0|location=Kolkata|pages=228}}</ref> == ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು == ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರು ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟರು. ಅವರು ಹೂಗ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. <ref>{{Cite web |last=Indian National Congress |year=1946 |title=Congress hand-book, 1946 |url=https://books.google.com/books?id=EfI1AAAAIAAJ&q=Dharanath+Bhattacharji&pg=PA39 |access-date=March 27, 2019}}</ref> ೧೯೫೧ ರ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಘ|ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಘದ]] ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಧನೇಖಾಲಿ (ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)ಯಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸಿ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. <ref>{{Cite web |title=Dharanath Bhattacharya, Dhaniakhali Assembly Election 1951 |url=https://www.latestly.com/elections/assembly-elections/west-bengal/1951/dhaniakhali/dharanath-bhattacharya/ |access-date=March 27, 2019 |archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 27, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327164854/https://www.latestly.com/elections/assembly-elections/west-bengal/1951/dhaniakhali/dharanath-bhattacharya/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |title=Sanskrit Department |url=http://www.vmharipal.ac.in/new-web/index.php?option=com_content&view=article&id=120&Itemid=0 |access-date=March 27, 2019 |archive-date=ಮಾರ್ಚ್ 27, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190327184057/http://www.vmharipal.ac.in/new-web/index.php?option=com_content&view=article&id=120&Itemid=0 |url-status=dead }}</ref> ಅವರು ಹೂಗ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹರಿಪಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರು ಹರಿಪಾಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿವೇಕಾನಂದ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹರಿಪಾಲ್ ಎಂಬ ಕಾಲೇಜನ್ನು ೧೯೬೬ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |title=Vivekananda Mahavidyalaya |url=http://www.vmharipal.ac.in/index.php?option=com_content&view=article&id=46&Itemid=54 |access-date=March 27, 2019}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಸಮುದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]] tax3f0mdlgdjow05eb19piwgv06qoa7 0 156211 1371022 1350620 2026-04-01T03:10:28Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371022 wikitext text/x-wiki {{Infobox ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ|name=ದೀಪಿಕಾ ಚಿಖ್ಲಿಯಾ ಟೋಪಿವಾಲಾ|image=Dipika Chikhlia in 2021 (cropped).jpg|caption=ದೀಪಿಕಾ ಚಿಖ್ಲಿಯಾ 2021|birth_date={{birth date and age|1965|04|29|df=y}}|birth_place=[[ಮುಂಬೈ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]], [[ಭಾರತ]]|term_start=1991|term_end=1996|constituency=ವಡೋದರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಬರೋಡಾ|predecessor=ಪ್ರಕಾಶ್ ಬ್ರಹ್ಮಭಟ್|successor=ಸತ್ಯಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್|term_start2=|term_end2=|predecessor2=|successor2=|party=[[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]]|spouse={{Marriage|ಹೇಮಂತ್ ಟೋಪಿವಾಲಾ|1991}}}} '''ದೀಪಿಕಾ ಚಿಖಲಿಯಾ ಟೋಪಿವಾಲಾ''' (ಜನನ 29 ಏಪ್ರಿಲ್ 1965) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ. ಅವರು [[ರಾಮಾನಂದ ಸಾಗರ|ರಾಮಾನಂದ ಸಾಗರ್]] ಅವರ 1987 ರ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ [[ರಾಮಾಯಣ (1987 ಟಿವಿ ಸರಣಿ)|''ರಾಮಾಯಣ'']] ಸೀತೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=Member Profile: 10th Lok Sabha |url=https://loksabhaph.nic.in/writereaddata/biodata_1_12/3622.htm |access-date=8 October 2022 |website=Lok Sabha}}</ref><ref>{{Cite web |title=Deepika, Amit Dua, Puneet on Bigg Boss' radar - TV - Entertainment - MSN India |url=http://entertainment.in.msn.com/tv/article.aspx?cp-documentid=3219065 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090915175026/http://entertainment.in.msn.com/tv/article.aspx?cp-documentid=3219065 |archive-date=15 September 2009 |access-date=13 October 2013}}</ref> ಆಕೆ ರಾಜ್ ಕಿರಣ್ ಎದುರು ''ಸನ್ ಮೇರಿ ಲೈಲಾ'' (1983) ಎಂಬ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜೇಶ್ ಖನ್ನಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ರೂಪಾಯೆ ದಸ್ ಕರೋಡ್, ''ಘರ್ ಕಾ ಚಿರಾಗ್'' ಮತ್ತು ''ಖುದಾಯ್'' ಚಿತ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{Cite web |title=Ramayan's Sita aka Dipika Chikhalia's real life wedding was attended by this Bollywood superstar; see pic - Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/ramayans-sita-aka-dipika-chikhalias-real-life-wedding-was-attended-by-this-bollywood-superstar-see-pic/articleshow/75369401.cms |website=[[The Times of India]]}}</ref> ಆಕೆ [[ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ]]ಯ ಒಂದು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ 'ಇತಿಲೆ ಇನಿಯುಮ್ ವರು' (1986), ಕನ್ನಡ ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ '''[[ಹೊಸ ಜೀವನ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹೋಸಾ ಜೀವನ]]''<nowiki/>' (1990) [[ಶಂಕರ್ ನಾಗ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ''[[ಇಂದ್ರಜಿತ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಇಂದ್ರಜಿತ್]]'' (1989) [[ಅಂಬರೀಶ್|ಅಂಬರಿಶ್]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆ [[ಪ್ರಭು (ನಟ)|ಪ್ರಭು]] ಅವರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ತಮಿಳು ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರ ''ನಂಗಲ್'' (1992) ಮತ್ತು ಪ್ರಸೇನ್ಜಿತ್ ಚಟರ್ಜಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ''ಆಶಾ ಓ ಭಲೋಬಾಶಾ'' (1989) ಎಂಬ ಒಂದು ಬಂಗಾಳಿ ಹಿಟ್ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತ === ಚಿಖಿಲಿಯಾ ರಾಜ್ ಕಿರಣ್ ಎದುರು ''ಸನ್ ಮೇರಿ ಲೈಲಾ'' (1983) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕ ನಟಿಯಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಬಾಲಿವುಡ್ 1985ರಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರಾವಾಹಿ ''ದಾದಾ ದಾದಿ ಕಿ ಕಹಾನಿ'' ಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ ಅವರು ''ಭಗವಾನ್ ದಾದಾ'' (1986) ಮತ್ತು ದೂರಿ (1989) ನಂತಹ ಹಿಟ್ ಚಿತ್''ಬಾಗಿಲು'' ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಭಯಾನಕ ಚಿತ್ರ ಚೀಖ್ (1986) ಹಾಗೂ ''ರಾತ್ ಕೆ ಅಂಧೆರೆ ಮೇ'' (1987) ನಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. === ಯಶಸ್ಸು (1987-95) === ನಂತರ 1987ರಲ್ಲಿ, ಚಿಖಿಲಿಯಾ ಅವರು [[ರಾಮಾನಂದ ಸಾಗರ|ರಾಮಾನಂದ ಸಾಗರ್]] ಅವರ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ ''[[ರಾಮಾಯಣ (1987 ಟಿವಿ ಸರಣಿ)|ರಾಮಾಯಣ]]'' ಸೀತೆಯ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಮೊದಲು, ಅವರು ರಾಮಾನಂದ್ ಸಾಗರ್ ಅವರ ''ವಿಕ್ರಮ್ ಔರ್ ಬೇತಾಳ್'' ನಟಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ದಿ ಸ್ವೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ''ಲವ್ ಕುಶ್'' (1989) ನಂತಹ ಜನಪ್ರಿಯ ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಏಕೈಕ ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ ''ಘರ್ ಕಾ ಚಿರಾಗ್'' (1989) ಮತ್ತು ರೂಪಾಯೆ ದಸ್ ಕರೋಡ್ (1991), ಇವೆರಡರಲ್ಲೂ ರಾಜೇಶ್ ಖನ್ನಾ ನಾಯಕರಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ''ಖುದಾಯ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತುಣುಕನ್ನು ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ಈ ಚಿತ್ರವು 1994 ರಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಘರ್ ಕಾ ಚಿರಾಗ್ ಮತ್ತು ಖುದಾಯ್ ''ಖುದಾಯ್'' ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆ ರಾಜೇಶ್ ಖನ್ನಾ ಅವರ ರೊಮ್ಯಾಂಟ''ಘರ್ ಕಾ ಚಿರಾಗ್'' ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಶಂಕರ್ ನಾಗ್]] ಎದುರು ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ ಆಕೆಯ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರವು 1990ರಲ್ಲಿ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ಬಂಗಾಳಿ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ''ಆಶಾ ಓ ಭಲೋಬಾಶಾ'' (1989) ಮತ್ತು [[ಪ್ರಭು (ನಟ)|ಪ್ರಭು]] ಎದುರು ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ''ನಂಗಲ್'' (1992) ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಟ್ ಆಗಿದ್ದವು. [[ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ]] ನಾಯಕನಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಇತಿಲೆ ಇನಿಯುಮ್ ವರು (1986) ನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಅವರು ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದರು. 1992ರ ನಂತರ ಆಕೆ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡರು, ''ಸನಮ್ ಆಪ್ ಕಿ ಖತೀರ್'' (1992) ಸೋಲು ಆಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮುಖ್ಯ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. ಆಕೆಗೆ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳು ದೊರೆತವು. === ನಂತರದ ವೃತ್ತಿಜೀವನ === ಚಿಖ್ಲಿಯಾ ಕಲರ್ಸ್ ಗುಜರಾತಿ ಚಾನೆಲ್‌ನ ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ''ಚುಟ್ಟಾ ಛೇಡಾ'' (2017) ನಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಗುಜರಾತಿ ಚಿತ್ರ ನಟ್ಸಾಮ್ರತ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2018 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ ಮತ್ತು ಆಕೆ ತನ್ನ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರ ''ಗಾಲಿಬ್'' ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ. ದೀಪಿಕಾ ಚಿಖಲಿಯಾ ಮತ್ತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಬಾಲಾ (ನವೆಂಬರ್ 2019) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರೀ ([[ಯಾಮಿ ಗೌತಮ್]]) ಅವರ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref>{{Cite web |title='Bala': A cracker of a film, powered by 'hair' apparent Ayushmann Khurrana |url=https://www.telegraphindia.com/entertainment/bala-a-cracker-of-a-film-powered-by-hair-apparent-ayushmann-khurrana/cid/1717854 |access-date=7 April 2020 |website=The Telegraph (India) |language=en}}</ref> ಮುಂಬರುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ [[ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು]] ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಆಕೆಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=8 May 2020 |title=Ramayan's 'Sita' Dipika Chikhlia set to play Sarojini Naidu; shares first look |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/ramayans-sita-dipika-chikhalia-set-to-play-sarojini-naidu-shares-first-look/articleshow/75617428.cms |access-date=8 May 2020}}</ref> ಆಗಸ್ಟ್ 2023 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಟಿವಿ ಶೋ ಧೃತಿಪುತ್ರ ನಂದಿನಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=2023-08-16 |title=I did not want to play a maa or saas on TV, but in my own production, I am playing a grandmother because the role appealed to me: Dipika Chikhlia |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/i-did-not-want-to-play-a-maa-or-saas-on-tv-but-in-my-own-production-i-am-playing-a-grandmother-because-the-role-appealed-to-me-dipika-chikhlia/articleshow/102764130.cms |access-date=2024-03-05 |issn=0971-8257}}</ref><ref>{{Cite web |date=2023-08-18 |title=Dipika Chikhlia All Set For Grand TV Comeback After 33 Years With This Serial |url=https://www.news18.com/movies/dipika-chikhlia-all-set-for-grand-tv-comeback-after-33-years-with-this-serial-8540970.html |access-date=2024-03-05 |website=News18 |language=en}}</ref> == ರಾಜಕೀಯ == ದೀಪಿಕಾ ಚಿಖಲಿಯಾ ಟೋಪಿವಾಲಾ ತಮ್ಮ ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ, 1991 ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ]] ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಬರೋಡಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಭಾರತೀಯ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾದರು.<ref>{{Cite web |date=11 November 2017 |title=Remember Deepika Chikhalia, TV's original Sita? Here's what she's doing now |url=https://www.indiatoday.in/television/celebrity/story/remember-deepika-chikhalia-tv-original-sita-ramayan-heres-what-she-doing-now-lifetv-1084346-2017-11-11 |access-date=12 March 2018 |website=India Today |language=en-US}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == 1991ರ ನವೆಂಬರ್ 23ರಂದು, ದೀಪಿಕಾ ಅವರು ಶಿಂಗಾರ್ ಬಿಂದಿ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟೋಸ್ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳ ಮಾಲೀಕರಾದ ಹೇಮಂತ್ ಟೋಪಿವಾಲಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.<ref>{{Cite web |title=Deepika Chikhalia |url=https://khabridost.in/deepika-chikhalia |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180313092937/https://khabridost.in/deepika-chikhalia |archive-date=13 March 2018 |access-date=12 March 2018 |website=khabridost.in |language=en-us}}</ref><ref>{{Cite web |title=Hemant Topiwala: Executive Profile & Biography - Bloomberg |url=https://www.bloomberg.com/research/stocks/people/person.asp?personId=313168119&capId=79068793&previousCapId=&previousTitle= |access-date=12 March 2018 |website=bloomberg.com}}</ref> ಅವರಿಗೆ ನಿಧಿ ಟೋಪಿವಾಲಾ ಮತ್ತು ಜೂಹಿ ಟೋಪಿವಾಲಾ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=Where are they now? Deepika Chikhalia |url=http://epaper.timesofindia.com/Default/Scripting/ArticleWin.asp?From=Archive&Source=Page&Skin=TOINEW&BaseHref=CAP/2009/09/20&ViewMode=GIF&GZ=T&PageLabel=12&EntityId=Pc01211&AppName=1 |access-date=21 November 2009}}</ref> == ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ == === ಚಲನಚಿತ್ರ === {| class="wikitable sortable" !ವರ್ಷ. !ಚಲನಚಿತ್ರ !ಭಾಷೆ. !ಪಾತ್ರ !ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- |1983 |''ಸನ್ ಮೇರಿ ಲೈಲಾ'' |[[ಬಾಲಿವುಡ್|ಹಿಂದಿ]] | | |- |1985 |''ಪಥ್ಥರ್'' |ಹಿಂದಿ | | |- |1986 |''ಚೀಕ್'' |ಹಿಂದಿ | | |- |1986 |<nowiki><i id="mwqA">ವಿಕ್ರಮ್ ಬೆಟಾಲ್</i></nowiki> |ಹಿಂದಿ |ರಾಜಕುಮಾರಿ | |- |1986 |''ಭಗವಾನ್ ದಾದಾ'' |ಹಿಂದಿ |ಶಾಂತಿ. | |- |1986 |''ಘರ್ ಸಂಸಾರ್'' |ಹಿಂದಿ | | |- |1986 |''ಇತಿಲೇ ಇನಿಯುಮ್ ವರು'' |ಮಲಯಾಳಂ |ಪ್ರಿಯಾ | |- |1987 |''ರಾತ್ ಕೆ ಅಂಧೆರೆ ಮೇ'' |ಹಿಂದಿ |ಸೆಕ್ಸಿ ರೋಸಿ | |- |1987 |''ಸಾಜನ್ವಾ ಬೈರಿ ಭೈಲೆ ಹಮಾರ್'' |ಭೋಜ್ಪುರಿ | | |- |1989 |''[[ಇಂದ್ರಜಿತ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಇಂದ್ರಜಿತ್]]'' |[[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ]] |ಉಷಾ | |- |1989 |''ಘರ್ ಕಾ ಚಿರಾಗ್'' |ಹಿಂದಿ |ಆಶಾ | |- |1989 |''ಆಶಾ ಓ ಭಲೋಬಾಶಾ'' |ಬಂಗಾಳಿ |ರೂಪಾ | |- |1989 |''ಯಮಪಸಂ'' |ತೆಲುಗು | | |- |1990 |''[[ಹೊಸ ಜೀವನ (ಚಲನಚಿತ್ರ)|ಹೋಸಾ ಜೀವನ]]'' |ಕನ್ನಡ |ಶಂಕರನಾಗ್ ಅವರ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಸೀತಾ | |- |1990 |''ಪೆರಿಯ ಇಡತ್ತು ಪಿಳ್ಳೈ'' |[[ತಮಿಳು ಸಿನೆಮಾ|ತಮಿಳು]] | | |- |1991 |''ಕಾಲಚಕ್ರ'' |ಕನ್ನಡ | | |- |1991 |''ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ'' |ತೆಲುಗು | | |- |1991 |''ರುಪಾಯೆ ದಸ್ ಕರೋಡ್'' |ಹಿಂದಿ |ರವಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ/ಹಸ್ತಿನಾಪುರ ಕಿ ರಾಣಿ | |- |1992 |''ನಂಗಲ್'' |ತಮಿಳು | | |- |1994 |''ಮೇಯರ್ ಪ್ರಭಾಕರ'' |[[ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ|ಕನ್ನಡ]] | | |- |1994 |''ಖುದಾಯ್'' |ಹಿಂದಿ |ಪದ್ಮಿನಿ ರಾಜ್ ಆನಂದ್ | |- |1989 |''ಜೋಡೆ ರಹೇಜೋ ರಾಜ್'' |ಗುಜರಾತಿ | | |- |1992 |''ಲಜು ಲಖನ್'' |ಗುಜರಾತಿ | | |- |2018 |''ಗಾಲಿಬ್'' |ಹಿಂದಿ | | |- |2018 |<nowiki><i id="mwAVE">ನಟಸಾಮ್ರಾಟ್</i></nowiki> |ಗುಜರಾತಿ | | |- |2019 |''ಬಾಲಾ.'' |ಹಿಂದಿ |ಸುಶೀಲಾ ಮಿಶ್ರಾ (ಪರಿಯ ತಾಯಿ) | |- |2022 |''ಹಿಂದುತ್ವ ಅಧ್ಯಾಯ 1-ಮೈ ಹಿಂದೂ ಹೂನ್ (2022) '' |ಹಿಂದಿ |ಗುರು ಮಾಂ | |} === ದೂರದರ್ಶನ === {| class="wikitable sortable" !ವರ್ಷ. !ತೋರಿಸಿ !ಪಾತ್ರ !ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು !ರೆಫ್. |- |1985 |''ವಿಕ್ರಮ್ ಬೆಟಾಲ್'' |ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಪಾತ್ರಗಳು | |<ref>{{Cite web |date=2020-04-26 |title='रामायण' से पहले इस शो में साथ काम कर चुके हैं 'लक्ष्मण और सीता', देखें वीडियो |url=https://hindi.news18.com/news/entertainment/tv-ramayan-laxman-and-sita-actors-sunil-lahri-deepika-chikhalia-appeared-in-ramanand-show-vikram-betal-utk-3053590.html |access-date=2024-03-14 |website=News18 हिंदी |language=hi }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |1987-1988 |[[ರಾಮಾಯಣ (1987 ಟಿವಿ ಸರಣಿ)|''ರಾಮಾಯಣ'']] |[[ಸೀತೆ|ಸೀತಾ]]/[[ಲಕ್ಷ್ಮಿ]] | | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |last=Bureau |first=ABP News |date=2023-03-29 |title=Dipika Chikhlia Recreates Her Look As Sita From Ramayan, Shares Videos On Instagram |url=https://news.abplive.com/entertainment/television/dipika-chikhlia-recreates-her-look-as-sita-from-ramayan-shares-videos-on-instagram-1591899 |access-date=2024-03-14 |website=news.abplive.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |title=Exclusive- Dipika Chikhlia on her journey as Sita in Ramanand Sagar's Ramayan: There has to be some kind of divine intervention that I ended up doing Sita's role |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/exclusive-dipika-chikhlia-on-her-journey-as-sita-in-ramanand-sagars-ramayan-there-has-to-be-some-kind-of-divine-intervention-that-i-ended-up-doing-sitas-role/photostory/106726342.cms |access-date=2024-03-14 |issn=0971-8257}}</ref> |- |1988-1989 |ಲವ್ ಕುಶ್ |[[ಸೀತೆ|ಸೀತಾ]] | |- |1990 |ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಖಡ್ಗ |[[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್|ಟಿಪ್ಪು]] ತಾಯಿ | | |- |2023-ಪ್ರಸ್ತುತ |''ಧೃತಿಪುತ್ರ ನಂದಿನಿ'' |ಸುಮಿತ್ರ | |<ref>{{Cite web |title=OG Sita Dipika Chikhlia visits Ayodhya's Ram Mandir ahead of TV show shoot |url=https://www.indiatoday.in/television/celebrity/story/ramayans-dipika-chikhlia-visits-ram-mandir-ahead-of-dhartiputra-nandini-shoot-2410569-2023-07-23 |access-date=2024-03-14 |website=India Today |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last= |first= |last2= |first2= |date= |title=Dipika Chikhlia returns to TV after 33 long years with Dhartiputra Nandini |url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/tv/dipika-chikhlia-returns-to-tv-after-33-long-years-with-dhartiputra-nandini-2023-08-17-887277 |access-date=2024-03-14 |website=indiatv |language=}}</ref> |- | colspan="5" align="center" |'''ವಿಶೇಷ ಪ್ರದರ್ಶನ''' |- |2020 |''ಕಪಿಲ್ ಶರ್ಮಾ ಶೋ'' |ಸ್ವತಃ |ಅತಿಥಿಯಾಗಿ |<ref>{{Cite news |title=Ahead of Ramanand Sagar's Ramayan rerun on TV, a look at major revelations made by the cast in The Kapil Sharma Show |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/ahead-of-ramanand-sagars-ramayan-rerun-on-tv-a-look-at-major-revelations-made-by-the-cast-in-the-kapil-sharma-show/photostory/101412432.cms |access-date=2024-03-14 |issn=0971-8257}}</ref> |- |2020 |ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸೀಸನ್ |ಸ್ವತಃ |ಅತಿಥಿಯಾಗಿ |<ref>{{Cite web |title='India's Best Dancer': 'Ramayan' actors Arun Govil and Deepika Chikhlia grace 'Mythological special' weekend |url=https://www.dnaindia.com/television/photo-gallery-india-s-best-dancer-ramayan-actors-arun-govil-and-deepika-chikhlia-grace-mythological-special-weekend-2843529 |access-date=2024-03-14 |website=www.dnaindia.com |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |date=2020-09-17 |title=India’s Best Dancer: Ramayan actors Arun Govil and Dipika Chikhlia grace the show; see pics |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/indias-best-dancer-ramayan-actors-arun-govil-and-dipika-chikhlia-grace-the-show-see-pics/articleshow/78165369.cms |access-date=2024-03-14 |issn=0971-8257}}</ref> |- |2022 |''ಝಲಕ್ ದಿಖ್ಲಾ ಜಾ 10'' |ಸ್ವತಃ |ಅತಿಥಿಯಾಗಿ |<ref>{{Cite news |date=2022-10-20 |title=Jhalak Dikhhla Jaa 10: Arun Govil and Dipika Chikhlia grace the Diwali special episode; Rubina as Draupadi and Nia as Maa Kaali leave everyone stunned |work=The Times of India |url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/jhalak-dikhhla-jaa-10-arun-govil-and-dipika-chikhlia-grace-the-diwali-special-episode-rubina-as-draupadi-and-nia-as-maa-kaali-leave-everyone-stunned/articleshow/94990737.cms |access-date=2024-03-14 |issn=0971-8257}}</ref> |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು == * [http://loksabhaph.nic.in/writereaddata/biodata_1_12/3622.htm ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ] * {{Imdb name|id=0214355|name=Deepika Chikhalia}} * {{Facebook|dipikact}} * ದೀಪಿಕಾ ಚಿಖಲಿಯಾಮೇಲೆಇನ್ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:೧೯೬೫ ಜನನ]] [[ವರ್ಗ:ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೪ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್]] 4qczh47p4kqvfgdxon8o379p18eyu1d 0 158121 1371049 1351905 2026-04-01T08:20:43Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371049 wikitext text/x-wiki {{ಯಂತ್ರಾನುವಾದ}} '''ನಿತಿನ್ ಕುಶಾಲಪ್ಪ''' (ಮೂಕೊಂಡ ಪೂನಾಚ್ಚ ನಿತಿನ್ ಕುಶಾಲಪ್ಪ, ಮೂಕೊಂಡ ನಿತಿನ್ ಕುಶಾಲಪ್ಪ, ನಿತಿನ್ ಕುಶಾಲಪ್ಪ ಎಂ. ಪಿ. ಅಥವಾ [https://www.deccanherald.com/author/mookonda-kushalappa ಮೂಕೊಂಡ ಕುಶಾಲಪ್ಪ]ಹೆಸರಿನಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ ಇವರು) ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳ ಭಾರತೀಯ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕುಶಾಲಪ್ಪನು ಕೊಡಗಿನ (ಕೂರ್ಗ್) ಮೂಲದವನು. ಕೊಡಗು ಮೌಖಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶ. <ref name="The Hindu">{{Cite news |last=Zachariah |first=Preeti |date=2 April 2014 |title=Tales from the hills |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/tales-from-the-hills/article5862863.ece |access-date=24 May 2023}}</ref><ref name="Army">{{Cite news |date=30 April 2019 |title=Youth urged to join the army |publisher=Star of Mysore |url=https://starofmysore.com/youth-urged-to-join-armed-forces/ |access-date=24 May 2023}}</ref><ref name="Kodava Hindu">{{Cite web |date=4 April 2018 |title='Are Kodavas (Coorgs) Hindus?' book launch |url=https://starofmysore.com/are-kodavas-coorgs-hindus-book-launched/ |access-date=24 May 2023 |website=Star of Mysore}}</ref><ref>{{Cite news |title=Mookonda Kushalappa's recent newspaper articles |language=en |work=Deccan Herald |url=https://www.deccanherald.com/author/mookonda-kushalappa |access-date=24 May 2023}}</ref> ಅವರು ಕ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್, ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ಸ್ ಪ್ರಿ-ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್, ಸಿಎಮ್ಆರ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (ಬಿ.ಇ.) [[ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] (ಎಂ. ಎ.) ಮತ್ತು ಅಲೈಯನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಇ. ಪಿ. ಜಿ. ಡಿ. ಎಂ.) ದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಪಫಿನ್ ಬುಕ್ಸ್ನ 'ದಕ್ಷಿಣ್ : ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಮೈತ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಫ್ಯಾಬ್ಲೆಸ್ ರೆಟೋಲ್ಡ್ ' (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿಕಥೆಗಳು) ನ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |title=Review of book 'Dakshin' based on morals and South Indian culture |publisher=Mid-day |url=https://www.mid-day.com/mumbai-guide/things-to-do/article/1-minute-read-a-song-here-a-myth-there-23272203 |access-date=24 May 2023}}</ref><ref name="Mint Folk">{{Cite web |date=21 March 2023 |title=Folktales & Fables week: Myths and legends worth retelling |url=https://lifestyle.livemint.com/how-to-lounge/books/world-folktales-fables-week-myths-and-legends-worth-retelling-111679285873453.html |access-date=24 May 2023 |publisher=Mint Lounge |archive-date=21 ಮಾರ್ಚ್ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321092523/https://lifestyle.livemint.com/how-to-lounge/books/world-folktales-fables-week-myths-and-legends-worth-retelling-111679285873453.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |date=16 February 2023 |title=A new book retells folk tales, myths and fables from Southern India for young readers |url=https://scroll.in/article/1043854/a-new-book-retells-folk-tales-myths-and-fables-from-the-southern-states-of-india-for-young-readers |access-date=24 May 2023 |publisher=Scroll.in}}</ref> ಕುಶಾಲಪ್ಪ ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Mint Folk" /><ref name="Army1">{{Cite news |date=30 April 2019 |title=Youth urged to join the army |publisher=Star of Mysore |url=https://starofmysore.com/youth-urged-to-join-armed-forces/ |access-date=24 May 2023}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true">[https://starofmysore.com/youth-urged-to-join-armed-forces/ "Youth urged to join the army"]. Star of Mysore. 30 April 2019<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 May</span> 2023</span>.</cite></ref>ಅವರ ವಿವಿಧ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ''[[ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್]]'' ಮತ್ತು ''ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ಮೈಸೂರು'' ಪ್ರಕಟಿಸಿವೆ. ಅವರು ಮೂಕೊಂಡ ಕುಶಾಲಪ್ಪ ಮತ್ತು ನಿತಿನ್ ಕುಶಾಲಪ್ಪ ಎಂ. ಪಿ. ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=About the author |url=https://penguin.co.in/book_author/nitin-kushalappa-mp/ |access-date=15 March 2023 |website=Penguin Books}}</ref><ref name="The Hindu1">{{Cite news |last=Zachariah |first=Preeti |date=2 April 2014 |title=Tales from the hills |work=The Hindu |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/tales-from-the-hills/article5862863.ece |access-date=24 May 2023}}<cite class="citation news cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFZachariah2014">Zachariah, Preeti (2 April 2014). [https://www.thehindu.com/features/metroplus/society/tales-from-the-hills/article5862863.ece "Tales from the hills"]. ''The Hindu''<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 May</span> 2023</span>.</cite></ref><ref name="Kodava Hindu1">{{Cite web |date=4 April 2018 |title='Are Kodavas (Coorgs) Hindus?' book launch |url=https://starofmysore.com/are-kodavas-coorgs-hindus-book-launched/ |access-date=24 May 2023 |website=Star of Mysore}}<cite class="citation web cs1" data-ve-ignore="true">[https://starofmysore.com/are-kodavas-coorgs-hindus-book-launched/ "'Are Kodavas (Coorgs) Hindus?' book launch"]. ''Star of Mysore''. 4 April 2018<span class="reference-accessdate">. Retrieved <span class="nowrap">24 May</span> 2023</span>.</cite></ref> ಅವರು ಆನ್ಲೈನ್ [[ಕೊಡವರು|ಕೊಡವ]] ವರ್ಚುವಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |title=Museum with native voices; IFA invites design experts and community members |url=https://authindia.com/museum-with-native-voices-bengaluru-based-ifa-invites-design-experts-and-members-of-kodava-community-to-launch-online-museum/ |access-date=24 May 2023 |publisher=Auth India |archive-date=24 ಮೇ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230524150200/https://authindia.com/museum-with-native-voices-bengaluru-based-ifa-invites-design-experts-and-members-of-kodava-community-to-launch-online-museum/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news |last=Raju |first=Sowmya |date=17 May 2022 |title=Online museum to archive stories about Kodavas |work=Deccan Herald |url=https://www.deccanherald.com/metrolife/metrolife-your-bond-with-bengaluru/online-museum-to-archive-stories-about-kodavas-1110197.html |access-date=24 May 2023}}</ref><ref>{{Cite news |last=GR |first=Prajna |date=29 May 2022 |title=Karnataka: A project to establish virtual museum to chronicle Kodava heritage underway |work=The New Indian Express |url=https://www.newindianexpress.com/states/karnataka/2022/may/29/karnataka-a-project-to-establish-virtual-museum-to-chronicle-kodava-heritage-underway-2459419.html |access-date=24 May 2023}}</ref><ref>{{Cite news |title=Do you know of this living museum of Kodava culture? |work=Live Mint |publisher=Mint Lounge |url=https://lifestyle.livemint.com/how-to-lounge/art-culture/do-you-know-of-this-living-museum-of-kodava-culture-111654660719770.html |access-date=24 May 2023 |archive-date=30 ಮೇ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230530021815/https://lifestyle.livemint.com/how-to-lounge/art-culture/do-you-know-of-this-living-museum-of-kodava-culture-111654660719770.html |url-status=dead }}</ref> ಅವರು ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯದ ಲಿಪಿಯಾದ [[ತಿರ್ಕೆ ಭಾಷೆ|ತಿರ್ಕೆ]] ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite news |date=4 February 2022 |title=The discovery of an old alphabet |work=Deccan Herald |url=https://www.deccanherald.com/spectrum/spectrum-top-stories/the-discovery-of-an-old-alphabet-1078173.html |access-date=24 May 2023}}</ref><ref>{{Cite news |title=Discovering Alphabets Of Old Kodava Script |work=Star of Mysore |url=https://starofmysore.com/discovering-alphabets-of-old-kodava-script/ |access-date=15 March 2023}}</ref><ref>{{Cite news |date=10 May 2023 |title=Letters and sounds over the years |url=https://www.deccanherald.com/spectrum/kodava-over-the-years-letters-and-sounds-1217505.html |access-date=24 May 2023}}</ref> ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಅನುಶ್ರೀ ಮಾಧವನ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ, [[ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೂರ್ಗ್]] ಮತ್ತು [[ಪಟ್ಟೋಲೆ ಪಳಮೆ|ಪಟ್ಟೋಲ್ ಪಾಲಮೆ]] ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ ಎಂದು ನಿತಿನ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.<ref name=":1">{{Cite news |last=Madhavan |first=Anushree |title=Moral stories from the south |work=The New Indian Express |url=https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2023/feb/27/moral-storiesfrom-the-south-2551192.html |access-date=13 March 2023}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 February 2023 |title=Moral stories from the south {{!}} Kodagu First |url=https://www.kodagufirst.in/?p=49638 |access-date=11 June 2023 |website=KodaguFirst}}</ref> * ದಿ ಅರ್ಲಿ ಕೂರ್ಗ್ಸ್, 2013 * 2013ರಲ್ಲಿ ಕೂರ್ಗ್ನಲ್ಲಿ ಲಾಂಗ್ ಅಗೊ * 1785 ಕೂರ್ಗ್, 2018 * ಕೊಡಗು ಸಂಸ್ಥಾನ vs ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, 2018 * ತನ್ನ ಕೂಲ್ ಅನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡ ಮೇಜರ್, 2019 * ದಿ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಅವಧ್, 2019 * ದಿ ಗಾಂಧಿ ಆಫ್ ಕೊಡಗು, 2020 * ದಕ್ಷಿಣಃ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿಕಥೆಗಳು, 2023 {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] ob4s7w3qe3kz66q2p6u1hipqrmp7y48 0 158122 1371014 1350292 2026-04-01T02:03:33Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371014 wikitext text/x-wiki '''ದಕ್ಷಿಣ್: ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಮೈತ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಫ್ಯಾಬ್ಲೆಸ್ ರೆಟೋಲ್ಡ್ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ನೀತಿಕಥೆಗಳು)''' ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ 15 ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು [[ನಿತಿನ್ ಕುಶಾಲಪ್ಪ]] ಬರೆದಿದ್ದು, ಪಾರಿ ಸತರ್ಕರ್ (ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕವರ್ ವಿವರಣೆ) ಮತ್ತು ಇಶಾ ನಗರ್ (ಕವರ್ ವಿನ್ಯಾಸ) ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪಫಿನ್ ಇಂಡಿಯಾ (2023 ರಲ್ಲಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ರಾಂಡಮ್ ಹೌಸ್ ಉಪವಿಭಾಗ) ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.<ref name=":1">{{Cite news |last=Madhavan |first=Anushree |title=Moral stories from the south |work=The New Indian Express |url=https://www.newindianexpress.com/cities/chennai/2023/feb/27/moral-storiesfrom-the-south-2551192.html |access-date=13 March 2023}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 February 2023 |title=Moral stories from the south {{!}} Kodagu First |url=https://www.kodagufirst.in/?p=49638 |access-date=11 June 2023 |website=KodaguFirst}}</ref><ref name="mid-day">{{Cite web |last=Ghosh |first=Sammohinee |date=25 February 2023 |title=Honest review of the book 'Dakshin' based on morals and South Indian culture |url=https://www.mid-day.com/mumbai-guide/things-to-do/article/1-minute-read-a-song-here-a-myth-there-23272203 |access-date=13 March 2023 |website=Mid-day}}</ref><ref>{{Cite news |title=A new book retells folk tales, myths, and fables from the southern states of India for young readers |work=Scroll.in |url=https://scroll.in/article/1043854/a-new-book-retells-folk-tales-myths-and-fables-from-the-southern-states-of-india-for-young-readers |access-date=13 March 2023}}</ref> ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಮಾಂತ್ರಿಕರು, ದೇವತೆಗಳು, ಯಕ್ಷಯಕ್ಷಿಣಿಯರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರು, ಬೇಟೆಗಾರರು, ರಾಜರು ಮತ್ತು ರಾಣಿಯರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿನ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳ ಪದ್ಯಗಳು, ಜನಪ್ರಿಯ ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳು, ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಮಿಕ್ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ.<ref name=":2">{{Cite news |last=Sharan |first=Shweta |date=21 March 2023 |title=World Folktales & Fables Week: Myths and legends worth retelling |work=Mint (Hindustan Times) |url=https://lifestyle.livemint.com/how-to-lounge/books/world-folktales-fables-week-myths-and-legends-worth-retelling-111679285873453.html |access-date=21 March 2023 |archive-date=21 ಮಾರ್ಚ್ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321092523/https://lifestyle.livemint.com/how-to-lounge/books/world-folktales-fables-week-myths-and-legends-worth-retelling-111679285873453.html |url-status=dead }}</ref><ref name="Book Review">{{Cite news |last=Belliappa |first=C P |date=18 April 2023 |title=Dakshin: South Indian Myths and Fables Retold |work=Star of Mysore |publisher=Academy News Papers Private Limited |agency=Star of Mysore & Mysuru Mithra |url=https://starofmysore.com/dakshin-south-indian-myths-and-fables-retold/ |access-date=3 June 2023}}</ref><ref name="SOM">{{Cite news |date=7 April 2023 |title=Nitin Kushalappa’s book “Dakshin: South Indian Myths and Fables Retold” launched |work=Star of Mysore |url=https://starofmysore.com/nitin-kushalappas-book-dakshin-south-indian-myths-and-fables-retold-launched/ |access-date=11 January 2024}}</ref><ref name="South First">{{Cite web |last=Desk |first=SF Features |date=14 November 2023 |title=Children's Day Special: Seven books set in South India that are a must on young adult book shelves |url=https://thesouthfirst.com/featured/childrens-day-special-seven-books-set-in-south-india-that-are-a-must-on-young-adult-book-shelves/ |access-date=11 January 2024 |website=The South First}}</ref><ref name="New Release">{{Cite web |date=17 June 2021 |title=New Releases - GurgaonMoms |url=https://gurgaonmoms.com/new-releases/ |access-date=11 January 2024}}</ref> == ವಿಮರ್ಶೆಗಳು == == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} 4i825hqtsmhy5jnvxhnqlu4buk3vrog 0 158291 1371063 1334340 2026-04-01T10:09:22Z VASANTH S.N. 728 ಅಂತರ್ವಿಕಿ 1371063 wikitext text/x-wiki '''ಅಟ್ಟ ಗುಡಿಸುವುದು''' ಎಂದರೆ ಶಬ್ದಾರ್ಥದ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಹಂಚಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಟ್ಟ ಅಂತ ಇರುತಿತ್ತು.ಅದನ್ನು ಗುಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾಲ ಅಂದರೆ [[ಆಟಿ]] ತಿಂಗಳನ್ನು ನಿಗಧಿ ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಅದಕ್ಕೆ ಅಟ್ಟ ಗುಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ [[ತುಳು|ತುಳುವಲ್ಲಿ]] ಆಟಿ ಪಿದಯಿ ಪಾಡುನೆ ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ==ನಂಬಿಕೆ== ಇನ್ನೊಂದು ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಆಷಾಡ ಕಳೆದು ಮತ್ತೆ ಬರುವ ತಿಂಗಳು [[ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ|ಶ್ರಾವಣ]] ದೇವರ ತಿಂಗಳು ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆಯುವುದು ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಆ ದಿಶೆಯಿಂದ ಮನೆಯ ಹಳೆಯ ಕಸ ಧೂಳುಗಳನ್ನು ಗುಡಿಸಿ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಣಿಯಾಗುವುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ. ==ಅಟ್ಟ ಗುಡಿಸುವುದು(ಆಟಿ ಪಿದಯಿ ಪಾಡುನೆ) == ಆಟಿ ಅಂದೆರೆ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ತುಳುನಾಡು|ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ]] ಭಾರಿ ಬರಗಾಲದ ಸಮಯ.ಹಾಗಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪೂರ್ವ ತಯಾರಿಯಾಗಿ ಆಹಾರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುವ ಕ್ರಮ ಇತ್ತು,ಅದೆಲ್ಲವು ಖಾಲಿಯಾಗಿ ಬರೆ ಕಸ ಮಾತ್ರ ಅಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಆಟಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಗುಡಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ.ಅಟ್ಟ ಗುಡಿಸಲು ಜಾಸ್ತಿ ಜನರ ಸಹಾಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಯ ಅಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಮಣ್ಣಿನ ಅಥವಾ ಮರದ ಹಂಡೆ,ಮಡಕೆಗಳು ಇರುತಿತ್ತು ಅದನ್ನು ಆಚಿ ಈಚೆ ಇಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಸಹಾಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಆದುದರಿಂದ ಆಟಿ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಅಬ್ಬರಕ್ಕೆ [[ಕೃಷಿ]] ಕೆಲಸ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಕಾರಣ ಮನೆಯ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರು ಬಿಡುವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಕಸವನ್ನೆಲ್ಲ ಗುಡಿಸಿ ಸ್ವಚ್ಚಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆಟಿ ಪಿದಯಿ ಪಾಡುನೆ[ಅಟ್ಟ ಗುಡಿಸುವುದು] ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ==ಬಟ್ಟೆ ಬರೆಗಳ ಒಣಗಿಸುವಿಕೆ== ಆಟಿ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲು ಬರುವಾಗ ನಮ್ಮ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ಕವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಪಟ್ಟೆ [[ಸೀರೆ]] ಪಂಚೆಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಚಾಪೆ ಹಾಸಿ ಒಣಗಲು ಹಾಕುವ ವಾಡಿಕೆ ಇದೆ.[[ಆಷಾಢಮಾಸ|ಆಷಾಡ]]ದಲ್ಲಿ ಬಿಡದೆ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆಗೆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ಕವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಪಟ್ಟೆ ಸೀರೆ,ಪಂಚೆಗಳು ತಣ್ಣಾಗಾಗಿ ಬೂಸುರು ಹಿಡಿಯ ಬಾರದೆಂದು ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ಮಡಚಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ==ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುವ ವಸ್ತುಗಳು== *ಉಪ್ಪು ಸೊಳೆ *ಹಪ್ಪಳ *ಗುಜ್ಜೆಗೂಂಜಿ<ref>{{cite web | url=https://www.prajavani.net/old-columns/genada-nade/jackfruit%E2%80%8C-pv556617.html | title=ಪೆಲಕಯಿ ದಾಂಬೋ ಅಪ್ಪೊ? }}</ref> *ನೀರು ಮಾವು<ref>{{cite web | url=https://www.timesofkudla.com/ARDC.in/2023/Month/08/44682/No.1TuluNews | title=ಪುತ್ತೂರ್‌ ಅಕ್ಷಯ ಕಾಲೇಜ್ ಡ್ | date=17 August 2023 }}</ref> *ಮಾವಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ====ಹಲಸಿನ ಬೀಜ ಇಂಜಿರ್ ಸೊಪ್ಪು ==== ಹಲಸಿನ ಬೀಜ ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುವಾಗ ಹಲಸಿನ ಬೀಜ ಹಾಳಾಗದಿರಲು ಇಂಜಿರ್ ಸೊಪ್ಪುನ್ನು ಹಲಸಿನ ಬೀಜಕ್ಕೆ ಬೆರೆಸಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಲಸಿನ ಬೀಜ ತೆಗೆಯುವಾಗ ಎಲೆಯ ಕಸವು ಅಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಬಿದ್ದು ಅಲ್ಲೆ ಇರುತ್ತದೆ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಆಟಿ ಮುಗಿಯುವಾಗ ಗುಡಿಸುವ ಕ್ರಮ. ====ಹಲಸಿನ ಬೀಜ ಮಣ್ಣು ==== ಹಲಸಿನ ಬೀಜ ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುವಾಗ [[ಹಲಸಿನ ಬೀಜ]] ಹಾಳಾಗದಿರಲು ಮಣ್ಣು ಬೆರೆಸಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಣ್ಣನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರ ಹಾಕಿ ಗಟ್ಟಿ ಕಲಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಹಲಸಿನ ಬೀಜವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಇಟ್ಟರೆ ಬಹಳ ಸಮಯದ ವರೆಗೆ ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೆ ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿ ಅಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಡುವ ಕ್ರಮ. ====ಹಪ್ಪಳ ==== [[ಹಪ್ಪಳ|ಹಪ್ಫಳ]] ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಜೋಡಿಸಿ ಬಾಳೆಯ ಹಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ ಕಟ್ಟಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ ಈ ಹಗ್ಗ ಹಪ್ಪಳ ತೆಗೆಯುವಾಗ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ಅಟ್ಟ ಗುಡಿಸುವಾಗ ಹೊರ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ====ಸಾಂತಾಣಿ==== ಹಲಸಿನ ಬೀಜವನ್ನು ಉಪ್ಪು ಹಾಕಿ ಬೆಯಿಸಿ ಒಣಗಿಸಿ ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] 8z3zhunr7x52581dyqeb2lfc4tm9e15 1371064 1371063 2026-04-01T10:09:43Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ತುಳು ನಾಡು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371064 wikitext text/x-wiki '''ಅಟ್ಟ ಗುಡಿಸುವುದು''' ಎಂದರೆ ಶಬ್ದಾರ್ಥದ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಹಂಚಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಟ್ಟ ಅಂತ ಇರುತಿತ್ತು.ಅದನ್ನು ಗುಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾಲ ಅಂದರೆ [[ಆಟಿ]] ತಿಂಗಳನ್ನು ನಿಗಧಿ ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಅದಕ್ಕೆ ಅಟ್ಟ ಗುಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ [[ತುಳು|ತುಳುವಲ್ಲಿ]] ಆಟಿ ಪಿದಯಿ ಪಾಡುನೆ ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ==ನಂಬಿಕೆ== ಇನ್ನೊಂದು ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಆಷಾಡ ಕಳೆದು ಮತ್ತೆ ಬರುವ ತಿಂಗಳು [[ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ|ಶ್ರಾವಣ]] ದೇವರ ತಿಂಗಳು ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆಯುವುದು ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಆ ದಿಶೆಯಿಂದ ಮನೆಯ ಹಳೆಯ ಕಸ ಧೂಳುಗಳನ್ನು ಗುಡಿಸಿ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಣಿಯಾಗುವುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ. ==ಅಟ್ಟ ಗುಡಿಸುವುದು(ಆಟಿ ಪಿದಯಿ ಪಾಡುನೆ) == ಆಟಿ ಅಂದೆರೆ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ತುಳುನಾಡು|ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ]] ಭಾರಿ ಬರಗಾಲದ ಸಮಯ.ಹಾಗಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪೂರ್ವ ತಯಾರಿಯಾಗಿ ಆಹಾರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುವ ಕ್ರಮ ಇತ್ತು,ಅದೆಲ್ಲವು ಖಾಲಿಯಾಗಿ ಬರೆ ಕಸ ಮಾತ್ರ ಅಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಆಟಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಗುಡಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ.ಅಟ್ಟ ಗುಡಿಸಲು ಜಾಸ್ತಿ ಜನರ ಸಹಾಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಯ ಅಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಮಣ್ಣಿನ ಅಥವಾ ಮರದ ಹಂಡೆ,ಮಡಕೆಗಳು ಇರುತಿತ್ತು ಅದನ್ನು ಆಚಿ ಈಚೆ ಇಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಸಹಾಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಆದುದರಿಂದ ಆಟಿ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಅಬ್ಬರಕ್ಕೆ [[ಕೃಷಿ]] ಕೆಲಸ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಕಾರಣ ಮನೆಯ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರು ಬಿಡುವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಕಸವನ್ನೆಲ್ಲ ಗುಡಿಸಿ ಸ್ವಚ್ಚಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆಟಿ ಪಿದಯಿ ಪಾಡುನೆ[ಅಟ್ಟ ಗುಡಿಸುವುದು] ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ==ಬಟ್ಟೆ ಬರೆಗಳ ಒಣಗಿಸುವಿಕೆ== ಆಟಿ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲು ಬರುವಾಗ ನಮ್ಮ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ಕವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಪಟ್ಟೆ [[ಸೀರೆ]] ಪಂಚೆಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಚಾಪೆ ಹಾಸಿ ಒಣಗಲು ಹಾಕುವ ವಾಡಿಕೆ ಇದೆ.[[ಆಷಾಢಮಾಸ|ಆಷಾಡ]]ದಲ್ಲಿ ಬಿಡದೆ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆಗೆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ಕವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಪಟ್ಟೆ ಸೀರೆ,ಪಂಚೆಗಳು ತಣ್ಣಾಗಾಗಿ ಬೂಸುರು ಹಿಡಿಯ ಬಾರದೆಂದು ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ಮಡಚಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ==ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುವ ವಸ್ತುಗಳು== *ಉಪ್ಪು ಸೊಳೆ *ಹಪ್ಪಳ *ಗುಜ್ಜೆಗೂಂಜಿ<ref>{{cite web | url=https://www.prajavani.net/old-columns/genada-nade/jackfruit%E2%80%8C-pv556617.html | title=ಪೆಲಕಯಿ ದಾಂಬೋ ಅಪ್ಪೊ? }}</ref> *ನೀರು ಮಾವು<ref>{{cite web | url=https://www.timesofkudla.com/ARDC.in/2023/Month/08/44682/No.1TuluNews | title=ಪುತ್ತೂರ್‌ ಅಕ್ಷಯ ಕಾಲೇಜ್ ಡ್ | date=17 August 2023 }}</ref> *ಮಾವಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ====ಹಲಸಿನ ಬೀಜ ಇಂಜಿರ್ ಸೊಪ್ಪು ==== ಹಲಸಿನ ಬೀಜ ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುವಾಗ ಹಲಸಿನ ಬೀಜ ಹಾಳಾಗದಿರಲು ಇಂಜಿರ್ ಸೊಪ್ಪುನ್ನು ಹಲಸಿನ ಬೀಜಕ್ಕೆ ಬೆರೆಸಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಲಸಿನ ಬೀಜ ತೆಗೆಯುವಾಗ ಎಲೆಯ ಕಸವು ಅಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಬಿದ್ದು ಅಲ್ಲೆ ಇರುತ್ತದೆ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಆಟಿ ಮುಗಿಯುವಾಗ ಗುಡಿಸುವ ಕ್ರಮ. ====ಹಲಸಿನ ಬೀಜ ಮಣ್ಣು ==== ಹಲಸಿನ ಬೀಜ ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುವಾಗ [[ಹಲಸಿನ ಬೀಜ]] ಹಾಳಾಗದಿರಲು ಮಣ್ಣು ಬೆರೆಸಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಣ್ಣನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರ ಹಾಕಿ ಗಟ್ಟಿ ಕಲಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಹಲಸಿನ ಬೀಜವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಇಟ್ಟರೆ ಬಹಳ ಸಮಯದ ವರೆಗೆ ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೆ ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿ ಅಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಡುವ ಕ್ರಮ. ====ಹಪ್ಪಳ ==== [[ಹಪ್ಪಳ|ಹಪ್ಫಳ]] ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಜೋಡಿಸಿ ಬಾಳೆಯ ಹಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ ಕಟ್ಟಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ ಈ ಹಗ್ಗ ಹಪ್ಪಳ ತೆಗೆಯುವಾಗ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ಅಟ್ಟ ಗುಡಿಸುವಾಗ ಹೊರ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ====ಸಾಂತಾಣಿ==== ಹಲಸಿನ ಬೀಜವನ್ನು ಉಪ್ಪು ಹಾಕಿ ಬೆಯಿಸಿ ಒಣಗಿಸಿ ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[ವರ್ಗ:ತುಳು ನಾಡು]] nkyad8135vd49w1zrxbh4hx09gfdqg3 1371065 1371064 2026-04-01T10:09:58Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ತುಳು ಜಾನಪದ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371065 wikitext text/x-wiki '''ಅಟ್ಟ ಗುಡಿಸುವುದು''' ಎಂದರೆ ಶಬ್ದಾರ್ಥದ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಹಂಚಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಟ್ಟ ಅಂತ ಇರುತಿತ್ತು.ಅದನ್ನು ಗುಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾಲ ಅಂದರೆ [[ಆಟಿ]] ತಿಂಗಳನ್ನು ನಿಗಧಿ ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಅದಕ್ಕೆ ಅಟ್ಟ ಗುಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ [[ತುಳು|ತುಳುವಲ್ಲಿ]] ಆಟಿ ಪಿದಯಿ ಪಾಡುನೆ ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ==ನಂಬಿಕೆ== ಇನ್ನೊಂದು ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಆಷಾಡ ಕಳೆದು ಮತ್ತೆ ಬರುವ ತಿಂಗಳು [[ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸ|ಶ್ರಾವಣ]] ದೇವರ ತಿಂಗಳು ಶುಭಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆಯುವುದು ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಆ ದಿಶೆಯಿಂದ ಮನೆಯ ಹಳೆಯ ಕಸ ಧೂಳುಗಳನ್ನು ಗುಡಿಸಿ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಣಿಯಾಗುವುದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ. ==ಅಟ್ಟ ಗುಡಿಸುವುದು(ಆಟಿ ಪಿದಯಿ ಪಾಡುನೆ) == ಆಟಿ ಅಂದೆರೆ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ [[ತುಳುನಾಡು|ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ]] ಭಾರಿ ಬರಗಾಲದ ಸಮಯ.ಹಾಗಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಪೂರ್ವ ತಯಾರಿಯಾಗಿ ಆಹಾರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುವ ಕ್ರಮ ಇತ್ತು,ಅದೆಲ್ಲವು ಖಾಲಿಯಾಗಿ ಬರೆ ಕಸ ಮಾತ್ರ ಅಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಆಟಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಗುಡಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ.ಅಟ್ಟ ಗುಡಿಸಲು ಜಾಸ್ತಿ ಜನರ ಸಹಾಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೆಯ ಅಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಮಣ್ಣಿನ ಅಥವಾ ಮರದ ಹಂಡೆ,ಮಡಕೆಗಳು ಇರುತಿತ್ತು ಅದನ್ನು ಆಚಿ ಈಚೆ ಇಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಸಹಾಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಆದುದರಿಂದ ಆಟಿ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಅಬ್ಬರಕ್ಕೆ [[ಕೃಷಿ]] ಕೆಲಸ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಕಾರಣ ಮನೆಯ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರು ಬಿಡುವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಕಸವನ್ನೆಲ್ಲ ಗುಡಿಸಿ ಸ್ವಚ್ಚಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆಟಿ ಪಿದಯಿ ಪಾಡುನೆ[ಅಟ್ಟ ಗುಡಿಸುವುದು] ಅಂತ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ==ಬಟ್ಟೆ ಬರೆಗಳ ಒಣಗಿಸುವಿಕೆ== ಆಟಿ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲು ಬರುವಾಗ ನಮ್ಮ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ಕವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಪಟ್ಟೆ [[ಸೀರೆ]] ಪಂಚೆಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಚಾಪೆ ಹಾಸಿ ಒಣಗಲು ಹಾಕುವ ವಾಡಿಕೆ ಇದೆ.[[ಆಷಾಢಮಾಸ|ಆಷಾಡ]]ದಲ್ಲಿ ಬಿಡದೆ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆಗೆ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ಕವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಪಟ್ಟೆ ಸೀರೆ,ಪಂಚೆಗಳು ತಣ್ಣಾಗಾಗಿ ಬೂಸುರು ಹಿಡಿಯ ಬಾರದೆಂದು ಬಿಸಿಲಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ಮಡಚಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ==ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುವ ವಸ್ತುಗಳು== *ಉಪ್ಪು ಸೊಳೆ *ಹಪ್ಪಳ *ಗುಜ್ಜೆಗೂಂಜಿ<ref>{{cite web | url=https://www.prajavani.net/old-columns/genada-nade/jackfruit%E2%80%8C-pv556617.html | title=ಪೆಲಕಯಿ ದಾಂಬೋ ಅಪ್ಪೊ? }}</ref> *ನೀರು ಮಾವು<ref>{{cite web | url=https://www.timesofkudla.com/ARDC.in/2023/Month/08/44682/No.1TuluNews | title=ಪುತ್ತೂರ್‌ ಅಕ್ಷಯ ಕಾಲೇಜ್ ಡ್ | date=17 August 2023 }}</ref> *ಮಾವಿನ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ====ಹಲಸಿನ ಬೀಜ ಇಂಜಿರ್ ಸೊಪ್ಪು ==== ಹಲಸಿನ ಬೀಜ ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುವಾಗ ಹಲಸಿನ ಬೀಜ ಹಾಳಾಗದಿರಲು ಇಂಜಿರ್ ಸೊಪ್ಪುನ್ನು ಹಲಸಿನ ಬೀಜಕ್ಕೆ ಬೆರೆಸಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಲಸಿನ ಬೀಜ ತೆಗೆಯುವಾಗ ಎಲೆಯ ಕಸವು ಅಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಬಿದ್ದು ಅಲ್ಲೆ ಇರುತ್ತದೆ ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಆಟಿ ಮುಗಿಯುವಾಗ ಗುಡಿಸುವ ಕ್ರಮ. ====ಹಲಸಿನ ಬೀಜ ಮಣ್ಣು ==== ಹಲಸಿನ ಬೀಜ ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುವಾಗ [[ಹಲಸಿನ ಬೀಜ]] ಹಾಳಾಗದಿರಲು ಮಣ್ಣು ಬೆರೆಸಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಣ್ಣನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರ ಹಾಕಿ ಗಟ್ಟಿ ಕಲಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಹಲಸಿನ ಬೀಜವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಇಟ್ಟರೆ ಬಹಳ ಸಮಯದ ವರೆಗೆ ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೆ ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿ ಅಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಡುವ ಕ್ರಮ. ====ಹಪ್ಪಳ ==== [[ಹಪ್ಪಳ|ಹಪ್ಫಳ]] ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಜೋಡಿಸಿ ಬಾಳೆಯ ಹಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿ ಕಟ್ಟಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ ಈ ಹಗ್ಗ ಹಪ್ಪಳ ತೆಗೆಯುವಾಗ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ಅಟ್ಟ ಗುಡಿಸುವಾಗ ಹೊರ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ====ಸಾಂತಾಣಿ==== ಹಲಸಿನ ಬೀಜವನ್ನು ಉಪ್ಪು ಹಾಕಿ ಬೆಯಿಸಿ ಒಣಗಿಸಿ ಮಳೆಗಾಲಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ತುಳುನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] [[ವರ್ಗ:ತುಳು ನಾಡು]] [[ವರ್ಗ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] fh5culaahnf1sk1bzvtoj2n04rp67bu 0 159470 1371060 1334032 2026-04-01T10:02:14Z VASANTH S.N. 728 ಪರಿಷ್ಕರಣೆ 1371060 wikitext text/x-wiki '''ಅಕ್ಕಿಯ ಮುಡಿ''' ಎಂದರೆ [[ಅಕ್ಕಿ]]ಯನ್ನು ಹಾಕಿ ಇಡುವ ಒಂದು ವಸ್ತು. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ದಾಸ್ತಾನು ಮಾಡಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. [[ತುಳುವ|ತುಳುವರು]] ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಹಾಳಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಲು ಮುಡಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಹಾಕಿ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಇಟ್ಟು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>http://tuluculture.blogspot.in/2014/06/blog-post_2.html</ref> [[File:AkkiMudi1.jpg|thumb|ಅರಿತ ಮುಡಿ]] ==ಅಕ್ಕಿಯ ಮುಡಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಬೇಕಾದ ವಸ್ತು == ಬರೀ ಬೈಹುಲ್ಲಿನ ಹಗ್ಗ, ಬಾಳೆಗಿಡದ ಅಗಲವಾದ ಹಗ್ಗ, ಬೈಹುಲ್ಲಿನ ಕಂತೆ, ಬೈಹುಲ್ಲು, [[ಬೆತ್ತ]], ಇದರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಮುಡಿ ಅಂತ ಹೇಳಿದರೆ ಮೂರು ಕಳಸೆ ಅಕ್ಕಿ. <ref>[http://nambarkur.wordpress.com/2013/01/03/akkimudi]</ref>. ==ಮುಡಿ ಕಟ್ಟುವ ವಿಧಾನ == ಸುರುವಿಗೆ ಮುಡಿಯ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸರಿ ಹೊಂದುವ ಮೂರು ಬೈಹುಲ್ಲಿನ ಹಗ್ಗವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಇಡಬೇಕು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಆದಷ್ಟು ಉದ್ದದ ಬೈಹುಲ್ಲಿನ ಕಂತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಇಡಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ ನೀರು ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿಮ್ಮಿಸಿ ಅದರ ಕಡೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವರು. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮೊದಲು ತಯಾರಿಸಿ ಇಟ್ಟ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಇಟ್ಟು ಅದರ ಮದ್ಯ, ಬೈಹುಲ್ಲಿನ ಕಂತೆಯ ಕಟ್ಟ ಮದ್ಯ ಬರುವ ಹಾಗೆ ಕಂತೆಯ ತಲೆಯನ್ನು ಮೇಲೆ ಮಾಡಿಸಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಕೋಡಿಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡ್ಕೊಂಡು ಕೆಳಗೆ ಇರುವ ಕಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತ ಹರಡಿಸಿ ಕಾಲಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಂತು ಅದಕ್ಕೆ ಉದ್ದದ ಬೈಹುಲ್ಲನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಹರಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ತೆಳು ಬೈಹುಲ್ಲನ್ನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೈಹುಲ್ಲಿನ ಪದರ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಒಂದೊಂದೇ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಮೇಲೆ ಮೇಲೆ ಎಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಮುಡಿಯ ಕಲ್ಲೆ ತಯಾರು ಆಯಿತು. ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಅದರ ಒಳಗೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಕಲ್ಲೆಯ ಸುತ್ತ ಇರುವ ಬೈಹುಲ್ಲು ಆಚೆಈಚೆ ಆಗದ ಹಾಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಒಂದು ಮುಡಿ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಹಾಕಿ ಉರುಟಾಗಿ ಬರುವ ಹಾಗೆ ಕಲ್ಲೆಯ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡ್ತಾ ಬರ್ತಾರೆ. ಅದರ ನಂತರ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕಲಸೆಯ ಬೆತ್ತದಲ್ಲಿ ಕುತ್ತಿ ಕುತ್ತಿ ಸರಿ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಉಳಿದ ಬೈಹುಲ್ಲಿನ ಕೊಡಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟು ಮಾಡಿ ಅದರ ಒಳಗೆ ತುಂಬಿಸಿ ಚಂದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮುಡಿಯ ಅಡ್ಡ ಸುತ್ತು ಸುತ್ತಿಸಿ ಮುಗಿಯುವಾಗ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಮೇಲೆಯಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಅದರ ಅಡಿಗೆ ಹಾಕಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು. ಪುನ್ಯ ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬೆತ್ತದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಅದಕ್ಕೆ ಕುಟ್ಟಿ ತಟ್ಟಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ರೂಪವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.ಈಗ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕಲ್ಲೆಯ ಸುತ್ತ ಚಂದಕ್ಕೆ ಸುತ್ತಿ ಆ ಹಗ್ಗದ ಸುತ್ತ ಹಗ್ಗದ ತುದಿಯನ್ನು ಮುಡಿಯ ಅಡಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ಕಟ್ಟ ಹಾಕಿ ಬೆತ್ತದಲ್ಲಿ ಗುದ್ದಿ ಮುಡಿಯನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹೊರಳಾಡಿಸಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಅಕ್ಕಿಯ ಮುಡಿ ಆಯಿತು. <ref>http://vijaykarnataka.indiatimes.com/lavalavk/languages/tulu/-/articleshow/44951216.cms</ref> ==ಅಕ್ಕಿಯ ಮುಡಿಯನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು == ಮನೆಯ ಗ್ರಹಪ್ರವೇಶದ ದಿನ, ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುವಾಗ ಮನೆಯ ಎದುರಿನ ಬಾಗಿಲಿನ ದಾರಂದದ ಮೇಲೆ ಮುಡಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು. ಮನೆಯ ಮರದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ತನ್ನ ಉಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೆರೆ ಎಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತೆ ಇಳಿದು ಆ ಮುಡಿಯನ್ನು ಒಳಗೆ ಎಳೆದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಅದು ಅವನಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಈಗ ಆ ಕ್ರಮ ಇಲ್ಲ ಗ್ರಹ ಪ್ರವೇಶದ ದಿನ ಮನೆ ತುಂಬಿಸಲಿಕ್ಕೆ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಫಲ ವಸ್ತುಗಳ ಜೊತೆ ಅಕ್ಕಿ ಮುಡಿಯನ್ನು ಒಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. == ತುಳುವಲ್ಲಿ ಗಾದೆ == # ಅರಿತ್ತ ಮುಡಿತ್ತ ಮಿತ್ತ್, ಕಡೆಪಿ ಕಲ್ಲ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ಯರೆ ಬಲ್ಲಿ # ಅಡಿ ತೂದು ಮುಡಿ ಒಯಿಪೊಡು ==ಉಲ್ಲೇಖ == == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ]] j9rdc74vwmvm12ol806j9hwi6c3747d 1371061 1371060 2026-04-01T10:02:46Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ತುಳು ಜಾನಪದ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371061 wikitext text/x-wiki '''ಅಕ್ಕಿಯ ಮುಡಿ''' ಎಂದರೆ [[ಅಕ್ಕಿ]]ಯನ್ನು ಹಾಕಿ ಇಡುವ ಒಂದು ವಸ್ತು. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ದಾಸ್ತಾನು ಮಾಡಿ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. [[ತುಳುವ|ತುಳುವರು]] ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಹಾಳಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಲು ಮುಡಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಹಾಕಿ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಇಟ್ಟು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. <ref>http://tuluculture.blogspot.in/2014/06/blog-post_2.html</ref> [[File:AkkiMudi1.jpg|thumb|ಅರಿತ ಮುಡಿ]] ==ಅಕ್ಕಿಯ ಮುಡಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಬೇಕಾದ ವಸ್ತು == ಬರೀ ಬೈಹುಲ್ಲಿನ ಹಗ್ಗ, ಬಾಳೆಗಿಡದ ಅಗಲವಾದ ಹಗ್ಗ, ಬೈಹುಲ್ಲಿನ ಕಂತೆ, ಬೈಹುಲ್ಲು, [[ಬೆತ್ತ]], ಇದರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಮುಡಿ ಅಂತ ಹೇಳಿದರೆ ಮೂರು ಕಳಸೆ ಅಕ್ಕಿ. <ref>[http://nambarkur.wordpress.com/2013/01/03/akkimudi]</ref>. ==ಮುಡಿ ಕಟ್ಟುವ ವಿಧಾನ == ಸುರುವಿಗೆ ಮುಡಿಯ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸರಿ ಹೊಂದುವ ಮೂರು ಬೈಹುಲ್ಲಿನ ಹಗ್ಗವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಇಡಬೇಕು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಆದಷ್ಟು ಉದ್ದದ ಬೈಹುಲ್ಲಿನ ಕಂತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಇಡಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆ ನೀರು ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿಮ್ಮಿಸಿ ಅದರ ಕಡೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವರು. ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮೊದಲು ತಯಾರಿಸಿ ಇಟ್ಟ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಇಟ್ಟು ಅದರ ಮದ್ಯ, ಬೈಹುಲ್ಲಿನ ಕಂತೆಯ ಕಟ್ಟ ಮದ್ಯ ಬರುವ ಹಾಗೆ ಕಂತೆಯ ತಲೆಯನ್ನು ಮೇಲೆ ಮಾಡಿಸಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಕೋಡಿಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡ್ಕೊಂಡು ಕೆಳಗೆ ಇರುವ ಕಟ್ಟಿನ ಸುತ್ತ ಹರಡಿಸಿ ಕಾಲಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಂತು ಅದಕ್ಕೆ ಉದ್ದದ ಬೈಹುಲ್ಲನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಹರಡುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ತೆಳು ಬೈಹುಲ್ಲನ್ನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೈಹುಲ್ಲಿನ ಪದರ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಒಂದೊಂದೇ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಮೇಲೆ ಮೇಲೆ ಎಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಮುಡಿಯ ಕಲ್ಲೆ ತಯಾರು ಆಯಿತು. ಇನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಅದರ ಒಳಗೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಕಲ್ಲೆಯ ಸುತ್ತ ಇರುವ ಬೈಹುಲ್ಲು ಆಚೆಈಚೆ ಆಗದ ಹಾಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಒಂದು ಮುಡಿ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಹಾಕಿ ಉರುಟಾಗಿ ಬರುವ ಹಾಗೆ ಕಲ್ಲೆಯ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡ್ತಾ ಬರ್ತಾರೆ. ಅದರ ನಂತರ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕಲಸೆಯ ಬೆತ್ತದಲ್ಲಿ ಕುತ್ತಿ ಕುತ್ತಿ ಸರಿ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಉಳಿದ ಬೈಹುಲ್ಲಿನ ಕೊಡಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟು ಮಾಡಿ ಅದರ ಒಳಗೆ ತುಂಬಿಸಿ ಚಂದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮುಡಿಯ ಅಡ್ಡ ಸುತ್ತು ಸುತ್ತಿಸಿ ಮುಗಿಯುವಾಗ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಮೇಲೆಯಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಅದರ ಅಡಿಗೆ ಹಾಕಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು. ಪುನ್ಯ ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬೆತ್ತದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಅದಕ್ಕೆ ಕುಟ್ಟಿ ತಟ್ಟಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ರೂಪವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.ಈಗ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಕಲ್ಲೆಯ ಸುತ್ತ ಚಂದಕ್ಕೆ ಸುತ್ತಿ ಆ ಹಗ್ಗದ ಸುತ್ತ ಹಗ್ಗದ ತುದಿಯನ್ನು ಮುಡಿಯ ಅಡಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ಕಟ್ಟ ಹಾಕಿ ಬೆತ್ತದಲ್ಲಿ ಗುದ್ದಿ ಮುಡಿಯನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹೊರಳಾಡಿಸಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಅಕ್ಕಿಯ ಮುಡಿ ಆಯಿತು. <ref>http://vijaykarnataka.indiatimes.com/lavalavk/languages/tulu/-/articleshow/44951216.cms</ref> ==ಅಕ್ಕಿಯ ಮುಡಿಯನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು == ಮನೆಯ ಗ್ರಹಪ್ರವೇಶದ ದಿನ, ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುವಾಗ ಮನೆಯ ಎದುರಿನ ಬಾಗಿಲಿನ ದಾರಂದದ ಮೇಲೆ ಮುಡಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು. ಮನೆಯ ಮರದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ತನ್ನ ಉಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೆರೆ ಎಳೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತೆ ಇಳಿದು ಆ ಮುಡಿಯನ್ನು ಒಳಗೆ ಎಳೆದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಅದು ಅವನಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಈಗ ಆ ಕ್ರಮ ಇಲ್ಲ ಗ್ರಹ ಪ್ರವೇಶದ ದಿನ ಮನೆ ತುಂಬಿಸಲಿಕ್ಕೆ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಫಲ ವಸ್ತುಗಳ ಜೊತೆ ಅಕ್ಕಿ ಮುಡಿಯನ್ನು ಒಳಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. == ತುಳುವಲ್ಲಿ ಗಾದೆ == # ಅರಿತ್ತ ಮುಡಿತ್ತ ಮಿತ್ತ್, ಕಡೆಪಿ ಕಲ್ಲ್ ದ ಮಿತ್ತ್ ಕುಲ್ಯರೆ ಬಲ್ಲಿ # ಅಡಿ ತೂದು ಮುಡಿ ಒಯಿಪೊಡು ==ಉಲ್ಲೇಖ == == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] ee2tac4fglx8hx62t452254lzd1feyz 0 159548 1371094 1335426 2026-04-01T11:26:09Z VASANTH S.N. 728 ಅಂತರ್ವಿಕಿ 1371094 wikitext text/x-wiki ಅರಸು ಪ್ರಧಾನಿ ಅಂತ ಹೇಳುವ ಆಟ ಅದು ಚೆನ್ನೆಮಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಡುವ [[ಆಟ]].ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ [[ಆಟಿ]] ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ [[ಚೆನ್ನೆಮಣೆ|ಚೆನ್ನೆ ಮಣೆ]] ಆಟವನ್ನು ಆಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇದೇ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗಳಿನಲಿ ಜೋರಾಗಿ ಮಳೆ ಬರುವ ಕಾರಣ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಬೇಸಾಯಗಳನ್ನು, ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಆಗದೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕೂತು ಹೊತ್ತು ಕಳೆಯಲು ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಆಟವನ್ನು ಆಡುತಿದ್ದರು.<ref>{{cite web | url=https://mangaloreheritage.com/bunt-traditions/chennemane-game/ | title=Chennemane - an Interesting Indoor Game of Tulunadu Region | date=5 July 2021}}</ref> ಸೋಣ ಬಂದ ನಂತರ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಗ ಚೆನ್ನೆಮಣೆಯನ್ನು ಅಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹಾಕುವುದು ವಾಡಿಕೆ.ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ [[ಅಷ್ಟಮಿ]] ವರೆಗೆ ಆಡಬಹುದು. == ಚೆನ್ನೆಮಣೆಯ ಪರಿಚಯ == ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಯನ್ನು ಒಳ್ಳೆ ಜಾತಿಯ ಮರದಲ್ಲಿ ತಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಈ ಮಣೆ ಆಯತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಲು ಗುಳಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಇಡಬಹುದು. ಒಂದೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು ಗುಳಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite news | url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/chennemane-is-a-symbol-of-tulu-culture-and-heritage/article3678198.ece | title=Chennemane is a symbol of Tulu culture and heritage | newspaper=The Hindu | date=24 July 2012}}</ref> ಆಟದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮನೆ ಅಂತ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. == ಚೆನ್ನೆಮಣೆಯ ಆಟದ ಉಪಯೋಗ == ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಆಟ ಆಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಎದುರಾಳಿಯು ಆಡುವ ಆಟವನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ನಮ್ಮ ತಲೆಯಲ್ಲೂ ಆಲೋಚನಾ ಶಕ್ತಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಆಡುವಾಗ ಹೊತ್ತು ಹೋದದ್ದೇ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮನಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಮನೆಯವರು, ನೆರೆಮನೆಯವರು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಆಡುವಾಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಾಂದವ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಚೆನ್ನೆಮಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗುಳಿ(ಮನೆಯಿಂದ )ಕಾಯಿ ಹೆಕ್ಕಲು ಬೆರಳು ಹಾಕುವಾಗ ಬೆರಳಿನ ತುದಿಗೆ ಬಲ ಬಿದ್ದಾಗ ಅದು ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಬಿದ್ದು ರಕ್ತ ಸಂಚಾರ ಸರಾಗವಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಆರೈಕೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. == ಆಟಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳು == ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಮತ್ತು ಆಟ ಆಡಲು ಕಾಯಿಗಳು ಬೇಕು.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಂಜೊಟ್ಟಿ ಕಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಾಯಿ ಇಲ್ಲಾಂದ್ರೆ, [[ಹುಣಸೆ]] ಹಣ್ಣಿನ ಬೀಜ (ಪುಳಿಂಕಟೆ )ಇದರಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಅರಸು ಪ್ರಧಾನಿ ಆಟ ಆಡಲು ೩ ಜನ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಅರಸ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಂತ್ರಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸೇವಕ. ==ಆಟ ಆಡುವ ವಿಧಾನ == ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಯನ್ನು ಎದುರಿಗೆ ಇಟ್ಟು ಅದರ ಎದುರು ಬದುರಾಗಿ ಆಡುವವರು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.ಎಲ್ಲಾ ಗುಳಿ (ಮನೆ )ಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ನಾಲ್ಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕು. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬದಿಯ ನಾಲ್ಕು ಮನೆ ಮಂತ್ರಿಗೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯ ನಾಲ್ಕು ಮನೆ ಸೇವಕನಿಗೆ, ನಡುವೆ ಇರುವ ಆರು ಮನೆ ಅರಸನಿಗೆ.ಸುರುವಿಗೆ ಅರಸ ಆಡಲು ಸುರು ಮಾಡಬೇಕು. ಅವನ ಒಂದು ಮನೆಯಿಂದ ಕಾಯಿ ತೆಗೆದು ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕು.ನಾಲ್ಕು ಕಾಯಿ ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಐದನೆಯ ಮನೆಯಿಂದ ಕಾಯಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರುವಾಗ ಒಂದು ಮನೆ ಖಾಲಿ ಇದ್ದು ನಂತರದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಿ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಅರಸನಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಇದಕ್ಕೆ 'ಪೆರ್ಗೆ 'ಅಂತ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಎದುರಿಗೆ ಎರಡು ಮನೆ ಖಾಲಿ ಇದ್ದರೆ ಆಟ ಅಡಲಿಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.ಇದಕ್ಕೆ ಕೂತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಂತ ಹೇಳ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಪ್ರಧಾನಿ ಆಟ ಅಡಲಿಕ್ಕೆ ಅವನ ಮನೆಯಿಂದ ಕಾಯಿ ತೆಗೆದು ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕು. ಅರಸು ಆಡಿದ ರೀತಿನೇ.ಮಂತ್ರಿ ಕೂಡ ಪೆರ್ಗೆ ತಗೋಬಹುದು. ಮಂತ್ರಿ ಕೂತ ನಂತರ ಸೇವಕ ಆಡಲು ಸುರು ಮಾಡಬೇಕು.ಅವನು ಪೆರ್ಗೆ ತಗೋಬಹುದು.ಆಡುವಾಗ ಒಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಾಯಿ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು 'ಮುಕ್ಕೆ 'ಅಂತ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾಯಿ ಬಿದ್ದರೆ ಅದು ' ಬುಳೆ ' ಆಗುತ್ತದೆ.ಅದನ್ನು ಆ ಮನೆಯವರು ಇನ್ನೊಂದು ಕಾಯಿ ಹಾಕುವ ಮುಂಚೆ ತೆಗೆದಿಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮತ್ತೊಂದು ಕಾಯಿ ಬಿದ್ದರೆ ಅದು ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ತೆಗೆಯಲಿಕೆ ಇಲ್ಲ.ಹೀಗೆ ಆಟ ಆಡಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಯಿಗಳು ಮುಗಿಯುವಾಗ ಆಟ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಮುಗಿದಾಗ ಅರಸನಿಗೆ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತೆ ಸೇವಕ ಒಂದೊಂದು ಕಾಯಿ ಗೇಣಿ ಅಂತ ಕೊಡಬೇಕು. ನಂತರ ಎಲ್ಲಾರೂ ಸಿಕ್ಕಿದ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಅವರವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಲು ಕಾಯಿ ಇಲ್ಲಾಂದ್ರೆ ಆ ಮನೆಗೆ ಪೇಪರ್ ತುಂಡು ಇಡಬೇಕು. ಆ ಮನೆಗೆ ಬೆಂಕಿ ಬಿತ್ತು ಅಂತ. ಹೀಗೆ ಆಟ ಆಡಿ ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗೆ ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದವ ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೋತ ಅಂತ ಅರ್ಥ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:ಆಟಗಳು]] m5um8e8iuck03xl4gu1v80lv52qph2i 1371095 1371094 2026-04-01T11:26:26Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ತುಳು ಜಾನಪದ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371095 wikitext text/x-wiki ಅರಸು ಪ್ರಧಾನಿ ಅಂತ ಹೇಳುವ ಆಟ ಅದು ಚೆನ್ನೆಮಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಡುವ [[ಆಟ]].ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ [[ಆಟಿ]] ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ [[ಚೆನ್ನೆಮಣೆ|ಚೆನ್ನೆ ಮಣೆ]] ಆಟವನ್ನು ಆಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇದೇ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗಳಿನಲಿ ಜೋರಾಗಿ ಮಳೆ ಬರುವ ಕಾರಣ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಬೇಸಾಯಗಳನ್ನು, ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಆಗದೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕೂತು ಹೊತ್ತು ಕಳೆಯಲು ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಆಟವನ್ನು ಆಡುತಿದ್ದರು.<ref>{{cite web | url=https://mangaloreheritage.com/bunt-traditions/chennemane-game/ | title=Chennemane - an Interesting Indoor Game of Tulunadu Region | date=5 July 2021}}</ref> ಸೋಣ ಬಂದ ನಂತರ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಗ ಚೆನ್ನೆಮಣೆಯನ್ನು ಅಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹಾಕುವುದು ವಾಡಿಕೆ.ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ [[ಅಷ್ಟಮಿ]] ವರೆಗೆ ಆಡಬಹುದು. == ಚೆನ್ನೆಮಣೆಯ ಪರಿಚಯ == ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಯನ್ನು ಒಳ್ಳೆ ಜಾತಿಯ ಮರದಲ್ಲಿ ತಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಈ ಮಣೆ ಆಯತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಲು ಗುಳಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಇಡಬಹುದು. ಒಂದೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು ಗುಳಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite news | url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/chennemane-is-a-symbol-of-tulu-culture-and-heritage/article3678198.ece | title=Chennemane is a symbol of Tulu culture and heritage | newspaper=The Hindu | date=24 July 2012}}</ref> ಆಟದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮನೆ ಅಂತ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. == ಚೆನ್ನೆಮಣೆಯ ಆಟದ ಉಪಯೋಗ == ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಆಟ ಆಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಎದುರಾಳಿಯು ಆಡುವ ಆಟವನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ನಮ್ಮ ತಲೆಯಲ್ಲೂ ಆಲೋಚನಾ ಶಕ್ತಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಆಡುವಾಗ ಹೊತ್ತು ಹೋದದ್ದೇ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮನಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಮನೆಯವರು, ನೆರೆಮನೆಯವರು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಆಡುವಾಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಾಂದವ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಚೆನ್ನೆಮಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗುಳಿ(ಮನೆಯಿಂದ )ಕಾಯಿ ಹೆಕ್ಕಲು ಬೆರಳು ಹಾಕುವಾಗ ಬೆರಳಿನ ತುದಿಗೆ ಬಲ ಬಿದ್ದಾಗ ಅದು ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಬಿದ್ದು ರಕ್ತ ಸಂಚಾರ ಸರಾಗವಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಆರೈಕೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. == ಆಟಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳು == ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಮತ್ತು ಆಟ ಆಡಲು ಕಾಯಿಗಳು ಬೇಕು.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಂಜೊಟ್ಟಿ ಕಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಾಯಿ ಇಲ್ಲಾಂದ್ರೆ, [[ಹುಣಸೆ]] ಹಣ್ಣಿನ ಬೀಜ (ಪುಳಿಂಕಟೆ )ಇದರಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಅರಸು ಪ್ರಧಾನಿ ಆಟ ಆಡಲು ೩ ಜನ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಅರಸ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಂತ್ರಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸೇವಕ. ==ಆಟ ಆಡುವ ವಿಧಾನ == ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಯನ್ನು ಎದುರಿಗೆ ಇಟ್ಟು ಅದರ ಎದುರು ಬದುರಾಗಿ ಆಡುವವರು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.ಎಲ್ಲಾ ಗುಳಿ (ಮನೆ )ಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ನಾಲ್ಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕು. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬದಿಯ ನಾಲ್ಕು ಮನೆ ಮಂತ್ರಿಗೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯ ನಾಲ್ಕು ಮನೆ ಸೇವಕನಿಗೆ, ನಡುವೆ ಇರುವ ಆರು ಮನೆ ಅರಸನಿಗೆ.ಸುರುವಿಗೆ ಅರಸ ಆಡಲು ಸುರು ಮಾಡಬೇಕು. ಅವನ ಒಂದು ಮನೆಯಿಂದ ಕಾಯಿ ತೆಗೆದು ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕು.ನಾಲ್ಕು ಕಾಯಿ ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಐದನೆಯ ಮನೆಯಿಂದ ಕಾಯಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರುವಾಗ ಒಂದು ಮನೆ ಖಾಲಿ ಇದ್ದು ನಂತರದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಿ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಅರಸನಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಇದಕ್ಕೆ 'ಪೆರ್ಗೆ 'ಅಂತ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಎದುರಿಗೆ ಎರಡು ಮನೆ ಖಾಲಿ ಇದ್ದರೆ ಆಟ ಅಡಲಿಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.ಇದಕ್ಕೆ ಕೂತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಂತ ಹೇಳ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಪ್ರಧಾನಿ ಆಟ ಅಡಲಿಕ್ಕೆ ಅವನ ಮನೆಯಿಂದ ಕಾಯಿ ತೆಗೆದು ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕು. ಅರಸು ಆಡಿದ ರೀತಿನೇ.ಮಂತ್ರಿ ಕೂಡ ಪೆರ್ಗೆ ತಗೋಬಹುದು. ಮಂತ್ರಿ ಕೂತ ನಂತರ ಸೇವಕ ಆಡಲು ಸುರು ಮಾಡಬೇಕು.ಅವನು ಪೆರ್ಗೆ ತಗೋಬಹುದು.ಆಡುವಾಗ ಒಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಾಯಿ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು 'ಮುಕ್ಕೆ 'ಅಂತ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾಯಿ ಬಿದ್ದರೆ ಅದು ' ಬುಳೆ ' ಆಗುತ್ತದೆ.ಅದನ್ನು ಆ ಮನೆಯವರು ಇನ್ನೊಂದು ಕಾಯಿ ಹಾಕುವ ಮುಂಚೆ ತೆಗೆದಿಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮತ್ತೊಂದು ಕಾಯಿ ಬಿದ್ದರೆ ಅದು ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ತೆಗೆಯಲಿಕೆ ಇಲ್ಲ.ಹೀಗೆ ಆಟ ಆಡಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಯಿಗಳು ಮುಗಿಯುವಾಗ ಆಟ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಮುಗಿದಾಗ ಅರಸನಿಗೆ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತೆ ಸೇವಕ ಒಂದೊಂದು ಕಾಯಿ ಗೇಣಿ ಅಂತ ಕೊಡಬೇಕು. ನಂತರ ಎಲ್ಲಾರೂ ಸಿಕ್ಕಿದ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಅವರವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಲು ಕಾಯಿ ಇಲ್ಲಾಂದ್ರೆ ಆ ಮನೆಗೆ ಪೇಪರ್ ತುಂಡು ಇಡಬೇಕು. ಆ ಮನೆಗೆ ಬೆಂಕಿ ಬಿತ್ತು ಅಂತ. ಹೀಗೆ ಆಟ ಆಡಿ ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗೆ ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದವ ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೋತ ಅಂತ ಅರ್ಥ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] i5jc2sxcnwtu51k6rx9lora8r0idmre 1371096 1371095 2026-04-01T11:26:40Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಜಾನಪದ ಆಟಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371096 wikitext text/x-wiki ಅರಸು ಪ್ರಧಾನಿ ಅಂತ ಹೇಳುವ ಆಟ ಅದು ಚೆನ್ನೆಮಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಡುವ [[ಆಟ]].ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ [[ಆಟಿ]] ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ [[ಚೆನ್ನೆಮಣೆ|ಚೆನ್ನೆ ಮಣೆ]] ಆಟವನ್ನು ಆಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇದೇ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗಳಿನಲಿ ಜೋರಾಗಿ ಮಳೆ ಬರುವ ಕಾರಣ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಬೇಸಾಯಗಳನ್ನು, ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಆಗದೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕೂತು ಹೊತ್ತು ಕಳೆಯಲು ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಆಟವನ್ನು ಆಡುತಿದ್ದರು.<ref>{{cite web | url=https://mangaloreheritage.com/bunt-traditions/chennemane-game/ | title=Chennemane - an Interesting Indoor Game of Tulunadu Region | date=5 July 2021}}</ref> ಸೋಣ ಬಂದ ನಂತರ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಗ ಚೆನ್ನೆಮಣೆಯನ್ನು ಅಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹಾಕುವುದು ವಾಡಿಕೆ.ಹೆಚ್ಚು ಅಂದರೆ [[ಅಷ್ಟಮಿ]] ವರೆಗೆ ಆಡಬಹುದು. == ಚೆನ್ನೆಮಣೆಯ ಪರಿಚಯ == ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಯನ್ನು ಒಳ್ಳೆ ಜಾತಿಯ ಮರದಲ್ಲಿ ತಯಾರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಈ ಮಣೆ ಆಯತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಲು ಗುಳಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಇಡಬಹುದು. ಒಂದೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು ಗುಳಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.<ref>{{cite news | url=https://www.thehindu.com/news/cities/Mangalore/chennemane-is-a-symbol-of-tulu-culture-and-heritage/article3678198.ece | title=Chennemane is a symbol of Tulu culture and heritage | newspaper=The Hindu | date=24 July 2012}}</ref> ಆಟದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮನೆ ಅಂತ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. == ಚೆನ್ನೆಮಣೆಯ ಆಟದ ಉಪಯೋಗ == ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಆಟ ಆಡಿದರೆ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಎದುರಾಳಿಯು ಆಡುವ ಆಟವನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ನಮ್ಮ ತಲೆಯಲ್ಲೂ ಆಲೋಚನಾ ಶಕ್ತಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಆಡುವಾಗ ಹೊತ್ತು ಹೋದದ್ದೇ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಮನಸಿಗೆ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಮನೆಯವರು, ನೆರೆಮನೆಯವರು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಆಡುವಾಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಾಂದವ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಚೆನ್ನೆಮಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗುಳಿ(ಮನೆಯಿಂದ )ಕಾಯಿ ಹೆಕ್ಕಲು ಬೆರಳು ಹಾಕುವಾಗ ಬೆರಳಿನ ತುದಿಗೆ ಬಲ ಬಿದ್ದಾಗ ಅದು ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಬಿದ್ದು ರಕ್ತ ಸಂಚಾರ ಸರಾಗವಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಆರೈಕೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. == ಆಟಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳು == ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಮತ್ತು ಆಟ ಆಡಲು ಕಾಯಿಗಳು ಬೇಕು.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಂಜೊಟ್ಟಿ ಕಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕಾಯಿ ಇಲ್ಲಾಂದ್ರೆ, [[ಹುಣಸೆ]] ಹಣ್ಣಿನ ಬೀಜ (ಪುಳಿಂಕಟೆ )ಇದರಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಅರಸು ಪ್ರಧಾನಿ ಆಟ ಆಡಲು ೩ ಜನ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಅರಸ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಂತ್ರಿ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸೇವಕ. ==ಆಟ ಆಡುವ ವಿಧಾನ == ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಯನ್ನು ಎದುರಿಗೆ ಇಟ್ಟು ಅದರ ಎದುರು ಬದುರಾಗಿ ಆಡುವವರು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.ಎಲ್ಲಾ ಗುಳಿ (ಮನೆ )ಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ನಾಲ್ಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕು. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬದಿಯ ನಾಲ್ಕು ಮನೆ ಮಂತ್ರಿಗೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯ ನಾಲ್ಕು ಮನೆ ಸೇವಕನಿಗೆ, ನಡುವೆ ಇರುವ ಆರು ಮನೆ ಅರಸನಿಗೆ.ಸುರುವಿಗೆ ಅರಸ ಆಡಲು ಸುರು ಮಾಡಬೇಕು. ಅವನ ಒಂದು ಮನೆಯಿಂದ ಕಾಯಿ ತೆಗೆದು ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕು.ನಾಲ್ಕು ಕಾಯಿ ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಐದನೆಯ ಮನೆಯಿಂದ ಕಾಯಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರುವಾಗ ಒಂದು ಮನೆ ಖಾಲಿ ಇದ್ದು ನಂತರದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಿ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಅರಸನಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಇದಕ್ಕೆ 'ಪೆರ್ಗೆ 'ಅಂತ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಎದುರಿಗೆ ಎರಡು ಮನೆ ಖಾಲಿ ಇದ್ದರೆ ಆಟ ಅಡಲಿಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲ.ಇದಕ್ಕೆ ಕೂತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಂತ ಹೇಳ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಪ್ರಧಾನಿ ಆಟ ಅಡಲಿಕ್ಕೆ ಅವನ ಮನೆಯಿಂದ ಕಾಯಿ ತೆಗೆದು ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕು. ಅರಸು ಆಡಿದ ರೀತಿನೇ.ಮಂತ್ರಿ ಕೂಡ ಪೆರ್ಗೆ ತಗೋಬಹುದು. ಮಂತ್ರಿ ಕೂತ ನಂತರ ಸೇವಕ ಆಡಲು ಸುರು ಮಾಡಬೇಕು.ಅವನು ಪೆರ್ಗೆ ತಗೋಬಹುದು.ಆಡುವಾಗ ಒಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಾಯಿ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು 'ಮುಕ್ಕೆ 'ಅಂತ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾಯಿ ಬಿದ್ದರೆ ಅದು ' ಬುಳೆ ' ಆಗುತ್ತದೆ.ಅದನ್ನು ಆ ಮನೆಯವರು ಇನ್ನೊಂದು ಕಾಯಿ ಹಾಕುವ ಮುಂಚೆ ತೆಗೆದಿಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮತ್ತೊಂದು ಕಾಯಿ ಬಿದ್ದರೆ ಅದು ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ತೆಗೆಯಲಿಕೆ ಇಲ್ಲ.ಹೀಗೆ ಆಟ ಆಡಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಯಿಗಳು ಮುಗಿಯುವಾಗ ಆಟ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಮುಗಿದಾಗ ಅರಸನಿಗೆ ಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತೆ ಸೇವಕ ಒಂದೊಂದು ಕಾಯಿ ಗೇಣಿ ಅಂತ ಕೊಡಬೇಕು. ನಂತರ ಎಲ್ಲಾರೂ ಸಿಕ್ಕಿದ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಅವರವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಬೇಕು. ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಲು ಕಾಯಿ ಇಲ್ಲಾಂದ್ರೆ ಆ ಮನೆಗೆ ಪೇಪರ್ ತುಂಡು ಇಡಬೇಕು. ಆ ಮನೆಗೆ ಬೆಂಕಿ ಬಿತ್ತು ಅಂತ. ಹೀಗೆ ಆಟ ಆಡಿ ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗೆ ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದವ ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೋತ ಅಂತ ಅರ್ಥ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} [[ವರ್ಗ:ಆಟಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತುಳು ಜಾನಪದ]] [[ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ಆಟಗಳು]] s2kjrzjzaz5qkcp020stu8h5kq52wy0 0 173512 1370978 1347798 2026-03-31T15:37:16Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370978 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಜಿನ್ನಿ ರೊಮೆಟ್ಟಿ | image = Ginni Rometty at the Fortune MPW Summit in 2011.jpg | alt = 2011 ലെ ഫോർച്യൂൺ എം‌പിഡബ്ല്യു ഉച്ചകോടിയിൽ ഗിന്നി റോമെട്ടി | caption ='''ರೊಮೆಟ್ಟಿ''' ಅಟ್ಟೆ 2011 "ಫಾರ್ಚೂನ್ (ನಿಯತಕಾಲಿಕ) ಅದೃಷ್ಟ 'ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ವುಮೆನ್ ಶೃಂಗಸಭೆಯಲ್ಲಿ | birth_name = ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಮೇರಿ ನಿಕೋಸಿಯಾ<ref name=prezi>{{cite web|title=Virginia Rometty|url=http://prezi.com/at8ex45zqk4c/virginia-rometty/|website=prezi.com|accessdate=16 July 2014}}</ref><ref name=FT>{{cite news|last1=Waters|first1=Richard|title=More than a big smile on Big Blue’s face|url=http://www.ft.com/cms/s/0/53160726-008b-11e1-ba33-00144feabdc0.html#axzz37erUoLRr|accessdate=16 July 2014|work=October 28, 2011|publisher=[[Financial Times]]}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|1957|7|29}} | birth_place = ಚಿಕಾಗೋ, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್, ಯು.ಎಸ್. | death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} (death date then birth date) --> | death_place = | other_names = | education = ನಾರ್ತ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ &nbsp;<small>(ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ )</small> | occupation = ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, IBMನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ | known_for = <ref>https://www.sec.gov/Archives/edgar/data/51143/000110465917016116/a17-2254_1def14a.htm#a2016REPORTOFTH_014230</ref> | title = | term = | predecessor = ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಜೆ. ಪಾಲ್ಮಿಸಾನೊ }} '''ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಮೇರಿ ಜಿನ್ನಿ ರೊಮೆಟ್ಟಿ''' ಅವರು ಅಮೇರಿಕಾದ ಒಬ್ಬರು ಬಿಸಿನೆಸ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್.<ref>Aluise, Susan J. (May 10, 2012). "America's 10 Most Powerful Female CEOs". InvestorPlace. Retrieved 10 July 2014.</ref><ref>Barnett, Megan (November 14, 2011). "Buffett goes big in Big Blue". Fortune. Retrieved 10 July 2014.</ref> . ಅವರು ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಮೆಷಿನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (IBM) ನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ<ref>Certificate of Incorporation of Computing-Tabulating-Recording-Co, 14th day of June 1911</ref> ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ರು, [[ಅಧ್ಯಕ್ಷ]]ರು ಮತ್ತು ಸಿಇಒ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. '''ಗಿನ್ನಿ ರೊಮೆಟ್ಟಿ''' ಕಂಪನಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ.<ref>"IBM Names Rometty to Succeed Palmisano as First Female CEO". Bloomberg BusinessWeek. 25 October 2011. Retrieved 25 October 2011.[permanent dead link]</ref><ref>"IBM's Ginni Rometty Completes Her Ascent by Adding Chairman Role". Bloomberg. Retrieved 26 September 2012.</ref> ಜನವರಿ 2012 ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗುವ ಮೊದಲು, ಅವರು ದಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಮೆಷಿನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (ಐಬಿಎಂ) ನಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ, ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ನ ಗ್ರೂಪ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಜಿನ್ನಿ 1981 ರಲ್ಲಿ ಐಬಿಎಂಗೆ ಸೇರಿದಾಗ, ಅವರು ಸಿಸ್ಟಮ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ '''ಗಿನ್ನಿ''' ಅವರಿಗೆ '''ಪ್ರೆಸ್ಟೀಜ್''' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು '''ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವದ''' 50 ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿತು.<ref>Forbes magazine's "World's 100 Most Powerful People" in 2014."The world's 100 most powerful". Forbes.</ref><ref>Time 100 in 2012,Mayer, Marissa (18 April 2012). "The 100 Most Influential People in the World". Time. Retrieved 18 April 2012.</ref><ref>50 Most Influential list of Bloomberg Markets magazine in September 2012</ref> ಜಿನ್ನಿ ಅವರ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕೊಡುಗೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಫಾರ್ಚೂನ್ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ 50 ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಜಿನ್ನಿ ಒಬ್ಬರು.<ref>"Ginni Rometty". Fortune. 20 September 2012. Retrieved 20 September 2012.</ref><ref>"Ginni Rometty". Fortune.</ref> == ಹಿಂದಿನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಅವರು ಜುಲೈ 29, 1957 ರಂದು '''ಚಿಕಾಗೋ'''ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಅವರನ್ನು ತೊರೆದ ನಂತರ, ಅವರ ತಾಯಿ ವಿವಿಧ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು '''ಜಿನ್ನಿ''' ಮತ್ತು ಅವರ ನಂತರದ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು. 1979 ರಲ್ಲಿ, '''ರಾಬರ್ಟ್ ಆರ್.''' ಅವರು '''ಎಂ.ಸಿ.ಕಾರ್ಪ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅಪ್ಲೈಡ್ ಸೈನ್ಸ್''' ನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು '''ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್''' ಮತ್ತು '''ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್''' ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.<ref>"NU appoints 5 new members to Board of Trustees". Northwestern University. June 25, 2010. Archived from the original on June 29, 2010. Retrieved 2011-10-26.</ref> ಗಿನ್ನಿ ರೊಮೆಟ್ಟಿ '''ಕಪ್ಪ ಕಪ್ಪಾ ಗಾಮಾ ಸೊರೊರಿಟಿ'''ಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>Hempel, Jessi (8 October 2012). "IBM's Ginni Rometty looks ahead". Fortune.</ref> 1975 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜನರಲ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನದಲ್ಲಿ ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ನ ನಾರ್ತ್ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು.<ref name="FINANCIALTIMEStett">[https://www.ft.com/content/57ca1244-ad26-11e4-bfcf-00144feab7de "Lunch with the FT: Ginni Rometty"], Gillian Tett, ''[[Financial Times]]'', February 6, 2015</ref><ref name="SORORITY"/> ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಿರಿಯ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ವರ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ರೊಮೇಟಿ ಕಪ್ಪ ಕಪ್ಪ ಗಾಮ ಸೊರೊರಿಟಿಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅವರು ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು.<ref name="SORORITY">{{cite journal |url=http://fortune.com/2012/09/20/ibms-ginni-rometty-looks-ahead/ |title=IBM's Ginni Rometty looks ahead |first=Jessi |last=Hempel |journal=[[Fortune (magazine)|Fortune]] |date=8 October 2012}}</ref> ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ, ನಾರ್ತ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರಾಬರ್ಟ್ ಆರ್ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ಮೆಕ್ಕಾರ್ಮಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅಪ್ಲೈಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್ನಿಂದ ಉನ್ನತ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.<ref name="dailynw2010"/><ref name="BLOOMBERGbio"/> ಅವರು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿಯೂ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.<ref name="dailynw2010">{{cite web| url= http://www.dailynorthwestern.com/nu-appoints-5-new-members-to-board-of-trustees-1.2276760 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20100629040428/http://www.dailynorthwestern.com/nu-appoints-5-new-members-to-board-of-trustees-1.2276760 |archivedate=June 29, 2010 | title= NU appoints 5 new members to Board of Trustees | date= June 25, 2010 | publisher= [[Northwestern University]] | accessdate=2011-10-26}}</ref><ref name="wired2011"/> ರೆನ್ಸೀಲರ್ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (2014) <ref name="RENSSELAER">{{cite web|title=Rensselaer Polytechnic Institute Graduates 1,613 in 208th Commencement Ceremony |url=http://news.rpi.edu/content/2014/05/24/rensselaer-graduates-1613-208th-commencement-ceremony|accessdate=4 April 2015}}</ref>, ಅವರು ನಾರ್ತ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು (2015) ಪಡೆದರು.<ref name="NORTHWESTERN">{{cite web|title=IBM executive, Northwestern alumna Virginia Rometty to speak at 2015 commencement|url=http://dailynorthwestern.com/2015/03/05/campus/ibm-executive-northwestern-alumna-virginia-rometty-to-speak-at-2015-commencement/|accessdate=4 April 2015}}</ref> ಅವರು ನಾರ್ತ್ ಕೆರೊಲಿನಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಿಂದ ಗೌರವ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{cite web |title=NC State Commencement |url=https://news.ncsu.edu/2019/04/ibm-ceo-to-give-nc-state-spring-commencement-speech/ |website=news.ncsu.edu |accessdate=31 January 2020}}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === 1979-1990: GM ಮತ್ತು IBM ತಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ಥಾನಗಳು === ರೊಮೆಟ್ಟಿ ಫ್ಲಿಂಟ್ನಲ್ಲಿ 1979 ರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ<ref name="SORORITY"/> '''ಕೆಟರಿಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ'''(ಜನರಲ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್)<ref name="wired2011"/> ದ ಪಡೆದು. ಬಳಿಕ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.<ref name="BLOOMBERGbio">[https://www.bloomberg.com/research/stocks/people/person.asp?personId=23314014&privcapId=112350 "Virginia M. Rometty Profile"], ''Bloomberg''</ref> 1981 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು '''ಐಬಿಎಂ'''ನಲ್ಲಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ ವಿಶ್ಲೇಷಕರಾದರು.<ref name=FT/> ಅವರು ಡೆಟ್ರಾಯಿಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.<ref name="SORORITY"/><ref name="wired2011">{{cite magazine| url= https://www.wired.com/wiredenterprise/2011/10/virginia-rometty/ | title= IBM Names Virginia Rometty as First Female CEO | date= October 25, 2011 | magazine= Wired | accessdate= 2011-10-26}}</ref> ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಮಾ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು,<ref name="WALLSTREETante"/> ಅವರು ಮೊದಲ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನು '''ಐಬಿಎಂ'''ನಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು.<ref name=FT/>[[ವಿಮೆ]],ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ದೂರಸಂಪರ್ಕ, [[ಉತ್ಪಾದನೆ]] ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ <ref name="NYT2011"/> ಅವರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಸರಣಿಗೆ ತೆರಳಿದ್ದರು.<ref name="SORORITY"/><ref name="NYT2011"/> 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.<ref name="SORORITY"/> 1990 ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಪ್ರುಡೆನ್ಷಿಯಲ್ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ & ಪ್ರುಡೆನ್ಷಿಯಲ್ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್, ಇಂಕ್ ನಂತಹ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅವರ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="WALLSTREETante">[https://www.wsj.com/articles/SB10001424052970204505304577000222269670752 "IBM's Rometty Kept on Rising"], Spencer E. Ante And Joann S. Lublin, ''[[Wall Street Journal]]'', October 27, 2011</ref> 1991- ಒಳಗೆ ಐಬಿಎಂನ ಸಲಹಾ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದರು.<ref name="NYT2011">{{cite news| url=https://www.nytimes.com/2011/10/26/technology/ibm-names-a-new-chief.html | title= I.B.M. Names Virginia Rometty as New Chief Executive | date= October 25, 2011 | newspaper= [[The New York Times]] | accessdate=2011-10-26}}</ref> ===2000–2011: IBM ನಿರ್ವಹಣೆ === ಅವರು '''ಐಬಿಎಂ'''ನ ಜಾಗತಿಕ ಸೇವೆಗಳ ವಿಭಾಗದ '''ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್''' ಆಗಿದ್ದಾಗ<ref name="SORORITY"/> 2002ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆದರು.<ref name="NYT2011"/> ವೃತ್ತಿಪರ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರೈಸ್ ವಾಟರ್ ಹೌಸ್ ಕೂಪರ್ಸ್ ಪ್ರೈಸ್ ವಾಟರ್ ಹೌಸ್ ಕೂಪರ್ಸ್ ನ ಸಲಹಾ ವಿಭಾಗವನ್ನು 3.5 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗೆ ಖರೀದಿಸಲು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.<ref name="SORORITY"/><ref name="NYT2011"/><ref name="CNNpalmisano">{{cite web|url=https://money.cnn.com/2011/10/25/technology/ibm_ceo_palmisano_steps_down/?source=cnn_bin|title=IBM CEO Sam Palmisano to step down|date=25 October 2011|publisher=[[CNN]]|access-date=25 October 2011}}</ref> ಈ ಸ್ವಾಧೀನವು ವೃತ್ತಿಪರ ಸೇವೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ವಾಧೀನವಾಗಿತ್ತು.<ref name="LACCcouncil"/> ಮತ್ತು ಐಬಿಎಂ ಸೇವಾ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.<ref name="CNNpalmisano"/> ಪ್ರೈಸ್ ವಾಟರ್ ಹೌಸ್ ಕೂಪರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಲಹೆಗಾರರಿಗೆ ಐಬಿಎಂನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ವಹಿಸಿದಾಗ<ref name="LACCcouncil"/><ref name="INVESTORPLACE"/> ರೊಮೆಟ್ಟಿಗೆ '''ಬಿಗ್ ಬ್ರೇಕ್''' <ref name=FT/> '''ಐಬಿಎಂ'''ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು.<ref name="WALLSTREETante"/> 2002 ರಲ್ಲಿ, ಟೈಮ್ ಅವುಗಳನ್ನು 2002 ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಭಾವದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿತು. 2005 ರಿಂದ 2009 ರವರೆಗೆ ಅವರು '''ಐಬಿಎಂ'''ನಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ಸೇವೆಗಳ ಹಿರಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಜುಲೈ 2005 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸರ್ವೀಸಸ್-'''ಐಬಿಎಂ''' ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ನ ಹಿರಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="BLOOMBERGbio"/> ಅಮೆರಿಕದ '''ಐಬಿಎಂ''' ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ನ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿ, ಐಬಿಎಂನ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಇನ್ಶೂರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ವಲಯದ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="BLOOMBERGbio"/><ref name="LACCcouncil"/> '''ಐಬಿಎಂ''' ಬಿಸಿನೆಸ್ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್ ಸರ್ವೀಸಸ್, ಇಂಕ್. ರೊಮೆಟ್ಟಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ಸ್ನಿಂದ 2006 ರ '''ಕಾರ್ಲ್ ಸ್ಲೋನ್''' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="BLOOMBERGbio"/><ref name="LACCcouncil">[http://laconservationcouncil.org/en/council/members/12/virginia-m-ginni-rometty "Council Members - Ginni Rometty"], Latin America Conservation Council, 2018</ref> ರೊಮೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಇತರ '''ಐಬಿಎಂ''' ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು<ref name="SORORITY"/><ref name="INVESTORPLACE"/> ಆದಾಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ<ref name="BARRONSblue"/> ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಯೋಜನೆ <ref name="CNN">{{cite magazine|url=https://money.cnn.com/magazines/fortune/most-powerful-women/2012/snapshots/1.html?hpt=hp_c2|title=Ginni Rometty|date=20 September 2012|magazine=[[Fortune (magazine)|Fortune]]|access-date=20 September 2012}}</ref> 2007 ರಲ್ಲಿ, IBM ಘೋಷಿಸಿತು.<ref name="BARRONSblue">[https://www.barrons.com/articles/ginni-rometty-reinventing-big-blue-1401514830 "Ginni Rometty: Reinventing Big Blue"], ''[[Barron's (newspaper)|Barron's]]'', Leslie P. Norton, May 31, 2014</ref> ಇತರ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳ ನಡುವೆ, 2015 ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ <ref name="SORORITY"/><ref name="INVESTORPLACE"/> ಹಾರ್ಡ್ ವೇರ್ ಉದ್ಯಮದಿಂದ ದೂರ ಸರಿದು ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳಂತಹ ವ್ಯವಹಾರಗಳತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಲು '''ಐಬಿಎಂ'''ಗೆ ನೀಲನಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name="INVESTORPLACE">{{cite web|last1=Aluise|first1=Susan J.|title=America's 10 Most Powerful Female CEOs|url=http://investorplace.com/2012/05/the-top-10-female-ceos/10/#.U76npbErh9l|website=InvestorPlace|access-date=10 July 2014|date=May 10, 2012}}</ref> 2009 ರಲ್ಲಿ, ರೊಮೆಟಿ ಸೇಲ್ಸ್, ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಾಟಜಿಯ ಹಿರಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಆದರು,<ref name="wired2011"/><ref name="NYT2011"/> ಕಂಪನಿಯ "ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಘಟಕ"ದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="NYT2011"/> ಜನವರಿ 2009 ರಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ ಐಬಿಎಂನ ಮಾರಾಟ ಪಡೆಯ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name="WALLSTREETante"/> ಅವರು ೨೦೧೦ ರವರೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯ ಹಿರಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು <ref name="BLOOMBERGbio"/> ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ಬ್ರೆಜಿಲ್]] ಮತ್ತು [[ವಿಯೆಟ್ನಾಂ]]ನಂತಹ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು 2008 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ '''ಐಬಿಎಂ'''ನ ಬೆಳವಣಿಗೆ-ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಘಟಕದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು.<ref name="WALLSTREETante"/> ಅವರು ೨೦೧೦ ರಿಂದ ೨೦೧೨ ರವರೆಗೆ ಐಬಿಎಂ ಹಿರಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 2010 ರಿಂದ 2012 ರವರೆಗೆ ಅವರು ಐಬಿಎಂನ ಸೇಲ್ಸ್, ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಾಟಜಿಯ ಗ್ರೂಪ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಆಗಿದ್ದರು.<ref name="BLOOMBERGbio"/> 2011 ರಲ್ಲಿ, ಸಿಎನ್ಎನ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ "[[ಕ್ಲೌಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್]], ಕಂಪನಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ತರುವ ಮೂಲಕ '''ಐಬಿಎಂ'''ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಅವರು ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ '''ವ್ಯಾಟ್ಸನ್''' (ಕಂಪ್ಯೂಟರ್), ಜೆಪಾರ್ಡಿ ಅವರು ಸಿದ್ಧತೆಯ ಉಸ್ತುವಾರಿ ವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref name="CNNpalmisano"/> ===2012–2020: ಐಬಿಎಂನ ನಾಯಕತ್ವ === ಅಕ್ಟೋಬರ್ 25, 2011 ರಂದು, ಅವರು ಕಂಪನಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತನೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಾದರು<ref name="SORORITY"/><ref name="wired2011"/> ಅವರು ಕಂಪನಿಯ ಮುಂದಿನ [[ಅಧ್ಯಕ್ಷ]] ಮತ್ತು '''ಸಿಇಒ''' ಎಂದು '''ಐಬಿಎಂ''' ಘೋಷಿಸಿತು,<ref name="wired2011"/><ref name="INVESTORPLACE"/> '''ಐಬಿಎಂ'''ನ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು<ref name="female">{{cite news|url=http://www.businessweek.com/news/2011-10-25/ibm-names-rometty-to-succeed-palmisano-as-first-female-ceo.html|title=IBM Names Rometty to Succeed Palmisano as First Female CEO|date=October 25, 2011|website=[[Bloomberg BusinessWeek]]|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20130102134922/http://www.businessweek.com/news/2011-10-25/ibm-names-rometty-to-succeed-palmisano-as-first-female-ceo.html|archive-date=January 2, 2013|access-date=October 25, 2011}}</ref> ಅವರ ಆಯ್ಕೆಗೂ ಪ್ರಗತಿಪರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೀತಿಗಳಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮಾಜಿ ಸಿಇಒ '''ಸ್ಯಾಮ್ ಪಾಲ್ಮಿಸಾನೊ''' ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name="NYT2011"/> 2012 ಜನವರಿ 1 ರಂದು ಅವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸಿಇಒ ಆದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 2012 ರಂದು, ಪಾಲ್ಮಿಸಾನೊ ನಿವೃತ್ತರಾದಾಗ <ref name="BLOOMBERGbio"/> ಅವರು ಐಬಿಎಂನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸಹ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="Bloomberg-26092012">{{cite news|title=IBM's Ginni Rometty Completes Her Ascent by Adding Chairman Role|newspaper=Bloomberg.com |date=September 26, 2012 |url=https://www.bloomberg.com/news/2012-09-25/ibm-s-ceo-ginni-rometty-succeeds-palmisano-as-board-chairman.html|publisher=Bloomberg L.P.|access-date=September 26, 2012}}</ref> ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲದ ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯಗಳಿಂದ ಐಬಿಎಂ ಅನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ<ref name="FINANCIALTIMEStett"/> ಬಿಗ್ ಡೇಟಾ ಮತ್ತು ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಐಬಿಎಂನ "ಮುಂದಿನ ದೊಡ್ಡ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಎಂಜಿನ್" ಎಂದು ಗಮನಸೆಳೆದಿದೆ.<ref name="BARRONSblue"/> 2014 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಐಬಿಎಂನ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸ್ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಆಪಲ್ನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಐಬಿಎಂ ಕ್ಲೌಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಪಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ವಿಟರ್ನೊಂದಿಗೆ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಹೊಂದಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಮತ್ತು 2015 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಾಕ್ಸ್ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾದರು.<ref>[https://www.bizjournals.com/bizwomen/news/latest-news/2015/06/ibm-ginni-rometty-sign-yet-another-silicon-valley.html "IBM, Ginni Rometty sign yet another Silicon Valley partner"], ''Business Journals'', Caroline McMillan Portillo, June 24, 2015</ref> 2012 ಮತ್ತು 2015 ರ ನಡುವೆ, ರೊಮೆಟ್ಟಿ ಐಬಿಎಂಗಾಗಿ ಸರಿಸುಮಾರು 30 ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು $ 8.5 ಬಿಲಿಯನ್ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದರು.<ref name=":0"/> 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಚಿಪ್ ತಯಾರಿಕೆಯಂತಹ ಸುಮಾರು $ 7 ಬಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯದ ಸರಕು ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಮಾರಾಟದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಅವರು ಮಾಡಿದ್ದರು.<ref name="Fortune Magazine">{{cite web|title=Fortune Magazine|url=http://fortune.com/2016/01/29/ibm-ginni-rometty-bonus/|website=Gets a Raise Despite Tumbling Stock Price}}</ref> ಮೇ 2017 ರಲ್ಲಿ, ರೊಮೆಟ್ಟಿ ಐಬಿಎಂ ಅನ್ನು "ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ನಂತಹ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಂದ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು" ಎಂದು ಆಸ್ಟಿನ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.<ref name=":0">{{Cite journal|title = Fortune's Most Powerful Women List|last = Bellstrom|first = Kristen|date = September 15, 2015|journal = Fortune}}</ref><ref name="AUSTINBUSINESS"/><ref name="FORBESlaw">[https://www.forbes.com/sites/adrianbridgwater/2018/03/20/ibm-ceo-rometty-proposes-watsons-law-ai-in-everything/#cc466754d087 "IBM CEO Rometty Proposes 'Watson's Law': AI In Everything"], Adrian Bridgewater, ''Forbes'', March 20, 2018</ref><ref name="FINANCIALREVIEWsurge">[http://www.afr.com/technology/ibm-grants-ceo-ginni-rometty-a-record-bonus-after-share-surge-20170207-gu78gr "IBM grants CEO Ginni Rometty a record bonus after share surge"], ''Financial Review'', February 7, 2017</ref> ಜೂನ್ 28, 2017 ರಂದು, ಅವರು ಕೆಪಿಎಂಜಿ ಇನ್ಸ್ಪೈರ್ ಗ್ರೇಟ್ನೆಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref name="KPMG">[https://www.prnewswire.com/news-releases/kpmg-honors-stem-pioneer-ginny-rometty-for-inspiring-next-generation-of-women-leaders-300481604.html "KPMG Honors Stem Pioneer Ginni Rometty for Inspiring Next Generation of Women Leaders"], [[Cision]], June 28, 2017</ref> ಜನವರಿ 2018 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು 2012 ರಿಂದ '''ಐಬಿಎಂ'''ನ ಡೇಟಾ, ಬ್ಲಾಕ್ಚೈನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೌಡ್ನಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಳದ ಕಾಲು ಭಾಗವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |url=https://www.nytimes.com/2018/01/18/business/ibm-revenue.html |title=IBM Ends 22-Quarter Streak of Falling Revenue |first=Steve |last=Lohr |work=The New York Times |date=January 18, 2018 |url-access=subscription}}</ref> 22017 ರಲ್ಲಿ ಐಬಿಎಂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ 9,043 ಪೇಟೆಂಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಎಐ, ಕ್ಲೌಡ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್, ಸೈಬರ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ, ಬ್ಲಾಕ್ಚೈನ್ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ನಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.<ref>[https://web.archive.org/web/20180113055808/http://www-03.ibm.com/press/us/en/pressrelease/53581.wss "IBM Breaks Records to Top U.S. Patent List for 25th Consecutive Year"], IBM, January 9, 2018</ref> ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರಶಂಸೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ, ರೊಮೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಐಬಿಎಂನ ಆದಾಯವು 40% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕುಸಿದಿದೆ, ಇದು 2011 ರಲ್ಲಿ 100 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದದ್ದು 2019 ರಲ್ಲಿ 60 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.<ref>[https://www.statista.com/statistics/265003/ibms-revenue-since-1999/ "IBM revenue worldwide from 1999 to 2023"], Statista, Sept 9, 2024</ref> ಜನವರಿ 30, 2020 ರಂದು, ರೊಮೆಟ್ಟಿ ಅವರು ಐಬಿಎಂನ ಸಿಇಒ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಯುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ '''ಅರವಿಂದ್ ಕೃಷ್ಣ''' ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗುವುದು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 31, 2020 ರಂದು ಅರವಿಂದ್ ಕೃಷ್ಣ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಅವರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite press release| url = https://newsroom.ibm.com/2020-12-16-Arvind-Krishna-Elected-IBM-Chairman| title = Arvind Krishna Elected IBM Chairman| publisher = IBM| access-date = 2025-03-25| archive-date = 2021-10-22| archive-url = https://web.archive.org/web/20211022124557/https://newsroom.ibm.com/2020-12-16-Arvind-Krishna-Elected-IBM-Chairman| url-status = dead}}<br>- {{cite news | url = https://www.wsj.com/articles/ginni-rometty-stepping-down-as-ibm-ceo-11580420650 | title = IBM's Ginni Rometty Steps Down as CEO | work = Wall Street Journal | url-access = subscription | last1 = Fitch | first1 = Asa }}<br>- {{Cite news|url=https://www.washingtonpost.com/business/2020/01/30/ibm-ceo-rometty/|title=IBM's Ginni Rometty is stepping down as CEO|last=McGregor|first=Jena|date=January 30, 2020|newspaper=Washington Post|access-date=February 28, 2020}}<br>- {{Cite news|last=Lohr|first=Steve|url=https://www.nytimes.com/2020/01/30/technology/ginni-rometty-ibm-ceo.html|title=Ginni Rometty to Step Down as C.E.O. of IBM|date=January 30, 2020|work=The New York Times|access-date=February 28, 2020|issn=0362-4331|url-access=subscription}}</ref> == ಮಂಡಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಿತಿಗಳು == [[File:The American Workforce Policy Advisory Board Meeting (40344753173).jpg|thumb|2019 ರೊಮೆಟ್ಟಿ ಮಾರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಶ್ವೇತಭವನದ ಸಮಿತಿಗೆ ಹಾಜರಾದಾಗ]] 2012 ರಿಂದ ಐಬಿಎಂನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿರುವ ರೊಮೆಟ್ಟಿ, ವುಮೆನ್ ಇನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್, ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕತ್ವ ಮಂಡಳಿಯಂತಹ ಐಬಿಎಂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಎಪಿಕ್ಯೂಸಿಯ ಮಾಜಿ ನಿರ್ದೇಶಕ<ref name="BLOOMBERGbio"/> ಅವರು ೨೦೦೬ ರಿಂದ ೨೦೦೯ ರವರೆಗೆ ಎಐಜಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref name="BLOOMBERGbreaks">[https://www.bloomberg.com/news/articles/2011-10-25/ibm-names-rometty-to-succeed-palmisano-as-its-first-female-chief-executive IBM's Rometty Breaks Ground as Company's First Female Leader]. Bloomberg BusinessWeek, October 26, 2011.</ref> ಮತ್ತು ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಸ್ಲೋನ್ ಕೆಟ್ಟೆರಿಂಗ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕೇಂದ್ರದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ<ref name="LACCcouncil"/><ref name="MSKCC">{{cite web| url= http://www.mskcc.org/annualreport/2010/pdfs/MSK_AR2010_board.pdf | title= 2010 Annual Report | publisher= [[Memorial Sloan-Kettering Cancer Center]] | access-date=October 26, 2011}}</ref> ಅವರು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮುಂದುವರೆದರು<ref name="BLOOMBERGbio"/> 2013 ರಿಂದ.<ref name="LACCcouncil"/> ಅವರು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಮಂಡಳಿಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="CONSERVATIONC">{{cite web|title=LACC Members|url=http://www.nature.org/latin-america-conservation-council/about-us/lacc-members.xml|work=Latin America Conservation Council website|publisher=[[The Nature Conservancy]]|access-date=April 25, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140318022815/http://www.nature.org/latin-america-conservation-council/about-us/lacc-members.xml|archive-date=March 18, 2014|url-status=dead}}</ref> ರೊಮೆಟ್ಟಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆನ್ ಫಾರಿನ್ ರಿಲೇಶನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಲ್ಮಾ ಮೇಟರ್ ನಾರ್ತ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.<ref name="BLOOMBERGbio"/><ref name="LACCcouncil"/> ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ೨೦೧೫ ರ ಪದವಿ ತರಗತಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="NORTHWESTERN"/> ಆಗಸ್ಟ್ 2017 ರಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುವ ಮೊದಲು ಅವರು ಶ್ವೇತಭವನದ ವ್ಯವಹಾರ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.<ref>[http://fortune.com/2017/08/16/ibm-ceo-trump-advisory-panel-killed/ "Private: IBM's CEO Reveals Why Trump's Business Advisory Panel Was Killed"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180725154915/http://fortune.com/2017/08/16/ibm-ceo-trump-advisory-panel-killed/ |date=July 25, 2018 }}, ''[[Fortune (magazine)|Fortune]]'', August 16, 2017</ref> ನವೆಂಬರ್ 2017 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಡಬ್ಲ್ಯುಇಎಫ್ ದಾವೋಸ್ನ ಸಹ-ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು.<ref>{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/business/2017/11/14/world-economic-forum-asks-seven-women-co-chair-davos-zero/ |title=World Economic Forum asks seven women to co-chair Davos – and zero men |work=[[The Daily Telegraph]] |first=Sophie |last=Christie |date=November 14, 2017}}</ref> ಅವರು ಆಸ್ಪೆನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನ ಸೈಬರ್ ಗುಂಪಿನ ಸಹ-ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ತ್ಸಿಂಗ್ಹುವಾ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ನ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref>{{cite press release| url= https://www.jpmorganchase.com/ir/news/2020/jpmc-board-of-directors-051920 | title= JPMorgan Chase Board of Directors Welcomes Virginia Rometty |publisher=JPMorgan Chase |date=May 19, 2020 |access-date=December 29, 2020}}<br>- {{cite web| url= https://www.edb.gov.sg/en/about-edb/our-team/international-advisory-council.html | title=Our Team |publisher=Singapore Economic Development Board | access-date=December 29, 2020}}</ref> ಮೇ 2020 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜೆಪಿ ಮೋರ್ಗಾನ್ ಚೇಸ್ ಮಂಡಳಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>{{cite web| url= https://www.marketscreener.com/quote/stock/JPMORGAN-CHASE-CO-37468997/news/JPMorgan-Says-IBM-Executive-Chairman-Rometty-Elected-to-Board-30636256/ | title= JPMorgan Says IBM Executive Chairman Rometty Elected to Board | last=Dabaie |first=Michael |website=MarketScreener |date=May 19, 2020| access-date=December 29, 2020}}</ref> == ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಗತ == ಐಬಿಎಂ ಸಿಇಒ ಆಗಿ ರೊಮೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ಬ್ಲೂಮ್ಬರ್ಗ್ ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವದ ೫೦ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು.<ref name="FIFTYMOST">[[50 Most Influential (Bloomberg Markets ranking)|50 Most Influential]] list of ''[[Bloomberg Markets]]'' magazine in September 2012</ref> ಅವರು ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಟೈಮ್ ೧೦೦ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು<ref name="Time100">{{cite magazine|url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2111975_2111976_2111962,00.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20120419015116/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,2111975_2111976_2111962,00.html|url-status=dead|archive-date=April 19, 2012|title=The 100 Most Influential People in the World|last=Mayer|first=Marissa|date=April 18, 2012|magazine=Time|access-date=April 18, 2012}}</ref> 2014 ರಲ್ಲಿ, ರೊಮೆಟ್ಟಿ ಪಿಬಿಎಸ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ದಿ ಬೂಮರ್ ಲಿಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.<ref name="PBSBOOMER">{{cite web|url=http://video.pbs.org/video/2365327830/|title=The Boomer List|publisher=[[PBS]]|pages=Rometty starting at 1 hr 6 min|access-date=October 9, 2014|archive-date=2015-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20150926083939/http://video.pbs.org/video/2365327830/|url-status=dead}}</ref> 2005 ಅಂದಿನಿಂದ<ref name="BLOOMBERGbio"/> ಅವರು ಫಾರ್ಚೂನ್ ನ "ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ 50 ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ" ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ<ref name="CNN"/><ref name="FORTUNERometty">{{cite magazine|url=http://fortune.com/most-powerful-women/ginni-rometty-1/|title=Ginni Rometty|date=2014|magazine=[[Fortune (magazine)|Fortune]]|access-date=March 19, 2015|archive-date=October 11, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151011032717/http://fortune.com/most-powerful-women/ginni-rometty-1/|url-status=dead}}</ref>.ಅವರು ೨೦೧೦ ರಿಂದ ಅಗ್ರ ೧೦ ರಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.<ref name="KPMG"/> 2012 ರಿಂದ <ref name="SORORITY"/><ref name="Fortune Magazine"/> 2014ವರೆಗೆ <ref name="Fortune Magazine"/><ref name="FORTUNERometty"/> ಅವರು ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.<ref name="FORTUNEnewlist">[http://fortune.com/most-powerful-women/ginni-rometty-6/ "Ginni Rometty - Most Powerful Women"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180725183703/http://fortune.com/most-powerful-women/ginni-rometty-6/ |date=July 25, 2018 }}, ''Fortune'', 2017</ref> ಅವರು 2015 ರಲ್ಲಿ 3 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು,<ref name=":0" /><ref name="Fortune Magazine"/> ಇದು 2016 ರಲ್ಲಿ 4 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು 2017 ರಲ್ಲಿ 7 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="FORTUNEnewlist"/> ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ "ವಿಶ್ವದ ೧೦೦ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ" ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು<ref name="FORBES100">''[[Forbes (magazine)|Forbes]]'' magazine's "World's 100 Most Powerful People" in 2014.{{cite magazine| url= https://www.forbes.com/powerful-people/list/#tab:overall |title=The world's 100 most powerful |magazine= Forbes}}</ref> 2016 ರ ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ವಿಶ್ವದ 100 ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು 11 ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.<ref name="FORBESPOWER">{{Cite news|url=https://www.forbes.com/power-women/#/tab:overall_page:2|title=World's Most Powerful Women|work=Forbes|access-date=July 24, 2017 }}</ref> ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಅವರು 10ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite news|url=https://www.forbes.com/power-women/list/#tab:overall|title=World's Most Powerful Women|work=Forbes|access-date=March 29, 2018 }}</ref> 2018 ಮಾರ್ಚ್ನಲ್ಲಿ, ಟೈಮ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ಅವರನ್ನು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆರನೇ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು.<ref name="MOSTIMOPRTANTtech">[https://time.com/4759416/most-influential-people-tech/ "The 20 Most Influential People in Tech Right Now"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190611065618/http://time.com/4759416/most-influential-people-tech/ |date=2019-06-11 }}, ''Time'', May 8, 2017</ref> ಸಿಇಒ ಆಗಿ ರೊಮೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಐಬಿಎಂನ ಆದಾಯವು 2012 ರಲ್ಲಿ 104 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ನಿಂದ 2020 ರಲ್ಲಿ 60 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗೆ ಇಳಿದಿದೆ.<ref name="Fortune Magazine"/> 2016 ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಮೋಟ್ಲಿ ಫೂಲ್,<ref name="MOTLEY">{{Cite news|url=https://www.fool.com/investing/general/2014/12/13/the-worst-tech-ceos-of-2014.aspx|title=The Worst Tech CEOs of 2014 -- The Motley Fool|last=Mattera|first=Sam|date=May 2, 2017|work=The Motley Fool|access-date=May 2, 2017 }}</ref> ಫೋರ್ಬ್ಸ್,,<ref>{{Cite news|url=https://www.forbes.com/sites/adamhartung/2017/04/21/why-you-do-not-want-to-own-ibm-growth-stalls-are-deadly/#606662a171bf|title=Why You Do Not Want To Own IBM: Growth Stalls Are Deadly|last=Hartung|first=Adam|work=Forbes|access-date=May 2, 2017}}</ref> ದಿ ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಜರ್ನಲ್,<ref>{{Cite news|url=https://www.wsj.com/articles/how-much-the-best-and-worst-ceos-got-paid-1435104565|title=How Much the Best-Performing and Worst-Performing CEOs Got Paid|last=Lublin|first=Joann S.|date=June 25, 2015|work=Wall Street Journal|access-date=May 2, 2017|issn=0099-9660 |url-access=subscription}}</ref> 24/7 ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಕೆಟ್ಟ ಸಿಇಒಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದವು.<ref name="247WALLGO">{{Cite news|url=http://247wallst.com/special-report/2016/02/25/ceos-who-have-to-go-in-2016/2/|title=CEOs Who Have to Go in 2016|work=247wallst.com|access-date=May 2, 2017 }}</ref> 2012 ಮತ್ತು 2017 ರ ಬೇಸಿಗೆಯ ನಡುವೆ ಸತತ 22 ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಆದಾಯ ಕುಸಿತಕ್ಕಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು<ref name="FINANCIALREVIEWsurge"/><ref name="CNNgrowth">{{cite news |url=https://money.cnn.com/2018/01/18/technology/business/ibm-q4-earnings/index.html |title=IBM 's sales grew for the first time in 5 years |author=Danielle Wiener-Bronner |work=CNN |date=January 18, 2018}}</ref> ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ವಜಾ <ref name="AUSTINBUSINESS">[https://www.bizjournals.com/austin/news/2017/05/19/come-into-the-office-or-quit-ibm-says.html "Come into the office or quit, IBM says"], Anthony Noto, ''[[Austin Business Journal]]'', May 19, 2017</ref> ಆಫ್ಶೋರಿಂಗ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ವೇತನ ಬೋನಸ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಐಬಿಎಂ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು.<ref name="Fortune Magazine"/><ref name="247WALLGO"/><ref>{{Cite web|url=http://thevarguy.com/business-technology-solution-sales/020315/ibm-employees-react-rometty-exec-bonuses-layoffs-reach-5k|title=IBM: Employees React to Rometty, Exec Bonuses as Layoffs Reach 5K|website=The Var Guy |access-date=May 2, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171023110313/http://thevarguy.com/business-technology-solution-sales/020315/ibm-employees-react-rometty-exec-bonuses-layoffs-reach-5k|archive-date=October 23, 2017|url-status=usurped}}</ref> 2019 ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ರೊಮೆಟ್ಟಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ನಾವೀನ್ಯತೆಗೆ ನೀಡಿದ ಬದ್ಧತೆಗಾಗಿ ಎಡಿಸನ್ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.<ref>{{Cite web|url=https://news.northwestern.edu/stories/2019/05/trustee-and-alumna-ginni-rometty-honored-with-edison-achievement-award/|title=Trustee and alumna Ginni Rometty honored with Edison Achievement Award |publisher=Northwestern University |access-date=July 25, 2019}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == 1979 ರಲ್ಲಿ <ref name="BARRONSblue"/> ವರ್ಜೀನಿಯಾ ನಿಕೋಸಿಯಾ ಖಾಸಗಿ-ಈಕ್ವಿಟಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರ '''ಮಾರ್ಕ್ ಆಂಥೋನಿ ರೊಮೆಟ್ಟಿ''' ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.<ref name="TIMEShusband">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2011/11/05/business/a-ceos-support-system-a-k-a-husband.html?pagewanted=all |title=A C.E.O.'s Support System, a k a Husband|last=Stewart|first=James B.|date=November 5, 2011|newspaper=The New York Times|access-date=May 3, 2013 |url-access=subscription}}</ref> ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದೆ, ಅವರು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]] ಮತ್ತು '''ಫ್ಲೋರಿಡಾ'''ದ ಬೊನಿಟಾ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಗೆ <ref name="TIMEShusband"/> ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ<ref name="MOTLEY"/> ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿ, ಅವರು ಬ್ರಾಡ್ವೇ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಕೂಬಾ ಡೈವಿಂಗ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="SORORITY"/> 2014 ರಲ್ಲಿ, ದಿ ಕಾಂಡೋಲೀಜಾ ರೈಸ್ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದ ನಂತರ '''ಅಗಸ್ಟಾ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಕ್ಲಬ್ನ''' ಮೂರನೇ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರಾದರು.<ref>{{cite web|url=https://www.espn.com/golf/story/_/id/11871158/virginia-rometty-becomes-3rd-female-member-augusta-national|title=Virginia Rometty becomes 3rd female member of Augusta National |work=ESPN |date=November 13, 2014 |access-date=November 17, 2014}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist|30em|refs=}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== {{Commonscat-inline|Ginni Rometty}} {{s-start}} {{s-bus}} {{succession box|title=[[CEOs of IBM]]| before=[[Samuel J. Palmisano]]| after=Present CEO| years=2012–present}} {{s-end}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೫ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] 81pcnu5hw9pg1rnc97hp78tbjrcyto8 0 174037 1371042 1351794 2026-04-01T07:01:34Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371042 wikitext text/x-wiki   '''[[ನಾರ್ವೆ]]''' [[ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ|ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ]] ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ [[ಉತ್ತರ ಯುರೋಪ್|ಉತ್ತರ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿರುವ]] ಒಂದು [[ದೇಶ]] . ದೇಶದ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗವು ನೀರಿನ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸ್ಕಾಗೆರಾಕ್ ಒಳಹರಿವು, ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ [[ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರ]], ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ]] ( ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ) ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾರೆಂಟ್ಸ್ ಸಮುದ್ರ ಸೇರಿವೆ. ಇದು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಸ್ವೀಡನ್|ಸ್ವೀಡನ್‌ನೊಂದಿಗೆ]] ಭೂ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಇದು [[ಫಿನ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್|ಫಿನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ]] ಕಡಿಮೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಮತ್ತು [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ]] ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಾರ್ವೆಯು ಉದ್ದವಾದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದವಾದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಒರಟಾದ ಕರಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಇಂಡೆಂಟ್ ಮಾಡಲಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 320,249 ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವೀಪಗಳಿವೆ ಎಂದು ಕಾರ್ಟ್ವರ್ಕೆಟ್ (ಅಧಿಕೃತ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಏಜೆನ್ಸಿ) ತಿಳಿಸಿದೆ. (239,057 ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು 81,192 ದ್ವೀಪಗಳು). ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಯುರೋಪಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪರ್ವತ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಪರ್ವತಗಳು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ {{Convert|460|m|feet}} ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ, ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದ ಶೇಕಡ 32 ರಷ್ಟು ಭಾಗವು [[ವೃಕ್ಷಗಳ ಪಟ್ಟೆ|ಮರಗಳ ರೇಖೆಯ]] ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಇದರ ದೇಶಾದ್ಯಂತದ ಶಿಖರಗಳ ಸರಪಳಿಯು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್|ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್]], [[ಐರ್ಲೆಂಡ್]] ಪರ್ವತಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದ]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾಟಿದ ನಂತರ, [[ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ|ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ]] ಅಪ್ಪಲಾಚಿಯನ್ ಪರ್ವತಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಮಹಾಖಂಡವಾದ ಪ್ಯಾಂಗಿಯಾ [[ಖಂಡಗಳ ಅಲೆತ|ವಿಭಜನೆಯಾಗುವ]] ಮೊದಲು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವು ಎಂದು ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. <ref>{{Cite web |last=Glozman |first=Igor |title=Plate tectonics |url=https://people.highline.edu/iglozman/classes/pscinotes/platetectonics.htm}}</ref> ಕಳೆದ ಹಿಮಯುಗದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಹಿಂದಿನ ಅನೇಕ ಹಿಮಯುಗಗಳಲ್ಲಿ, ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಇಡೀ ದೇಶವು ದಪ್ಪ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು. ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಚಲನೆಯು ಆಳವಾದ [[ಕಣಿವೆ|ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು]] ಕೆತ್ತಿತು. ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸೊಗ್ನೆಫ್‌ಜೋರ್ಡೆನ್ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಆಳವಾದ ಫ್ಜೋರ್ಡ್ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹಾರ್ನಿಂಡಾಲ್ಸ್‌ವಾಟ್ನೆಟ್ [[ಯುರೋಪ್|ಯುರೋಪಿನ]] ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ [[ಸರೋವರ|ಸರೋವರವಾಗಿದೆ]] . ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಕರಗಿದಾಗ, ಸಮುದ್ರವು ಈ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ತುಂಬಿ, ನಾರ್ವೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. <ref>{{Cite web |date=July 2005 |title=Protected Areas and World Heritage - Norway |url=http://www.unep-wcmc.org/sites/wh/westnor.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070610200605/http://www.unep-wcmc.org/sites/wh/westnor.html |archive-date=10 June 2007 |publisher=[[United Nations Environment Programme]]}}</ref> ಇಂದಿನ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ [[ಹಿಮನದಿ|ಹಿಮನದಿಗಳು]] ಹಿಮಯುಗದ ದೊಡ್ಡ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲ - ಅವುಗಳ ಮೂಲವು ಇತ್ತೀಚಿನದು. <ref>{{Cite web |title=Bjerknes centre for climate research:Norways glaciers |url=http://www.bjerknes.uib.no/pages.asp?kat=2&id=1438&lang=1 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202014202/http://www.bjerknes.uib.no/pages.asp?kat=2&id=1438&lang=1 |archive-date=2 February 2017 |access-date=9 July 2007 |website=uib.no}}</ref> ಪ್ರಾದೇಶಿಕ [[ವಾಯುಗುಣ|ಹವಾಮಾನವು]] {{Convert|1-3|C-change|F-change|order=}} ರವರೆಗೆ ಇತ್ತುಹೊಲೊಸೀನ್ ಹವಾಮಾನ ಸೂಕ್ತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (1961-90 ಅವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ) 7000 BC ಯಿಂದ 3000 BC ಯವರೆಗೆ ಬೆಚ್ಚಗಿತ್ತು, ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಹಿಮನದಿಗಳು ಬಹುತೇಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕರಗಿದವು. ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಅಗಾಧ ತೂಕದಿಂದ ಭೂಮಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಬಹಳ ಸಮಯವಾದರೂ, ಅದು ಇನ್ನೂ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಮಿಲಿಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ . ಈ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಿಕೆ ದೇಶದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉದ್ದನೆಯ ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ಗಳ ಒಳಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು, ಅಲ್ಲಿ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಹೊದಿಕೆ ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿಧಾನವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಹಿಮಯುಗದ ಅಂತ್ಯದ ನಂತರ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಸಮುದ್ರವು ಇಂದು ಒಣ ಭೂಮಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಗಣನೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಈ ಹಳೆಯ ಸಮುದ್ರತಳವು ಈಗ ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಪಾದಕ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. == ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಗಡಿಗಳು == ನಾರ್ವೆಯ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{Convert|324220|km2|sqmi|abbr=on}} , {{Convert|16360|km2|sqmi|abbr=on}} ರೊಂದಿಗೆ ನೀರು. ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಮಾಯೆನ್ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ, ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ {{Convert|385199|km2|sqmi|abbr=on}}. ಅದರ {{Convert|2515|km|mi|abbr=on}} ರಲ್ಲಿ ಭೂ ಗಡಿ, ಇದು {{Convert|1619|km|mi|abbr=on}}, ಸ್ವೀಡನ್ ಜೊತೆ, {{Convert|729|km|mi|abbr=on}} ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಜೊತೆ, ಮತ್ತು {{Convert|196|km|mi|abbr=on}} ರಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ನಾರ್ವೆಯ ಭೂಖಂಡದ [[ಕರಾವಳಿ]] {{Convert|25148|km|mi|abbr=on}} ; ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ, ಇದು {{Convert|83281|km|mi|abbr=on}} ಆಗಿದೆ&#x2009;<ref>{{Cite web |date=16 May 2017 |title=Norway in the United Kingdom |url=http://odin.dep.no/odin/engelsk/norway/environment/032091-991558/dok-bn.html |website=Norgesportalen}}</ref> [[ಚಿತ್ರ:Territorial_waters_-_Norway.svg|left|thumb| ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನೀರು]] ನಾರ್ವೆಯ [[ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ]] (EEZ/ಇಇಜಡ್) ಒಟ್ಟು {{Convert|2,385,178|km2|sqmi|abbr=on}} ಇದೆ ಹಾಗು ಇದು ಯುರೋಪಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ೧೭ ನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ [[ಮೀಸಲು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ|ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವಾಗಿದೆ]]. ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಇಇಜಡ್ {{Convert|878575|km2|sqmi|abbr=on}} ರಷ್ಟಿದೆ. ಜಾನ್ ಮಾಯೆನ್ ಇಇಜಡ್ {{Convert|29349|km2|sqmi|abbr=on}} ರಷ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ೧೯೭೭ ರಿಂದ ನಾರ್ವೆ ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ {{Convert|803993|km2|sqmi|abbr=on}} ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ . ನಾರ್ವೆ ಕೂಡ {{Convert|10|nmi|km mi|1|lk=in|abbr=on}} ಕಡಲ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಪಕ್ಕದ ವಲಯಕ್ಕೆ, {{Convert|200|nmi|km mi|1|abbr=on}} ಭೂಖಂಡದ ಶೆಲ್ಫ್‌ಗೆ, ಮತ್ತು {{Convert|12|nmi|km mi|1|abbr=on}} ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮುದ್ರಕ್ಕಾಗಿ. == ಭೌತಿಕ ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ == [[ಚಿತ್ರ:Terrain_of_Norway_with_red_snow.jpg|thumb| ದಕ್ಷಿಣ ನಾರ್ವೆಯ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರ, ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೊಗ್ನೆಫ್‌ಜೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡಂಜರ್‌ಫ್‌ಜೋರ್ಡ್ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಓಸ್ಲೋಫ್‌ಜೋರ್ಡ್ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಟ್ರೋಂಡ್‌ಹೈಮ್ಸ್‌ಫ್ಜೋರ್ಡ್ (ಕೆಲವು ಬಿಳಿ ಮೋಡಗಳು) ಉತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ, ಹಿಟ್ರಾ ಮತ್ತು ಫ್ರೋಯಾ ದ್ವೀಪಗಳು ಮುಖಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:View_from_a_ridge_between_Segla_and_Hesten,_Senja,_Norway,_2014_August.jpg|thumb| ನಾರ್ವೆಯ ಸೆಂಜಾದ ಸೆಗ್ಲಾ ಮತ್ತು ಹೆಸ್ಟೆನ್ ನಡುವಿನ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯಿಂದ ನೋಟ.]] [[ಚಿತ್ರ:Knivsflå_(2007-06-17).jpg|thumb| ಪರ್ವತ ಸರಪಳಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಗೈರಂಗರ್‌ನಲ್ಲಿ ದಿ ಸೆವೆನ್ ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.]] === ಅವಲೋಕನ === ನಾರ್ವೆಯ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗವು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅದರ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಭೂಮಂಡಲ, ಸಮುದ್ರ, ಲಿಮ್ನಿಕ್ ಮತ್ತು ಹಿಮ ಮತ್ತು ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ನಾರ್ವೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಖನಿಜ ಮತ್ತು ತಳಪಾಯದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಭೂರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಭೂದೃಶ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಳನಾಡಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳು, ಒಳನಾಡಿನ ಕಣಿವೆಗಳು, ಒಳನಾಡಿನ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಕರಾವಳಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಕರಾವಳಿ ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳು ಸೇರಿವೆ. <ref>{{Cite journal|last=Simensen|first=Trond|last2=Erikstad|first2=Lars|last3=Halvorsen|first3=Rune|date=2021|title=Diversity and distribution of landscape types in Norway|journal=Norsk Geografisk Tidsskrift - Norwegian Journal of Geography|volume=75|issue=2|language=en|pages=79–100|doi=10.1080/00291951.2021.1892177|url=https://www.duo.uio.no/bitstream/10852/85686/2/ErikstadDiversityNorwGeogrJournal2021hybrid.pdf}}</ref> ಹಿಮನದಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾದ; ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತಾದ ಕಣಿವೆಗಳಿಂದ ಮುರಿದುಹೋದ ಒರಟಾದ ಪರ್ವತಗಳು ; ಸಣ್ಣ, ಚದುರಿದ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು; ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ಗಳಿಂದ ಆಳವಾಗಿ ಇಂಡೆಂಟ್ ಮಾಡಲಾದ ಕರಾವಳಿ; ತೀವ್ರ ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಟಂಡ್ರಾ (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವರಾಂಜರ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ). ಫಿನ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಕೌಂಟಿಯ ಒಳಭಾಗ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಹಿಮಗಟ್ಟಿದ ನೆಲವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹಿಮನದಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. {{Convert|2,469|m|feet}} ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಗಾಲ್ಧೊಪಿಗ್ಗನ್ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಿಂದು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ೦ ಮೀಟರ್ ಆಗಿದೆ. === ಮುಖ್ಯಭೂಮಿ === ==== ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಪರ್ವತಗಳು ==== ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಪರ್ವತಗಳು ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಸ್ಕಾಗೆರಾಕ್ ಕರಾವಳಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸೆಟೆಸ್‌ಡಾಲ್‌ಶೀಯೆನ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಪರ್ವತಗಳು ದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡೆಟ್‌ನ ಅನೇಕ ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಹಾರ್ಡಂಗೆರ್‌ವಿಡ್ಡ, ಜೋತುನ್‌ಹೈಮೆನ್ ( ಗಾಲ್ಡೋಪಿಗ್ಜೆನ್ ಜೊತೆಗೆ {{Convert|2469|m}} ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ), ಸೋಗ್ನೆಫ್ಜೆಲ್, ಮತ್ತು ಟ್ರೋಲ್‌ಹೀಮ್ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಜೋಸ್ಟೆಡಲ್ಸ್ಬ್ರೀನ್, ಫೋಲ್ಗೆಫೊನ್ನಾ, ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡಂಗೆರ್ಜೋಕುಲೆನ್ ನಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಹಿಮನದಿಗಳೊಂದಿಗೆ. ಪರ್ವತ ಸರಪಳಿಯು ಟ್ರೋಂಡ್‌ಹೈಮ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಡೋವ್ರೆಫ್‌ಜೆಲ್ ಮತ್ತು ರೊಂಡೇನ್‌ನಂತಹ ಶ್ರೇಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಗಡಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇಳಿಜಾರಾದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಗಳಾಗಿವೆ. ನಂತರ ಪರ್ವತಗಳು ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಗಡಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ''ಕ್ಜೋಲೆನ್'' ("ಕೀಲ್") ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪರ್ವತಗಳು ನಾರ್ಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೋಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವು ಹೆಚ್ಚು ಆಲ್ಪೈನ್ ಆಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ನಂತರ ಅನೇಕ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಪರ್ವತಗಳು ಲಿಂಗೆನ್ ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಇದು ವಾಯುವ್ಯ ಫಿನ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಕ್ರಮೇಣ ಅಲ್ಟಾಫ್‌ಜೋರ್ಡ್‌ನಿಂದ ಉತ್ತರ ಕೇಪ್ ಕಡೆಗೆ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬ್ಯಾರೆಂಟ್ಸ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ==== ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿ ==== ದಕ್ಷಿಣ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಸ್ಕಾಗೆರಾಕ್ ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರ]] ಕರಾವಳಿಯು ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾವಂಜರ್‌ನಿಂದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಓಸ್ಲೋಫ್‌ಜೋರ್ಡ್‌ನ ಹೊರ ಭಾಗದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳವರೆಗೆ ಇದೆ. ದೇಶದ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಕಣಿವೆಗಳು ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ಆದರೆ ಲಿಸ್ಟಾ ಮತ್ತು ಜೆರೆನ್‌ನಂತಹ ಕೆಲವು ಸಮತಟ್ಟಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Tønsberg_Raet_kornåker.JPG|thumb| ಆಗ್ನೇಯ ನಾರ್ವೆಯ ಟಾನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯದ ಹೊಲವಿರುವ ಭೂದೃಶ್ಯ.]] ==== ಆಗ್ನೇಯ ==== ಪರ್ವತಗಳ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ( ಓಸ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡೆಟ್, ಟೆಲಿಮಾರ್ಕ್‌ನ ಬಹುಪಾಲು ಮತ್ತು ರೋರೋಸ್ ಪುರಸಭೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ) ಭೂಮಿ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ವಾಯುವ್ಯ-ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಕಣಿವೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ, ಕಣಿವೆಗಳು ಓಸ್ಲೋಫ್‌ಜೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ದೇಶದ ಅತಿ ಉದ್ದದ ಕಣಿವೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ - ಓಸ್ಟರ್ಡಾಲ್ ಮತ್ತು ಗುಡ್ಬ್ರಾಂಡ್ಸ್ಡಾಲ್ . ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಓಸ್ಲೋಫ್‌ಜೋರ್ಡ್‌ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಗ್ಲೋಮಾ ನದಿ ಮತ್ತು ಮ್ಜೋಸಾ ಸರೋವರವನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. {{Multiple image | align = right | direction = horizontal | total_width = 400 | image1 = Бухта контрабандистов.jpg | caption1 = Cliffs along the Lysefjord in southwest Norway | image2 = Preikestolen view left.png | caption2 = [[Lysefjorden]] seen from [[Prekestolen]] in the district of [[Ryfylke]] in [[Western Norway]] }} ==== ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡಲ ತೀರಗಳು ==== ಪರ್ವತಗಳ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿರುವ ಭೂಮಿ (ಸ್ಟಾವಂಜರ್‌ನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವೆಸ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡೆಟ್‌ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ) ಪರ್ವತ ಸರಪಳಿಯಿಂದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ, ಪರ್ವತಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಕ್ರಮೇಣ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ, ಕರಾವಳಿಯವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ಗಳು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದು ಸೋಗ್ನೆಫ್‌ಜೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡಂಜರ್‌ಫ್‌ಜೋರ್ಡ್ . ಗೈರಂಗರ್‌ಫ್‌ಜೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಜೋರ್ಡ್ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರಾವಳಿಯು ಸ್ಕೆರಿಗಳ ಸರಪಳಿಯಿಂದ (ಸಣ್ಣ, ಜನವಸತಿಯಿಲ್ಲದ ದ್ವೀಪಗಳು - ಸ್ಕ್ಜಾರ್ಗಾರ್ಡ್) ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ಕರಾವಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಸಂಪೂರ್ಣ {{Convert|1,600|km}} ಸ್ಟಾವಂಜರ್‌ನಿಂದ ನಾರ್ಡ್‌ಕಾಪ್‌ಗೆ ಮಾರ್ಗ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ, ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಣಿವೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ-ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ವಾಯುವ್ಯ-ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ==== ಟ್ರೋಂಡಿಮ್ ಪ್ರದೇಶ ==== ಡೋವ್ರೆ ಪುರಸಭೆಯ ಉತ್ತರದ ಭೂಮಿ ( ರೋರೋಸ್ ಪುರಸಭೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಟ್ರೋಂಡೆಲಾಗ್ ಕೌಂಟಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ) ಹೆಚ್ಚು ದುಂಡಾದ ಆಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೌಮ್ಯವಾದ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಕಣಿವೆಗಳು ಟ್ರೋಂಡ್‌ಹೈಮ್ಸ್‌ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವು ದೊಡ್ಡ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮತ್ತಷ್ಟು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ನಾಮ್ಡಲೆನ್ ಕಣಿವೆ ಇದ್ದು, ನಾಮ್ಸೋಸ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಫೋಸೆನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಕರಾವಳಿ ( ಲೆಕಾ ಪುರಸಭೆ ) ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರಿದಾದ ಕಣಿವೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ==== ಉತ್ತರದ ಫ್ಜೋರ್ಡ್ಸ್ ==== ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ (ನಾರ್ಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಟ್ರೋಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯ ಫಿನ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ) ಭೂಮಿ ಮತ್ತೆ ಕರಾವಳಿಯವರೆಗೂ ಹೋಗುವ ಕಡಿದಾದ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕಣಿವೆಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ-ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಾಯುವ್ಯ-ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಲ್ಟ್ಫ್ಜೆಲೆಟ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯು ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಕಣಿವೆಯು ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಉದ್ದವಾದ, ಕಿರಿದಾದ ಪ್ರದೇಶವು ಲೋಫೊಟೆನ್, ವೆಸ್ಟೆರಾಲೆನ್ ಮತ್ತು ಸೆಂಜಾದಂತಹ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.{{Wide image|Raftsundet panorama, 2010 09.jpg|800px|[[Raftsundet]] in September, Northern Norway}} ==== ದೂರದ ಈಶಾನ್ಯ ==== ನಾರ್ಡ್‌ಕ್ಯಾಪ್‌ನ ಒಳಭಾಗ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ಕರಾವಳಿ ( ಫಿನ್‌ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಿಡ್ಡ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಫಿನ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ) ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ {{Convert|400|m|ft|abbr=on}} ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. . ಒಳಭಾಗವು ದೊಡ್ಡ ಫಿನ್‌ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಿಡ್ಡ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಿಂದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ದೊಡ್ಡ, ಅಗಲವಾದ ಫ್ಯೋರ್ಡ್‌ಗಳಿವೆ. ಈ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಕರಾವಳಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಕೆರಿಗಳು ಇಲ್ಲ. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ವರಾಂಜರ್ಫ್‌ಜೋರ್ಡ್ ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಬಾಯಿಯಿರುವ ದೇಶದ ಏಕೈಕ ದೊಡ್ಡ ಫ್ಜೋರ್ಡ್ ಆಗಿದೆ. === ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ದ್ವೀಪಗಳು === ==== ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್ ==== [[ಚಿತ್ರ:Svalbard_landscape.jpg|thumb| ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್ ಟಂಡ್ರಾ]] ಮತ್ತಷ್ಟು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, [[ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ]], ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್ ದ್ವೀಪಸಮೂಹವಿದೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಹಿಮನದಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದ್ವೀಪಸಮೂಹದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಹಿಮನದಿಗಳು 90% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆವರಿಸಿವೆ, ಒಂದು ಹಿಮನದಿ, ಆಸ್ಟ್ಫೊನ್ನಾ, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಈ ಹಿಮನದಿಗಳು ನೇರವಾಗಿ ತೆರೆದ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ . ==== ಜಾನ್ ಮಾಯೆನ್ ==== ದೂರದ ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ, [[ಗ್ರೀನ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್|ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಕಡೆಗೆ ಅರ್ಧದಾರಿಯಲ್ಲೇ, ಜಾನ್ ಮಾಯೆನ್ ದ್ವೀಪವಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಏಕೈಕ ಸಕ್ರಿಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಬೀರೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. === ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದ ಹಕ್ಕು. === ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ ಮತ್ತು ಅದರ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬೌವೆಟ್ ದ್ವೀಪವು [[ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ದಕ್ಷಿಣ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ]] 54°S ನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಿಮನದಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ, ಈ ದ್ವೀಪವು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ದೂರದ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಸೀಲುಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮಾತ್ರ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಪೀಟರ್ I ದ್ವೀಪವು ದಕ್ಷಿಣ [[ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ]] 69°S ಮತ್ತು 90°W ನಲ್ಲಿದೆ, ಈ ದ್ವೀಪವು ಹಿಮನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಿಂದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಬೌವೆಟ್ ದ್ವೀಪದಂತೆ, ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಬಾಹ್ಯ [[ಆಶ್ರಿತ ರಾಜ್ಯಗಳು|ಅವಲಂಬನೆ]] ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಲ್ಲ. ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಭೂಖಂಡದ ಹಕ್ಕು ಕ್ವೀನ್ ಮೌಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಿದೆ. ದೊಡ್ಡದಾದ, ವಲಯೀಯ ಪ್ರದೇಶವು [[ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ|ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದವರೆಗೆ]] ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ನುನಾಟಕ್‌ಗಳು (ಬರಿ ಬಂಡೆಗಳು) ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಮೇಲೆ ಭೇದಿಸುತ್ತವೆ. ಟ್ರೋಲ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪೋಲಾರ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹಿಮರಹಿತ ಪರ್ವತ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಮೇಲೆ ಇಲ್ಲದ ಏಕೈಕ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. == ಹವಾಮಾನ == [[ಚಿತ್ರ:Koppen-Geiger_Map_v2_NOR_1991–2020.svg|thumb| ನಾರ್ವೆಯ ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಹವಾಮಾನ ವಲಯಗಳು ೧೯೯೧-೨೦೨೦ ( {{Convert|0|C}} ಅತ್ಯಂತ ಶೀತ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಐಸೋಥರ್ಮ್)]] ನಾರ್ವೆಯ ಹವಾಮಾನವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಪ್ರವಾಹ, ಅದರ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾದ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪ್ರವಾಹವು ಗಾಳಿಯ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ; <ref>{{Cite web |title=News - NORKLIMA |url=http://www.forskningsradet.no/servlet/Satellite?c=Nyhet&pagename=norklima/Hovedsidemal&cid=1253970052900&p= |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20161006040648/http://www.forskningsradet.no/servlet/Satellite?c=Nyhet&pagename=norklima%2FHovedsidemal&cid=1253970052900&p= |archive-date=6 October 2016 |access-date=16 April 2012 |website=www.forskningsradet.no}}</ref> ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ನೈಋತ್ಯ ಮಾರುತಗಳು ತೀರಕ್ಕೆ ಸೌಮ್ಯವಾದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ತರುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ನೈಋತ್ಯ-ಈಶಾನ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಪಶ್ಚಿಮ ಮಾರುತಗಳು [[ಆರ್ಕ್ಟಿಕ|ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ಗೆ]] ನುಸುಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. === ಮಳೆ === ನಾರ್ವೆ ಯುರೋಪಿನ ಅತ್ಯಂತ ತೇವಭರಿತ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಪರ್ವತ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭೂಪ್ರದೇಶವು ಭೂಗೋಳದ ಮಳೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ನೆರಳುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಶರತ್ಕಾಲದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ಜೂನ್ ವರೆಗೆ ಒಣ ಹವೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಉದ್ದನೆಯ ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ಗಳ ಒಳಗಿನ ಭಾಗಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಒಣಗಿರುತ್ತವೆ. ಪರ್ವತ ಸರಪಳಿಯ ಪೂರ್ವದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ( ಓಸ್ಲೋ ಸೇರಿದಂತೆ) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಭೂಖಂಡದ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಶರತ್ಕಾಲದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣವಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಣ ವಾತಾವರಣವಿರುತ್ತದೆ. ಫಿನ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶವು {{Convert|450|mm|1|abbr=on}} ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ . ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಕೆಲವು ಕಣಿವೆಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. === ತಾಪಮಾನ === [[ಚಿತ್ರ:Haglebunatten.JPG|thumb| ಒಳನಾಡಿನ ಕಣಿವೆಗಳು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಹಿಮದ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ; ಇಲ್ಲಿ ಸಿಗಡಾಲ್ ಪುರಸಭೆಯಂತೆ . ವಿಲೋಮದಿಂದಾಗಿ, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಣಿವೆಯ ನೆಲವು ಮೇಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ.]] ಅದೇ ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಕರಾವಳಿಯು ಸೌಮ್ಯವಾದ ಚಳಿಗಾಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಶೀತಲ ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ತಿಂಗಳ ನಡುವಿನ ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕೇವಲ {{Convert|10|-|15|C-change}} ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ. ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು, ಗರಿಷ್ಠ ವ್ಯತ್ಯಾಸ {{Convert|28|C-change}} % ಕರಾಸ್ಜೋಕ್ ನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಬೋ ಪುರಸಭೆಯು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ಚಳಿಗಾಲದ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನವು {{Convert|0|C}} ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. . ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ನಡುವಿನ ತಾಪಮಾನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು; ವರ್ಷದ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಯ ತಾಪಮಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಒಳನಾಡಿನ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ಫ್ಯೋರ್ಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕಡಿಮೆ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಬೆಚ್ಚಗಿನಿಂದ ನೋಡುತ್ತವೆ. ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಉಷ್ಣತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರ್ದ್ರತೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಪ್ರವಾಹವು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಒಂದು ಶಾಖೆ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾರೆಂಟ್ಸ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಶಾಖೆ ಸ್ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗೆನ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಧ್ರುವೀಯ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ನ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ [[ಅಕ್ಷಾಂಶ|ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ]] ವರ್ಷವಿಡೀ ತೆರೆದ ನೀರನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್ [[ದ್ವೀಪಸಮೂಹ|ದ್ವೀಪಸಮೂಹದ]] ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ, ವರ್ಷದ ಬಹುಪಾಲು ಸಮುದ್ರವು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ತೆರೆದ ನೀರು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸೌಮ್ಯವಾದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ತರುವ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು ಫೋಹ್ನ್ ನಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಚ್ಚಗಾಗುವುದರಿಂದ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಿರಿದಾದ ಫ್ಯೋರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಒಳನಾಡಿನ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ಫ್ಯೋರ್ಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಸಂತ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ ದೈನಂದಿನ ತಾಪಮಾನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. [[ಚಿತ್ರ:Temperature_Bar_Chart_Europe-Norway--1901-2020--2021-07-13.png|right|thumb| ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ ೧೯೦೧ - ೨೦೨೦]] ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದ ಎಲ್ಲಾ ಜನನಿಬಿಡ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಅಥವಾ ಸಬ್ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ( ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಗುಂಪುಗಳು ''C'' ಮತ್ತು ''D'' ). ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಮಾಯೆನ್ ಧ್ರುವೀಯ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ (ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಗುಂಪು ''E'' ). ೧೯೯೦ ರಿಂದ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಬೇಸಿಗೆಗಳು ಬೆಚ್ಚಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯವಾಗುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಿದೆ. ೧೯೯೧-೨೦೨೦ರ ಹೊಸ ಅಧಿಕೃತ ಹವಾಮಾನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳು ೧೯೬೧-೯೦ರ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೊಸ ಹವಾಮಾನ ವಲಯಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ [[ವಾಯುಗುಣ ಬದಲಾವಣೆ|ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು]] ಕಂಡಿವೆ. ಚಳಿಗಾಲದ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನನಿಬಿಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮದ ಹೊದಿಕೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ಇದು [[ಕ್ಷರಣ/ಸವೆತ|ಸವೆತ]] ಮತ್ತು [[ಭೂಕುಸಿತ|ಭೂಕುಸಿತದ]] ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.{{Weather box|location=Oslo - Blindern 1991-2020 (Köppen: Cfb/Dfb) (94 m, extremes since 1900)|collapsed=y|metric first=Yes|single line=Yes|Jan record high C=12.5|Feb record high C=13.8|Mar record high C=21.5|Apr record high C=25.4|May record high C=31.1|Jun record high C=33.7|Jul record high C=35.0|Aug record high C=33.6|Sep record high C=26.4|Oct record high C=21.0|Nov record high C=14.4|Dec record high C=12.6|year record high C=35.0|Jan high C=0.1|Feb high C=1.1|Mar high C=5.3|Apr high C=11.0|May high C=16.7|Jun high C=20.4|Jul high C=22.7|Aug high C=21.3|Sep high C=16.4|Oct high C=9.6|Nov high C=4.4|Dec high C=0.8|year high C=|Jan mean C=-2.3|Feb mean C=-2|Mar mean C=1.4|Apr mean C=6.2|May mean C=11.4|Jun mean C=15.3|Jul mean C=17.7|Aug mean C=16.5|Sep mean C=12.1|Oct mean C=6.5|Nov mean C=2.2|Dec mean C=-1.4|year mean C=|Jan low C=-4.7|Feb low C=-4.7|Mar low C=-2.1|Apr low C=2.1|May low C=6.8|Jun low C=10.8|Jul low C=13.4|Aug low C=12.5|Sep low C=8.6|Oct low C=3.8|Nov low C=-0.0|Dec low C=-3.9|year low C=|Jan record low C=-26.0|Feb record low C=-24.9|Mar record low C=-21.3|Apr record low C=-14.9|May record low C=-3.4|Jun record low C=0.7|Jul record low C=3.7|Aug record low C=3.7|Sep record low C=-3.3|Oct record low C=-8.0|Nov record low C=-16.0|Dec record low C=-20.8|year record low C=-26.0|precipitation colour=green|Jan precipitation mm=57.9|Feb precipitation mm=45.6|Mar precipitation mm=41.3|Apr precipitation mm=48.4|May precipitation mm=60.1|Jun precipitation mm=79.7|Jul precipitation mm=86.7|Aug precipitation mm=102.8|Sep precipitation mm=82.2|Oct precipitation mm=93.4|Nov precipitation mm=84.6|Dec precipitation mm=53.6|year precipitation mm=|Jan precipitation days=9.8|Feb precipitation days=7.3|Mar precipitation days=8.5|Apr precipitation days=8.1|May precipitation days=8.5|Jun precipitation days=10.1|Jul precipitation days=10.9|Aug precipitation days=10.9|Sep precipitation days=9.4|Oct precipitation days=10.9|Nov precipitation days=10.7|Dec precipitation days=9.2|year precipitation days=|Jan sun=45.1|Feb sun=77.6|Mar sun=146.5|Apr sun=182.0|May sun=248.0|Jun sun=230.3|Jul sun=244.1|Aug sun=203.8|Sep sun=150.1|Oct sun=94|Nov sun=50.9|Dec sun=40.0|year sun=|Jan uv=0|Feb uv=1|Mar uv=1|Apr uv=3|May uv=4|Jun uv=5|Jul uv=5|Aug uv=4|Sep uv=3|Oct uv=1|Nov uv=0|Dec uv=0|source=Seklima <ref>seklima.met.no</ref>}} === ಅಪಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು === ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಚಂಡಮಾರುತದ ಬಲದ ಗಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಗಾಳಿ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲ.ಕಡಿದಾದ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇಶದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮಪಾತಗಳು . [[ಭೂಕುಸಿತ|ಭೂಕುಸಿತಗಳು]] ಮಾರಕವಾಗಿವೆ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಮಣ್ಣು ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಟ್ರೋಂಡ್‌ಹೈಮ್ಸ್‌ಫ್ಜೋರ್ಡ್ ಬಳಿಯ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ. [[ಸುನಾಮಿ|ಸುನಾಮಿಗಳು]] ಜನರನ್ನು ಕೊಂದಿವೆ; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರ್ವತಗಳ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ( ಬಂಡೆಗಳು ಕುಸಿದು ) ಸಮುದ್ರ ತೀರಗಳು ಅಥವಾ ಸರೋವರಗಳಿಗೆ ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು 1905 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರಿನ್ ಪುರಸಭೆಯ ಲೋಯೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತು, [[Ramnefjell|ರಾಮ್‌ನೆಫ್‌ಜೆಲ್‌ನ]] ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಲೋನ್‌ವಾಟ್ನೆಟ್ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು {{Convert|40|m|adj=on}} 61 ಜನರನ್ನು ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸುನಾಮಿ. 1936 ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇದು ಮತ್ತೆ ಸಂಭವಿಸಿತು, ಈ ಬಾರಿ 73 ಬಲಿಪಶುಗಳೊಂದಿಗೆ. 1934 ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ಡ್‌ಡಾಲ್ ಪುರಸಭೆಯ ಟಾಫ್‌ಜೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ 40 ಜನರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. <ref>Furseth, A. (1994). ''Dommedagsfjellet: Tafjord 1934''. Oslo: Gyldendal. Cited in {{Cite journal|last=Rød|first=Sverre Kjetil|last2=Botan|first2=Carl|last3=Holen|first3=Are|date=June 2012|title=[[Risk communication]] and worried publics in an imminent rockslide and tsunami situation|journal=Journal of Risk Research|volume=15|issue=6|pages=645–654|doi=10.1080/13669877.2011.652650}}</ref> == ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ == ದೇಶದ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಶ್ರೇಣಿ ಮತ್ತು ಅದರ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದಿಂದಾಗಿ, ನಾರ್ವೆಯು ಯಾವುದೇ ಇತರ ಯುರೋಪಿಯನ್ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ [[ಆವಾಸಸ್ಥಾನ|ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು]] ಹೊಂದಿದೆ.. ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೬೦,೦೦೦ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿವೆ. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಶೆಲ್ಫ್ ದೊಡ್ಡ ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |url=http://www.eoearth.org/article/Norwegian_Shelf_large_marine_ecosystem |title=Norwegian Shelf ecosystem |access-date=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |archive-date=23 ಮೇ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130523190350/http://www.eoearth.org/article/Norwegian_Shelf_large_marine_ecosystem |url-status=bot: unknown }}</ref> ಒಟ್ಟು ಜಾತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೧೬,೦೦೦ ಜಾತಿಯ [[ಕೀಟ|ಕೀಟಗಳು]] (ಬಹುಶಃ ಇನ್ನೂ ೪,೦೦೦ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ), ೨೦,೦೦೦ ಜಾತಿಯ [[ಶೈವಲ|ಪಾಚಿಗಳು]], ೧,೮೦೦ ಜಾತಿಯ [[ಕಲ್ಲುಹೂವು (ಲೈಕನ್‌ಗಳು)|ಕಲ್ಲುಹೂವುಗಳು]], ೧,೦೫೦ ಜಾತಿಯ [[ಪಾಚಿ|ಪಾಚಿಗಳು]], ೨,೮೦೦ ಜಾತಿಯ ನಾಳೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು, ೭,೦೦೦ ಜಾತಿಯ [[ಶಿಲೀಂಧ್ರ|ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು]], ೪೫೦ ಜಾತಿಯ [[ಪಕ್ಷಿ|ಪಕ್ಷಿಗಳು]] (ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ೨೫೦ ಜಾತಿಯ ಗೂಡುಗಳು), ೯೦ ಜಾತಿಯ [[ಸಸ್ತನಿ|ಸಸ್ತನಿಗಳು]], ೪೫ ಜಾತಿಯ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೀನುಗಳು, ೧೫೦ ಜಾತಿಯ ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಮೀನುಗಳು, ೧,೦೦೦ ಜಾತಿಯ ಸಿಹಿನೀರಿನ [[ಅಕಶೇರುಕ|ಅಕಶೇರುಕಗಳು]] ಮತ್ತು ೩,೫೦೦ ಜಾತಿಯ ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಅಕಶೇರುಕಗಳು ಸೇರಿವೆ. <ref>{{Cite web |url=http://www.regjeringen.no/nb/dep/md/dok/nou-er/2004/nou-2004-28/6.html?id=388879 |title=NOU 2004 |access-date=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |archive-date=4 ನವೆಂಬರ್ 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131104205557/http://www.regjeringen.no/nb/dep/md/dok/nou-er/2004/nou-2004-28/6.html?id=388879 |url-status=bot: unknown }}</ref> ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦,೦೦೦ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೦೧೦ ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಫಿನ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಶೋಧನೆಯು ನಾರ್ವೆಗೆ ಹೊಸದಾಗಿರುವ ೧೨೬ ಕೀಟ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೫೪ ಪ್ರಭೇದಗಳು ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೊಸದಾಗಿವೆ. <ref>{{Cite web |date=2006 |title=Stadig flere insekter oppdages i Finnmark |trans-title=More and more insects are being found in Finnmark |url=http://www.artsdatabanken.no/ArticleList.aspx?m=6&amid=11974 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130604035415/http://www.artsdatabanken.no/ArticleList.aspx?m=6&amid=11974 |archive-date=4 June 2013 |access-date=25 December 2019 |website=Artsdatabanken |language=no}}</ref> ೨೦೦೬ರ ಐಯುಸಿಎನ್ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯು ೩,೮೮೬ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಹೆಸರಿಸಿದೆ, <ref>{{Cite web |url=http://www.artsdatabanken.no/ArticleList.aspx?m=6&amid=1831 |title=Artsdatabanken:Norwegian Red List 2006 |access-date=12 ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |archive-date=2 ಮೇ 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090502060257/http://www.artsdatabanken.no/ArticleList.aspx?m=6&amid=1831 |url-status=bot: unknown }}</ref> ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೧೭, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬೀವರ್, ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೪೩೦ ಜಾತಿಯ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಿವೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಳೆಯ-ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಾಡುಗಳ ಉಳಿದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. <ref>[http://passport.panda.org/campaigns/campaign.cfm?uNC=21699454&uCampaignId=1461 Panda.org:Norway forest heritage]{{Dead link|date=ಮೇ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{ಮಡಿದ ಕೊಂಡಿ|date=December 2019|bot=InternetArchiveBot}}</ref> ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೯೦ ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ೨೫ ಜಾತಿಯ [[ಸಸ್ತನಿ|ಸಸ್ತನಿಗಳು]] ಸಹ ಇವೆ. ೨೦೦೬ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ೧,೯೮೮ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೯೩೯ ದುರ್ಬಲ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ೭೩೪ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವವು ಮತ್ತು ೨೮೫ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವವು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೂದು [[ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ತೋಳ|ತೋಳ]], [[ಹಿಮ ನರಿ|ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ನರಿ]] (ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ) ಮತ್ತು ಪೂಲ್ ಕಪ್ಪೆ ಸೇರಿವೆ. ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪರಭಕ್ಷಕ ಸ್ಪರ್ಮ್ ತಿಮಿಂಗಿಲ, ಮತ್ತು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮೀನು ಬಾಸ್ಕಿಂಗ್ ಶಾರ್ಕ್ . ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪರಭಕ್ಷಕ [[ಹಿಮಕರಡಿ|ಹಿಮಕರಡಿಯಾಗಿದ್ದರೆ]], ಕಂದು ಕರಡಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪರಭಕ್ಷಕವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂಸ್ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ. == ಫ್ಲೋರಾ == [[ಚಿತ್ರ:Floristic_regions_in_Europe_(english).png|thumb| ಸರ್ಕಂಬೋರಿಯಲ್ ಪ್ರದೇಶದ ನಾಲ್ಕು ಹೂವಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಾರ್ವೆ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.]] ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಹವಾಮಾನವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಜಾತಿಯ [[ಮರ|ಮರಗಳಿವೆ]] . ಏಕೆಂದರೆ ಹಿಮಯುಗದ ನಂತರ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ವಲಸೆ ಮಾರ್ಗಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದ್ದು, [[ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರ]] ಮತ್ತು [[ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರ|ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರದಂತಹ]] ಜಲರಾಶಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳು ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳು ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಪ್ರೂಸ್, ಪೈನ್ ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಕೆಸರುಗಳ ಡಿಎನ್‌ಎ-ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸಿದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಕೋನಿಫರ್‌ಗಳು ಆಂಡೋಯಾವರೆಗಿನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಿಮಯುಗದಿಂದ ಮುಕ್ತ ಆಶ್ರಯಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿದವು ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿವೆ. <ref>{{Cite web |title=Sturdy Scandinavian conifers survived Ice Age |url=https://www.sciencedaily.com/releases/2012/03/120301143737.htm |website=sciencedaily.com}}</ref> ಅನೇಕ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸಸ್ಯಗಳು ಬೀಜವನ್ನು ಹೊರುವ ಮತ್ತು ಹರಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆಧುನಿಕ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿರುವ 2,630 ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಾಗಿವೆ. <ref>{{Cite web |title=Plants in Norway |url=http://www.environment.no/templates/PageWithRightListing____2246.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060507193657/http://www.environment.no/templates/PageWithRightListing____2246.aspx |archive-date=7 May 2006 |access-date=17 August 2006 |website=environment.no}}</ref> ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸುಮಾರು 210 ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 13 ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ . <ref>{{Cite web |title=Plant talk.org |url=http://www.plant-talk.org/country/norway.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20060928162027/http://www.plant-talk.org/country/norway.html |archive-date=28 September 2006 |access-date=14 October 2006 |website=plant-talk.org}}</ref> ನಾರ್ವೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ; ದೇಶದ ಉತ್ಪಾದಕ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2% ರಕ್ಷಿತವಾಗಿವೆ. <ref>{{Cite web |title=26 nye skogreservater |url=http://www.forskning.no/kortnytt/273745 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120320082129/http://www.forskning.no/kortnytt/273745 |archive-date=20 March 2012 |access-date=5 July 2011 |website=forskning.no}}</ref> ಹಾಲಿ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ ಹೀದರ್ ನಂತಹ ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರ್ದ್ರತೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಅಥವಾ ಚಳಿಗಾಲದ ಹಿಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ; ಇವು ನೈಋತ್ಯ ಕರಾವಳಿಯ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉತ್ತರದ ಮಿತಿ ಅಲೆಸುಂಡ್ ಬಳಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾದ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಬೇಸಿಗೆಯ ಬಿಸಿಲು ಹೆಚ್ಚು, ಕಡಿಮೆ ಆರ್ದ್ರತೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಶೀತ ಚಳಿಗಾಲವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು. ಇವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಗ್ನೇಯ ಮತ್ತು ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ: ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ''ಡ್ಯಾಫ್ನೆ ಮೆಜೆರಿಯಮ್'', ''ಫ್ರಾಗೇರಿಯಾ ವಿರಿಡಿಸ್'' ಮತ್ತು ಸ್ಪೈಕ್ಡ್ ಸ್ಪೀಡ್‌ವೆಲ್ . [[ಸೈಬೀರಿಯಾ|ಸೈಬೀರಿಯಾಕ್ಕೆ]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಕೆಲವು ಪೂರ್ವ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಪೂರ್ವ ಫಿನ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ನ ನದಿ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಪರೀತಗಳ ನಡುವೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುವಂತೆ ಕಾಣುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಸಸ್ಯಗಳು, ಅಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯ ಹವಾಮಾನ ಎರಡೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪೆಡುನ್ಕ್ಯುಲೇಟ್ ಓಕ್, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬೂದಿ ಮತ್ತು ನಾಯಿಯ ಪಾದರಸ ). ಇತರ ಸಸ್ಯಗಳು ಆಧಾರಶಿಲೆಯ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ. ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಸೌಮ್ಯವಾದ ತಾಪಮಾನವು ಸನ್‌ಮೋರ್‌ನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ತಾಳೆ ಮರಗಳು ಬೆಳೆಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಲಿಂಡೆನ್ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಟ್ರಿನ್ ಪುರಸಭೆಯ ಫ್ಲೋಸ್ಟ್ರಾಂಡಾದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |title=Flostranda nature reserve |url=http://sognogfjordane.miljostatus.no/1-2005_flostranda_gKSGE.pdf.file |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110724181519/http://sognogfjordane.miljostatus.no/1-2005_flostranda_gKSGE.pdf.file |archive-date=24 July 2011 |access-date=18 October 2009 |website=miljostatus.no}}</ref> ಕುದುರೆ ಚೆಸ್ಟ್ನಟ್ ಮತ್ತು ಬೀಚ್ ನಂತಹ ಪತನಶೀಲ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವು ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ವೃತ್ತದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ( ಸ್ಟೀಜೆನ್ ಪುರಸಭೆಯಂತೆ ) ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. [[ಚಿತ್ರ:Biogeographical_regions_Scandinavian_mountains.png|thumb| ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದಂತೆ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಪ್ರಕೃತಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದಿಂದ ಸರಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಪರ್ವತಗಳ ಆಲ್ಪೈನ್ ಜೈವಿಕ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ.]] ನಾರ್ವೆಯ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಲ್ಪೈನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ . ಈ ಪ್ರಭೇದಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಬೇಸಿಗೆಯನ್ನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಋತುವಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಸ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಆಲ್ಪೈನ್ ಸಸ್ಯಗಳು ಉತ್ತರ ಬೋರಿಯಲ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮಧ್ಯ ಬೋರಿಯಲ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ವಿತರಣಾ ಪ್ರದೇಶವು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿನ ಆಲ್ಪೈನ್ ಟಂಡ್ರಾ ಮತ್ತು ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಟಂಡ್ರಾದಲ್ಲಿದೆ. ಹಲವು ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮಾಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿವೆ. ಆಲ್ಪೈನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಗ್ಲೇಸಿಯರ್ ಬಟರ್‌ಕಪ್, ''ಡ್ರಾಬಾ ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಯಾ'' ಮತ್ತು ''ಸ್ಯಾಲಿಕ್ಸ್ ಹರ್ಬೇಸಿಯಾ'' . ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಸಂಗತತೆಯೆಂದರೆ 30 ಅಮೇರಿಕನ್ ಆಲ್ಪೈನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು, ಇವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯ ಎರಡು ಪರ್ವತ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ: ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಡೋವ್ರೆ-ಟ್ರೋಲ್‌ಹೈಮೆನ್ ಮತ್ತು ಜೋಟುನ್‌ಹೈಮ್ ಪರ್ವತಗಳು; ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಫಿನ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಾಲ್ಟ್‌ಡಾಲ್ ಪುರಸಭೆ . ನಾರ್ವೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ''ಬ್ರಾಯಾ ಲೀನಿಯರಿಸ್'' ಮತ್ತು ''ಕ್ಯಾರೆಕ್ಸ್ ಸ್ಕಿರ್ಪೋಡಿಯಾದಂತಹ'' ಈ ಜಾತಿಗಳು ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವು ಹಿಮಯುಗವನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಯಾವುದೋ ಪರ್ವತ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಬದುಕುಳಿದವು, ಅಥವಾ ಯುರೋಪಿನ ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಹರಡಿದವು ಅಥವಾ ಯುರೋಪಿನ ಇತರ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಏಕೆ ಹರಡಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಆಲ್ಪೈನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ವಿಶಾಲವಾದ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಸೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ''ರೋಡೋಡೆಂಡ್ರಾನ್ ಲ್ಯಾಪೋನಿಕಮ್'' (ಲ್ಯಾಪ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ರೋಸ್‌ಬೇ). ಇತರ ಆಲ್ಪೈನ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇಡೀ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗ್ಲೋಬ್-ಫ್ಲವರ್ . === ನೆಮೊರಲ್ === [[ಚಿತ್ರ:Mandal._Strøkene_Vestnes_og_litt_av_Støkkan.jpg|thumb| ನಾರ್ವೆಯ ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಪಟ್ಟಣವಾದ ಮಂಡಲ್, ನೆಮೊರಲ್ ವಲಯದಲ್ಲಿದೆ.]] ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶ - ದಕ್ಷಿಣ ರೋಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸೊಕ್ನೆಡಲ್ ಪುರಸಭೆಯಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಅಗ್ಡರ್ ಕೌಂಟಿಯ ಫೆವಿಕ್‌ವರೆಗೆ (ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್‌ಸಾಂಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ) - ನೆಮೊರಲ್ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಈ ವಲಯವು {{Convert|150|m}} ಕೆಳಗೆ ಇದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ {{Convert|30|km}} ಕಣಿವೆಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ, ಆಲ್ಪ್ಸ್, ಕಾರ್ಪಾಥಿಯನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಾಕಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ವಲಯವಾಗಿದೆ. ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವಲಯದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ [[ಓಕ್|ಓಕ್ ಮರಗಳ]] ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆ ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೇ ಆಲ್ಡರ್‌ನಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೋರಿಯಲ್ ಜಾತಿಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಪೈನ್‌ನ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶದ ರೂಪಾಂತರವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ನೆಮೊರಲ್ ಒಟ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶದ 0.5% ರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ (ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಮಾಯೆನ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ). === ಹೆಮಿಬೋರಿಯಲ್ (ಬೋರಿಯೊನೆಮೊರಲ್) === [[ಚಿತ್ರ:Bygdøy_Oslo.jpg|thumb| ಬೈಗ್ಡೋಯ್ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2007; ಓಸ್ಲೋಫ್‌ಜೋರ್ಡ್ ಬಳಿಯ ಹೆಮಿಬೋರಿಯಲ್ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವು ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ವಲಸೆ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಅತ್ಯಧಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.]] ನಾರ್ವೆಯ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಒಟ್ಟು 7% ಭಾಗವನ್ನು ಹೆಮಿಬೋರಿಯಲ್ ವಲಯವು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ 80% ಓಸ್ಟ್‌ಫೋಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್‌ಫೋಲ್ಡ್ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ನೆಮೊರಲ್ ಮತ್ತು ಬೋರಿಯಲ್ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಲೆಯಾರ್ಕ್ಟಿಕ್, ಸರ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಮಿಶ್ರ ಕಾಡುಗಳ ಭೂಮಂಡಲ ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ (PA0436) ಸೇರಿದೆ. ನೆಮೊರಲ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಮಣ್ಣಿನ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಬೋರಿಯಲ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ನೀರು ತುಂಬಿದ ಮಣ್ಣಿನ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಇತರ ಅಂಶಗಳು ಇದನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ತಳಪಾಯವು ಕಡಿಮೆ ಪೋಷಕಾಂಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಓಕ್ ಮತ್ತು ಬೋರಿಯಲ್ ಪೈನ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬೋರಿಒನೆಮೋರಲ್ ವಲಯವು ಓಸ್ಲೋಫ್‌ಜೋರ್ಡ್‌ನಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಆಲೆಸುಂಡ್‌ವರೆಗಿನ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸನ್‌ಮೋರ್‌ನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಓಸ್ಲೋದಲ್ಲಿ, ಈ ವಲಯವು {{Convert|200|m}} ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ. ಇದು ಕೆಲವು ಕೆಳ ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮ್ಜೋಸಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಲಿಲ್ಲೆಹ್ಯಾಮರ್‌ನಷ್ಟು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲ. ದಕ್ಷಿಣದ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು {{Convert|300–400|m}} ವರೆಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ. ಈ ವಲಯವು ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು {{Convert|150|m}} ಅಲ್ಲಿ, {{Convert|300|m}} ಪೌಷ್ಟಿಕ-ಸಮೃದ್ಧ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಾರ್ಡ್‌ಮೋರ್‌ನ ಕೆಲವು ಆಶ್ರಯ ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ. ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದ ಸ್ಥಳಗಳು ಟ್ರೋಂಡ್‌ಹೈಮ್ಸ್‌ಫ್‌ಜೋರ್ಡ್‌ನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಫ್ರಾಸ್ಟಾ ಪುರಸಭೆ, ಉತ್ತರದ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದ ಸ್ಥಳವು ಸ್ಟೀಂಕ್‌ಜೆರ್ ಪುರಸಭೆಯಲ್ಲಿರುವ [[Byahalla|ಬೈಹಲ್ಲಾ]] . ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ನೆಮೊರಲ್ ಜಾತಿಗಳೆಂದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಓಕ್, ಸೆಸೈಲ್ ಓಕ್, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬೂದಿ, ಎಲ್ಮ್, ನಾರ್ವೆ ಮೇಪಲ್, ಹ್ಯಾಝೆಲ್, ಕಪ್ಪು ಆಲ್ಡರ್, ಲೈಮ್, ಯೂ, ಹಾಲಿ (ನೈಋತ್ಯ ಕರಾವಳಿ), ವೈಲ್ಡ್ ಚೆರ್ರಿ, ರಾಮ್ಸನ್ಸ್, ಬೀಚ್ ( ವೆಸ್ಟ್‌ಫೋಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತಡವಾಗಿ ಬರುವ ಮರ), ಮತ್ತು ಪ್ರೈಮ್ರೋಸ್ . ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಬೋರಿಯಲ್ ಪ್ರಭೇದಗಳೆಂದರೆ ನಾರ್ವೆ ಸ್ಪ್ರೂಸ್, ಪೈನ್, ಡೌನಿ ಬರ್ಚ್, ಗ್ರೇ ಆಲ್ಡರ್, ಆಸ್ಪೆನ್, ರೋವನ್, ವುಡ್ ಎನಿಮೋನ್ ಮತ್ತು ''ವಿಯೋಲಾ ರಿವಿನಿಯಾನಾ'' . === ಬೋರಿಯಲ್ === [[ಚಿತ್ರ:Swamp_landscape_in_Signaldalen_with_Otertinden_2,_2012_June.jpg|thumb| ಬೋರಿಯಲ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ: ಒಟರ್ಟಿಂಡ್ ಪರ್ವತದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಟೋರ್ಫ್‌ಜೋರ್ಡ್ ಪುರಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಡಲೆನ್.]] ಬೋರಿಯಲ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಶೀತ ಚಳಿಗಾಲಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ನಾರ್ವೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಚಳಿಗಾಲದ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವು ಬೆಳೆಯುವ ಋತುವಿನ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯ ಉಷ್ಣತೆಯ ಅಗತ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಬೋರಿಯಲ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಬೋರಿಯಲ್ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಾಗೂ ಮರಗಳ ರೇಖೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ದೊಡ್ಡ ಬೋರಿಯಲ್ ವಲಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು ಉಪವಲಯಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ದಕ್ಷಿಣ ಬೋರಿಯಲ್, ಮಧ್ಯ ಬೋರಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಬೋರಿಯಲ್. ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬೋರಿಯಲ್ ವಲಯಗಳು ಮೂರು ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡುಗಳಿಂದ (ಕೆಲವು ಬರ್ಚ್, ಪೈನ್, ವಿಲೋ, ಆಸ್ಪೆನ್) ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯನ್ ಟೈಗಾ ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ (PA0608). ಸೌಮ್ಯವಾದ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮಳೆಯಾಗುವ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಕರಾವಳಿ ಕೋನಿಫರ್ ಕಾಡುಗಳ ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶ (PA0520) ಸ್ಟಾವಂಜರ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಟ್ರೋಮ್ಸ್‌ವರೆಗೆ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಮಿಬೋರಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಬೋರಿಯಲ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಂತರದ ಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಮಾಂಟೇನ್ ಬಿರ್ಚ್ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶ (PA1110) ಇದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಆಲ್ಪೈನ್ ಟಂಡ್ರಾ ಮತ್ತು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶದ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ, ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ನಾರ್ವೆ ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡುಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹೊರಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು. <ref>{{Cite web |title=Google Maps |url=https://www.google.com/maps/search/http:%2F%2Fglobalspecies.org%2Fkmlserver%2Fgetkml%2Fpa1110/data=!4m2!2m1!4b1?source=s_q&hl=en |website=Google Maps}}</ref> ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶವು ಪಶ್ಚಿಮ ನಾರ್ವೆಯ ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಗಾಲ್ಡೋಪಿಗೆನ್ ಶಿಖರದವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ವರಾಂಜರ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದವರೆಗೆ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೋನಿಫರ್ ವೃಕ್ಷಗಳ ರೇಖೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಪ್ರದೇಶವು ಪರ್ವತ ಬರ್ಚ್ ''ಬೆಟುಲಾ ಪ್ಯೂಬೆಸೆನ್ಸ್-ಕ್ಜೆರೆಪನೋವಿ'' ( ''ಫ್ಜೆಲ್ಬ್ಜೋರ್ಕೆಸ್ಕೋಗ್'' ) ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸ್ಕಾಟ್ಸ್ ಪೈನ್ ಮರವು ಸುಮಾರು {{Convert|200|m}} ಪರ್ವತ ಬರ್ಚ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ==== ದಕ್ಷಿಣ ಬೋರಿಯಲ್ ==== [[ಚಿತ್ರ:Lågendeltaet.jpg|thumb| [[Lågendeltaet]] ಲಿಲ್ಲೆಹ್ಯಾಮರ್, ದಕ್ಷಿಣ ಬೋರಿಯಲ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ.]] ದಕ್ಷಿಣ ಬೋರಿಯಲ್ ವಲಯ (SB) ಬೋರಿಯಲ್ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾರ್ವೆ ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಮರಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಒಟ್ಟು 12% ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಯುರೋಪಿಯನ್ ಬೂದಿ ಮತ್ತು [[ಓಕ್]] ನಂತಹ ಕೆಲವು ಚದುರಿದ ಆದರೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಅಗಲವಾದ ಎಲೆಗಳ ಪತನಶೀಲ ಮರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಏಕೈಕ ಬೋರಿಯಲ್ ವಲಯ SB ಆಗಿದೆ. ಈ ವಲಯದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಬೇಸಿಗೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (SB ಗೆ 3–4 ತಿಂಗಳುಗಳ ಸರಾಸರಿ 24-ಗಂಟೆಗಳ ತಾಪಮಾನ ಕನಿಷ್ಠ {{Convert|10|C}} ಇರುತ್ತದೆ). ), ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಮಧ್ಯದ ಬೋರಿಯಲ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಪರೂಪ. ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಂಡುಬರದ ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳೆಂದರೆ ಕಪ್ಪು ಆಲ್ಡರ್, ಹಾಪ್, [[ಒರೆಗನೊ|ಓರೆಗಾನೊ]] ಮತ್ತು ಗುಲ್ಡರ್ ಗುಲಾಬಿ . ಈ ವಲಯವು ಹೆಮಿಬೋರಿಯಲ್ ವಲಯದ ಮೇಲೆ, {{Convert|450|m}} Østlandet ನಲ್ಲಿ amsl ಮತ್ತು {{Convert|500|m}} ದಕ್ಷಿಣದ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ. ಪೂರ್ವ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಗುಡ್‌ಬ್ರಾಂಡ್ಸ್‌ಡಾಲ್ ಮತ್ತು ಓಸ್ಟರ್‌ಡಾಲ್‌ಗೆ ನೂರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಡಲೆನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಲೋಮ್ ಪುರಸಭೆ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಜಾಕ್ ಪುರಸಭೆಯವರೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ನೈಋತ್ಯ ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ, ಈ ವಲಯವು {{Convert|400|m}} ಎತ್ತರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಲಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ), ಮತ್ತು ಸುಮಾರು {{Convert|300|m}} ಕರಾವಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರ. ವೆಸ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆ ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕೊರತೆಯಿದೆ ( ವೋಸ್ ಪುರಸಭೆ ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದ). ಆಲೆಸುಂಡ್‌ನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, ಹಿತ್ರಾದಂತಹ ದ್ವೀಪಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಕೆಳಗಿನ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ SB ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ. {{Convert|180|m}} ಎತ್ತರ SB, {{Convert|300|m}}ಗೌಡಲೆನ್ ಮತ್ತು ವರ್ಡಲೆನ್ ನಂತಹ ಒಳನಾಡಿನ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು {{Convert|100|m}} ನಾಮ್ಡಲೆನ್ ನಲ್ಲಿ. ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಫ್ಜೋರ್ಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು - ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೇರೋಯ್ಸಂಡ್ ಪುರಸಭೆ ಮತ್ತು ಬ್ರೋನ್ನೋಯ್ ಪುರಸಭೆ, ಮತ್ತು ಹೆಲ್ಗೆಲ್ಯಾಂಡ್ ಕರಾವಳಿಯಾದ್ಯಂತದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಳಗಳು - ರಾನ್‌ಫ್‌ಜೋರ್ಡ್‌ನ ಬಾಯಿಗೆ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ SB ಆಗಿದ್ದರೆ, ಗ್ರೋಂಗ್ ಪುರಸಭೆಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಬೋರಿಯಲ್ ವಲಯದ ಸಸ್ಯವರ್ಗದಿಂದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಬೋಡೋ ಪುರಸಭೆ ಮತ್ತು ಫೌಸ್ಕೆ ಪುರಸಭೆಯಂತೆ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಎಸ್‌ಬಿ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ, ಉತ್ತರದ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದ ಸ್ಥಳವು ಒಫೋಟ್‌ಫ್‌ಜೋರ್ಡ್‌ನ ಉತ್ತರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕಿರಿದಾದ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ನಾರ್ಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ -ವೈಟ್‌ಬೀಮ್ ಬಿಂಡಾಲ್ ಪುರಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |title=Reppen nature reserve |url=http://www.miljostatus.no/nordland/tema/naturomrader/naturvern/verneomradene_i_nordland/verneomrader/reppen_naturreservat.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090319000018/http://www.miljostatus.no/nordland/tema/naturomrader/naturvern/verneomradene_i_nordland/verneomrader/reppen_naturreservat.htm |archive-date=19 March 2009 |access-date=21 December 2006 |website=miljostatus.no}}</ref> ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯ ಕೃಷಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೃಷಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೆಮಿಬೋರಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಬಿ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ==== ಮಧ್ಯ ಬೋರಿಯಲ್ ==== [[ಚಿತ್ರ:Elsfjord_F.JPG|thumb| ನಾರ್ವೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯದ ಬೋರಿಯಲ್ ವಲಯವು ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಕೃಷಿಯೂ ಸಹ ಇದೆ. ವೆಫ್ಸ್ನ್ ಪುರಸಭೆಯ ಎಲ್ಸ್‌ಫ್‌ಜೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್.]] ಮಧ್ಯ ಬೋರಿಯಲ್ (MB) ವಲಯದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಮುಚ್ಚಿದ-ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ ಅರಣ್ಯವು ಬೋರಿಯಲ್ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. MB ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಒಟ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಒಟ್ಟು 20% ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಓಸ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡೆಟ್, ಸೋರ್ಲ್ಯಾಂಡೆಟ್, ಟ್ರೊಂಡೆಲಾಗ್ ಮತ್ತು ಹೆಲ್ಗೆಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆ ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಪ್ರಬಲ ಮರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು MB ಮತ್ತು SB ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಕಾಡುಗಳು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ. ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಅವುಗಳ ಮುನ್ನಡೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದರಿಂದ ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಮರವು ನಾರ್ಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಲ್ಟ್‌ಫ್‌ಜೆಲ್‌ನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ (ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ರೂಪಾಂತರವು ಪಾಸ್ವಿಕ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ), ಆದರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ MB ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ವಿಭಿನ್ನ ಭೂದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಉತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿರ್ಚ್ ಮರಗಳು ಪ್ರಬಲವಾಗಿವೆ; ಆದರೆ ಪೈನ್, ಆಸ್ಪೆನ್, ರೋವನ್, ಬರ್ಡ್ ಚೆರ್ರಿ ಮತ್ತು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಆಲ್ಡರ್ ಮರಗಳು ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ MB ಬರ್ಚ್ ಮರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಬರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಡೌನಿ ಬರ್ಚ್ ಮರಗಳ ನಡುವಿನ ಮಿಶ್ರತಳಿಯಾಗಿದ್ದು ( {{Convert|6–12|m}} ಎತ್ತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ) ಮರದ ರೇಖೆಯ ಬಳಿ ಬೆಳೆಯುವ ಬರ್ಚ್ ಗಿಂತ. ಕೋನಿಫರ್‌ಗಳು ಎತ್ತರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಆಲ್ಪೈನ್ ಸಸ್ಯಗಳು MB ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ; ನೆಮೊರಲ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅಪರೂಪ. ಕಾಡು ತುಂಬಾ ದಟ್ಟವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂಡರ್‌ಸ್ಟೋರಿ (ಅಂಡರ್‌ಗ್ರೋತ್) ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಸಸ್ಯಗಳು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ: ಬೂದು ಆಲ್ಡರ್, ಸಿಲ್ವರ್ ಬರ್ಚ್, ಹಳದಿ ಬೆಡ್‌ಸ್ಟ್ರಾ, ರಾಸ್ಪ್ಬೆರಿ, [[ಮಾಚಿಪತ್ರೆ|ಮಗ್‌ವರ್ಟ್]] ಮತ್ತು ''ಮೈರಿಕಾ ಗೇಲ್'' ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಜಾತಿಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. MB {{Convert|400–750|m}} ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. Østlandet ನಲ್ಲಿ, {{Convert|800|m}} ದಕ್ಷಿಣ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ, {{Convert|300–600|m}} ( {{Convert|800|m}} ನೈಋತ್ಯ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದವಾದ ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು {{Convert|180–450|m}} ಟ್ರೊಂಡೆಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ( {{Convert|700|m}} ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ, ರೋರೋಸ್ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಾಲ್ ಪುರಸಭೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ). ಮತ್ತಷ್ಟು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, MB ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ: {{Convert|100|m}} ಲೊಫೊಟೆನ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟೆರೆಲೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ {{Convert|200|m}} ನಾರ್ವಿಕ್ ನಲ್ಲಿ, {{Convert|100|m}} ಟ್ರೋಮ್ಸೋದಲ್ಲಿ, {{Convert|130–200|m}} ಟ್ರೋಮ್ಸ್‌ನ ಒಳನಾಡಿನ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಟಾಫ್‌ಜೋರ್ಡ್‌ನ ತಲೆಯ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವು ಯಾವುದೇ ಗಾತ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ - ಪೋರ್ಸಂಗರ್ ಪುರಸಭೆ ಮತ್ತು ಸೋರ್-ವರಂಜರ್ ಪುರಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, [[ಬಾರ್ಲಿ|ಬಾರ್ಲಿಯನ್ನು]] ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಆಲ್ಟಾ ಪುರಸಭೆಯ ಉತ್ತರದವರೆಗೂ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==== ಉತ್ತರ ಬೋರಿಯಲ್ ==== [[ಚಿತ್ರ:Sand_with_pines.jpg|thumb| ಕರಸ್ಜೋಕ್ ಪುರಸಭೆಯ ಪೈನ್ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹವಾಮಾನವು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭೂಖಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶೀತ ಚಳಿಗಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಉತ್ತರ ಬೋರಿಯಲ್ ವಲಯ.]] [[ಚಿತ್ರ:Övre_dividal_anjajohka.jpg|thumb| ಓವ್ರೆ ಡಿವಿಡಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ತರ ಬೋರಿಯಲ್ ಅರಣ್ಯ; ಪರ್ವತ ಬರ್ಚ್‌ನ ಶರತ್ಕಾಲದ ಬಣ್ಣದ ಎಲೆಗಳು, ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತವೆ, ಪೈನ್ ಮರವು ಅದರ ಮಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದೆ.]] ಉತ್ತರ ಬೋರಿಯಲ್ (NB) ವಲಯವು (ತೆರೆದ ಅಥವಾ ವಿರಳ ಟೈಗಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) [[ವೃಕ್ಷಗಳ ಪಟ್ಟೆ|ವೃಕ್ಷಗಳ ರೇಖೆಗೆ]] ಹತ್ತಿರವಿರುವ ವಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಆಲ್ಪೈನ್ ಅಥವಾ ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಉಪ-ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಕನಿಷ್ಠ 30 ಬೇಸಿಗೆಯ ದಿನಗಳು ಸರಾಸರಿ {{Convert|10|C}} ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು, ಸುಮಾರು ಎರಡು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ. ಮರಗಳು ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾಡು ಮತ್ತಷ್ಟು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವಷ್ಟು ದಟ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಪರ್ವತ ಅರಣ್ಯ ( ''ಫ್ಜೆಲ್ಸ್‌ಕಾಗ್'' ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. NB ವಲಯವು ನಾರ್ವೆಯ ಒಟ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಒಟ್ಟು 28% ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಫಿನ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಭಾಗವೂ ಸೇರಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪರ್ವತ ಬರ್ಚ್ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ವಲಯದ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗವು ಕೋನಿಫರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿನ ಮರದ ರೇಖೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪರ್ವತ ಬರ್ಚ್‌ನಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಡೌನಿ ಬರ್ಚ್‌ನ (ಉಪಜಾತಿಗಳು ''czerepanovii'' ), <ref>{{Cite journal|last=Taulavuori|first=K.M.J.|display-authors=etal|title=Dehardening of mountain birch (Betula pubescens ssp. czerepanovii) ecotypes at elevated winter temperatures|url=http://www.skogoglandskap.no/publikasjon/SF_3230_2800|date=2004|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110720024233/http://www.skogoglandskap.no/publikasjon/SF_3230_2800|journal=[[New Phytologist]]|volume=162|issue=2|pages=427–436|doi=10.1111/j.1469-8137.2004.01042.x|archivedate=20 July 2011|accessdate=25 December 2019}}</ref> ಒಂದು ಉಪಜಾತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಕುಬ್ಜ ಬರ್ಚ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸಬಾರದು). ಹೆಚ್ಚು ಭೂಖಂಡದ ಹವಾಮಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪ್ರೂಸ್ ಮತ್ತು ಪೈನ್ ಮರಗಳು ವೃಕ್ಷಗಳ ಸಾಲನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಆಲ್ಪೈನ್ ಸಸ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಬರ್ಚ್ ಕಾಡು {{Convert|1320|m}} ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಸ್‌ಡಾಲ್‌ಶಾರ್ನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ವೃಕ್ಷ ರೇಖೆಯಿದ್ದರೆ, ಜೋಟುನ್‌ಹೈಮೆನ್‌ನ ವೆಯೋಡಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ 1,404 ಮೀ ASL ನಲ್ಲಿರುವ ಬರ್ಚ್ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಯುವ ಏಕ ಮರವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |date=18 August 2019 |title=Norges høyestvoksende tre skaper bekymring blant forskere |url=https://www.nrk.no/innlandet/norges-hoyestvoksende-tre-skaper-bekymring-blant-forskere-1.14653798}}</ref> ಕರಾವಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಳ ಪರ್ವತಗಳಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮರದ ರೇಖೆಯು ಕೆಳಗಿರುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ತಂಪಾದ ಬೇಸಿಗೆ, ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳ ಬಳಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ (ಕರಾವಳಿ ಪರ್ವತಗಳು) ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಿಮ ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಹಿಮ ಕರಗುವುದು ತಡವಾಗುತ್ತದೆ. NB ವಲಯವು {{Convert|750–950|m}} ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. Østlandet ನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರ; {{Convert|800–1200|m}} ಮಧ್ಯ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ; ಆದರೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮರದ ರೇಖೆಯು ಸುಮಾರು {{Convert|500|m}} ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಉದ್ದವಾದ ಫ್ಜೋರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ( {{Convert|1100|m}} ಸೊಗ್ನೆಫ್‌ಜೋರ್ಡ್‌ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ). ಮತ್ತಷ್ಟು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, ಟ್ರೋಂಡೆಲಾಗ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ನಾರ್ವೆಯ ಒಳಭಾಗದ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶಗಳು NB ವಲಯದಿಂದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ, ಮರದ ರೇಖೆಯು ಸುಮಾರು {{Convert|800|m}} ಟ್ರೊಂಡೆಲಾಗ್‌ನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ amsl, {{Convert|600|m}}ರಾಣಾ ಪುರಸಭೆಯಲ್ಲಿ {{Convert|500|m}} ನಾರ್ವಿಕ್ ನಲ್ಲಿ, {{Convert|400|m}}ಟ್ರೋಮ್ಸೋದಲ್ಲಿ {{Convert|200|m}} ಕಿರ್ಕೆನೆಸ್ ಮತ್ತು {{Convert|100|m}} ಹ್ಯಾಮರ್‌ಫೆಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ (ಆಶ್ರಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ). ದೊಡ್ಡ ಫಿನ್‌ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಿಡ್ಡ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಬಹುತೇಕ ನಿಖರವಾಗಿ ಮರಗಳ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತದೆ. NB ವಲಯದ ಕೊನೆಯ ಪ್ಯಾಚ್ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು {{Convert|10|km}} ಟುಂಡ್ರಾಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಕೇಪ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ( ಸ್ಕಾರ್ಸ್‌ವಾಗ್ ಹತ್ತಿರ). ಈ ರೇಖೆಯ ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಟಂಡ್ರಾ ತರಹದವು, ಪರ್ವತ ಬಿರ್ಚ್ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶದ (ಅರಣ್ಯ ಟಂಡ್ರಾ) ಚದುರಿದ ತೇಪೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಎತ್ತರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಆಲ್ಪೈನ್ ಟಂಡ್ರಾ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಮರದ ರೇಖೆಯ ಬಳಿಯಿರುವ ಮರಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಿಮ, ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುವ ಋತುವಿನ ಹಿಮದಿಂದ ಬಾಗುತ್ತವೆ; ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಎತ್ತರವು ಕೇವಲ {{Convert|2–4|m}} . ನಾರ್ವೆಯ ಹೊರಗೆ (ಮತ್ತು ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳು), ಕೋನಿಫರ್‌ಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಬರ್ಚ್‌ನಂತಹ ಸಣ್ಣ-ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪತನಶೀಲ ಮರದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ವೃಕ್ಷಗಳ ರೇಖೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳು [[ಐಸ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್|ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು ಕಾಮ್ಟ್ಸ್‌ಚಟ್ಕಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ ಮಾತ್ರ. === ಟಂಡ್ರಾ === [[ಚಿತ್ರ:Muskus.jpg|thumb| ಡೊವ್ರೆಫ್ಜೆಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕಡಿಮೆ ಆಲ್ಪೈನ್ ಟಂಡ್ರಾದಲ್ಲಿರುವ [[ಕಸ್ತೂರಿ ದನ|ಮಸ್ಕೋಕ್ಸ್]]]] ಆಲ್ಪೈನ್ ಟಂಡ್ರಾ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಇದು ಒಟ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶದ 32% ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ (ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಮಾಯೆನ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಮಾಂಟೇನ್ ಬಿರ್ಚ್ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ (PA1110) ಸೇರಿದೆ. ಮರಗಳ ರೇಖೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಪ್ರದೇಶ (ಕಡಿಮೆ ಆಲ್ಪೈನ್) ನಿರಂತರ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ''ಸ್ಯಾಲಿಕ್ಸ್ ಗ್ಲೌಕಾ'', ''ಎಸ್. ಲನಾಟಾ'' ಮತ್ತು ''ಎಸ್. ಲ್ಯಾಪೊನಮ್'' ( {{Convert|0.5|m}} ನಂತಹ ವಿಲೋ ಜಾತಿಗಳಿವೆ. ಎತ್ತರ); ಬ್ಲೂಬೆರ್ರಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜುನಿಪರ್ ಮತ್ತು ಅವಳಿ ಹೂವುಗಳು ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಭಾಗಶಃ ಇಂದಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ. ಈ ವಲಯವು {{Convert|1500|m}} ಎತ್ತರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಜೋತುನ್‌ಹೈಮೆನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಹರ್ದಂಗರ್ವಿಡ್ಡಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ; {{Convert|1300|m}} ಪೂರ್ವ ಟ್ರೋಲ್‌ಹೈಮೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ; ಮತ್ತು ಸುಮಾರು {{Convert|800|m}} ನಾರ್ವಿಕ್ ಮತ್ತು ಲಿಂಗೆನ್ ಆಲ್ಪ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ (ಮಧ್ಯ-ಆಲ್ಪೈನ್ ಟಂಡ್ರಾ) ಸಸ್ಯಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗುತ್ತವೆ; ಪಾಚಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಹೂವುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ; ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಹಿಮದವರೆಗೆ ಹಿಮದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಸಸ್ಯಗಳು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಆವರಿಸುತ್ತವೆ. ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (ಹೈ-ಆಲ್ಪೈನ್ ಟಂಡ್ರಾ), ನೆಲವು ಬರಿಯ ಬಂಡೆಗಳು, ಹಿಮ ಮತ್ತು ಹಿಮನದಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೆಲವೇ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Nordaustlandet_(js)_2.jpg|thumb| ನಾರ್ಡಾಸ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮರುಭೂಮಿ]] [[ಚಿತ್ರ:Hurrungane,_1990.jpg|thumb| ಹುರ್ರುಂಗೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಆಲ್ಪೈನ್ ಟಂಡ್ರಾ]] ನಾರ್ವೆಯ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಹವಾಮಾನ ಕೇಂದ್ರ - ಲಸ್ಟರ್ ಪುರಸಭೆಯಲ್ಲಿರುವ ಫನಾರಕೆನ್, {{Convert|2062|m}} ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. — ಕೇವಲ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಘನೀಕರಿಸುವ ತಾಪಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ {{Convert|2.7|C}} ಆಗಿದೆ . ಆದರೂ, ಹಿಮನದಿ ಬಟರ್‌ಕಪ್ ಕೇವಲ {{Convert|100|m}} ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಗಾಲ್ಡೋಪಿಗ್ಗೆನ್ ಶಿಖರದ ಕೆಳಗೆ, ಮತ್ತು ಶಿಖರದಲ್ಲಿ [[ಪಾಚಿ|ಪಾಚಿಗಳು]] ಮತ್ತು [[ಕಲ್ಲುಹೂವು (ಲೈಕನ್‌ಗಳು)|ಕಲ್ಲುಹೂವುಗಳು]] ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಫಿನ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ನ ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ( ವರಾಂಗರ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ನಾರ್ಡ್‌ಕಿನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರಾರ್ಧ) ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶದ ಟಂಡ್ರಾ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ, ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೋಲಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ ಟಂಡ್ರಾ ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶದ (PA1106) ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಮಾಯೆನ್ ಹಿಮನದಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಟಂಡ್ರಾ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ; ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕರಡಿ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡೆಗಳಂತಹ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಮುದ್ರ ಪಕ್ಷಿ ವಸಾಹತುಗಳಿಂದ ಫಲವತ್ತಾಗಿವೆ. ಈ ಟಂಡ್ರಾವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮರುಭೂಮಿ ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶದ (PA1101) ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸ್ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗೆನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆಶ್ರಯ ಫ್ಜೋರ್ಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ; ಅವು ಬೇಸಿಗೆಯ ಅತ್ಯಧಿಕ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತುಂಬಾ ಶುಷ್ಕ ಹವಾಮಾನವು ಕಡಿಮೆ ಹಿಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಆರಂಭಿಕ ಹಿಮ ಕರಗುತ್ತದೆ . ಕಡಿಮೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಋತು ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಪದರದ ಕೆಳಗಿರುವ ಪರ್ಮಾಫ್ರಾಸ್ಟ್ ಸಾಕಷ್ಟು ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ವಾರ್ಫ್ ಬರ್ಚ್, ಕ್ಲೌಡ್‌ಬೆರಿ, ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್ ಗಸಗಸೆ ಮತ್ತು ಹೇರ್ಬೆಲ್ ಸೇರಿವೆ. ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಹವಾಮಾನವು ಸಸ್ಯವರ್ಗ ವಲಯಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |title=Fact sheet |url=http://acia.cicero.uio.no/factsheets/3_vegetation_zones.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070927093648/http://acia.cicero.uio.no/factsheets/3_vegetation_zones.pdf |archive-date=27 September 2007 |access-date=14 September 2007 |website=uio.no}}</ref> == ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು == ತೈಲ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೀನು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ನಾರ್ವೆಯು ಫೆರಿಕ್ ಮತ್ತು ಫೆರಿಕ್ ಅಲ್ಲದ ಲೋಹದ ಅದಿರುಗಳ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಿಂದೆ ಶೋಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದವು ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ದರ್ಜೆಯ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚದಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳ ಗಣಿಗಳು ಈಗ ನಿಷ್ಫಲವಾಗಿವೆ. ಯುರೋಪಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಟೈಟಾನಿಯಂ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ನೈಋತ್ಯ ಕರಾವಳಿಯ ಬಳಿ ಇವೆ. ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾರ್ವೆಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ [[ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್|ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ]], [[ತಾಮ್ರ]], [[ನಿಸರ್ಗಾನಿಲ|ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ]], ಪೈರೈಟ್‌ಗಳು, [[ನಿಕಲ್]], [[ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು]], [[ಸತುವು|ಸತು]], [[ಸೀಸ]], [[ಮೀನು]], ಮರದ ದಿಮ್ಮಿ ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸೇರಿವೆ. == ಭೂ ಬಳಕೆ == [[ಚಿತ್ರ:Orland6.jpg|thumb| ಟ್ರೋಂಡ್‌ಹೈಮ್ಸ್‌ಫ್ಜೋರ್ಡ್ ಬಳಿಯ ಕರಾವಳಿ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶ.]] [[ಚಿತ್ರ:Utsira_utsyn5.jpg|thumb| ಉತ್ಸಿರಾದಲ್ಲಿನ ಕರಾವಳಿ ಹೀತ್, ಸ್ಥಳೀಯವಲ್ಲದ ಕೋನಿಫರ್‌ಗಳಿಂದ ಭಾಗಶಃ ಮರು ಅರಣ್ಯೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ.]] ನಾರ್ವೆಯ 3.3% ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೃಷಿಯೋಗ್ಯ ಭೂಮಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ 0% ಶಾಶ್ವತ [[ಬೆಳೆ|ಬೆಳೆಗಳು]] ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> 1993 ರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ನಾರ್ವೆಯ [[ನೀರಾವರಿ|ನೀರಾವರಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು]] ಸುಮಾರು {{Convert|970|km2|sqmi|abbr=on}} ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ . <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:Citation needed|<span title="This claim needs references to reliable sources. (December 2023)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ</span>]]'' &#x5D;</sup> ಭೂಪ್ರದೇಶದ 38% ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ; 21% ಕೋನಿಫರ್ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು 17% [[ಪರ್ಣಪಾತಿ|ಪತನಶೀಲ ಕಾಡುಗಳಿಂದ]] ಆವೃತವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |title=Boreal Forests of the World - NORWAY - FORESTS AND FORESTRY |url=http://www.borealforest.org/world/world_norway.htm |website=www.borealforest.org }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಉಳಿದ ಭೂಮಿ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಹೀತ್‌ಗಳು (46%), ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು (6.3%), ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳು (5.3%), ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳು (1.1%) ನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಪುಸ್ತಕ |title=Nasjonalatlas for Norge: Vegetasjon |publisher=Statens Kartverk |year=1999 |isbn=9788290408263 |editor-last=Moen |editor-first=Asbjørn |editor-last2=Lillethun |editor-first2=Arvid}}</ref> ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಮಾನವ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ. 2008 ರಲ್ಲಿ, ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ ನಾರ್ವೆ ( {{Lang|no|Miljøstatus}} ) ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಭೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |title=Statistics |url=http://www.miljostatus.no/Tema/Naturomrader/Arealbruk/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090311170032/http://www.miljostatus.no/Tema/Naturomrader/Arealbruk/ |archive-date=11 March 2009 |access-date=17 December 2008 |website=miljostatus.no}}</ref> == ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಗಳು == [[ಚಿತ್ರ:Canyon_in_Rohkunborri_National_Park.jpg|right|thumb| ಕಳೆದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ರೋಹ್ಕುನ್‌ಬೊರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿರುವ ಸೋರ್ಡಾಲೆನ್ ಕಣಿವೆ.]] [[ಚಿತ್ರ:Norden_pop_density.gif|thumb| [[ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್]] ಮತ್ತು ಕೆಲವು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ನಾರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.]] ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು, ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ [[ಮಾಲಿನ್ಯ]], ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಷ್ಟ, ಟ್ರಾಲರ್‌ಗಳಿಂದ ತಣ್ಣೀರಿನ ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ, ಮತ್ತು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಮೂಲಕ ಕಾಡು ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುವ ಸಾಲ್ಮನ್ ಮೀನು ಸಾಕಣೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೀನುಗಳ ಡಿಎನ್‌ಎ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ನಾರ್ವೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಆಮ್ಲ ಮಳೆಯು ಸರೋವರಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಸೋರ್ಲ್ಯಾಂಡೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಡು ಸಾಲ್ಮನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದೆ. ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, 1980 ರಿಂದ 2003 ರವರೆಗೆ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲ ಮಳೆಯು 40% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |date=27 March 2006 |title=Sur Nedbør |trans-title=Acid Rain |url=http://www.miljostatus.no/templates/themepage____2149.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070630085523/http://miljostatus.no/templates/themepage____2149.aspx |archive-date=30 June 2007 |access-date=28 December 2019 |website=Miljøstatus i Norge [Environmental Status in Norway] |language=no}}</ref> ಮತ್ತೊಂದು ಕಳವಳವೆಂದರೆ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವನೀಯ ಹೆಚ್ಚಳ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹವಾಮಾನ ಮಾದರಿಗಳು <ref>{{Cite web |date=27 December 2006 |title=Norges klima om 50–100 år |trans-title=Norway's climate in 50–100 years |url=http://www.miljostatus.no/templates/PageWithRightListing____2326.aspx |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070313113157/http://www.miljostatus.no/templates/PageWithRightListing____2326.aspx |archive-date=13 March 2007 |access-date=28 December 2019 |website=Miljøstatus i Norge [Environmental Status in Norway] |language=no}}</ref> ಮಳೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಬಗ್ಗೆ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಯಾಗುವ ಬಗ್ಗೆ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಇದು ಭೂಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರವಾಹಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಚಳಿಗಾಲವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸೌಮ್ಯವಾಗಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ [[ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ|ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿನ]] ಸಮುದ್ರ-ಇಬ್ಬನಿಯ ಹೊದಿಕೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕರಗಬಹುದು, ಇದು ಸ್ವಾಲ್ಬಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಮಕರಡಿಯ ಉಳಿವಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಭೂಮಂಡಲ ಮತ್ತು ಜಲಚರ ಪ್ರಭೇದಗಳೆರಡೂ ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಇದು ಈಗಾಗಲೇ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ; ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಕೆಂಪು ಜಿಂಕೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಡುತ್ತಿದೆ, 2008 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮೂಸ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಂಪು ಜಿಂಕೆಗಳು (35,700) ಕಂಡುಬಂದವು. <ref>{{Cite web |last=Holmemo |first=Agnete Daae-Qvale |date=19 March 2009 |title=Hjortebestand i vill vekst |url=http://www.nrk.no/programmer/radio/norgesglasset/1.6532923 |website=nrk.no}}</ref> ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮೊದಲೇ ಬರುತ್ತಿವೆ; ಮರಗಳು ಮೊದಲೇ ಎಲೆ ಬಿಡುತ್ತಿವೆ; ಟ್ರೋಮ್ಸ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ [[ಮ್ಯಾಕರಲ್|ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್]] ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೊಸ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಆಗಮಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ನಾರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. <ref>{{Cite web |date=22 February 2007 |title=Impacts in Norway |url=http://www.environment.no/templates/PageWithRightListing.aspx?id=2320 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928083031/http://www.environment.no/templates/PageWithRightListing.aspx?id=2320 |archive-date=28 September 2007 |access-date=28 December 2019 |website=State of the Environment in Norway}}</ref> ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ನರು ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಂತಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, <ref>[http://www.aftenposten.no/nyheter/miljo/article1822401.ece Flere bekymret over oppvarming], Aftenposten, 6 June 2007, retrieved 11 June 2007. {{In lang|no}}</ref> ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೆ ಇದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಸಂಭಾವ್ಯ ಲಾಭಗಳೊಂದಿಗೆ. <ref>{{Cite news |last=Sheridan |first=Barrett |date=16 April 2007 |title=Learning to Live with Global Warming |url=http://www.msnbc.msn.com/id/17952360/site/newsweek/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20070418004809/http://www.msnbc.msn.com/id/17952360/site/newsweek/ |archive-date=18 April 2007 |access-date=25 December 2019 |work=Newsweek |via=MSNBC}}</ref> === ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು === ನಾರ್ವೆ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳಿಗೆ ಪಕ್ಷವಾಗಿದೆ:   == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಮೂಲಗಳು == * Tollefsrud, J.; Tjørve, E.; Hermansen, P.: ''Perler i Norsk Natur - En Veiviser''. Aschehoug, 1991.  [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/82-03-16663-6|82-03-16663-6]] * Gjærevoll, Olav. "Plantegeografi". Tapir, 1992.  [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/82-519-1104-4|82-519-1104-4]] * Moen, A. 1998. ''Nasjonalatlas for Norge: Vegetasjon.'' Statens Kartverk, Hønefoss.  [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/82-90408-26-9|82-90408-26-9]] * Norwegian Meteorological Institute ([https://web.archive.org/web/20051001061359/http://met.no/observasjoner/index.html]). * Bjørbæk, G. 2003. ''Norsk vær i 110 år.'' N.W. DAMM & Sønn.  [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/82-04-08695-4|82-04-08695-4]] * Førland, E.. ''Variasjoner i vekst og fyringsforhold i Nordisk Arktis''. Regclim/Cicerone 6/2004. * University of Oslo. ''Almanakk for Norge'' Gyldendal fakta.  [[ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದರ್ಜೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಸಂಖ್ಯೆ|ISBN]]&nbsp;[[Special:BookSources/82-05-35494-4|82-05-35494-4]] == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://web.archive.org/web/20001002184516/http://www.ssb.no/english/subjects/ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ನಾರ್ವೆ] * [https://web.archive.org/web/20061103073715/http://www.ngu.no/index.asp NGU - ನಾರ್ವೆಯ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ] * [https://web.archive.org/web/20051027223104/http://met.no/english/climate/index.html ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್ ಹವಾಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆ: ನಾರ್ವೆಯ ಹವಾಮಾನ] * [http://odin.dep.no/odin/engelsk/norway/environment/032005-990402/index-dok000-b-f-a.html ನಾರ್ವೆಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ನಾರ್ವೆ ಭೂಗೋಳ]] 6ei3a7a32q4jvuyuen8zt7z5neh7j8v 0 176748 1370982 1347986 2026-03-31T16:15:50Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370982 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | bgcolour = lightgray | name = ಜುಬಿನ್ ಗಾರ್ಗ್ | image = File:Zubin Garg Live performance (cropped).jpg | caption = ೨೦೨೫ರಲ್ಲಿ ಜುಬಿನ್ ಗಾರ್ಗ್ | image_size = 300px | birth_date = {{Birth date|1972|11|18}} | background = solo_singer | birth_name = ಜುಬಿನ್ ಬೋರಠಾಕೂರ್ | alias = {{hlist|ಗೋಲ್ಡಿ<ref>{{cite web|last=Goswami|first=Darshana|title=The wonder boy called Goldie|website=Thumbprint NE|date=2025-09-22|url=https://thumbprintmag.in/single_post.php?id=the-wonder-boy-called-goldie|access-date=2025-09-22}}{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>|ಅಸ್ಸಾಂನ ಹಾರ್ಟ್‌ಥ್ರೋಬ್|ಲೂಯಿಟ್ ಕಂಠ|ಹೆಮ್ಮಿಂಗ್ ಸಮ್ರಾಟ್|ಜುಬಿನ್ ದಾ<ref>{{cite news |last1=Baruah |first1=Sukrita |date=19 September 2025 |title=Zubeen da, voice of a generation, who listened to his own conscience|url=https://indianexpress.com/article/india/zubeen-da-voice-of-a-generation-who-listened-to-his-own-conscience-10259892/ |work=The Indian Express |access-date=20 September 2025}}</ref>|ಸೋನಟಿ}} | birth_place = ತುುರಾ, [[ಮೆಘಾಲಯ]], [[ಭಾರತ]] {{flagicon|IND}} | death_date = {{Death date and age|2025|09|19|1972|11|18}} | death_place = ಸಿಂಗಾಪುರ ಜನರಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಬುಕಿತ್ ಮೆರಾ, ಸಿಂಗಾಪುರ {{flagicon|Singapore}}<ref>{{cite web|title=Singer Zubeen Garg died in Singapore while swimming, not during scuba diving: report|website=The Hindu|date=2 Oct 2025|url=https://www.thehindu.com/news/national/singer-zubeen-garg-died-in-singapore-while-swimming-not-during-scuba-diving-report/article70117336.ece/|access-date=5 Oct 2025}}</ref><ref>{{cite news |title=Zubeen Garg is No More – Pratidin Time |url=https://www.pratidintime.com/latest-assam-news-breaking-news-assam/zubeen-garg-is-no-more-10479313 | access-date=19 September 2025 |work=Pratidin Time |date=19 September 2025 |language=en}}</ref> | genre = {{hlist|ಅಸ್ಸಾಮಿ ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು|[[ರಾಕ್ ಸಂಗೀತ]]|[[ಬಿಹು]]|ಚಿತ್ರಸಂಗೀತ|ಭಾರತೀಯ ಜನಪದ ಸಂಗೀತ}} | occupation = {{hlist|ಗಾಯಕ|ಹಿಂದಿಗಾಯಕ|ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ|ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ|ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ|ಚಿತ್ರನಟ|ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ|ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ|ವಾದಕ|ಕವಿ|ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ}} | instrument = {{hlist|ಕೀಬೋರ್ಡ್|ಗಿಟಾರ್|ತಬಲಾ|ಮ್ಯಾಂಡೋಲಿನ್|ಢೋಲ್|ಪರ್ಕಷನ್}} | nationality = {{flagicon|IND}} ಭಾರತೀಯ | ethnicity = [[ಅಸ್ಸಾಮಿ ಜನರು|ಅಸ್ಸಾಮಿ]] | label = {{hlist|ಎನ್.ಕೆ. ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್|ಸೋನಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್|ಮ್ಯಾಗ್ನಾಸೌಂಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್|ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ರೂಪ್|ಟೈಮ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್|ಟಿ-ಸೀರೀಸ್|ಝೀ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಕಂಪನಿ|ಏರೋಸ್ ನೌ|ಸಾರೇಗಮಾ|ಎಸ್.ವಿ.ಎಫ್.|ಸುರಿಂದರ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್|ಇಸ್ಕೇ ಮೂವೀಸ್|ಇಕೋ ಮ್ಯೂಸಿಕ್|ಧ್ವನಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್|ಜುಬಿನ್ ಗಾರ್ಗ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್|ಅಪೂನ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್|ಎ.ಸಿ. ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ|ಜಾಲಿವುಡ್ ನೌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್}} | years_active = 1992 – 2025 | spouse = ಗರಿಮಾ ಶಾಖ್ಯಾ ಗಾರ್ಗ್ | work = [[ಜುಬಿನ್ ಗಾರ್ಗ್ ಅವರ ಹಾಡುಗಳ ಪಟ್ಟಿ]] }} '''ಜುಬಿನ್ ಗಾರ್ಗ್''' ({{Lang-en|Zubeen Garg}}; ೧೮ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೭೨ – ೧೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫) [[ಅಸ್ಸಾಂ]], [[ಭಾರತ]]ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ [[ಗಾಯಕ]]ರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು [[ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ]], [[ಗೀತ ರಚನೆಕಾರ]], [[ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ]], [[ಚಿತ್ರನಟ]], ನಿರ್ಮಾಪಕ, [[ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ]], ವಾದ್ಯಕಾರ, [[ಕವಿ]] ಮತ್ತು [[ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ]]ರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="xobdo">{{cite web | url=http://www.xobdo.org/asm/%E0%A6%9C%E0%A7%81%E0%A6%AC%E0%A6%BF%E0%A6%A8%20%E0%A6%97%E0%A6%BE%E0%A7%B0%E0%A7%8D%E0%A6%97 | title=ಜುಬಿನ್ ಗಾರ್ಗ್ | publisher=xobdo.org | accessdate=19 January 2013 }}{{Dead link|date=ನವೆಂಬರ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅವರು ಅಸ್ಸಾಮಿ, ಹಿಂದಿ, ಬಂಗಾಳಿ, ಬೋಡೋ, ರಾಜಬಂಶಿ, ನೆಪಾಳಿ, ಭೋಜ್‌ಪುರಿ, ಉರ್ದು, ಒರಿಯಾ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳಂ, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೪೦ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದರು. ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಆಲ್ಬಮ್ ''ಅನಾಮಿಕಾ'' ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.<ref name="futuresounds">{{cite web | url=http://www.futuresounds.in/store/anamika/ | title=Zubeen's debut album Anamika | publisher=futuresounds.com | accessdate=4 September 2015}}</ref> ಆ ನಂತರ ಅವರು ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಗೀತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.<ref name="onlinesivasagar">{{cite web | url=http://onlinesivasagar.com/music/zubeen-garg.html | title=About Zubeen Garg | publisher=onlinesivasagar.com | accessdate=19 January 2013 | archive-date=7 ಜೂನ್ 2009 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090607014040/http://onlinesivasagar.com/music/zubeen-garg.html | url-status=dead }}</ref> ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ''ಶುಧು ತುಮಿ''ಗೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. [[ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ]] ''ಗ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟರ್''ನ ''ಯಾ ಅಲಿ'' ಗೀತೆಗೆ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ''ಗ್ಲೋಬಲ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಅವಾರ್ಡ್'' ಮತ್ತು ''ಸ್ಟಾರ್ಡಸ್ಟ್ ಅವಾರ್ಡ್''ಗಳಲ್ಲಿ ''ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ'' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಖಾಸಿ ಚಿತ್ರ ''Echoes of Silence'' ಗೆ ಅವರು [[ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಪಡೆದರು.<ref name="gomolo">{{cite web | url=http://www.gomolo.com/awards-won-by-zubeen-garg/6236 | title=Awards won by Zubeen Garg | publisher=gomolo.com | accessdate=4 September 2015 | archive-date=8 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015 | archive-url=https://web.archive.org/web/20151008042606/http://www.gomolo.com/awards-won-by-zubeen-garg/6236 | url-status=dead }}</ref> ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಅಸ್ಸಾಮಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಧಾರೆಯನ್ನು ತಂದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ "ರೆನೆಸಾನ್ಸ್ ಅಸ್ಸಾಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ" ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೨೪ರಲ್ಲಿ [[ಮೆಘಾಲಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ವು ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಿ.ಲಿಟ್ ಪದವಿ ನೀಡಿತು. ೨೦೨೫ರಲ್ಲಿ ಭೂಪೇನ್ ಹಜಾರಿಕಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಜುಬಿನ್ ಗಾರ್ಗ್ ಬಹು ವಾದ್ಯಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಢೋಲ್, ಗಿಟಾರ್, ಕೀಬೋರ್ಡ್, ತಬಲಾ, ಮ್ಯಾಂಡೋಲಿನ್, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಮೊದಲಾದ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಸ್ಸಾಂನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಬಳ ಪಡೆಯುವ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ೩೩ ವರ್ಷಗಳ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅವರು ೪೦ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೩೮,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite news|title=Thousands of fans bid adieu to Zubeen at Guwahati stadium|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/singer-zubeen-gargs-body-arrives-at-guwahati-airport-thousands-gather-to-get-last-glimpse/article70076293.ece|access-date=23 September 2025|work=[[The Hindu]]|date=21 September 2025}}</ref> ೧೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ರಂದು ಸಿಂಗಾಪುರದಲ್ಲಿ ಜುಬಿನ್ ಗಾರ್ಗ್ ನಿಧನರಾದರು. == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == {{Commons category|Zubeen Garg|ಜುಬಿನ್ ಗಾರ್ಗ್}} * {{Facebook|ZUBEENsOFFICIAL}} * {{Twitter|zubeengarg1}} * {{IMDb name|0958276}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} ndwpd2wmgo8hz3u5ia5ycw87mmyaa1b 0 177370 1370968 1346838 2026-03-31T12:15:59Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370968 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ]] '''ಚೈನದ ಪಾಕ ಪದ್ದತಿ''' [[File:Chinese cuisine.jpg|thumb|ಚೈನಾದ ಪಾಕ ಪದ್ದತಿ]] ಚೀನೀ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಬಂದ [[ಚೀನಾ|ಚೀನೀ]] ಜನರ ಪಾಕ ಪದ್ದತಿಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಚೀನೀ ವಲಸಿಗರು ಮತ್ತು ದೇಶದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅಭಿರುಚಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಚೀನೀ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಅದರಾಚೆಗಿನ ಇತರ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಅಕ್ಕಿ, ಸೋಯಾ ಸಾಸ್, ನೂಡಲ್ಸ್, ಚಹಾ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಟೋಫು ಕೂಡ ಚೀನೀ ಆಹಾರದ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರಗಳಾಗಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಚಾಪ್‌ಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೋಕ್ಸ್‌ನಂತಹ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ಇವುಗಳನ್ನು ಈಗ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಕಾಣಬಹುದು.<ref>{{cite web | title=Chinese Soup - Lists, Varieties and Menu | url=https://www.chinahighlights.com/travelguide/menu/soup-menu.htm | access-date=2025-12-25 | archive-date=2026-01-17 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260117042936/https://www.chinahighlights.com/travelguide/menu/soup-menu.htm | url-status=dead }}</ref> ==ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳು== ಚೀನೀ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಗಳು ಚೀನೀ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯೆಂದರೆ ಕ್ಯಾಂಟೋನೀಸ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ, ಶಾಂಡೊಂಗ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ, ಜಿಯಾಂಗ್ಸು ಪಾಕಪದ್ಧತಿ (ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹುವಾಯಾಂಗ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ) ಮತ್ತು ಸಿಚುವಾನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ. ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಲಭ್ಯತೆ, ಹವಾಮಾನ, ಭೌಗೋಳಿಕತೆ, ಅಡುಗೆ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯಂತಹ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಈ ಶೈಲಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ==ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರಗಳು== ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರಗಳು: ಅಕ್ಕಿ, ಬ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ನೂಡಲ್ಸ್ ಚೀನೀ ಪೂರ್ವಜರು ಸುಮಾರು 8,000 ರಿಂದ 9,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ರಾಗಿ, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರವಾದ ಗೋಧಿ, ಇನ್ನೂ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಧಾನ್ಯಗಳು ಜನರಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವು. ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಚೀನೀ ಜನರು ಹೊಸ ಆಹಾರಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಮಾಂಸ ವಿರಳವಾಗಿತ್ತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಜನರು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ನೂಡಲ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಿದರು<ref>{{cite web | title=Best Traditional Chinese Dishes: 15 Must-Try China Foods | url=https://www.chinahighlights.com/travelguide/chinese-food/eight-chinese-dishes.htm }}</ref>. ಅವರು ಸೋಯಾಬೀನ್ ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಸೇರಿಸಿದರು. ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪಾನೀಯಗಳು, ತಂಪು ಪಾನೀಯಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{cite web | title=Chinese Soup - Lists, Varieties and Menu | url=https://www.chinahighlights.com/travelguide/menu/soup-menu.htm | access-date=2025-12-25 | archive-date=2026-01-17 | archive-url=https://web.archive.org/web/20260117042936/https://www.chinahighlights.com/travelguide/menu/soup-menu.htm | url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web | title=Best Traditional Chinese Dishes: 15 Must-Try China Foods | url=https://www.chinahighlights.com/travelguide/chinese-food/eight-chinese-dishes.htm }}</ref> <ref>{{cite web | title=Traditional Chinese dairy products | date=14 January 2014 | url=https://chinafoodingredients.com/2014/01/14/traditional-chinese-dairy-products/ }}</ref> <ref>{{cite web | title=Authentic Chinese Soup Recipes | date=3 November 2025 | url=https://omnivorescookbook.com/authentic-chinese-soup-recipes/ }}</ref> ==ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು== [[File:Double skin milk.jpg|thumb|ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನ]] ಹಿಂದಿನ ರಾಜವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನಿಯರು ಹಾಲು ಮತ್ತು ಇತರ ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಹಸುಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕುಮಿಸ್ (ಹುದುಗಿಸಿದ ಕುದುರೆ ಹಾಲು) ಅಥವಾ ಮೇಕೆ ಹಾಲು. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಕುಮಿಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref>{{cite web | title=Traditional Chinese dairy products | date=14 January 2014 | url=https://chinafoodingredients.com/2014/01/14/traditional-chinese-dairy-products/ }}</ref> ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಚೀನಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹರಡುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಅನೇಕ ಚೀನೀ ಅಡುಗೆಯವರು ಹಾಲನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂದು, ಚೀನಾದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗುವಾಂಗ್‌ಡಾಂಗ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ "ಡಬಲ್ ಸ್ಕಿನ್ ಮಿಲ್ಕ್" ಸಿಹಿತಿಂಡಿ, ಯುನ್ನಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಜ್ಜುವ (ಪೇರಳೆ ಕೇಕ್) ಚೀಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ವಿಂಗ್‌ಹೈ ಮತ್ತು ಕ್ಸಿನ್‌ಜಿಯಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊಝಾಪು. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಡೈರಿ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳಿವೆ. ==ಚೈನೀಸ್ ಸೂಪ್‌ಗಳು== [[File:Chinese soup2010.jpg|thumb|ಚೈನದ ಸೂಪು]] ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಸೂಪ್‌ಗಳನ್ನು (ಚೈನೀಸ್: 湯/汤 ಟ್ಯಾಂಗ್) ತಣ್ಣನೆಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೀನಾದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಸೂಪ್ ಅನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಟ್ರೀಗಳ ನಡುವೆ, ಶೆಲ್‌ಫಿಶ್ ತಿಂಡಿ ಅಥವಾ ಹಣ್ಣಿನ ಸಲಾಡ್‌ಗಿಂತ ಮೊದಲು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೊಂಟನ್ ಸೂಪ್, ಹರ್ಬಲ್ ಚಿಕನ್ ಸೂಪ್, ಹಾಟ್ ಅಂಡ್ ಸೋರ್ ಸೂಪ್, ವಿಂಟರ್ ಎಗ್‌ಗ್ಲ್ಯಾಂಟ್ ಸೂಪ್ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನೀ ಸೂಪ್‌ಗಳಿವೆ.<ref>{{cite web | title=Authentic Chinese Soup Recipes | date=3 November 2025 | url=https://omnivorescookbook.com/authentic-chinese-soup-recipes/ }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಕ== {{reflist}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫]] jjx8axecivk6i1luohdk6ee0zpckl41 0 177392 1371050 1333699 2026-04-01T08:50:13Z VASANTH S.N. 728 1371050 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೫ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]] ಗಂಭೀರವಾದ ಗೃಹಯುದ್ಧದ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಇಳಂ ಮುಕ್ತಿಯ ಹುಲಿ ಸಂಘಟನೆ ([[ಎಲ್.ಟಿ.ಟಿ.ಇ.|ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ]]) ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿತು. ಈ ಹಿಂಸಾಚಾರವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದು, ಅನೇಕ ತಮಿಳು ನಾಗರಿಕರು ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಗಳು, ಅಪಹರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾದರು. ಗ್ರಾಮಗಳು ನಾಶವಾಗಿದ್ದು, ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳನ್ನು ತೊರೆದು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ದಶಕದ ಹಿಂಸಾಚಾರವು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಿತು. == 1990 == * 1990ರ ಜೂನ್ 20ರಂದು, ಅಂಪಾರೆ ಯಾದ ಆ್ಯಂಪರೈ ಕಾಲ್ಮುನಾಯ್ ಕಚೇರಿ‌ನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೇನೆ ಬಂಧಿಸಿದ್ದ 3,000 ತಮಿಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಮಿಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.<ref>"CHAPTER 9: THE EAST: LOOKING BACK". UTHR(J). 10 September 1990.</ref> * 1990ರ ಜೂನ್ ಅಂತ್ಯದಷ್ಟರಲ್ಲಿ, ಕಾಲ್ಮುನಾಯ್ ಶರಣಾರ್ಥಿ ಶಿಬಿರದ ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಕಿ, ಗ್ರಾಮ ಸೇವಕರ ಬಳಿ ಆಹಾರ ಕೇಳಲು ಹೋಗಿದ್ದಾಗ, ಸೇನೆ ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆಸಿತು. * ಬಂಡಾಯಪರ NESOHR ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 1990ರ ಆಗಸ್ಟ್ 11ರಂದು, ಅಂಪಾರೆ ಯಾದ ಕಾಲ್ಮುನಾಯ್ ಗ್ರಾಮದಿಂದ 25 ತಮಿಳು ಯುವಕರನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೇನೆ ಕರೈತಿವು ಸೇನಾ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿತು. ಮುಂದಿನ ದಿನ, ಯುವಕರನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಬಂದ ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ರಸ್ತೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ನಂತರ ಸೈನಿಕರು ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪು ಆಗಮಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಸಂಬಂಧಿಕರ ನಡುವಿನ ಯುವತಿಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ ಹತ್ತಿರದ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮಾಡಿ ಕೊಂದರು.<ref>Massacres of Tamils, 1956-2008. Chennai: Manitham Publishers. 2009. pp. 127–128. ISBN 978-81-909737-0-0.</ref> * 1990ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9ರಂದು, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೇನೆ ಸಾತುರ್ಕೊಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 184 ತಮಿಳು ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿತು.<ref>"The massacre at Sathurukondan: 9th September 1990 – Report 8". UTHR. Retrieved 8 September 2011</ref><ref> "Chapter 45: War continues with brutality". Asia Times. Archived from the original on 4 December 2018. Retrieved 8 September 2011</ref><ref>"Batticaloa massacre victims remembered". Tamilnet. Retrieved 8 September 2011</ref> ಏಕೈಕ ಬದುಕು ಉಳಿದ ಸಾಕ್ಷಿದಾರ K. ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್ ಬಂಡಾಯಪರ ತಮಿಳು ನೆಟ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ, ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ವೇಳೆ, ಸಿಂಹಳ ಸೈನಿಕರು ಎರಡು ಗರ್ಭಿಣಿ ತಮಿಳು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನಗ್ನಗೊಳಿಸಿ ಅವರ ತೊಡೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ತೊಲೆ ತೆಗೆದು ಗುಂಡಿಗೆ ಎಸೆದು ಕೊಂದರು. ಸಾಕ್ಷಿದಾರನು ನಗ್ನಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅನೇಕ ತಮಿಳು ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು, ಅಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾಚಾರಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ವಿವರಿಸಿದರು. ನಂತರ ಸೈನಿಕರು ಅವರ ತೊಡೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ಮೂವರು ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಕುವೆಗೆ ಎಸೆದರು. ಎಲ್ಲಾ ಶವಗಳನ್ನು ನಂತರ ಕುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟರು.<ref>TamilNet. "TamilNet". www.tamilnet.com. Retrieved 18 April 2023.</ref> ==1991 == * 1991ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೇನೆ 26 ವರ್ಷದ ತಮಿಳು ತರಬೇತಿ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ತಂಗಿಯ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆಸಿತು.<ref>"Welcome to UTHRJ: Report 13, Chapter 4". uthr.org. Retrieved 18 April 2023</ref> * 1991ರ ಜೂನ್ 12ರಂದು, ಕೊಕ್ಕಡ್ಡಿಚೋಲೆದಲ್ಲಿ ಭೂಸುರಂಗ ಸ್ಫೋಟದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೇನೆ ಕನಿಷ್ಠ 123 ತಮಿಳು ನಾಗರಿಕರನ್ನು—including ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು—ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿತು. ಹತ್ಯಾಕಾಂಡದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆರು ತಮಿಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೂ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆದಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರಿಯರು ಇದ್ದರು.<ref>"Welcome to UTHRJ: Report 8, Chapter 3". uthr.org. Retrieved 18 April 2023</ref> ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಾಕ್ಷಿದಾರನು, ಯುವತಿ ಸಿಂಹಳ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಹಲ್ಲೆಯಾದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದನು.<ref>Massacre in the east – Tamil Times, July 1991, p5</ref> ಮತ್ತೊಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಯುವತಿ ಹಿರಿಯ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಮನೆಗೆ ಶರಣಾಗೊಂಡು, ಆಕೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ತನ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಸೈನಿಕರಿಗೆ ನೀಡಿದಳು. ಆದರೂ, ಸೈನಿಕರು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆಸಿದರು.<ref> "Kokaddicholai massacre: 82 Tamils were killed". tamilcanadian.com. 12 June 1991. Archived from the original on 14 April 2016</ref> == 1992 == * 1992ರ ನವೆಂಬರ್ 14ರಂದು, ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿದ್ದ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೈನಿಕರು ಬಟ್ಟಿಕಲೋವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಐತಯುಮಲೈ ಗ್ರಾಮದಿಂದ 4–5 ತಮಿಳು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸೇನಾ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ವಿಚಾರಣೆಗೆಂದು ತಂದ ನಂತರ, ಎಲ್ಲಾ ಅವರ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆಸಿದರು.<ref>"Welcome to UTHRJ: Report 11, Chapter 3". uthr.org. Retrieved 18 April 2023</ref> * 1992ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಬಟ್ಟಿಕಲೋವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಲ್ಲುಮಲೈನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೇನೆ ಯುವ ತಮಿಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ರೌಂಡ್ ಅಪ್ ವೇಳೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆಸಿತು. ಈ ಅತ್ಯಾಚಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 13 ಸೈನಿಕರನ್ನು ನಂತರ ಅಧಿಕಾರಿ ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವರಿಗೆ ಯಾವ ವಿಧದ ಶಿಸ್ತು ಕ್ರಮವಿತ್ತೆಯೋ ತಿಳಿಯದು.<ref>Amnesty International – SRI LANKA – An assessment of the human rights situation Feb 1993, p5</ref> == 1993 == * 1993ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೇನೆ ಟ್ರಿಂಕೊಮಾಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ಲಾಂಟೈನ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಸೇನಾ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಿಲ್ಲೈ ಎಂಬ ತಮಿಳು ಮಹಿಳೆಯ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆಸಿತು.<ref> Amnesty International, August 1996 – SRI LANKA Wavering commitment to human rights, p19</ref> == 1994 == ಅ್ಯಾಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ 1994ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೇನೆ ತಮಿಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆಸಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವರದಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿತು.<ref> Amnesty International, August 1996 – SRI LANKA Wavering commitment to human rights, p18</ref> == 1995 == * 1995ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, ಬಟ್ಟಿಕಲೋವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೂಮಚ್ಚೋಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಯಾಂಕಡ್ಡು ಗ್ರಾಮದ ತಮಿಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ, ತಾಂಡವವೆಲಿ ಸೇನಾ ಶಿಬಿರದ ಮೇಲೆ ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರತೀಕಾರವಾಗಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೇನೆ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆಸಿತು. * ಅ್ಯಾಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ, 1995ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಪುನರಾರಂಭವಾದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೈನಿಕರು ತಮಿಳುಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.<ref>Amnesty International, August 1996 – SRI LANKA Wavering commitment to human rights, p18</ref> * 1995ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಇಬ್ಬರು ಸೇನಾ ಮಾಹಿತಿಗಾರರು ತಮ್ಮ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳ ಮುಂದೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪಿಲ್ಲೈ ಎಂಬ ತಮಿಳು ಮಹಿಳೆಯ ಮೇಲೆ ಟ್ರಿಂಕೊಮಾಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವು 1993ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಂಟೈನ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಸೇನಾ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಹಿಂದಿನ ಅತ್ಯಾಚಾರದ ಪ್ರತೀಕಾರವೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. * 1995ರ ಮೇ 11ರಂದು, ಬಟ್ಟಿಕಲೋವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರುಂಕಲಡಿಚೇನೈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೇನೆ ಎರಡು ತಮಿಳು ಬಾಲಕಿಯರ—ಸಮಿತಾಂಬಿ ಪಾತ್ಮಿನಿ (18) ಮತ್ತು ವೈರಾಮುತು ವಿಜಯ (17)—ಮೇಲೆ, ಅವರ ಪುರುಷ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ ನಂತರ, ಅತ್ಯಾಚಾರ ನಡೆಸಿತು. 1995ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ತಮಿಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಸೇನೆಯು ನಡೆಸಿದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅತ್ಯಾಚಾರಗಳು ಚೆಟ್ಟಿರ್ಕುಡಿಯಿರುಪ್ಪು (4 ಪ್ರಕರಣಗಳು), ಕೊರಾಕಲ್ಲಿಮಡು (1), ಪೆಥಲೈ (2) ಮತ್ತು ಮತ್ಪಂದಾತೋಲಿಚ್ಚೋಲೆ (9) ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿವೆ.<ref>"Welcome to UTHRJ, Sri Lanka : Bulletin No.6". uthr.org. Retrieved 18 April 2023</ref> =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= {{reflist}} gtv49obmgmov6637lxjg5c9chccofz2 0 177822 1371004 1349785 2026-04-01T00:10:05Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371004 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement | name = Thiruvail | native_name = {{PAGENAME}} | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = village | image_skyline = Dakshina Kannada in Karnataka (India).svg | image_alt = | image_caption = ತಿರುವೈಲು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ | pushpin_map = <!--India Karnataka--> | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = Location in Karnataka, India | coordinates = {{coord|12.916|N|74.906|E|display=inline,title}} | subdivision_type = Country | subdivision_name = {{flag|India}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|State]] | subdivision_name1 = [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | subdivision_type2 = [[List of districts of India|District]] | subdivision_name2 = [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] | established_title = <!-- Established --> | established_date = | founder = | named_for = | parts_type = [[Taluka]]s | parts = ಮಂಗಳೂರು | government_type = | governing_body = [[Gram panchayat]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 6336<ref name="auto">https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/20572</ref> | population_as_of = 2001 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = Languages | demographics1_title1 = Official | demographics1_info1 = [[ಕನ್ನಡ]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | registration_plate =KA | website = {{URL|karnataka.gov.in}} | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-KA]] | footnotes = }} '''{{PAGENAME}}''' [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಮಂಗಳೂರು]] ತಾಲುಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ==ಜನಸಂಖ್ಯೆ== * ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ: 6,336<ref name="auto"/> * ಪುರುಷರು: 3,043 * ಮಹಿಳೆಯರು: 3,293 == ಸಾರಿಗೆ == ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ತಿಲುವೈಲಿಗೆ (Thiruvail) ಹೋಗಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಸ್ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ಸಿಟಿಯಿಂದ ವಾಮಂಜೂರು ಅಥವಾ ಗುರುಪುರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ತಲುವೈಲಿಗೆ ತಲುಪಬಹುದು. ಖಾಸಗಿ ಬಸ್‌ಗಳು, ಆಟೋರಿಕ್ಷಾ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಬಜ್ಪೆ ಅಥವಾ ಕಾವೂರು ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಕೂಡ ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. *ಬಸ್ ಸೌಲಭ್ಯ: ಮಂಗಳೂರು ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (State Bank) ಅಥವಾ ಪಂಪ್‌ವೆಲ್‌ನಿಂದ ವಾಮಂಜೂರು ಮೂಲಕ ತಿಲುವೈಲಿಗೆ ಹೋಗುವ ಸಿಟಿ ಬಸ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. *ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗ: ಮಂಗಳೂರು ಸಿಟಿಯಿಂದ ಗುರುಪುರ-ಕೈಕಂಬ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ತಲುವೈಲು ತಲುಪುವುದು ಸುಲಭ. *ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ/ಆಟೋ: ಮಂಗಳೂರಿನ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಿಂದ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಅಥವಾ ಆಟೋ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ತಲುವೈಲಿಗೆ ಹೋಗಬಹುದು. *ದೂರ: ಮಂಗಳೂರು ಸಿಟಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 10-15 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕಾವೂರು ಅಥವಾ ಬಜ್ಪೆ ಕಡೆಯಿಂದ ಬರುವವರಿಗೆ, ತಲುವೈಲು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. <ref>https://www.yatra.com/india-tourism/mangalore/transport</ref> == ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು== ==ಶ್ರೀ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ== ವಾಮಂಜೂರು [[ಶ್ರೀ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ]]ವು ಮಂಗಳೂರು-ಮೂಡಬಿದ್ರಿ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ (ತಿರುವೈಲ್, ವಾಮಂಜೂರು) ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಶಿವ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದ ನಡುವೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ದೈನಂದಿನ ಪೂಜೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಹೋಮ, ರಂಗಪೂಜೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಸ್ಥಳವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ವಾಮಂಜೂರು ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ವಿಶೇಷತೆಗಳು: *ಸ್ಥಳ: ಮಂಗಳೂರಿನ ವಾಮಂಜೂರಿನಲ್ಲಿ, ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. *ದೇವರು: ಶ್ರೀ ಅಮೃತೇಶ್ವರ (ಶಿವ) ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆ. *ಪೂಜಾ ಸಮಯ: ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 6:30 ರಿಂದ 12:30 ಮತ್ತು ಸಂಜೆ 5 ರಿಂದ 7:30. *ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು: ಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಹೋಮ, ಸ್ವಯಂವರ ಪಾರ್ವತಿ ಅರ್ಚನೆ, ಮತ್ತು ರಂಗಪೂಜೆ. *ಸಂಸ್ಕೃತಿ: ದೇವಸ್ಥಾನದ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ತಂಡವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಕಂಬಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. *ಪರಿಸರ: ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಹತ್ತಿರದ ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುಂದರವಾದ ಗ್ರಾಮೀಣ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಮೀಪದ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ *'''ಕುಡುಪು ಶ್ರೀ ಅನಂತಪದ್ಮನಾಭ ದೇವಸ್ಥಾನ''' == ಚರ್ಚ್‌ಗಳು== *ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ದಿ ವರ್ಕರ್ ಚರ್ಚ್, ವಾಮಂಜೂರು *SJEC ಚಾಪೆಲ್(ತಿರುವೈಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ) ==ಮಸೀದಿಗಳು== *ಬದ್ರೀಯಾ ಜುಮಾ ಮಸೀದಿ (ವಾಮಂಜೂರಿನ ತಿರುವೈಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಕೇಂದ್ರ ಮಸೀದಿಯಾಗಿದೆ.) *ಜುಮ್ಮಾ ಮಸೀದಿ(ವಾಮಂಜೂರಿನ SH 66 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಯವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಮಸೀದಿಯು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಭಿಚಾರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.) *ಹಯಾತುಲ್ ಇಸ್ಲಾಂ ಬದ್ರಿಯಾ ಜುಮಾ ಮಸೀದಿ (ವಾಮಂಜೂರಿನ ಎದುರುಪದವು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಮಸೀದಿಯು ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ.) == ಶಾಲೆಗಳು == ===ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ=== *ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಮೂಡುಶೆಡ್ಡೆ *ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮೂಡುಶೆಡ್ಡೆ *ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಭಂಡಾರಮನೆ *ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ್ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಾದರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ತಿರುವೈಲ್ *ಮಂಗಳ ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ವಾಮಂಜೂರು *ಮಂಗಳ ಜ್ಯೋತಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ವಾಮಂಜೂರು *ಶುಭೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಮೂಡುಶೆಡ್ಡೆ *ಶುಭೋದಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮೂಡುಶೆಡ್ಡೆ *ಶ್ರೀ ಅಮರತೇಶ್ವರ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ವಾಮಂಜೂರು *ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಕುಲಶೇಖರ *ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ದಿ ವರ್ಕರ್ಸ್ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ವಾಮಂಜೂರು *ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ಸ್ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಕುಲಶೇಖರ *ಸೇಂಟ್ ರೇಮಂಡ್ಸ್ ಎಮ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ವಾಮಂಜೂರು *ಸೇಂಟ್ ರೇಮಂಡ್ಸ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ವಾಮಂಜೂರು *ಸೇಂಟ್ ರೇಮಂಡ್ಸ್ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ವಾಮಂಜೂರು *ಸೇಂಟ್ ರೇಮಂಡ್ಸ್ ಪೂರ್ವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು ವಾಮಂಜೂರು *ವಿದ್ಯಾ ಜ್ಯೋತಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ವಾಮಂಜೂರು *ವಿದ್ಯಾ ಜ್ಯೋತಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ವಾಮಂಜೂರು == ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉಳೈಬೆಟ್ಟು == * ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ವಾಮಂಜೂರು ಶಾಖೆ): ಸ್ನೇಹ ಬಜಾರ್, ಕಾಲೇಜು ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆ, ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು ಎದುರು ಇದೆ. * ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ವಾಮಂಜೂರು ಶಾಖೆ): ವಾಮಂಜೂರು ಜಂಕ್ಷನ್‌ನ ಲಲಿತ್ ನಾರಾಯಣ್ ಚೇಂಬರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. * ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬರೋಡಾ (ವಾಮಂಜೂರು ಶಾಖೆ): ವಾಮಂಜೂರಿನ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯ ಶಂಕರ್ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. * SCDCC ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ದಕ್ಷಿಣ ಕೆನರಾ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್): ವಾಮಂಜೂರಿನಲ್ಲಿ (ಸಾಯಿ ಸಭ್ಯ) ಮತ್ತು ತಿರುವೈಲ್‌ನ ಮರ್ಕರಾ ಹಿಲ್ ರೋಡ್ ಬಳಿ ಶಾಖೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. * ಪ್ರಣವ ಸೌಹಾರ್ದ ಸಹಕಾರಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್: ವಾಮಂಜೂರ್, ತಿರುವೈಲ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. * ಕುಡುಪು ವಿವಿಧೋದ್ದೇಶ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ: ಸಮೀಪದ ಮೂಡುಶೆಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿದೆ. * ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಟಿಎಂ: ವಾಮಂಜೂರಿನ ಮರ್ಕರಾ ಹಿಲ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ. * ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ATM: ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು== *[https://en.wikipedia.org/wiki/Kudupu Kudupu] *[https://en.wikipedia.org/wiki/Pilikula_Nisargadhama Pilikula Nisargadhama] * https://pilikula.karnataka.gov.in/19/regional-science-centre/en{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} *https://en.wikipedia.org/wiki/Swami_Vivekananda_Planetarium#:~:text=The%20planetarium%20is%20located%20at,Bengaluru%2C%20the%20capital%20of%20Karnataka. * https://www.manasawaterpark.com/ *https://wanderlog.com/place/details/13769614/pilikula-lake-garden {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} qc69iw7pybfr5hy6h3w9dfjjppe8b38 0 177961 1371038 1351309 2026-04-01T05:23:46Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371038 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{Short description|ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಕಾರಣಿ}} {{Use dmy dates|date=August 2021}} {{Infobox officeholder | name = ನಟಾಷಾ ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ | honorific-suffix = [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದ ಆದೇಶದ ಅಧಿಕಾರಿ | image = Natasha_Stott_Despoja_Portrait_2012.jpg | caption = 2012ರಲ್ಲಿ '''ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ''' | office = ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಯಭಾರಿ | term_start = 16 December 2013 | term_end = 21 November 2016 | predecessor = ಪೆನ್ನಿ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ | successor = ಶಾರ್ಮನ್ ಸ್ಟೋನ್ | office1 = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಪಕ್ಷದ 7ನೇ ನಾಯಕಿ | deputy1 = ಏಡನ್ ರಿಡ್ಜ್‌ವೇ | term_start1 = 6 ಎಪ್ರಿಲ್ 2001 | term_end1 = 21 ಆಗಸ್ಷ್ 2002 | predecessor1 = ಮೆಗ್ ಲೀಸ್ | successor1 = ಬ್ರಿಯಾನ್ ಗ್ರೀಗ್ | office2 = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಪಕ್ಷದ 6ನೇ ಉಪನಾಯಕಿ | leader2 = ಮೆಗ್ ಲೀಸ್ | term_start2 = 15 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1997 | term_end2 = 6 ಎಪ್ರಿಲ್ 2001 | predecessor2 = ಮೆಗ್ ಲೀಸ್ | successor2 = ಏಡನ್ ರಿಡ್ಜ್‌ವೇ | office3 = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯೆ, ದಕ್ಷಿಣ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] | term_start3 = 29 ನವೆಂಬರ್ 1995 | term_end3 = 30 ಜೂನ್ 2008 | predecessor3 = ಜಾನ್ ಕೌಲ್ಟರ್ | successor3 = ಸಾರಾ ಹ್ಯಾನ್ಸನ್ ಯಂಗ್ | birth_name = ನಟಾಷಾ ಜೆಸಿಕಾ ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ | birth_date = {{Birth date and age|df=y|1969|09|09}} | birth_place = ಅಡೆಲೈಡ್, ದಕ್ಷಿಣ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] | party = ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್ | residence = ಹೆನ್‌ಲಿ ಬೀಚ್, ಅಡೆಲೈಡ್, ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ<ref>{{cite news |last=Carruthers |first=Fiona |date=4 November 2022 |title=From record-breaking politician to Deloitte principal |url=[https://www.afr.com/politics/federal/alley-cats-tight-pants-pert-breasts-politics-in-the-noughties-20221017-p5bqce](https://www.afr.com/politics/federal/alley-cats-tight-pants-pert-breasts-politics-in-the-noughties-20221017-p5bqce) |work=[[Australian Financial Review]] (AFR) |location= |access-date= }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | spouse = {{marriage|ಐಯಾನ್ ಸ್ಮಿತ್|2001|May 2024|end=separated}} | father = ಮಾರಿಯೋ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ | mother = ಶಿರ್ಲಿ ಸ್ಟಾಟ್ | education = ಪೆಂಬರ್‌ೋಕ್ ಶಾಲೆ, ಅಡೆಲೈಡ್ | alma_mater = ಅಡೆಲೈಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | occupation = {{hlist|ನೀತಿನಿರ್ಣಯ ಸಲಹೆಗಾರ್ತಿ|ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟಕಿ|ರಾಜಕಾರಣಿ}} }} '''ನತಾಶಾ ಜೆಸಿಕಾ ಸ್ಟೋಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ''' ([[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದ ಆದೇಶದ ಅಧಿಕಾರಿ) ಜನನ: 9 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1969: ಅವರು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರು, ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯ ಪರ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್‌ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತರು ಹಾಗೂ ಮಾಜಿ ರಾಜಕಾರಣಿ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದ ಅವರು, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸಲಹೆಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿ, 1995ರಲ್ಲಿ 26ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸೆನೆಟ್ಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅತಿ ಕಿರಿಯ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ದಾಖಲೆ ಅವರಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. 1997ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಪಕ್ಷದ ಉಪನಾಯಕಿಯಾಗಿ, 2001ರಿಂದ 2002ರವರೆಗೆ ಫೆಡರಲ್ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2008ರಲ್ಲಿ ಸೆನೆಟ್‌ನಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದಾಗ, ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೆನೆಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು. == ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ == ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದ ನಂತರವೂ ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದು, ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2019ರಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸೇವೆಗೆ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಆರ್ಡರ್‌ನ ಅಧಿಕಾರಿ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಹಿಂಸಾಚಾರ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ '''ಅವರ್ ವಾಚ್''' ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದು, 2013ರಿಂದ 2016ರವರೆಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರಿಗಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. 2015ರಿಂದ 2017ರವರೆಗೆ ಅವರು [[ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್]] ನ ಲಿಂಗ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ]]ಗಳ ಹಲವು ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಕಿಶೋರರ ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉನ್ನತ ಕಾರ್ಯದಳದಲ್ಲಿ (2017) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2020ರಿಂದ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧದ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ತಾರತಮ್ಯ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಕುರಿತಾದ ಸಮಾವೇಶ (CEDAW) ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು, ಸಮಕಾಲೀನ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ ಅವರು 9 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1969ರಂದು '''ಅಡೆಲೈಡ್ನ'''ಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name="APH">{{cite web|url=[https://www.aph.gov.au/Senators_and_Members/Parliamentarian?MPID=3I6|title=Former](https://www.aph.gov.au/Senators_and_Members/Parliamentarian?MPID=3I6|title=Former) Senator Natasha Stott Despoja|access-date=1 August 2023|website=[[Parliament of Australia]]}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪತ್ರಕರ್ತೆ '''ಶಿರ್ಲಿ ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ''' ಮತ್ತು ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ ಮೂಲದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಫೆಡರಲ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾದ '''ಮಾರಿಯೋ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ''' ಅವರ ಪುತ್ರಿ. ಅವರು ಸ್ಟ್ರಾಡ್‌ಬ್ರೋಕ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ಪೆಂಬರ್‌ೋಕ್ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. <ref name="AFR 2013">{{cite web | title=A penny for Pembroke? | website=Australian Financial Review | date=29 November 2013 | url=[https://www.afr.com/opinion/columns/a-penny-for-pembroke-20131128-ij92a](https://www.afr.com/opinion/columns/a-penny-for-pembroke-20131128-ij92a) | access-date=4 September 2018 }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಮತ್ತು ನಂತರ ಅಡೆಲೈಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ 1991ರಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಹಿಳಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಆಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ಸೆನೆಟರ್ '''ಜಾನ್ ಕೌಲ್ಟರ್''' ಮತ್ತು ಸೆನೆಟರ್ '''ಶೆರಿಲ್ ಕರ್ಣೋಟ್ರಿ'''ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಸಲಹೆಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು.<ref>{{cite web|url=[https://www.theartofhealing.com.au/aushero-natasha.html|title=Natasha](https://www.theartofhealing.com.au/aushero-natasha.html|title=Natasha) Jessica Stott Despoja|website=theArtofHealing.com.au|year=2013|access-date=11 July 2019|archive-date=6 April 2023|archive-url=[https://web.archive.org/web/20230406143442/https://www.theartofhealing.com.au/aushero-natasha.html|url-status=dead}}](https://web.archive.org/web/20230406143442/https://www.theartofhealing.com.au/aushero-natasha.html|url-status=dead}})</ref> == ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ == 1995ರಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸೆನೆಟರ್ ಜಾನ್ ಕೌಲ್ಟರ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಉಂಟಾದ ಖಾಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಭರಿಸಲು ನಟಾಷಾ ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ ಯಶಸ್ವಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref name="Au parl">{{Cite Au Parliament |mpid=396 |name=Former Senator Natasha Stott Despoja |access-date=3 November 2021}}</ref> ಮುಂದಿನ ವರ್ಷವಾದ 1996ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 1996ರ ಫೆಡರಲ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವಧಿಗೆ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿ, 26ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಡರಲ್ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅತಿ ಕಿರಿಯ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ '''ಚೆರಿಲ್ ಕೆರ್ನಾಟ್''' ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆಯ ನಂತರ ಹಾಗೂ '''ಮೆಗ್ ಲೀಸ್''' ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ ಪಕ್ಷದ ಉಪನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಉದ್ಯೋಗ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ, ಯುವಜನ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಗ್ರಾಹಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರ ಹಾಗೂ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ದ [[ಗಣರಾಜ್ಯ]] ವಿಷಯಗಳ ವಕ್ತಾರಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಗುರುತು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web|url=[http://www.womenaustralia.info/leaders/biogs/WLE0705b.htm|title=Stott](http://www.womenaustralia.info/leaders/biogs/WLE0705b.htm|title=Stott) Despoja, Natasha Jessica – Woman – The Encyclopedia of Women and Leadership in Twentieth-Century Australia|last=Melbourne|first=The University of|website=womenaustralia.info|access-date=19 November 2018}}</ref><ref name="APH"/> 1999ರಲ್ಲಿ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (GST) ಮಸೂದೆ ಅಂಗೀಕಾರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ ಹಾಗೂ '''ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬಾರ್ಟ್ಲೆಟ್''' ಅವರು ಪಕ್ಷದ ಇತರ ಸೆನೆಟರ್‌ಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, '''ಮೆಗ್ ಲೀಸ್''' ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ '''ಜಾನ್ ಹೊವಾರ್ಡ್''' ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ತೆರಿಗೆ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಚುನಾವಣಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯಲು ತಾವು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದರು. ಯಾವ ಪಕ್ಷ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಿದರೂ ಅದರ ತೆರಿಗೆ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಅನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಹಕರಿಸುವುದಾಗಿ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಪಕ್ಷ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ '''ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟ್''' ಪಕ್ಷವು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ '''ಅಂತರಾತ್ಮದ ಮತ''' ಚಲಾಯಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸಂಖ್ಯಾಬಲದ ಸಮೀಪತೆಯಿಂದ ವಿರೋಧಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಯಿತು. === ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿ === GST ಅಂಗೀಕಾರವು ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರು ನೇರವಾಗಿ ನಾಯಕನನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗೂ 100 ಸಹಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವ ಬದಲಾವಣೆ ಕೋರಬಹುದಿತ್ತು. ಮೆಗ್ ಲೀಸ್ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಈ ರೀತಿಯ ಸವಾಲು ಮೊದಲು ನಡೆದಿದ್ದರೂ, ಬೇರೆ ಸೆನೆಟರ್ ಸ್ಪರ್ಧಿಸದ ಕಾರಣ ಅವರು ಮರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 2001ರ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಪಕ್ಷದ ಸ್ಥಿತಿ ಕುಸಿಯತೊಡಗಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2001 ಪಶ್ಚಿಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷ ತನ್ನ ಎರಡೂ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಲೀಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಮತ್ತೊಂದು ನಾಯಕತ್ವ ಸವಾಲಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಮತದಾರರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ, 69% ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಯಗಳಿಸಿದರು.<ref name="Factor">{{cite book|last=Rogers|first=Alison|date=2004|title=The Natasha Factor|publisher=Lothian Books|isbn=0734406835}}</ref> 6 ಏಪ್ರಿಲ್ 2001ರಂದು ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆರಂಭದಿಂದಲೇ, ತಮ್ಮ ನಾಯಕತ್ವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ದ್ರೋಹವೆಂದು ಕಂಡ ಮೆಗ್ ಲೀಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸವಾಲು ಎದುರಾಯಿತು. ಹೊಸ ಉಪನಾಯಕ '''ಅಡೆನ್ ರಿಡ್ಜ್ವೇ''' ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಸೆನೆಟರ್‌ಗಳು ಲೀಸ್‌ಪಕ್ಷೀಯರಾಗಿ ಉಳಿದರು. ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2001ರ ಫೆಡರಲ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸೆನೆಟ್ ಮತಪಾಲು 8.5%ರಿಂದ 7.3%ಕ್ಕೆ ಇಳಿದರೂ, ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಕೆಳಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತಪಾಲು 5.1%ರಿಂದ 5.4%ಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್ಸ್ ಪಕ್ಷದ ಮತಪಾಲು 4.9%ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆ ಕಂಡು, ಎರಡನೇ ಸೆನೆಟರ್ ಆಯ್ಕೆಯಾದುದು ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಪಕ್ಷದ ಭವಿಷ್ಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರಗೊಳಿಸಿತು.<ref name="Factor"/> 2002ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಸೆನೆಟರ್‌ಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪಕ್ಷದ ನಿಲುವುಗಳಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ನಾಯಕತ್ವದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾಸವಿಲ್ಲವೆಂದು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಪಕ್ಷದ ಏಕತೆಯನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆಯೆಂಬ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಮೆಗ್ ಲೀಸ್ ವಿರುದ್ಧ ತನಿಖೆ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಅದನ್ನು ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ ಅವರಿಂದ ಮೌನಗೊಳಿಸುವ ಯತ್ನವೆಂದು ಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಕಂಡರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಲೀಸ್ ಜುಲೈ 2002ರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವನ್ನು ತೊರೆದರು. ಇದಾದ ಬಳಿಕ '''ಆಂಡ್ರೂ ಮರೆ''' ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿ ಉಂಟಾಗಿ, ಅವರು ಕೂಡ ಪಕ್ಷ ತೊರೆಯುವ ಬೆದರಿಕೆ ಒಡ್ಡಿದರು. ನಂತರ ಉಳಿಯಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ ಮರೆ, ನಾಯಕತ್ವದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹತ್ತು ಅಂಶಗಳ ಸುಧಾರಣಾ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. 21 ಆಗಸ್ಟ್ 2002ರಂದು ನಡೆದ ಪಕ್ಷ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಹತ್ತು ಅಂಶಗಳು ನಾಲ್ಕು ವಿರುದ್ಧ ಮೂರು ಮತಗಳಿಂದ ಅಂಗೀಕಾರವಾಯಿತು: '''ಮರೆ, ರಿಡ್ಜ್ವೇ''', '''ಲಿನ್ ಆಲಿಸನ್''' ಮತ್ತು '''ಜಾನ್ ಚೆರಿ''' ಪರವಾಗಿ, ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ ಹಾಗೂ ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗರಾದ '''ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಬಾರ್ಟ್ಲೆಟ್''' ಮತ್ತು '''ಬ್ರಿಯಾನ್ ಗ್ರೆಗ್''' ವಿರೋಧವಾಗಿ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದರು. ಈ ಸೋಲಿನ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನ ಅಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಅರಿತು, ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ ಸೆನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನಾಯಕತ್ವ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಅವರು ಒಟ್ಟು 16 ತಿಂಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಕಾಲ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref name="Factor"/><ref>{{Cite news | title=Senator Cherry speaks about Natasha Stott Despoja | date=21 August 2002 | access-date=8 December 2006 | work=[[ABC News (Australian TV channel)|ABC News]] | url=[http://www.abc.net.au/pm/stories/s655263.htm](http://www.abc.net.au/pm/stories/s655263.htm) | url-status=live | archive-url=[https://web.archive.org/web/20121103060506/http://www.abc.net.au/pm/stories/s655263.htm](https://web.archive.org/web/20121103060506/http://www.abc.net.au/pm/stories/s655263.htm) | archive-date=3 November 2012 | df=dmy-all }}</ref><ref>{{cite web|last=Stott Despoja|first=Natasha|url=[http://parlinfo.aph.gov.au/parlInfo/search/display/display.w3p;query=Id%3A%22chamber%2Fhansards%2F2002-08-21%2F0040%22|title=MATTERS](http://parlinfo.aph.gov.au/parlInfo/search/display/display.w3p;query=Id%3A%22chamber%2Fhansards%2F2002-08-21%2F0040%22|title=MATTERS) OF PUBLIC INTEREST : Australian Democrats: Leadership|work=Hansard|publisher=Parliament of Australia website|location=Canberra|date=21 August 2002|access-date=12 August 2014|url-status=live|archive-url=[https://web.archive.org/web/20121008064306/http://parlinfo.aph.gov.au/parlInfo/search/display/display.w3p;query=Id%3A%22chamber%2Fhansards%2F2002-08-21%2F0040%22|archive-date=8](https://web.archive.org/web/20121008064306/http://parlinfo.aph.gov.au/parlInfo/search/display/display.w3p;query=Id%3A%22chamber%2Fhansards%2F2002-08-21%2F0040%22|archive-date=8) October 2012}}</ref><ref>{{Cite news | title=Stott Despoja resigns leadership | date=21 August 2002 | access-date=2006-12-08 | work=[[ABC News (Australian TV channel)|ABC News]] | url=[http://www.abc.net.au/lateline/stories/s655390.htm](http://www.abc.net.au/lateline/stories/s655390.htm) | url-status=live | archive-url=[https://web.archive.org/web/20070203155548/http://www.abc.net.au/lateline/stories/s655390.htm](https://web.archive.org/web/20070203155548/http://www.abc.net.au/lateline/stories/s655390.htm) | archive-date=3 February 2007 | df=dmy-all }}</ref> === ನಾಯಕತ್ವಾನಂತರ === ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ಬಳಿಕವೂ, ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ ಸೆನೆಟ್ ಮತ್ತು ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿದರು. ಹೊಸ ನಾಯಕ ಆಂಡ್ರೂ ಬಾರ್ಟ್ಲೆಟ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕುಸಿಯಿತು. 2004ರ ಫೆಡರಲ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವು ಯಾವುದೇ ಸೆನೆಟರ್‌ರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗದೆ, 2001ರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ನಾಲ್ಕು ಸೆನೆಟರ್‌ಗಳು—ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ, ಆಂಡ್ರೂ ಬಾರ್ಟ್ಲೆಟ್, ಲಿನ್ ಅಲಿಸನ್ ಮತ್ತು ಆಂಡ್ರೂ ಮರೆ—ಮಾತ್ರ ಉಳಿದರು. 2004ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಮಗುವಿನ ಜನನದ ನಂತರ ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ 11 ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಸೆನೆಟ್‌ನಿಂದ ರಜೆ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಅವರು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜೈವತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಮಹಿಳೆಯರು, ಗೌಪ್ಯತೆ, ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ, ಹಾಗೂ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ವಿಷಯಗಳ ವಕ್ತಾರಿಯಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೆ ಮರಳಿದರು.<ref name="APH"/> ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ ಸಂಬಳಸಹಿತ ಮಾತೃತ್ವ ರಜೆ,<ref>{{cite news|last=Haxton|first=Nance|title=Democrats launch paid maternity leave scheme|url=[http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2004/s1046153.htm|access-date=19](http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2004/s1046153.htm|access-date=19) July 2013|publisher=Australian Broadcasting Corporation|date=16 February 2004|url-status=live|archive-url=[https://web.archive.org/web/20150402202856/http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2004/s1046153.htm|archive-date=2](https://web.archive.org/web/20150402202856/http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2004/s1046153.htm|archive-date=2) April 2015}}</ref><ref>{{cite web|last=Preston|first=Mike|title=Paid maternity leave: is Australia ready?|url=[http://www.smartcompany.com.au/politics/paid-maternity-leave-is-australia-ready.html|publisher=Smart](http://www.smartcompany.com.au/politics/paid-maternity-leave-is-australia-ready.html|publisher=Smart) Company|access-date=19 July 2013|url-status=live|archive-url=[https://web.archive.org/web/20120413153558/http://www.smartcompany.com.au/politics/paid-maternity-leave-is-australia-ready.html|archive-date=13](https://web.archive.org/web/20120413153558/http://www.smartcompany.com.au/politics/paid-maternity-leave-is-australia-ready.html|archive-date=13) April 2012}}</ref> ಗಣರಾಜ್ಯ,<ref>{{cite web|last=Holmes|first=Brenton|title=Tracking the push for an Australian republic|url=[http://www.aph.gov.au/About_Parliament/Parliamentary_Departments/Parliamentary_Library/pubs/BN/2012-2013/AustralianRepublic|publisher=Parliament](http://www.aph.gov.au/About_Parliament/Parliamentary_Departments/Parliamentary_Library/pubs/BN/2012-2013/AustralianRepublic|publisher=Parliament) of Australia website|access-date=19 July 2013|url-status=live|archive-url=[https://web.archive.org/web/20130726025642/http://www.aph.gov.au/About_Parliament/Parliamentary_Departments/Parliamentary_Library/pubs/BN/2012-2013/AustralianRepublic|archive-date=26](https://web.archive.org/web/20130726025642/http://www.aph.gov.au/About_Parliament/Parliamentary_Departments/Parliamentary_Library/pubs/BN/2012-2013/AustralianRepublic|archive-date=26) July 2013}}</ref><ref>{{cite news|last=Kirk|first=Alexandra|title=Renewed push for Australian republic|url=[http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2005/s1521012.htm|access-date=19](http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2005/s1521012.htm|access-date=19) July 2013|publisher=Australian Broadcasting Corporation|date=1 December 2005|url-status=live|archive-url=[https://web.archive.org/web/20150402223527/http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2005/s1521012.htm|archive-date=2](https://web.archive.org/web/20150402223527/http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2005/s1521012.htm|archive-date=2) April 2015}}</ref> ಜನ್ಯ ಗೌಪ್ಯತೆ,<ref>{{cite news|last=O'Brien|first=Kerry|title=Govt inquiry to examine genetic testing privacy issues|url=[http://www.abc.net.au/7.30/stories/s161294.htm|access-date=19](http://www.abc.net.au/7.30/stories/s161294.htm|access-date=19) July 2013|publisher=Australian Broadcasting Corporation|date=9 August 2000|url-status=live|archive-url=[https://web.archive.org/web/20140528075905/http://www.abc.net.au/7.30/stories/s161294.htm|archive-date=28](https://web.archive.org/web/20140528075905/http://www.abc.net.au/7.30/stories/s161294.htm|archive-date=28) May 2014}}</ref><ref>{{cite web|title=Genetic Privacy and Non-discrimination Bill 1998 [2008]|url=[http://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Bills_Legislation/Bills_Search_Results/Result?bId=s156|publisher=Parliament](http://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Bills_Legislation/Bills_Search_Results/Result?bId=s156|publisher=Parliament) of Australia website|access-date=19 July 2013|url-status=live|archive-url=[https://web.archive.org/web/20130803160456/http://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Bills_Legislation/Bills_Search_Results/Result?bId=s156|archive-date=3](https://web.archive.org/web/20130803160456/http://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Bills_Legislation/Bills_Search_Results/Result?bId=s156|archive-date=3) August 2013}}</ref> ಸ್ಟೆಮ್ ಸೆಲ್‌ಗಳು,<ref>{{cite news|last=Kirk|first=Alexandra|title=Stott Despoja proposes Private Members Bill on stem cell research|url=[http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2006/s1709725.htm|access-date=19](http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2006/s1709725.htm|access-date=19) July 2013|publisher=Australian Broadcasting Corporation|date=8 August 2006|url-status=live|archive-url=[https://web.archive.org/web/20140528010728/http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2006/s1709725.htm|archive-date=28](https://web.archive.org/web/20140528010728/http://www.abc.net.au/worldtoday/content/2006/s1709725.htm|archive-date=28) May 2014}}</ref> ಕ್ಯಾಪ್ಷನಿಂಗ್,<ref>{{cite web|last=Lloyd|first=Karen|title=Deaf Australia applauds investigation into access to electronic media|url=[http://www.deafau.org.au/info/media27.php|publisher=Deaf](http://www.deafau.org.au/info/media27.php|publisher=Deaf) Australia Inc|access-date=19 July 2013|url-status=dead|archive-url=[https://web.archive.org/web/20130428142108/http://www.deafau.org.au/info/media27.php|archive-date=28](https://web.archive.org/web/20130428142108/http://www.deafau.org.au/info/media27.php|archive-date=28) April 2013}}</ref><ref>{{cite web|title=Captioning for the Deaf and Hearing Impaired|url=[http://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Bills_Legislation/Bills_Search_Results/Result?bId=s155|publisher=Parliament](http://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Bills_Legislation/Bills_Search_Results/Result?bId=s155|publisher=Parliament) of Australia website|access-date=19 July 2013|url-status=live|archive-url=[https://web.archive.org/web/20130803154401/http://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Bills_Legislation/Bills_Search_Results/Result?bId=s155|archive-date=3](https://web.archive.org/web/20130803154401/http://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Bills_Legislation/Bills_Search_Results/Result?bId=s155|archive-date=3) August 2013}}</ref> ಹಾಗೂ ಸಮಲಿಂಗ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ<ref>{{cite web |url=[http://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Bills_Legislation/Bills_Search_Results/Result?bId=s502](http://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Bills_Legislation/Bills_Search_Results/Result?bId=s502) |title=Same-Sex Marriages Bill 2006 [2008] |publisher=Parliament of Australia website |access-date=12 August 2014 |url-status=live |archive-url=[https://web.archive.org/web/20140228170754/http://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Bills_Legislation/Bills_Search_Results/Result?bId=s502](https://web.archive.org/web/20140228170754/http://www.aph.gov.au/Parliamentary_Business/Bills_Legislation/Bills_Search_Results/Result?bId=s502) |archive-date=28 February 2014 }}</ref> ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಒಟ್ಟು 24 ಖಾಸಗಿ ಸದಸ್ಯರ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಿಡ್ನಿ ಗೇ ಮತ್ತು ಲೆಸ್ಬಿಯನ್ ಮಾರ್ಡಿ ಗ್ರಾಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{cite web |url=[http://andrewbartlett.com/?p=6545](http://andrewbartlett.com/?p=6545) |title=Senator Andrew Bartlett speaks about Sydney: Gay and Lesbian Mardi Gras – Adjournment Speech |publisher=Andrewbartlett.com |date=4 April 2000 |access-date=12 August 2014 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20150402210341/http://andrewbartlett.com/?p=6545](https://web.archive.org/web/20150402210341/http://andrewbartlett.com/?p=6545) |archive-date=2 April 2015 |url-status=dead }}</ref> 22 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2006ರಂದು, ಬಾಹ್ಯ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಗಾಗಿ ತುರ್ತು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಗಾದ ನಂತರ, ಅವರು 2007ರ ಫೆಡರಲ್ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ, 30 ಜೂನ್ 2008ರಂದು ತಮ್ಮ ಅವಧಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವಾಗ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಹೊರನಡೆಯುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news | title=Stott Despoja to bow out of politics | date=22 October 2006 | access-date=22 October 2006 | work=[[ABC News (Australian TV channel)|ABC News]] | url=[http://www.abc.net.au/news/newsitems/200610/s1770646.htm](http://www.abc.net.au/news/newsitems/200610/s1770646.htm) | url-status=live | archive-url=[https://web.archive.org/web/20080418232221/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200610/s1770646.htm](https://web.archive.org/web/20080418232221/http://www.abc.net.au/news/newsitems/200610/s1770646.htm) | archive-date=18 April 2008 | df=dmy-all }}</ref> ಅವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಪಕ್ಷದ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೆನೆಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite news | title=So long, it's been good to see you | date=21 June 2008 | access-date=21 June 2008 | newspaper=[[The Sydney Morning Herald]] | url=[http://www.smh.com.au/news/national/so-long-its-been-good-to-see-you/2008/06/20/1213770924217.html?page=fullpage](http://www.smh.com.au/news/national/so-long-its-been-good-to-see-you/2008/06/20/1213770924217.html?page=fullpage) | url-status=live | archive-url=[https://web.archive.org/web/20121026105724/http://www.smh.com.au/news/national/so-long-its-been-good-to-see-you/2008/06/20/1213770924217.html?page=fullpage#contentSwap1](https://web.archive.org/web/20121026105724/http://www.smh.com.au/news/national/so-long-its-been-good-to-see-you/2008/06/20/1213770924217.html?page=fullpage#contentSwap1) | archive-date=26 October 2012 | df=dmy-all }}</ref> 2007ರಲ್ಲಿಯೂ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಪಕ್ಷವು ಯಾವುದೇ ಸೆನೆಟರ್‌ರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗದೆ, ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ ಅವರ ನಿವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಫೆಡರಲ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷದ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ ಅಂತ್ಯವಾಯಿತು. ==ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ನಂತರ== ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ ಅವರು '''ಎಬಿಸಿ ರೇಡಿಯೋ ಅಡಿಲೇಡ್''' ನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ನಿರೂಪಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ,<ref>{{cite web|title=Natasha Stott Despoja|url=http://www.abc.net.au/profiles/content/s3297703.htm?site=adelaide?site=adelaide|publisher=Australian Broadcasting Corporation|access-date=19 July 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20170314071621/http://www.abc.net.au/profiles/content/s3297703.htm?site=adelaide%3Fsite%3Dadelaide|archive-date=14 March 2017}}</ref> ಚಾನೆಲ್ 10ರ ''ದಿ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್'' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಪ್ಯಾನೆಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ವ್ಯಾಪಾರ ಸುದ್ದಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ''ವ್ಯಾಪಾರ ವೀಕ್ಷಕ'' ದಲ್ಲಿ ಕಾಲಮಿಸ್ಟ್ ಆಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.<ref>Business Spectator (2010). [http://www.businessspectator.com.au/bs.nsf/filterSpectatorsc?openview&restricttocategory=Natasha%20Stott%20Despoja The Spectators: Natasha Stott-Despoja] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100523001309/http://www.businessspectator.com.au/bs.nsf/filterSpectatorsc?openview&restricttocategory=Natasha%20Stott%20Despoja |date=23 May 2010 }}. Retrieved 21 June 2010.</ref> ಅವರು ''ದಿ ಅಡ್ವರ್ಟೈಸರ್'' ಪತ್ರಿಕೆಯ ಕಾಲಮಿಸ್ಟ್ ಆಗಿಯೂ ಹಾಗೂ ಅಡಿಲೇಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಾನ್ಯ ಅತಿಥಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಫೆಲೋ ಆಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=bio>{{cite web|website=Natasha Stott Despoja|title=Natasha Stott Despoja AM: Biography|url=http://natashastottdespoja.com/about|access-date=11 April 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20180209090356/http://natashastottdespoja.com/about| archive-date= 9 Feb 2018}}</ref> ಅವರು 2008ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2013ರವರೆಗೆ '''ಬರ್ನೆಟ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್''' (ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವೈರಾಲಜಿ ಮತ್ತು ಸೋಂಕು ರೋಗ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ) ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. 21 ಜುಲೈ 2015ರಂದು ಅವರು ಬರ್ನೆಟ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ಗೆ ಪ್ಯಾಟ್ರನ್ ಆಗಿ ಮರು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದರು.<ref>Morgan, Angus (21 July 2015) [https://www.burnet.edu.au/news/546_natasha_stott_despoja_returns_to_burnet "Natasha Stott Despoja returns to Burnet"] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150723171223/https://www.burnet.edu.au/news/546_natasha_stott_despoja_returns_to_burnet |date=23 July 2015 }}. Burnet Institute News. Retrieved 23 July 2015.</ref> ಮೇ 2023ರ ವೇಳೆಗೆ ಅವರು ಪ್ಯಾಟ್ರನ್ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ.<ref>{{cite web | title=Patrons + Ambassadors | website=Burnet Institute | url=https://www.burnet.edu.au/people-of-burnet/patrons-plus-ambassadors/ | access-date=2 July 2024| archive-url=https://web.archive.org/web/20230518074228/https://burnet.edu.au/people-of-burnet/patrons-plus-ambassadors/| archive-date= 18 May 2023| url-status=live}}</ref> 2010ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮಾಜಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ '''ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಡೌನರ್''' ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಡಿಲೇಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿಂಟರ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ “ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಕೀಯದ ಅಭ್ಯಾಸ” ಎಂಬ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದರು.<ref>{{cite web|url=https://www.adelaide.edu.au/news/print37861.html|publisher=University of Adelaide|title=Political heavyweights to deliver uni lectures|date=3 February 2010|access-date=11 April 2019}}</ref><ref>{{cite web|last=Gibson|first=Candy|title=Winter School gets political|url=http://www.adelaide.edu.au/adelaidean/issues/38082/news38126.html|publisher=The University of Adelaide|access-date=19 July 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160303223945/http://www.adelaide.edu.au/adelaidean/issues/38082/news38126.html|archive-date=3 March 2016}}</ref> ಅವರು 2009ರಿಂದ 2013ರವರೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ;<ref name=bio/><ref>{{cite web|title=Museum Board|url=http://www.samuseum.sa.gov.au/about/management/museum-board|publisher=South Australian Museum|access-date=19 July 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20150317060155/http://www.samuseum.sa.gov.au/about/management/museum-board|archive-date=17 March 2015}}</ref> 2010ರಿಂದ 2013ರವರೆಗೆ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ;<ref name=bio/><ref>{{cite web|title=Advisory Council|url=http://moadoph.gov.au/about/advisory-council/|publisher=Museum of Australian Democracy|access-date=19 July 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130731013530/http://moadoph.gov.au/about/advisory-council/|archive-date=31 July 2013}}</ref> ಹಾಗೂ 2008ರಿಂದ 2013ರವರೆಗೆ ಜಾಹೀರಾತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಮಂಡಳಿ ನ ಮಂಡಳಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.<ref name=bio/><ref>{{cite web|title=Retirees from Ad Standards Board|url=http://blog.adstandards.com.au/2013/06/retirees-from-ad-standards-board/|publisher=Advertising Standards Bureau|access-date=19 July 2013|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130704071515/http://blog.adstandards.com.au/2013/06/retirees-from-ad-standards-board/|archive-date=4 July 2013}}</ref> ಅವರು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನೋನೊಂದನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ '''ಬಿಯೊಂಡ್ ಬ್ಲೂ''' ನಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref>Business Spectator (28 Dec 2009) [http://www.businessspectator.com.au/bs.nsf/Article/Natasha-Stott-Despoja-pd20091215-YR65G 'A New Year, A New Leader?: Natasha Stott Despoja Interview'] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100824155312/http://www.businessspectator.com.au/bs.nsf/Article/Natasha-Stott-Despoja-pd20091215-YR65G |date=24 August 2010 }}. Retrieved 29 July 2010.</ref> ಅವರು ಅಂಡಾಶಯದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]],<ref>{{cite web|title=About us Natasha Stott Despoja|url=http://www.ovariancancer.net.au/about-us/national-state-territory-ambassadors/natasha-stott-despoja/|publisher=Ovarian Cancer Australia|access-date=19 July 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130421094454/http://ovariancancer.net.au/about-us/national-state-territory-ambassadors/natasha-stott-despoja/|archive-date=21 April 2013}}</ref> ಒರಾಂಗುಟನ್ ಯೋಜನೆ;<ref>{{cite web|title=Natasha Stott Despoja, Ian Smith and son Conrad join as ambassadors|url=http://www.orangutan.org.au/home-page-announcements/natasha-stott-despoja-ian-smith-and-son-conrad-join-as-ambassadors|archive-url=https://web.archive.org/web/20130328115030/http://www.orangutan.org.au/home-page-announcements/natasha-stott-despoja-ian-smith-and-son-conrad-join-as-ambassadors|url-status=dead|archive-date=28 March 2013|publisher=The Orangutan Project|access-date=19 July 2013}}</ref> [[ಕ್ಯಾನ್ಸರ್]] [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]];<ref name=bio/> ಸೆಕೆಂಡ್ ಬೈಟ್;<ref>{{cite web|title=Patrons and Ambassadors|url=http://secondbite.org/our-ambassadors|publisher=SecondBite|access-date=19 July 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130501112300/http://secondbite.org/our-ambassadors|archive-date=1 May 2013}}</ref> ಹಾಗೂ '''HIV/AIDS''' ವಿರೋಧಿ ಕಳಂಕ ನಿವಾರಣಾ ಅಭಿಯಾನ ENUF (ಅವರ ಪತಿ '''ಇಯಾನ್ ಸ್ಮಿತ್''' ಅವರೊಂದಿಗೆ) ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|last=Magnusson|first=Michael|title=Natasha Stott Despoja joins ENUF|url=http://gaynewsnetwork.com.au/news/news-2/10533-natasha-stott-despoja-joins-enuf.html|access-date=19 July 2013|newspaper=Gay News Network|date=13 February 2013|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20130217021411/http://gaynewsnetwork.com.au/news/news-2/10533-natasha-stott-despoja-joins-enuf.html|archive-date=17 February 2013}}</ref> ==ಲೇಖನ ಕಾರ್ಯ== ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಗೂ ಅದರ ನಂತರವೂ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>See Bibliography.</ref> ಮಾರ್ಚ್ 2019ರಲ್ಲಿ ಅವರು ''ಒನ್ ವಯೊಲೆನ್ಸ್'' ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಪ್ರಕಾಶಕರ ಪರಿಚಯ ಬರಹದಲ್ಲಿ, “ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧದ ಹಿಂಸೆ ಏಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನಾವು ಹೇಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದು?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿತು. ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, '''ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರುದ್ಧದ ಹಿಂಸೆ''' “ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ” ಆಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವಾರ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತಾನು ಪರಿಚಯ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ಹಿಂಸೆ ತಡೆಯಬಹುದಾದುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು “ಹೊಸ ಸಾಮಾನ್ಯತೆ (new normal)” ಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ==ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== 1999ರಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ವೇದಿಕೆ (WEF) ವತಿಯಿಂದ ಅವರನ್ನು “ನಾಳೆಯ ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕ” ಎಂಬ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title=Natasha Stott Despoja|url=http://www.leadershipforwomen.com.au/empowerment/glass-ceiling-research/glass-ceiling-interviews/item/natasha-stott-despoja|publisher=Australian Centre for Leadership for Women|access-date=22 May 2012|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20130208015556/http://www.leadershipforwomen.com.au/empowerment/glass-ceiling-research/glass-ceiling-interviews/item/natasha-stott-despoja|archive-date=8 February 2013}}</ref> ಜೂನ್ 2011ರಲ್ಲಿ, [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆಗಾಗಿ—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸೆನೇಟರ್ ಆಗಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡೆಮಾಕ್ರಾಟ್ಸ್ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ನಾಯಕತ್ವ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ, ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಆದರ್ಶ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ—ಅವರಿಗೆ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಸದಸ್ಯ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title=Natasha Stott Despoja AM| url=https://honours.pmc.gov.au/honours/awards/1144314|publisher=Australian Honours Database|access-date=10 April 2019}}</ref> April 2019ರ ವೇಳೆಗೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಅರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ “ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ ಟಾಪ್ 100” ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>{{cite web|website=Apolitical Group|url=https://apolitical.co/gender-equality-top-100/|title=Gender Equality Top 100: The Most Influential People in Global Policy|access-date=11 April 2019|archive-date=14 June 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180614043036/https://apolitical.co/gender-equality-top-100/|url-status=dead}} </ref> ಜೂನ್ 2019ರಲ್ಲಿ, ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯ ಪರ ವಕಾಲತ್ತು ಮಾಡಿದುದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವೆಯ ಮಾನ್ಯತೆಯಾಗಿ, ಅವರಿಗೆ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಅಧಿಕಾರಿ (AO) ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web|url=https://www.abc.net.au/news/2019-06-10/australian-greats-react-to-queens-birthday-honours/11193522|title=Jackman , Buttrose and Rudd top Queen's Birthday Honours List|last=Mayers|first=Lily|date=10 June 2019|work=ABC News|access-date=6 August 2019}}</ref> ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಸ್ಟಾಟ್ ಡೆಸ್ಪೋಜಾ ಅವರು ಮಾಜಿ '''ಲಿಬರಲ್ ಪಾರ್ಟಿ''' ಸಲಹೆಗಾರರಾದ '''ಇಯಾನ್ ಸ್ಮಿತ್''' ಅವರನ್ನು 2003ರಲ್ಲಿ ಬೈರನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web | title=Despoja weds in beach ceremony | website=[[The Sydney Morning Herald]] | date=5 September 2003 | url=https://www.smh.com.au/national/despoja-weds-in-beach-ceremony-20030905-gdhceo.html | access-date=15 March 2024}}</ref> ಈ ದಾಂಪತ್ಯದಿಂದ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ.<ref name=bio/> 2024ರಲ್ಲಿ ದಂಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |url=https://thenightly.com.au/politics/australia/natasha-stott-despoja-felt-blindsided-as-high-profile-20-year-marriage-ends-c-14600560 |title=Natasha Stott Despoja felt ‘blindsided’ as high-profile 20-year marriage ends |first=Matt |last=Shrivell |newspaper=[[The Nightly]] |date=9 May 2024 |access-date=20 August 2025}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} [[ವರ್ಗ:1969 ರ ಜನನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಕ್ರೊಯೇಷಿಯನ್ ಮೂಲದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮೂಲದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಡಿಲೇಡ್‌ನ ಪೆಂಬ್ರೋಕ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಅಡಿಲೇಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಡಿಲೇಡ್‌ನ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟ್‌ಗಳ ನಾಯಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟ್‌ಗಳ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸೆನೆಟ್‌ನ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ನರು]] [[ವರ್ಗ:1998 ರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಸಮಾವೇಶದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮಹಿಳಾ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:21ನೇ ಶತಮಾನದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:21ನೇ ಶತಮಾನದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಹಿಳಾ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಆದೇಶದ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಆದೇಶದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು]] 4l3oqqv4tz28bu7noiqlsp8c9fgtkhi 0 177976 1371009 1349999 2026-04-01T00:54:12Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371009 wikitext text/x-wiki {{Use Indian English|date=October 2018}} {{databox}} {{Infobox settlement | name = ತೋಕೂರು | native_name = 10ನೇ ತೋಕೂರು | native_name_lang = | other_name = | nickname = | settlement_type = ಗ್ರಾಮ | image_skyline = | image_alt = | image_caption = | pushpin_map = <!--India Karnataka--> | pushpin_label_position = right | pushpin_map_alt = | pushpin_map_caption = ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ | coordinates = | subdivision_type = ದೇಶ | subdivision_name = {{flag|ಭಾರತ}} | subdivision_type1 = [[States and territories of India|ರಾಜ್ಯ]] | subdivision_name1 = [[ಕರ್ನಾಟಕ]] | subdivision_type2 = [[ಜಿಲ್ಲೆ]] | subdivision_name2 = [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] | established_title = <!-- ಸ್ಥಾಪಿತ --> | established_date = | founder = | named_for = | government_type = | governing_body = [[ಮಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ]] | unit_pref = Metric | area_footnotes = | area_rank = | area_total_km2 = | elevation_footnotes = | elevation_m = | population_total = 2898 | population_as_of = 2011 | population_rank = | population_density_km2 = auto | population_demonym = | population_footnotes = | demographics_type1 = ಭಾಷೆಗಳು | demographics1_title1 = ಅಧಿಕೃತ | demographics1_info1 = [[ತುಳು]], [[ಉರ್ದು]], [[ಕನ್ನಡ]], [[ಬ್ಯಾರಿ]], [[ಇಂಗ್ಲಿಷ್]] | timezone1 = [[Indian Standard Time|IST]] | utc_offset1 = +5:30 | postal_code_type = <!-- [[Postal Index Number|PIN]] --> | postal_code = | registration_plate = KA | website = {{URL|karnataka.gov.in}} | iso_code = [[ISO 3166-2:IN|IN-KA]] | footnotes = }} '''ತೋಕೂರು''' (ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ತೋಕೂರು-(10), ತೋಕುರು ಅಥವಾ ತೋಕೂರು) [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ರಾಜ್ಯದ [ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಮಂಗಳೂರು]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ. ತೋಕೂರು-(10) ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 448 ಕುಟುಂಬಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="CensusIndia">{{cite web |title=POPULATION FINDER 2011 |url=[https://censusindia.gov.in/census.website/data/population-finder](https://censusindia.gov.in/census.website/data/population-finder) |website=Office of The Registrar General and Census Commissioner, India |access-date=10 February 2024}}</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [[http://www.thokur-subramanya.com{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}](http://www.thokur-subramanya.com{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}) ತೋಕೂರಿನ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಾಲಯ] * ತೋಕೂರು ಜಾಮಿಯಾ ಮಸೀದಿ {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[Category:Villages in Dakshina Kannada district]] 2qosxdbpqm6zgw7m7wzci4tynfud8lo 0 178009 1370980 1347860 2026-03-31T15:58:27Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 7 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370980 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{Short description|Scottish politician (1953–2026)}} {{Use British English|date=November 2019}} {{Use dmy dates|date=February 2026}} {{Infobox officeholder | name = ಜೀನ್ ಫ್ರೀಮನ್ | honorific-suffix = {{post-nominals|country=GBR|OBE|size=100%}} | image = Jeane Freeman 2018.jpg | caption = 2018ರಲ್ಲಿ ಜೀನ್ ಫ್ರೀಮನ್ | office = ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ | firstminister = ನಿಕೋಲಾ ಸ್ಟರ್ಜನ್ | term_start = 28 ಜೂನ್ 2018 | term_end = 20 ಮೇ 2021 | predecessor = ಶೋನಾ ರಾಬಿಸನ್ | successor = ಹಮ್ಜಾ ಯೂಸಫ್ | office2 = ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಚಿವ | firstminister2 = ನಿಕೋಲಾ ಸ್ಟರ್ಜನ್ | term_start2 = 19 ಮೇ 2016 | term_end2 = 28 ಜೂನ್ 2018 | predecessor2 = ''ಹುದ್ದೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು'' | successor2 = ಶಿರ್ಲಿ-ಆನ್ ಸೋಮರ್ವಿಲ್ಲೆ | office3 = ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯೆ<br /> ಕ್ಯಾರಿಕ್, ಕಮ್‌ನಾಕ್ ಮತ್ತು ಡೂನ್ ವ್ಯಾಲಿ | term_start3 = 5 ಮೇ 2016 | term_end3 = 5 ಮೇ 2021 | predecessor3 = ಆಡಂ ಇಂಗ್ರಮ್ | successor3 = ಎಲೆನಾ ವಿಥಮ್ | birth_name = ಜೀನ್ ಟೆನ್ನಂಟ್ ಫ್ರೀಮನ್ | birth_date = ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1953 | birth_place = ಐರ್, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ | death_date = {{death date and age|2026|02|07|1953|09|df=y}} | death_place = ಗೋವನ್, ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ | party = ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷ | otherparty = {{Nowrap|ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷ <br /> [[ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷ]]}} | alma_mater = [[ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ]] }} ''ಜೀನ್ ಟೆನೆಂಟ್ ಫ್ರೀಮನ್'' ' (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1953 – 7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2026) ಒಬ್ಬ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, 2018 ರಿಂದ 2021 ರವರೆಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷದ (SNP) ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ಕ್ಯಾರಿಕ್, ಕಮ್ನಾಕ್ ಮತ್ತು ಡೂನ್ ವ್ಯಾಲಿ (ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ ಕ್ಷೇತ್ರ)/ಕ್ಯಾರಿಕ್, ಕಮ್ನಾಕ್ ಮತ್ತು ಡೂನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ 2016 ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ ಚುನಾವಣೆ ರಿಂದ 2021 ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ ಚುನಾವಣೆ ವರೆಗೆ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯೆ (MSP) ಆಗಿದ್ದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಐರ್‌ಶೈರ್ ನಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಯುಕೆ) -ಬೆಂಬಲಿತ, ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಫ್ರೀಮನ್, ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ನಲ್ಲಿ [[ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸೇರಿಕೊಂಡರು.<ref name=":2">{{Cite web|last=YouTube|title=Jeane Freeman – Aye! Talks|website=[[YouTube]]|date=10 June 2014 |url=https://www.youtube.com/watch?v=oTCXHLmln7M&t=1s}}</ref><ref name=":3">{{Cite AV media |title=An Independent Woman |publisher=Broadcasting Scotland |url=https://www.youtube.com/watch?v=N0EigWFRtWU |via=YouTube |date=12 September 2015 |access-date=7 February 2026}}</ref><ref name=":4">{{Cite web|last=Linkedin|title=Jeane Freeman profile|url=https://www.linkedin.com/in/jeane-freeman-a986a310/}}</ref> ಅವರು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯರಾದರು ಮತ್ತು ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿ (ಯುಕೆ) ಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಿಭಾಗದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.<ref name=":5">{{cite news|last=Linklater|first=John|date=14 June 1979|title=Jeane, advocate of reason for the students|page=4|work=Glasgow Herald|url=https://news.google.com/newspapers?id=W81AAAAAIBAJ&sjid=DaYMAAAAIBAJ&pg=2720%2C3216436|access-date=28 December 2015}}</ref> ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅಪೆಕ್ಸ್ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಎಂಬ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನ್ಯಾಯ ಉದ್ಯೋಗ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೨೦೦೦ ರವರೆಗೆ ಸಿಇಒ ಆಗಿದ್ದರು. ಫ್ರೀಮನ್ ನಂತರ ೨೦೦೧ ರಿಂದ ೨೦೦೫ ರವರೆಗೆ ಲೇಬರ್ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿ ಜ್ಯಾಕ್ ಮೆಕ್‌ಕಾನ್ನೆಲ್ ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="SH 27May2012">{{cite news|last=Gordon|first=Tom|date=27 May 2012|title=McConnell's chief of staff among first 100 to sign up for independence|work=[[Sunday Herald]]|url=http://www.heraldscotland.com/news/13059452.McConnell_s_chief_of_staff_among_first_100_to_sign_up_for_independence/|access-date=19 August 2015}}</ref> 2014 ರ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹ ಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಅವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.<ref name=":6">{{cite news|last=Campbell|first=Karen|date=20 April 2015|title=Why do women in Scotland vote? Because the referendum taught us that politics is about power|work=[[The Independent]]|url=https://www.independent.co.uk/voices/comment/why-do-women-in-scotland-vote-because-the-referendum-taught-us-that-politics-is-about-power-10188756.html|access-date=19 August 2015}}</ref> ಫ್ರೀಮನ್ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಯೆಸ್ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಅಭಿಯಾನದ ಸೋಲಿನ ನಂತರ, ಅವರು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷ ಸೇರಿದರು.<ref name="BBC 14Nov2014" /> ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ,2016ರ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾರಿಕ್, ಕಮ್‌ನಾಕ್ ಮತ್ತು ಡೂನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಫ್ರೀಮನ್ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದರು.<ref name="CT 19Aug2015" /><ref name="Kane decision" /> ಅವರು 5ನೇ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ಗ್ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ, ನಂತರ ಕಿರಿಯ ಸಚಿವ ಹುದ್ದೆಯಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಚಿವರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಈ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಮುದಾಯಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಗಳ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸಮಾಡಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ “ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ” ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":7" /> 2018ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಪುನರ್‌ರಚನೆಯ ನಂತರ, ನಿಕೋಲಾ ಸ್ಟರ್ಜನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಫ್ರೀಮನ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ ಪದೋನ್ನತಿ ನೀಡಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ,COVID-19 ಮಹಾಮಾರಿಗೆ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news|title=Covid briefing: Cases rise by almost 400 but no new deaths recorded|url=[https://www.heraldscotland.com/news/19126274.covid-briefing-health-secretary-jeane-freeman-confirms-rise-cases/|access-date=25](https://www.heraldscotland.com/news/19126274.covid-briefing-health-secretary-jeane-freeman-confirms-rise-cases/|access-date=25) May 2021|work=Herald Scotland|date=1 March 2021 |first=Jody |last=Harrison |language=en}}</ref> ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು, ಆರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕುರಿತು ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾದರು ಮತ್ತು COVID-19 ಲಸಿಕೆಗಳ ವಿತರಣೆಗಾಗಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಸಿದ್ಧತಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref name=":8" /> 2020ರಲ್ಲಿ, ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸದೇ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯೆ (MSP) ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವ ತಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದರು.<ref name="Thomson">{{Cite web|last=Thomson|first=Graeme|date=24 August 2020|title=Jeane Freeman to quit Holyrood as SNP Health Secretary announces election plan|url=[https://www.dailyrecord.co.uk/news/politics/jeane-freeman-quit-holyrood-snp-22571675|access-date=25](https://www.dailyrecord.co.uk/news/politics/jeane-freeman-quit-holyrood-snp-22571675|access-date=25) May 2021|website=Daily Record|language=en}}</ref> ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಜೀನ್ ಟೆನ್ನಂಟ್ ಫ್ರೀಮನ್ ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1953ರಲ್ಲಿ '''ಐರ್''' ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref name=":0">{{Cite web|title=Jeane Tennent FREEMAN – Personal Appointments (free information from Companies House)|url=[https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/officers/Z5z4x60HEnFs2v8zxJyjOJA6Bto/appointments|publisher=[[Companies](https://find-and-update.company-information.service.gov.uk/officers/Z5z4x60HEnFs2v8zxJyjOJA6Bto/appointments|publisher=[[Companies) House]]|language=en|access-date=8 February 2026}}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name=":1">{{Cite web|title=Jeane Freeman on Instagram: "Best birthday present from my best girl!"|url=[https://www.instagram.com/p/CFrWKVbFUS5/](https://www.instagram.com/p/CFrWKVbFUS5/) |archive-url=[https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CFrWKVbFUS5](https://ghostarchive.org/iarchive/s/instagram/CFrWKVbFUS5) |archive-date=24 December 2021 |url-access=limited|access-date=3 April 2021|website=Instagram|language=en}}{{cbignore}}</ref> ಅವರು ತಮ್ಮ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಐರ್‌ಶೈರ್ ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿದ್ದು, ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು.<ref name=":2" /> ಅವರ ತಾಯಿ ನರ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದು, ವಲಸಿಗ ಕುಟುಂಬದ ಸಂತಾನವಾಗಿದ್ದ ಅವರ ತಂದೆ ವಿಮಾನ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ದ್ವಿತೀಯ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ (RAF)ನಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.<ref name="CT 19Aug2015">{{cite news|url=[http://www.carricktoday.co.uk/news/local-headlines/snp-select-candidates-for-ayrshire-seats-1-3862062|title=SNP](http://www.carricktoday.co.uk/news/local-headlines/snp-select-candidates-for-ayrshire-seats-1-3862062|title=SNP) select candidates for Ayrshire seats|work= Carrick Gazette |date=19 August 2015 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20160304050317/http://www.carricktoday.co.uk/news/local-headlines/snp-select-candidates-for-ayrshire-seats-1-3862062](https://web.archive.org/web/20160304050317/http://www.carricktoday.co.uk/news/local-headlines/snp-select-candidates-for-ayrshire-seats-1-3862062) |archive-date=4 March 2016 |url-status=dead}}</ref><ref name="Herald 24Feb1993" /> ಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಸಮಾಜ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಆ ಆಶಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಫ್ರೀಮನ್ ಹೊಂದಿದ್ದರು.<ref name=":3" /><ref name="Herald 24Feb1993">{{cite news |url=[https://www.heraldscotland.com/news/12619579.Guinness_is_good_for_you/](https://www.heraldscotland.com/news/12619579.Guinness_is_good_for_you/) |title=Guinness is good for you |work=The Herald |date=24 February 1993 |access-date=7 February 2026 }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಫ್ರೀಮನ್ ಅವರು ಐರ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. 1975ರಿಂದ 1979ರವರೆಗೆ ಅವರು ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.<ref name=":4" /><ref name="Herald 24Mar1979">{{cite news |url=[https://news.google.com/newspapers?id=d-89AAAAIBAJ&pg=5675%2C5773525](https://news.google.com/newspapers?id=d-89AAAAIBAJ&pg=5675%2C5773525) |title=Ms Freeman aims to break male hold on top NUS post |newspaper=The Glasgow Herald |page=5 |date=24 March 1979 |via=[[Google News Archive]] |access-date=28 December 2015}}</ref> ಫ್ರೀಮನ್ ಅವರು ನರ್ಸ್ ಆಗುವ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಪಡೆದಿದ್ದು, ನಂತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.<ref name=":3" /><ref name=":2" /><ref>{{Cite web|date=21 June 2014|title=Jeane Freeman and Isobel Lindsay|url=[https://bellacaledonia.org.uk/2014/06/21/jeane-freeman-and-isobel-lindsay/|access-date=27](https://bellacaledonia.org.uk/2014/06/21/jeane-freeman-and-isobel-lindsay/|access-date=27) August 2021|website=Bella Caledonia|language=en-GB}}</ref> ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಫ್ರೀಮನ್ ಅವರು ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಘಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು. 1979ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯಾದರು.<ref name=":5" /> 1983ರಲ್ಲಿ, ಆ ವರ್ಷದ ಪಕ್ಷದ ಮಹಾಸಭೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite web|title=Getty Images. British Communist Party Conf: 15 November 1983 |url=[http://www.itnsource.com/shotlist/ITN/1983/11/15/AS151183003/?v=1|website=www.itnsource.com](http://www.itnsource.com/shotlist/ITN/1983/11/15/AS151183003/?v=1|website=www.itnsource.com) |archive-url=[https://web.archive.org/web/20160304041808/http://www.itnsource.com/shotlist/ITN/1983/11/15/AS151183003/?v=1](https://web.archive.org/web/20160304041808/http://www.itnsource.com/shotlist/ITN/1983/11/15/AS151183003/?v=1) |archive-date=4 March 2016|url-status=dead}}</ref> ==ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== 1987ರಲ್ಲಿ, ಫ್ರೀಮನ್ ಅವರು ಅಪರಾಧ ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉದ್ಯೋಗ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಅಪೆಕ್ಸ್ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 2006ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ಯಾರೋಲ್ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref name="ScotGov Jan2008">{{cite press release |url=[http://scotland.gov.uk/News/Releases/2008/01/16102005](http://scotland.gov.uk/News/Releases/2008/01/16102005) |archive-url=[https://wayback.archive-it.org/3011/20130203054815/http://scotland.gov.uk/News/Releases/2008/01/16102005](https://wayback.archive-it.org/3011/20130203054815/http://scotland.gov.uk/News/Releases/2008/01/16102005) |archive-date=3 February 2013 |title=Appointment to NHS Board |publisher=[[Scottish Government]] |date=16 January 2008}}</ref> ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಮಂಡಳಿನಲ್ಲಿಯೂ ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ನವೆಂಬರ್ 2011ರಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನೇಮಕಾತಿ ಮಂಡಳಿಗೆ ಲೇ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.<ref name="spa">{{cite news |url=[http://www.journalonline.co.uk/News/1010386.aspx](http://www.journalonline.co.uk/News/1010386.aspx) |title=Freeman to join Judicial Appointments Board |work=The Journal |publisher=Law Society of Scotland |date=25 October 2011 |access-date=7 May 2016 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20120416014529/http://www.journalonline.co.uk/News/1010386.aspx](https://web.archive.org/web/20120416014529/http://www.journalonline.co.uk/News/1010386.aspx) |archive-date=16 April 2012 |url-status=dead}}</ref> 2008ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ನ್ಯಾಷನಲ್ ವೇಟಿಂಗ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ನ ಮಂಡಳಿಗೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಗೋಲ್ಡನ್ ಜುಬಿಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಆರೋಗ್ಯ ಮಂಡಳಿಯಾಗಿದೆ.<ref name="Scotsman Jan2008">{{cite news |url=[https://www.scotsman.com/news/on-the-rounds-2469696](https://www.scotsman.com/news/on-the-rounds-2469696) |title=On the rounds |work=The Scotsman |publisher=Johnston Press |date=21 January 2008 |access-date=7 February 2026}}</ref> ಜನವರಿ 2015ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಯುವ ಸಮಯ ಕೇಂದ್ರ ಮಂಡಳಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಪುನರ್‌ನಿಯುಕ್ತಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite press release |url=[http://www.nhsgoldenjubilee.co.uk/news/press-releases-2015/chair-reappointed-national-waiting-times-centre-board/](http://www.nhsgoldenjubilee.co.uk/news/press-releases-2015/chair-reappointed-national-waiting-times-centre-board/) |title=Chair re-appointed to National Waiting Times Centre Board |publisher=National Waiting Times Centre Board (NWTC) |date=12 January 2015 |access-date=19 January 2015 |archive-date=20 January 2015 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20150120023338/http://www.nhsgoldenjubilee.co.uk/news/press-releases-2015/chair-reappointed-national-waiting-times-centre-board/](https://web.archive.org/web/20150120023338/http://www.nhsgoldenjubilee.co.uk/news/press-releases-2015/chair-reappointed-national-waiting-times-centre-board/) |url-status=dead }}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 2016ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಈ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು.<ref>{{cite press release |url=[http://www.nhsgoldenjubilee.co.uk/news/press-releases-2016/end-era-chair-steps-down-golden-jubilee-foundation/](http://www.nhsgoldenjubilee.co.uk/news/press-releases-2016/end-era-chair-steps-down-golden-jubilee-foundation/) |title=End of an era as Chair steps down from the Golden Jubilee Foundation |publisher=National Waiting Times Centre Board (NWTC) |date=23 March 2016 |access-date=7 May 2015 |archive-date=1 June 2016 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20160601203831/http://www.nhsgoldenjubilee.co.uk/news/press-releases-2016/end-era-chair-steps-down-golden-jubilee-foundation/](https://web.archive.org/web/20160601203831/http://www.nhsgoldenjubilee.co.uk/news/press-releases-2016/end-era-chair-steps-down-golden-jubilee-foundation/) |url-status=dead }}</ref> 2013–14 ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಫ್ರೀಮನ್ ಅವರು ಪೊಲೀಸ್ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್, NHS ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಯುವ ಸಮಯ ಕೇಂದ್ರ, ಹಾಗೂ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನೇಮಕಾತಿ ಮಂಡಳಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.<ref name="sundaypost.com">{{Cite web|last=Findlay|first=Russell |author-link=Russell Findlay|title=Quangos news special: Health minister Jeane Freeman urged to explain how she worked 376 days in just one year|date=14 October 2018 |url=[https://www.sundaypost.com/fp/so-how-did-health-minister-work-376-days-in-just-one-yearministers-questions/}}](https://www.sundaypost.com/fp/so-how-did-health-minister-work-376-days-in-just-one-yearministers-questions/}})</ref> ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಟ್ಟು 376 ದಿನಗಳ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೆರಿಗೆದಾರರಿಂದ ಬಿಲ್ ಹಾಕಿದ್ದರು, ಇದರಿಂದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ '''“ಕ್ವಾಂಗೊ ರಾಣಿ”''' ಎಂಬ ಬಿರುದು ಲಭಿಸಿತು.<ref name="sundaypost.com" /><ref>{{Cite web|title=Brian Wilson: SNP's '˜Quango Queen' is not alone on gravy train |first=Brian |last=Wilson |author-link=Brian Wilson (Labour politician)|url=[https://www.scotsman.com/news/politics/brian-wilson-snps-quango-queen-not-alone-gravy-train-556573|website=www.scotsman.com|date=20](https://www.scotsman.com/news/politics/brian-wilson-snps-quango-queen-not-alone-gravy-train-556573|website=www.scotsman.com|date=20) October 2018 }}</ref> ಫ್ರೀಮನ್ ಪರ ವಕ್ತಾರರು, “ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದದ ದಿನವೆಂದರೆ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದೆಂದೇ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅನೇಕ ಮಂಡಳಿಗಳ ಸಭೆಗಳು ಸಂಜೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಂಡಳಿಗಳ ಸದಸ್ಯರು ಹಲವು ಇತರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ” ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.<ref name="sundaypost.com" /> == ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ == === ಹಿರಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಸಲಹೆಗಾರ್ತಿ=== [[File:JeaneFreemanMSP.jpg|thumb|191x191px|ಅಧಿಕೃತ ಸಂಸತ್ ಭಾವಚಿತ್ರ, 2016]] ನಂತರ ಫ್ರೀಮನ್ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು 1990ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಅದರ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು.<ref>{{cite news|last=Barnes|first=Eddie|date=27 May 2012|title=Scottish independence: Labour voters 'will deliver independence'|work=[[Scotland on Sunday]]|url=[https://www.scotsman.com/news/politics/scottish-independendence-labour-voters-will-deliver-independence-2472772|access-date=7](https://www.scotsman.com/news/politics/scottish-independendence-labour-voters-will-deliver-independence-2472772|access-date=7) February 2026}}</ref> 2001 ರಿಂದ 2005 ರವರೆಗೆ, ಫ್ರೀಮನ್ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಪ್ರಥಮ ಸಚಿವ ಜ್ಯಾಕ್ ಮೆಕ್‌ಕಾನೆಲ್ ಅವರಿಗೆ ಹಿರಿಯ ರಾಜಕೀಯ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref name="SH 27May2012" /> ಈ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಬಜೆಟ್, ಸರ್ಕಾರದ ಶಾಸನಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಯುಕೇ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹಾಗೂ ಹಣಕಾಸು, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯ ಇಲಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.<ref name="spa" /> ಅವರು ಈ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ತೊರೆದರು, ಆದರೆ ಫ್ರೀಮನ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಎಲ್ವಿಡ್ಜ್ ನಡುವೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ವರದಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು. ಇದನ್ನು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಿತು.<ref>{{cite news|date=11 May 2005|title=Row denied as McConnell's senior aide resigns|work=[[The Scotsman]]|publisher=[[Johnston Press]]|url=[http://www.scotsman.com/news/politics/top-stories/row-denied-as-mcconnell-s-senior-aide-resigns-1-711748|access-date=27](http://www.scotsman.com/news/politics/top-stories/row-denied-as-mcconnell-s-senior-aide-resigns-1-711748|access-date=27) July 2013}}</ref> ಅವರು ಹುದ್ದೆ ತೊರೆದ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ಸಲಹಾ ಸಂಸ್ಥೆ '''ಫ್ರೀಮನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ಸ್''' ಅನ್ನು ಸಲಹೆಗಾರಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರಿಂದ ಕ್ರೋನಿಯಿಸಂ (ಪಕ್ಷಪಾತದ ನೇಮಕಾತಿ) ಆರೋಪಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು.<ref>{{cite news|date=18 January 2006|title=Row after minister hires ex-aide to McConnell|work=[[The Herald (Glasgow)|The Herald]]|publisher=[[Newsquest]]|url=[https://www.heraldscotland.com/news/12443320.Row_after_minister_hires_ex_aide_to_McConnell/|access-date=7](https://www.heraldscotland.com/news/12443320.Row_after_minister_hires_ex_aide_to_McConnell/|access-date=7) February 2026}}</ref> === 2014ರ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹ === ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದ ಫ್ರೀಮನ್, ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ '''ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್''' ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಅನುಭವದಿಂದಾಗಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು “ಪರಿಗಣಿಸಲು ಯೋಗ್ಯ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ” ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದರು.<ref name=":2" /> 2014ರ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹ ಘೋಷಣೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಫ್ರೀಮನ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪರ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="SH 27May2012" /> 2012ರ ಮೇನಲ್ಲಿ ಅವರು ಯೆಸ್ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಚಳವಳಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು<ref name="Guardian May2014">{{cite news|last=Brooks|first=Libby|date=2 May 2014|title=Scottish independence debate: women hold the key far from Westminster|work=[[The Guardian]]|url=[https://www.theguardian.com/politics/2014/may/02/scottish-independence-debate-women-key-far-westminster|access-date=21](https://www.theguardian.com/politics/2014/may/02/scottish-independence-debate-women-key-far-westminster|access-date=21) January 2015}}</ref><ref name="record">{{cite news|date=30 September 2012|title=Campaign to drive women to vote for independence backed by former Jack McConnell aide|work=[[Daily Record (Scotland)|Daily Record]]|publisher=[[Trinity Mirror]]|url=[https://www.dailyrecord.co.uk/news/scottish-news/jack-mcconnell-aide-jeane-freeman-1351860|access-date=7](https://www.dailyrecord.co.uk/news/scottish-news/jack-mcconnell-aide-jeane-freeman-1351860|access-date=7) February 2026}}</ref> ಅವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮ ಗುಂಪಿನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು.<ref name="record" /><ref>{{cite AV media|url=[https://www.youtube.com/watch?v=3QbvHbpZNqo|title=Labour](https://www.youtube.com/watch?v=3QbvHbpZNqo|title=Labour) for Independence 3/8 – Jeane Freeman |publisher=Independence Live |via=YouTube|date=20 February 2014|access-date=7 February 2026}}</ref> ಜನಮತ ಸಂಗ್ರಹದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಲವು ದೂರದರ್ಶನ ಚರ್ಚಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಕರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.<ref name=":6" /> === ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯೆ; 2016 ರಿಂದ 2021 === ==== ಹೋಲಿರೂಡ್‌ಗೆ ಚುನಾವಣೆ ==== [[File:Social Security Scotland recruitment (40229983394).jpg|thumb|213x213px|ಜೂನಿಯರ್ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿರುವ ವೇಳೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ರೀಮನ್ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು.]] 2014ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, SNP ಪಕ್ಷವು ಪಕ್ಷೇತರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಾಗ, ನಿಕೋಲಾ ಸ್ಟರ್ಜನ್ ಫ್ರೀಮನ್ ಅವರನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು.<ref name="BBC 14Nov2014">{{cite news|url=[https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-politics-30044274](https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-scotland-politics-30044274) |title=SNP to allow non-members to stand |work=[[BBC News]] |date=14 November 2014 |access-date=7 February 2026}}</ref> 2015ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, 2016ರ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ ಚುನಾವಣೆಗಾಗಿ ಕ್ಯಾರಿಕ್, ಕಮ್ನಾಕ್ ಮತ್ತು ಡೂನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ SNP ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಫ್ರೀಮನ್ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref name="CT 19Aug2015" /> 2016ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಮಾಜಿ ಲೇಬರ್ ರಾಜಕಾರಣಿ '''ಬ್ರಯಾನ್ ವಿಲ್ಸನ್''' ಅವರು '''ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌ಮನ್''' ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ (FOI) ಕುರಿತು ಲೇಖನ ಬರೆದಿದ್ದು, ಫ್ರೀಮನ್ ಅವರ '''ಫ್ರೀಮನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ಸ್''' ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಯ ಕುರಿತು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |url=[http://www.scotsman.com/news/brian-wilson-how-the-snp-keeps-information-at-a-premium-1-4088570/](http://www.scotsman.com/news/brian-wilson-how-the-snp-keeps-information-at-a-premium-1-4088570/) |title=How the SNP keeps information at a premium |first=Brian |last=Wilson|work=[[The Scotsman]] |publisher=[[Johnston Press]] |date=2 April 2016 |access-date=4 April 2016}}</ref> ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸಚಿವರು ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ವೆಚ್ಚ £600 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.<ref name="Kane decision">{{cite news |url=[http://www.itspublicknowledge.info/uploadedFiles/Decision061-2016.pdf](http://www.itspublicknowledge.info/uploadedFiles/Decision061-2016.pdf) |title=Decision Notice: Decision 061/2016: Mr Tommy Kane and the Scottish Ministers: Meetings with Freeman Associates Limited: Reference No: 201502226 Decision Date: 9 March 2016 |publisher=[[Scottish Information Commissioner]] |access-date=4 April 2016 }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ನಂತರ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಮಾಹಿತಿ ಆಯುಕ್ತರ ಮುಂದೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref name="Kane decision" /> 2016ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ರೀಮನ್ ಕ್ಯಾರಿಕ್, ಕಮ್ನಾಕ್ ಮತ್ತು ಡೂನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯೆ (MSP) ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.<ref>{{cite news |url=[https://www.bbc.co.uk/news/politics/scotland-constituencies/S16000087](https://www.bbc.co.uk/news/politics/scotland-constituencies/S16000087) |title=Scotland election 2016 > Carrick, Cumnock and Doon Valley |work=BBC News |access-date=7 February 2026}}</ref> === ಜೂನಿಯರ್ ಸಚಿವೆ === 2016ರ ಮೇನಲ್ಲಿ,ಎರಡನೇ ಸ್ಟರ್ಜನ್ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಫ್ರೀಮನ್ ಅವರನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಚಿವೆ ಆಗಿ ಜೂನಿಯರ್ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಈ ಹುದ್ದೆಯ ಮೊದಲ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು '''ಏಂಜೆಲಾ ಕಾನ್ಸ್ಟನ್ಸ್''' ಅವರೊಂದಿಗೆ—ಅವರು ಆಗ ಸಮುದಾಯಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಗಳ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿರಾಗಿದ್ದರು—ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ನಿಂದ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾದ ಹೊಸ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ '''ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್''' ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.<ref>{{cite web |url=[https://www.instituteforgovernment.org.uk/ministers-reflect/jeane-freeman](https://www.instituteforgovernment.org.uk/ministers-reflect/jeane-freeman) |title=Interview: Jeane Freeman |first1=Akash |last1=Paun |first2=Alex |last2=Nice |publisher=[[Institute for Government]] |date=5 October 2021 |access-date=8 February 2026}}</ref> ಫ್ರೀಮನ್ ಅವರು ಹೇಳಿದರು:“ಗೌರವ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತಾ *ಸೇವೆಯ* ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಲು ಸಹಕರಿಸಿದುದು ನನಗೆ ಅಪಾರ ಗೌರವದ ವಿಷಯ. ಅದನ್ನು ‘ಸೇವೆ’ ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತೇನೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ನಾನು ಬಹಳ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತೇನೆ.”<ref name=":7">{{Cite news|title=Jeane Freeman social security Scotland 'her greatest achievement'|first=Ewan |last=Gurr|language=en-GB|work=[[Evening Telegraph]]|url=[https://www.thecourier.co.uk/fp/columnists/2605018/jeane-freeman-social-security/|date=30](https://www.thecourier.co.uk/fp/columnists/2605018/jeane-freeman-social-security/|date=30) November 2020|access-date=8 February 2026|issn=0307-1235|via=[www.thecourier.co.uk](http://www.thecourier.co.uk)}}</ref> == ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (2018–2021) == ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮೊದಲ ಮಂತ್ರಿ ನಿಕೋಲಾ ಸ್ಟರ್ಜನ್ ನಡೆಸಿದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಪುನರ್ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ, 26 ಜೂನ್ 2018ರಂದು ಫ್ರೀಮನ್ ಅವರನ್ನು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಕೊವಿಡ್-19 ಮಹಾಮಾರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.<ref>{{cite news |url=[https://www.heraldscotland.com/news/25832103.tributes-jeane-freeman-died-aged-72/](https://www.heraldscotland.com/news/25832103.tributes-jeane-freeman-died-aged-72/) |title=Former Health Secretary Jeane Freeman dies aged 72 |first=Andrew |last=Learmonth |work=The Herald |location=Scotland |access-date=7 February 2026 }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸೋಂಕು ಸಂಕಷ್ಟ === 2019ರಲ್ಲಿ, ಕ್ವೀನ್ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ನಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸೋಂಕು ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ರೀಮನ್ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು. ನಂತರ NHS ಗ್ರೇಟರ್ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೋ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಡ್ ಸಂಸ್ಥೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಸೋಂಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳ ಸಾವುಗಳಿವೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು. BBCಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವಿರಾ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಫ್ರೀಮನ್ ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು: “ಇಲ್ಲ, ನಾನು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವುದೇ ನನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಗಮನ. ಅದೇ ಸರಿಯಾದ ಕೆಲಸ.”<ref>{{cite news|url=[https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-50537191](https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-50537191) |title=Freeman refuses to resign over Glasgow hospital infection crisis |work=BBC News |date=24 November 2019 |access-date=7 February 2026}}</ref> ==== ಮರಣ ಬೆದರಿಕೆ ==== 2020ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ಫ್ರೀಮನ್ ಅವರಿಗೆ ಬಂದ ಮರಣ ಬೆದರಿಕೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಸೋಂಕು ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದ್ದು, [[ಪೊಲೀಸ್]] ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಆರೋಪಿಯಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿತು. ಹೋಲಿರೂಡ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ಗೆ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದು:“ನಾನು ಎಲ್ಲದರಿಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರಳಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದಲೇ ಈ ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ನಾನು ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ನೇರ ಹೊಣೆಗಾರಳಾಗಲಾರೆ, ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ನಾನು ಜವಾಬ್ದಾರಳಾಗಿದ್ದೇನೆ.”<ref>{{Cite web|last=Philip|first=Andy|date=26 February 2020|title=Scottish Health Secretary steps up security after alleged threats against her|url=[https://www.dailyrecord.co.uk/news/politics/jeane-freeman-steps-up-security-21581121|access-date=28](https://www.dailyrecord.co.uk/news/politics/jeane-freeman-steps-up-security-21581121|access-date=28) August 2021|website=Daily Record|language=en}}</ref> === COVID-19 ಮಹಾಮಾರಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ === [[File:COVID-19 press conference - 18 December 2020 (50733110016).jpg|thumb|right|ಕೊರೊನಾವೈರಸ್ ಕುರಿತು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ರೀಮನ್.]] ಕೊವಿಡ್-19 ಮಹಾಮಾರಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ರೀಮನ್ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು.<ref name=":8">{{Citation|publisher=Scottish Government|title=COVID-19 press conference – 3 August 2020|date=3 August 2020|url=[https://www.flickr.com/photos/scottishgovernment/50184466586/](https://www.flickr.com/photos/scottishgovernment/50184466586/) |via=[[Flickr]]|access-date=23 February 2021}}</ref> 2020ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನಾದ್ಯಂತ 50 ಸ್ಥಳೀಯ COVID-19 ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news | url=[https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-52022833](https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-52022833) |title = Scottish NHS to quadruple intensive care beds|work = BBC News|date = 24 March 2020 |access-date=7 February 2026}}</ref> ==== COVID-19 ಲಸಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ==== 2020ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಫ್ರೀಮನ್ ಲಸಿಕೆಗಳ ಕುರಿತು ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ಸುರಕ್ಷತಾ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆತಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ COVID-19 ಲಸಿಕೆ ನೀಡಲು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news|date=19 November 2020|title=Covid in Scotland: First vaccine delivery due next month|language=en-GB|work=BBC News|url=[https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-55005494|access-date=19](https://www.bbc.co.uk/news/uk-scotland-55005494|access-date=19) November 2020}}</ref> ==== ಆರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಾವುಗಳು ==== ಮಹಾಮಾರಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 1,300 ಹಿರಿಯ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಕೊರೊನಾ ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ಆರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="bbc.com">{{Cite news |url=[https://www.bbc.com/news/uk-scotland-56680666|title=Covid](https://www.bbc.com/news/uk-scotland-56680666 |title=Covid) in Scotland: Government 'failed' social care sector during pandemic |first=Glenn |last=Campbell |work=BBC News |date=8 April 2021 |access-date=7 February 2026 }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಇದರಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ಆರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. 2021ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೀಮನ್ BBCಗೆ ಹೇಳಿದ್ದು: “ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಿಂದ ಆರೈಕೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದ ಹಿರಿಯರು ಸುರಕ್ಷಿತರಾಗುವಂತೆ ನಾವು ಅಗತ್ಯ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಒಂದು ತಪ್ಪಾಗಿತ್ತು.”<ref name="dailyrecord.co.uk" /> 2020ರ ಆಗಸ್ಟ್ 24ರಂದು,2021ರ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ತಾವು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಫ್ರೀಮನ್ ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news|date=24 August 2020|title=Jeane Freeman to stand down at Scottish election|work=BBC News|url=[https://www.bbc.com/news/uk-scotland-scotland-politics-53896876](https://www.bbc.com/news/uk-scotland-scotland-politics-53896876)|access-date=7 February 2026}}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಮರಣ == ಫ್ರೀಮನ್ ಅವರು 7 ಫೆಬ್ರವರಿ 2026ರಂದು, ಗ್ಲಾಸ್ಗೋದಲ್ಲಿನ ಕ್ವೀನ್ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ನಲ್ಲಿ 72ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳ ಮೊದಲು ಅಂತಿಮ ಹಂತದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಪತ್ತೆಯಾಗಿತ್ತು.<ref name=BBCobit>{{cite news |title=Former Scottish health secretary Jeane Freeman dies aged 72 |url=[https://www.bbc.com/news/articles/c07xrgkprn5o](https://www.bbc.com/news/articles/c07xrgkprn5o) |publisher=BBC News |date=7 February 2026 }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು == 1996 ಜನ್ಮದಿನದ ಗೌರವಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಅಪರಾಧಿಗಳ ಪುನರ್ವಸತಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ಫ್ರೀಮನ್ ಅವರಿಗೆ [[Order of the British Empire|OBE]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.<ref name="independent 1996">{{cite news |url=[https://www.independent.co.uk/news/the-queens-birthday-honours-1337095.html](https://www.independent.co.uk/news/the-queens-birthday-honours-1337095.html) |title=The Queen's birthday honours |work=[[The Independent]] |date=15 June 1996 |access-date=21 January 2015}}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== h9zjjemkx507712mqkl5qikhe7j87y1 0 178086 1370997 1349221 2026-03-31T21:50:57Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370997 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] ಡು ಕ್ಯೂನಿಯಾಂಗ್ ಅಥವಾ ಡು ಕ್ಯೂ (ಕ್ರಿ.ಶ. 791[1]–835) ಅವರು ತಾಂಗ್ ವಂಶದ ಚೀನಾದ ಕುರುಟೆಸನ್ ಮತ್ತು ಕವಯತ್ರಿ ಆಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಕಲನ Three Hundred Tang Poems ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿರುವ ಏಕೈಕ ಮಹಿಳಾ ಕವಯತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Du_Qiuniang</ref><ref>https://m.thepaper.cn/baijiahao_10311061</ref> == ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ == ಕಥೆ ಪ್ರಕಾರ, ಡು ಕ್ಯೂನಿಯಾಂಗ್ ಅವರ ತಾಯಿ ಜಿನ್‌ಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಕಲಾ ಪಟು ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಳು. ಅವರು ಡು ಎಂಬ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಾಗಿ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದರು.<ref>http://jssdfz.jiangsu.gov.cn/n101/20230612/i25961.html{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಅಧಿಕಾರಿ ಮುಂದಿನ ಹುದ್ದೆಗೆ ಉತ್ತೇಜಿತರಾದರೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರೇಮೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಡು ಕ್ಯೂನಿಯಾಂಗ್ ಅವರ ತಾಯಿ ಕೋಪದಿಂದ ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು, ಆದರೆ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳವಿಲ್ಲದೆ, ಮತ್ತೆ ಜಿನ್‌ಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತಮ್ಮ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೊತೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಡು ಕ್ಯೂನಿಯಾಂಗ್ ವಿನಯಪೂರ್ಣ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದಳು, ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಸುಂದರ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಶೀಲಳಾಗಿದ್ದಳು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಜಿಯೋಫಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಡುವುದು, ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಕವಿತೆ ಪಾಠ ಮಾಡುವುದು ಕಲಿತಳು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ತರಬೇತಿ ನಂತರ, ಕಾವ್ಯ ಬರೆದೂ, ಹಾಡುತ್ತಾ, ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಕುರುಟೆಸನ್ ಆಗಿ ಪರಿಣತಿಯಾದಳು. ಅವಳು 15 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ already ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಳು. ಝೆನ್‌ಹಾಯಿ ನಿಗ್ರಹಾಧಿಕಾರಿ ಲಿ ಕ್ಯೂ ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅವಳನ್ನು ಅಧಿಕ ಹಣ ಕೊಡಿಸಿ ಕುರುಟೆಸನ್ ಆಗಿ ಸೇರಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಮಾಸ್ಟರ್‌ನಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಡು ಕ್ಯೂನಿಯಾಂಗ್ “Golden Thread Clothes” ಎಂಬ ಕವನ ಹಾಡಿದರು. ಲಿ ಕ್ಯೂ ಅವಳ ಹಾಡನ್ನು ಕೇಳಿ greatly ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಉಪಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗಾಗಿ, 15 ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವಳು ಲಿ ಕ್ಯೂ ಅವರ ಉಪಪತ್ನಿಯಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡಳು. ತಾಂಗ್ ಶಿಯಾನ್ಜೋಂಗ್ ಜಿಯೇಡೂಶಿಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಲಿ ಕ್ಯೂ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡು ಬಂಡಾಯ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಸೋಲು ಪಡಿದರು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಲಿ ಕ್ಯೂ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟರು.<ref>https://www.jsw.com.cn/2019/1127/1516285.shtml?ivk_sa=1023197a</ref> ಡು ಕ್ಯೂನಿಯಾಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸೇವಕಿ ಆಗಿ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ಉತ್ತಮ ಹಾಡು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವರು ಕುರುಟೆಸನ್ ಆಗಿದರು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಡು ಕ್ಯೂನಿಯಾಂಗ್ ಶಿಯಾನ್ಜೋಂಗ್‌ಗಾಗಿ “Golden Thread Clothes” ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಶಿಯಾನ್ಜೋಂಗ್ ಆ ಹಾಡಿನಿಂದ ಆಳವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶಗೊಂಡರು, ಇಬ್ಬರೂ ತಕ್ಷಣ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಡು ಕ್ಯೂನಿಯಾಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ಕ್ಯೂ ಫೇಯಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು.<ref>{{Cite web |url=http://szb.jsw.com.cn/JJWB/PC/content/202305/22/content_251892.html |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2026-02-11 |archive-date=2025-04-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250409214539/http://szb.jsw.com.cn/JJWB/PC/content/202305/22/content_251892.html |url-status=dead }}</ref> ಡು ಕ್ಯೂನಿಯಾಂಗ್ ಕೇವಲ ಶಿಯಾನ್ಜೋಂಗ್ ಅವರ ಪ್ರಿಯ ಉಪಪತ್ನಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅವರ ರಹಸ್ಯ ಲಿಖಿತ ಸಹಾಯಕರೂ ಆಗಿದ್ದಳು. ಶಿಯಾನ್ಜೋಂಗ್ ofta ರಾಜ್ಯದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರೂ ಹತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಯುವಾನ್ಹೆ ವರ್ಷದ 15ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಾಂಗ್ ಶಿಯಾನ್ಜೋಂಗ್ ನಿಧನರಾದರು. 24 ವರ್ಷದ ರಾಜಕುಮಾರ ಲಿ ಹೆಂಗ್ ತಾಂಗ್ ವಂಶದ ಮುಜಾಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿ ಗಾದಿ ಪಡೆದರು. ಡು ಕ್ಯೂನಿಯಾಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಲಿ ಮಿನ್ ರಾಜಕುಮಾರರ ಪಾಠಶಿಕ್ಷಕಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯಂತೆ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಲಿ ಹೆಂಗ್ 30 ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ನಿಧನರಾದರು. ಅದರ ನಂತರ 15 ವರ್ಷದ ರಾಜಕುಮಾರ ಲಿ ಝಾನ್ ತಾಂಗ್ ವಂಶದ ಜಿಂಗ್ಜೋಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿ ಗಾದಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಕೇವಲ ಶಿಕಾರ ಮತ್ತು ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದುದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರು. Shortly ನಂತರ ಅರಮನೆಯಲ್ಲೇ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಿ ಕೌ ಜಾಂಗ್ ರಾಜನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಡು ಕ್ಯೂನಿಯಾಂಗ್ ಮೂರು ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಿಧನರಾದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಯೂನಕ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಸೋಂಗ್ ಶೆನ್ಶಿ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಳು ಮತ್ತು ಲಿ ಕೌ ಅನ್ನು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ಯೂನಕ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಿವಿಗಳು ಇದ್ದುದರಿಂದ, ಈ ಯೋಜನೆ ಯೂನಕ್ ವಾಂಗ್ ಶೌಚೆಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದುಬಂತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಲಿ ಕೌ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿಸಿದರು, ಸೋಂಗ್ ಶೆನ್ಶಿಯನ್ನು ಜಿಯಾಂಗ್‌ಜೌ ಸಿಮಾ ಹುದ್ದೆಗೆ ನೈಮಿತ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ಡು ಕ್ಯೂನಿಯಾಂಗ್ ಕೂಡ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಮರಳುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನೀ ಮಹಿಳಾ ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನಾ]] cch2vxf6frh7yrm6hd43ypggb35lma5 0 178121 1371092 1370665 2026-04-01T11:22:30Z VASANTH S.N. 728 ಅಂತರ್ವಿಕಿ 1371092 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{Short description|Contemporary Chinese poet; her life and work}} {{Orphan|date=June 2023}} {{Infobox writer <!-- for more information see [[:Template:Infobox writer/doc]] --> | name = ಅನ್ನಾ ಕೇಕೊ | image = | imagesize = | caption = ಅನ್ನಾ ಕೇಕೊ | birth_date = 1974 | birth_place = ವುಯುವಾನ್ ಕೌಂಟಿ, ಜಿಯಾಂಗ್ಕ್ಸಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಚೀನಾ | occupation = poet | nationality = ಚೈನೀಸ್ }} '''ಅನ್ನಾ ಕೇಕೊ'''- ಅನ್ನಾ ಅವರು 1974ರಲ್ಲಿ [[ಚೀನಾ|ಚೀನಾದ]] ಜಿಯಾಂಗ್ಸಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ವುಯುವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಚೀನೀ ಕವಯಿತ್ರಿ. ಮೊದಲು ಅವರು ಈಸ್ಟ್ ಚೈನಾ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಪಾಲಿಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಲಾ‌ನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದರು. <ref>https://en.wikipedia.org/wiki/Anna_Keiko</ref> ಅವರು [[ಶಾಂಘೈ]] ಪುಡಾಂಗ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದು, Poetry Breeze Literature Society ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕಿ, ಶಾಂಘೈ ಹೈಪೈ ಪೋಎಟ್ರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆ, ಇಥಾಕಾ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (Spanish Cultural Foundation) ಚೀನೀ ಪ್ರತಿನಿಧಿ, ಇಟಾಲಿಯನ್ ಇಂಟರ್ನೇಶನಲ್ Immagine & Poesia ಸಂಘದ ಚೀನೀ ಪ್ರತಿನಿಧಿ, ಮತ್ತು ಕ್ಯುಬನ್ ಲಿಟರೆಚರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಕೆನಡಾದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸದಸ್ಯೆಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. <ref>https://scdaily.com/zh-CN/post/10501</ref> Antologia del II Festival Internacional de Poesia de Santiago 2019 ಪ್ರಕಾರ, ಅನ್ನಾ ಕೇಕೊ ಕವಿತೆಗಳು, ಗದ್ಯ, ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ನಾಟಕೀಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶನಗಳಲ್ಲಿ, [[ಚೀನಿ ಭಾಷೆ|ಚೀನಿ]], [[ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆ|ಇಂಗ್ಲಿಷ್]], [[ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆ|ಫ್ರೆಂಚ್]], [[ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆ|ಜರ್ಮನ್]], [[ಡಚ್ ಭಾಷೆ|ಡಚ್]], [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]] ಮತ್ತು [[ಅರಬಿಕ್]] ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. <ref>https://scdaily.com/zh-CN/post/10501</ref> == ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳು == ಪ್ರಸ್ತುತ, ಅನ್ನಾ ಕೇಕೊ ಚೀನಾದ ಶಾಂಘೈದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ [[ಕವನ|ಕವಿತೆಯ]] ಸೇವೆಯನ್ನು ಮೊದಲRecognition ಆಗಿ ಶಾಂಘೈನಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ಶಾಂಘೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕವಿತಾ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ, ಅನ್ನಾ ಕೇಕೊಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ಕವಿತಾ ಪುಸ್ತಕ The Language of Deep Sleep ನ ಕವಿತೆಗಳು ಶಾಂಘೈ人民 ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಟೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡವು. <ref>https://www.scribd.com/document/458337361/FIP-Antologia-2019</ref> 2019ರಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ರೊಮಾನಿಯ|ರೊಮೇನಿಯಾದ]] ಕ್ರಾಯೋವಾ‌ನಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕವಿತಾ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು [[ಚಿಲಿ|ಚಿಲಿಯ]] [[ಸ್ಯಾಂಟಿಯಾಗೊ|ಸಾಂಟಿಯಾಗೋನಲ್ಲಿ]] ನಡೆದ 2ನೇ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕವಿತಾ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.<ref>https://www.scribd.com/document/458337361/FIP-Antologia-2019</ref> 2020ರಲ್ಲಿ, ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕವಿತಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ನಾ ಕೇಕೊ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. 2020 ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸಾನ್ ರೆಮೊನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದಿರುವ ವರದಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. 2021 ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, SC Daily News ತಿಳಿಸಿದಂತೆ, [[ಇಟಲಿ|ಇಟಲಿಯ]] ಗ್ಲೋಬಲ್ COVID-19 ಕವಿತಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. 2021 ರ ಬೇಸಿಗೆನಲ್ಲಿ, ಇಟಲಿಯ ಅಲಾಸ್ಸಿಯೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕವಿತಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ, “ಸರ್ವೋತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಲೇಖಕಿ” ಎಂಬ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. 2021 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಹ್ಯೂಸ್ಟನ್‌ನ Mei Nan Ribao (SC Daily News) ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ, [[ಲೆಬನನ್|ಲೆಬನಾನಿನಲ್ಲಿ]] ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ರ್ಯಾಪಿಡ್‌ಸ್, ಓಹಾಯೋದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ International Writers‘ Journal ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದವು. ಅನ್ನಾ ಕೇಕೊ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. == ಅನ್ನಾ ಕೇಕೊ ಅವರ ಕವಿತೆಯ ಚೀನೀ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ == ಅನ್ನಾ ಕೇಕೊ ಅವರ ಕವಿತೆಯ ಚೀನೀ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಅನ್ನಾ ಕೇಕೊ ಅವರ ಕವಿತಾ ಪುಸ್ತಕ The Language of Deep Sleep (ಶಾಂಘೈ, ಪ್ರಥಮ ಆವೃತ್ತಿ, ಜೂನ್ 2017) ನಲ್ಲಿ ಲಿ ಟಿಯಾನ್ಜಿಂಗ್ ಅವರ ಪ್ರವೇಶಕತೆ ಇದೆ, ಅವರು ಚೈನೀಸ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಾರ್ಮಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಮಾಗಜೀನ್ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://china708838814.wordpress.com/2020/11/05/chinese-poet-annakeiko-wins-best-foreign-poet-award-at-san-remo-international-poetry-competition/</ref> ಇದಲ್ಲದೆ, ವಾಂಗ್ ಗೆನ್ಫಾ ಅವರ ಮತ್ತೊಂದು ಲೇಖನವೂ ಇದೆ, ಅವರು ಜಿಯಾಂಗ್ಸಿ ರೈಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಸದಸ್ಯರು, ಚೈನೀಸ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ ಶ್ಯಾಂಗ್ರಾವ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>https://scdaily.com/zh-CN/post/27651</ref> ಇಬ್ಬರೂ ಕವಿತೆಯ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅನ್ನಾ ಕೇಕೊ ಅವರ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮತ್ತೊಂದು ಕವಿತಾ ಪುಸ್ತಕ Solitude in the Blood ನಲ್ಲಿ ವಾಂಗ್ ಯಾಗಾಂಗ್ ಅವರ ಪ್ರವೇಶಕತೆ ಇದೆ, ಅವರು ಶಾಂಘೈ ಪುಡಾಂಗ್ ನ್ಯೂ ಏರಿಯಾ ರೈಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಚೈನೀಸ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಸದಸ್ಯರು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಕವಿಯರಾ ಜೆರ್ಮೈನ್ ಡ್ರೂಗನ್‌ಬ್ರೂಡ್ಟ್ ಅವರ ಪ್ರವೇಶಕತೆ, ಲಿಡಿಯಾ ಚಿಯಾರೆಲ್ಲಿ ಅವರ ಲೇಖನ, ಜರ್ಮನ್ ಮೂಲದ ರೋಮೇನಿಯನ್ ಅನುವಾದಕನ ಲೇಖನ ಮತ್ತು ಪೋಲಿಷ್ ಕವಿಯರ ಸಾಹಿತ್ಯಲೇಖನವೂ ಸೇರಿವೆ.<ref>https://iwj-magazine.com/files/iwj-nr2-2021.pdf{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಪತ್ರಕರ್ತ ಕ್ವಾನ್ ಶೆನ್ ಅನ್ನಾ ಕೇಕೊ ಕುರಿತು ಬರೆಯುವ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಅನ್ನಾ ಕೇಕೊಗೆ ಬಹಳ ಗಮನ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ—ಧನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಋಣಾತ್ಮಕ ಎರಡೂ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ, “ಶಾಂಘೈ ಪೋಯೆಟ್ಸ್’” ಮಾಗಜೀನ್‌ನ ಸಂಪಾದಕರ ಭಾಷಣವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವರು ಕೂಡ ಚೈನೀಸ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಸದಸ್ಯರು. ಅನ್ನಾ ಕೇಕೊ ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಅವರ ಕವಿತೆಯ ಕೆಲಸ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ್ದು, ಅವರು “ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿ” ತಲುಪಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಲೇಖಕನ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ “ಆಂತರಿಕ ಸಂಭಾಷಣೆ, ನೋವು confessed, ಭಾವನೆಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮ ಬಿಡುಗಡೆ” ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯು ಹೇಳಿರುವಂತೆ, ಅವರು ರಚಿಸಿರುವ ಕವಿತೆಗಳು “ಓದುಗರ ಹೃದಯಸ್ಪಂದನಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಬಹುದು” ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಕವಿತೆಗೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವಂತೆ, ಕ್ವಾನ್ ಶೆನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿ ಜೆರ್ಮೈನ್ ಡ್ರೂಗನ್‌ಬ್ರೂಡ್ಟ್ ಅವರು Loneliness in the Blood ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರವೇಶಕತೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ, ಅನ್ನಾ ಕೇಕೊ ಅವರ ಕವಿತೆಯು “ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಸೇತುಪಾಲಿ” ಆಗಿದೆ. ಅವರು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಪುನರಾವೃತ್ತಿಯಲ್ಲ, ಆದರೆ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವ, ಬಲಿಷ್ಠ ಜೀವಿತಸಮರ್ಥನೆಯ ಭಾವನೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿದ ಕಾವ್ಯವೆಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ವಾನ್ ಶೆನ್ ಅವರ ಲೇಖನ ಪ್ರಕಾರ, ಇಟಾಲಿಯನ್ ಪೋಯಟ್ ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಲಿಟರೆಚರ್ ಮೂವ್ಮೆಂಟ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಿಡಿಯಾ ಚಿಯಾರೆಲ್ಲಿ ಅವರು ಅನ್ನಾ ಕೇಕೊ ಅವರ ಕವಿತೆಯ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದ್ದು, “ಅವರ ಕಾವ್ಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ನಾವು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ, ಇದು ನಮ್ಮ ಆಳವಾದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಬೇಕು.” ಕ್ವಾನ್ ಶೆನ್ ಮುಂದೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪೋಲಿಷ್ ಕವಿ ಅವರು ಅನ್ನಾ ಕೇಕೊ ಅವರನ್ನು “ಚೈನೀ ಕವಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಿಹ್ನೆ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಜೊತೆಗೆ, “ಅವರು ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತಿಲ್ಲ; ಅವರು ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶದಂತೆ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಓದುತ್ತಾರೆ, ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾವ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಸ್ವಯಂಸೇವಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನೀ ಮಹಿಳಾ ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನಾ]] i6yzwymbjxohxd70mim9kxrdai2gjxp 0 178203 1371034 1351196 2026-04-01T04:58:51Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371034 wikitext text/x-wiki {{for|ಸಿನಿಮಾಗಾಗಿ|ನಂದಗೋಕುಲ (ಚಲನಚಿತ್ರ)}} '''ನಂದಗೋಕುಲ''' ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]]ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ [[ಭಾರತೀಯ]] [[ಕನ್ನಡ]] [[ಭಾಷೆ|ಭಾಷೆಯ]] ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ ಆಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯು 4 [[ಜೂನ್|ಜೂನ್‌]] 2025 ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 9 ಗಂಟೆಗೆ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯು ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಶುಕ್ರವಾರದವರೆಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ತಾರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಅರವಿಂದ್ ರಾವ್, ಅಮೃತಾ ನಾಯ್ಡು, ರವಿ ಚೇತನ್, ರಘು ಮಂಡ್ಯ, ಅಭಿಷೇಕ್ ದಾಸ್ ಇದ್ದಾರೆ<ref>{{cite web |title=ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮುಂದೆ ನಂದಗೋಕುಲ: ಯಶ್, ರಾಧಿಕಾ ಫ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಫುಲ್‌ ಖುಷ್‌ ಯಾಕೆ? |url=https://kannada.oneindia.com/entertainment/nandagokula-new-family-drama-coming-soon-on-colors-kannada-408383.html#google_vignette |website=9 ಏಪ್ರಿಲ್ 2025 |publisher=ಒನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕನ್ನಡ}}</ref>. ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ರಾಮಾಚಾರಿ, ದೃಷ್ಟಿ ಬೊಟ್ಟು, ನೂರು ಜನ್ಮಕೂ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದ ಶ್ರವಂತ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ರಾಧಿಕ ಶ್ರವಂತ್ ಅವರ'''ಬಣ್ಣ ಟಾಕೀಸ್''' ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ<ref>{{cite web |title=ನಂದ ಗೋಕುಲ ಹೆಸರಿನ ತುಂಬು ಸಂಸಾರದ ಕಥೆಯೊಂದು ಶುರುವಾಗಲಿದೆ |url=https://kannada.asianetnews.com/gallery/tv-talk/nandagokula-serial-soon-telecaste-in-colors-kannada-pav-su6wbr?photo=6 |publisher=ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಸುವರ್ಣ |access-date=6 ಏಪ್ರಿಲ್ 2025}}</ref>. {{Infobox television | image = [[ಚಿತ್ರ:Nandhagokula.png|thumb|ಹೊಸ ಟೈಟಲ್ ಕಾರ್ಡ್]] | name = | caption = | alt_name = | genre = ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿ | creator = | based_on = | inspired_by = | developer = | writer = | screenplay = | story = | director = ಶ್ರವಂತ್ ರಾಧಿಕ | creative_director = | starring = | theme_music_composer = | music = | open_theme = | end_theme = | composer = | country = [[ಭಾರತ]] | language = [[ಕನ್ನಡ]] | num_seasons = | num_episodes = | producer = ರಾಧಿಕ ಶ್ರವಂತ್, ಸಿಂಧು ಕಲ್ಯಾಣ್ | location = | cinematography = | editor = | camera = | runtime = 22 ನಿಮಿಷಗಳು | company = ಬಣ್ಣ ಟಾಕೀಸ್ | distributor = | network = [[ಜಿಯೋಸಿನಿಮಾ|ಜಿಯೋಹಾಟ್‌ಸ್ಟಾರ್]] [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] | picture_format = | audio_format = | first_aired = 4 ಜೂನ್‌ 2025 | last_aired = ಪ್ರಸ್ತುತ | preceded_by = | followed_by = | related = }} ==ಕಥಾವಸ್ತು== ತನ್ನ ಮೂರು ಜನ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೀರೊಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಹೊರಟ ಅಪ್ಪನ ಕಥೆ ಯಾಗಿದೆ. ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು ಬೆಳೆಸುವ ಅಪ್ಪ ನಂದಕುಮಾರ್‌ನ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ==ಸಾರಾಂಶ== ನಂದಕುಮಾರ್ ಒಬ್ಬ ಅನಾಥನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಡವಳಿಕೆಯ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ತುಂಬಿದ ಛಲಗಾರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. 30 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಕಾಂತ್ ಸಹೋದರರ ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಸಹೋದರರ ಏಕೈಕ ತಂಗಿ ಗಿರಿಜಾಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿ ಅವರ ಇಷ್ಟಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸಹೋದರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಂತಸ್ತಿಗೆ ಸಮಾನವಲ್ಲದ ಕಾರಣ ನಂದಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಗಿರಿಜಾರನ್ನ ಹೊರಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ನಂದಕುಮಾರ್ ಅವರ ಅಂತಸ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬೆಳೆಯುವ ಹಟದಿಂದ 'ಗಿರಿಜಾ ಸ್ಟೋರ್ಸ್' ಎಂಬ ದಿನಸಿ ಅಂಗಡಿಯನ್ನು ತೆರೆದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸಹೋದರರರಿಗೆ ಸವಾಲಾಗುವಂತೆ ಅವರ ಮನೆ ಎದುರೇ 'ನಂದಗೋಕುಲ'ವನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಸಹೋದರರ ಹಗೆಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ದ್ವೇಷ, ಅಸೂಯೆ, ಆಕ್ರೋಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವೆ ನಿರಂತರ ಜಗಳ. ಗಿರಿಜಾಗೆ ಎದುರು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ತವರು ಮನೆಯವರಿದ್ದರೂ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾತುಗಳಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಕ್ಷಣವೂ ದ್ವೇಷವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಂದಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಗಿರಿಜಾಗೆ ಐವರು ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದು, ಧನ್ಯಾ, ಮಾಧವ, ಕೇಶವ, ವಲ್ಲಭ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಾ ಎಂಬುವುದಾಗಿ. ತಂದೆಯ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಡುವೆ ಐವರು ಬೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ತಾನು ಪ್ರೀತಿಸಿ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ತನಗೂ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೂ ಕುಟುಂಬವೇ ಇಲ್ಲದಂತಾಯ್ತು. ತಮ್ಮಂತೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಷ್ಟದ ಸ್ಥಿತಿ ಬರಕೂಡದು. ಅವರು ಕೂಡು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ನಂದಕುಮಾರ್ 'ನೀವ್ಯಾರೂ ಪ್ರೀತಿಸಿ ಮದ್ವೆ ಆಗೊಲ್ಲ ಅಂತ ನನಗೆ ಮಾತು ಕೊಡಿ!' ಎಂದು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಭಾಷೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ. 'ನಂದ ಗೋಕುಲ'ದಂಥ ಕುಟುಂಬ ತಮ್ಮದಿರಬೇಕು, ಎಲ್ಲರೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬಾಳಿ ಬದುಕಬೇಕು ಎಂಬ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ನಂದಕುಮಾರ್ ಕೂಡು ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲೆ ಯಾರ ದೃಷ್ಟಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಇವರ ಪ್ರೀತಿ ಬಾಂಧವ್ಯ ಮತ್ತು ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಹೀಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆಯಾ ಇಲ್ಲವೋ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಮುಂಬರುವ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ==ಕಲಾವಿದರು== ===ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳ ಕಲಾವಿದರು=== *ಅರವಿಂದ್ ರಾವ್ : ನಂದಕುಮಾರ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಅಮೃತಾ ನಾಯ್ಡು : ಗಿರಿಜಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ===== ನಂದಕುಮಾರ್ & ಗಿರಿಜಾ ಮಕ್ಕಳು ===== *ವಿಜಯ್ ಚಂದ್ರ: ಮಾಧವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಯಶವಂತ್ ಕುಮಾರ್: ಕೇಶವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಅಭಿಷೇಕ್ ರಾಮ್‌ದಾಸ್ : ವಲ್ಲಭ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಕೃಷ್ಣಪ್ರಿಯ: ರಕ್ಷಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ===== ಸೊಸೆಯಂದಿರು ===== *ಅರ್ಪಿತಾ ಗೌಡ: ಪ್ರಿಯಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಮೇಘಾ ಎಸ್.ವಿ : ಮೀನಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ಊರ್ಜಿತ ವಲ್ತಾಜೆ : ಅಮ್ಮು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ===ಇತರೆ=== *ರವಿ ಚೇತನ್ : ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ *ರಘು ಮಂಡ್ಯ *ಶೈಲಜಾ *ಅರ್ಚನಾ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ *ನವ್ಯಾ ==ರೂಪಾಂತರಗಳು== {|class="wikitable" style="text-align:center;" !style="background:LightGreen;"|ಭಾಷೆ !style="background:LightGreen;"| ಶೀರ್ಷಿಕೆ !style="background:LightGreen;"|ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಸಾರ !style="background:LightGreen;"|ವಾಹಿನಿಗಳು !style="background:LightGreen;"|ಕೊನೆಯ ಪ್ರಸಾರ !style="background:LightGreen;"|ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | [[ತಮಿಳು]] | ''ಪಾಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟೋರ್ಸ್ 2'' <br> பாண்டியன் ஸ்டோர்ஸ் 2 | 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2023 | [[:en:Star Vijay| ಸ್ಟಾರ್ ವಿಜಯ]] | rowspan="5" | ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ | ಮೂಲ |- | [[ಮಲಯಾಳಂ]] | ''ಸಾಂತ್ವನಂ 2'' <br> സാന്ത്വനം 2<ref>{{Cite web|title=രണ്ട് കുടുംബങ്ങളുടെ കഥ? 'സാന്ത്വനം 2' വരുന്നു, ആകാംക്ഷയോടെ പ്രേക്ഷകര്‍|url=https://www.asianetnews.com/spice-entertainment/santhwanam-2-coming-soon-asianet-announced-the-sequel-with-a-promo-video-scywcn|access-date=4 May 2024|trans-title=A tale of two families? 'Santhwanam 2' is coming, the audience are eagerly waiting|website= ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ನ್ಯೂಸ್|language=ml}}</ref> | 17 ಜೂನ್ 2024 |[[:en:Asianet (TV channel)|ಏಷ್ಯಾನೆಟ್]] | rowspan="4" | ರೀಮೆಕ್ |- | [[ತೆಲುಗು]] | ''ಇಲ್ಲು ಇಲ್ಲಲು ಪಿಲ್ಲಲು '' <br> ఇల్లు ఇల్లాలు పిల్లలు<ref>{{Cite web|title=Illu Illalu Pillalu: A tale of love, loyalty, and betrayal|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/telugu/illu-illalu-pillalu-a-tale-of-love-loyalty-and-betrayal/articleshow/122920503.cms|access-date=4 May 2024|website=ದ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ |language=en}}</ref> | 12 ನವೆಂಬರ್ 2024 | [[:en:Star Maa| ಸ್ಟಾರ್ ಮಾ]] |- | [[ಕನ್ನಡ]] | ''Nanda Gokula'' <br> ನಂದ ಗೋಕುಲ<ref>{{Cite web|title=ಸಹೋದರರ ಹಗೆ, ಪ್ರೇಮ ಕಹಾನಿಯಿಂದ ದ್ವೇಷ, ಕೂಡು ಕುಟುಂಬದ ಕಟ್ಟುಪಾಡು ಕಥೆಯೇ 'ನಂದ ಗೋಕುಲ': ಬರ್ತಿದೆ ನೂತನ ಧಾರಾವಾಹಿ|url=https://vijaykarnataka.com/tv/news/new-serial-nanda-gokula-to-air-on-colors-kannada-channel-from-june-4th/articleshow/121463599.cms|access-date=31 May 2025|website=[[ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ]]|language=kn}}</ref> | 4 ಜೂನ್ 2025 | [[ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ]] |- | [[ಹಿಂದಿ]] | ''ಮಹಾದೇವ & ಸನ್ಸ್'' <br> महादेव & Sons | 5 January 2026 | [[:en:Colors TV| ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿ]] |} ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} ==ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು== * [https://www.hotstar.com/in/shows/nandagokula/1271421564 ನಂದಗೋಕುಲ]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} @ [[ಡಿಸ್ನಿ+ ಹಾಟ್ಸ್ಟಾರ್ |ಜಿಯೋ ಹಾಟ್ಸ್ಟಾರ್ ]] ನಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬಹುದು {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡದ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ]] [[ವರ್ಗ:ಮನೋರಂಜನೆ]] gpkofwatqgtzyk2xjklzpwpw739lqfk 0 178497 1370995 1349022 2026-03-31T20:55:02Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370995 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{short description|ಚೀನಾದ ನರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ}} {{Infobox scientist | name = '''ಡಾಯು ಲಿನ್''' | birth_place = [[ಶಾಂಘೈ]], [[ಚೀನಾ]] | fields = [[ನರಶಾಸ್ತ್ರ]] | workplaces = [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗ್ರಾಸ್‌ಮನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ | alma_mater = ಫುಡಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ<br>ಡ್ಯೂಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ<br>ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ | known_for = ಆಕ್ರಮಣಾತ್ಮಕ ವರ್ತನೆಯ ನರ ವಲಯಗಳ ಅಧ್ಯಯನ | awards = ಮೆಕ್‌ನೈಟ್ ಸ್ಕಾಲರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2013) <br>ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಪಿ. ಸ್ಲೋನ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ (2012) <br>ನರರೋಗಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ರಾನಿಕಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2006) }} '''ಡಾಯು ಲಿನ್''' (Dayu Lin) ಅವರು ಚೀನಾದ ಮೂಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ. ಅವರು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಗ್ರೋಸ್ಮನ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ನರಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=Dayu Lin |url=https://med.nyu.edu/faculty/dayu-lin |website=NYU Langone Health |access-date=2020-05-07}}</ref> ಇಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣಾತ್ಮಕ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಹೈಪೊಥಾಲಾಮಸ್‌ನ ನರ ವಲಯಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದವರಾಗಿ ಅವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Nature2011">{{Cite journal |last=Lin |first=Dayu |last2=Boyle |first2=Maureen P. |last3=Dollar |first3=Piotr |last4=Lee |first4=Hyosang |last5=Lein |first5=E. S. |last6=Perona |first6=Pietro |last7=Anderson |first7=David J. |date=2011 |title=Functional identification of an aggression locus in the mouse hypothalamus |journal=Nature |volume=470 |issue=7333 |pages=221–226 |doi=10.1038/nature09736 |pmid=21307935}}</ref> == ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಲಿನ್ ಅವರು [[ಶಾಂಘೈ]], [[ಚೀನಾ]] ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Dr. Dayu Lin |url=https://www.storiesofwin.org/profiles/2019/11/27/dr-dayu-lin |website=Stories of WiN |access-date=2020-05-07}}</ref> ಅವರು ಫುಡಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ [[ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ]]ದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ 2001ರಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಸ್ನಾತಕ (Bachelor of Science) ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಪದವಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು '''ಅಲ್ಝೈಮರ್ ರೋಗ''' (Alzheimer's disease) ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು.<ref>"Dr. Dayu Lin". Stories of WiN. Retrieved 2020-05-07.</ref> ನಂತರ ಅವರು ಡ್ಯೂಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲದಲ್ಲಿ ನರಜೈವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಹಾಗೂ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಅಧ್ಯಯನ ಕೈಗೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿ Lawrence C. Katz ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಘ್ರಾಣ ಸಂಬಂಧಿತ ನರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.<ref name="Nature2005">{{Cite journal |last=Lin |first=Da Yu |last2=Zhang |first2=Shao-Zhong |last3=Block |first3=Eric |last4=Katz |first4=Lawrence C. |date=2005 |title=Encoding social signals in the mouse main olfactory bulb |journal=Nature |volume=434 |issue=7032 |pages=470–477 |doi=10.1038/nature03414 |pmid=15724148}}</ref> ಮುಖ್ಯ ಘ್ರಾಣಕೋಶದಲ್ಲಿ (main olfactory bulb) ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸನೆ ಸಂಕೇತಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವವನ್ನು ಅವರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು.<ref name="Neuron2006">{{Cite journal |last=Lin |first=Da Yu |last2=Shea |first2=Stephen D. |last3=Katz |first3=Lawrence C. |date=2006 |title=Representation of natural stimuli in the rodent main olfactory bulb |journal=Neuron |volume=50 |issue=6 |pages=937–949 |doi=10.1016/j.neuron.2006.03.021 |pmid=16772174}}</ref> ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಅವರು [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]] ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ ಡೇವಿಡ್ ಜೆ. ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಡಾಕ್ಟರಲ್ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವೆಂಟ್ರೋಮೀಡಿಯಲ್ ಹೈಪೊಥಾಲಾಮಸ್ (VMHvl) ಭಾಗವು ಆಕ್ರಮಣಾತ್ಮಕ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ತೋರಿಸಿದರು.<ref name="Nature2011"/> == ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ == 2010ರಲ್ಲಿ ಲಿನ್ ಅವರು [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್]] ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಲಾಂಗೋನ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇರಿದರು.<ref>{{Cite web |title=Dayu Lin |url=http://linlab.med.nyu.edu/members.html |website=Lin Lab |access-date=2020-05-07 |archive-date=2020-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200128065912/http://linlab.med.nyu.edu/members.html |url-status=dead }}</ref> ಅವರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವು ಸಹಜ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ತನೆಗಳ ನರ ವಲಯಗಳನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣಾತ್ಮಕ (aggression) ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ (defense) ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=Research |url=http://linlab.med.nyu.edu/research.html |website=Lin Lab |access-date=2020-05-07 |archive-date=2020-02-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200219180348/http://linlab.med.nyu.edu/research.html |url-status=dead }}</ref> VMHvl ಭಾಗದ ನರಕೋಶಗಳು ಆಕ್ರಮಣದ ಪ್ರೇರಣೆ ಹಾಗೂ ಸಂವೇದನಾತ್ಮಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಹಾಗೂ ಅವರ ತಂಡ ಜೀವಂತ ನರ ವಿದ್ಯುದ್ರೇಖಾಂಕನ (in vivo electrophysiology) ಮತ್ತು ಆಪ್ಟೋಜನೆಟಿಕ್ಸ್ (optogenetics) ತಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite journal |last=Falkner |first=Annegret L. |last2=Grosenick |first2=Logan |last3=Davidson |first3=Thomas J. |last4=Deisseroth |first4=Karl |last5=Lin |first5=Dayu |date=2016 |title=Hypothalamic control of male aggression-seeking behavior |journal=Nature Neuroscience |volume=19 |issue=4 |pages=596–604 |doi=10.1038/nn.4264 |pmid=26950005}}</ref> ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ವರ್ತನೆ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ estrogen receptor-α (Esr1) ವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುವ VMH ನರಕೋಶಗಳು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite journal |last=Wang |first=Li |last2=Talwar |first2=Vaishali |last3=Osakada |first3=Takuya |last4=Kuang |first4=Amy |last5=Guo |first5=Zhichao |last6=Yamaguchi |first6=Takashi |last7=Lin |first7=Dayu |date=2019 |title=Hypothalamic Control of Conspecific Self-Defense |journal=Cell Reports |volume=26 |issue=7 |pages=1747–1758.e5 |doi=10.1016/j.celrep.2019.01.078 |pmid=30759387}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು == * ಮೆಕ್‌ನೈಟ್ ಸ್ಕಾಲರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2013)<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ವೆಬ್ |title=ಸನ್‌ಪೋಸಿಯಮ್ 2017 |url=http://www.maxplanckfl.org/wp-content/uploads/2018/06/Digital-Sunposium-Mag-2017.pdf |access-date=2020-05-06 }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಪಿ. ಸ್ಲೋನ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ (2012)<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ವೆಬ್ |title=ದಾಯು ಲಿನ್ ಸ್ಲೋನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್‌ಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ |url=https://www.newswise.com/articles/dayu-lin-phd-named-to-prestigious-sloan-research-fellowship |access-date=2020-05-07}}</ref> * ಕ್ಲಿಂಗೆನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ನರವಿಜ್ಞಾನ ಫೆಲೋ (2011)<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ವೆಬ್ |title=ಕ್ಲಿಂಗೆನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಫೆಲೋಗಳು 2011 |url=https://www.klingfund.org/fellows/fellows11.php |access-date=2020-05-07 |archive-date=2019-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191124235852/http://www.klingfund.org/fellows/fellows11.php |url-status=dead }}</ref> * ಕ್ಯಾಪ್ರಾನಿಕಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇನ್ ನ್ಯೂರೋಎಥಾಲಜಿ (2006)<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ವೆಬ್ |title=ಕ್ಯಾಪ್ರಾನಿಕಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |url=https://www.neuroethologi.org/Awards/ಕ್ಯಾಪ್ರಾನಿಕಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |access-date=2020-05-07 }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == ಆಯ್ದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು == * ಹೈಪೊಥಾಲಮಸ್–ಮಿಡ್‌ಬ್ರೇನ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯ ಹೇರಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ. ಫಾಲ್ಕ್ನರ್, ಅನಿಗ್ರೇಟ್ ಎಲ್.; ವೈ, ಡೊಂಗ್ಯೂ; ಸಾಂಗ್, ಅಂಜೆಲಿ; ವಾಟ್ಸೆಕ್, ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯು.; ಚೆನ್, ಐರಿನ್; ಚೆನ್, ಪ್ಯಾಟ್ರಿಷಿಯಾ; ಫೆಂಗ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಇ.; ಲಿನ್, ಡೇಯು. *Neuron*. 06 ಮಾರ್ಚ್ 2020. * ಸಮಪ್ರಜಾತಿ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಯ ಹೈಪೊಥಾಲಮಿಕ್ ನಿಯಂತ್ರಣ. ವಾಂಗ್, ಲಿ; ತಲ್ವಾರ್, ವೈಶಾಲಿ; ಒಸಕಾಡಾ, ತಕುಯ; ಕುವಾಂಗ್, ಏಮಿ; ಗುಒ, ಝಿಚಾವೋ; ಯಮಗುಚಿ, ತಕಾಶಿ; ಲಿನ್, ಡೇಯು. *Cell Reports*. 12 ಫೆಬ್ರವರಿ 2019; 26(7): 1747–1758.e5. * ಜನ್ಯ ಸಂಕೇತಿತ ಫ್ಲೂರಸೆಂಟ್ ಸಂವೇದಕವು ಈಗೆಗಳು, ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಿ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಡೋಪಮಿನ್‌ನ ವೇಗವಾದ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷ ಪತ್ತೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸನ್, ಫಾಂಗ್ಮಿಯಾವೋ; ಜೆಂಗ್, ಜಿಯಾಂಝಿ; ಜಿಂಗ್, ಮಿಯಾವೋ; ಝೋ우, ಜಿಂಗ್ಹೆಂಗ್; ಫೆಂಗ್, ಜಿಯೆಸಿ; ಓವನ್, ಸ್ಕಾಟ್ ಎಫ್.; ಲುವೋ, ಯಿಚೆನ್; ಲಿ, ಫುನಿಂಗ್; ವಾಂಗ್, ಹುವಾನ್; ಯಮಗುಚಿ, ತಕಾಶಿ; ಯೋಂಗ್, ಝಿಹಾವೋ; ಗಾವೋ, ಯು; ಪೆಂಗ್, ವೆನ್; ವಾಂಗ್, ಲಿ; ಝಾಂಗ್, ಎಸ್.; ... ಲಿನ್, ಡೇಯು ಮತ್ತು ಇತರರು. 2019. *Cell*. 174: 481–496.e19. PMID: 30007419. DOI: 10.1016/j.cell.2018.06.042. * ವೆಂಟ್ರೋಮೀಡಿಯಲ್ ಹೈಪೊಥಾಲಮಸ್‌ನ Esr1(+) ಕೋಶಗಳು ಹೆಣ್ಣು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಹಾಶಿಕಾವಾ, ಕೋಇಚಿ; ಹಾಶಿಕಾವಾ, ಯೋಷಿಕೊ; ಟ್ರೆಂಬ್ಲೇ, ರಾಬಿನ್; ಝಾಂಗ್, ಜಿಯಾಕ್ಸಿಂಗ್; ಫೆಂಗ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಇ.; ಸಾಬೋಲ್, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್; ಪೈಪರ್, ವಾಲ್ಟರ್ ಟಿ.; ಲೀ, ಹಿಯೋಸಾಂಗ್; ರುಡಿ, ಬೆರ್ನಾರ್ಡೋ; ಲಿನ್, ಡೇಯು. 2018. *Nature Neuroscience*. PMID: 28920934. DOI: 10.1038/nn.4644. * ಗಂಡು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆ-ಅನ್ವೇಷಣಾತ್ಮಕ ವರ್ತನೆಯ ಹೈಪೊಥಾಲಮಿಕ್ ನಿಯಂತ್ರಣ. ಫಾಲ್ಕ್ನರ್, ಅನಿಗ್ರೇಟ್ ಎಲ್.; ಗ್ರೋಸೆನಿಕ್, ಲೆನಾರ್ಡ್; ಡೇವಿಡ್ಸನ್, ಥಾಮಸ್ ಜೆ.; ಡೈಸೆರೋತ್, ಕಾರ್ಲ್; ಲಿನ್, ಡೇಯು. 2016. *Nature Neuroscience*. PMID: 26950005. DOI: 10.1038/nn.4264. * ವೆಂಟ್ರೋಮೀಡಿಯಲ್ ಹೈಪೊಥಾಲಮಸ್‌ನ ಸಹಾಯಕ ಮಾರ್ಗಗಳು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ವಾಂಗ್, ಲಿ; ಚೆನ್, ಐರಿನ್ ಜೆಡ್.; ಲಿನ್, ಡೇಯು. 2015. *Neuron*. 85: 1344–1358. PMID: 25754823. DOI: 10.1016/j.neuron.2014.12.025. * ಗಂಡು ಇಲಿ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೆಂಟ್ರೋಮೀಡಿಯಲ್ ಹೈಪೊಥಾಲಮಿಕ್ ನರ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಡಿಕೋಡ್ ಮಾಡುವುದು. ಫಾಲ್ಕ್ನರ್, ಅನಿಗ್ರೇಟ್ ಎಲ್.; ಡಾಲರ್, ಪಿಯೊತ್ರ್; ಪೆರೋನಾ, ಪಿಯೆತ್ರೊ; ಆಂಡರ್ಸನ್, ಡೇವಿಡ್ ಜೆ.; ಲಿನ್, ಡೇಯು. 2014. *Journal of Neuroscience*. 34: 5971–5984. PMID: 24760856. DOI: 10.1523/JNEUROSCI.5109-13.2014. * ಮೌಸ್ ಹೈಪೊಥಾಲಮಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯ ಸ್ಥಳದ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ ಗುರುತಿಸಿಕೆ. ಲಿನ್, ಡೇಯು; ಬೊಯ್ಲ್, ಮೈಕಲ್ ಪಿ.; ಡಾಲರ್, ಪಿಯೊತ್ರ್; ಲೀ, ಹಿಯೋಸಾಂಗ್; ಲೈನ್, ಎಡ್‌ವಿನ್ ಎಸ್.; ಪೆರೋನಾ, ಪಿಯೆತ್ರೊ; ಆಂಡರ್ಸನ್, ಡೇವಿಡ್ ಜೆ. 2011. *Nature*. 470: 221–226. PMID: 21307935. DOI: 10.1038/nature09736. * ಕೀಟ ಮಾದರಿಗಳ ಮುಖ್ಯ ಘ್ರಾಣ ಕುಹರದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉತ್ತೇಜಕಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ. ಲಿನ್, ಡಾ ವೈ.; ಶಿಯಾ, ಸ್ಟೀಫನ್ ಡಿ.; ಕಾಟ್ಜ್, ಲಾರೆನ್ಸ್ ಸಿ. 2006. *Neuron*. 50: 937–949. PMID: 16772174. DOI: 10.1016/j.neuron.2006.03.021. * ಮೌಸ್ ಮುಖ್ಯ ಘ್ರಾಣ ಕುಹರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಕೇತಗಳ ಸಂಕೇತೀಕರಣ. ಲಿನ್, ಡಿ ವೈ.; ಝಾಂಗ್, ಎಸ್ ಜೆ.; ಬ್ಲಾಕ್, ಇ.; ಕಾಟ್ಜ್, ಲಾರೆನ್ಸ್ ಸಿ. 2005. *Nature*. 434: 470–477. PMID: 15724148. DOI: 10.1038/nature03414. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} {{authority control}} [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನೀ ನರವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ನರವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಡ್ಯೂಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಫುಡಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಾಪಕರು]] a8n5t7ts0ifsu11uk9q7t1z06dou4dc 0 178571 1370983 1348078 2026-03-31T16:30:31Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370983 wikitext text/x-wiki {{databox}} {{Infobox person | name = ಜೂಲಿ ಝುವೋ | image = | caption = | birth_name = | birth_date = | birth_place = [[ಶಾಂಘೈ]], [[ಚೀನಾ]] | death_date = | death_place = | death_cause = | other_names = | known_for = ಉತ್ಪನ್ನ ವಿನ್ಯಾಸ | education = ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | employer = ಸನ್ಡಿಯಲ್ | occupation = ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕ | spouse = | partner = | children = 3 | parents = | relatives = | signature = | website = {{URL|juliezhuo.com}} | footnotes = }} ''ಜೂಲಿ ಝುವೊ'' ಒಬ್ಬ ಚೀನೀ-ಅಮೇರಿಕನ್ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್]] [[ವಿಜ್ಞಾನಿ]]. ಅವರು ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನ ವಿನ್ಯಾಸದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಈಗ ಸನ್ಡಿಯಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=Julie Zhuo |url=https://read.cv/julie |access-date=2023-07-17 |website=read.cv |archive-date=2023-07-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230717203234/https://read.cv/julie |url-status=dead }}</ref> ಝುವೋ ''ದಿ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಎ ಮ್ಯಾನೇಜರ್'' (2019) ನ ಲೇಖಕರು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ == ಝುವೊ [[ಶಾಂಘೈ]] ಮೂಲದವರು. ಅವರು ಐದು ವರ್ಷದವಳಿದ್ದಾಗ, ಅವರ ಕುಟುಂಬ '''ಟೆಕ್ಸಾಸ್''' ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://fortune.com/2014/06/02/tech-star-julie-zhuo/|title=She's not just pushing pixels|last=Bessette|first=Chanelle|date=June 2, 2014|website=Fortune|language=en|archive-url=|archive-date=|access-date=2019-04-25}}</ref> ಅವರು [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ]]ವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.cnbc.com/2019/04/25/facebook-vp-shares-her-top-advice-for-getting-promoted.html|title=Facebook VP shares her top advice for getting promoted|last=Connley|first=Courtney|date=2019-04-25|website=CNBC|archive-url=|archive-date=|access-date=2019-04-25}}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಮೇ 2006 ರಲ್ಲಿ, ಝುವೊ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಇಂಟರ್ನ್ ಆದರು, ಅದು ಅವರ ಮೊದಲ ಕೆಲಸವೂ ಆಗಿತ್ತು.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |last=Connley |first=Courtney |date=April 2, 2019 |title=8 successful women share how they negotiated their first big raise—and the advice they'd give others looking to do the same |url=https://www.cnbc.com/2019/04/02/successful-women-share-how-they-negotiated-their-first-big-raise.html |access-date=2023-03-22 |website=CNBC |language=en}}</ref> ಅವರು 25 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾದರು.<ref name=":1" /><ref>{{Cite news|date=2019-08-20|title=The Challenges (and Triumphs) of a Young Manager|work=Harvard Business Review|url=https://hbr.org/podcast/2019/08/the-challenges-and-triumphs-of-a-young-manager|access-date=2020-08-15|issn=0017-8012}}</ref> ಝುವೊ ಉತ್ಪನ್ನ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷೆ. ಅವರು ''ದಿ ಮೇಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ಎ ಮ್ಯಾನೇಜರ್: ವಾಟ್ ಟು ಡು ವೆನ್ ಎವೆರಿವನ್ ಲುಕ್ಸ್ ಟು ಯು'' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref name=":1" /> ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 2019 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Zhuo2019">{{cite book|author=Julie Zhuo|title=The Making of a Manager: How to Crush Your Job As the New Boss|url=https://books.google.com/books?id=dQPeswEACAAJ|date=19 March 2019|publisher=Penguin Random House|isbn=978-0-7535-5289-6}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಜುವೊಗೆ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|url=https://www.businessinsider.com/facebook-exec-daily-routine-2017-11|title=A day in the life of an executive at Facebook, the best place to work in America|last=Cain|first=Áine|website=Business Insider|access-date=2019-04-25}}</ref> ಅವಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ಪತಿ [[ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ]]ದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Zhuo2019"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb name}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Zhuo, Julie}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ (ಜೀವಂತ ಜನರು)]] [[ವರ್ಗ:ಶಾಂಘೈನ ಉದ್ಯಮಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನೀ ಮಹಿಳಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಚೀನೀ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಮೇರಿಕನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:21 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಮೇರಿಕನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:21 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:21 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಉದ್ಯಮಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] h3dr9aumj1n6imahp7tb43wrz4uk1ts 0 178575 1370987 1348539 2026-03-31T18:49:38Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370987 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{Infobox scientist | name = ಝೌ ಝಿ-ಹುವಾ | image = | birth_date = ನವೆಂಬರ್ 20,1973 | birth_place = ಗುವಾಂಗ್‌ಝೌ, ಗುವಾಂಗ್‌ಡಾಂಗ್, [[ಚೀನಾ]] | workplaces = ನಾನ್ಜಿಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | alma_mater = ನಾನ್ಜಿಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ | fields = [[ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]], [[ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆ]], [[ದತ್ತಾಂಶ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ]] | website = {{URL|http://cs.nju.edu.cn/zhouzh/}} }} ''ಝೌ ಝಿಹುವಾ'' ({{lang|zh-hans|周志华}}; ಜನನ ನವೆಂಬರ್ 20, 1973) ಒಬ್ಬ ಚೀನೀ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ನಾನ್ಜಿಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ [[ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ]]ದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನಾವೆಲ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೀ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಸ್ಥಾಯಿ ಉಪ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು LAMDA ಗುಂಪಿನ ಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |url=http://lamda.nju.edu.cn/ |title=Archived copy |access-date=2016-12-18 |archive-date=2016-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160810012121/http://lamda.nju.edu.cn/ |url-status=dead }}</ref> ಅವರ ಸಂಶೋಧನಾ ಆಸಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]], [[ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆ ]]ಮತ್ತು [[ದತ್ತಾಂಶ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ]] ಸೇರಿವೆ. == ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ == ಝೌ ಝಿ-ಹುವಾ ಅವರು 1996, 1998 ಮತ್ತು 2000 ರಲ್ಲಿ ನಾನ್ಜಿಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ., ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ. ಮತ್ತು ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಎಲ್ಲವೂ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವದೊಂದಿಗೆ. ಅವರು 2001 ರಲ್ಲಿ ನಾನ್ಜಿಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇರಿದರು, 2002 ರಲ್ಲಿ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿ ಮತ್ತು 2003 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದರು. 2006 ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಚೆಯುಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. == ಸಂಶೋಧನೆ == ಝೌ ಸಮಗ್ರ ಕಲಿಕೆ, ಬಹು-ಲೇಬಲ್ ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಭಾಗಶಃ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಲಿಕೆ (ಅರೆ-ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಕಲಿಕೆ, ಬಹು-ನಿದರ್ಶನ ಕಲಿಕೆ, ಇತ್ಯಾದಿ) ಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಜರ್ನಲ್‌ಗಳು/ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ 150 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. [https://scholar.google.com/citations?user=rSVIHasAAAAJ Google Scholar] ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ h-ಸೂಚ್ಯಂಕ 102 ಆಗಿದೆ. ಅವರು 18 ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. == ಸೇವೆಗಳು == ಝೌ ACML ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು <ref>{{Cite web |url=http://lamda.nju.edu.cn/conf/acml09/ |title=ACML 2009 |access-date=2016-12-20 |archive-date=2017-05-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170511144345/http://lamda.nju.edu.cn/conf/acml09/ |url-status=dead }}</ref> ಏಷ್ಯನ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಆನ್ ಮೆಷಿನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್, ಮತ್ತು IJCAI ನ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ (2015-2016), ICDM'2016 ರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಹ-ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ,<ref>[http://icdm2016.eurecat.org/organizing-committee/ General co-chair of ICDM'2016]</ref> IJCAI'2015 ಮೆಷಿನ್ ಲರ್ನಿಂಗ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಮಿತಿಯ ಸಹ-ಅಧ್ಯಕ್ಷರು,<ref>[http://ijcai-15.org/index.php/machine-learning-track IJCAI'2015 Machine Learning track]</ref> ಝೌ ಝಿ-ಹುವಾ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಸಂಪಾದಕ-ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.<ref>{{Cite web |url=http://journal.hep.com.cn/fcs/EN/2095-2228/current.shtml |title=Frontiers in Computer Science |access-date=2016-12-20 |archive-date=2016-12-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161213133435/http://journal.hep.com.cn/fcs/EN/2095-2228/current.shtml |url-status=dead }}</ref> ಝೌ ಝಿ-ಹುವಾ CCF-AI (2012-) ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, IEEE CIS ಡೇಟಾ ಮೈನಿಂಗ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು (2015-2016), CAAI ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು (2006-2015). ಅವರು LAMDA ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು,<ref>{{Cite web |url=http://lamda.nju.edu.cn/ |title=Archived copy |access-date=2016-12-18 |archive-date=2016-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160810012121/http://lamda.nju.edu.cn/ |url-status=dead }}</ref> ಆಲ್ಲದೆ [[ಚೀನಾ]]ದಲ್ಲಿ [[ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆ]] ಮತ್ತು [[ದತ್ತಾಂಶ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಶೋಧನಾ ಗುಂಪನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== ಝೌ ಝಿ-ಹುವಾ, ಅವರಿಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: ಚೀನಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (National Natural Science Award of China) *IEEE ICDM ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>{{Cite web |url=[http://www.cs.uvm.edu/~icdm/Awards/Awards-All.shtml](http://www.cs.uvm.edu/~icdm/Awards/Awards-All.shtml) |title=IEEE Data Mining Awards |access-date=2016-12-20 |archive-date=2017-01-06 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20170106163810/http://www.cs.uvm.edu/~icdm/Awards/Awards-All.shtml](https://web.archive.org/web/20170106163810/http://www.cs.uvm.edu/~icdm/Awards/Awards-All.shtml) |url-status=dead }}</ref> PAKDD ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.<ref>{{cite web |url=[http://pakdd.org/news.html](http://pakdd.org/news.html) |title=PAKDD Distinguished Contribution Award }}{{Dead link|date=ಮಾರ್ಚ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * IEEE CIS ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ * ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅವರು ಕೆಳಗಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಫೆಲೋ ಆಗಿದ್ದಾರೆ: * ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಫಾರ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಮೆಷಿನರಿ(ACM) ಫೆಲೋ.<ref>{{cite web |url=[http://awards.acm.org/award_winners/zhou_3808048.cfm#158](http://awards.acm.org/award_winners/zhou_3808048.cfm#158) |title=Zhi-Hua Zhou ACM Awards}}</ref> *ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಫಾರ್ ದಿ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ (AAAS) ಫೆಲೋ.<ref>{{cite web |url=[http://www.aaas.org/news/2016-aaas-fellows-honored-advancing-science-serve-society](http://www.aaas.org/news/2016-aaas-fellows-honored-advancing-science-serve-society) |title=2016 AAAS Fellows Honored for Advancing Science to Serve Society |date=21 November 2016 |author-first=Ginger |author-last=Pinholster |publisher=American Association for the Advancement of Science}}</ref> * ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಸಂಘ(AAAI) ಫೆಲೋ.<ref>{{cite web |url=[http://www.aaai.org/Awards/fellows-list.php](http://www.aaai.org/Awards/fellows-list.php) |title=Elected AAAI Fellows}}</ref> * ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್(IEEE) ಫೆಲೋ.<ref>{{cite web |url=[https://www.ieee.org/membership/fellows/fellows-directory.html](https://www.ieee.org/membership/fellows/fellows-directory.html) |title=IEEE Fellows Directory}}</ref> * ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ ರೆಕಗ್ನಿಷನ್ ಸಂಘ(IAPR) ಫೆಲೋ.<ref>{{cite web |url=[http://www.iapr.org/fellowsandawards/index.php?ar=2#2012](http://www.iapr.org/fellowsandawards/index.php?ar=2#2012) |title=IAPR Fellows}}</ref> * ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (IET/IEE) ಫೆಲೋ. * [[ಚೀನಾ]] ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಫೆಡರೇಶನ್ (CCF) ಫೆಲೋ.<ref>{{cite web |url=[http://www.ccf.org.cn/sites/ccf/xhdtnry.jsp?contentId=2777482955469](http://www.ccf.org.cn/sites/ccf/xhdtnry.jsp?contentId=2777482955469) |title=2013年度CCF会士评选结束 |url-status=dead}}</ref> ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಫೆಲೋ ಗೌರವಗಳು ಯಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ (Machine Learning), ಡೇಟಾ ಮೈನಿಂಗ್ ಮತ್ತು [[ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. == ಪುಸ್ತಕಗಳು == *[https://www.amazon.com/Ensemble-Methods-Foundations-Algorithms-Recognition/dp/1439830037 Ensemble Methods: Foundations and Algorithms]. 2012 *[http://cs.nju.edu.cn/zhouzh/zhouzh.files/publication/MLbook2016.htm Machine Learning]. (in Chinese). 2016 ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Reflist}} ==ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [http://cs.nju.edu.cn/zhouzh/ Zhi-Hua Zhou homepage] [[ವರ್ಗ:ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಸಂಶೋಧಕರು]] [[ವರ್ಗ:1973 ರ ಜನನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ ರೆಕಗ್ನಿಷನ್ಗಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:IEEE ನ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನೀ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:14 ನೇ ಚೀನೀ ಜನರ ರಾಜಕೀಯ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸದಸ್ಯರು]] e29jqf8cdte0c7ofrwhh4m5ozociwch 0 178587 1371017 1350549 2026-04-01T02:49:49Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371017 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{Infobox scientist | name = ದಿಯಿ ಯಾಂಗ್ | image = | caption = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | citizenship = | nationality = | alma_mater = ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಲನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಪಿಎಚ್‌ಡಿ, 2019),<br />ಶಾಂಘೈ ಜಿಯಾವೊ ಟಾಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಬಿ.ಎಸ್., 2013) | doctoral_advisor = ರಾಬರ್ಟ್ ಇ. ಕ್ರೌಟ್,<br />ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಹೋವಿ | doctoral_students = | known_for = | awards = ಫೋರ್ಬ್ಸ್ 30 ಅಂಡರ್ 30 (2021)<br /> ಎನ್‌ಎಸ್‌ಎಫ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2022) | website = {{URL|https://nlp.stanford.edu/~diyiy/}} | footnotes = | author_abbreviation_bot = | author_abbreviation_zoo = | field = ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭಾಷಾ ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ | religion = | ethnicity = | work_institution =ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (2022–), <br /> ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (2019–2022) }} ''ದಿಯಿ ಯಾಂಗ್'' ಒಬ್ಬ ಚೀನೀ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ. ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಮಾನವ-ಕೇಂದ್ರಿತ AI ನಲ್ಲಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾನವ-ಮಾನವ ಮತ್ತು ಮಾನವ-ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಂವಹನ ಎರಡನ್ನೂ ಬೆಂಬಲಿಸುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಭಾಷಾ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=Diyi Yang |url=https://engineering.stanford.edu/people/diyi-yang |access-date=October 16, 2025 |website=Stanford Engineering}}</ref><ref>{{Cite web |title=Diyi Yang |url=https://www.forbes.com/profile/diyi-yang/?sh=46830b9f60d1 |access-date=February 20, 2024 |website=Forbes}}</ref><ref>{{Cite web |title=Diyi Yang |url=https://simons.berkeley.edu/people/diyi-yang |access-date=February 20, 2024 |website=Simons Institute for the Theory of Computing}}</ref><ref>{{Cite web |last=Potts |first=Christopher |title=Podcast episode: Diyi Yang |url=https://web.stanford.edu/class/cs224u/podcast/yang/ |access-date=February 20, 2024 |website=CS224U: Natural Language Understanding}}</ref>ಅವರು ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್/NLP ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮನ್–ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಷನ್/HCI ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ AI ಲ್ಯಾಬ್ (SAIL) ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು#ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಹ್ಯೂಮನ್-ಸೆಂಟರ್ಡ್ ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ (HAI)/ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಹ್ಯೂಮನ್-ಸೆಂಟರ್ಡ್ ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ (HAI) ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=Diyi Yang |url=https://hai.stanford.edu/people/diyi-yang |access-date=October 16, 2025 |website=Stanford University Institute for Human-Centered Artificial Intelligence}}</ref><ref>{{Cite web |title=People |url=https://nlp.stanford.edu/people/ |access-date=October 16, 2025 |website=The Stanford Natural Language Processing Group}}</ref><ref>{{Cite web |title=People |url=https://hci.stanford.edu/people/ |access-date=October 16, 2025 |website=Stanford HCI Group}}</ref> == ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ == ದಿಯಿ ಯಾಂಗ್ ತನ್ನ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಶಾಂಘೈ ಜಿಯಾವೊ ಟಾಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು, ಜುಲೈ 2013 ರಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಲ್ಲನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಭಾಷಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ/ಎಂ.ಎಸ್. (ಮೇ 2015) ಮತ್ತು ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಫಿಲಾಸಫಿ/ಪಿಎಚ್.ಡಿ. (ಫೆಬ್ರವರಿ 2019) ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರ [[ಪ್ರಬಂಧ]] ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ, ಯಾಂಗ್ [[ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆ]] ತಂತ್ರಗಳನ್ನು [[ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ]] ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ದೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಯಾಂಗ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಟೆಕ್ ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದರು. 2022 ರಲ್ಲಿ, ಯಾಂಗ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಈಗ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ (SALT) ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web|last=Yang|first=Diyi|title=SALT Lab|url=https://nlp.stanford.edu/~diyiy/group.html}}</ref> == ಮನ್ನಣೆ == ದಿಯಿ ಯಾಂಗ್ ಒಬ್ಬ ಸ್ಲೋನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್/ಸ್ಲೋನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಫೆಲೋ,<ref>{{Cite web |date=February 20, 2024 |title=2024 Sloan Research Fellows |url=https://sloan.org/fellowships/2024-Fellows |website=Sloan Foundation }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಕಾವ್ಲಿ ಫೆಲೋ,<ref>{{Cite web |title=2023 Kavli Fellows - News Release |url=https://www.nasonline.org/programs/kavli-frontiers-of-science/news/2023-kavli-fellows.html |access-date=February 20, 2024 |website=National Academy of Sciences}}</ref> ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಭಾಗದ ಫೆಲೋ.<ref name=":0">{{Cite web |date= |title=Faculty Fellowship - Microsoft Research |url=https://www.microsoft.com/en-us/research/academic-program/faculty-fellowship/fellows/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230511023910/https://www.microsoft.com/en-us/research/academic-program/faculty-fellowship/fellows/ |archive-date=May 11, 2023 |access-date=February 20, 2024 |website=Microsoft}}</ref> 2020 ರಲ್ಲಿ, ಯಾಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಅಂಡ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್/IEEE AI ನ 10 ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು,<ref>{{Cite journal|last=Subrahmanian|first=V.S.|date=2020-11-01|title=The Future of AI: AI's 10 To Watch|journal=IEEE Intelligent Systems|volume=35|issue=6|pages=3–6|doi=10.1109/mis.2020.3033683|issn=1541-1672|doi-access=free}}</ref> ಮತ್ತು 2021 ರಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ ವರ್ಷದ ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್ AI ಸಂಶೋಧಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು,<ref>{{Cite web|title=[Samsung AI Forum 2021] Day 1: AI Research for Tomorrow|url=https://news.samsung.com/global/samsung-ai-forum-2021-day-1-ai-research-for-tomorrow|url-status=live|website=[[Samsung]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20211101031223/https://news.samsung.com/global/samsung-ai-forum-2021-day-1-ai-research-for-tomorrow |archive-date=2021-11-01 }}</ref> ಇಂಟೆಲ್ ರೈಸಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್,<ref>{{Cite web|title=Intel® 2021 Rising Star Faculty Award Recognizes 10 Leading Early-Career Professors|url=https://www.intel.com/content/www/us/en/research/blogs/rising-star-faculty-award-21.html|url-status=live|website=[[Intel]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210914070027/https://www.intel.com/content/www/us/en/research/blogs/rising-star-faculty-award-21.html |archive-date=2021-09-14 }}</ref> aವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ಫೋರ್ಬ್ಸ್ 30 ಅಂಡರ್ 30 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ.<ref>{{Cite web|editor-last=Knapp|editor-first=Alex|editor2-last=Jennings|editor2-first=Katie|editor3-last=Rosenbaum|editor3-first=Leah|title=Science - Forbes 30 Under 30 2021|url=https://www.forbes.com/30-under-30/2021/science/|url-status=live|website=[[Forbes]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201201162825/https://www.forbes.com/30-under-30/2021/science/ |archive-date=2020-12-01 }}</ref> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == *[https://nlp.stanford.edu/~diyiy/ Official Website] *{{Google Scholar id|id=j9jhYqQAAAAJ}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Yang, Diyi}} [[ವರ್ಗ:ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ (ಜೀವಂತ ಜನರು)]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ]] [[ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚೀನೀ ವಲಸಿಗ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು]] [[ವರ್ಗ:ಶಾಂಘೈ ಜಿಯಾವೊ ಟಾಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಲ್ಲನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:21 ನೇ ಶತಮಾನದ ಚೀನೀ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನೀ ಮಹಿಳಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಚೀನೀ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು]] jz9pcbi19o74bjh084g9fykz33xn894 0 178736 1370973 1347413 2026-03-31T14:12:14Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1370973 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{Infobox person | name = ಜಾಂಗ್ ಹುಯಿಲಾನ್ | image = | imagesize = | caption = | birth_place = ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ SAR, [[ಚೀನಾ]] | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | othername = ವೈ ಲಾನಾ; ವೈಷ್ಣವ ದಾಸಿ | occupation = ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಕಿ<br />ಮಾಧ್ಯಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ<br />ಲೇಖಕಿ | yearsactive = 1980 ರಿಂದ | known for = ವಾಯ್ ಲಾನಾ ಯೋಗ ಮತ್ತು ಹುಯಿಲಾನ್ ಯೋಗ (''ಹುಯಿಲನ್ ಯುಜಿಯಾ'' 蕙兰瑜伽) | spouse = | domesticpartner = | children = | parents = | website = {{Url|https://www.wailana.com/yoga/wai-lana-yoga-tv-series|wailana.com}} | signature = | awards = [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] }} '''ಜಾಂಗ್ ಹುಯಿಲಾನ್''' ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ [[ಯೋಗ]] ಶಿಕ್ಷಕಿ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು '''ವೈ ಲಾನಾ''' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref name="Hui Lan Yoga puts on yoga event attended by thousands of yoga practitioners in China">{{cite web|url=http://nrinews24x7.com/hui-lan-yoga-puts-on-yoga-event-attended-by-thousands-of-yoga-practitioners-in-china/|title=Hui Lan Yoga puts on yoga event attended by thousands of yoga practitioners in China|date=June 24, 2015|publisher=NRI News|accessdate=August 19, 2016|archive-date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202020001/http://nrinews24x7.com/hui-lan-yoga-puts-on-yoga-event-attended-by-thousands-of-yoga-practitioners-in-china/|url-status=dead}}</ref><ref name="Sweating It Out: Is Yoga Set to Boom in China?">{{cite web|url=http://knowledge.wharton.upenn.edu/article/sweating-it-out-is-yoga-set-to-boom-in-china/|title=Sweating It Out: Is Yoga Set to Boom in China?|date=June 7, 2013|publisher=Wharton, University of Pennsylvania|accessdate=August 19, 2016}}</ref> ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಯೋಗವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ 1980 ಮತ್ತು 1990ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಜಾಂಗ್ ಅವರನ್ನು “ಯೋಗದ ತಾಯಿ” (''ಯುಜಿಯಾ ಝಿ ಮು'') ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>Lagace, M. L. A. “‘Mother of Yoga’: Zhang Huilan, Chris Butler, and the Popularization of Yoga in the People’s Republic of China.” ''Journal of Yoga Studies'' 5 (2024): 39–67.</ref> ಅವರು ಚೀನೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಯೋಗದ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿರುವ ಲೇಖಕಿ ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು ''ಯೋಗ: ಕಿಗಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ'' <ref>Zhang Huilan 张蕙兰 and Bo Zhongyan 柏忠⾔. ''Yujia—qigong yu mingxiang'' 瑜伽——气功与冥想. Beijing: Renmin tiyu chubanshe, 1986.</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == ಜಾಂಗ್ ಅವರು ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ''ವಾಯ್ ಲಾನಾ ಯೋಗ'' ಸರಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref name="Padma Shri Winner Wai Lana Revolutionizing Yoga in USA">{{cite web|url=http://www.newsgram.com/padma-shri-winner-wai-lana-revolutionising-yoga-in-usa/|title=Padma Shri Winner Wai Lana Revolutionizing Yoga in USA|date=February 4, 2016|publisher=News Gram|accessdate=August 19, 2016}}</ref> ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು 1998ರಿಂದ ಅಮೇರಿಕಾದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, 28 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದೂರದರ್ಶನದ ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಫಿಟ್ನೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ.<ref name="VegasPBS">{{cite web |title=Wai Lana Yoga: Longest-Running Fitness Series on Public Television |url=https://www.vegaspbs.org/shows/specials/wai-lana-yoga/ |accessdate=29 December 2025 |website=Vegas PBS}}</ref> ''Wai Lana Yoga'' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ, ಏಷ್ಯಾ, ಯುರೋಪ್, [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]] ಮತ್ತು [[ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವ]] ಸೇರಿದಂತೆ ಐದು ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡಿದೆ.<ref name=":0">{{Cite web|url=http://nrinews24x7.com/chinese-yoga-icon-and-tv-host-of-wai-lana-yoga-honored-with-the-padma-shri/|title=Chinese yoga icon and TV host of Wai Lana Yoga honored with the Padma Shri|date=2016-01-26|website=NRInews24x7|access-date=2026-03-16|archive-date=2017-02-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202012955/http://nrinews24x7.com/chinese-yoga-icon-and-tv-host-of-wai-lana-yoga-honored-with-the-padma-shri/|url-status=dead}}</ref> ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು 1985ರಲ್ಲಿ [[ಚೀನಾ]] ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ವಾಹಿನಿ ಅವರ ''ಯೋಗ: ದೇಹ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ವ್ಯಾಯಾಮ ವಿಧಾನಗಳು'' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತ್ತು. ಯೋಗವನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಜಾಂಗ್ (ವೈ ಲಾನಾ) ಅವರು ಸಂಗೀತ ಸಿಡಿಗಳು, ಯೋಗ ತರಬೇತಿ ಡಿವಿಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಗ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಹಾಗೂ ಅಂಗಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಯೋಗದ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದು, ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯ ಕುರಿತು ಕೂಡ ''ವೈ ಲಾನಾ ಅವರ ಮೆಚ್ಚಿನ ಜ್ಯೂಸ್‌ಗಳು' ಮತ್ತು 'ವೈ ಲಾನಾ ಅವರ ಮೆಚ್ಚಿನ ಸೂಪ್‌ಗಳು' ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2015ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಗ ದಿನದ ಅಂಗವಾಗಿ ಅವರು ''ನಮಸ್ತೆ'' ಎಂಬ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಈ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು [[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ [[ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ]]ದ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಟೈಮ್ಸ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ನಲ್ಲಿ ಯೋಗ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ನೇರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ವೈ ಲಾನಾ ಅವರು ಕ್ರಿಸ್ ಬಟ್ಲರ್ (ಜಗದ್ಗುರು ಸಿದ್ಧಸ್ವರೂಪಾನಂದ ಪರಮಹಂಸ) ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಎ. ಸಿ. ಭಕ್ತಿವೇದಾಂತ ಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರಭುಪಾದರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದು ಐಡೆಂಟಿಟಿ ಫೌಂಡೇಶನ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು == 2016ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ [[ಪದ್ಮಶ್ರೀ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಯೋಗವನ್ನು ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ವೀಡಿಯೊಗಳು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. == ಆಯ್ದ ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * ''ಯೋಗ ಉಡುಗೊರೆಗಳು ನಾನು'' (1991) * ''ಯೋಗ: ಕಿಗಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ'' (2000) * ''ಯೋಗ: ಸ್ವಯಂ-ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ತರಬೇತಿ ವಿಧಾನಗಳು'' (2000) * ''ವೈ ಲಾನಾ ಅವರ ನೆಚ್ಚಿನ ರಸಗಳು'' (2003) * ''ಪುಟ್ಟ ಯೋಗಿಗಳು: ಮೋಜಿನ ಹಾಡುಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಪುಸ್ತಕ'' (2004) * ''ಡೇಡ್ರೀಮ್ ಕಿಟ್: ವೈ ಲಾನಾ ಅವರ ಪುಟ್ಟ ಯೋಗಿಗಳು'' (2005) * ''ಡೇಡ್ರೀಮ್ ಬಣ್ಣ ಪುಸ್ತಕ'' (2006) * ''ಯೋಗ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ'' (2007) * ''ವೈ ಲಾನಾ ಅವರ ನೆಚ್ಚಿನ ಸೂಪ್‌ಗಳು'' (2008) * ''ಒತ್ತಡ ಪರಿಹಾರ, ಏಕಾಗ್ರತೆ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ'' (2012) * ''ಜೀವನ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ'' (2012) * ''ಮೂಲ ಭಂಗಿಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಳು - ಹುಯಿಲಾನ್ ಯೋಗ'' (2012) == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist|30em}} == ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{cite web | url=https://www.youtube.com/watch?v=NrRJ1WJwpNo | title=Yoga Shape Up: Detoxifying Workout- Wai Lana | work=[[YouTube]] video }} * {{cite web | url=https://www.youtube.com/watch?v=nu-z7no5bNc | title=Yoga Shape Up: Strong Abs, Thighs and Arms Workout - Wai Lana | work=[[YouTube]] video }} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Zhang, Hui Lan}} [[Category:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[Category:1955 ಜನನಗಳು]] [[Category:ಚೀನೀ ಲೇಖಕರು]] [[Category:ಚೀನೀ ದೂರದರ್ಶನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು]] [[Category:ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಕರು]] [[Category:ಚೀನೀ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯಕಾರರು]] [[Category:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] 8dwfm9qzdaaotyd3wzgzsswcu1t5mfb 0 178783 1371030 1354644 2026-04-01T04:38:22Z A826 72368 1371030 wikitext text/x-wiki {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] [[File:Freida Pinto - Youth For Change (cropped).jpg|thumb|Freida Pinto - Youth For Change (cropped)]] ಫ್ರೀಡಾ ಸೆಲೆನಾ ಪಿಂಟೊ (ಜನನ ೧೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೮೪) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ, ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಅವರು ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ನಟಿಯಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಮುಂಬೈನ ಸೇಂಟ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಹವ್ಯಾಸಿ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವರು ಮಾಡೆಲ್ ಆಗಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಪಿಂಟೊ ಅವರು ಸ್ಲಮ್‌ಡಾಗ್ ಮಿಲಿಯನೇರ್ (2008) ನಾಟಕದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು, SAG ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿಗಾಗಿ BAFTA ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಅವರು ಮಿರಾಲ್ (2010), ತ್ರಿಷ್ಣಾ (2011), ಮತ್ತು ಡೆಸರ್ಟ್ ಡ್ಯಾನ್ಸರ್ (2014) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಅವರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿ ಚಿತ್ರ ರೈಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಏಪ್ಸ್ (2011) ಮತ್ತು ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರ ಇಮ್ಮಾರ್ಟಲ್ಸ್ (2011) ನೊಂದಿಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡರು. == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ == ಪಿಂಟೋ ಅವರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮, ೧೯೮೪ ರಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಂಗಳೂರಿನ ಕೊಂಕಣಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. (ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು), ಮತ್ತು ಅವರ ತಂದೆ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ಪಿಂಟೋ ಪಶ್ಚಿಮ ಮುಂಬೈನ ಬಾಂದ್ರಾದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬರೋಡಾದ ಹಿರಿಯ ಶಾಖಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಪಿಂಟೋ ಉತ್ತರ ಮುಂಬೈ ಉಪನಗರ ಮಲಾಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಮೊದಲು ಐದನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಟಿಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದರು, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನ ನಟರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು 1994 ರ ಮಿಸ್ ಯೂನಿವರ್ಸ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಸುಶ್ಮಿತಾ ಸೇನ್ ಅವರ ಗೆಲುವಿನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು, "ದೇಶವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ನಾನು ಕೂಡ ಒಂದು ದಿನ ಅದೇ ರೀತಿ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದ್ದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಪಿಂಟೊ ಉತ್ತರ ಮುಂಬೈನ ಮಲಾಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಮೆಲ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬೈನ ಫೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮುಂಬೈನ ಸೇಂಟ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಪದವಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿತ್ತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು, ಆದರೆ 2005 ರಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆಯುವವರೆಗೆ ನಟನೆ ಮತ್ತು ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ನಿಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. joreo1mis393virpqft8br7n5ky4sx9 0 178800 1371066 1352481 2026-04-01T10:11:48Z InternetArchiveBot 69876 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1371066 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{short description|ಇಸ್ರೇಲ್ ಮಹಿಳಾ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ (2003 ಜನನ)}} {{Use dmy dates|date=October 2022}} {{Infobox football biography | name = ನೋವಾ ಸೆಲಿಮ್ಹೊಡ್ಜಿಕ್ | image = 2021-10-26 Fussball, Frauen, Länderspiel, Deutschland - Israel 1DX 1142 by Stepro.jpg | caption = 2021ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿರುವ ಸೆಲಿಮ್ಹೊಡ್ಜಿಕ್ | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|2003|10|15}}<ref name="SW"/> | birth_place = [[ಇಸ್ರೇಲ್]] | position = ಮಧ್ಯರಕ್ಷಕ<ref name="SW"/> | currentclub = ಟರ್ಬೈನ್ ಪೋಟ್‌ಸ್ಡಾಮ್ | clubnumber = 21 | youthyears1 = 2011–2016 | youthclubs1 = ಮಕಾಬಿ ನೆಟಾನ್ಯಾ | youthyears2 = 2014–2020 | youthclubs2 = ಮಕಾಬಿ ಎಮೆಕ್ ಹೆಫರ್ | years1 = 2016–2019 | clubs1 = ಯೂತ್ ಅಕಾಡೆಮಿ | caps1 = 57 | goals1 = 20 | years2 = 2019–2021 | clubs2 = ಮಕಾಬಿ ಎಮೆಕ್ ಹೆಫರ್ | caps2 = 30 | goals2 = 14 | years3 = 2021–2022 | clubs3 = ಎಸಿ ಮಿಲಾನ್ | caps3 = 6 | goals3 = 0 | years4 = 2022– | clubs4 = ಟರ್ಬೈನ್ ಪೋಟ್‌ಸ್ಡಾಮ್ | caps4 = 32 | goals4 = 1 | nationalyears1 = 2020– | nationalteam1 = [[ಇಸ್ರೇಲ್]] | nationalcaps1 = 33 | nationalgoals1 = 7 | club-update = 19 May 2024 | nationalteam-update = 30 May 2025 }} '''ನೋವಾ ಸೆಲಿಮ್ಹೊಡ್ಜಿಕ್''' (ಜನನ: 15 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2003) [[ಇಸ್ರೇಲ್]] ಮಹಿಳಾ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ. ಅವರು ಮಧ್ಯರಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ಟರ್ಬೈನ್ ಪೋಟ್‌ಸ್ಡಾಮ್ ಕ್ಲಬ್ ಮತ್ತು [[ಇಸ್ರೇಲ್]] ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಆಡುತ್ತಾರೆ.<ref name="SW"/> ಅವರು ಬೋಸ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ಹೆರ್ಜೆಗೋವಿನಾ ನಾಗರಿಕತ್ವವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.<ref name="WF"/> ==ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಸೆಲಿಮ್ಹೊಡ್ಜಿಕ್ ಅವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಬೋಸ್ನಿಯಾ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೋಸ್ನಿಯಾದಿಂದ ಇಸ್ರೇಲ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದವರು. ಅವರು ಇಸ್ರೇಲ್‌ ನ ನೆಟಾನ್ಯಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು.<ref name="Ynet"/> ==ಕ್ಲಬ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ಸೆಲಿಮ್ಹೊಡ್ಜಿಕ್ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮಕಾಬಿ ನೆಟಾನ್ಯಾ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಮಕಾಬಿ ಎಮೆಕ್ ಹೆಫರ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು.<ref name="IFA"/> ===ಎಸಿ ಮಿಲಾನ್=== 2021ರಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಇಟಲಿ]]ಯ ಎಸಿ ಮಿಲಾನ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು.<ref name="Milan"/> ===ಟರ್ಬೈನ್ ಪೋಟ್‌ಸ್ಡಾಮ್=== 2022ರಲ್ಲಿ ಅವರು [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ಟರ್ಬೈನ್ ಪೋಟ್‌ಸ್ಡಾಮ್ ಕ್ಲಬ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು.<ref name="Potsdam"/> ==ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ಸೆಲಿಮ್ಹೊಡ್ಜಿಕ್ [[ಇಸ್ರೇಲ್]] ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಆಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 2023 ಫಿಫಾ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.<ref name="WF"/> ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಗೋಲ್ ಅನ್ನು 2022ರಲ್ಲಿ [[ಗ್ರೀಸ್]] ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದರು.<ref name="Sport5"/> ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== <references> <ref name="SW">{{cite web |title=Noa Selimhodzic |url=https://int.soccerway.com/players/noa-selimhodzic/540568/ |website=Soccerway |access-date=5 October 2021}}</ref> <ref name="WF">{{cite web |title=Noa Selimhodzic |url=https://www.worldfootball.net/person/noa-selimhodzic/ |website=WorldFootball.net }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <ref name="Ynet">{{cite news |title=Noa Selimhodzic story |url=https://www.ynet.co.il/articles/0,7340,L-5580368,00.html |newspaper=Ynet |language=he}}</ref> <ref name="IFA">{{cite web |title=Player profile |url=https://www.football.org.il/en/players/player/ |website=IFA}}</ref> <ref name="Milan">{{cite web |title=Official Statement |url=https://www.acmilan.com/en/news/articles/media/2021-10-27/official-statement-noa-selimhodzic |website=AC Milan}}</ref> <ref name="Potsdam">{{cite web |title=Transfer news |url=https://www.turbine-potsdam.de/2022/07/27/noa-selimhodzic-wechselt-zum-1-ffc-turbine-potsdam/ |website=Turbine Potsdam}}</ref> <ref name="Sport5">{{cite news |title=Israel vs Greece |url=https://www.sport5.co.il/articles.aspx?FolderID=4178&docID=395028 |newspaper=Sport5}}</ref> </references> ==ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು== * https://www.uefa.com/womensworldcup/teams/players/250117858--noa-selimhodzic/ {{DEFAULTSORT:Selimhodzic, Noa}} [[ವರ್ಗ:2003 ಜನನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಇಸ್ರೇಲ್ ಮಹಿಳಾ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯರಕ್ಷಕರು]] h85m0xqhfnknbjm7mn1rrlasp7ntba6 0 178858 1371033 1368480 2026-04-01T04:54:56Z A826 72368 Removed inappropriate markdown - [[User:Sophisticatedevening/AI Cleaner.js|AI-Cleaner]] 1371033 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] '''ರೀಟಾ ಡೀನಿನ್ ಅಬ್ಬೇ''' (ಜುಲೈ 20, 1930 – ಮಾರ್ಚ್ 20, 2021) ಅಮೇರಿಕನ್ ಬಹುಮುಖ ಕಲಾವಿದೆ. ಅವರು ಅಬ್ಸ್ಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಕಲೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದು, ನೆವಾಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕಲಾ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು.<ref name="obit">{{cite news |title=Artist and longtime UNLV professor Rita Deanin Abbey dies |url=https://www.reviewjournal.com/entertainment/arts-culture/artist-and-longtime-unlv-professor-rita-deanin-abbey-dies-2317527/ |publisher=Las Vegas Review-Journal |date=2021-03-29}}</ref> ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೂಲದ ವಲಸಿಗರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು, 1965ರಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಗೆ ಬಂದು 56 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಾಸಿಸಿ ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಅಬ್ಬೇ ಪಾಸೈಕ್, ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು Goddard College ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ BFA (1952) ಮತ್ತು MA (1954) ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದ ಹಾನ್ಸ್ ಹೋಫ್ಮಾನ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು.<ref name="fox">{{cite book|author=William L. Fox|title=Mapping the Empty|publisher=University of Nevada Press|year=1999}}</ref> ==ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ== ಅಬ್ಬೇ ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ದಕ್ಷಿಣ-ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶದ ಮರಳುಭೂಮಿ ದೃಶ್ಯಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ರೂಪ, ಬಣ್ಣ, ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಅವನ್ನು ಅಬ್ಸ್ಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಕಲೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ==ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು== ===ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು=== * ''ವಾಲ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಯೇಷನ್'' – ದೊಡ್ಡ ಮೂರಲ್ ಕೃತಿ * ''ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಟವರ್'' – 20 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಲ್ಪ * ''ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಮೌಂಟನ್'' – ದೊಡ್ಡ ಗೋಡೆಚಿತ್ರ ==ಚಿತ್ರಕಲೆ== ಅವರ ''ಡಾನ್ ಅಟ್ ಆರ್ಚಸ್' ಚಿತ್ರವು ''ದಿ ಬ್ರೇವ್ ಕೌಬಾಯ್'' ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== * ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯದ ದೃಶ್ಯಕಲೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (1986) * ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ನಗರದ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2012) ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== 1952ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಲೇಖಕ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಅಬ್ಬೇ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಇದ್ದರು. ನಂತರ ವಿಚ್ಛೇದನಗೊಂಡರು. 1985ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ರಾಬರ್ಟ್ ಬೆಲ್ಲಿವೋ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ==ಪಾರಂಪರ್ಯ== ಅವರ ನಿಧನದ ನಂತರ 2022ರಲ್ಲಿ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರೀಟಾ ಡೀನಿನ್ ಅಬ್ಬೇ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref>{{cite web|title=Rita Deanin Abbey Museum|url=https://ritadeaninabbeymuseum.org}}</ref> ==ಪ್ರಕಟನೆಗಳು== *ರಿವರ್‌ಟ್ರಿಪ್ (1977) *ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಜಿಯಾಲಜಿ (1986) *ರಿಯೋ ಗ್ರಾಂಡೆ ಸೀರೀಸ್ (1996) *ಸೀಡ್ಸ್ ಯೆಟ್ ಎವರ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ (2013) ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Abbey, Rita Deanin}} [[Category:1930 ಜನನಗಳು]] [[Category:2021 ಮರಣಗಳು]] [[Category:ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಲಾವಿದರು]] [[Category:ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದರು]] [[Category:ಅಬ್ಸ್ಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಕಲಾವಿದರು]] [[Category:ನೆವಾಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಾಪಕರು]] [[Category:ಅಮೇರಿಕನ್ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು]] [[Category:ಅಮೇರಿಕನ್ ಚಿತ್ರಕಾರರು]] bv9p4v53cu2xp19gpkkvp99do3ksrnv 0 178928 1370971 1370959 2026-03-31T12:47:47Z PGN28 92190 1370971 wikitext text/x-wiki '''ತಲಯಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನವು''' [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] [[ತಿರುವನಂತಪುರಮ್|ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ಕುಡಪ್ಪನಕುನ್ನುನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Thalaypuru Devi Temple |url=https://www.justdial.com/Thiruvananthapuram/Thalaypuru-Devi-Temple/0471PX471-X471-221021013736-B7X1_BZDET |access-date=Date when the original URL was archived; do not w |website=Justdial}}</ref> == ದಂತಕಥೆ == ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ|ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು [[ದುರ್ಗೆ|ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯನ್ನು]] ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜನ ಸೈನಿಕರಾಗಿದ್ದ [[ನಾಯರ್|ನಾಯರ್‌ಗಳು]] ಅವರನ್ನು ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಕೊಲಸ್ಸೆರಿಕೋಣಂ, ಮುಕ್ಕಂಪಲವಿಲಾ, ವಲಿಯವಿಲಾ, ಕುಲಕ್ಕೋಡ್ ಮತ್ತು ಅಂದುರ್ಕೋಣಂಗಳಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದರು. ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ನಾಯರ್‌ಗಳು [[ಕಾಳಿ|ಭದ್ರಕಾಳಿಯ]] ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟದ ಅಡೂರಿನಲ್ಲಿ ಮನ್ನಾಡಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ಪುಲ್ಲಂಕೋಣಂ ಶ್ರೀ ಭದ್ರದೇವಿ ದೇವಾಲಯವೂ ಈ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |date=31 December 2013 |title=Mannadi Temple and Kambithan the Oracle there |url=https://keralamythology.blogspot.com/2013/12/mannadi-temple-and-kambithan-oracle.html |access-date=17 October 2025}}</ref> ರಾಜರು 'ಇರೈಲಿ'ಯ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪರ್ಕವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |date=17 October 2025 |title=ഇറയിലി |url=https://jenson.in/mal2mal.php?word=%E0%B4%87%E0%B4%B1%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B4%BF |access-date=17 October 2025}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಮನೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಉಡಂಬರ ಎಂಬ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತೆಕ್ಕತ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕೋಣೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವು ಮೇಲಿನಿಂದ ಇತ್ತು, ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯ ಕರಣವರ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರಿಗೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವಿತ್ತು. ಈ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳು, ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಿಯ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಕೋಣೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಬೀಗವಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಭಕ್ತನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಿಯಲ್ಲದೆ, ಯಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮ, ಮಾಡನ್ ತಂಪುರಾನ್, ಮರುತ, ಪೆಯುಮ್ ಗಣಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಹ ಆಲ್ತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ನಂತರ, ಮನ್ನಂತಲ ಮೇಳಂಕೋಡ್ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ಅರಮನೆಯ ಬೋಧಕರಾದ ಎನ್. ರಾಘವನ್ ಪಿಳ್ಳೈ (c.904 – 12.1.1960) ದೇವಾಲಯದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ರಾಘವನ್ ಪಿಳ್ಳೈ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಎಲ್. ಭಾರ್ಗವಿ ಅಮ್ಮ (1912 – 1993) ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರು. 1961 ರಲ್ಲಿ, ಥರಾವಡ್ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. 1964 ರಲ್ಲಿ, ಹತ್ತಿರದ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ನಾಗರ ವಿಗ್ರಹ ಕಂಡುಬಂದಿತು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಾಗಕನ್ಯಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 10, 1978 ರಂದು ಹೊಸ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನವಿಲಿನ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಿದ ದೇವಿಯ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ದೇವಾಲಯದ ದ್ವಾರವನ್ನು 1985 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1999 ರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. <ref name=":0">{{Cite web |date=15 March 2026 |title=Thalayapooru Newspaper Article |url=https://archive.org/details/thalayapooru-newspaper-article |access-date=29 March 2026 |website=Archive}}</ref> ೨೦೨೫ ರಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರಮುಖ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಭದ್ರಕಾಳಿಯ [[ಪಂಚಲೋಹ|ಪಂಚಲೋಹದ]] ವಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಶಿವಾಲಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗಕನ್ಯಕ ವಿಗ್ರಹದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಾಗರಾಜ ಮತ್ತು ನಾಗಯಕ್ಷಿಯ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಭದ್ರಕಾಳಿ, ದುರ್ಗಾದೇವಿ ಮತ್ತು [[ಗಣೇಶ|ಗಣಪತಿಯ]] ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು [[ಹಿತ್ತಾಳೆ|ಹಿತ್ತಾಳೆಯಿಂದ]] ಹೊದಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಶಿವಲಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಲು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. == ದೇವತೆಗಳು == ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆ. ದುರ್ಗಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಗಣಪತಿ ಮುಖ್ಯ ಉಪದೇವತೆಗಳು. ಯೋಗೀಶ್ವರರ್, ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸ್, ಭುವನೇಶ್ವರಿ, ಯಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮ, ಮாடನ್ ತಂಬುರಾನ್, ಮರುತ, ಪೇ ಮತ್ತು ಗಣಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮாடನ್ ತಂಬುರಾನ್ ಅವರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಗರಾಜ, ನಾಗಯಕ್ಷಿ, ನಾಗಕನ್ಯಕೆಯರ ಕಾವೂ ಇದೆ. <ref name=":0" /> == ಆಚರಣೆಗಳು == ಮೂರು ದಿನಗಳ ದೇವಾಲಯ ಉತ್ಸವವು ಕುಂಭ ಮಾಸದ [[ಕೃತ್ತಿಕಾ|ಕಾರ್ತಿಕ]] ದಿನದಂದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ದಿನದಂದು, ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯ ಮೇಲೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಗುರುಸಿ (ಕುರುತಿ) ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ನವರಾತ್ರಿ|ನವರಾತ್ರಿಯನ್ನು]] ಸಹ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಸರಸ್ವತಿ]] ಮಂಟಪವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಲಕ್ಷದೀಪ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಲಕ್ಷದೀಪವನ್ನು ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ 2016 ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Thalayapooru Lakshadeepam 2016 |url=https://archive.org/details/lakshadeepam-2016 |access-date=15 March 2026 |website=Internet Archive}}</ref> {| class="wikitable" ! colspan="2" |ಲಕ್ಷದೀಪಮ್ |- !ವರ್ಷ. !ಭದ್ರದೀಪಮ್ |- |2016 |ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ |- |2017 |ಮಲ್ಲಿಯೂರ್ ತಿರುಮೇನಿ |- |2018 |ಆದಿತ್ಯ ವರ್ಮಾ |- |2023 | - |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == 6no63qobu15v7s6hw1fu6035zgryp5v 1371035 1370971 2026-04-01T05:03:54Z A826 72368 added [[Category:ದೇವಾಲಯಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371035 wikitext text/x-wiki '''ತಲಯಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನವು''' [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] [[ತಿರುವನಂತಪುರಮ್|ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ಕುಡಪ್ಪನಕುನ್ನುನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Thalaypuru Devi Temple |url=https://www.justdial.com/Thiruvananthapuram/Thalaypuru-Devi-Temple/0471PX471-X471-221021013736-B7X1_BZDET |access-date=Date when the original URL was archived; do not w |website=Justdial}}</ref> == ದಂತಕಥೆ == ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ|ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು [[ದುರ್ಗೆ|ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯನ್ನು]] ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜನ ಸೈನಿಕರಾಗಿದ್ದ [[ನಾಯರ್|ನಾಯರ್‌ಗಳು]] ಅವರನ್ನು ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಕೊಲಸ್ಸೆರಿಕೋಣಂ, ಮುಕ್ಕಂಪಲವಿಲಾ, ವಲಿಯವಿಲಾ, ಕುಲಕ್ಕೋಡ್ ಮತ್ತು ಅಂದುರ್ಕೋಣಂಗಳಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದರು. ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ನಾಯರ್‌ಗಳು [[ಕಾಳಿ|ಭದ್ರಕಾಳಿಯ]] ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟದ ಅಡೂರಿನಲ್ಲಿ ಮನ್ನಾಡಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ಪುಲ್ಲಂಕೋಣಂ ಶ್ರೀ ಭದ್ರದೇವಿ ದೇವಾಲಯವೂ ಈ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |date=31 December 2013 |title=Mannadi Temple and Kambithan the Oracle there |url=https://keralamythology.blogspot.com/2013/12/mannadi-temple-and-kambithan-oracle.html |access-date=17 October 2025}}</ref> ರಾಜರು 'ಇರೈಲಿ'ಯ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪರ್ಕವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |date=17 October 2025 |title=ഇറയിലി |url=https://jenson.in/mal2mal.php?word=%E0%B4%87%E0%B4%B1%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B4%BF |access-date=17 October 2025}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಮನೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಉಡಂಬರ ಎಂಬ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತೆಕ್ಕತ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕೋಣೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವು ಮೇಲಿನಿಂದ ಇತ್ತು, ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯ ಕರಣವರ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರಿಗೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವಿತ್ತು. ಈ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳು, ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಿಯ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಕೋಣೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಬೀಗವಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಭಕ್ತನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಿಯಲ್ಲದೆ, ಯಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮ, ಮಾಡನ್ ತಂಪುರಾನ್, ಮರುತ, ಪೆಯುಮ್ ಗಣಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಹ ಆಲ್ತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ನಂತರ, ಮನ್ನಂತಲ ಮೇಳಂಕೋಡ್ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ಅರಮನೆಯ ಬೋಧಕರಾದ ಎನ್. ರಾಘವನ್ ಪಿಳ್ಳೈ (c.904 – 12.1.1960) ದೇವಾಲಯದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ರಾಘವನ್ ಪಿಳ್ಳೈ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಎಲ್. ಭಾರ್ಗವಿ ಅಮ್ಮ (1912 – 1993) ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರು. 1961 ರಲ್ಲಿ, ಥರಾವಡ್ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. 1964 ರಲ್ಲಿ, ಹತ್ತಿರದ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ನಾಗರ ವಿಗ್ರಹ ಕಂಡುಬಂದಿತು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಾಗಕನ್ಯಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 10, 1978 ರಂದು ಹೊಸ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನವಿಲಿನ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಿದ ದೇವಿಯ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ದೇವಾಲಯದ ದ್ವಾರವನ್ನು 1985 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1999 ರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. <ref name=":0">{{Cite web |date=15 March 2026 |title=Thalayapooru Newspaper Article |url=https://archive.org/details/thalayapooru-newspaper-article |access-date=29 March 2026 |website=Archive}}</ref> ೨೦೨೫ ರಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರಮುಖ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಭದ್ರಕಾಳಿಯ [[ಪಂಚಲೋಹ|ಪಂಚಲೋಹದ]] ವಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಶಿವಾಲಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗಕನ್ಯಕ ವಿಗ್ರಹದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಾಗರಾಜ ಮತ್ತು ನಾಗಯಕ್ಷಿಯ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಭದ್ರಕಾಳಿ, ದುರ್ಗಾದೇವಿ ಮತ್ತು [[ಗಣೇಶ|ಗಣಪತಿಯ]] ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು [[ಹಿತ್ತಾಳೆ|ಹಿತ್ತಾಳೆಯಿಂದ]] ಹೊದಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಶಿವಲಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಲು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. == ದೇವತೆಗಳು == ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆ. ದುರ್ಗಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಗಣಪತಿ ಮುಖ್ಯ ಉಪದೇವತೆಗಳು. ಯೋಗೀಶ್ವರರ್, ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸ್, ಭುವನೇಶ್ವರಿ, ಯಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮ, ಮாடನ್ ತಂಬುರಾನ್, ಮರುತ, ಪೇ ಮತ್ತು ಗಣಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮாடನ್ ತಂಬುರಾನ್ ಅವರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಗರಾಜ, ನಾಗಯಕ್ಷಿ, ನಾಗಕನ್ಯಕೆಯರ ಕಾವೂ ಇದೆ. <ref name=":0" /> == ಆಚರಣೆಗಳು == ಮೂರು ದಿನಗಳ ದೇವಾಲಯ ಉತ್ಸವವು ಕುಂಭ ಮಾಸದ [[ಕೃತ್ತಿಕಾ|ಕಾರ್ತಿಕ]] ದಿನದಂದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ದಿನದಂದು, ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯ ಮೇಲೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಗುರುಸಿ (ಕುರುತಿ) ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ನವರಾತ್ರಿ|ನವರಾತ್ರಿಯನ್ನು]] ಸಹ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಸರಸ್ವತಿ]] ಮಂಟಪವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಲಕ್ಷದೀಪ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಲಕ್ಷದೀಪವನ್ನು ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ 2016 ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Thalayapooru Lakshadeepam 2016 |url=https://archive.org/details/lakshadeepam-2016 |access-date=15 March 2026 |website=Internet Archive}}</ref> {| class="wikitable" ! colspan="2" |ಲಕ್ಷದೀಪಮ್ |- !ವರ್ಷ. !ಭದ್ರದೀಪಮ್ |- |2016 |ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ |- |2017 |ಮಲ್ಲಿಯೂರ್ ತಿರುಮೇನಿ |- |2018 |ಆದಿತ್ಯ ವರ್ಮಾ |- |2023 | - |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು]] bbtbn2pdtutkfc594pjhrv8yx15xxy9 1371037 1371035 2026-04-01T05:07:10Z A826 72368 /* ದೇವತೆಗಳು */ 1371037 wikitext text/x-wiki '''ತಲಯಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನವು''' [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] [[ತಿರುವನಂತಪುರಮ್|ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ಕುಡಪ್ಪನಕುನ್ನುನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Thalaypuru Devi Temple |url=https://www.justdial.com/Thiruvananthapuram/Thalaypuru-Devi-Temple/0471PX471-X471-221021013736-B7X1_BZDET |access-date=Date when the original URL was archived; do not w |website=Justdial}}</ref> == ದಂತಕಥೆ == ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ|ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು [[ದುರ್ಗೆ|ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯನ್ನು]] ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜನ ಸೈನಿಕರಾಗಿದ್ದ [[ನಾಯರ್|ನಾಯರ್‌ಗಳು]] ಅವರನ್ನು ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಕೊಲಸ್ಸೆರಿಕೋಣಂ, ಮುಕ್ಕಂಪಲವಿಲಾ, ವಲಿಯವಿಲಾ, ಕುಲಕ್ಕೋಡ್ ಮತ್ತು ಅಂದುರ್ಕೋಣಂಗಳಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದರು. ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ನಾಯರ್‌ಗಳು [[ಕಾಳಿ|ಭದ್ರಕಾಳಿಯ]] ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟದ ಅಡೂರಿನಲ್ಲಿ ಮನ್ನಾಡಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ಪುಲ್ಲಂಕೋಣಂ ಶ್ರೀ ಭದ್ರದೇವಿ ದೇವಾಲಯವೂ ಈ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |date=31 December 2013 |title=Mannadi Temple and Kambithan the Oracle there |url=https://keralamythology.blogspot.com/2013/12/mannadi-temple-and-kambithan-oracle.html |access-date=17 October 2025}}</ref> ರಾಜರು 'ಇರೈಲಿ'ಯ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪರ್ಕವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |date=17 October 2025 |title=ഇറയിലി |url=https://jenson.in/mal2mal.php?word=%E0%B4%87%E0%B4%B1%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B4%BF |access-date=17 October 2025}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ == ಮನೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಉಡಂಬರ ಎಂಬ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತೆಕ್ಕತ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕೋಣೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವು ಮೇಲಿನಿಂದ ಇತ್ತು, ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯ ಕರಣವರ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರಿಗೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವಿತ್ತು. ಈ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳು, ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಿಯ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಕೋಣೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಬೀಗವಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಭಕ್ತನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಿಯಲ್ಲದೆ, ಯಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮ, ಮಾಡನ್ ತಂಪುರಾನ್, ಮರುತ, ಪೆಯುಮ್ ಗಣಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಹ ಆಲ್ತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ನಂತರ, ಮನ್ನಂತಲ ಮೇಳಂಕೋಡ್ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ಅರಮನೆಯ ಬೋಧಕರಾದ ಎನ್. ರಾಘವನ್ ಪಿಳ್ಳೈ (c.904 – 12.1.1960) ದೇವಾಲಯದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ರಾಘವನ್ ಪಿಳ್ಳೈ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಎಲ್. ಭಾರ್ಗವಿ ಅಮ್ಮ (1912 – 1993) ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರು. 1961 ರಲ್ಲಿ, ಥರಾವಡ್ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. 1964 ರಲ್ಲಿ, ಹತ್ತಿರದ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ನಾಗರ ವಿಗ್ರಹ ಕಂಡುಬಂದಿತು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಾಗಕನ್ಯಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 10, 1978 ರಂದು ಹೊಸ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನವಿಲಿನ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಿದ ದೇವಿಯ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ದೇವಾಲಯದ ದ್ವಾರವನ್ನು 1985 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1999 ರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. <ref name=":0">{{Cite web |date=15 March 2026 |title=Thalayapooru Newspaper Article |url=https://archive.org/details/thalayapooru-newspaper-article |access-date=29 March 2026 |website=Archive}}</ref> ೨೦೨೫ ರಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರಮುಖ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಭದ್ರಕಾಳಿಯ [[ಪಂಚಲೋಹ|ಪಂಚಲೋಹದ]] ವಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಶಿವಾಲಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗಕನ್ಯಕ ವಿಗ್ರಹದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಾಗರಾಜ ಮತ್ತು ನಾಗಯಕ್ಷಿಯ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಭದ್ರಕಾಳಿ, ದುರ್ಗಾದೇವಿ ಮತ್ತು [[ಗಣೇಶ|ಗಣಪತಿಯ]] ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು [[ಹಿತ್ತಾಳೆ|ಹಿತ್ತಾಳೆಯಿಂದ]] ಹೊದಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಶಿವಲಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಲು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. == ದೇವತೆಗಳು == ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆ. ದುರ್ಗಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಗಣಪತಿ ಮುಖ್ಯ ಉಪದೇವತೆಗಳು. ಯೋಗೀಶ್ವರರ್, ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸ್, ಭುವನೇಶ್ವರಿ, ಯಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮ, ಮದನ್ ತಂಪುರನ್, ಮರುತ ಮತ್ತು ಪೆಯುಮ್ ಗಣಂಗಲುಮ್‌ಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮದನ್ ತಂಪುರನ್ ಅವರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಗರಾಜ, ನಾಗಯಕ್ಷಿ, ನಾಗಕನ್ಯಕೆಯರ ಕಾವೂ ಇದೆ. <ref name=":0" /> == ಆಚರಣೆಗಳು == ಮೂರು ದಿನಗಳ ದೇವಾಲಯ ಉತ್ಸವವು ಕುಂಭ ಮಾಸದ [[ಕೃತ್ತಿಕಾ|ಕಾರ್ತಿಕ]] ದಿನದಂದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ದಿನದಂದು, ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯ ಮೇಲೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಗುರುಸಿ (ಕುರುತಿ) ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ನವರಾತ್ರಿ|ನವರಾತ್ರಿಯನ್ನು]] ಸಹ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಸರಸ್ವತಿ]] ಮಂಟಪವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಲಕ್ಷದೀಪ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಲಕ್ಷದೀಪವನ್ನು ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ 2016 ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web |title=Thalayapooru Lakshadeepam 2016 |url=https://archive.org/details/lakshadeepam-2016 |access-date=15 March 2026 |website=Internet Archive}}</ref> {| class="wikitable" ! colspan="2" |ಲಕ್ಷದೀಪಮ್ |- !ವರ್ಷ. !ಭದ್ರದೀಪಮ್ |- |2016 |ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ |- |2017 |ಮಲ್ಲಿಯೂರ್ ತಿರುಮೇನಿ |- |2018 |ಆದಿತ್ಯ ವರ್ಮಾ |- |2023 | - |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == [[ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು]] c8a5k5y29kbbffnphbpesr1nnxfqimd 3 178930 1370977 2026-03-31T15:32:17Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1370977 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=04Ramakrishna N}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೦೨, ೩೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST) m7setx8l5mylea1ga05iihjcpg3shl0 0 178931 1370986 2026-03-31T18:13:52Z Vaishnu Pilar 87310 ಹೊಸ ಪುಟ: ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ ಜನನ ಮಾತಂಗಿನಿ ಮೈತಿ ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮೭೦ ತಾಮ್ಲುಕ್, ಬಂಗಾಳ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಈಗ ತಾಮ್ಲುಕ್, ಪುರ್ಬಾ ಮೇದಿನಿಪುರ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಭಾರತ) ಮರಣ ೨೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೪೨ (ವಯಸ್ಸ... 1370986 wikitext text/x-wiki ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ ಜನನ ಮಾತಂಗಿನಿ ಮೈತಿ ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮೭೦ ತಾಮ್ಲುಕ್, ಬಂಗಾಳ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಈಗ ತಾಮ್ಲುಕ್, ಪುರ್ಬಾ ಮೇದಿನಿಪುರ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಭಾರತ) ಮರಣ ೨೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೪೨ (ವಯಸ್ಸು ೭೧) ತಾಮ್ಲುಕ್, ಬಂಗಾಳ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಈಗ ತಾಮ್ಲುಕ್, ಪುರ್ಬಾ ಮೇದಿನಿಪುರ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಭಾರತ) ಮರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಗುರುತರ ಹತ್ಯೆ ಖ್ಯಾತಿ ಮಾನವತಾವಾದಿ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹುತಾತ್ಮ ಚಳುವಳಿ ಸವಿನಯ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಚಳುವಳಿ ಚೌಕಿದಾರಿ ತೆರಿಗೆ ವಿರೋಧಿ ಚಳುವಳಿ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿ ಸಂಗಾತಿ ತ್ರಿಲೋಚನ್ ಹಜ್ರಾ ತಂದೆ ಠಾಕೂರ್ ದಾಸ್ ಮೈತಿ ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ (೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮೭೦ – ೨೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೪೨ [೧]) ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ. ೨೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೪೨ ರಂದು ತಾಮ್ಲುಕ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ ಪರಿಷದ್ (ಯುದ್ಧ ಪರಿಷತ್) ರಚಿಸಿದ್ದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಾಹಿನಿಯ ಐದು ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಅವರು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತೀಯ ಪೊಲೀಸರು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಕೊಂದರು. ಮೇದಿನಿಪುರದಲ್ಲಿ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಯ ಮೊದಲ ಹುತಾತ್ಮರಾದರು. ಅವರು ಗಾಂಧೀವಾದಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ "ಗಾಂಧಿ ಬುಡಿ" (ಬಂಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ 'ವೃದ್ಧ ಗಾಂಧಿ ಮಹಿಳೆ') ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. [೨][೩] ತಾಮ್ರಲಿಪ್ತ ಜಾತೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ೬೦ ವರ್ಷಗಳ ಆಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ ಅವರ ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆಚೀಟಿ. ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. ಅವರು ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮೭೦ ರಂದು ತಾಮ್ಲುಕ್ ಬಳಿಯ ಹೊಗ್ಲಾ ಗ್ರಾಮದ ಬಂಗಾಳಿ ಮಹಿಶ್ಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು [೪] ಮತ್ತು ಅವರು ಬಡ ರೈತರ ಮಗಳಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದಿದೆ. [೫] ಅವರಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ (೧೨ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ) ಮದುವೆಯಾಯಿತು. ಅವರ ಪತಿಯ ಹೆಸರು ತ್ರಿಲೋಚನ್ ಹಜ್ರಾ. ಅವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹದಿನೆಂಟನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಧವೆಯಾದರು. ಅವರ ಅತ್ತೆಯ ಮನೆ ತಾಮ್ಲುಕ್ ಠಾಣಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅಲಿನಾನ್ ನಲ್ಲಿತ್ತು. [೨][೬] ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ ಅವರು ಗಾಂಧೀವಾದಿಯಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. [೫] ಮೇದಿನಿಪುರದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ. [೭] ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸವಿನಯ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅವರನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅವರು 'ಚೌಕಿದಾರಿ ತೆರಿಗೆ ವಿರೋಧಿ' ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಈ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಗವರ್ನರ್ ರಚಿಸಿದ ಅಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡದ ಕಡೆಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮಾತಂಗಿನಿ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರಿಗೆ ಆರು ತಿಂಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬಹರಾಂಪುರ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಮತ್ತೆ, ಅವರನ್ನು ಬಹರಾಂಪುರದಲ್ಲಿ ಆರು ತಿಂಗಳು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. [೨] ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯೆಯಾದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಖಾದಿಯನ್ನು ನೂಲಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೩೩ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸೆರಾಂಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉಪವಿಭಾಗೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರ ಲಾಠಿ ಚಾರ್ಜ್ನಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು. [೨] ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯ ೧೯೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ದುರ್ಬಲ ದೈಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಹಜ್ರಾ ಅವರು ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ ತಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು ಮತ್ತು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. [೮] ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾನವೀಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಅವರು, ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿಡುಬು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದಾಗ ಪೀಡಿತ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. [೨] ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯರು ಮೇದಿನಿಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. [೨] ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಉರುಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ೭೨ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಹಜ್ರಾ ಅವರು, ತಾಮ್ಲುಕ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸುಮಾರು ಆರು ಸಾವಿರ ಬೆಂಬಲಿಗರ (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು) ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. [೫][೭] ಮೆರವಣಿಗೆಯು ಪಟ್ಟಣದ ಹೊರವಲಯವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, ಕ್ರೌನ್ ಪೊಲೀಸರು ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ ೧೪೪ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಚದುರಿಹೋಗುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು. [೫] ಅವರು ಮುಂದೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಾಗ, ಹಜ್ರಾ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲಾಯಿತು. [೫] ಅವರು ಮುಂದೆ ಬಂದು ಜನಸಮೂಹದ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಬೇಡಿ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಸಮಾನಾಂತರ ತಾಮ್ಲುಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರದ 'ಬಿಪ್ಲಾಬಿ' ಪತ್ರಿಕೆಯು ಹೀಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ: "ಮಾತಂಗಿನಿ ಅವರು ಫಿರಂಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡದ ಉತ್ತರದಿಂದ ಒಂದು ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು; ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರವೂ, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬಿಟ್ಟು ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮುನ್ನಡೆಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಪೊಲೀಸರು ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ಸುತ್ತು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದರು. ಹಣೆ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಗೆ ಗಾಯಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರು ಮುನ್ನಡೆಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು." [೭] ಅವರ ಮೇಲೆ ಪದೇ ಪದೇ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವರು 'ವಂದೇ ಮಾತರಂ' ಎಂದು ಘೋಷಣೆ ಕೂಗುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಅದು ಹಾರುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಅವರು ಮೃತಪಟ್ಟರು. [೨][೫][೯][೧೦][೧೧] ಪರಂಪರೆ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಹಜ್ರಾ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆ ಸಮಾನಾಂತರ ತಾಮ್ಲುಕ್ ಸರ್ಕಾರ (ತಾಮ್ರಲಿಪ್ತ ಜಾತೀಯ ಸರ್ಕಾರ) ಅವರ "ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹುತಾತ್ಮತೆ" ಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಹಿರಂಗ ದಂಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿತು ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿಯವರ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ೧೯೪೪ ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುವವರೆಗೂ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. [೯] ಭಾರತವು ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಹಜ್ರಾ ರಸ್ತೆಯ ದೀರ್ಘ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸೇರಿದಂತೆ [೮] ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು, ವಸಾಹತುಗಳು ಮತ್ತು ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಹಜ್ರಾ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರತಿಮೆ ಇವರದ್ದಾಗಿದೆ (೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ). [೧೨] ತಾಮ್ಲುಕ್ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಈಗ ಒಂದು ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. [೧೩] ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ತಾಮ್ಲುಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ರಚನೆಯ ಅರವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳ ಸರಣಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆಯು ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಐದು ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಅಂಚೆಚೀಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ತಾಮ್ಲುಕ್, ಪುರ್ಬಾ ಮೇದಿನಿಪುರದಲ್ಲಿ ಶಹೀದ್ ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. [೮] gh4w4nnv5zpj6sii5t9fpvz0tsvxant 1371018 1370986 2026-04-01T02:51:01Z A826 72368 Cleaned up using [[WP:AutoEd|AutoEd]] 1371018 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ | native_name = | image = "Gandhi Buri" Matangini Hazra.jpg | caption = | birth_name = ಮಾತಂಗಿನಿ ಮೈತಿ | birth_date = {{Birth date|df=yes|1870|10|19}} | birth_place = [[ತಾಮ್ಲುಕ್]], [[ಬಂಗಾಳ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]], [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ]] (ಈಗ [[ತಾಮ್ಲುಕ್]], [[ಪುರ್ಬಾ ಮೇದಿನಿಪುರ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]], ಭಾರತ) | movement = [[ಸವಿನಯ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಚಳುವಳಿ]]<br />ಚೌಕಿದಾರಿ ತೆರಿಗೆ ವಿರೋಧಿ ಚಳುವಳಿ<br />[[ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿ]] | spouse = ತ್ರಿಲೋಚನ್ ಹಜ್ರಾ | father = ಠಾಕೂರ್ ದಾಸ್ ಮೈತಿ | death_date = {{Death date and age|df=yes|1942|09|29|1870|10|19}} | death_place = [[ತಾಮ್ಲುಕ್]], [[ಬಂಗಾಳ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]], [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ]] (ಈಗ [[ತಾಮ್ಲುಕ್]], [[ಪುರ್ಬಾ ಮೇದಿನಿಪುರ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]], ಭಾರತ) | death_cause = [[ಹತ್ಯೆ]] | known_for = ಮಾನವತಾವಾದಿ <br /> [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹುತಾತ್ಮ }} '''ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ''' (೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮೭೦ – ೨೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೪೨<ref>{{cite web |url=http://www.amardeshonline.com/pages/details/2010/09/29/46101 |title=মাতঙ্গিনী হাজরা |publisher=Amardeshonline.com |date=2010-09-29 |access-date=2012-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160120001023/http://www.amardeshonline.com/pages/details/2010/09/29/46101 |archive-date=20 January 2016 |url-status=dead }}</ref>) ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ. ೨೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೪೨ ರಂದು ತಾಮ್ಲುಕ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ ಪರಿಷದ್ (ಯುದ್ಧ ಪರಿಷತ್) ರಚಿಸಿದ್ದ ''ವಿದ್ಯುತ್ ಬಾಹಿನಿ''ಯ ಐದು ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಅವರು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತೀಯ]] ಪೊಲೀಸರು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಕೊಂದರು. [[ಮೇದಿನಿಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮೇದಿನಿಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಯ ಮೊದಲ ಹುತಾತ್ಮರಾದರು. ಅವರು ಗಾಂಧೀವಾದಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ''ಗಾಂಧಿ ಬುಡಿ'' ([[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬಂಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ]] 'ವೃದ್ಧ ಗಾಂಧಿ ಮಹಿಳೆ') ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Banglapedia">{{cite book |last=Amin |first=Sonia |year=2012 |chapter=Hazra, Matangini |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Hazra,_Matangini |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul Islam |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]] }}</ref><ref>{{Cite book |last1=Simlandy |first1=Sagar |url=https://books.google.com/books?id=NyE3EAAAQBAJ |title=History of India & Abroad |last2=Mandal |first2=Ganesh Kr |date=2021-07-07 |publisher=BFC Publications |isbn=978-93-90880-20-1 |pages=169 |language=en}}</ref> [[File:Stamp of India - 2002 - Colnect 158283 - Tamralipta Jatiya Sarkar - Matangini Hazra.jpeg|thumb|ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ ಅವರ ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆಚೀಟಿ; [[ತಾಮ್ರಲಿಪ್ತ ಜಾತೀಯ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ೬೦ ವರ್ಷಗಳ ಆಚರಣೆ.]] ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. ಅವರು ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮೭೦ ರಂದು ತಾಮ್ಲುಕ್ ಬಳಿಯ ಹೊಗ್ಲಾ ಗ್ರಾಮದ [[ಬಂಗಾಳಿಗಳು|ಬಂಗಾಳಿ]] [[ಮಹಿಶ್ಯ]] ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು,<ref>{{Cite book |title=Dictionary of Martyrs: India's Freedom Struggle (1857-1947) vol. 4 |publisher=Indian Council of Historical Research |year=2018 |location=New Delhi |pages=254 |language=English}}</ref> ಮತ್ತು ಅವರು ಬಡ ರೈತರ ಮಗಳಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದಿದೆ.<ref name="Freedom">{{cite book | last = Maity | first = Sachindra | year = 1975 | title = Freedom Movement in Midnapore | publisher = Firma, K.L. | location = Calcutta | pages = 112–113 }}</ref> ಅವರಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ (೧೨ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ) ಮದುವೆಯಾಯಿತು. ಅವರ ಪತಿಯ ಹೆಸರು ತ್ರಿಲೋಚನ್ ಹಜ್ರಾ. ಅವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹದಿನೆಂಟನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಧವೆಯಾದರು. ಅವರ ಅತ್ತೆಯ ಮನೆ ತಾಮ್ಲುಕ್ ಠಾಣಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅಲಿನಾನ್ ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="Banglapedia"/><ref>{{Cite book |last=Majumdar |first=Maya |url=https://books.google.com/books?id=X5aYvBs7iGIC |title=Encyclopaedia of Gender Equality Through Women Empowerment |date=2005 |publisher=Sarup & Sons |isbn=978-81-7625-548-6 |pages=231 |language=en}}</ref> == ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ == ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ ಅವರು [[ಗಾಂಧೀವಾದ|ಗಾಂಧೀವಾದಿಯಾಗಿ]] ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="Freedom" /> ಮೇದಿನಿಪುರದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ.<ref name="Local">{{cite book | last = Chakrabarty | first = Bidyut | year = 1997 | title = Local Politics and Indian Nationalism: Midnapur (1919-1944) | publisher = Manohar | location = New Delhi | pages = }}</ref> ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ಸವಿನಯ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಚಳುವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ|ಉಪ್ಪಿನ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು]] ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅವರನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅವರು 'ಚೌಕಿದಾರಿ ತೆರಿಗೆ ವಿರೋಧಿ' ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಈ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಗವರ್ನರ್ ರಚಿಸಿದ ಅಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡದ ಕಡೆಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮಾತಂಗಿನಿ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರಿಗೆ ಆರು ತಿಂಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬಹರಾಂಪುರ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಮತ್ತೆ, ಅವರನ್ನು [[ಬಹರಾಂಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ಆರು ತಿಂಗಳು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="Banglapedia" /> ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಅವರು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]ನ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯೆಯಾದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ''[[ಖಾದಿ]]''ಯನ್ನು ನೂಲಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೩೩ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ಸೆರಾಂಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉಪವಿಭಾಗೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರ ಲಾಠಿ ಚಾರ್ಜ್ನಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು.<ref name="Banglapedia" /> == ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯ == ೧೯೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ದುರ್ಬಲ ದೈಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಹಜ್ರಾ ಅವರು ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ ತಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು ಮತ್ತು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.<ref name=":0" /> ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾನವೀಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಅವರು, ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿಡುಬು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದಾಗ ಪೀಡಿತ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.<ref name="Banglapedia" /> ==ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ== [[ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿ]]ಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯರು ಮೇದಿನಿಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="Banglapedia"/> ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಉರುಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ೭೨ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಹಜ್ರಾ ಅವರು, ತಾಮ್ಲುಕ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸುಮಾರು ಆರು ಸಾವಿರ ಬೆಂಬಲಿಗರ (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು) ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.<ref name="Freedom"/><ref name="Local"/> ಮೆರವಣಿಗೆಯು ಪಟ್ಟಣದ ಹೊರವಲಯವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, [[ಕ್ರೌನ್ ಕಾಲೋನಿ|ಕ್ರೌನ್]] ಪೊಲೀಸರು [[ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ]]ಯ [[ಸೆಕ್ಷನ್ ೧೪೪]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಚದುರಿಹೋಗುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು.<ref name="Freedom"/> ಅವರು ಮುಂದೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಾಗ, ಹಜ್ರಾ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Freedom"/> ಅವರು ಮುಂದೆ ಬಂದು ಜನಸಮೂಹದ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಬೇಡಿ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಸಮಾನಾಂತರ [[ತಾಮ್ರಲಿಪ್ತ ಜಾತೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ತಾಮ್ಲುಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ''ಬಿಪ್ಲಾಬಿ'' ಪತ್ರಿಕೆಯು ಹೀಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ: {{blockquote|ಮಾತಂಗಿನಿ ಅವರು ಫಿರಂಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡದ ಉತ್ತರದಿಂದ ಒಂದು ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು; ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರವೂ, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬಿಟ್ಟು ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮುನ್ನಡೆಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಪೊಲೀಸರು ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ಸುತ್ತು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದರು. ಹಣೆ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಗೆ ಗಾಯಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರು ಮುನ್ನಡೆಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.<ref name="Local"/> }} ಅವರ ಮೇಲೆ ಪದೇ ಪದೇ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವರು ''[[ವಂದೇ ಮಾತರಂ]]'' ಎಂದು ಘೋಷಣೆ ಕೂಗುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಅದು ಹಾರುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಅವರು ಮೃತಪಟ್ಟರು.<ref name="Banglapedia"/><ref name="Freedom"/><ref name="Local2">{{cite book | last = Chakrabarty | first = Bidyut | year = 1997 | title = Local Politics and Indian Nationalism: Midnapur (1919-1944) | publisher = Manohar | location = New Delhi | page = 167 }}</ref><ref>{{Cite book |last=Hallegua |first=Madhur Zakir |url=https://books.google.com/books?id=VJpfDwAAQBAJ |title=100 Desi Stories Series |date=2018-05-28 |publisher=Jaico Publishing House |isbn=978-93-86867-14-8 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Vashishth |first=Himankshi |url=https://books.google.com/books?id=pFtuEAAAQBAJ |title=Mist of the Forbidden Forest |date=2022-05-06 |publisher=True Dreamster |pages=71 |language=en}}</ref> ==ಪರಂಪರೆ== [[File:Kolkata Matangini Hazra.jpg|thumb|right|200px|[[ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ]]ದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಹಜ್ರಾ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆ]] ಸಮಾನಾಂತರ ತಾಮ್ಲುಕ್ ಸರ್ಕಾರ ([[ತಾಮ್ರಲಿಪ್ತ ಜಾತೀಯ ಸರ್ಕಾರ]]) ಅವರ "ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹುತಾತ್ಮತೆ" ಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಹಿರಂಗ ದಂಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿತು ಮತ್ತು [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ|ಗಾಂಧಿ]]ಯವರ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ೧೯೪೪ ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುವವರೆಗೂ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref name="Local2"/> ಭಾರತವು ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು [[ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ]]ದ ಹಜ್ರಾ ರಸ್ತೆಯ ದೀರ್ಘ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸೇರಿದಂತೆ<ref name=":0">{{Cite web |date=2020-03-08 |title=Matangini Hazra: Flag in hand, the 73-year-old walked into a barrage of bullets |url=https://indianexpress.com/article/lifestyle/art-and-culture/matangini-hazra-flag-in-hand-the-73-year-old-walked-into-a-barrage-of-bullets-6304808/ |access-date=2022-07-21 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು, ವಸಾಹತುಗಳು ಮತ್ತು ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಹಜ್ರಾ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರತಿಮೆ ಇವರದ್ದಾಗಿದೆ (೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ).<ref name="statue">{{cite web | last =catchcal.com | year = 2006 | url = http://www.catchcal.com/kaleidoscope/at_first_calcutta/f.asp | title = At first in Kolkata | access-date = 2006-09-29 }}</ref> ತಾಮ್ಲುಕ್ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಈಗ ಒಂದು ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Haldia">{{cite web |last=Haldia Development Authority |year=2006 |url=http://www.hdaindia.com/tourism.htm |title=Haldia Development Authority |access-date=2006-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061031054728/http://www.hdaindia.com/tourism.htm |archive-date=31 October 2006 |url-status=dead }}</ref> ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ತಾಮ್ಲುಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ರಚನೆಯ ಅರವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳ ಸರಣಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ, [[ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ]]ಯು ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಐದು [[ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ|ರೂಪಾಯಿ]] ಮೌಲ್ಯದ ಅಂಚೆಚೀಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ತಾಮ್ಲುಕ್, [[ಪುರ್ಬಾ ಮೇದಿನಿಪುರ]]ದಲ್ಲಿ [[ಶಹೀದ್ ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜು]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref name=":0" /> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಸಹೀದ್ ಮಾತಂಗಿನಿ (ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಲಾಕ್)]] * [[ಸಹೀದ್ ಮಾತಂಗಿನಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} [[ವರ್ಗ:1870 ಜನನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1942 ಸಾವುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಂಗಾಳಿ ಹಿಂದೂಗಳು]] [[ವರ್ಗ:20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಬಂಗಾಳಿ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಳುವಳಿ]] [[ವರ್ಗ:ಪುರ್ಬಾ ಮೇದಿನಿಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು]] [[ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮಹಿಳೆಯರು]] [[ವರ್ಗ:19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು]] [[ವರ್ಗ:19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ]] [[ವರ್ಗ:19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು]] [[ವರ್ಗ:20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು]] [[ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತಮ್ಲುಕ್‌ನ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಬಂಗಾಳ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಅಸಹಕಾರ]] otkq6soiu3sh8xp78h26fyl9bkdeulc 1371019 1371018 2026-04-01T02:53:15Z A826 72368 https://fountain.toolforge.org/editathons/fnf2026-kn 1371019 wikitext text/x-wiki [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{Infobox person | name = ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ | native_name = | image = "Gandhi Buri" Matangini Hazra.jpg | caption = | birth_name = ಮಾತಂಗಿನಿ ಮೈತಿ | birth_date = {{Birth date|df=yes|1870|10|19}} | birth_place = [[ತಾಮ್ಲುಕ್]], [[ಬಂಗಾಳ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]], [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ]] (ಈಗ [[ತಾಮ್ಲುಕ್]], [[ಪುರ್ಬಾ ಮೇದಿನಿಪುರ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]], ಭಾರತ) | movement = [[ಸವಿನಯ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಚಳುವಳಿ]]<br />ಚೌಕಿದಾರಿ ತೆರಿಗೆ ವಿರೋಧಿ ಚಳುವಳಿ<br />[[ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿ]] | spouse = ತ್ರಿಲೋಚನ್ ಹಜ್ರಾ | father = ಠಾಕೂರ್ ದಾಸ್ ಮೈತಿ | death_date = {{Death date and age|df=yes|1942|09|29|1870|10|19}} | death_place = [[ತಾಮ್ಲುಕ್]], [[ಬಂಗಾಳ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ]], [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ]] (ಈಗ [[ತಾಮ್ಲುಕ್]], [[ಪುರ್ಬಾ ಮೇದಿನಿಪುರ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]], ಭಾರತ) | death_cause = [[ಹತ್ಯೆ]] | known_for = ಮಾನವತಾವಾದಿ <br /> [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹುತಾತ್ಮ }} '''ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ''' (೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮೭೦ – ೨೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೪೨<ref>{{cite web |url=http://www.amardeshonline.com/pages/details/2010/09/29/46101 |title=মাতঙ্গিনী হাজরা |publisher=Amardeshonline.com |date=2010-09-29 |access-date=2012-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160120001023/http://www.amardeshonline.com/pages/details/2010/09/29/46101 |archive-date=20 January 2016 |url-status=dead }}</ref>) ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ. ೨೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೪೨ ರಂದು ತಾಮ್ಲುಕ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ ಪರಿಷದ್ (ಯುದ್ಧ ಪರಿಷತ್) ರಚಿಸಿದ್ದ ''ವಿದ್ಯುತ್ ಬಾಹಿನಿ''ಯ ಐದು ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಅವರು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ [[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್|ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತೀಯ]] ಪೊಲೀಸರು ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಕೊಂದರು. [[ಮೇದಿನಿಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮೇದಿನಿಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಯ ಮೊದಲ ಹುತಾತ್ಮರಾದರು. ಅವರು ಗಾಂಧೀವಾದಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ''ಗಾಂಧಿ ಬುಡಿ'' ([[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬಂಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ]] 'ವೃದ್ಧ ಗಾಂಧಿ ಮಹಿಳೆ') ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.<ref name="Banglapedia">{{cite book |last=Amin |first=Sonia |year=2012 |chapter=Hazra, Matangini |chapter-url=http://en.banglapedia.org/index.php?title=Hazra,_Matangini |editor1-last=Islam |editor1-first=Sirajul |editor1-link=Sirajul Islam |editor2-last=Jamal |editor2-first=Ahmed A. |title=Banglapedia: National Encyclopedia of Bangladesh |edition=Second |publisher=[[Asiatic Society of Bangladesh]] }}</ref><ref>{{Cite book |last1=Simlandy |first1=Sagar |url=https://books.google.com/books?id=NyE3EAAAQBAJ |title=History of India & Abroad |last2=Mandal |first2=Ganesh Kr |date=2021-07-07 |publisher=BFC Publications |isbn=978-93-90880-20-1 |pages=169 |language=en}}</ref> [[File:Stamp of India - 2002 - Colnect 158283 - Tamralipta Jatiya Sarkar - Matangini Hazra.jpeg|thumb|ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ ಅವರ ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆಚೀಟಿ; [[ತಾಮ್ರಲಿಪ್ತ ಜಾತೀಯ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ೬೦ ವರ್ಷಗಳ ಆಚರಣೆ.]] ==ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ== ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. ಅವರು ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮೭೦ ರಂದು ತಾಮ್ಲುಕ್ ಬಳಿಯ ಹೊಗ್ಲಾ ಗ್ರಾಮದ [[ಬಂಗಾಳಿಗಳು|ಬಂಗಾಳಿ]] [[ಮಹಿಶ್ಯ]] ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು,<ref>{{Cite book |title=Dictionary of Martyrs: India's Freedom Struggle (1857-1947) vol. 4 |publisher=Indian Council of Historical Research |year=2018 |location=New Delhi |pages=254 |language=English}}</ref> ಮತ್ತು ಅವರು ಬಡ ರೈತರ ಮಗಳಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದಿದೆ.<ref name="Freedom">{{cite book | last = Maity | first = Sachindra | year = 1975 | title = Freedom Movement in Midnapore | publisher = Firma, K.L. | location = Calcutta | pages = 112–113 }}</ref> ಅವರಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ (೧೨ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ) ಮದುವೆಯಾಯಿತು. ಅವರ ಪತಿಯ ಹೆಸರು ತ್ರಿಲೋಚನ್ ಹಜ್ರಾ. ಅವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹದಿನೆಂಟನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಧವೆಯಾದರು. ಅವರ ಅತ್ತೆಯ ಮನೆ ತಾಮ್ಲುಕ್ ಠಾಣಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅಲಿನಾನ್ ನಲ್ಲಿತ್ತು.<ref name="Banglapedia"/><ref>{{Cite book |last=Majumdar |first=Maya |url=https://books.google.com/books?id=X5aYvBs7iGIC |title=Encyclopaedia of Gender Equality Through Women Empowerment |date=2005 |publisher=Sarup & Sons |isbn=978-81-7625-548-6 |pages=231 |language=en}}</ref> == ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ == ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ ಅವರು [[ಗಾಂಧೀವಾದ|ಗಾಂಧೀವಾದಿಯಾಗಿ]] ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು.<ref name="Freedom" /> ಮೇದಿನಿಪುರದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ.<ref name="Local">{{cite book | last = Chakrabarty | first = Bidyut | year = 1997 | title = Local Politics and Indian Nationalism: Midnapur (1919-1944) | publisher = Manohar | location = New Delhi | pages = }}</ref> ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ಸವಿನಯ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಚಳುವಳಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು [[ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ|ಉಪ್ಪಿನ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು]] ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅವರನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅವರು 'ಚೌಕಿದಾರಿ ತೆರಿಗೆ ವಿರೋಧಿ' ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಈ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಗವರ್ನರ್ ರಚಿಸಿದ ಅಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡದ ಕಡೆಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮಾತಂಗಿನಿ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರಿಗೆ ಆರು ತಿಂಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬಹರಾಂಪುರ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಮತ್ತೆ, ಅವರನ್ನು [[ಬಹರಾಂಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ಆರು ತಿಂಗಳು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು.<ref name="Banglapedia" /> ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಅವರು [[ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್]]ನ ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯೆಯಾದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ''[[ಖಾದಿ]]''ಯನ್ನು ನೂಲಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೩೩ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು [[ಸೆರಾಂಪುರ]]ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉಪವಿಭಾಗೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರ ಲಾಠಿ ಚಾರ್ಜ್ನಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು.<ref name="Banglapedia" /> == ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯ == ೧೯೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ದುರ್ಬಲ ದೈಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಹಜ್ರಾ ಅವರು ಜೈಲಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ತಕ್ಷಣ ತಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು ಮತ್ತು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.<ref name=":0" /> ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾನವೀಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಅವರು, ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಿಡುಬು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದಾಗ ಪೀಡಿತ ಪುರುಷರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.<ref name="Banglapedia" /> ==ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ== [[ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿ]]ಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯರು ಮೇದಿನಿಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.<ref name="Banglapedia"/> ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಉರುಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ೭೨ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಹಜ್ರಾ ಅವರು, ತಾಮ್ಲುಕ್ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸುಮಾರು ಆರು ಸಾವಿರ ಬೆಂಬಲಿಗರ (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು) ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.<ref name="Freedom"/><ref name="Local"/> ಮೆರವಣಿಗೆಯು ಪಟ್ಟಣದ ಹೊರವಲಯವನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ, [[ಕ್ರೌನ್ ಕಾಲೋನಿ|ಕ್ರೌನ್]] ಪೊಲೀಸರು [[ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆ]]ಯ [[ಸೆಕ್ಷನ್ ೧೪೪]] ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಚದುರಿಹೋಗುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು.<ref name="Freedom"/> ಅವರು ಮುಂದೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಾಗ, ಹಜ್ರಾ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲಾಯಿತು.<ref name="Freedom"/> ಅವರು ಮುಂದೆ ಬಂದು ಜನಸಮೂಹದ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಬೇಡಿ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಸಮಾನಾಂತರ [[ತಾಮ್ರಲಿಪ್ತ ಜಾತೀಯ ಸರ್ಕಾರ|ತಾಮ್ಲುಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ''ಬಿಪ್ಲಾಬಿ'' ಪತ್ರಿಕೆಯು ಹೀಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ: {{blockquote|ಮಾತಂಗಿನಿ ಅವರು ಫಿರಂಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡದ ಉತ್ತರದಿಂದ ಒಂದು ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು; ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ನಂತರವೂ, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರನ್ನು ಹಿಂದೆ ಬಿಟ್ಟು ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಮುನ್ನಡೆಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಪೊಲೀಸರು ಅವರಿಗೆ ಮೂರು ಸುತ್ತು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದರು. ಹಣೆ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಗೆ ಗಾಯಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರು ಮುನ್ನಡೆಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.<ref name="Local"/> }} ಅವರ ಮೇಲೆ ಪದೇ ಪದೇ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವರು ''[[ವಂದೇ ಮಾತರಂ]]'' ಎಂದು ಘೋಷಣೆ ಕೂಗುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ತ್ರಿವರ್ಣ ಧ್ವಜವನ್ನು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು, ಅದು ಹಾರುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಅವರು ಮೃತಪಟ್ಟರು.<ref name="Banglapedia"/><ref name="Freedom"/><ref name="Local2">{{cite book | last = Chakrabarty | first = Bidyut | year = 1997 | title = Local Politics and Indian Nationalism: Midnapur (1919-1944) | publisher = Manohar | location = New Delhi | page = 167 }}</ref><ref>{{Cite book |last=Hallegua |first=Madhur Zakir |url=https://books.google.com/books?id=VJpfDwAAQBAJ |title=100 Desi Stories Series |date=2018-05-28 |publisher=Jaico Publishing House |isbn=978-93-86867-14-8 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Vashishth |first=Himankshi |url=https://books.google.com/books?id=pFtuEAAAQBAJ |title=Mist of the Forbidden Forest |date=2022-05-06 |publisher=True Dreamster |pages=71 |language=en}}</ref> ==ಪರಂಪರೆ== [[File:Kolkata Matangini Hazra.jpg|thumb|right|200px|[[ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ]]ದ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಹಜ್ರಾ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆ]] ಸಮಾನಾಂತರ ತಾಮ್ಲುಕ್ ಸರ್ಕಾರ ([[ತಾಮ್ರಲಿಪ್ತ ಜಾತೀಯ ಸರ್ಕಾರ]]) ಅವರ "ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹುತಾತ್ಮತೆ" ಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬಹಿರಂಗ ದಂಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿತು ಮತ್ತು [[ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ|ಗಾಂಧಿ]]ಯವರ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ೧೯೪೪ ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುವವರೆಗೂ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.<ref name="Local2"/> ಭಾರತವು ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು [[ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ]]ದ ಹಜ್ರಾ ರಸ್ತೆಯ ದೀರ್ಘ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸೇರಿದಂತೆ<ref name=":0">{{Cite web |date=2020-03-08 |title=Matangini Hazra: Flag in hand, the 73-year-old walked into a barrage of bullets |url=https://indianexpress.com/article/lifestyle/art-and-culture/matangini-hazra-flag-in-hand-the-73-year-old-walked-into-a-barrage-of-bullets-6304808/ |access-date=2022-07-21 |website=The Indian Express |language=en}}</ref> ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು, ವಸಾಹತುಗಳು ಮತ್ತು ಬೀದಿಗಳಿಗೆ ಹಜ್ರಾ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರತಿಮೆ ಇವರದ್ದಾಗಿದೆ (೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ).<ref name="statue">{{cite web | last =catchcal.com | year = 2006 | url = http://www.catchcal.com/kaleidoscope/at_first_calcutta/f.asp | title = At first in Kolkata | access-date = 2006-09-29 }}</ref> ತಾಮ್ಲುಕ್ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಈಗ ಒಂದು ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="Haldia">{{cite web |last=Haldia Development Authority |year=2006 |url=http://www.hdaindia.com/tourism.htm |title=Haldia Development Authority |access-date=2006-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061031054728/http://www.hdaindia.com/tourism.htm |archive-date=31 October 2006 |url-status=dead }}</ref> ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ತಾಮ್ಲುಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ರಚನೆಯ ಅರವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳ ಸರಣಿಯ ಭಾಗವಾಗಿ, [[ಭಾರತೀಯ ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ]]ಯು ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಐದು [[ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ|ರೂಪಾಯಿ]] ಮೌಲ್ಯದ ಅಂಚೆಚೀಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ತಾಮ್ಲುಕ್, [[ಪುರ್ಬಾ ಮೇದಿನಿಪುರ]]ದಲ್ಲಿ [[ಶಹೀದ್ ಮಾತಂಗಿನಿ ಹಜ್ರಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜು]]ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.<ref name=":0" /> == ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಸಹೀದ್ ಮಾತಂಗಿನಿ (ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಲಾಕ್)]] * [[ಸಹೀದ್ ಮಾತಂಗಿನಿ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} [[ವರ್ಗ:1870 ಜನನಗಳು]] [[ವರ್ಗ:1942 ಸಾವುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಬಂಗಾಳಿ ಹಿಂದೂಗಳು]] [[ವರ್ಗ:20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಬಂಗಾಳಿ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಳುವಳಿ]] [[ವರ್ಗ:ಪುರ್ಬಾ ಮೇದಿನಿಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು]] [[ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮಹಿಳೆಯರು]] [[ವರ್ಗ:19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು]] [[ವರ್ಗ:19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ]] [[ವರ್ಗ:19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು]] [[ವರ್ಗ:20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು]] [[ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ತಮ್ಲುಕ್‌ನ ಜನರು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಬಂಗಾಳ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಅಸಹಕಾರ]] r4drk56wdowi32sstgo9nslpf9kiy3h 2 178932 1371043 2026-04-01T07:13:36Z 04Ramakrishna N 98885 ಹೊಸ ಪುಟ: ''''==ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಎನ್==''' ೦೪-೧೨-೨೦೦೦ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ===ವಿಳಾಸ=== ದೊಡ್ಡನರಸಯ್ಯನಪಾಳ್ಯ, ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾ. ಜಿಲ್ಲೆ, ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಸಾಸಲು ಹೋಬಳಿ - ೫೬೧೨೦೪ ಇವರು ನಿಜ ಕನ್ನಡಿಗ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯ ನಾಮದಿಂದ ಕನ್ನಡ... 1371043 wikitext text/x-wiki ''''==ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಎನ್==''' ೦೪-೧೨-೨೦೦೦ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ===ವಿಳಾಸ=== ದೊಡ್ಡನರಸಯ್ಯನಪಾಳ್ಯ, ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾ. ಜಿಲ್ಲೆ, ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಸಾಸಲು ಹೋಬಳಿ - ೫೬೧೨೦೪ ಇವರು ನಿಜ ಕನ್ನಡಿಗ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯ ನಾಮದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕವಿ, ಲೇಖಕ, ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಿ ಗುರ್ತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ತಂದೆ - ನರಸಿಂಹಯ್ಯ ತಾಯಿ - ನಾಗಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ '''===ಸಾಹಿತ್ಯ===''' # ಕರಾಳ ನೆನಪುಗಳು - [ಕಾದಂಬರಿ ೨೦೨೨] # ನೆಲೆತಪ್ಪಿದ ಬಳ್ಳಿಗಳು - [ನಾಟಕ ೨೦೨೨] # ಬೀಸಿದ ಬಲೆಗೆ ಬಲಿ ಯಾರೋ - [ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ ೨೦೨೫] # ಪುರುಷವಾದ ವಿಮರ್ಶೆ - [ವಿಮರ್ಶೆ ೨೦೨೫] ಬೀಸಿದ ಬಲೆಗೆ ಬಲಿ ಯಾರೋ (ವಿರ‍್ಶೆ) "ಬೀಸಿದ ಬಲೆಗೆ ಬಲಿ ಯಾರೋ" ಎಂಬ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಸಹೃದಯರ ಕೈಗಿಟ್ಟ ಲೇಖಕರಾದ ರಾಮಕೃಷ್ಣ. ಎನ್ ಅವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿದಾಗಲಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ವಿಚಲಿತವಾಗದೆ ಓದಿದೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಕೆರಳಿಸುತ್ತೆ ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಬರವಣಿಗೆ ಶೈಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಸರಳ ಬರವಣಿಗೆ ಶೈಲಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಓದುಗರ ಹೃದಯ ಮುಟ್ಟುತ್ತೆ. ತಿಪ್ಪಯ್ಯನಪಾಳ್ಯ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತೆ. ವನಿತಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರ ತುಂಬಾ ಆಶ್ರ‍್ಯ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ವನಿತಾ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ್ ಇವರಿಬ್ಬರ ಅನೈತಿಕ ಸಂಬಂಧವು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾವು ನೋವುಗಳನ್ನು ಈ ಊರಿಗೆ ತರುತ್ತೆ. ಹೆತ್ತ ಕರುಳನ್ನೇ ತಾಯಿ ಕೊಲೆ ಮಾಡುವುದು ನನಗೆ ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೆಡೆ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಜರುಗುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು ಮಗುವನ್ನು ಈ ಪ್ರಪಂಚ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು ತಾಯಿ ಎಂದೂ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಎಂತಹ ಕಷ್ಟಗಳು ಎದುರಾದರು ತನ್ನ ಕಂದನ ಕೈ ಬಿಡಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತೆ. ಹಾಗಂತ ಈ ಬರವಣಿಗೆ ತಾಯಿ ವಿರೋಧಿಯಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ಅವಳು ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಲು ಮಗನನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಅದೇಗೆಂದರೆ ವಿಧಿ ಎಂಬಂತೆ ಸತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಜನ ತಿಳಿಯುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬುದ್ದಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಕೊಲೆ ಮಾಡಿರುತ್ತಾಳೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ತನ್ನ ಗಂಡ, ಮತ್ತು ಅತ್ತೆಯನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಅದೇಗೆ ಅಂತ ನೀವೇ ಓದಿ ರ‍್ಥವಾಗುತ್ತೆ. ಇಷ್ಟಕ್ಕೆ ಮುಗಿಯಲ್ಲ ಊರಿನಲ್ಲಿ ದೆವ್ವ ಇದೆ ಅಂತೆಲ್ಲ ವದಂತಿ ಹಬ್ಬಿಸಿ ಊರಿನವರಿಗೆ ನರಕ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ವನಿತಾ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ್ ಪಾತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಬೇಸರದ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ; ವನಿತಾ ಅವರ ಅತ್ತೆಯನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ದೇಹದ ಬಯಕೆ ಈಡೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವನಿತಾ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲೇ ತಾನು ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದ್ದರೆ ಅವರ ಮನೆಯವರು ಕ್ಷಮಿಸಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರೇನೋ. ಕ್ಷಮಿಸದಷ್ಟು ಕ್ರೂರ ಮನಸ್ಸಿನವರಾದರೂ ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ ಬಿಡಿ. ವನಿತಾ ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳದೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ತಪ್ಪು ಮಾಡುತ್ತ ಕೊನೆಗೆ ತಾನೇ ತನ್ನ ಕೈಯಾರೆ ಸಾವಿನ ಕುಣಿಕೆಗೆ ಕತ್ತು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಬಹುತೇಕ ನಮ್ಮ ಜನ ಹಾಗೆ ಒಂದು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿರುವ ಅರಿವಿದ್ದರೂ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳದೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಸಾಗುವುದರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತೆ, ಆದ್ರೆ ಬದುಕಿನ ಒಂದು ಹಂತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ತುಂಬಾ ಪಶ್ಚತ್ತಾಪ ಪಡಬೇಕಾಗುತ್ತೆ. ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿ ವಿಚಾರ ಅಂತ ಬಂದಾಗ ಅವರ ಒಳ ಮನಸ್ಸು ವಿರೋಧಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತೆ; ನೀನು ಮಾಡಿದ್ದು ತಪ್ಪು ಅಂತ. ಇಂತಹ ಸಂರ‍್ಭದಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿ ಇಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಕೊರಗಿ ಕೊರಗಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತೆ. ಇದನ್ನು ಲೇಖಕರು ಸಹೃದಯಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು ಬರಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ವಿರೇಶ್ ಮತ್ತು ವರದ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಬಯಕೆಗಳಿರಬೇಕು ಆದ್ರೆ ಅತಿಯಾದ ಬಯಕೆಗಳಿರಬಾರದು ಅದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ತನವನ್ನೇ ಮರೆತು ಬದುಕುವಷ್ಟು ಬೇಡ. ನಮ್ಮ ಬಯಕೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಾರೆ ಖಂಡಿತ ಬೇಡ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಬದುಕಬೇಕೆ ವಿನಃ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬದುಕಿಗೆ ತೊಂದರೆ ನೀಡಬಾರದು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಲತಾ ಪಾತ್ರವು ನಿರ‍್ಶನ. ಅವಳು ಮಾಡಿದ ಮೋಸ, ಪಾಪ ಕರ‍್ಯಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳೆನೋ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸತ್ತಳು ಆದ್ರೆ ಅಂಜನ್ ಹುಚ್ಚನಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅವಳೇ ಆಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಲತಾಳಿಗೆ ತಾನು ಮಾಡಿದ್ದು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಅರಿವಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಸರಿದು ಅಂಜನ್ ಹುಚ್ಚನಾಗಿ ನಿಮ್ಹಾನ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಂರ‍್ಭದ ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು ತರುತ್ತೆ. ಮದುವೆಯಾಗಿ ವಿಚ್ಛೆದನದ ವಿಷಯ ಬಂದಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಂಜನ್ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮ ಬಳಿಯೂ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ " ಅನೈತಿಕತ ಸಂಬಂಧ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಪಿಡುಗು. " ಗಂಡಿಗೆ ಆಗಲಿ, ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಆಗಲಿ ಅನೈತಿಕತೆ ಎಂಬುದು ಮಾರಕ. ನೆಮ್ಮದಿಯ ಬದುಕಿಗೆ ಹಳ್ಳಿ ಜೀವನ ಉತ್ತಮ. ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ‍್ಗದ ಜೊತೆಗೆ ಬದುಕುವ ಬದುಕು ಸರ‍್ಥಕ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಮನೆ ಇದ್ದರು ಎಲ್ಲವೂ ಬಿಟ್ಟು ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದು ಜೀವಿಸಲು ಧರ‍್ಯ ಇರಬೇಕು ಬಿಡಿ. ಅದರಲ್ಲು ಕೃಷಿ ಮಾಡಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುವುದಾದರೆ ಬಂಡತನ ಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೆ ಕರಿಯಪ್ಪನ ಮಗ ಮತ್ತು ಸೊಸೆ ಆರ‍್ಶ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅರ‍್ಮ, ಮೌಢ್ಯ, ದ್ರೋಹ ಮತ್ತು ಅನೈತಿಕತೆ, ಬಡತನ, ಅತಿಯಾದ ನಗರಿಕರಣ ಮತ್ತಿತರ ಪಿಡುಗುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕರು ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸಹೃದಯಿ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಓದಿ ರ‍್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಇದೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು. ಲೇಖಕರು ರಾಮಕೃಷ್ಣ. ಎನ್ (ನಿಜ ಕನ್ನಡಿಗ) ikkvyu7o5zv6uu5hro72m36q6vbh9da 1371044 1371043 2026-04-01T07:18:43Z 04Ramakrishna N 98885 1371044 wikitext text/x-wiki '''ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಎನ್''' ೦೪-೧೨-೨೦೦೦ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ===ವಿಳಾಸ=== ದೊಡ್ಡನರಸಯ್ಯನಪಾಳ್ಯ, ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾ. ಜಿಲ್ಲೆ, ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಸಾಸಲು ಹೋಬಳಿ - ೫೬೧೨೦೪ ಇವರು ನಿಜ ಕನ್ನಡಿಗ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯ ನಾಮದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕವಿ, ಲೇಖಕ, ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಿ ಗುರ್ತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ತಂದೆ - ನರಸಿಂಹಯ್ಯ ತಾಯಿ - ನಾಗಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ '''ಸಾಹಿತ್ಯ''' # ಕರಾಳ ನೆನಪುಗಳು - [ಕಾದಂಬರಿ ೨೦೨೨] # ನೆಲೆತಪ್ಪಿದ ಬಳ್ಳಿಗಳು - [ನಾಟಕ ೨೦೨೨] # ಬೀಸಿದ ಬಲೆಗೆ ಬಲಿ ಯಾರೋ - [ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ ೨೦೨೫] # ಪುರುಷವಾದ ವಿಮರ್ಶೆ - [ವಿಮರ್ಶೆ ೨೦೨೫] ಬೀಸಿದ ಬಲೆಗೆ ಬಲಿ ಯಾರೋ (ವಿರ‍್ಶೆ) "ಬೀಸಿದ ಬಲೆಗೆ ಬಲಿ ಯಾರೋ" ಎಂಬ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಸಹೃದಯರ ಕೈಗಿಟ್ಟ ಲೇಖಕರಾದ ರಾಮಕೃಷ್ಣ. ಎನ್ ಅವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿದಾಗಲಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ವಿಚಲಿತವಾಗದೆ ಓದಿದೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಕೆರಳಿಸುತ್ತೆ ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಬರವಣಿಗೆ ಶೈಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಸರಳ ಬರವಣಿಗೆ ಶೈಲಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಓದುಗರ ಹೃದಯ ಮುಟ್ಟುತ್ತೆ. ತಿಪ್ಪಯ್ಯನಪಾಳ್ಯ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತೆ. ವನಿತಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರ ತುಂಬಾ ಆಶ್ರ‍್ಯ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ವನಿತಾ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ್ ಇವರಿಬ್ಬರ ಅನೈತಿಕ ಸಂಬಂಧವು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾವು ನೋವುಗಳನ್ನು ಈ ಊರಿಗೆ ತರುತ್ತೆ. ಹೆತ್ತ ಕರುಳನ್ನೇ ತಾಯಿ ಕೊಲೆ ಮಾಡುವುದು ನನಗೆ ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೆಡೆ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಜರುಗುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು ಮಗುವನ್ನು ಈ ಪ್ರಪಂಚ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು ತಾಯಿ ಎಂದೂ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಎಂತಹ ಕಷ್ಟಗಳು ಎದುರಾದರು ತನ್ನ ಕಂದನ ಕೈ ಬಿಡಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತೆ. ಹಾಗಂತ ಈ ಬರವಣಿಗೆ ತಾಯಿ ವಿರೋಧಿಯಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ಅವಳು ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಲು ಮಗನನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಅದೇಗೆಂದರೆ ವಿಧಿ ಎಂಬಂತೆ ಸತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಜನ ತಿಳಿಯುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬುದ್ದಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಕೊಲೆ ಮಾಡಿರುತ್ತಾಳೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ತನ್ನ ಗಂಡ, ಮತ್ತು ಅತ್ತೆಯನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಅದೇಗೆ ಅಂತ ನೀವೇ ಓದಿ ರ‍್ಥವಾಗುತ್ತೆ. ಇಷ್ಟಕ್ಕೆ ಮುಗಿಯಲ್ಲ ಊರಿನಲ್ಲಿ ದೆವ್ವ ಇದೆ ಅಂತೆಲ್ಲ ವದಂತಿ ಹಬ್ಬಿಸಿ ಊರಿನವರಿಗೆ ನರಕ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ವನಿತಾ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ್ ಪಾತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಬೇಸರದ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ; ವನಿತಾ ಅವರ ಅತ್ತೆಯನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ದೇಹದ ಬಯಕೆ ಈಡೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವನಿತಾ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲೇ ತಾನು ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದ್ದರೆ ಅವರ ಮನೆಯವರು ಕ್ಷಮಿಸಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರೇನೋ. ಕ್ಷಮಿಸದಷ್ಟು ಕ್ರೂರ ಮನಸ್ಸಿನವರಾದರೂ ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ ಬಿಡಿ. ವನಿತಾ ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳದೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ತಪ್ಪು ಮಾಡುತ್ತ ಕೊನೆಗೆ ತಾನೇ ತನ್ನ ಕೈಯಾರೆ ಸಾವಿನ ಕುಣಿಕೆಗೆ ಕತ್ತು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಬಹುತೇಕ ನಮ್ಮ ಜನ ಹಾಗೆ ಒಂದು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿರುವ ಅರಿವಿದ್ದರೂ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳದೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಸಾಗುವುದರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತೆ, ಆದ್ರೆ ಬದುಕಿನ ಒಂದು ಹಂತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ತುಂಬಾ ಪಶ್ಚತ್ತಾಪ ಪಡಬೇಕಾಗುತ್ತೆ. ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿ ವಿಚಾರ ಅಂತ ಬಂದಾಗ ಅವರ ಒಳ ಮನಸ್ಸು ವಿರೋಧಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತೆ; ನೀನು ಮಾಡಿದ್ದು ತಪ್ಪು ಅಂತ. ಇಂತಹ ಸಂರ‍್ಭದಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿ ಇಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಕೊರಗಿ ಕೊರಗಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತೆ. ಇದನ್ನು ಲೇಖಕರು ಸಹೃದಯಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು ಬರಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ವಿರೇಶ್ ಮತ್ತು ವರದ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಬಯಕೆಗಳಿರಬೇಕು ಆದ್ರೆ ಅತಿಯಾದ ಬಯಕೆಗಳಿರಬಾರದು ಅದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ತನವನ್ನೇ ಮರೆತು ಬದುಕುವಷ್ಟು ಬೇಡ. ನಮ್ಮ ಬಯಕೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಾರೆ ಖಂಡಿತ ಬೇಡ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಬದುಕಬೇಕೆ ವಿನಃ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬದುಕಿಗೆ ತೊಂದರೆ ನೀಡಬಾರದು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಲತಾ ಪಾತ್ರವು ನಿರ‍್ಶನ. ಅವಳು ಮಾಡಿದ ಮೋಸ, ಪಾಪ ಕರ‍್ಯಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳೆನೋ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸತ್ತಳು ಆದ್ರೆ ಅಂಜನ್ ಹುಚ್ಚನಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅವಳೇ ಆಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಲತಾಳಿಗೆ ತಾನು ಮಾಡಿದ್ದು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಅರಿವಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಸರಿದು ಅಂಜನ್ ಹುಚ್ಚನಾಗಿ ನಿಮ್ಹಾನ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಂರ‍್ಭದ ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು ತರುತ್ತೆ. ಮದುವೆಯಾಗಿ ವಿಚ್ಛೆದನದ ವಿಷಯ ಬಂದಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಂಜನ್ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮ ಬಳಿಯೂ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ " ಅನೈತಿಕತ ಸಂಬಂಧ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಪಿಡುಗು. " ಗಂಡಿಗೆ ಆಗಲಿ, ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಆಗಲಿ ಅನೈತಿಕತೆ ಎಂಬುದು ಮಾರಕ. ನೆಮ್ಮದಿಯ ಬದುಕಿಗೆ ಹಳ್ಳಿ ಜೀವನ ಉತ್ತಮ. ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ‍್ಗದ ಜೊತೆಗೆ ಬದುಕುವ ಬದುಕು ಸರ‍್ಥಕ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಮನೆ ಇದ್ದರು ಎಲ್ಲವೂ ಬಿಟ್ಟು ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದು ಜೀವಿಸಲು ಧರ‍್ಯ ಇರಬೇಕು ಬಿಡಿ. ಅದರಲ್ಲು ಕೃಷಿ ಮಾಡಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುವುದಾದರೆ ಬಂಡತನ ಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೆ ಕರಿಯಪ್ಪನ ಮಗ ಮತ್ತು ಸೊಸೆ ಆರ‍್ಶ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅರ‍್ಮ, ಮೌಢ್ಯ, ದ್ರೋಹ ಮತ್ತು ಅನೈತಿಕತೆ, ಬಡತನ, ಅತಿಯಾದ ನಗರಿಕರಣ ಮತ್ತಿತರ ಪಿಡುಗುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕರು ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸಹೃದಯಿ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಓದಿ ರ‍್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಇದೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು. ಲೇಖಕರು ರಾಮಕೃಷ್ಣ. ಎನ್ (ನಿಜ ಕನ್ನಡಿಗ) 6d3lvlfr26aldf66pnqb8c6odsu7z7u 1371046 1371044 2026-04-01T07:32:26Z 04Ramakrishna N 98885 1371046 wikitext text/x-wiki '''ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಎನ್''' ೦೪-೧೨-೨೦೦೦ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ವಿಳಾಸ: ದೊಡ್ಡನರಸಯ್ಯನಪಾಳ್ಯ, ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾ. ಜಿಲ್ಲೆ, ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಸಾಸಲು ಹೋಬಳಿ - ೫೬೧೨೦೪ ಇವರು ನಿಜ ಕನ್ನಡಿಗ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯ ನಾಮದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕವಿ, ಲೇಖಕ, ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಿ ಗುರ್ತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ತಂದೆ - ನರಸಿಂಹಯ್ಯ ತಾಯಿ - ನಾಗಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ '''ಸಾಹಿತ್ಯ''' # ಕರಾಳ ನೆನಪುಗಳು - [ಕಾದಂಬರಿ ೨೦೨೨] # ನೆಲೆತಪ್ಪಿದ ಬಳ್ಳಿಗಳು - [ನಾಟಕ ೨೦೨೨] # ಬೀಸಿದ ಬಲೆಗೆ ಬಲಿ ಯಾರೋ - [ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ ೨೦೨೫] # ಪುರುಷವಾದ ವಿಮರ್ಶೆ - [ವಿಮರ್ಶೆ ೨೦೨೫] ಬೀಸಿದ ಬಲೆಗೆ ಬಲಿ ಯಾರೋ (ವಿರ‍್ಶೆ) "ಬೀಸಿದ ಬಲೆಗೆ ಬಲಿ ಯಾರೋ" ಎಂಬ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಸಹೃದಯರ ಕೈಗಿಟ್ಟ ಲೇಖಕರಾದ ರಾಮಕೃಷ್ಣ. ಎನ್ ಅವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿದಾಗಲಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ವಿಚಲಿತವಾಗದೆ ಓದಿದೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಕೆರಳಿಸುತ್ತೆ ಮತ್ತು ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಬರವಣಿಗೆ ಶೈಲಿ ನಮ್ಮನ್ನು ಓದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಸರಳ ಬರವಣಿಗೆ ಶೈಲಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಓದುಗರ ಹೃದಯ ಮುಟ್ಟುತ್ತೆ. ತಿಪ್ಪಯ್ಯನಪಾಳ್ಯ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತೆ. ವನಿತಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರ ತುಂಬಾ ಆಶ್ರ‍್ಯ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ವನಿತಾ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ್ ಇವರಿಬ್ಬರ ಅನೈತಿಕ ಸಂಬಂಧವು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾವು ನೋವುಗಳನ್ನು ಈ ಊರಿಗೆ ತರುತ್ತೆ. ಹೆತ್ತ ಕರುಳನ್ನೇ ತಾಯಿ ಕೊಲೆ ಮಾಡುವುದು ನನಗೆ ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೆಡೆ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಜರುಗುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು ಮಗುವನ್ನು ಈ ಪ್ರಪಂಚ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು ತಾಯಿ ಎಂದೂ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಎಂತಹ ಕಷ್ಟಗಳು ಎದುರಾದರು ತನ್ನ ಕಂದನ ಕೈ ಬಿಡಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತೆ. ಹಾಗಂತ ಈ ಬರವಣಿಗೆ ತಾಯಿ ವಿರೋಧಿಯಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ಅವಳು ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಲು ಮಗನನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಅದೇಗೆಂದರೆ ವಿಧಿ ಎಂಬಂತೆ ಸತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಜನ ತಿಳಿಯುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬುದ್ದಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಕೊಲೆ ಮಾಡಿರುತ್ತಾಳೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ತನ್ನ ಗಂಡ, ಮತ್ತು ಅತ್ತೆಯನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಅದೇಗೆ ಅಂತ ನೀವೇ ಓದಿ ರ‍್ಥವಾಗುತ್ತೆ. ಇಷ್ಟಕ್ಕೆ ಮುಗಿಯಲ್ಲ ಊರಿನಲ್ಲಿ ದೆವ್ವ ಇದೆ ಅಂತೆಲ್ಲ ವದಂತಿ ಹಬ್ಬಿಸಿ ಊರಿನವರಿಗೆ ನರಕ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ವನಿತಾ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ್ ಪಾತ್ರದ ಮತ್ತೊಂದು ಬೇಸರದ ಸಂಗತಿ ಎಂದರೆ ; ವನಿತಾ ಅವರ ಅತ್ತೆಯನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ದೇಹದ ಬಯಕೆ ಈಡೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವನಿತಾ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲೇ ತಾನು ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದ್ದರೆ ಅವರ ಮನೆಯವರು ಕ್ಷಮಿಸಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರೇನೋ. ಕ್ಷಮಿಸದಷ್ಟು ಕ್ರೂರ ಮನಸ್ಸಿನವರಾದರೂ ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ ಬಿಡಿ. ವನಿತಾ ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳದೆ ಪುನಃ ಪುನಃ ತಪ್ಪು ಮಾಡುತ್ತ ಕೊನೆಗೆ ತಾನೇ ತನ್ನ ಕೈಯಾರೆ ಸಾವಿನ ಕುಣಿಕೆಗೆ ಕತ್ತು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಬಹುತೇಕ ನಮ್ಮ ಜನ ಹಾಗೆ ಒಂದು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿರುವ ಅರಿವಿದ್ದರೂ ತಿದ್ದಿಕೊಳ್ಳದೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಸಾಗುವುದರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತೆ, ಆದ್ರೆ ಬದುಕಿನ ಒಂದು ಹಂತ ಮುಗಿದ ನಂತರ ತುಂಬಾ ಪಶ್ಚತ್ತಾಪ ಪಡಬೇಕಾಗುತ್ತೆ. ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿ ವಿಚಾರ ಅಂತ ಬಂದಾಗ ಅವರ ಒಳ ಮನಸ್ಸು ವಿರೋಧಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತೆ; ನೀನು ಮಾಡಿದ್ದು ತಪ್ಪು ಅಂತ. ಇಂತಹ ಸಂರ‍್ಭದಲ್ಲಿ ನೆಮ್ಮದಿ ಇಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಕೊರಗಿ ಕೊರಗಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತೆ. ಇದನ್ನು ಲೇಖಕರು ಸಹೃದಯಿ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರು ಬರಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸೀಮಿತವಲ್ಲ. ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ವಿರೇಶ್ ಮತ್ತು ವರದ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಬಯಕೆಗಳಿರಬೇಕು ಆದ್ರೆ ಅತಿಯಾದ ಬಯಕೆಗಳಿರಬಾರದು ಅದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ತನವನ್ನೇ ಮರೆತು ಬದುಕುವಷ್ಟು ಬೇಡ. ನಮ್ಮ ಬಯಕೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಾರೆ ಖಂಡಿತ ಬೇಡ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಬದುಕಬೇಕೆ ವಿನಃ ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬದುಕಿಗೆ ತೊಂದರೆ ನೀಡಬಾರದು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಲತಾ ಪಾತ್ರವು ನಿರ‍್ಶನ. ಅವಳು ಮಾಡಿದ ಮೋಸ, ಪಾಪ ಕರ‍್ಯಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳೆನೋ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸತ್ತಳು ಆದ್ರೆ ಅಂಜನ್ ಹುಚ್ಚನಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅವಳೇ ಆಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಲತಾಳಿಗೆ ತಾನು ಮಾಡಿದ್ದು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಅರಿವಾಗುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಸರಿದು ಅಂಜನ್ ಹುಚ್ಚನಾಗಿ ನಿಮ್ಹಾನ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಂರ‍್ಭದ ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣೀರು ತರುತ್ತೆ. ಮದುವೆಯಾಗಿ ವಿಚ್ಛೆದನದ ವಿಷಯ ಬಂದಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಂಜನ್ ಕೇಳುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮ ಬಳಿಯೂ ಉತ್ತರ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ " ಅನೈತಿಕತ ಸಂಬಂಧ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಪಿಡುಗು. " ಗಂಡಿಗೆ ಆಗಲಿ, ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಆಗಲಿ ಅನೈತಿಕತೆ ಎಂಬುದು ಮಾರಕ. ನೆಮ್ಮದಿಯ ಬದುಕಿಗೆ ಹಳ್ಳಿ ಜೀವನ ಉತ್ತಮ. ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ‍್ಗದ ಜೊತೆಗೆ ಬದುಕುವ ಬದುಕು ಸರ‍್ಥಕ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಮನೆ ಇದ್ದರು ಎಲ್ಲವೂ ಬಿಟ್ಟು ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದು ಜೀವಿಸಲು ಧರ‍್ಯ ಇರಬೇಕು ಬಿಡಿ. ಅದರಲ್ಲು ಕೃಷಿ ಮಾಡಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುವುದಾದರೆ ಬಂಡತನ ಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೆ ಕರಿಯಪ್ಪನ ಮಗ ಮತ್ತು ಸೊಸೆ ಆರ‍್ಶ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅರ‍್ಮ, ಮೌಢ್ಯ, ದ್ರೋಹ ಮತ್ತು ಅನೈತಿಕತೆ, ಬಡತನ, ಅತಿಯಾದ ನಗರಿಕರಣ ಮತ್ತಿತರ ಪಿಡುಗುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕರು ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸಹೃದಯಿ ಮನಸ್ಸುಗಳು ಓದಿ ರ‍್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಇದೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು. ಲೇಖಕರು ರಾಮಕೃಷ್ಣ. ಎನ್ (ನಿಜ ಕನ್ನಡಿಗ) 2fhly9z0bqe23suro8o60lz9kfwq9tr 3 178933 1371093 2026-04-01T11:24:40Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1371093 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Santhosh2798}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೬:೫೪, ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) p5ddq62m3mqdklhwczvnp09x8o8966t