ರಂಗಮಂಟಪ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="kn">
  <siteinfo>
    <sitename>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ</sitename>
    <dbname>knwiki</dbname>
    <base>https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F</base>
    <generator>MediaWiki 1.46.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ಮೀಡಿಯ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ವಿಶೇಷ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">ಸದಸ್ಯ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ಚಿತ್ರ</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ಮೀಡಿಯವಿಕಿ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ಟೆಂಪ್ಲೇಟು</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ಸಹಾಯ</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ವರ್ಗ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">ಸಂಪುಟ</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="118" case="first-letter">ಕರಡು</namespace>
      <namespace key="119" case="first-letter">ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">ಮಾಡ್ಯೂಲ್</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ರಂಗಮಂಟಪ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11741</id>
    <revision>
      <id>1371373</id>
      <parentid>1360919</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T08:45:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <comment>ವಿಸ್ತರಣೆ</comment>
      <origin>1371373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5062" sha1="nd7iu9jfx0by86kmx49746rch53h6h4" xml:space="preserve">[[ಚಿತ್ರ:Panorámica interior del Teatro Colón (cropped).jpg|thumb|ರಂಗಮಂಟಪ]]
[[ಚಿತ್ರ:Paris Comedie-Francaise.jpg|thumb|೧೮ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ [[ಪ್ಯಾರಿಸ್]] ನಗರದ ಒಂದು ರಂಗಮಂಟಪದ ಚಿತ್ರ]]
'''ರಂಗಮಂಟಪ'''ಗಳು [[ರಂಗಕಲೆ]]ಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಯುವ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಅಥವಾ ಆಯಕಟ್ಟುಗಳು.
'''ರಂಗಮಂಟಪ''' ಎಂಬುದು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಯ ಸಹಯೋಗದ ರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶಕರನ್ನು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಟರನ್ನು , ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ , ನೇರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮುಂದೆ ನೈಜ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪಿತ ಘಟನೆಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರದರ್ಶಕರು ಈ ಅನುಭವವನ್ನು ಸನ್ನೆ , ಮಾತು , ಹಾಡು , ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ತಿಳಿಸಬಹುದು . ಇದು ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ , ಆದರೂ ನೇರ ರಂಗಭೂಮಿಯನ್ನು ಈಗ ಆಧುನಿಕ ರೆಕಾರ್ಡ್ ರೂಪಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. ಚಿತ್ರಿಸಿದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನಂತಹ ರಂಗಕಲೆಗಳಂತಹ ಕಲೆಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅನುಭವದ ಭೌತಿಕತೆ , ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.  ಸ್ಥಳಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು &quot;ರಂಗಭೂಮಿಗಳು&quot; (ಅಥವಾ &quot;ರಂಗಮಂದಿರಗಳು&quot;) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ θέατρον (ಥಿಯೇಟ್ರಾನ್, &quot;ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಒಂದು ಸ್ಥಳ&quot;) ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ , ಇದು ಸ್ವತಃ θεάομαι (ಥಿಯೋಮೈ, &quot;ನೋಡಲು&quot;, &quot;ವೀಕ್ಷಿಸಲು&quot;, &quot;ವೀಕ್ಷಿಸಲು&quot;).

ಆಧುನಿಕ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ [[ರಂಗಭೂಮಿ]]ಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಾಚೀನ [[ಗ್ರೀಸ್|ಗ್ರೀಸ್‌]]ನ ರಂಗಭೂಮಿಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ , ಅಲ್ಲಿಂದ ಅದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಭಾಷೆ, ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ಅದರ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳು , ಸ್ಟಾಕ್ ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕಥಾವಸ್ತುವಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಸ್ ಪಾವಿಸ್ ರಂಗಭೂಮಿ, ನಾಟಕೀಯ ಭಾಷೆ , ರಂಗ ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಇತರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳು , ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಲೆಗಳಿಂದ ರಂಗಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. 

ನಾಟಕ '''ಕಂಪನಿಯು''' ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು,  ಇದು ನಾಟಕ ತಂಡದಿಂದ (ಅಥವಾ ನಟನಾ ಕಂಪನಿ) ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ , ಇದು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶಕರ ಗುಂಪಾಗಿದೆ. 

ಆಧುನಿಕ ರಂಗಭೂಮಿಯು ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ . ಬ್ಯಾಲೆ ಮತ್ತು ಒಪೆರಾದ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಸಹ ರಂಗಭೂಮಿಯಾಗಿದ್ದು, ನಟನೆ , ವೇಷಭೂಷಣಗಳು ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಯಂತಹ ಅನೇಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಸಂಗೀತ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದವು .
{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ರಂಗಕಲೆ]]</text>
      <sha1>nd7iu9jfx0by86kmx49746rch53h6h4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13224</id>
    <revision>
      <id>1371361</id>
      <parentid>1356158</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T03:08:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ChiK</username>
        <id>40016</id>
      </contributor>
      <comment>added detailed info</comment>
      <origin>1371361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19602" sha1="6nnzvaft0h8p2i136bj1u9lvf6bzh35" xml:space="preserve">{{databox}}
{{Infobox settlement
| name                            = ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ
| native_name                     = &lt;!-- ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಡಿ, WP:INDICSCRIPT ನೀತಿಯ ಪ್ರಕಾರ. --&gt;
| native_name_lang                = 
| other_name                      = 
| settlement_type                 = ಪಟ್ಟಣ
| image_skyline                   = 
| image_alt                       = 
| image_caption                   = 
| nickname                        = 
| pushpin_map                     = India Karnataka
| pushpin_label_position          = right
| pushpin_map_alt                 = 
| pushpin_map_caption             = ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳ
| coordinates                     = {{coord|12.9210|N|75.2778|E|display=inline,title}}
| subdivision_type                = ದೇಶ
| subdivision_name                = {{flag|ಭಾರತ}}
| subdivision_type1               = [[ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು|ರಾಜ್ಯ]]
| subdivision_type2               = [[ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ಜಿಲ್ಲೆ]]
| subdivision_type3               = [[ತಾಲೂಕು|ತಾಲೂಕು]]
| subdivision_name1               = [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕ]]
| subdivision_name2               = [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]]
| subdivision_name3               = [[ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು|ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ]]
| established_title               = &lt;!-- ಸ್ಥಾಪನೆ --&gt;
| established_date                = 
| founder                         = 
| named_for                       = 
| government_type                 = 
| governing_body                  = ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯತ್
| leader_title                    = [[ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರು (ಭಾರತ)|ಶಾಸಕ]]
| leader_name                     = ಹರೀಶ್ ಪೂಂಜ (BJP)
| unit_pref                       = Metric
| area_footnotes                  = 
| area_total_km2                  = 8.87
| area_rank                       = 1ನೇ ({{small|ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ}})
| elevation_footnotes             =
| elevation_m                     = 108
| population_total                = 7635
| population_metro                = 246,494
| population_as_of                = 2011
| population_footnotes            = 
| population_density_km2          = auto
| population_rank                 = 
| population_demonym              = 
| timezone1                       = [[Indian Standard Time|IST]]
| utc_offset1                     = +5:30
| postal_code_type                = [[Postal Index Number|PIN]]
| postal_code                     = 574 214
| area_code                       = 08256
| area_code_type                  = ದೂರವಾಣಿ ಕೋಡ್
| registration_plate              = KA 21, KA 70
| blank_name_sec1                 = [[Lok Sabha]] ಕ್ಷೇತ್ರ
| blank_info_sec1                 = [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]]
| blank1_name_sec1                = [[Vidhana Sabha]] ಕ್ಷೇತ್ರ
| blank1_info_sec1                = [[ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ (ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)|ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ]]
| blank_name_sec2                 = [[ನಗರ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ]] - ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯತ್
| blank_info_sec2                 = 
| website                         = {{URL|belthangaditown.mrc.gov.in}}
| footnotes                       = 
| demographics_type1              = ಭಾಷೆಗಳು
| demographics1_title1            = ಅಧಿಕೃತ
| demographics1_info1             = [[ಕನ್ನಡ]]&lt;ref&gt;{{Cite web |first= |title=ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಭಾಷಾ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಆಯುಕ್ತರ ವರದಿ {{!}} ಪುಟ 99 |url=https://minorityaffairs.gov.in/WriteReadData/RTF1984/9607554317.pdf |website=minorityaffairs.gov.in}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;languages&quot;&gt;{{Cite web |title=ಪಟ್ಟಿ C-16 ಮಾತೃ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ: ಕರ್ನಾಟಕ |url=https://censusindia.gov.in/nada/index.php/catalog/10208/download/13320/DDW-C16-STMT-MDDS-2900.XLSX |website=www.censusindia.gov.in |publisher=[[Registrar General and Census Commissioner of India]]}}&lt;/ref&gt;
}}
'''ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ''' (ಉಚ್ಚಾರಣೆː{{audio|LL-Q33673 (kan)-Yakshitha-ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ.wav|listen}}:ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ) ಇದು [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ.ಇದು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ [[ಮಂಗಳೂರು|ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ]] ಸುಮಾರು ೬೦ ಕಿ.ಮೀ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಇದೆ.ಇದನ್ನು [[ತುಳು|ತುಳುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ]] &quot;ಬೋಲ್ತೇರ್” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.  ಉತ್ತರ, ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಡಿಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಕಳ ಮತ್ತು ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲ್ಲುಕುಗಳೂ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಪುತ್ತೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. 1954ರಲ್ಲಿ ರೂಪಿತವಾದ ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವೇಣೂರು, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಮತ್ತು ಕೊಕ್ಕಡ ಇವು ಮೂರು ಹೋಬಳಿಗಳೂ 84 ಗ್ರಾಮಗಳೂ ಇವೆ. ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 1,375 ಚಕಿಮೀ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 2,46,443 (2001)

==ಇತಿಹಾಸ==
ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಇದರದೇ ಆದ ಇತಿಹಾಸವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ಬಂಗ ಅರಸರು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಕೋಟೆಯ ಅವಶೇಷ, ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಒಂದು ಬಸದಿ ಇದೆ.&lt;ref name=&quot;ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ&quot;&gt;{{cite web | url=http://gazetteer.kar.nic.in/gazetteer/State%20Gazetteer%20Vol%202%201983/Kar_Gaz_1983_Vol2_Chapter12_Places_of_Interest.pdf | title=ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ | accessdate=20 ಫೆಬ್ರುವರಿ 2016 | archive-date=2015-02-12 | archive-url=https://web.archive.org/web/20150212175826/http://gazetteer.kar.nic.in/gazetteer/State%20Gazetteer%20Vol%202%201983/Kar_Gaz_1983_Vol2_Chapter12_Places_of_Interest.pdf | url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಸುಮಾರು ೬ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನಡ ಎಂಬಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ನರಸಿಂಹಗಡ ಎಂಬ ಕೋಟೆ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ೧೭೯೪ರಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ ಪುನರ್‍ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರಾದ ಜಮಾಲಾಬಿಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾರಂಬಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅದು ಜಮಲಾಬಾದ್ ಎಂದಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ&quot; /&gt; ಇಲ್ಲಿಯೇ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಪೆರ್ಮಾಣು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜೈನ ಬಸದಿ ಇದೆ. ಮೊದಲು ಇದು ಹೋಬಳಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತಾಲೂಕು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.

==ಭೌಗೋಳಿಕ==
ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯು {{coord|13.9833|N|75.3|E|region:IN_type:city(7302)|display=inline}}.&lt;ref&gt;[http://www.fallingrain.com/world/IN/19/Beltangadi.html Falling Rain Genomics, Inc – Beltangadi]&lt;/ref&gt; ಯಲ್ಲಿದ್ದು ಸರಾಸರಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ  685&amp;nbsp;ಮೀಟರ್ (2247&amp;nbsp;ಅಡಿ)ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.

== ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ==

=== ಶ್ರೀ ವೈದ್ಯನಾಥೇಶ್ವರ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ===

== ಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ==
ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಿಂದ 12 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಆಲ್ದಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಮದರಕ್ಕನ ಅರಮನೆ, ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರ ಮತ್ತು ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಒಂದು ಬಸದಿ ಇವೆ. ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಗೆ 22 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬೈಲಂಗಡಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಸೋಮಲದೇವಿಯ ಮತ್ತು ಅವಳ ಗಂಡನ ಸಮಾಧಿಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಬಸದಿಯೂ ಇದೆ. ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ 12 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬಂಗವಾಡಿ ಎಂಬುದು ಬಂಗರಸರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಗ್ರಾಮ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 19 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಉಜಿರೆ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜು, ಹೈಸ್ಕೂಲು, ಗುರುಕುಲಗಳಿವೆ. ಇದು ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಬಾಗಿಲಿನಂತಿದೆ. ಧÀರ್ಮಸ್ಥಳ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಿಂದ 16 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಇಲ್ಲಿ ಮಂಜುನಾಥ ದೇವಾಲಯವಿದೆ.ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಿಂದ 25 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾಟಾಜೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಣಿಯೂರು ಹೊಳೆ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರ.

ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 5 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಗಡಾಯಿಕಲ್ಲು ಎಂಬ ಕೋಟೆ ಇರುವ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆ ಇದೆ. ಈ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ಬಲ್ಲಾಳರಾಜರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ನರಸಿಂಹವರ್ಮ ಈ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಯುದ್ಧದವರೆಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ನರಸಿಂಹಗಡವೆಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು. ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ನೆನಪಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಜಮಾಲಾಬಾದ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಟ್ಟ.

ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯಸ್ಥಳ ವೇಣೂರು (ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಿಂದ 19 ಕಿಮೀ) ಒಂದು ಜೈನಕ್ಷೇತ್ರ. ಗುರುಪುರ (ಫಲ್ಗುಣ) ಹೊಳೆಯ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪಟ್ಟಣ ಹಿಂದೆ ಜೈನ ಅರಸರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 11 ಮಿ ಎತ್ತರದ ಗೋಮಟ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ

* [Http://www.shridharmasthala.org ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ], [[ಧರ್ಮಸ್ಥಳ]]
* [Http://www.shreeramakshetra.com ಶ್ರೀ ರಾಮ ದೇವಾಲಯ, ಕನ್ಯಾಡಿ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200922065449/http://shreeramakshetra.com/ |date=2020-09-22 }}
* [[ಸೌತಡ್ಕ ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ]], ಸೌತಡ್ಕ. [http://rcmysore-portal.kar.nic.in/temples/sowthadkatemple/HistoryKan.htm]
* [[ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಘಾಟಿ]]
* [https://web.archive.org/web/20150407015141/http://nadubottu.org/ ಶ್ರೀ ಉಧ್ಭಾವಾ ರಾಧ್ರನಥೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ನಡುಬೋಟ್ಟು, ಮದಂತ್ಯರ್]
* [[ಶಿಶಿಲೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ]], ಶಿಶಿಲ.
* ಶ್ರೀ ಜನಾರ್ಧನ ದೇವಸ್ಥಾನ, [[ಉಜಿರೆ]]
* ಸೇಂಟ್. ಆಂಟನಿ ಚರ್ಚ್,  [[ಉಜಿರೆ]]
* ಚಂದಕುರ್ ದೇವಾಲಯ, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ
* ಕುತ್ಯಾರ ಸೋಮನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ
* ಶ್ರೀ ಮಹಾದೇವಿ ಮಾರಿಗುಡಿ, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ
* ಶ್ರೀ ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬಲ್ಲಮಾಂಜ, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ
* ಶ್ರೀ ಒಡಿಲು ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಒಡಿಲು, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ
* ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ದಿಗಂಬರ ಜೈನ ದೇವಾಲಯ, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ
* ಮೋಸ್ಟ್ ಪ್ಯುರ್ ರಿಡೀಮರ್ ಚರ್ಚ್ (ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ), 
* [Http://www.belthangadydiocese.com ಸೇಂಟ್ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಸಿರೋ ಮಲಬಾರ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಚರ್ಚ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170901044954/http://www.belthangadydiocese.com/ |date=2017-09-01 }}, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ
* ಜಮಾಲಾಬಾದ್ ಕೋಟೆ, ಮಂಜೊತ್ತಿ, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ
* ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಸೇಕ್ರೆಡ್ ಹಾರ್ಟ್ ಆಫ್ ಜೀಸಸ್, ಮದಂತ್-ಯರ್
* ಕಾಜುರ್ ದರ್ಗಾ ಶರೀಫ್, ಮಿಥಾಬಾಗಿಲು, ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ
* ಹಜರತ್ ಹಯತುಲ್ ಜಮ್ಮಾ ಮಸೀದಿ, ಗುರುವಾಯಣಕೆರೆ
* ಸನ್ಯಾಸಿಕಟ್ಟೆ ಶ್ರೀ ಪರಶುರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನ, [[ಮುಂಡಾಜೆ]]
* ಗುಂಡಿ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮುಂಡಾಜೆ
* [[ಸುರ್ಯ ಸದಾಶಿವರುದ್ರ ದೇವಾಲಯ]],[[ಸುರ್ಯ]]
* ಮೊಹಿದ್ದೀನ್  ಜುಮಾ ಮಸೀದಿ.
* ತಂಗಾಯಿ  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
* ಶ್ರೀ ರಾಮ ಮಂದಿರ
* ಮಹಾಮಾಯಿ ಮಾರಿ ಗುಡಿ
* ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಚರ್ಚ್ 
* ನರಸಿಂಹ ಘಡ 
* ಬಂಡಾಜೆ ಅಬ್ಬಿ ಜಲಪಾತ
* ದಿಡುಪೆ ಜಲಪಾತ
* ಎರಮಾಯಿ ಜಲಪಾತ
* ಎತ್ತಿನ ಭುಜ ಬೆಟ್ಟ 
* ಶಿಶಿಲ ಬೆಟ್ಟ 
* [[ವೇಣೂರು]] 
* [[ಆರಂಬೋಡಿ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ]]
{{colend|2}}  ನೆರಿಯ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾಟಾಜೆ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಅಣಿಯುರು ನೆರಿಯ

==ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರ==
೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೭,೬೩೫&lt;ref name=&quot;NPR-2011-Beltangadi&quot;&gt;{{Cite web|title=NPR Report: Karnataka: Dakshina Kannada: Beltangadi|year=2011|publisher=National Population Register, Ministry of Home Affairs, Government of India|url=http://censusindia.gov.in/NprStateReport.aspx?stcd=29&amp;distcd=21&amp;tslcode=003}}&lt;/ref&gt;.ತಾಲೂಕು ಪಂಚಾಯತಿಯ ೧೧ ವಾರ್ಡುಗಳಿದ್ದು ೮.೮೭ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತಾರವಿದೆ.
==ವಾಣಿಜ್ಯ==
ಇದು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ.ಮುಖ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಅಡಿಕೆ,ಕೊಕ್ಕೊ,ತೆಂಗು ಮತ್ತು ರಬ್ಬರು,ಭತ್ತ.

==ತಾಲೂಕು==
ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ತಾಲೂಕು. ಚಾರ್ಮಾಡಿಯಿಂದ ಪೂಂಜಾಲಕಟ್ಟೆಯವರೆಗೂ, ವೇಣೂರು ನಿಂದ ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿಯವರೆಗೂ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಹರಡಿದೆ.ಇದರ ಪೂರ್ವ-ಉತ್ತರ  ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಮಣೀಯವಾದ [[ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ|ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟವಿದೆ]]. ಈ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳ [[ಧರ್ಮಸ್ಥಳ]],ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರವಾದ [[ಉಜಿರೆ]],ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳವಾದ [[ಜಮಲಾಬಾದ್]] ಕೋಟೆಯೂ ಇದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೂ ಇವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಕಾಜೂರು|ಕಾಜೂರಿನ]] ಮಸೀದಿ,  ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ಚರ್ಚ್,ಮಡಂತ್ಯಾರ್ ಚರ್ಚ್, ನಡಿಬೆಟ್ಟು ಶ್ರೀ ರೌಧ್ರಾನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪಾರೆಂಕಿ ಶ್ರೀ ಮಹೀಷಮರ್ಧಿನಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕುತ್ಯಾರು ಸೋಮನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಸುರ್ಯ ಗ್ರಾಮದ ಸದಾಶಿವರುದ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನ, [[ನೇತ್ರಾವತಿ]] ನದಿ, ನೆರಿಯ ಗ್ರಾಮದ ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಾಟಾಜೆ,ಇತ್ಯಾದಿ.  ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್  ಕಾಲೇಜುಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿವೆ. [[ಸುದ್ದಿ ಬಿಡುಗಡೆ]] ಹಾಗೂ [[ಜೈ ಕನ್ನಡಮ್ಮ]] ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು.

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{reflist}}
{{commons category|Belthangady}}

{{coord|12.9905534|75.2816248|display=Belthangady}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ]]
[[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು]]

{{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}}</text>
      <sha1>6nnzvaft0h8p2i136bj1u9lvf6bzh35</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಗುಲ್ಮಹರ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>15374</id>
    <revision>
      <id>1371409</id>
      <parentid>1345255</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T11:05:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>AnRo0002</username>
        <id>64188</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Flower, leaves &amp; pods I IMG 8687.jpg]] → [[File:Delonix regia - Flower, leaves &amp; pods I IMG 8687.jpg]]</comment>
      <origin>1371409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7509" sha1="br7mf4ropwdefa9024334l2dr2og4f4" xml:space="preserve">{{Orphan|date=ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫}}

{{Taxobox
| name = ''ಗುಲ್ ಮೊಹರ್''
| status = VU
| status_system = iucn2.3
| image = Curtis.poinciana.jpg 
| image_width = 250px
| image_caption = Illustration from [[Curtis's Botanical Magazine]]
| regnum = plantae
| divisio = [[ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳು]]
| classis = [[ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಪ್ಸಿಡ]]
| ordo = [[ಫಾಬಲ್ಸ್]]
| familia = [[ಫಬಾಸಿಯೆ]]
| subfamilia = [[Caesalpinioideae]]
| tribus = [[Caesalpinieae]]
| genus = ''[[ಡೆಲೋನಿಕ್ಸ್]]''
| species = '''''D. regia'''''
| binomial = ''ಡೆಲೊನಿಕ್ಸ್ ರೆಜಿಯ(Delonix regia)''
| binomial_authority = ([[Wenceslas Bojer|Boj.]] ex [[William Jackson Hooker|Hook.]]) [[Constantine Samuel Rafinesque|Raf.]]
}}

ಗುಲ್ಮಹರ್ (May flower)ಒಂದು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯವಾಗಿ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತ.[[ಮಡಗಾಸ್ಕರ್]]ಇದರ ತೌರು.ಮಡಗಾಸ್ಕರಿನ ಮೂಲವಾಸಿಯಾದ ಈ ಮರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸು. 100-125 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಂತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ [[ಉಷ್ಣವಲಯ]][[ವಾತಾವರಣ]] ಇರುವೆಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
[[Image:Delonix regia - Flower, leaves &amp; pods I IMG 8687.jpg|left|thumb|ಹೂ,ಎಲೆ ಹಾಗೂ ಕೋಡು[[ಕೊಲ್ಕತ್ತ]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]], India.]]

== ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ ==
ಇದು ಫಬಿಯೇಸೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು,ಡೆಲೊನಿಕ್ಸ್ ರೆಜಿಯ(Delonix regia)ಎಂದು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು.ಇದನ್ನು Royal poinciana ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿಕಾಯಿ ಮರ, ಕೆನ್ನಕೇಸರಿ ಎಂದೂ ಹೆಸರಿದೆ.ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗುಲ್ಮೊಹರ್ ಎನ್ನಲಾಗುವ ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸೀಮೆಸಂಕೇಶ್ವರ, ಕೆಂಪುತುರಾಯಿ, ದೊಡ್ಡ ರತ್ನಗಂಧಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಸರುಗಳೂ ಇವೆ

== ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ==
ಇದು ಅಗಲವಾದ,ಹರಡಿದ ತೆಳು ಹಂದರದ ಮರ.ಉಜ್ವಲ ಕಡುಕೆಂಪಿನ ಹೂವುಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ.ಕಾಯಿಗಳಿರುವ ಕೋಡು(Seed pod) ಕತ್ತಿಯಾಕಾರವಿರುತ್ತವೆ.ಈ ಜಾತಿಯ ಮರಗಳಲ್ಲೇ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಹೂ ಬಿಡುತ್ತವೆ.
[[Image:Fruit I IMG 8692.jpg|right|thumb|ಕೋಡು[[ಕೊಲ್ಕತ್ತ]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]], India. ]]
ಇದು ಸು. 15 ರಿಂದ 18 ಮೀ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಫಲವತ್ತಾದ ನೆಲ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯವಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೂ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುವುದುಂಟು. ಮರದ ಆಕಾರ ಛತ್ರಿಯಂತೆ, ತೊಗಟೆ ಒರಟಾಗಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಗಂಟುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಬಣ್ಣ ಮಾಸಲು ಕಂದು. ಎಲೆಗಳು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಅವು ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯವು. ಒಂದೊಂದರಲ್ಲೂ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಮಧ್ಯಶಾಖೆಯೂ ಅದರಿಂದ ಹೊರಟ ಹಲವಾರು ಕಿರುಶಾಖೆಗಳೂ ಇವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಿರುಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ 15-20 ಜೋಡಿ ಪರ್ಣಿಕೆಗಳಿವೆ. ಹೂಗಳು ರೇಸಿಮ್ ಮಾದರಿಯ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಹೂಬಿಡುವ ಕಾಲ ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗಳುಗಳು. ಹೂಬಿಡುವ ಮುನ್ನ ಎಲೆಗಳೆಲ್ಲ ಉದುರಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಹೂಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ದೊಡ್ಡವೂ ಕಿತ್ತಳೆಮಿಶ್ರಿತ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಗ್ಗೆಂಪು ಬಣ್ಣದವೂ ಆಗಿ ಬಹು ಸುಂದರವಾಗಿವೆ. ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳು ಐದು. ಅವುಗಳ ಹೊರಭಾಗ ಹಸಿರು, ಒಳಭಾಗ ಕೆಂಪು. ದಳಗಳು ಐದು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಒಂದೇ ಬಗೆಯವಾಗಿದ್ದು ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದವಾಗಿವೆ. ಉಳಿದುದು ಕೊಂಚ ದೊಡ್ಡದೂ ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ್ದೂ ಆಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಕೆಂಪು ಮಚ್ಚೆಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲ ದಳಗಳ ಅಂಚೂ ಕೊಂಚ ಮಡಿಸಿದಂತಿದೆ. ಕೇಸರಗಳು 10, ಬಿಡಿ ಬಿಡಿಯಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳ ಬಣ್ಣವೂ ಕೆಂಪು. ಅಂಡಾಶಯ ಉಚ್ಚಸ್ಥಾನದ್ದು. ಒಂದೇ ಕಾರ್ಪೆಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರೊಳಗೆ ಹಲವಾರು ಅಂಡಕಗಳಿವೆ. ಫಲ ಪಾಡ್ ಮಾದರಿಯದು. ಸು. 6096 ಮೀ ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ಕತ್ತಿಯಂತಿರುತ್ತದೆ. ಬಹಳ ದಿನ ಮರದ ಮೇಲೆ ಕಾಯಿಗಳು ನೇತಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
== ಉಪಯೋಗಗಳು ==
ಈ ಮರ ಅಗಲ ಹಂದರ ಹೊಂದಿದ್ದು ಹೂ ಬಿಟ್ಟಾಗ ಅಂದವಾಗಿ ಕಾಣುವುದರಿಂದ ಸಾಲು ಮರಗಳಾಗಿ,[[ಉದ್ಯಾನವನ]]ಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ನೆರಳಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲ್ಪಡುವುದು.
ಕತ್ತಿಕಾಯಿ ಮರವನ್ನು ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೆರಳಿನ ಮರವಾಗಿ ರಸ್ತೆಯ ಬದಿಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.
==ಸಸ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ==
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬೀಜಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತುಂಡುಗಳಿಂದಲೂ ಬೆಳೆಸಬಹುದು.
==ಉಪಯೋಗಗಳು==
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಲಂಕಾರ ಸಸ್ಯವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಇದರ ಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಮರವನ್ನು ಸೌದೆಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. 
==ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು ==
೧  ವನಸಿರಿ: ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ
{{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕತ್ತಿಕಾಯಿಮರ}}

{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಮರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು]]</text>
      <sha1>br7mf4ropwdefa9024334l2dr2og4f4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಮೇವಾತೀ ಘರಾನಾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>19477</id>
    <revision>
      <id>1371382</id>
      <parentid>1360087</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:23:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <comment>ವಿಸ್ತರಣೆ</comment>
      <origin>1371382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43326" sha1="5d03a0p6k9di07os6nsuh4mul5ewcyu" xml:space="preserve">'''ಮೇವಾತೀ ಘರಾನಾ''' ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉಗಮವಾದ ಒಂದು [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]]ದ [[ಘರಾನಾ]]. [[ಉಸ್ತಾದ್ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ಈ ''ಘರಾನಾ''ದ ಅಧುನಿಕ ಕುಲಾಧಿಪತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್]] ಈ ಘರಾನಾದ ಸದ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮೇವಾತಿ '''ಘರಾನಾ''' ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ . ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ವಂಶಾವಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಈ ಘರಾನಾವನ್ನು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೋಳ್ಕರ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಸಹೋದರರಾದ ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಬೀಂಕರ್) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು .  ಈ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯರು ಅರ್ಧ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ . 

ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಶೈಲಿಗಳು, ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ, ಘರಾನಾವು ಖಂಡರ್‌ಬನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.  ಪಂ. ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರು ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಘರಾನಾವು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು . 

== ಇತಿಹಾಸ ==
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಘರಾನಾದ ಕಾರಂಜಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಅವರು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಘರಾನಾ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಕಾ ಘರಾನಾ) ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು . 

=== ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ದೆಹಲಿ , ಜೈಪುರ ಮತ್ತು ಇಂದೋರ್ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಮೇವಾತ್ ( ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮೇವಾರ್ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ. 

=== ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ===
ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್, ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್, ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು.  ನತ್ತುಲಾಲ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೋದರಳಿಯ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು, ಅವರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.  ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದರು , ಅವರ ತಂದೆ ಮಂಗ್ಲು ಖಾನ್  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್ (ಉದಾ. ವಿಸ್ತೃತ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯ) ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.  ಮೋತಿರಾಮ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರಾದ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು. ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ತಮ್ಮ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತರಬೇತಿಯಾದ ತಬಲಾ ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಜಸ್ರಾಜ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಬೇಗಂ ಅಖ್ತರ್ ಅವರ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು ಆದರೆ ನಂತರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಓಂಕಾರನಾಥ್ ಠಾಕೂರ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಪ್ರಣಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಭಕ್ತಿ, ಲಯಬದ್ಧ-ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೇವಾಟಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು .

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಮೂರು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದರು; ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಬಾಜ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಗಾಯಕಿ .

ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಹದ್ದು-ಹಸು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ್ವಿವಾಹದ ಮೂಲಕ, ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಖಯಾಲ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಮೇವಾತಿ ಗಯಾಕಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು .

ಲಕ್ನೋದ ಶಕ್ಕರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್, ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು.  ಅವರ ಮಗ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಹದ್ದು ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ, ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾನಾ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ &quot;ತಾನ್ ಬಾಜಿ&quot; ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಂತತಿ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ನತ್ತು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ,  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮಹಾರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಭೋಪಾಲ್‌ನ ರೇವಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. [ 16 ]  ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್  ಸಂಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೋಪಾಲ್ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. 

==== ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ====
ಸಂಗೀತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಅರಸಿ, ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದರು, ಮೊದಲು ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು . 

ಈ ವಲಸೆಗಳು ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಘರಾನಾವನ್ನು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ವಂಶಾವಳಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಗುಂಪುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

== ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಂಶಾವಳಿ ==

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಕೆಳಗಿನ ವಿವರಣೆಯು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಒದಗಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಖಾತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. 
The below illustration is based on the historical account provided by Siraj Khan.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nadkarni |first1=Mohan |title=The Great Masters: profiles in Hindustani classical vocal music |date=1999 |publisher=HarperCollins Publishers India |location=India |page=38}}&lt;/ref&gt;
{{Tree chart/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{Tree chart| | | | | | |DHRUP|DHRUP=''ಖಂಡರ್‍ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ದ್ರುಪದ್ ಪದ್ಧತಿ''}}
{{Tree chart| | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | | | |DADAT|DADAT=ದಾದ ತಿಕ್ಕಡ್&lt;br /&gt;of [[ಆಗ್ರಾ]]&lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAZIR| |IMAMK|WAZIR=ವಾಜಿರ್ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)
            |IMAMK=ಇಮಾಂ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAHID| |GHAGG| |MUNAV|GHAGG='''[[ಘಗ್ಗೆ ನಾಜಿರ್ ಖಾನ್]]''' &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |WAHID=[[ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ವೀಣಾ ವಾದಕ)|''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''']] &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |MUNAV=[[Mewati Gharana|ಮುನಾವರ್ ಖಾನ್]] &lt;br /&gt;(ಮಗ)}}

{{Tree chart/end}}

=== ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಬೇರುಗಳ ದೃಶ್ಯ ನಿರೂಪಣೆ. 
{{familytree/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{familytree| | | | | | | | |GWALI| |DELHI| |KHAND| |KIRAN| |DAGAR|GWALI=[[ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ|''ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DELHI=[[Qawwal Bacchon gharana|''ಖವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KHAND=[[Dhrupad#Gharanas and style|''ಖಂಡರ್ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KIRAN=[[ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ|''ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DAGAR=[[Dagar gharana|''ದಾಗರ್ ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | |}}
{{familytree| | | | | | | | |HADDU| | |:| | | |:| | |SADIQ| |BEHRA|HADDU=[[Haddu Khan|ಹಡ್ಡು ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಗ್ವಾಲಿಯರ್)]]
            |SADIQ=[[Kirana gharana|ಸಾದಿಕ್ ಆಲಿ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಕಿರಾಣ)]]
            |BEHRA=[[Dagar gharana|ಬೆಹ್ರಾಂ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ದಾಗರ್ ಬಾನಿ)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| |}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |BADEM| | |:| | | |L|~|V|~|J|DAUGH=[[Haddu Khan|(Daughter)]]
            |BADEM=[[Bade Mohammed Khan|Bade Mohammed&lt;br /&gt;Khan (Rewa)]]}}
{{familytree| | | | | | | | |CHOTE| | |:| | | |:| | | | |BANDE|CHOTE=[[Chote Mohammed Khan|Chote Mohammed&lt;br /&gt;Khan (son)]]
            |BANDE=[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;(beenkar)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |WARIS| |IMAMK| | | | |:|WARIS=[[Waris Ali Khan|Waris Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |IMAMK=[[Imam Khan (musician)|Imam Khan]]&lt;br /&gt;([[Dhrupad]]iya)
            |MURAD=[[Murad Ali Khan|Murad Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUNNA=[[Munnawar Ali Khan|Munnawar Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |KUTUB=[[Kutub Ali Khan|Kutub Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUBAR=Mubarak Ali Khan&lt;br /&gt;(son, Jaipur Court)}}
{{familytree| | | | | | | | | |L|~|V|~|J| | | |:| | | | | |:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |:|F|~|~|~|~|A|~|~|~|~|7|:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |D|J| | | | | | | | | |L|C|}}
{{familytree| | | | | | | | | | |GHAGG| | | | | | | | | |WAHID| | | | |WAHID=[[#Utd. Wahid Khan|'''Wahid&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;beenkar)]]
            |GHAGG=[[#Utd. Ghagge Nazir Khan|'''Ghagge Nazir&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;vocalist)]]}}
{{familytree| | | | | |,|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|.|,|-|-|v|-|-|+|-|-|v|-|-|v|-|-|.|}}
{{familytree|MIXED| |CHIMA| |NATTH| |MUNAW| |!|!| |BEGUM| |!| |MAJID| |!| |LATIF|MIXED=''[[Qawwal Bacchon gharana|Qawwal Bacchon]] &amp;&lt;br /&gt;[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |CHIMA=[[Pandit Chimanlal|Pandit&lt;br /&gt;Chimanlal]]
            |NATTH=[[Pandit Natthulal|Pandit&lt;br /&gt;Natthulal]]
            |MUNAW=[[Munavvar Khan|Munavvar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MAJID=[[Majid Khan (beenkar)|Majid&lt;br /&gt;Khan]]
            |LATIF=[[Latif Khan (beenkar)|Latif&lt;br /&gt;Khan]]
            |BEGUM=[[Rais Khan|Begum&lt;br /&gt;Hasibanbai]]}}
{{familytree| |:| | | | | | | |!| | | |`|-|-|+|'| | |!| |HAMID| |!| |SADDA| |!| |HAMID=[[Hamid Khan (beenkar)|Hamid&lt;br /&gt;Khan]]
            |SADDA=[[Saddan Khan|Saddan&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree|RAJAB| | | | | |MOTIR| | | | |QADIR| | |!| | | | | |!| | | | | |!| |RAJAB=[[Rajab Ali Khan|Rajab Ali&lt;br /&gt;Khan]]
            |MOTIR=[[Pandit Motiram|Pandit&lt;br /&gt;Motiram]]
            |QADIR=Ghulam Qadir&lt;br /&gt;Khan}}
{{familytree| |`|-|-|.|,|-|-|-|^|-|.| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |`|(| | | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |JYOTI| | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | |SHAFI| | | | |!|JYOTI=[[Pandit Jyotiram|Pandit&lt;br /&gt;Jyotiram]]
            |SHAFI=[[Mohammed Shafi|Mohammed&lt;br /&gt;Shafi]]}}
{{familytree|AGRAG| | |!| | | | | |!| | | |JAIWA| |MOHAM| | | | | | | | | |KANIZ|AGRAG=''[[Agra gharana|Agra Gharana&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |JAIWA=[[Jaiwant Singhji Waghela|Jaiwant Singhji&lt;br /&gt;Waghela]]
            |KANIZ=[[Rais Khan|Begum Kaniz&lt;br /&gt;Fatima]]
            |MOHAM=[[Rais Khan|Mohammed&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree| |:| | | |)|-|v|-|-|-|+|-|-|-|-|(| | | |!| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree|ABDUL| | |!| |!| | |MANIR| | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | |:|ABDUL=[[Abdul Kadar Khan|Abdul Kadar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MANIR=[[Pandit Maniram|Pandit&lt;br /&gt;Maniram]]}}
{{familytree| |`|-|v|-|'| |!| | | |:| | | |PRATA| | |!| | | | | | | | | | | |:|PRATA=[[Pandit Pratap Narayan|Pandit&lt;br /&gt;Pratap Narayan]]}}
{{familytree| | |PURAN| |JASRA| | |:| | | | |:| | |RAISK| | | | | | | | | | |:|PURAN=[[Pandit Puranchandra|Pandit&lt;br /&gt;Puranchandra]]
            |JASRA=[[Pandit Jasraj|Pandit&lt;br /&gt;Jasraj]]
            |RAISK=[[Rais Khan|Rais Khan&lt;br /&gt;(sitarist)]]}}
{{familytree| | | | | | | |:| | | |:| | | | |:| | | |:| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree/end}}
== ಅವಲೋಕನ ==

=== ಸೌಂದರ್ಯದ ವಿಧಾನಗಳು ===
ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಯಾಕಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ , ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಭಾವ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ( ಬಂದಿಶ್ ) ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.  ಗಯಾಕಿ ಸರ್ಗಮ್ ಮತ್ತು ತಿಹೈಗಳ ಗಣನೀಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .  ಕಚ್ಚಾ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ತಾನ್‌ನ ವಿಧಾನವು ಮರಣದಂಡನೆಯಲ್ಲಿ ಪಟಿಯಾಲ ಗಯಾಕಿ ಮತ್ತು ಟಪ್ಪಾ ಗಯಾಕಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಗಯಾಕಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ .

ಗಯಾಕಿಯ ಮೀಂಡ್ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕತೆಗಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 

==== ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ====
&quot;ಶುದ್ಧ ವಾಣಿ&quot; (ಶುದ್ಧ ಧ್ವನಿ), &quot;ಶುದ್ಧ ಮುದ್ರೆ&quot; (ಶುದ್ಧ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ), ಮತ್ತು &quot;ಶುದ್ಧ ಸುರ್&quot; (ಶುದ್ಧ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು) ಆಧರಿಸಿ ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಗತ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

==== ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳು ====
ಸೂಫಿಯಾನಾ ಮೌಸಿಕಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೂಲಕ , ಮೇವಾತಿ ಗಯಾಕಿ ಆಸ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಂ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಸ್ಮಾಯಿಲಿಸಂ ) ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗೀತದ ವ್ಯಾಕರಣ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸುಮಧುರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಅಂಶಗಳಾಗಿಯೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ  ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 

ಕೆಲವು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ದಶಾವತಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಆಗಾ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಇಮಾಮ್ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹತ್ತನೇ ಅವತಾರ ಎಂದು ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತವೆ . &lt;sup&gt;[ ''ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt; &quot;ಓಂ ಶ್ರೀ ಅನಂತ ಹರಿ ನಾರಾಯಣ್&quot; ಎಂಬ ಪದ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಲಾಪಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಕರಣ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . [ &lt;sup&gt;ಉಲ್ಲೇಖದ ''ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt;

=== ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಸಾಮಗ್ರಿ ===

==== ರಾಗಗಳು ====
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ:

* ರಾಗ ಜೈವಂತಿ ತೋಡಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ ಅಹಿರ್ ಭೈರವ್ ಮತ್ತು ತೋಡಿ ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜೈವಂತ್ ಸಾರಂಗ್: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ ಜೈಜೈವಂತಿ ಮತ್ತು ಸಾರಂಗ್ ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜ್ಞಾನಕಾಳಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ ರಚಿಸಿದ ರಾಗ ಗೋರಖ್ ಕಲ್ಯಾಣ್‌ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ .
* ರಾಗ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ಬಗ್ಕೌನ್ಸ್: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ದಿನ್ ಕಿ ಪುರಿಯಾ
* ರಾಗ ಖಮಾಜ್ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ವಂಶದಿಂದ .
* ರಾಗ ಭವಾನಿ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ವಂಶಾವಳಿಯಿಂದ .
* ರಾಗ ಆಸಾ ಮಂದ್
* ರಾಗ ನಾಟ್ ನಾರಾಯಣಿ 
* ನವರಸ ರಾಗ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ನಾಗಧ್ವನಿ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ಅಬಿರಿ ತೋಡಿ

==== ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತ ====
ಘರಾನಾದ ಕೀರ್ತಂಕರ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಜಸ್ರಾಜ್, ಮಥುರಾ ಮತ್ತು ಬೃಂದಾವನದ ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅನೇಕ ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದೆ. 

== ಘಾತಾಂಕಗಳು ==

=== 19 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* '''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1830 - 1928) ಅಲ್ವಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್‌ಬಾನಿ ಧ್ರುವದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್‌ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್ ( ಕಿರಾನಾ ಮತ್ತು ದಗರ್‌ಬಾನಿ ) ಅವರಿಂದ ರುದ್ರ ವೀಣೆಯನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಇಂದೋರ್ ರಾಜ್ಯದ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರ ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಲತೀಫ್, ಮಜೀದ್, ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಮತ್ತು ಹಮೀದ್ ನಂತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* &quot; '''ಘಗ್ಗೆ&quot; ನಜೀರ್ ಖಾನ್''' (c. 1835 - c. 1905) ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ದ್ರುಪದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಘರಾನಾ) ಅವರಿಂದ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಜೋಧಪುರ , ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಭೋಪಾಲ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಪಂಡಿತ್ ನತ್ಹುಲಾಲ್, ಪಂಡಿತ್ ಚಿಮ್ಮನ್ಲಾಲ್, ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ (ಸಹೋದರ) ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸಿದರು.
* ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850-ಸುಮಾರು 1890), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1920 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* '''ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1860 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ (ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ) ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-1935), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಹೋಳ್ಕರ್ ರಾಜವಂಶಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಂತರ ಬಂದರು .
* ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿ (ಸುಮಾರು 1880-ಸುಮಾರು 1950), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ, ರಾಯಿಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಅಜ್ಜಿ.
* ಸದ್ದಾನ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1890-1940 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೂರನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ (1889-1934), ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಮೋತಿರಾಮ್, ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ (1899-1944), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ . ಪುರಂಚಂದ್ ಅವರ ತಂದೆ.

=== 20 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ವಘೇಲಾ (1904-1980), ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್, ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1900-1967), ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿಯವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಂದೆ . 
* '''ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್''' (1910-1985), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತೆ. ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರ. ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ, ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ತಂದೆ.
* '''ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್''' (1914-2002), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಕಿರಿಯ ಮಗ, ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಹಮೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1918-2000), ಕಿರಿಯ ಮಗ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಸಿತಾರ್ ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* '''ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್''' (1918-2002), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಫಿ (1925-1979), ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ, ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರ ಮಾವ .
* ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ (1924-2018), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ನೀರಜ್ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ್ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಗ ಅಕ್ಷತ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಂದ್ರ (1929-1991), ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಆಗ್ರಾ ಘರಾನಾದ ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಅಬ್ದುಲ್ ಕದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು . 
* '''ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್''' (1930-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಹೋದರರಾದ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ವಾಘೇಲಾ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ (1934-2018), ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ.
* ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ (1937-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರ. 
* '''ರೈಸ್ ಖಾನ್''' (1939-2017), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ( ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ) ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ (ಜನನ 1940). ಆಸ್ಕರನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
* ಬೇಗಂ ನಿಲೋಫರ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1940 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 2010 ರ ದಶಕ), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವರು.
* ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ (1946-2014), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ. ಅವರ ಮಗ ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಮತ್ತು ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ ಅವರ ಗುರು. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆ ಮತ್ತು ವಿ.ಆರ್.ಆಠವಲೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ಗಿರೀಶ್ ವಝಲ್ವಾರ್ (ಜ. 1947), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಸ್ವಾಮಿ (ಜ. 1940), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಸ್ವಾಮಿ ವಲ್ಲಭದಾಸರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.
* ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ (ಜನನ 1940 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ ಅವರ ಅತ್ತಿಗೆ.
* ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ (1952-2001), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ನಂತರ ನಟರಾದರು.
* '''ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್''' (ಜನನ 1956), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ , ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಖಲೀಫಾ.
* ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1956), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ತಬಲಾ ಮತ್ತು ತಾಳವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರೂ ಹೌದು.
* ಜತಿನ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಲಲಿತ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ಲಲಿತ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಜತಿನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ (ಜ. 1957), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಶಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಮಗ, ಪಿಟೀಲು ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಇವರು, ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್ , ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್-ಪ್ಯಾರೆಲಾಲ್ , ರಾಜೇಶ್ ರೋಷನ್ ಮತ್ತು ಅನು ಮಲಿಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
* ಮಧುಪ್ ಮುದ್ಗಲ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿನಯ್ ಚಂದ್ರ ಮೌದ್ಗಲ್ಯ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ ಅವರು ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವ ಅವರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು .
* ಅರವಿಂದ್ ಥಟ್ಟೆ (ಜನನ 1958), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್ (ಜ. 1959), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗಾರ್ಗೀ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ದತ್ತಾ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಟ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ (ಜನನ 1960 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಶಾರಂಗ್ ದೇವ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1963), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
* ದುರ್ಗಾ ಜಸ್ರಾಜ್ (ಜನನ 1964), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ. ರೂಪದರ್ಶಿ, ನಟಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
* ಕಲಾ ರಾಮನಾಥ್ (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಪಿಟೀಲು ಪ್ರವೀಣ . ಎನ್. ರಾಜಂ ಮತ್ತು ಟಿ.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಸೊಸೆ .
* ಲೋಕೇಶ್ ಆನಂದ್ (ಜ. 1978), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಶೆಹನಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ಶ್ವೇತಾ ಝವೇರಿ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಸುಮನ್ ಘೋಷ್ (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಹೇಮಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ (ಜ. 1968), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್ (ಜ. 1969), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಶಿಷ್ಯೆ. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು.
* ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 1971), ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗೌತಮ್ ಕಾಳೆ (ಜನನ 1970 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿಶ್ವನಾಥ್ ರಾವ್ ರಿಂಗೆ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ದಿಲೀಪ್ ಗವಯ್ಯ (ಜನನ 1978), ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಚಂದ್ರ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.

=== 21 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಮತ್ತು ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಅಂಜಲಿ ಜೋಗ್ಲೇಕರ್-ಪೋಂಕ್ಶೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತೆ.
* ಸಪ್ತರ್ಷಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾದ ಅಸದ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1982).
* ಶಹರಾಜ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1980), ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಅಮಿತ್ ಆರ್ಯ (ಜನನ 1980 ರ ದಶಕ), ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ, ಹೇಮಾಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ, ಟ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅದ್ವೈತ್ ಜೋಶಿ (ಜ. 1980), ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಂಕಿತಾ ಜೋಶಿ (ಜ. 1988), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ .
* ಅಲಿ ಸುಂದರ್‌ಜಿ (ಜನನ 1988), ರಟ್ಟನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ .
* ಆರ್ಶಿನ್ ಕರಂಡೆ (ಜ. 1992), ವಾಸು ಸುಂದರರಾಜ್, ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ, ಅಮಿತ್ ಕಾವ್ತೇಕರ್ ಮತ್ತು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಆದಿತ್ಯ ಶಾ (ಜ. 1993), ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ ಮತ್ತು ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಕ್ಷತ್ ಪಾರಿಖ್ (ಜನನ 1990 ರ ದಶಕ), ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ . ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಸ್ವರ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 2000), ಪಂಡಿತ್ ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಮಗ , ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಜಾನ್ ಖಾನ್ (ಜ. 2000), ಅಸದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಗಾಯನ ಘರಾನಾಗಳು]]

{{ಚುಟುಕು}}</text>
      <sha1>5d03a0p6k9di07os6nsuh4mul5ewcyu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371398</id>
      <parentid>1371382</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:06:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* 20 ನೇ ಶತಮಾನ */</comment>
      <origin>1371398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43358" sha1="n8280zm4j80tbgtwf5eo9n7vix16gpq" xml:space="preserve">'''ಮೇವಾತೀ ಘರಾನಾ''' ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉಗಮವಾದ ಒಂದು [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]]ದ [[ಘರಾನಾ]]. [[ಉಸ್ತಾದ್ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ಈ ''ಘರಾನಾ''ದ ಅಧುನಿಕ ಕುಲಾಧಿಪತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್]] ಈ ಘರಾನಾದ ಸದ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮೇವಾತಿ '''ಘರಾನಾ''' ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ . ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ವಂಶಾವಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಈ ಘರಾನಾವನ್ನು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೋಳ್ಕರ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಸಹೋದರರಾದ ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಬೀಂಕರ್) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು .  ಈ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯರು ಅರ್ಧ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ . 

ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಶೈಲಿಗಳು, ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ, ಘರಾನಾವು ಖಂಡರ್‌ಬನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.  ಪಂ. ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರು ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಘರಾನಾವು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು . 

== ಇತಿಹಾಸ ==
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಘರಾನಾದ ಕಾರಂಜಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಅವರು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಘರಾನಾ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಕಾ ಘರಾನಾ) ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು . 

=== ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ದೆಹಲಿ , ಜೈಪುರ ಮತ್ತು ಇಂದೋರ್ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಮೇವಾತ್ ( ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮೇವಾರ್ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ. 

=== ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ===
ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್, ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್, ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು.  ನತ್ತುಲಾಲ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೋದರಳಿಯ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು, ಅವರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.  ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದರು , ಅವರ ತಂದೆ ಮಂಗ್ಲು ಖಾನ್  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್ (ಉದಾ. ವಿಸ್ತೃತ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯ) ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.  ಮೋತಿರಾಮ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರಾದ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು. ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ತಮ್ಮ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತರಬೇತಿಯಾದ ತಬಲಾ ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಜಸ್ರಾಜ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಬೇಗಂ ಅಖ್ತರ್ ಅವರ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು ಆದರೆ ನಂತರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಓಂಕಾರನಾಥ್ ಠಾಕೂರ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಪ್ರಣಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಭಕ್ತಿ, ಲಯಬದ್ಧ-ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೇವಾಟಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು .

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಮೂರು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದರು; ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಬಾಜ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಗಾಯಕಿ .

ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಹದ್ದು-ಹಸು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ್ವಿವಾಹದ ಮೂಲಕ, ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಖಯಾಲ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಮೇವಾತಿ ಗಯಾಕಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು .

ಲಕ್ನೋದ ಶಕ್ಕರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್, ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು.  ಅವರ ಮಗ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಹದ್ದು ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ, ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾನಾ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ &quot;ತಾನ್ ಬಾಜಿ&quot; ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಂತತಿ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ನತ್ತು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ,  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮಹಾರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಭೋಪಾಲ್‌ನ ರೇವಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. [ 16 ]  ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್  ಸಂಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೋಪಾಲ್ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. 

==== ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ====
ಸಂಗೀತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಅರಸಿ, ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದರು, ಮೊದಲು ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು . 

ಈ ವಲಸೆಗಳು ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಘರಾನಾವನ್ನು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ವಂಶಾವಳಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಗುಂಪುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

== ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಂಶಾವಳಿ ==

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಕೆಳಗಿನ ವಿವರಣೆಯು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಒದಗಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಖಾತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. 
The below illustration is based on the historical account provided by Siraj Khan.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nadkarni |first1=Mohan |title=The Great Masters: profiles in Hindustani classical vocal music |date=1999 |publisher=HarperCollins Publishers India |location=India |page=38}}&lt;/ref&gt;
{{Tree chart/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{Tree chart| | | | | | |DHRUP|DHRUP=''ಖಂಡರ್‍ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ದ್ರುಪದ್ ಪದ್ಧತಿ''}}
{{Tree chart| | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | | | |DADAT|DADAT=ದಾದ ತಿಕ್ಕಡ್&lt;br /&gt;of [[ಆಗ್ರಾ]]&lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAZIR| |IMAMK|WAZIR=ವಾಜಿರ್ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)
            |IMAMK=ಇಮಾಂ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAHID| |GHAGG| |MUNAV|GHAGG='''[[ಘಗ್ಗೆ ನಾಜಿರ್ ಖಾನ್]]''' &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |WAHID=[[ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ವೀಣಾ ವಾದಕ)|''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''']] &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |MUNAV=[[Mewati Gharana|ಮುನಾವರ್ ಖಾನ್]] &lt;br /&gt;(ಮಗ)}}

{{Tree chart/end}}

=== ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಬೇರುಗಳ ದೃಶ್ಯ ನಿರೂಪಣೆ. 
{{familytree/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{familytree| | | | | | | | |GWALI| |DELHI| |KHAND| |KIRAN| |DAGAR|GWALI=[[ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ|''ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DELHI=[[Qawwal Bacchon gharana|''ಖವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KHAND=[[Dhrupad#Gharanas and style|''ಖಂಡರ್ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KIRAN=[[ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ|''ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DAGAR=[[Dagar gharana|''ದಾಗರ್ ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | |}}
{{familytree| | | | | | | | |HADDU| | |:| | | |:| | |SADIQ| |BEHRA|HADDU=[[Haddu Khan|ಹಡ್ಡು ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಗ್ವಾಲಿಯರ್)]]
            |SADIQ=[[Kirana gharana|ಸಾದಿಕ್ ಆಲಿ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಕಿರಾಣ)]]
            |BEHRA=[[Dagar gharana|ಬೆಹ್ರಾಂ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ದಾಗರ್ ಬಾನಿ)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| |}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |BADEM| | |:| | | |L|~|V|~|J|DAUGH=[[Haddu Khan|(Daughter)]]
            |BADEM=[[Bade Mohammed Khan|Bade Mohammed&lt;br /&gt;Khan (Rewa)]]}}
{{familytree| | | | | | | | |CHOTE| | |:| | | |:| | | | |BANDE|CHOTE=[[Chote Mohammed Khan|Chote Mohammed&lt;br /&gt;Khan (son)]]
            |BANDE=[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;(beenkar)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |WARIS| |IMAMK| | | | |:|WARIS=[[Waris Ali Khan|Waris Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |IMAMK=[[Imam Khan (musician)|Imam Khan]]&lt;br /&gt;([[Dhrupad]]iya)
            |MURAD=[[Murad Ali Khan|Murad Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUNNA=[[Munnawar Ali Khan|Munnawar Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |KUTUB=[[Kutub Ali Khan|Kutub Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUBAR=Mubarak Ali Khan&lt;br /&gt;(son, Jaipur Court)}}
{{familytree| | | | | | | | | |L|~|V|~|J| | | |:| | | | | |:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |:|F|~|~|~|~|A|~|~|~|~|7|:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |D|J| | | | | | | | | |L|C|}}
{{familytree| | | | | | | | | | |GHAGG| | | | | | | | | |WAHID| | | | |WAHID=[[#Utd. Wahid Khan|'''Wahid&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;beenkar)]]
            |GHAGG=[[#Utd. Ghagge Nazir Khan|'''Ghagge Nazir&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;vocalist)]]}}
{{familytree| | | | | |,|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|.|,|-|-|v|-|-|+|-|-|v|-|-|v|-|-|.|}}
{{familytree|MIXED| |CHIMA| |NATTH| |MUNAW| |!|!| |BEGUM| |!| |MAJID| |!| |LATIF|MIXED=''[[Qawwal Bacchon gharana|Qawwal Bacchon]] &amp;&lt;br /&gt;[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |CHIMA=[[Pandit Chimanlal|Pandit&lt;br /&gt;Chimanlal]]
            |NATTH=[[Pandit Natthulal|Pandit&lt;br /&gt;Natthulal]]
            |MUNAW=[[Munavvar Khan|Munavvar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MAJID=[[Majid Khan (beenkar)|Majid&lt;br /&gt;Khan]]
            |LATIF=[[Latif Khan (beenkar)|Latif&lt;br /&gt;Khan]]
            |BEGUM=[[Rais Khan|Begum&lt;br /&gt;Hasibanbai]]}}
{{familytree| |:| | | | | | | |!| | | |`|-|-|+|'| | |!| |HAMID| |!| |SADDA| |!| |HAMID=[[Hamid Khan (beenkar)|Hamid&lt;br /&gt;Khan]]
            |SADDA=[[Saddan Khan|Saddan&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree|RAJAB| | | | | |MOTIR| | | | |QADIR| | |!| | | | | |!| | | | | |!| |RAJAB=[[Rajab Ali Khan|Rajab Ali&lt;br /&gt;Khan]]
            |MOTIR=[[Pandit Motiram|Pandit&lt;br /&gt;Motiram]]
            |QADIR=Ghulam Qadir&lt;br /&gt;Khan}}
{{familytree| |`|-|-|.|,|-|-|-|^|-|.| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |`|(| | | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |JYOTI| | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | |SHAFI| | | | |!|JYOTI=[[Pandit Jyotiram|Pandit&lt;br /&gt;Jyotiram]]
            |SHAFI=[[Mohammed Shafi|Mohammed&lt;br /&gt;Shafi]]}}
{{familytree|AGRAG| | |!| | | | | |!| | | |JAIWA| |MOHAM| | | | | | | | | |KANIZ|AGRAG=''[[Agra gharana|Agra Gharana&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |JAIWA=[[Jaiwant Singhji Waghela|Jaiwant Singhji&lt;br /&gt;Waghela]]
            |KANIZ=[[Rais Khan|Begum Kaniz&lt;br /&gt;Fatima]]
            |MOHAM=[[Rais Khan|Mohammed&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree| |:| | | |)|-|v|-|-|-|+|-|-|-|-|(| | | |!| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree|ABDUL| | |!| |!| | |MANIR| | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | |:|ABDUL=[[Abdul Kadar Khan|Abdul Kadar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MANIR=[[Pandit Maniram|Pandit&lt;br /&gt;Maniram]]}}
{{familytree| |`|-|v|-|'| |!| | | |:| | | |PRATA| | |!| | | | | | | | | | | |:|PRATA=[[Pandit Pratap Narayan|Pandit&lt;br /&gt;Pratap Narayan]]}}
{{familytree| | |PURAN| |JASRA| | |:| | | | |:| | |RAISK| | | | | | | | | | |:|PURAN=[[Pandit Puranchandra|Pandit&lt;br /&gt;Puranchandra]]
            |JASRA=[[Pandit Jasraj|Pandit&lt;br /&gt;Jasraj]]
            |RAISK=[[Rais Khan|Rais Khan&lt;br /&gt;(sitarist)]]}}
{{familytree| | | | | | | |:| | | |:| | | | |:| | | |:| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree/end}}
== ಅವಲೋಕನ ==

=== ಸೌಂದರ್ಯದ ವಿಧಾನಗಳು ===
ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಯಾಕಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ , ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಭಾವ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ( ಬಂದಿಶ್ ) ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.  ಗಯಾಕಿ ಸರ್ಗಮ್ ಮತ್ತು ತಿಹೈಗಳ ಗಣನೀಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .  ಕಚ್ಚಾ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ತಾನ್‌ನ ವಿಧಾನವು ಮರಣದಂಡನೆಯಲ್ಲಿ ಪಟಿಯಾಲ ಗಯಾಕಿ ಮತ್ತು ಟಪ್ಪಾ ಗಯಾಕಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಗಯಾಕಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ .

ಗಯಾಕಿಯ ಮೀಂಡ್ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕತೆಗಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 

==== ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ====
&quot;ಶುದ್ಧ ವಾಣಿ&quot; (ಶುದ್ಧ ಧ್ವನಿ), &quot;ಶುದ್ಧ ಮುದ್ರೆ&quot; (ಶುದ್ಧ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ), ಮತ್ತು &quot;ಶುದ್ಧ ಸುರ್&quot; (ಶುದ್ಧ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು) ಆಧರಿಸಿ ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಗತ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

==== ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳು ====
ಸೂಫಿಯಾನಾ ಮೌಸಿಕಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೂಲಕ , ಮೇವಾತಿ ಗಯಾಕಿ ಆಸ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಂ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಸ್ಮಾಯಿಲಿಸಂ ) ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗೀತದ ವ್ಯಾಕರಣ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸುಮಧುರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಅಂಶಗಳಾಗಿಯೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ  ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 

ಕೆಲವು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ದಶಾವತಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಆಗಾ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಇಮಾಮ್ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹತ್ತನೇ ಅವತಾರ ಎಂದು ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತವೆ . &lt;sup&gt;[ ''ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt; &quot;ಓಂ ಶ್ರೀ ಅನಂತ ಹರಿ ನಾರಾಯಣ್&quot; ಎಂಬ ಪದ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಲಾಪಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಕರಣ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . [ &lt;sup&gt;ಉಲ್ಲೇಖದ ''ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt;

=== ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಸಾಮಗ್ರಿ ===

==== ರಾಗಗಳು ====
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ:

* ರಾಗ ಜೈವಂತಿ ತೋಡಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ ಅಹಿರ್ ಭೈರವ್ ಮತ್ತು ತೋಡಿ ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜೈವಂತ್ ಸಾರಂಗ್: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ ಜೈಜೈವಂತಿ ಮತ್ತು ಸಾರಂಗ್ ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜ್ಞಾನಕಾಳಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ ರಚಿಸಿದ ರಾಗ ಗೋರಖ್ ಕಲ್ಯಾಣ್‌ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ .
* ರಾಗ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ಬಗ್ಕೌನ್ಸ್: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ದಿನ್ ಕಿ ಪುರಿಯಾ
* ರಾಗ ಖಮಾಜ್ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ವಂಶದಿಂದ .
* ರಾಗ ಭವಾನಿ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ವಂಶಾವಳಿಯಿಂದ .
* ರಾಗ ಆಸಾ ಮಂದ್
* ರಾಗ ನಾಟ್ ನಾರಾಯಣಿ 
* ನವರಸ ರಾಗ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ನಾಗಧ್ವನಿ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ಅಬಿರಿ ತೋಡಿ

==== ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತ ====
ಘರಾನಾದ ಕೀರ್ತಂಕರ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಜಸ್ರಾಜ್, ಮಥುರಾ ಮತ್ತು ಬೃಂದಾವನದ ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅನೇಕ ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದೆ. 

== ಘಾತಾಂಕಗಳು ==

=== 19 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* '''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1830 - 1928) ಅಲ್ವಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್‌ಬಾನಿ ಧ್ರುವದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್‌ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್ ( ಕಿರಾನಾ ಮತ್ತು ದಗರ್‌ಬಾನಿ ) ಅವರಿಂದ ರುದ್ರ ವೀಣೆಯನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಇಂದೋರ್ ರಾಜ್ಯದ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರ ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಲತೀಫ್, ಮಜೀದ್, ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಮತ್ತು ಹಮೀದ್ ನಂತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* &quot; '''ಘಗ್ಗೆ&quot; ನಜೀರ್ ಖಾನ್''' (c. 1835 - c. 1905) ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ದ್ರುಪದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಘರಾನಾ) ಅವರಿಂದ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಜೋಧಪುರ , ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಭೋಪಾಲ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಪಂಡಿತ್ ನತ್ಹುಲಾಲ್, ಪಂಡಿತ್ ಚಿಮ್ಮನ್ಲಾಲ್, ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ (ಸಹೋದರ) ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸಿದರು.
* ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850-ಸುಮಾರು 1890), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1920 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* '''ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1860 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ (ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ) ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-1935), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಹೋಳ್ಕರ್ ರಾಜವಂಶಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಂತರ ಬಂದರು .
* ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿ (ಸುಮಾರು 1880-ಸುಮಾರು 1950), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ, ರಾಯಿಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಅಜ್ಜಿ.
* ಸದ್ದಾನ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1890-1940 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೂರನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ (1889-1934), ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಮೋತಿರಾಮ್, ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ (1899-1944), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ . ಪುರಂಚಂದ್ ಅವರ ತಂದೆ.

=== 20 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ವಘೇಲಾ (1904-1980), ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್, ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1900-1967), ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿಯವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಂದೆ . 
* '''ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್''' (1910-1985), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತೆ. ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರ. ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ, ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ತಂದೆ.
* '''ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್''' (1914-2002), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಕಿರಿಯ ಮಗ, ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಹಮೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1918-2000), ಕಿರಿಯ ಮಗ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಸಿತಾರ್ ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* '''ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್''' (1918-2002), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಫಿ (1925-1979), ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ, ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರ ಮಾವ .
* ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ (1924-2018), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ನೀರಜ್ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ್ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಗ ಅಕ್ಷತ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಂದ್ರ (1929-1991), ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಆಗ್ರಾ ಘರಾನಾದ ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಅಬ್ದುಲ್ ಕದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು . 
* '''ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್''' (1930-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಹೋದರರಾದ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ವಾಘೇಲಾ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ (1934-2018), ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ.
* ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ (1937-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರ. 
* '''ರೈಸ್ ಖಾನ್''' (1939-2017), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ( ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ) ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ (ಜನನ 1940). ಆಸ್ಕರನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
* ಬೇಗಂ ನಿಲೋಫರ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1940 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 2010 ರ ದಶಕ), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವರು.
* ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ (1946-2014), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ. ಅವರ ಮಗ ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಮತ್ತು ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ ಅವರ ಗುರು. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆ ಮತ್ತು ವಿ.ಆರ್.ಆಠವಲೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ಗಿರೀಶ್ ವಝಲ್ವಾರ್ (ಜ. 1947), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಸ್ವಾಮಿ (ಜ. 1940), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಸ್ವಾಮಿ ವಲ್ಲಭದಾಸರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.
* ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ (ಜನನ 1940 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ ಅವರ ಅತ್ತಿಗೆ.
* ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ (1952-2001), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ನಂತರ ನಟರಾದರು.
* '''ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್''' (ಜನನ 1956), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ , ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಖಲೀಫಾ.
* ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1956), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ತಬಲಾ ಮತ್ತು ತಾಳವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರೂ ಹೌದು.
* ಜತಿನ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಲಲಿತ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ಲಲಿತ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಜತಿನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ (ಜ. 1957), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಶಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಮಗ, ಪಿಟೀಲು ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಇವರು, ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್ , ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್-ಪ್ಯಾರೆಲಾಲ್ , ರಾಜೇಶ್ ರೋಷನ್ ಮತ್ತು ಅನು ಮಲಿಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
* ಮಧುಪ್ ಮುದ್ಗಲ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿನಯ್ ಚಂದ್ರ ಮೌದ್ಗಲ್ಯ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ ಅವರು ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವ ಅವರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು .
* ಅರವಿಂದ್ ಥಟ್ಟೆ (ಜನನ 1958), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್ (ಜ. 1959), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗಾರ್ಗೀ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ದತ್ತಾ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಟ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ (ಜನನ 1960 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಶಾರಂಗ್ ದೇವ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1963), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
* ದುರ್ಗಾ ಜಸ್ರಾಜ್ (ಜನನ 1964), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ. ರೂಪದರ್ಶಿ, ನಟಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
* ಕಲಾ ರಾಮನಾಥ್ (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಪಿಟೀಲು ಪ್ರವೀಣ . ಎನ್. ರಾಜಂ ಮತ್ತು ಟಿ.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಸೊಸೆ .
* ಲೋಕೇಶ್ ಆನಂದ್ (ಜ. 1978), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಶೆಹನಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ಶ್ವೇತಾ ಝವೇರಿ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಸುಮನ್ ಘೋಷ್ (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಹೇಮಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ (ಜ. 1968), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್ (ಜ. 1969), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಶಿಷ್ಯೆ. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು.
* ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 1971), ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗೌತಮ್ ಕಾಳೆ (ಜನನ 1970 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿಶ್ವನಾಥ್ ರಾವ್ ರಿಂಗೆ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ದಿಲೀಪ್ ಗವಯ್ಯ (ಜನನ 1978), ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಚಂದ್ರ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==

=== 21 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಮತ್ತು ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಅಂಜಲಿ ಜೋಗ್ಲೇಕರ್-ಪೋಂಕ್ಶೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತೆ.
* ಸಪ್ತರ್ಷಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾದ ಅಸದ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1982).
* ಶಹರಾಜ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1980), ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಅಮಿತ್ ಆರ್ಯ (ಜನನ 1980 ರ ದಶಕ), ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ, ಹೇಮಾಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ, ಟ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅದ್ವೈತ್ ಜೋಶಿ (ಜ. 1980), ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಂಕಿತಾ ಜೋಶಿ (ಜ. 1988), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ .
* ಅಲಿ ಸುಂದರ್‌ಜಿ (ಜನನ 1988), ರಟ್ಟನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ .
* ಆರ್ಶಿನ್ ಕರಂಡೆ (ಜ. 1992), ವಾಸು ಸುಂದರರಾಜ್, ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ, ಅಮಿತ್ ಕಾವ್ತೇಕರ್ ಮತ್ತು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಆದಿತ್ಯ ಶಾ (ಜ. 1993), ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ ಮತ್ತು ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಕ್ಷತ್ ಪಾರಿಖ್ (ಜನನ 1990 ರ ದಶಕ), ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ . ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಸ್ವರ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 2000), ಪಂಡಿತ್ ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಮಗ , ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಜಾನ್ ಖಾನ್ (ಜ. 2000), ಅಸದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಗಾಯನ ಘರಾನಾಗಳು]]

{{ಚುಟುಕು}}</text>
      <sha1>n8280zm4j80tbgtwf5eo9n7vix16gpq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371399</id>
      <parentid>1371398</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:08:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <comment>ಚಿತ್ರ ಅಳವಡಿಕೆ</comment>
      <origin>1371399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43478" sha1="t2skcjm3kyyjje5ll6k10ypppct4hyu" xml:space="preserve">[[File:Pt. Jasraj at a concert in Hyderabad, with this disciples.jpg|thumb|400px|Singer [[Pandit Jasraj]] accompanied by his students (2017).]]
'''ಮೇವಾತೀ ಘರಾನಾ''' ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉಗಮವಾದ ಒಂದು [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]]ದ [[ಘರಾನಾ]]. [[ಉಸ್ತಾದ್ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ಈ ''ಘರಾನಾ''ದ ಅಧುನಿಕ ಕುಲಾಧಿಪತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್]] ಈ ಘರಾನಾದ ಸದ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮೇವಾತಿ '''ಘರಾನಾ''' ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ . ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ವಂಶಾವಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಈ ಘರಾನಾವನ್ನು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೋಳ್ಕರ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಸಹೋದರರಾದ ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಬೀಂಕರ್) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು .  ಈ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯರು ಅರ್ಧ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ . 

ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಶೈಲಿಗಳು, ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ, ಘರಾನಾವು ಖಂಡರ್‌ಬನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.  ಪಂ. ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರು ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಘರಾನಾವು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು . 

== ಇತಿಹಾಸ ==
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಘರಾನಾದ ಕಾರಂಜಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಅವರು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಘರಾನಾ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಕಾ ಘರಾನಾ) ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು . 

=== ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ದೆಹಲಿ , ಜೈಪುರ ಮತ್ತು ಇಂದೋರ್ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಮೇವಾತ್ ( ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮೇವಾರ್ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ. 

=== ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ===
ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್, ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್, ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು.  ನತ್ತುಲಾಲ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೋದರಳಿಯ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು, ಅವರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.  ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದರು , ಅವರ ತಂದೆ ಮಂಗ್ಲು ಖಾನ್  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್ (ಉದಾ. ವಿಸ್ತೃತ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯ) ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.  ಮೋತಿರಾಮ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರಾದ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು. ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ತಮ್ಮ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತರಬೇತಿಯಾದ ತಬಲಾ ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಜಸ್ರಾಜ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಬೇಗಂ ಅಖ್ತರ್ ಅವರ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು ಆದರೆ ನಂತರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಓಂಕಾರನಾಥ್ ಠಾಕೂರ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಪ್ರಣಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಭಕ್ತಿ, ಲಯಬದ್ಧ-ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೇವಾಟಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು .

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಮೂರು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದರು; ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಬಾಜ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಗಾಯಕಿ .

ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಹದ್ದು-ಹಸು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ್ವಿವಾಹದ ಮೂಲಕ, ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಖಯಾಲ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಮೇವಾತಿ ಗಯಾಕಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು .

ಲಕ್ನೋದ ಶಕ್ಕರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್, ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು.  ಅವರ ಮಗ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಹದ್ದು ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ, ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾನಾ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ &quot;ತಾನ್ ಬಾಜಿ&quot; ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಂತತಿ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ನತ್ತು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ,  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮಹಾರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಭೋಪಾಲ್‌ನ ರೇವಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. [ 16 ]  ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್  ಸಂಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೋಪಾಲ್ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. 

==== ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ====
ಸಂಗೀತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಅರಸಿ, ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದರು, ಮೊದಲು ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು . 

ಈ ವಲಸೆಗಳು ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಘರಾನಾವನ್ನು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ವಂಶಾವಳಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಗುಂಪುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

== ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಂಶಾವಳಿ ==

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಕೆಳಗಿನ ವಿವರಣೆಯು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಒದಗಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಖಾತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. 
The below illustration is based on the historical account provided by Siraj Khan.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nadkarni |first1=Mohan |title=The Great Masters: profiles in Hindustani classical vocal music |date=1999 |publisher=HarperCollins Publishers India |location=India |page=38}}&lt;/ref&gt;
{{Tree chart/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{Tree chart| | | | | | |DHRUP|DHRUP=''ಖಂಡರ್‍ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ದ್ರುಪದ್ ಪದ್ಧತಿ''}}
{{Tree chart| | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | | | |DADAT|DADAT=ದಾದ ತಿಕ್ಕಡ್&lt;br /&gt;of [[ಆಗ್ರಾ]]&lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAZIR| |IMAMK|WAZIR=ವಾಜಿರ್ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)
            |IMAMK=ಇಮಾಂ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAHID| |GHAGG| |MUNAV|GHAGG='''[[ಘಗ್ಗೆ ನಾಜಿರ್ ಖಾನ್]]''' &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |WAHID=[[ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ವೀಣಾ ವಾದಕ)|''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''']] &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |MUNAV=[[Mewati Gharana|ಮುನಾವರ್ ಖಾನ್]] &lt;br /&gt;(ಮಗ)}}

{{Tree chart/end}}

=== ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಬೇರುಗಳ ದೃಶ್ಯ ನಿರೂಪಣೆ. 
{{familytree/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{familytree| | | | | | | | |GWALI| |DELHI| |KHAND| |KIRAN| |DAGAR|GWALI=[[ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ|''ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DELHI=[[Qawwal Bacchon gharana|''ಖವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KHAND=[[Dhrupad#Gharanas and style|''ಖಂಡರ್ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KIRAN=[[ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ|''ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DAGAR=[[Dagar gharana|''ದಾಗರ್ ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | |}}
{{familytree| | | | | | | | |HADDU| | |:| | | |:| | |SADIQ| |BEHRA|HADDU=[[Haddu Khan|ಹಡ್ಡು ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಗ್ವಾಲಿಯರ್)]]
            |SADIQ=[[Kirana gharana|ಸಾದಿಕ್ ಆಲಿ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಕಿರಾಣ)]]
            |BEHRA=[[Dagar gharana|ಬೆಹ್ರಾಂ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ದಾಗರ್ ಬಾನಿ)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| |}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |BADEM| | |:| | | |L|~|V|~|J|DAUGH=[[Haddu Khan|(Daughter)]]
            |BADEM=[[Bade Mohammed Khan|Bade Mohammed&lt;br /&gt;Khan (Rewa)]]}}
{{familytree| | | | | | | | |CHOTE| | |:| | | |:| | | | |BANDE|CHOTE=[[Chote Mohammed Khan|Chote Mohammed&lt;br /&gt;Khan (son)]]
            |BANDE=[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;(beenkar)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |WARIS| |IMAMK| | | | |:|WARIS=[[Waris Ali Khan|Waris Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |IMAMK=[[Imam Khan (musician)|Imam Khan]]&lt;br /&gt;([[Dhrupad]]iya)
            |MURAD=[[Murad Ali Khan|Murad Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUNNA=[[Munnawar Ali Khan|Munnawar Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |KUTUB=[[Kutub Ali Khan|Kutub Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUBAR=Mubarak Ali Khan&lt;br /&gt;(son, Jaipur Court)}}
{{familytree| | | | | | | | | |L|~|V|~|J| | | |:| | | | | |:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |:|F|~|~|~|~|A|~|~|~|~|7|:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |D|J| | | | | | | | | |L|C|}}
{{familytree| | | | | | | | | | |GHAGG| | | | | | | | | |WAHID| | | | |WAHID=[[#Utd. Wahid Khan|'''Wahid&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;beenkar)]]
            |GHAGG=[[#Utd. Ghagge Nazir Khan|'''Ghagge Nazir&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;vocalist)]]}}
{{familytree| | | | | |,|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|.|,|-|-|v|-|-|+|-|-|v|-|-|v|-|-|.|}}
{{familytree|MIXED| |CHIMA| |NATTH| |MUNAW| |!|!| |BEGUM| |!| |MAJID| |!| |LATIF|MIXED=''[[Qawwal Bacchon gharana|Qawwal Bacchon]] &amp;&lt;br /&gt;[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |CHIMA=[[Pandit Chimanlal|Pandit&lt;br /&gt;Chimanlal]]
            |NATTH=[[Pandit Natthulal|Pandit&lt;br /&gt;Natthulal]]
            |MUNAW=[[Munavvar Khan|Munavvar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MAJID=[[Majid Khan (beenkar)|Majid&lt;br /&gt;Khan]]
            |LATIF=[[Latif Khan (beenkar)|Latif&lt;br /&gt;Khan]]
            |BEGUM=[[Rais Khan|Begum&lt;br /&gt;Hasibanbai]]}}
{{familytree| |:| | | | | | | |!| | | |`|-|-|+|'| | |!| |HAMID| |!| |SADDA| |!| |HAMID=[[Hamid Khan (beenkar)|Hamid&lt;br /&gt;Khan]]
            |SADDA=[[Saddan Khan|Saddan&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree|RAJAB| | | | | |MOTIR| | | | |QADIR| | |!| | | | | |!| | | | | |!| |RAJAB=[[Rajab Ali Khan|Rajab Ali&lt;br /&gt;Khan]]
            |MOTIR=[[Pandit Motiram|Pandit&lt;br /&gt;Motiram]]
            |QADIR=Ghulam Qadir&lt;br /&gt;Khan}}
{{familytree| |`|-|-|.|,|-|-|-|^|-|.| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |`|(| | | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |JYOTI| | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | |SHAFI| | | | |!|JYOTI=[[Pandit Jyotiram|Pandit&lt;br /&gt;Jyotiram]]
            |SHAFI=[[Mohammed Shafi|Mohammed&lt;br /&gt;Shafi]]}}
{{familytree|AGRAG| | |!| | | | | |!| | | |JAIWA| |MOHAM| | | | | | | | | |KANIZ|AGRAG=''[[Agra gharana|Agra Gharana&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |JAIWA=[[Jaiwant Singhji Waghela|Jaiwant Singhji&lt;br /&gt;Waghela]]
            |KANIZ=[[Rais Khan|Begum Kaniz&lt;br /&gt;Fatima]]
            |MOHAM=[[Rais Khan|Mohammed&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree| |:| | | |)|-|v|-|-|-|+|-|-|-|-|(| | | |!| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree|ABDUL| | |!| |!| | |MANIR| | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | |:|ABDUL=[[Abdul Kadar Khan|Abdul Kadar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MANIR=[[Pandit Maniram|Pandit&lt;br /&gt;Maniram]]}}
{{familytree| |`|-|v|-|'| |!| | | |:| | | |PRATA| | |!| | | | | | | | | | | |:|PRATA=[[Pandit Pratap Narayan|Pandit&lt;br /&gt;Pratap Narayan]]}}
{{familytree| | |PURAN| |JASRA| | |:| | | | |:| | |RAISK| | | | | | | | | | |:|PURAN=[[Pandit Puranchandra|Pandit&lt;br /&gt;Puranchandra]]
            |JASRA=[[Pandit Jasraj|Pandit&lt;br /&gt;Jasraj]]
            |RAISK=[[Rais Khan|Rais Khan&lt;br /&gt;(sitarist)]]}}
{{familytree| | | | | | | |:| | | |:| | | | |:| | | |:| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree/end}}
== ಅವಲೋಕನ ==

=== ಸೌಂದರ್ಯದ ವಿಧಾನಗಳು ===
ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಯಾಕಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ , ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಭಾವ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ( ಬಂದಿಶ್ ) ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.  ಗಯಾಕಿ ಸರ್ಗಮ್ ಮತ್ತು ತಿಹೈಗಳ ಗಣನೀಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .  ಕಚ್ಚಾ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ತಾನ್‌ನ ವಿಧಾನವು ಮರಣದಂಡನೆಯಲ್ಲಿ ಪಟಿಯಾಲ ಗಯಾಕಿ ಮತ್ತು ಟಪ್ಪಾ ಗಯಾಕಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಗಯಾಕಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ .

ಗಯಾಕಿಯ ಮೀಂಡ್ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕತೆಗಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 

==== ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ====
&quot;ಶುದ್ಧ ವಾಣಿ&quot; (ಶುದ್ಧ ಧ್ವನಿ), &quot;ಶುದ್ಧ ಮುದ್ರೆ&quot; (ಶುದ್ಧ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ), ಮತ್ತು &quot;ಶುದ್ಧ ಸುರ್&quot; (ಶುದ್ಧ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು) ಆಧರಿಸಿ ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಗತ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

==== ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳು ====
ಸೂಫಿಯಾನಾ ಮೌಸಿಕಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೂಲಕ , ಮೇವಾತಿ ಗಯಾಕಿ ಆಸ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಂ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಸ್ಮಾಯಿಲಿಸಂ ) ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗೀತದ ವ್ಯಾಕರಣ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸುಮಧುರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಅಂಶಗಳಾಗಿಯೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ  ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 

ಕೆಲವು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ದಶಾವತಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಆಗಾ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಇಮಾಮ್ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹತ್ತನೇ ಅವತಾರ ಎಂದು ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತವೆ . &lt;sup&gt;[ ''ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt; &quot;ಓಂ ಶ್ರೀ ಅನಂತ ಹರಿ ನಾರಾಯಣ್&quot; ಎಂಬ ಪದ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಲಾಪಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಕರಣ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . [ &lt;sup&gt;ಉಲ್ಲೇಖದ ''ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt;

=== ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಸಾಮಗ್ರಿ ===

==== ರಾಗಗಳು ====
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ:

* ರಾಗ ಜೈವಂತಿ ತೋಡಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ ಅಹಿರ್ ಭೈರವ್ ಮತ್ತು ತೋಡಿ ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜೈವಂತ್ ಸಾರಂಗ್: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ ಜೈಜೈವಂತಿ ಮತ್ತು ಸಾರಂಗ್ ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜ್ಞಾನಕಾಳಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ ರಚಿಸಿದ ರಾಗ ಗೋರಖ್ ಕಲ್ಯಾಣ್‌ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ .
* ರಾಗ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ಬಗ್ಕೌನ್ಸ್: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ದಿನ್ ಕಿ ಪುರಿಯಾ
* ರಾಗ ಖಮಾಜ್ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ವಂಶದಿಂದ .
* ರಾಗ ಭವಾನಿ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ವಂಶಾವಳಿಯಿಂದ .
* ರಾಗ ಆಸಾ ಮಂದ್
* ರಾಗ ನಾಟ್ ನಾರಾಯಣಿ 
* ನವರಸ ರಾಗ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ನಾಗಧ್ವನಿ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ಅಬಿರಿ ತೋಡಿ

==== ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತ ====
ಘರಾನಾದ ಕೀರ್ತಂಕರ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಜಸ್ರಾಜ್, ಮಥುರಾ ಮತ್ತು ಬೃಂದಾವನದ ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅನೇಕ ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದೆ. 

== ಘಾತಾಂಕಗಳು ==

=== 19 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* '''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1830 - 1928) ಅಲ್ವಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್‌ಬಾನಿ ಧ್ರುವದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್‌ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್ ( ಕಿರಾನಾ ಮತ್ತು ದಗರ್‌ಬಾನಿ ) ಅವರಿಂದ ರುದ್ರ ವೀಣೆಯನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಇಂದೋರ್ ರಾಜ್ಯದ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರ ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಲತೀಫ್, ಮಜೀದ್, ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಮತ್ತು ಹಮೀದ್ ನಂತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* &quot; '''ಘಗ್ಗೆ&quot; ನಜೀರ್ ಖಾನ್''' (c. 1835 - c. 1905) ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ದ್ರುಪದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಘರಾನಾ) ಅವರಿಂದ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಜೋಧಪುರ , ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಭೋಪಾಲ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಪಂಡಿತ್ ನತ್ಹುಲಾಲ್, ಪಂಡಿತ್ ಚಿಮ್ಮನ್ಲಾಲ್, ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ (ಸಹೋದರ) ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸಿದರು.
* ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850-ಸುಮಾರು 1890), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1920 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* '''ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1860 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ (ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ) ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-1935), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಹೋಳ್ಕರ್ ರಾಜವಂಶಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಂತರ ಬಂದರು .
* ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿ (ಸುಮಾರು 1880-ಸುಮಾರು 1950), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ, ರಾಯಿಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಅಜ್ಜಿ.
* ಸದ್ದಾನ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1890-1940 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೂರನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ (1889-1934), ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಮೋತಿರಾಮ್, ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ (1899-1944), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ . ಪುರಂಚಂದ್ ಅವರ ತಂದೆ.

=== 20 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ವಘೇಲಾ (1904-1980), ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್, ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1900-1967), ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿಯವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಂದೆ . 
* '''ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್''' (1910-1985), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತೆ. ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರ. ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ, ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ತಂದೆ.
* '''ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್''' (1914-2002), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಕಿರಿಯ ಮಗ, ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಹಮೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1918-2000), ಕಿರಿಯ ಮಗ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಸಿತಾರ್ ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* '''ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್''' (1918-2002), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಫಿ (1925-1979), ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ, ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರ ಮಾವ .
* ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ (1924-2018), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ನೀರಜ್ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ್ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಗ ಅಕ್ಷತ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಂದ್ರ (1929-1991), ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಆಗ್ರಾ ಘರಾನಾದ ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಅಬ್ದುಲ್ ಕದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು . 
* '''ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್''' (1930-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಹೋದರರಾದ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ವಾಘೇಲಾ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ (1934-2018), ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ.
* ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ (1937-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರ. 
* '''ರೈಸ್ ಖಾನ್''' (1939-2017), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ( ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ) ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ (ಜನನ 1940). ಆಸ್ಕರನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
* ಬೇಗಂ ನಿಲೋಫರ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1940 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 2010 ರ ದಶಕ), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವರು.
* ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ (1946-2014), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ. ಅವರ ಮಗ ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಮತ್ತು ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ ಅವರ ಗುರು. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆ ಮತ್ತು ವಿ.ಆರ್.ಆಠವಲೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ಗಿರೀಶ್ ವಝಲ್ವಾರ್ (ಜ. 1947), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಸ್ವಾಮಿ (ಜ. 1940), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಸ್ವಾಮಿ ವಲ್ಲಭದಾಸರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.
* ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ (ಜನನ 1940 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ ಅವರ ಅತ್ತಿಗೆ.
* ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ (1952-2001), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ನಂತರ ನಟರಾದರು.
* '''ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್''' (ಜನನ 1956), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ , ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಖಲೀಫಾ.
* ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1956), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ತಬಲಾ ಮತ್ತು ತಾಳವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರೂ ಹೌದು.
* ಜತಿನ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಲಲಿತ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ಲಲಿತ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಜತಿನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ (ಜ. 1957), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಶಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಮಗ, ಪಿಟೀಲು ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಇವರು, ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್ , ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್-ಪ್ಯಾರೆಲಾಲ್ , ರಾಜೇಶ್ ರೋಷನ್ ಮತ್ತು ಅನು ಮಲಿಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
* ಮಧುಪ್ ಮುದ್ಗಲ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿನಯ್ ಚಂದ್ರ ಮೌದ್ಗಲ್ಯ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ ಅವರು ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವ ಅವರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು .
* ಅರವಿಂದ್ ಥಟ್ಟೆ (ಜನನ 1958), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್ (ಜ. 1959), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗಾರ್ಗೀ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ದತ್ತಾ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಟ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ (ಜನನ 1960 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಶಾರಂಗ್ ದೇವ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1963), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
* ದುರ್ಗಾ ಜಸ್ರಾಜ್ (ಜನನ 1964), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ. ರೂಪದರ್ಶಿ, ನಟಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
* ಕಲಾ ರಾಮನಾಥ್ (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಪಿಟೀಲು ಪ್ರವೀಣ . ಎನ್. ರಾಜಂ ಮತ್ತು ಟಿ.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಸೊಸೆ .
* ಲೋಕೇಶ್ ಆನಂದ್ (ಜ. 1978), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಶೆಹನಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ಶ್ವೇತಾ ಝವೇರಿ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಸುಮನ್ ಘೋಷ್ (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಹೇಮಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ (ಜ. 1968), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್ (ಜ. 1969), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಶಿಷ್ಯೆ. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು.
* ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 1971), ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗೌತಮ್ ಕಾಳೆ (ಜನನ 1970 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿಶ್ವನಾಥ್ ರಾವ್ ರಿಂಗೆ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ದಿಲೀಪ್ ಗವಯ್ಯ (ಜನನ 1978), ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಚಂದ್ರ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==

=== 21 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಮತ್ತು ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಅಂಜಲಿ ಜೋಗ್ಲೇಕರ್-ಪೋಂಕ್ಶೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತೆ.
* ಸಪ್ತರ್ಷಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾದ ಅಸದ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1982).
* ಶಹರಾಜ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1980), ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಅಮಿತ್ ಆರ್ಯ (ಜನನ 1980 ರ ದಶಕ), ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ, ಹೇಮಾಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ, ಟ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅದ್ವೈತ್ ಜೋಶಿ (ಜ. 1980), ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಂಕಿತಾ ಜೋಶಿ (ಜ. 1988), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ .
* ಅಲಿ ಸುಂದರ್‌ಜಿ (ಜನನ 1988), ರಟ್ಟನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ .
* ಆರ್ಶಿನ್ ಕರಂಡೆ (ಜ. 1992), ವಾಸು ಸುಂದರರಾಜ್, ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ, ಅಮಿತ್ ಕಾವ್ತೇಕರ್ ಮತ್ತು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಆದಿತ್ಯ ಶಾ (ಜ. 1993), ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ ಮತ್ತು ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಕ್ಷತ್ ಪಾರಿಖ್ (ಜನನ 1990 ರ ದಶಕ), ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ . ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಸ್ವರ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 2000), ಪಂಡಿತ್ ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಮಗ , ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಜಾನ್ ಖಾನ್ (ಜ. 2000), ಅಸದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಗಾಯನ ಘರಾನಾಗಳು]]</text>
      <sha1>t2skcjm3kyyjje5ll6k10ypppct4hyu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371400</id>
      <parentid>1371399</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:16:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಇತಿಹಾಸ */ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ</comment>
      <origin>1371400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43585" sha1="g3m9txv23v4bkgkpephw3n0hppwyu39" xml:space="preserve">[[File:Pt. Jasraj at a concert in Hyderabad, with this disciples.jpg|thumb|400px|Singer [[Pandit Jasraj]] accompanied by his students (2017).]]
'''ಮೇವಾತೀ ಘರಾನಾ''' ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉಗಮವಾದ ಒಂದು [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]]ದ [[ಘರಾನಾ]]. [[ಉಸ್ತಾದ್ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ಈ ''ಘರಾನಾ''ದ ಅಧುನಿಕ ಕುಲಾಧಿಪತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್]] ಈ ಘರಾನಾದ ಸದ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮೇವಾತಿ '''ಘರಾನಾ''' ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ . ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ವಂಶಾವಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಈ ಘರಾನಾವನ್ನು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೋಳ್ಕರ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಸಹೋದರರಾದ ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಬೀಂಕರ್) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು .  ಈ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯರು ಅರ್ಧ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ . 

ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಶೈಲಿಗಳು, ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ, ಘರಾನಾವು ಖಂಡರ್‌ಬನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.  ಪಂ. ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರು ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಘರಾನಾವು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು . 

== ಇತಿಹಾಸ ==
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಘರಾನಾದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಅವರು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಘರಾನಾ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಕಾ ಘರಾನಾ) ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು . 

===ಹೆಸರಿನ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು [[ದೆಹಲಿ]] , [[ಜೈಪುರ]] ಮತ್ತು [[ಇಂದೋರ್]] ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಮೇವಾತ್ ( ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮೇವಾರ್ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ. 

=== ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ===
[[ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್, ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್, ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು.  ನತ್ತುಲಾಲ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೋದರಳಿಯ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು, ಅವರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.  ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದರು , ಅವರ ತಂದೆ ಮಂಗ್ಲು ಖಾನ್  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು [[ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್]] (ಉದಾ. ವಿಸ್ತೃತ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯ) ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.  ಮೋತಿರಾಮ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರಾದ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು. ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ತಮ್ಮ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತರಬೇತಿಯಾದ ತಬಲಾ ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು.[[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್|ಜಸ್ರಾಜ್]] ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು [[ಬೇಗಂ ಅಖ್ತರ್]] ಅವರ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು ಆದರೆ ನಂತರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. [[ಓಂಕಾರನಾಥ್ ಠಾಕೂರ್]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಶೈಲಿವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಭಕ್ತಿ, ಲಯಬದ್ಧ-ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೇವಾಟಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು .

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಮೂರು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದರು; ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಬಾಜ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಗಾಯಕಿ .

ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಹದ್ದು-ಹಸು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ್ವಿವಾಹದ ಮೂಲಕ, ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಖಯಾಲ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಮೇವಾತಿ ಗಾಯಕಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು .

ಲಕ್ನೋದ ಶಕ್ಕರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್, ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಅನುಸರಿಸಿದರು.  ಅವರ ಮಗ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಹದ್ದು ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ, ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾನಾ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ &quot;ತಾನ್ ಬಾಜಿ&quot; ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಂತತಿ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ನತ್ತು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ,  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮಹಾರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ [[ಭೊಪಾಲ್|ಭೋಪಾಲ್‌ನ]] ರೇವಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. [ 16 ]  ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್  ಸಂಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೋಪಾಲ್ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. 

==== ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ====
ಸಂಗೀತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಅರಸಿ, ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದರು, ಮೊದಲು ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು . 

ಈ ವಲಸೆಗಳು ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಘರಾನಾವನ್ನು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ವಂಶಾವಳಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಗುಂಪುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

== ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಂಶಾವಳಿ ==

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಕೆಳಗಿನ ವಿವರಣೆಯು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಒದಗಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಖಾತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. 
The below illustration is based on the historical account provided by Siraj Khan.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nadkarni |first1=Mohan |title=The Great Masters: profiles in Hindustani classical vocal music |date=1999 |publisher=HarperCollins Publishers India |location=India |page=38}}&lt;/ref&gt;
{{Tree chart/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{Tree chart| | | | | | |DHRUP|DHRUP=''ಖಂಡರ್‍ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ದ್ರುಪದ್ ಪದ್ಧತಿ''}}
{{Tree chart| | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | | | |DADAT|DADAT=ದಾದ ತಿಕ್ಕಡ್&lt;br /&gt;of [[ಆಗ್ರಾ]]&lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAZIR| |IMAMK|WAZIR=ವಾಜಿರ್ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)
            |IMAMK=ಇಮಾಂ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAHID| |GHAGG| |MUNAV|GHAGG='''[[ಘಗ್ಗೆ ನಾಜಿರ್ ಖಾನ್]]''' &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |WAHID=[[ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ವೀಣಾ ವಾದಕ)|''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''']] &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |MUNAV=[[Mewati Gharana|ಮುನಾವರ್ ಖಾನ್]] &lt;br /&gt;(ಮಗ)}}

{{Tree chart/end}}

=== ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಬೇರುಗಳ ದೃಶ್ಯ ನಿರೂಪಣೆ. 
{{familytree/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{familytree| | | | | | | | |GWALI| |DELHI| |KHAND| |KIRAN| |DAGAR|GWALI=[[ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ|''ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DELHI=[[Qawwal Bacchon gharana|''ಖವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KHAND=[[Dhrupad#Gharanas and style|''ಖಂಡರ್ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KIRAN=[[ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ|''ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DAGAR=[[Dagar gharana|''ದಾಗರ್ ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | |}}
{{familytree| | | | | | | | |HADDU| | |:| | | |:| | |SADIQ| |BEHRA|HADDU=[[Haddu Khan|ಹಡ್ಡು ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಗ್ವಾಲಿಯರ್)]]
            |SADIQ=[[Kirana gharana|ಸಾದಿಕ್ ಆಲಿ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಕಿರಾಣ)]]
            |BEHRA=[[Dagar gharana|ಬೆಹ್ರಾಂ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ದಾಗರ್ ಬಾನಿ)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| |}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |BADEM| | |:| | | |L|~|V|~|J|DAUGH=[[Haddu Khan|(Daughter)]]
            |BADEM=[[Bade Mohammed Khan|Bade Mohammed&lt;br /&gt;Khan (Rewa)]]}}
{{familytree| | | | | | | | |CHOTE| | |:| | | |:| | | | |BANDE|CHOTE=[[Chote Mohammed Khan|Chote Mohammed&lt;br /&gt;Khan (son)]]
            |BANDE=[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;(beenkar)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |WARIS| |IMAMK| | | | |:|WARIS=[[Waris Ali Khan|Waris Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |IMAMK=[[Imam Khan (musician)|Imam Khan]]&lt;br /&gt;([[Dhrupad]]iya)
            |MURAD=[[Murad Ali Khan|Murad Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUNNA=[[Munnawar Ali Khan|Munnawar Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |KUTUB=[[Kutub Ali Khan|Kutub Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUBAR=Mubarak Ali Khan&lt;br /&gt;(son, Jaipur Court)}}
{{familytree| | | | | | | | | |L|~|V|~|J| | | |:| | | | | |:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |:|F|~|~|~|~|A|~|~|~|~|7|:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |D|J| | | | | | | | | |L|C|}}
{{familytree| | | | | | | | | | |GHAGG| | | | | | | | | |WAHID| | | | |WAHID=[[#Utd. Wahid Khan|'''Wahid&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;beenkar)]]
            |GHAGG=[[#Utd. Ghagge Nazir Khan|'''Ghagge Nazir&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;vocalist)]]}}
{{familytree| | | | | |,|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|.|,|-|-|v|-|-|+|-|-|v|-|-|v|-|-|.|}}
{{familytree|MIXED| |CHIMA| |NATTH| |MUNAW| |!|!| |BEGUM| |!| |MAJID| |!| |LATIF|MIXED=''[[Qawwal Bacchon gharana|Qawwal Bacchon]] &amp;&lt;br /&gt;[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |CHIMA=[[Pandit Chimanlal|Pandit&lt;br /&gt;Chimanlal]]
            |NATTH=[[Pandit Natthulal|Pandit&lt;br /&gt;Natthulal]]
            |MUNAW=[[Munavvar Khan|Munavvar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MAJID=[[Majid Khan (beenkar)|Majid&lt;br /&gt;Khan]]
            |LATIF=[[Latif Khan (beenkar)|Latif&lt;br /&gt;Khan]]
            |BEGUM=[[Rais Khan|Begum&lt;br /&gt;Hasibanbai]]}}
{{familytree| |:| | | | | | | |!| | | |`|-|-|+|'| | |!| |HAMID| |!| |SADDA| |!| |HAMID=[[Hamid Khan (beenkar)|Hamid&lt;br /&gt;Khan]]
            |SADDA=[[Saddan Khan|Saddan&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree|RAJAB| | | | | |MOTIR| | | | |QADIR| | |!| | | | | |!| | | | | |!| |RAJAB=[[Rajab Ali Khan|Rajab Ali&lt;br /&gt;Khan]]
            |MOTIR=[[Pandit Motiram|Pandit&lt;br /&gt;Motiram]]
            |QADIR=Ghulam Qadir&lt;br /&gt;Khan}}
{{familytree| |`|-|-|.|,|-|-|-|^|-|.| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |`|(| | | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |JYOTI| | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | |SHAFI| | | | |!|JYOTI=[[Pandit Jyotiram|Pandit&lt;br /&gt;Jyotiram]]
            |SHAFI=[[Mohammed Shafi|Mohammed&lt;br /&gt;Shafi]]}}
{{familytree|AGRAG| | |!| | | | | |!| | | |JAIWA| |MOHAM| | | | | | | | | |KANIZ|AGRAG=''[[Agra gharana|Agra Gharana&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |JAIWA=[[Jaiwant Singhji Waghela|Jaiwant Singhji&lt;br /&gt;Waghela]]
            |KANIZ=[[Rais Khan|Begum Kaniz&lt;br /&gt;Fatima]]
            |MOHAM=[[Rais Khan|Mohammed&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree| |:| | | |)|-|v|-|-|-|+|-|-|-|-|(| | | |!| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree|ABDUL| | |!| |!| | |MANIR| | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | |:|ABDUL=[[Abdul Kadar Khan|Abdul Kadar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MANIR=[[Pandit Maniram|Pandit&lt;br /&gt;Maniram]]}}
{{familytree| |`|-|v|-|'| |!| | | |:| | | |PRATA| | |!| | | | | | | | | | | |:|PRATA=[[Pandit Pratap Narayan|Pandit&lt;br /&gt;Pratap Narayan]]}}
{{familytree| | |PURAN| |JASRA| | |:| | | | |:| | |RAISK| | | | | | | | | | |:|PURAN=[[Pandit Puranchandra|Pandit&lt;br /&gt;Puranchandra]]
            |JASRA=[[Pandit Jasraj|Pandit&lt;br /&gt;Jasraj]]
            |RAISK=[[Rais Khan|Rais Khan&lt;br /&gt;(sitarist)]]}}
{{familytree| | | | | | | |:| | | |:| | | | |:| | | |:| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree/end}}
== ಅವಲೋಕನ ==

=== ಸೌಂದರ್ಯದ ವಿಧಾನಗಳು ===
ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಯಾಕಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ , ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಭಾವ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ( ಬಂದಿಶ್ ) ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.  ಗಯಾಕಿ ಸರ್ಗಮ್ ಮತ್ತು ತಿಹೈಗಳ ಗಣನೀಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .  ಕಚ್ಚಾ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ತಾನ್‌ನ ವಿಧಾನವು ಮರಣದಂಡನೆಯಲ್ಲಿ ಪಟಿಯಾಲ ಗಯಾಕಿ ಮತ್ತು ಟಪ್ಪಾ ಗಯಾಕಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಗಯಾಕಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ .

ಗಯಾಕಿಯ ಮೀಂಡ್ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕತೆಗಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 

==== ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ====
&quot;ಶುದ್ಧ ವಾಣಿ&quot; (ಶುದ್ಧ ಧ್ವನಿ), &quot;ಶುದ್ಧ ಮುದ್ರೆ&quot; (ಶುದ್ಧ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ), ಮತ್ತು &quot;ಶುದ್ಧ ಸುರ್&quot; (ಶುದ್ಧ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು) ಆಧರಿಸಿ ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಗತ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

==== ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳು ====
ಸೂಫಿಯಾನಾ ಮೌಸಿಕಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೂಲಕ , ಮೇವಾತಿ ಗಯಾಕಿ ಆಸ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಂ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಸ್ಮಾಯಿಲಿಸಂ ) ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗೀತದ ವ್ಯಾಕರಣ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸುಮಧುರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಅಂಶಗಳಾಗಿಯೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ  ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 

ಕೆಲವು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ದಶಾವತಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಆಗಾ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಇಮಾಮ್ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹತ್ತನೇ ಅವತಾರ ಎಂದು ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತವೆ . &lt;sup&gt;[ ''ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt; &quot;ಓಂ ಶ್ರೀ ಅನಂತ ಹರಿ ನಾರಾಯಣ್&quot; ಎಂಬ ಪದ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಲಾಪಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಕರಣ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . [ &lt;sup&gt;ಉಲ್ಲೇಖದ ''ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt;

=== ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಸಾಮಗ್ರಿ ===

==== ರಾಗಗಳು ====
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ:

* ರಾಗ ಜೈವಂತಿ ತೋಡಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ ಅಹಿರ್ ಭೈರವ್ ಮತ್ತು ತೋಡಿ ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜೈವಂತ್ ಸಾರಂಗ್: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ ಜೈಜೈವಂತಿ ಮತ್ತು ಸಾರಂಗ್ ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜ್ಞಾನಕಾಳಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ ರಚಿಸಿದ ರಾಗ ಗೋರಖ್ ಕಲ್ಯಾಣ್‌ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ .
* ರಾಗ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ಬಗ್ಕೌನ್ಸ್: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ದಿನ್ ಕಿ ಪುರಿಯಾ
* ರಾಗ ಖಮಾಜ್ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ವಂಶದಿಂದ .
* ರಾಗ ಭವಾನಿ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ವಂಶಾವಳಿಯಿಂದ .
* ರಾಗ ಆಸಾ ಮಂದ್
* ರಾಗ ನಾಟ್ ನಾರಾಯಣಿ 
* ನವರಸ ರಾಗ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ನಾಗಧ್ವನಿ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ಅಬಿರಿ ತೋಡಿ

==== ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತ ====
ಘರಾನಾದ ಕೀರ್ತಂಕರ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಜಸ್ರಾಜ್, ಮಥುರಾ ಮತ್ತು ಬೃಂದಾವನದ ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅನೇಕ ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದೆ. 

== ಘಾತಾಂಕಗಳು ==

=== 19 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* '''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1830 - 1928) ಅಲ್ವಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್‌ಬಾನಿ ಧ್ರುವದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್‌ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್ ( ಕಿರಾನಾ ಮತ್ತು ದಗರ್‌ಬಾನಿ ) ಅವರಿಂದ ರುದ್ರ ವೀಣೆಯನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಇಂದೋರ್ ರಾಜ್ಯದ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರ ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಲತೀಫ್, ಮಜೀದ್, ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಮತ್ತು ಹಮೀದ್ ನಂತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* &quot; '''ಘಗ್ಗೆ&quot; ನಜೀರ್ ಖಾನ್''' (c. 1835 - c. 1905) ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ದ್ರುಪದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಘರಾನಾ) ಅವರಿಂದ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಜೋಧಪುರ , ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಭೋಪಾಲ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಪಂಡಿತ್ ನತ್ಹುಲಾಲ್, ಪಂಡಿತ್ ಚಿಮ್ಮನ್ಲಾಲ್, ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ (ಸಹೋದರ) ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸಿದರು.
* ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850-ಸುಮಾರು 1890), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1920 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* '''ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1860 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ (ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ) ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-1935), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಹೋಳ್ಕರ್ ರಾಜವಂಶಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಂತರ ಬಂದರು .
* ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿ (ಸುಮಾರು 1880-ಸುಮಾರು 1950), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ, ರಾಯಿಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಅಜ್ಜಿ.
* ಸದ್ದಾನ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1890-1940 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೂರನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ (1889-1934), ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಮೋತಿರಾಮ್, ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ (1899-1944), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ . ಪುರಂಚಂದ್ ಅವರ ತಂದೆ.

=== 20 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ವಘೇಲಾ (1904-1980), ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್, ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1900-1967), ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿಯವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಂದೆ . 
* '''ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್''' (1910-1985), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತೆ. ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರ. ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ, ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ತಂದೆ.
* '''ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್''' (1914-2002), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಕಿರಿಯ ಮಗ, ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಹಮೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1918-2000), ಕಿರಿಯ ಮಗ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಸಿತಾರ್ ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* '''ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್''' (1918-2002), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಫಿ (1925-1979), ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ, ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರ ಮಾವ .
* ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ (1924-2018), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ನೀರಜ್ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ್ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಗ ಅಕ್ಷತ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಂದ್ರ (1929-1991), ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಆಗ್ರಾ ಘರಾನಾದ ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಅಬ್ದುಲ್ ಕದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು . 
* '''ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್''' (1930-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಹೋದರರಾದ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ವಾಘೇಲಾ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ (1934-2018), ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ.
* ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ (1937-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರ. 
* '''ರೈಸ್ ಖಾನ್''' (1939-2017), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ( ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ) ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ (ಜನನ 1940). ಆಸ್ಕರನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
* ಬೇಗಂ ನಿಲೋಫರ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1940 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 2010 ರ ದಶಕ), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವರು.
* ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ (1946-2014), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ. ಅವರ ಮಗ ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಮತ್ತು ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ ಅವರ ಗುರು. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆ ಮತ್ತು ವಿ.ಆರ್.ಆಠವಲೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ಗಿರೀಶ್ ವಝಲ್ವಾರ್ (ಜ. 1947), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಸ್ವಾಮಿ (ಜ. 1940), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಸ್ವಾಮಿ ವಲ್ಲಭದಾಸರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.
* ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ (ಜನನ 1940 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ ಅವರ ಅತ್ತಿಗೆ.
* ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ (1952-2001), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ನಂತರ ನಟರಾದರು.
* '''ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್''' (ಜನನ 1956), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ , ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಖಲೀಫಾ.
* ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1956), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ತಬಲಾ ಮತ್ತು ತಾಳವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರೂ ಹೌದು.
* ಜತಿನ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಲಲಿತ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ಲಲಿತ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಜತಿನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ (ಜ. 1957), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಶಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಮಗ, ಪಿಟೀಲು ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಇವರು, ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್ , ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್-ಪ್ಯಾರೆಲಾಲ್ , ರಾಜೇಶ್ ರೋಷನ್ ಮತ್ತು ಅನು ಮಲಿಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
* ಮಧುಪ್ ಮುದ್ಗಲ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿನಯ್ ಚಂದ್ರ ಮೌದ್ಗಲ್ಯ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ ಅವರು ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವ ಅವರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು .
* ಅರವಿಂದ್ ಥಟ್ಟೆ (ಜನನ 1958), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್ (ಜ. 1959), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗಾರ್ಗೀ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ದತ್ತಾ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಟ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ (ಜನನ 1960 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಶಾರಂಗ್ ದೇವ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1963), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
* ದುರ್ಗಾ ಜಸ್ರಾಜ್ (ಜನನ 1964), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ. ರೂಪದರ್ಶಿ, ನಟಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
* ಕಲಾ ರಾಮನಾಥ್ (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಪಿಟೀಲು ಪ್ರವೀಣ . ಎನ್. ರಾಜಂ ಮತ್ತು ಟಿ.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಸೊಸೆ .
* ಲೋಕೇಶ್ ಆನಂದ್ (ಜ. 1978), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಶೆಹನಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ಶ್ವೇತಾ ಝವೇರಿ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಸುಮನ್ ಘೋಷ್ (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಹೇಮಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ (ಜ. 1968), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್ (ಜ. 1969), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಶಿಷ್ಯೆ. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು.
* ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 1971), ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗೌತಮ್ ಕಾಳೆ (ಜನನ 1970 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿಶ್ವನಾಥ್ ರಾವ್ ರಿಂಗೆ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ದಿಲೀಪ್ ಗವಯ್ಯ (ಜನನ 1978), ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಚಂದ್ರ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==

=== 21 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಮತ್ತು ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಅಂಜಲಿ ಜೋಗ್ಲೇಕರ್-ಪೋಂಕ್ಶೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತೆ.
* ಸಪ್ತರ್ಷಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾದ ಅಸದ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1982).
* ಶಹರಾಜ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1980), ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಅಮಿತ್ ಆರ್ಯ (ಜನನ 1980 ರ ದಶಕ), ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ, ಹೇಮಾಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ, ಟ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅದ್ವೈತ್ ಜೋಶಿ (ಜ. 1980), ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಂಕಿತಾ ಜೋಶಿ (ಜ. 1988), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ .
* ಅಲಿ ಸುಂದರ್‌ಜಿ (ಜನನ 1988), ರಟ್ಟನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ .
* ಆರ್ಶಿನ್ ಕರಂಡೆ (ಜ. 1992), ವಾಸು ಸುಂದರರಾಜ್, ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ, ಅಮಿತ್ ಕಾವ್ತೇಕರ್ ಮತ್ತು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಆದಿತ್ಯ ಶಾ (ಜ. 1993), ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ ಮತ್ತು ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಕ್ಷತ್ ಪಾರಿಖ್ (ಜನನ 1990 ರ ದಶಕ), ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ . ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಸ್ವರ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 2000), ಪಂಡಿತ್ ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಮಗ , ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಜಾನ್ ಖಾನ್ (ಜ. 2000), ಅಸದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಗಾಯನ ಘರಾನಾಗಳು]]</text>
      <sha1>g3m9txv23v4bkgkpephw3n0hppwyu39</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371401</id>
      <parentid>1371400</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:22:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಸೌಂದರ್ಯದ ವಿಧಾನಗಳು */ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ</comment>
      <origin>1371401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43547" sha1="7tf3mk5bzxbwjc4v1nunk9ajujzfznb" xml:space="preserve">[[File:Pt. Jasraj at a concert in Hyderabad, with this disciples.jpg|thumb|400px|Singer [[Pandit Jasraj]] accompanied by his students (2017).]]
'''ಮೇವಾತೀ ಘರಾನಾ''' ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉಗಮವಾದ ಒಂದು [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]]ದ [[ಘರಾನಾ]]. [[ಉಸ್ತಾದ್ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ಈ ''ಘರಾನಾ''ದ ಅಧುನಿಕ ಕುಲಾಧಿಪತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್]] ಈ ಘರಾನಾದ ಸದ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮೇವಾತಿ '''ಘರಾನಾ''' ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ . ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ವಂಶಾವಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಈ ಘರಾನಾವನ್ನು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೋಳ್ಕರ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಸಹೋದರರಾದ ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಬೀಂಕರ್) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು .  ಈ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯರು ಅರ್ಧ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ . 

ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಶೈಲಿಗಳು, ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ, ಘರಾನಾವು ಖಂಡರ್‌ಬನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.  ಪಂ. ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರು ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಘರಾನಾವು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು . 

== ಇತಿಹಾಸ ==
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಘರಾನಾದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಅವರು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಘರಾನಾ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಕಾ ಘರಾನಾ) ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು . 

===ಹೆಸರಿನ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು [[ದೆಹಲಿ]] , [[ಜೈಪುರ]] ಮತ್ತು [[ಇಂದೋರ್]] ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಮೇವಾತ್ ( ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮೇವಾರ್ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ. 

=== ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ===
[[ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್, ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್, ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು.  ನತ್ತುಲಾಲ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೋದರಳಿಯ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು, ಅವರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.  ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದರು , ಅವರ ತಂದೆ ಮಂಗ್ಲು ಖಾನ್  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು [[ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್]] (ಉದಾ. ವಿಸ್ತೃತ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯ) ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.  ಮೋತಿರಾಮ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರಾದ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು. ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ತಮ್ಮ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತರಬೇತಿಯಾದ ತಬಲಾ ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು.[[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್|ಜಸ್ರಾಜ್]] ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು [[ಬೇಗಂ ಅಖ್ತರ್]] ಅವರ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು ಆದರೆ ನಂತರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. [[ಓಂಕಾರನಾಥ್ ಠಾಕೂರ್]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಶೈಲಿವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಭಕ್ತಿ, ಲಯಬದ್ಧ-ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೇವಾಟಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು .

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಮೂರು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದರು; ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಬಾಜ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಗಾಯಕಿ .

ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಹದ್ದು-ಹಸು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ್ವಿವಾಹದ ಮೂಲಕ, ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಖಯಾಲ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಮೇವಾತಿ ಗಾಯಕಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು .

ಲಕ್ನೋದ ಶಕ್ಕರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್, ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಅನುಸರಿಸಿದರು.  ಅವರ ಮಗ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಹದ್ದು ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ, ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾನಾ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ &quot;ತಾನ್ ಬಾಜಿ&quot; ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಂತತಿ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ನತ್ತು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ,  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮಹಾರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ [[ಭೊಪಾಲ್|ಭೋಪಾಲ್‌ನ]] ರೇವಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. [ 16 ]  ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್  ಸಂಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೋಪಾಲ್ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. 

==== ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ====
ಸಂಗೀತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಅರಸಿ, ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದರು, ಮೊದಲು ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು . 

ಈ ವಲಸೆಗಳು ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಘರಾನಾವನ್ನು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ವಂಶಾವಳಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಗುಂಪುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

== ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಂಶಾವಳಿ ==

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಕೆಳಗಿನ ವಿವರಣೆಯು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಒದಗಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಖಾತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. 
The below illustration is based on the historical account provided by Siraj Khan.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nadkarni |first1=Mohan |title=The Great Masters: profiles in Hindustani classical vocal music |date=1999 |publisher=HarperCollins Publishers India |location=India |page=38}}&lt;/ref&gt;
{{Tree chart/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{Tree chart| | | | | | |DHRUP|DHRUP=''ಖಂಡರ್‍ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ದ್ರುಪದ್ ಪದ್ಧತಿ''}}
{{Tree chart| | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | | | |DADAT|DADAT=ದಾದ ತಿಕ್ಕಡ್&lt;br /&gt;of [[ಆಗ್ರಾ]]&lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAZIR| |IMAMK|WAZIR=ವಾಜಿರ್ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)
            |IMAMK=ಇಮಾಂ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAHID| |GHAGG| |MUNAV|GHAGG='''[[ಘಗ್ಗೆ ನಾಜಿರ್ ಖಾನ್]]''' &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |WAHID=[[ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ವೀಣಾ ವಾದಕ)|''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''']] &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |MUNAV=[[Mewati Gharana|ಮುನಾವರ್ ಖಾನ್]] &lt;br /&gt;(ಮಗ)}}

{{Tree chart/end}}

=== ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಬೇರುಗಳ ದೃಶ್ಯ ನಿರೂಪಣೆ. 
{{familytree/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{familytree| | | | | | | | |GWALI| |DELHI| |KHAND| |KIRAN| |DAGAR|GWALI=[[ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ|''ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DELHI=[[Qawwal Bacchon gharana|''ಖವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KHAND=[[Dhrupad#Gharanas and style|''ಖಂಡರ್ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KIRAN=[[ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ|''ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DAGAR=[[Dagar gharana|''ದಾಗರ್ ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | |}}
{{familytree| | | | | | | | |HADDU| | |:| | | |:| | |SADIQ| |BEHRA|HADDU=[[Haddu Khan|ಹಡ್ಡು ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಗ್ವಾಲಿಯರ್)]]
            |SADIQ=[[Kirana gharana|ಸಾದಿಕ್ ಆಲಿ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಕಿರಾಣ)]]
            |BEHRA=[[Dagar gharana|ಬೆಹ್ರಾಂ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ದಾಗರ್ ಬಾನಿ)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| |}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |BADEM| | |:| | | |L|~|V|~|J|DAUGH=[[Haddu Khan|(Daughter)]]
            |BADEM=[[Bade Mohammed Khan|Bade Mohammed&lt;br /&gt;Khan (Rewa)]]}}
{{familytree| | | | | | | | |CHOTE| | |:| | | |:| | | | |BANDE|CHOTE=[[Chote Mohammed Khan|Chote Mohammed&lt;br /&gt;Khan (son)]]
            |BANDE=[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;(beenkar)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |WARIS| |IMAMK| | | | |:|WARIS=[[Waris Ali Khan|Waris Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |IMAMK=[[Imam Khan (musician)|Imam Khan]]&lt;br /&gt;([[Dhrupad]]iya)
            |MURAD=[[Murad Ali Khan|Murad Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUNNA=[[Munnawar Ali Khan|Munnawar Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |KUTUB=[[Kutub Ali Khan|Kutub Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUBAR=Mubarak Ali Khan&lt;br /&gt;(son, Jaipur Court)}}
{{familytree| | | | | | | | | |L|~|V|~|J| | | |:| | | | | |:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |:|F|~|~|~|~|A|~|~|~|~|7|:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |D|J| | | | | | | | | |L|C|}}
{{familytree| | | | | | | | | | |GHAGG| | | | | | | | | |WAHID| | | | |WAHID=[[#Utd. Wahid Khan|'''Wahid&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;beenkar)]]
            |GHAGG=[[#Utd. Ghagge Nazir Khan|'''Ghagge Nazir&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;vocalist)]]}}
{{familytree| | | | | |,|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|.|,|-|-|v|-|-|+|-|-|v|-|-|v|-|-|.|}}
{{familytree|MIXED| |CHIMA| |NATTH| |MUNAW| |!|!| |BEGUM| |!| |MAJID| |!| |LATIF|MIXED=''[[Qawwal Bacchon gharana|Qawwal Bacchon]] &amp;&lt;br /&gt;[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |CHIMA=[[Pandit Chimanlal|Pandit&lt;br /&gt;Chimanlal]]
            |NATTH=[[Pandit Natthulal|Pandit&lt;br /&gt;Natthulal]]
            |MUNAW=[[Munavvar Khan|Munavvar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MAJID=[[Majid Khan (beenkar)|Majid&lt;br /&gt;Khan]]
            |LATIF=[[Latif Khan (beenkar)|Latif&lt;br /&gt;Khan]]
            |BEGUM=[[Rais Khan|Begum&lt;br /&gt;Hasibanbai]]}}
{{familytree| |:| | | | | | | |!| | | |`|-|-|+|'| | |!| |HAMID| |!| |SADDA| |!| |HAMID=[[Hamid Khan (beenkar)|Hamid&lt;br /&gt;Khan]]
            |SADDA=[[Saddan Khan|Saddan&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree|RAJAB| | | | | |MOTIR| | | | |QADIR| | |!| | | | | |!| | | | | |!| |RAJAB=[[Rajab Ali Khan|Rajab Ali&lt;br /&gt;Khan]]
            |MOTIR=[[Pandit Motiram|Pandit&lt;br /&gt;Motiram]]
            |QADIR=Ghulam Qadir&lt;br /&gt;Khan}}
{{familytree| |`|-|-|.|,|-|-|-|^|-|.| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |`|(| | | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |JYOTI| | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | |SHAFI| | | | |!|JYOTI=[[Pandit Jyotiram|Pandit&lt;br /&gt;Jyotiram]]
            |SHAFI=[[Mohammed Shafi|Mohammed&lt;br /&gt;Shafi]]}}
{{familytree|AGRAG| | |!| | | | | |!| | | |JAIWA| |MOHAM| | | | | | | | | |KANIZ|AGRAG=''[[Agra gharana|Agra Gharana&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |JAIWA=[[Jaiwant Singhji Waghela|Jaiwant Singhji&lt;br /&gt;Waghela]]
            |KANIZ=[[Rais Khan|Begum Kaniz&lt;br /&gt;Fatima]]
            |MOHAM=[[Rais Khan|Mohammed&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree| |:| | | |)|-|v|-|-|-|+|-|-|-|-|(| | | |!| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree|ABDUL| | |!| |!| | |MANIR| | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | |:|ABDUL=[[Abdul Kadar Khan|Abdul Kadar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MANIR=[[Pandit Maniram|Pandit&lt;br /&gt;Maniram]]}}
{{familytree| |`|-|v|-|'| |!| | | |:| | | |PRATA| | |!| | | | | | | | | | | |:|PRATA=[[Pandit Pratap Narayan|Pandit&lt;br /&gt;Pratap Narayan]]}}
{{familytree| | |PURAN| |JASRA| | |:| | | | |:| | |RAISK| | | | | | | | | | |:|PURAN=[[Pandit Puranchandra|Pandit&lt;br /&gt;Puranchandra]]
            |JASRA=[[Pandit Jasraj|Pandit&lt;br /&gt;Jasraj]]
            |RAISK=[[Rais Khan|Rais Khan&lt;br /&gt;(sitarist)]]}}
{{familytree| | | | | | | |:| | | |:| | | | |:| | | |:| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree/end}}
== ಅವಲೋಕನ ==

=== ಸೌಂದರ್ಯದ ವಿಧಾನಗಳು ===
ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯಕಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ , ಮೇವಾಟಿ ಗಾಯಕಿ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೇವಾಟಿ ಗಾಯಕಿ ಭಾವ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ( ಬಂದಿಶ್ ) ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.  ಗಾಯಕಿ ಸರ್ಗಮ್ ಮತ್ತು ತಿಹೈಗಳ ಗಣನೀಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .  ಕಚ್ಚಾ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ತಾನ್‌ನ ವಿಧಾನವು  ಪಟಿಯಾಲ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಟಪ್ಪಾ ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಗಾಯಕಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ .

ಗಾಯಕಿಯ ಮೀಂಡ್ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕತೆಗಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 

==== ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ====
&quot;ಶುದ್ಧ ವಾಣಿ&quot; (ಶುದ್ಧ ಧ್ವನಿ), &quot;ಶುದ್ಧ ಮುದ್ರೆ&quot; (ಶುದ್ಧ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ), ಮತ್ತು &quot;ಶುದ್ಧ ಸುರ್&quot; (ಶುದ್ಧ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು) ಆಧರಿಸಿ ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಗತ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

==== ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳು ====
ಸೂಫಿಯಾನಾ ಮೌಸಿಕಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೂಲಕ , ಮೇವಾತಿ ಗಾಯಕಿ ಆಸ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು ಶಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಂ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಸ್ಮಾಯಿಲಿಸಂ ) ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗೀತದ ವ್ಯಾಕರಣ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸುಮಧುರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಅಂಶಗಳಾಗಿಯೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ  ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 

ಕೆಲವು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ದಶಾವತಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಆಗಾ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಇಮಾಮ್ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹತ್ತನೇ ಅವತಾರ ಎಂದು ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತವೆ . &lt;sup&gt;[ ''ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt; &quot;ಓಂ ಶ್ರೀ ಅನಂತ ಹರಿ ನಾರಾಯಣ&quot; ಎಂಬ ಪದ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಲಾಪಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಕರಣ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . [ &lt;sup&gt;ಉಲ್ಲೇಖದ ''ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt;

=== ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಸಾಮಗ್ರಿ ===

==== ರಾಗಗಳು ====
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ:

* ರಾಗ ಜೈವಂತಿ ತೋಡಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ ಅಹಿರ್ ಭೈರವ್ ಮತ್ತು ತೋಡಿ ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜೈವಂತ್ ಸಾರಂಗ್: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ ಜೈಜೈವಂತಿ ಮತ್ತು ಸಾರಂಗ್ ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜ್ಞಾನಕಾಳಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ ರಚಿಸಿದ ರಾಗ ಗೋರಖ್ ಕಲ್ಯಾಣ್‌ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ .
* ರಾಗ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ಬಗ್ಕೌನ್ಸ್: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ದಿನ್ ಕಿ ಪುರಿಯಾ
* ರಾಗ ಖಮಾಜ್ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ವಂಶದಿಂದ .
* ರಾಗ ಭವಾನಿ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ವಂಶಾವಳಿಯಿಂದ .
* ರಾಗ ಆಸಾ ಮಂದ್
* ರಾಗ ನಾಟ್ ನಾರಾಯಣಿ 
* ನವರಸ ರಾಗ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ನಾಗಧ್ವನಿ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ಅಬಿರಿ ತೋಡಿ

==== ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತ ====
ಘರಾನಾದ ಕೀರ್ತಂಕರ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಜಸ್ರಾಜ್, ಮಥುರಾ ಮತ್ತು ಬೃಂದಾವನದ ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅನೇಕ ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದೆ. 

== ಘಾತಾಂಕಗಳು ==

=== 19 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* '''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1830 - 1928) ಅಲ್ವಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್‌ಬಾನಿ ಧ್ರುವದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್‌ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್ ( ಕಿರಾನಾ ಮತ್ತು ದಗರ್‌ಬಾನಿ ) ಅವರಿಂದ ರುದ್ರ ವೀಣೆಯನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಇಂದೋರ್ ರಾಜ್ಯದ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರ ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಲತೀಫ್, ಮಜೀದ್, ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಮತ್ತು ಹಮೀದ್ ನಂತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* &quot; '''ಘಗ್ಗೆ&quot; ನಜೀರ್ ಖಾನ್''' (c. 1835 - c. 1905) ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ದ್ರುಪದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಘರಾನಾ) ಅವರಿಂದ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಜೋಧಪುರ , ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಭೋಪಾಲ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಪಂಡಿತ್ ನತ್ಹುಲಾಲ್, ಪಂಡಿತ್ ಚಿಮ್ಮನ್ಲಾಲ್, ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ (ಸಹೋದರ) ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸಿದರು.
* ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850-ಸುಮಾರು 1890), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1920 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* '''ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1860 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ (ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ) ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-1935), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಹೋಳ್ಕರ್ ರಾಜವಂಶಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಂತರ ಬಂದರು .
* ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿ (ಸುಮಾರು 1880-ಸುಮಾರು 1950), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ, ರಾಯಿಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಅಜ್ಜಿ.
* ಸದ್ದಾನ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1890-1940 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೂರನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ (1889-1934), ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಮೋತಿರಾಮ್, ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ (1899-1944), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ . ಪುರಂಚಂದ್ ಅವರ ತಂದೆ.

=== 20 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ವಘೇಲಾ (1904-1980), ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್, ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1900-1967), ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿಯವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಂದೆ . 
* '''ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್''' (1910-1985), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತೆ. ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರ. ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ, ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ತಂದೆ.
* '''ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್''' (1914-2002), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಕಿರಿಯ ಮಗ, ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಹಮೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1918-2000), ಕಿರಿಯ ಮಗ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಸಿತಾರ್ ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* '''ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್''' (1918-2002), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಫಿ (1925-1979), ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ, ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರ ಮಾವ .
* ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ (1924-2018), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ನೀರಜ್ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ್ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಗ ಅಕ್ಷತ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಂದ್ರ (1929-1991), ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಆಗ್ರಾ ಘರಾನಾದ ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಅಬ್ದುಲ್ ಕದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು . 
* '''ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್''' (1930-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಹೋದರರಾದ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ವಾಘೇಲಾ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ (1934-2018), ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ.
* ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ (1937-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರ. 
* '''ರೈಸ್ ಖಾನ್''' (1939-2017), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ( ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ) ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ (ಜನನ 1940). ಆಸ್ಕರನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
* ಬೇಗಂ ನಿಲೋಫರ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1940 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 2010 ರ ದಶಕ), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವರು.
* ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ (1946-2014), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ. ಅವರ ಮಗ ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಮತ್ತು ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ ಅವರ ಗುರು. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆ ಮತ್ತು ವಿ.ಆರ್.ಆಠವಲೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ಗಿರೀಶ್ ವಝಲ್ವಾರ್ (ಜ. 1947), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಸ್ವಾಮಿ (ಜ. 1940), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಸ್ವಾಮಿ ವಲ್ಲಭದಾಸರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.
* ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ (ಜನನ 1940 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ ಅವರ ಅತ್ತಿಗೆ.
* ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ (1952-2001), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ನಂತರ ನಟರಾದರು.
* '''ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್''' (ಜನನ 1956), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ , ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಖಲೀಫಾ.
* ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1956), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ತಬಲಾ ಮತ್ತು ತಾಳವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರೂ ಹೌದು.
* ಜತಿನ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಲಲಿತ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ಲಲಿತ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಜತಿನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ (ಜ. 1957), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಶಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಮಗ, ಪಿಟೀಲು ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಇವರು, ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್ , ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್-ಪ್ಯಾರೆಲಾಲ್ , ರಾಜೇಶ್ ರೋಷನ್ ಮತ್ತು ಅನು ಮಲಿಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
* ಮಧುಪ್ ಮುದ್ಗಲ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿನಯ್ ಚಂದ್ರ ಮೌದ್ಗಲ್ಯ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ ಅವರು ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವ ಅವರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು .
* ಅರವಿಂದ್ ಥಟ್ಟೆ (ಜನನ 1958), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್ (ಜ. 1959), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗಾರ್ಗೀ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ದತ್ತಾ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಟ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ (ಜನನ 1960 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಶಾರಂಗ್ ದೇವ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1963), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
* ದುರ್ಗಾ ಜಸ್ರಾಜ್ (ಜನನ 1964), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ. ರೂಪದರ್ಶಿ, ನಟಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
* ಕಲಾ ರಾಮನಾಥ್ (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಪಿಟೀಲು ಪ್ರವೀಣ . ಎನ್. ರಾಜಂ ಮತ್ತು ಟಿ.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಸೊಸೆ .
* ಲೋಕೇಶ್ ಆನಂದ್ (ಜ. 1978), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಶೆಹನಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ಶ್ವೇತಾ ಝವೇರಿ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಸುಮನ್ ಘೋಷ್ (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಹೇಮಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ (ಜ. 1968), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್ (ಜ. 1969), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಶಿಷ್ಯೆ. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು.
* ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 1971), ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗೌತಮ್ ಕಾಳೆ (ಜನನ 1970 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿಶ್ವನಾಥ್ ರಾವ್ ರಿಂಗೆ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ದಿಲೀಪ್ ಗವಯ್ಯ (ಜನನ 1978), ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಚಂದ್ರ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==

=== 21 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಮತ್ತು ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಅಂಜಲಿ ಜೋಗ್ಲೇಕರ್-ಪೋಂಕ್ಶೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತೆ.
* ಸಪ್ತರ್ಷಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾದ ಅಸದ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1982).
* ಶಹರಾಜ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1980), ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಅಮಿತ್ ಆರ್ಯ (ಜನನ 1980 ರ ದಶಕ), ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ, ಹೇಮಾಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ, ಟ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅದ್ವೈತ್ ಜೋಶಿ (ಜ. 1980), ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಂಕಿತಾ ಜೋಶಿ (ಜ. 1988), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ .
* ಅಲಿ ಸುಂದರ್‌ಜಿ (ಜನನ 1988), ರಟ್ಟನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ .
* ಆರ್ಶಿನ್ ಕರಂಡೆ (ಜ. 1992), ವಾಸು ಸುಂದರರಾಜ್, ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ, ಅಮಿತ್ ಕಾವ್ತೇಕರ್ ಮತ್ತು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಆದಿತ್ಯ ಶಾ (ಜ. 1993), ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ ಮತ್ತು ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಕ್ಷತ್ ಪಾರಿಖ್ (ಜನನ 1990 ರ ದಶಕ), ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ . ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಸ್ವರ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 2000), ಪಂಡಿತ್ ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಮಗ , ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಜಾನ್ ಖಾನ್ (ಜ. 2000), ಅಸದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಗಾಯನ ಘರಾನಾಗಳು]]</text>
      <sha1>7tf3mk5bzxbwjc4v1nunk9ajujzfznb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371402</id>
      <parentid>1371401</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:27:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <comment>/* ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಸಾಮಗ್ರಿ */ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ</comment>
      <origin>1371402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43567" sha1="7zxrhekynuf8mh9y370k2fu619yg5pu" xml:space="preserve">[[File:Pt. Jasraj at a concert in Hyderabad, with this disciples.jpg|thumb|400px|Singer [[Pandit Jasraj]] accompanied by his students (2017).]]
'''ಮೇವಾತೀ ಘರಾನಾ''' ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉಗಮವಾದ ಒಂದು [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]]ದ [[ಘರಾನಾ]]. [[ಉಸ್ತಾದ್ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ಈ ''ಘರಾನಾ''ದ ಅಧುನಿಕ ಕುಲಾಧಿಪತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್]] ಈ ಘರಾನಾದ ಸದ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮೇವಾತಿ '''ಘರಾನಾ''' ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ . ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ವಂಶಾವಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಈ ಘರಾನಾವನ್ನು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೋಳ್ಕರ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಸಹೋದರರಾದ ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಬೀಂಕರ್) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು .  ಈ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯರು ಅರ್ಧ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ . 

ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಶೈಲಿಗಳು, ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ, ಘರಾನಾವು ಖಂಡರ್‌ಬನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.  ಪಂ. ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರು ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಘರಾನಾವು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು . 

== ಇತಿಹಾಸ ==
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಘರಾನಾದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಅವರು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಘರಾನಾ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಕಾ ಘರಾನಾ) ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು . 

===ಹೆಸರಿನ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು [[ದೆಹಲಿ]] , [[ಜೈಪುರ]] ಮತ್ತು [[ಇಂದೋರ್]] ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಮೇವಾತ್ ( ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮೇವಾರ್ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ. 

=== ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ===
[[ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್, ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್, ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು.  ನತ್ತುಲಾಲ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೋದರಳಿಯ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು, ಅವರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.  ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದರು , ಅವರ ತಂದೆ ಮಂಗ್ಲು ಖಾನ್  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು [[ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್]] (ಉದಾ. ವಿಸ್ತೃತ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯ) ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.  ಮೋತಿರಾಮ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರಾದ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು. ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ತಮ್ಮ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತರಬೇತಿಯಾದ ತಬಲಾ ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು.[[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್|ಜಸ್ರಾಜ್]] ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು [[ಬೇಗಂ ಅಖ್ತರ್]] ಅವರ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು ಆದರೆ ನಂತರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. [[ಓಂಕಾರನಾಥ್ ಠಾಕೂರ್]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಶೈಲಿವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಭಕ್ತಿ, ಲಯಬದ್ಧ-ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೇವಾಟಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು .

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಮೂರು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದರು; ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಬಾಜ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಗಾಯಕಿ .

ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಹದ್ದು-ಹಸು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ್ವಿವಾಹದ ಮೂಲಕ, ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಖಯಾಲ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಮೇವಾತಿ ಗಾಯಕಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು .

ಲಕ್ನೋದ ಶಕ್ಕರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್, ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಅನುಸರಿಸಿದರು.  ಅವರ ಮಗ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಹದ್ದು ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ, ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾನಾ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ &quot;ತಾನ್ ಬಾಜಿ&quot; ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಂತತಿ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ನತ್ತು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ,  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮಹಾರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ [[ಭೊಪಾಲ್|ಭೋಪಾಲ್‌ನ]] ರೇವಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. [ 16 ]  ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್  ಸಂಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೋಪಾಲ್ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. 

==== ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ====
ಸಂಗೀತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಅರಸಿ, ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದರು, ಮೊದಲು ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು . 

ಈ ವಲಸೆಗಳು ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಘರಾನಾವನ್ನು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ವಂಶಾವಳಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಗುಂಪುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

== ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಂಶಾವಳಿ ==

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಕೆಳಗಿನ ವಿವರಣೆಯು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಒದಗಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಖಾತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. 
The below illustration is based on the historical account provided by Siraj Khan.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nadkarni |first1=Mohan |title=The Great Masters: profiles in Hindustani classical vocal music |date=1999 |publisher=HarperCollins Publishers India |location=India |page=38}}&lt;/ref&gt;
{{Tree chart/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{Tree chart| | | | | | |DHRUP|DHRUP=''ಖಂಡರ್‍ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ದ್ರುಪದ್ ಪದ್ಧತಿ''}}
{{Tree chart| | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | | | |DADAT|DADAT=ದಾದ ತಿಕ್ಕಡ್&lt;br /&gt;of [[ಆಗ್ರಾ]]&lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAZIR| |IMAMK|WAZIR=ವಾಜಿರ್ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)
            |IMAMK=ಇಮಾಂ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAHID| |GHAGG| |MUNAV|GHAGG='''[[ಘಗ್ಗೆ ನಾಜಿರ್ ಖಾನ್]]''' &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |WAHID=[[ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ವೀಣಾ ವಾದಕ)|''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''']] &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |MUNAV=[[Mewati Gharana|ಮುನಾವರ್ ಖಾನ್]] &lt;br /&gt;(ಮಗ)}}

{{Tree chart/end}}

=== ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಬೇರುಗಳ ದೃಶ್ಯ ನಿರೂಪಣೆ. 
{{familytree/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{familytree| | | | | | | | |GWALI| |DELHI| |KHAND| |KIRAN| |DAGAR|GWALI=[[ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ|''ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DELHI=[[Qawwal Bacchon gharana|''ಖವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KHAND=[[Dhrupad#Gharanas and style|''ಖಂಡರ್ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KIRAN=[[ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ|''ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DAGAR=[[Dagar gharana|''ದಾಗರ್ ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | |}}
{{familytree| | | | | | | | |HADDU| | |:| | | |:| | |SADIQ| |BEHRA|HADDU=[[Haddu Khan|ಹಡ್ಡು ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಗ್ವಾಲಿಯರ್)]]
            |SADIQ=[[Kirana gharana|ಸಾದಿಕ್ ಆಲಿ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಕಿರಾಣ)]]
            |BEHRA=[[Dagar gharana|ಬೆಹ್ರಾಂ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ದಾಗರ್ ಬಾನಿ)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| |}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |BADEM| | |:| | | |L|~|V|~|J|DAUGH=[[Haddu Khan|(Daughter)]]
            |BADEM=[[Bade Mohammed Khan|Bade Mohammed&lt;br /&gt;Khan (Rewa)]]}}
{{familytree| | | | | | | | |CHOTE| | |:| | | |:| | | | |BANDE|CHOTE=[[Chote Mohammed Khan|Chote Mohammed&lt;br /&gt;Khan (son)]]
            |BANDE=[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;(beenkar)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |WARIS| |IMAMK| | | | |:|WARIS=[[Waris Ali Khan|Waris Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |IMAMK=[[Imam Khan (musician)|Imam Khan]]&lt;br /&gt;([[Dhrupad]]iya)
            |MURAD=[[Murad Ali Khan|Murad Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUNNA=[[Munnawar Ali Khan|Munnawar Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |KUTUB=[[Kutub Ali Khan|Kutub Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUBAR=Mubarak Ali Khan&lt;br /&gt;(son, Jaipur Court)}}
{{familytree| | | | | | | | | |L|~|V|~|J| | | |:| | | | | |:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |:|F|~|~|~|~|A|~|~|~|~|7|:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |D|J| | | | | | | | | |L|C|}}
{{familytree| | | | | | | | | | |GHAGG| | | | | | | | | |WAHID| | | | |WAHID=[[#Utd. Wahid Khan|'''Wahid&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;beenkar)]]
            |GHAGG=[[#Utd. Ghagge Nazir Khan|'''Ghagge Nazir&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;vocalist)]]}}
{{familytree| | | | | |,|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|.|,|-|-|v|-|-|+|-|-|v|-|-|v|-|-|.|}}
{{familytree|MIXED| |CHIMA| |NATTH| |MUNAW| |!|!| |BEGUM| |!| |MAJID| |!| |LATIF|MIXED=''[[Qawwal Bacchon gharana|Qawwal Bacchon]] &amp;&lt;br /&gt;[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |CHIMA=[[Pandit Chimanlal|Pandit&lt;br /&gt;Chimanlal]]
            |NATTH=[[Pandit Natthulal|Pandit&lt;br /&gt;Natthulal]]
            |MUNAW=[[Munavvar Khan|Munavvar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MAJID=[[Majid Khan (beenkar)|Majid&lt;br /&gt;Khan]]
            |LATIF=[[Latif Khan (beenkar)|Latif&lt;br /&gt;Khan]]
            |BEGUM=[[Rais Khan|Begum&lt;br /&gt;Hasibanbai]]}}
{{familytree| |:| | | | | | | |!| | | |`|-|-|+|'| | |!| |HAMID| |!| |SADDA| |!| |HAMID=[[Hamid Khan (beenkar)|Hamid&lt;br /&gt;Khan]]
            |SADDA=[[Saddan Khan|Saddan&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree|RAJAB| | | | | |MOTIR| | | | |QADIR| | |!| | | | | |!| | | | | |!| |RAJAB=[[Rajab Ali Khan|Rajab Ali&lt;br /&gt;Khan]]
            |MOTIR=[[Pandit Motiram|Pandit&lt;br /&gt;Motiram]]
            |QADIR=Ghulam Qadir&lt;br /&gt;Khan}}
{{familytree| |`|-|-|.|,|-|-|-|^|-|.| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |`|(| | | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |JYOTI| | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | |SHAFI| | | | |!|JYOTI=[[Pandit Jyotiram|Pandit&lt;br /&gt;Jyotiram]]
            |SHAFI=[[Mohammed Shafi|Mohammed&lt;br /&gt;Shafi]]}}
{{familytree|AGRAG| | |!| | | | | |!| | | |JAIWA| |MOHAM| | | | | | | | | |KANIZ|AGRAG=''[[Agra gharana|Agra Gharana&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |JAIWA=[[Jaiwant Singhji Waghela|Jaiwant Singhji&lt;br /&gt;Waghela]]
            |KANIZ=[[Rais Khan|Begum Kaniz&lt;br /&gt;Fatima]]
            |MOHAM=[[Rais Khan|Mohammed&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree| |:| | | |)|-|v|-|-|-|+|-|-|-|-|(| | | |!| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree|ABDUL| | |!| |!| | |MANIR| | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | |:|ABDUL=[[Abdul Kadar Khan|Abdul Kadar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MANIR=[[Pandit Maniram|Pandit&lt;br /&gt;Maniram]]}}
{{familytree| |`|-|v|-|'| |!| | | |:| | | |PRATA| | |!| | | | | | | | | | | |:|PRATA=[[Pandit Pratap Narayan|Pandit&lt;br /&gt;Pratap Narayan]]}}
{{familytree| | |PURAN| |JASRA| | |:| | | | |:| | |RAISK| | | | | | | | | | |:|PURAN=[[Pandit Puranchandra|Pandit&lt;br /&gt;Puranchandra]]
            |JASRA=[[Pandit Jasraj|Pandit&lt;br /&gt;Jasraj]]
            |RAISK=[[Rais Khan|Rais Khan&lt;br /&gt;(sitarist)]]}}
{{familytree| | | | | | | |:| | | |:| | | | |:| | | |:| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree/end}}
== ಅವಲೋಕನ ==

=== ಸೌಂದರ್ಯದ ವಿಧಾನಗಳು ===
ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯಕಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ , ಮೇವಾಟಿ ಗಾಯಕಿ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೇವಾಟಿ ಗಾಯಕಿ ಭಾವ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ( ಬಂದಿಶ್ ) ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.  ಗಾಯಕಿ ಸರ್ಗಮ್ ಮತ್ತು ತಿಹೈಗಳ ಗಣನೀಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .  ಕಚ್ಚಾ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ತಾನ್‌ನ ವಿಧಾನವು  ಪಟಿಯಾಲ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಟಪ್ಪಾ ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಗಾಯಕಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ .

ಗಾಯಕಿಯ ಮೀಂಡ್ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕತೆಗಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 

==== ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ====
&quot;ಶುದ್ಧ ವಾಣಿ&quot; (ಶುದ್ಧ ಧ್ವನಿ), &quot;ಶುದ್ಧ ಮುದ್ರೆ&quot; (ಶುದ್ಧ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ), ಮತ್ತು &quot;ಶುದ್ಧ ಸುರ್&quot; (ಶುದ್ಧ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು) ಆಧರಿಸಿ ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಗತ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

==== ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳು ====
ಸೂಫಿಯಾನಾ ಮೌಸಿಕಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೂಲಕ , ಮೇವಾತಿ ಗಾಯಕಿ ಆಸ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು ಶಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಂ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಸ್ಮಾಯಿಲಿಸಂ ) ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗೀತದ ವ್ಯಾಕರಣ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸುಮಧುರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಅಂಶಗಳಾಗಿಯೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ  ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 

ಕೆಲವು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ದಶಾವತಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಆಗಾ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಇಮಾಮ್ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹತ್ತನೇ ಅವತಾರ ಎಂದು ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತವೆ . &lt;sup&gt;[ ''ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt; &quot;ಓಂ ಶ್ರೀ ಅನಂತ ಹರಿ ನಾರಾಯಣ&quot; ಎಂಬ ಪದ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಲಾಪಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಕರಣ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . [ &lt;sup&gt;ಉಲ್ಲೇಖದ ''ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt;

=== ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಸಾಮಗ್ರಿ ===

==== ರಾಗಗಳು ====
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ:

* ರಾಗ ಜೈವಂತಿ ತೋಡಿ: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ [[ಅಹಿರ್ ಭೈರವ್]] ಮತ್ತು [[ತೋಡಿ]] ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜೈವಂತ್ ಸಾರಂಗ್: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ [[ಜೈಜೈವಂತಿ]] ಮತ್ತು ಸಾರಂಗ್ ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜ್ಞಾನಕಾಳಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ ರಚಿಸಿದ ರಾಗ [[ಗೋರಕ್ ಕಲ್ಯಾಣ್|ಗೋರಖ್ ಕಲ್ಯಾಣ್‌]]ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ .
* ರಾಗ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ಬಗ್ಕೌನ್ಸ್: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ದಿನ್ ಕಿ ಪುರಿಯಾ
* ರಾಗ ಖಮಾಜ್ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ವಂಶದಿಂದ .
* ರಾಗ ಭವಾನಿ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ವಂಶಾವಳಿಯಿಂದ .
* ರಾಗ ಆಸಾ ಮಂದ್
* ರಾಗ ನಾಟ್ ನಾರಾಯಣಿ 
* ನವರಸ ರಾಗ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ನಾಗಧ್ವನಿ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ಅಬಿರಿ ತೋಡಿ

==== ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತ ====
ಘರಾನಾದ ಕೀರ್ತಂಕರ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಜಸ್ರಾಜ್, ಮಥುರಾ ಮತ್ತು ಬೃಂದಾವನದ ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅನೇಕ ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದೆ.

== ಘಾತಾಂಕಗಳು ==

=== 19 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* '''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1830 - 1928) ಅಲ್ವಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್‌ಬಾನಿ ಧ್ರುವದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್‌ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್ ( ಕಿರಾನಾ ಮತ್ತು ದಗರ್‌ಬಾನಿ ) ಅವರಿಂದ ರುದ್ರ ವೀಣೆಯನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಇಂದೋರ್ ರಾಜ್ಯದ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರ ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಲತೀಫ್, ಮಜೀದ್, ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಮತ್ತು ಹಮೀದ್ ನಂತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* &quot; '''ಘಗ್ಗೆ&quot; ನಜೀರ್ ಖಾನ್''' (c. 1835 - c. 1905) ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ದ್ರುಪದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಘರಾನಾ) ಅವರಿಂದ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಜೋಧಪುರ , ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಭೋಪಾಲ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಪಂಡಿತ್ ನತ್ಹುಲಾಲ್, ಪಂಡಿತ್ ಚಿಮ್ಮನ್ಲಾಲ್, ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ (ಸಹೋದರ) ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸಿದರು.
* ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850-ಸುಮಾರು 1890), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1920 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* '''ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1860 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ (ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ) ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-1935), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಹೋಳ್ಕರ್ ರಾಜವಂಶಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಂತರ ಬಂದರು .
* ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿ (ಸುಮಾರು 1880-ಸುಮಾರು 1950), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ, ರಾಯಿಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಅಜ್ಜಿ.
* ಸದ್ದಾನ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1890-1940 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೂರನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ (1889-1934), ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಮೋತಿರಾಮ್, ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ (1899-1944), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ . ಪುರಂಚಂದ್ ಅವರ ತಂದೆ.

=== 20 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ವಘೇಲಾ (1904-1980), ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್, ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1900-1967), ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿಯವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಂದೆ . 
* '''ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್''' (1910-1985), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತೆ. ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರ. ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ, ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ತಂದೆ.
* '''ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್''' (1914-2002), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಕಿರಿಯ ಮಗ, ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಹಮೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1918-2000), ಕಿರಿಯ ಮಗ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಸಿತಾರ್ ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* '''ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್''' (1918-2002), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಫಿ (1925-1979), ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ, ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರ ಮಾವ .
* ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ (1924-2018), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ನೀರಜ್ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ್ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಗ ಅಕ್ಷತ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಂದ್ರ (1929-1991), ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಆಗ್ರಾ ಘರಾನಾದ ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಅಬ್ದುಲ್ ಕದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು . 
* '''ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್''' (1930-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಹೋದರರಾದ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್ಜಿ ವಾಘೇಲಾ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ (1934-2018), ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ.
* ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ (1937-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರ. 
* '''ರೈಸ್ ಖಾನ್''' (1939-2017), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ( ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ) ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ (ಜನನ 1940). ಆಸ್ಕರನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
* ಬೇಗಂ ನಿಲೋಫರ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1940 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 2010 ರ ದಶಕ), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವರು.
* ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ (1946-2014), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ. ಅವರ ಮಗ ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಮತ್ತು ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ ಅವರ ಗುರು. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆ ಮತ್ತು ವಿ.ಆರ್.ಆಠವಲೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ಗಿರೀಶ್ ವಝಲ್ವಾರ್ (ಜ. 1947), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಸ್ವಾಮಿ (ಜ. 1940), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಸ್ವಾಮಿ ವಲ್ಲಭದಾಸರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.
* ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ (ಜನನ 1940 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ ಅವರ ಅತ್ತಿಗೆ.
* ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ (1952-2001), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ನಂತರ ನಟರಾದರು.
* '''ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್''' (ಜನನ 1956), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ , ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಖಲೀಫಾ.
* ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1956), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ತಬಲಾ ಮತ್ತು ತಾಳವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರೂ ಹೌದು.
* ಜತಿನ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಲಲಿತ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ಲಲಿತ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಜತಿನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ (ಜ. 1957), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಶಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಮಗ, ಪಿಟೀಲು ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಇವರು, ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್ , ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್-ಪ್ಯಾರೆಲಾಲ್ , ರಾಜೇಶ್ ರೋಷನ್ ಮತ್ತು ಅನು ಮಲಿಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
* ಮಧುಪ್ ಮುದ್ಗಲ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿನಯ್ ಚಂದ್ರ ಮೌದ್ಗಲ್ಯ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ ಅವರು ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವ ಅವರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು .
* ಅರವಿಂದ್ ಥಟ್ಟೆ (ಜನನ 1958), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್ (ಜ. 1959), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗಾರ್ಗೀ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ದತ್ತಾ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಟ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ (ಜನನ 1960 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಶಾರಂಗ್ ದೇವ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1963), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
* ದುರ್ಗಾ ಜಸ್ರಾಜ್ (ಜನನ 1964), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ. ರೂಪದರ್ಶಿ, ನಟಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
* ಕಲಾ ರಾಮನಾಥ್ (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಪಿಟೀಲು ಪ್ರವೀಣ . ಎನ್. ರಾಜಂ ಮತ್ತು ಟಿ.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಸೊಸೆ .
* ಲೋಕೇಶ್ ಆನಂದ್ (ಜ. 1978), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಶೆಹನಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ಶ್ವೇತಾ ಝವೇರಿ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಸುಮನ್ ಘೋಷ್ (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಹೇಮಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ (ಜ. 1968), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್ (ಜ. 1969), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಶಿಷ್ಯೆ. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು.
* ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 1971), ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗೌತಮ್ ಕಾಳೆ (ಜನನ 1970 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿಶ್ವನಾಥ್ ರಾವ್ ರಿಂಗೆ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ದಿಲೀಪ್ ಗವಯ್ಯ (ಜನನ 1978), ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಚಂದ್ರ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==

=== 21 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಮತ್ತು ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಅಂಜಲಿ ಜೋಗ್ಲೇಕರ್-ಪೋಂಕ್ಶೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತೆ.
* ಸಪ್ತರ್ಷಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾದ ಅಸದ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1982).
* ಶಹರಾಜ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1980), ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಅಮಿತ್ ಆರ್ಯ (ಜನನ 1980 ರ ದಶಕ), ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ, ಹೇಮಾಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ, ಟ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅದ್ವೈತ್ ಜೋಶಿ (ಜ. 1980), ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಂಕಿತಾ ಜೋಶಿ (ಜ. 1988), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ .
* ಅಲಿ ಸುಂದರ್‌ಜಿ (ಜನನ 1988), ರಟ್ಟನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ .
* ಆರ್ಶಿನ್ ಕರಂಡೆ (ಜ. 1992), ವಾಸು ಸುಂದರರಾಜ್, ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ, ಅಮಿತ್ ಕಾವ್ತೇಕರ್ ಮತ್ತು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಆದಿತ್ಯ ಶಾ (ಜ. 1993), ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ ಮತ್ತು ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಕ್ಷತ್ ಪಾರಿಖ್ (ಜನನ 1990 ರ ದಶಕ), ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ . ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಸ್ವರ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 2000), ಪಂಡಿತ್ ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಮಗ , ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಜಾನ್ ಖಾನ್ (ಜ. 2000), ಅಸದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಗಾಯನ ಘರಾನಾಗಳು]]</text>
      <sha1>7zxrhekynuf8mh9y370k2fu619yg5pu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371403</id>
      <parentid>1371402</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:38:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಘಾತಾಂಕಗಳು */ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ</comment>
      <origin>1371403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43947" sha1="k8yi66fvu6ivtfyla6edbayd1kqzj03" xml:space="preserve">[[File:Pt. Jasraj at a concert in Hyderabad, with this disciples.jpg|thumb|400px|Singer [[Pandit Jasraj]] accompanied by his students (2017).]]
'''ಮೇವಾತೀ ಘರಾನಾ''' ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉಗಮವಾದ ಒಂದು [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]]ದ [[ಘರಾನಾ]]. [[ಉಸ್ತಾದ್ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ಈ ''ಘರಾನಾ''ದ ಅಧುನಿಕ ಕುಲಾಧಿಪತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್]] ಈ ಘರಾನಾದ ಸದ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮೇವಾತಿ '''ಘರಾನಾ''' ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ . ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ವಂಶಾವಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಈ ಘರಾನಾವನ್ನು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೋಳ್ಕರ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಸಹೋದರರಾದ ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಬೀಂಕರ್) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು .  ಈ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯರು ಅರ್ಧ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ . 

ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಶೈಲಿಗಳು, ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ, ಘರಾನಾವು ಖಂಡರ್‌ಬನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.  ಪಂ. ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರು ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಘರಾನಾವು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು . 

== ಇತಿಹಾಸ ==
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಘರಾನಾದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಅವರು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಘರಾನಾ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಕಾ ಘರಾನಾ) ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು . 

===ಹೆಸರಿನ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು [[ದೆಹಲಿ]] , [[ಜೈಪುರ]] ಮತ್ತು [[ಇಂದೋರ್]] ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಮೇವಾತ್ ( ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮೇವಾರ್ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ. 

=== ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ===
[[ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್, ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್, ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು.  ನತ್ತುಲಾಲ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೋದರಳಿಯ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು, ಅವರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.  ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದರು , ಅವರ ತಂದೆ ಮಂಗ್ಲು ಖಾನ್  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು [[ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್]] (ಉದಾ. ವಿಸ್ತೃತ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯ) ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.  ಮೋತಿರಾಮ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರಾದ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು. ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ತಮ್ಮ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತರಬೇತಿಯಾದ ತಬಲಾ ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು.[[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್|ಜಸ್ರಾಜ್]] ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು [[ಬೇಗಂ ಅಖ್ತರ್]] ಅವರ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು ಆದರೆ ನಂತರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. [[ಓಂಕಾರನಾಥ್ ಠಾಕೂರ್]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಶೈಲಿವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಭಕ್ತಿ, ಲಯಬದ್ಧ-ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೇವಾಟಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು .

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಮೂರು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದರು; ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಬಾಜ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಗಾಯಕಿ .

ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಹದ್ದು-ಹಸು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ್ವಿವಾಹದ ಮೂಲಕ, ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಖಯಾಲ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಮೇವಾತಿ ಗಾಯಕಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು .

ಲಕ್ನೋದ ಶಕ್ಕರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್, ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಅನುಸರಿಸಿದರು.  ಅವರ ಮಗ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಹದ್ದು ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ, ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾನಾ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ &quot;ತಾನ್ ಬಾಜಿ&quot; ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಂತತಿ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ನತ್ತು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ,  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮಹಾರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ [[ಭೊಪಾಲ್|ಭೋಪಾಲ್‌ನ]] ರೇವಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. [ 16 ]  ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್  ಸಂಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೋಪಾಲ್ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. 

==== ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ====
ಸಂಗೀತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಅರಸಿ, ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದರು, ಮೊದಲು ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು . 

ಈ ವಲಸೆಗಳು ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಘರಾನಾವನ್ನು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ವಂಶಾವಳಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಗುಂಪುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

== ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಂಶಾವಳಿ ==

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಕೆಳಗಿನ ವಿವರಣೆಯು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಒದಗಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಖಾತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. 
The below illustration is based on the historical account provided by Siraj Khan.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nadkarni |first1=Mohan |title=The Great Masters: profiles in Hindustani classical vocal music |date=1999 |publisher=HarperCollins Publishers India |location=India |page=38}}&lt;/ref&gt;
{{Tree chart/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{Tree chart| | | | | | |DHRUP|DHRUP=''ಖಂಡರ್‍ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ದ್ರುಪದ್ ಪದ್ಧತಿ''}}
{{Tree chart| | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | | | |DADAT|DADAT=ದಾದ ತಿಕ್ಕಡ್&lt;br /&gt;of [[ಆಗ್ರಾ]]&lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAZIR| |IMAMK|WAZIR=ವಾಜಿರ್ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)
            |IMAMK=ಇಮಾಂ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAHID| |GHAGG| |MUNAV|GHAGG='''[[ಘಗ್ಗೆ ನಾಜಿರ್ ಖಾನ್]]''' &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |WAHID=[[ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ವೀಣಾ ವಾದಕ)|''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''']] &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |MUNAV=[[Mewati Gharana|ಮುನಾವರ್ ಖಾನ್]] &lt;br /&gt;(ಮಗ)}}

{{Tree chart/end}}

=== ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಬೇರುಗಳ ದೃಶ್ಯ ನಿರೂಪಣೆ. 
{{familytree/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{familytree| | | | | | | | |GWALI| |DELHI| |KHAND| |KIRAN| |DAGAR|GWALI=[[ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ|''ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DELHI=[[Qawwal Bacchon gharana|''ಖವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KHAND=[[Dhrupad#Gharanas and style|''ಖಂಡರ್ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KIRAN=[[ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ|''ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DAGAR=[[Dagar gharana|''ದಾಗರ್ ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | |}}
{{familytree| | | | | | | | |HADDU| | |:| | | |:| | |SADIQ| |BEHRA|HADDU=[[Haddu Khan|ಹಡ್ಡು ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಗ್ವಾಲಿಯರ್)]]
            |SADIQ=[[Kirana gharana|ಸಾದಿಕ್ ಆಲಿ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಕಿರಾಣ)]]
            |BEHRA=[[Dagar gharana|ಬೆಹ್ರಾಂ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ದಾಗರ್ ಬಾನಿ)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| |}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |BADEM| | |:| | | |L|~|V|~|J|DAUGH=[[Haddu Khan|(Daughter)]]
            |BADEM=[[Bade Mohammed Khan|Bade Mohammed&lt;br /&gt;Khan (Rewa)]]}}
{{familytree| | | | | | | | |CHOTE| | |:| | | |:| | | | |BANDE|CHOTE=[[Chote Mohammed Khan|Chote Mohammed&lt;br /&gt;Khan (son)]]
            |BANDE=[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;(beenkar)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |WARIS| |IMAMK| | | | |:|WARIS=[[Waris Ali Khan|Waris Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |IMAMK=[[Imam Khan (musician)|Imam Khan]]&lt;br /&gt;([[Dhrupad]]iya)
            |MURAD=[[Murad Ali Khan|Murad Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUNNA=[[Munnawar Ali Khan|Munnawar Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |KUTUB=[[Kutub Ali Khan|Kutub Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUBAR=Mubarak Ali Khan&lt;br /&gt;(son, Jaipur Court)}}
{{familytree| | | | | | | | | |L|~|V|~|J| | | |:| | | | | |:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |:|F|~|~|~|~|A|~|~|~|~|7|:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |D|J| | | | | | | | | |L|C|}}
{{familytree| | | | | | | | | | |GHAGG| | | | | | | | | |WAHID| | | | |WAHID=[[#Utd. Wahid Khan|'''Wahid&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;beenkar)]]
            |GHAGG=[[#Utd. Ghagge Nazir Khan|'''Ghagge Nazir&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;vocalist)]]}}
{{familytree| | | | | |,|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|.|,|-|-|v|-|-|+|-|-|v|-|-|v|-|-|.|}}
{{familytree|MIXED| |CHIMA| |NATTH| |MUNAW| |!|!| |BEGUM| |!| |MAJID| |!| |LATIF|MIXED=''[[Qawwal Bacchon gharana|Qawwal Bacchon]] &amp;&lt;br /&gt;[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |CHIMA=[[Pandit Chimanlal|Pandit&lt;br /&gt;Chimanlal]]
            |NATTH=[[Pandit Natthulal|Pandit&lt;br /&gt;Natthulal]]
            |MUNAW=[[Munavvar Khan|Munavvar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MAJID=[[Majid Khan (beenkar)|Majid&lt;br /&gt;Khan]]
            |LATIF=[[Latif Khan (beenkar)|Latif&lt;br /&gt;Khan]]
            |BEGUM=[[Rais Khan|Begum&lt;br /&gt;Hasibanbai]]}}
{{familytree| |:| | | | | | | |!| | | |`|-|-|+|'| | |!| |HAMID| |!| |SADDA| |!| |HAMID=[[Hamid Khan (beenkar)|Hamid&lt;br /&gt;Khan]]
            |SADDA=[[Saddan Khan|Saddan&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree|RAJAB| | | | | |MOTIR| | | | |QADIR| | |!| | | | | |!| | | | | |!| |RAJAB=[[Rajab Ali Khan|Rajab Ali&lt;br /&gt;Khan]]
            |MOTIR=[[Pandit Motiram|Pandit&lt;br /&gt;Motiram]]
            |QADIR=Ghulam Qadir&lt;br /&gt;Khan}}
{{familytree| |`|-|-|.|,|-|-|-|^|-|.| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |`|(| | | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |JYOTI| | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | |SHAFI| | | | |!|JYOTI=[[Pandit Jyotiram|Pandit&lt;br /&gt;Jyotiram]]
            |SHAFI=[[Mohammed Shafi|Mohammed&lt;br /&gt;Shafi]]}}
{{familytree|AGRAG| | |!| | | | | |!| | | |JAIWA| |MOHAM| | | | | | | | | |KANIZ|AGRAG=''[[Agra gharana|Agra Gharana&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |JAIWA=[[Jaiwant Singhji Waghela|Jaiwant Singhji&lt;br /&gt;Waghela]]
            |KANIZ=[[Rais Khan|Begum Kaniz&lt;br /&gt;Fatima]]
            |MOHAM=[[Rais Khan|Mohammed&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree| |:| | | |)|-|v|-|-|-|+|-|-|-|-|(| | | |!| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree|ABDUL| | |!| |!| | |MANIR| | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | |:|ABDUL=[[Abdul Kadar Khan|Abdul Kadar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MANIR=[[Pandit Maniram|Pandit&lt;br /&gt;Maniram]]}}
{{familytree| |`|-|v|-|'| |!| | | |:| | | |PRATA| | |!| | | | | | | | | | | |:|PRATA=[[Pandit Pratap Narayan|Pandit&lt;br /&gt;Pratap Narayan]]}}
{{familytree| | |PURAN| |JASRA| | |:| | | | |:| | |RAISK| | | | | | | | | | |:|PURAN=[[Pandit Puranchandra|Pandit&lt;br /&gt;Puranchandra]]
            |JASRA=[[Pandit Jasraj|Pandit&lt;br /&gt;Jasraj]]
            |RAISK=[[Rais Khan|Rais Khan&lt;br /&gt;(sitarist)]]}}
{{familytree| | | | | | | |:| | | |:| | | | |:| | | |:| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree/end}}
== ಅವಲೋಕನ ==

=== ಸೌಂದರ್ಯದ ವಿಧಾನಗಳು ===
ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯಕಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ , ಮೇವಾಟಿ ಗಾಯಕಿ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೇವಾಟಿ ಗಾಯಕಿ ಭಾವ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ( ಬಂದಿಶ್ ) ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.  ಗಾಯಕಿ ಸರ್ಗಮ್ ಮತ್ತು ತಿಹೈಗಳ ಗಣನೀಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .  ಕಚ್ಚಾ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ತಾನ್‌ನ ವಿಧಾನವು  ಪಟಿಯಾಲ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಟಪ್ಪಾ ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಗಾಯಕಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ .

ಗಾಯಕಿಯ ಮೀಂಡ್ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕತೆಗಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 

==== ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ====
&quot;ಶುದ್ಧ ವಾಣಿ&quot; (ಶುದ್ಧ ಧ್ವನಿ), &quot;ಶುದ್ಧ ಮುದ್ರೆ&quot; (ಶುದ್ಧ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ), ಮತ್ತು &quot;ಶುದ್ಧ ಸುರ್&quot; (ಶುದ್ಧ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು) ಆಧರಿಸಿ ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಗತ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

==== ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳು ====
ಸೂಫಿಯಾನಾ ಮೌಸಿಕಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೂಲಕ , ಮೇವಾತಿ ಗಾಯಕಿ ಆಸ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು ಶಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಂ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಸ್ಮಾಯಿಲಿಸಂ ) ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗೀತದ ವ್ಯಾಕರಣ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸುಮಧುರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಅಂಶಗಳಾಗಿಯೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ  ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 

ಕೆಲವು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ದಶಾವತಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಆಗಾ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಇಮಾಮ್ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹತ್ತನೇ ಅವತಾರ ಎಂದು ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತವೆ . &lt;sup&gt;[ ''ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt; &quot;ಓಂ ಶ್ರೀ ಅನಂತ ಹರಿ ನಾರಾಯಣ&quot; ಎಂಬ ಪದ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಲಾಪಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಕರಣ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . [ &lt;sup&gt;ಉಲ್ಲೇಖದ ''ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt;

=== ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಸಾಮಗ್ರಿ ===

==== ರಾಗಗಳು ====
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ:

* ರಾಗ ಜೈವಂತಿ ತೋಡಿ: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ [[ಅಹಿರ್ ಭೈರವ್]] ಮತ್ತು [[ತೋಡಿ]] ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜೈವಂತ್ ಸಾರಂಗ್: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ [[ಜೈಜೈವಂತಿ]] ಮತ್ತು ಸಾರಂಗ್ ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜ್ಞಾನಕಾಳಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ ರಚಿಸಿದ ರಾಗ [[ಗೋರಕ್ ಕಲ್ಯಾಣ್|ಗೋರಖ್ ಕಲ್ಯಾಣ್‌]]ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ .
* ರಾಗ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ಬಗ್ಕೌನ್ಸ್: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ದಿನ್ ಕಿ ಪುರಿಯಾ
* ರಾಗ ಖಮಾಜ್ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ವಂಶದಿಂದ .
* ರಾಗ ಭವಾನಿ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ವಂಶಾವಳಿಯಿಂದ .
* ರಾಗ ಆಸಾ ಮಂದ್
* ರಾಗ ನಾಟ್ ನಾರಾಯಣಿ 
* ನವರಸ ರಾಗ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ನಾಗಧ್ವನಿ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ಅಬಿರಿ ತೋಡಿ

==== ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತ ====
ಘರಾನಾದ ಕೀರ್ತಂಕರ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಜಸ್ರಾಜ್, ಮಥುರಾ ಮತ್ತು ಬೃಂದಾವನದ ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅನೇಕ ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದೆ.

== ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳು ==

=== 19 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* '''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1830 - 1928) ಅಲ್ವಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್‌ಬಾನಿ ದ್ರುಪದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್‌ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್ ( ಕಿರಾನಾ ಮತ್ತು ದಗರ್‌ಬಾನಿ ) ಅವರಿಂದ [[ರುದ್ರ ವೀಣೆ]]ಯನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಇಂದೋರ್ ರಾಜ್ಯದ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರ ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಲತೀಫ್, ಮಜೀದ್, ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಮತ್ತು ಹಮೀದ್ ನಂತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* &quot; '''ಘಗ್ಗೆ&quot; ನಜೀರ್ ಖಾನ್''' (c. 1835 - c. 1905) [[ಆಗ್ರಾ]]ದಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ದ್ರುಪದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಘರಾನಾ) ಅವರಿಂದ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು [[ಜೋಧಪುರ್|ಜೋಧಪುರ]] , ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಭೋಪಾಲ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಪಂಡಿತ್ ನತ್ಹುಲಾಲ್, ಪಂಡಿತ್ ಚಿಮ್ಮನ್ಲಾಲ್, ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ (ಸಹೋದರ) ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸಿದರು.
* ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850-ಸುಮಾರು 1890), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1920 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* '''ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1860 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ (ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ) ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, [[ಸಿತಾರ್]] ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-1935), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. [[ಹೋಳ್ಕರ್ ರಾಜವಂಶ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಂತರ ಬಂದರು .
* ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿ (ಸುಮಾರು 1880-ಸುಮಾರು 1950), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ, ರಾಯಿಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಅಜ್ಜಿ.
* ಸದ್ದಾನ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1890-1940 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೂರನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ (1889-1934), ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಮೋತಿರಾಮ್, ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ (1899-1944), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ . ಪುರಂಚಂದ್ ಅವರ ತಂದೆ.

=== 20 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‍ಜಿ ವಘೇಲಾ (1904-1980), ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್, ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1900-1967), ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿಯವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು [[ಸುರ್ಬಹಾರ್]] ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಂದೆ . 
* '''ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್''' (1910-1985), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು. ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರ. ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ, ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ತಂದೆ.
* '''ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್''' (1914-2002), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಕಿರಿಯ ಮಗ, ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಹಮೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1918-2000), ಕಿರಿಯ ಮಗ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಸಿತಾರ್ ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* '''ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್''' (1918-2002), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಫಿ (1925-1979), ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ, ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರ ಮಾವ .
* ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ (1924-2018), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ನೀರಜ್ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ್ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಗ ಅಕ್ಷತ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಂದ್ರ (1929-1991), ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಆಗ್ರಾ ಘರಾನಾದ ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಅಬ್ದುಲ್ ಕದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು . 
* '''[[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್|ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್]]''' (1930-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಹೋದರರಾದ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‍ಜಿ ವಾಘೇಲಾ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ (1934-2018), ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ.
* ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ (1937-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರ. 
* '''ರೈಸ್ ಖಾನ್''' (1939-2017), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ( ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ) ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ (ಜನನ 1940). ಆಸ್ಕರನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
* ಬೇಗಂ ನಿಲೋಫರ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1940 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 2010 ರ ದಶಕ), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವರು.
* ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ (1946-2014), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ. ಅವರ ಮಗ [[ಸಂಜೀವ ಅಭ್ಯಂಕರ್|ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್]] ಮತ್ತು ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ ಅವರ ಗುರು. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆ ಮತ್ತು ವಿ.ಆರ್.ಆಠವಲೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ಗಿರೀಶ್ ವಝಲ್ವಾರ್ (ಜ. 1947), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಸ್ವಾಮಿ (ಜ. 1940), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಸ್ವಾಮಿ ವಲ್ಲಭದಾಸರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.
* ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ (ಜನನ 1940 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ ಅವರ ಅತ್ತಿಗೆ.
* ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ (1952-2001), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ನಂತರ ನಟರಾದರು.
* '''ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್''' (ಜನನ 1956), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ , ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಖಲೀಫಾ.
* ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1956), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, [[ತಬಲಾ]] ಮತ್ತು ತಾಳವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರೂ ಹೌದು.
* ಜತಿನ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಲಲಿತ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ಲಲಿತ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಜತಿನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ (ಜ. 1957), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಶಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಮಗ, [[ಪಿಟೀಲು]] ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಇವರು, [[ಆರ್. ಡಿ. ಬರ್ಮನ್|ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್]] , [[ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತ್ ಪ್ಯಾರೇಲಾಲ್|ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್-ಪ್ಯಾರೆಲಾಲ್]] , [[ರಾಜೇಶ್ ರೋಷನ್]] ಮತ್ತು [[ಅನು ಮಲಿಕ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
* ಮಧುಪ್ ಮುದ್ಗಲ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿನಯ್ ಚಂದ್ರ ಮೌದ್ಗಲ್ಯ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ ಅವರು [[ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವ]] ಅವರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು .
* ಅರವಿಂದ್ ಥಟ್ಟೆ (ಜನನ 1958), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್ (ಜ. 1959), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗಾರ್ಗೀ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ದತ್ತಾ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ತ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ (ಜನನ 1960 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಶಾರಂಗ್ ದೇವ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1963), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
* ದುರ್ಗಾ ಜಸ್ರಾಜ್ (ಜನನ 1964), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ. ರೂಪದರ್ಶಿ, ನಟಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
* [[ಕಲಾ ರಾಮನಾಥ್]] (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಪಿಟೀಲು ಪ್ರವೀಣ . ಎನ್. ರಾಜಂ ಮತ್ತು [[ಟಿ.ಎನ್. ಕೃಷ್ಣನ್|ಟಿ.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣನ್]] ಅವರ ಸೊಸೆ .
* ಲೋಕೇಶ್ ಆನಂದ್ (ಜ. 1978), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, [[ಶೆಹನಾಯಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ಶ್ವೇತಾ ಝವೇರಿ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಸುಮನ್ ಘೋಷ್ (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಹೇಮಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ (ಜ. 1968), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* [[ಸಂಜೀವ ಅಭ್ಯಂಕರ್|ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್]] (ಜ. 1969), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಶಿಷ್ಯೆ. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು.
* ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 1971), ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗೌತಮ್ ಕಾಳೆ (ಜನನ 1970 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿಶ್ವನಾಥ್ ರಾವ್ ರಿಂಗೆ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ದಿಲೀಪ್ ಗವಯ್ಯ (ಜನನ 1978), ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಚಂದ್ರ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==

=== 21 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಮತ್ತು ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಅಂಜಲಿ ಜೋಗ್ಲೇಕರ್-ಪೋಂಕ್ಶೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತೆ.
* ಸಪ್ತರ್ಷಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾದ ಅಸದ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1982).
* ಶಹರಾಜ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1980), ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಅಮಿತ್ ಆರ್ಯ (ಜನನ 1980 ರ ದಶಕ), ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ, ಹೇಮಾಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ, ಟ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅದ್ವೈತ್ ಜೋಶಿ (ಜ. 1980), ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಂಕಿತಾ ಜೋಶಿ (ಜ. 1988), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ .
* ಅಲಿ ಸುಂದರ್‌ಜಿ (ಜನನ 1988), ರಟ್ಟನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ .
* ಆರ್ಶಿನ್ ಕರಂಡೆ (ಜ. 1992), ವಾಸು ಸುಂದರರಾಜ್, ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ, ಅಮಿತ್ ಕಾವ್ತೇಕರ್ ಮತ್ತು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಆದಿತ್ಯ ಶಾ (ಜ. 1993), ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ ಮತ್ತು ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಕ್ಷತ್ ಪಾರಿಖ್ (ಜನನ 1990 ರ ದಶಕ), ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ . ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಸ್ವರ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 2000), ಪಂಡಿತ್ ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಮಗ , ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಜಾನ್ ಖಾನ್ (ಜ. 2000), ಅಸದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಗಾಯನ ಘರಾನಾಗಳು]]</text>
      <sha1>k8yi66fvu6ivtfyla6edbayd1kqzj03</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371404</id>
      <parentid>1371403</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:40:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ಉಲ್ಲೇಖಗಳು */</comment>
      <origin>1371404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43929" sha1="k1o7lfbt1auxsxhw6te0bk72txz08i6" xml:space="preserve">[[File:Pt. Jasraj at a concert in Hyderabad, with this disciples.jpg|thumb|400px|Singer [[Pandit Jasraj]] accompanied by his students (2017).]]
'''ಮೇವಾತೀ ಘರಾನಾ''' ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉಗಮವಾದ ಒಂದು [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]]ದ [[ಘರಾನಾ]]. [[ಉಸ್ತಾದ್ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ಈ ''ಘರಾನಾ''ದ ಅಧುನಿಕ ಕುಲಾಧಿಪತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್]] ಈ ಘರಾನಾದ ಸದ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮೇವಾತಿ '''ಘರಾನಾ''' ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ . ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ವಂಶಾವಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಈ ಘರಾನಾವನ್ನು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೋಳ್ಕರ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಸಹೋದರರಾದ ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಬೀಂಕರ್) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು .  ಈ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯರು ಅರ್ಧ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ . 

ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಶೈಲಿಗಳು, ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ, ಘರಾನಾವು ಖಂಡರ್‌ಬನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.  ಪಂ. ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರು ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಘರಾನಾವು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು . 

== ಇತಿಹಾಸ ==
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಘರಾನಾದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಅವರು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಘರಾನಾ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಕಾ ಘರಾನಾ) ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು . 

===ಹೆಸರಿನ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು [[ದೆಹಲಿ]] , [[ಜೈಪುರ]] ಮತ್ತು [[ಇಂದೋರ್]] ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಮೇವಾತ್ ( ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮೇವಾರ್ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ. 

=== ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ===
[[ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್, ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್, ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು.  ನತ್ತುಲಾಲ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೋದರಳಿಯ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು, ಅವರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.  ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದರು , ಅವರ ತಂದೆ ಮಂಗ್ಲು ಖಾನ್  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು [[ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್]] (ಉದಾ. ವಿಸ್ತೃತ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯ) ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.  ಮೋತಿರಾಮ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರಾದ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು. ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ತಮ್ಮ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತರಬೇತಿಯಾದ ತಬಲಾ ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು.[[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್|ಜಸ್ರಾಜ್]] ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು [[ಬೇಗಂ ಅಖ್ತರ್]] ಅವರ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು ಆದರೆ ನಂತರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. [[ಓಂಕಾರನಾಥ್ ಠಾಕೂರ್]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಶೈಲಿವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಭಕ್ತಿ, ಲಯಬದ್ಧ-ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೇವಾಟಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು .

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಮೂರು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದರು; ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಬಾಜ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಗಾಯಕಿ .

ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಹದ್ದು-ಹಸು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ್ವಿವಾಹದ ಮೂಲಕ, ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಖಯಾಲ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಮೇವಾತಿ ಗಾಯಕಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು .

ಲಕ್ನೋದ ಶಕ್ಕರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್, ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಅನುಸರಿಸಿದರು.  ಅವರ ಮಗ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಹದ್ದು ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ, ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾನಾ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ &quot;ತಾನ್ ಬಾಜಿ&quot; ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಂತತಿ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ನತ್ತು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ,  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮಹಾರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ [[ಭೊಪಾಲ್|ಭೋಪಾಲ್‌ನ]] ರೇವಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. [ 16 ]  ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್  ಸಂಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೋಪಾಲ್ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. 

==== ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ====
ಸಂಗೀತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಅರಸಿ, ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದರು, ಮೊದಲು ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು . 

ಈ ವಲಸೆಗಳು ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಘರಾನಾವನ್ನು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ವಂಶಾವಳಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಗುಂಪುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

== ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಂಶಾವಳಿ ==

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಕೆಳಗಿನ ವಿವರಣೆಯು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಒದಗಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಖಾತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. 
The below illustration is based on the historical account provided by Siraj Khan.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nadkarni |first1=Mohan |title=The Great Masters: profiles in Hindustani classical vocal music |date=1999 |publisher=HarperCollins Publishers India |location=India |page=38}}&lt;/ref&gt;
{{Tree chart/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{Tree chart| | | | | | |DHRUP|DHRUP=''ಖಂಡರ್‍ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ದ್ರುಪದ್ ಪದ್ಧತಿ''}}
{{Tree chart| | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | | | |DADAT|DADAT=ದಾದ ತಿಕ್ಕಡ್&lt;br /&gt;of [[ಆಗ್ರಾ]]&lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAZIR| |IMAMK|WAZIR=ವಾಜಿರ್ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)
            |IMAMK=ಇಮಾಂ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAHID| |GHAGG| |MUNAV|GHAGG='''[[ಘಗ್ಗೆ ನಾಜಿರ್ ಖಾನ್]]''' &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |WAHID=[[ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ವೀಣಾ ವಾದಕ)|''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''']] &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |MUNAV=[[Mewati Gharana|ಮುನಾವರ್ ಖಾನ್]] &lt;br /&gt;(ಮಗ)}}

{{Tree chart/end}}

=== ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಬೇರುಗಳ ದೃಶ್ಯ ನಿರೂಪಣೆ. 
{{familytree/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{familytree| | | | | | | | |GWALI| |DELHI| |KHAND| |KIRAN| |DAGAR|GWALI=[[ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ|''ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DELHI=[[Qawwal Bacchon gharana|''ಖವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KHAND=[[Dhrupad#Gharanas and style|''ಖಂಡರ್ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KIRAN=[[ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ|''ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DAGAR=[[Dagar gharana|''ದಾಗರ್ ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | |}}
{{familytree| | | | | | | | |HADDU| | |:| | | |:| | |SADIQ| |BEHRA|HADDU=[[Haddu Khan|ಹಡ್ಡು ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಗ್ವಾಲಿಯರ್)]]
            |SADIQ=[[Kirana gharana|ಸಾದಿಕ್ ಆಲಿ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಕಿರಾಣ)]]
            |BEHRA=[[Dagar gharana|ಬೆಹ್ರಾಂ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ದಾಗರ್ ಬಾನಿ)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| |}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |BADEM| | |:| | | |L|~|V|~|J|DAUGH=[[Haddu Khan|(Daughter)]]
            |BADEM=[[Bade Mohammed Khan|Bade Mohammed&lt;br /&gt;Khan (Rewa)]]}}
{{familytree| | | | | | | | |CHOTE| | |:| | | |:| | | | |BANDE|CHOTE=[[Chote Mohammed Khan|Chote Mohammed&lt;br /&gt;Khan (son)]]
            |BANDE=[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;(beenkar)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |WARIS| |IMAMK| | | | |:|WARIS=[[Waris Ali Khan|Waris Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |IMAMK=[[Imam Khan (musician)|Imam Khan]]&lt;br /&gt;([[Dhrupad]]iya)
            |MURAD=[[Murad Ali Khan|Murad Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUNNA=[[Munnawar Ali Khan|Munnawar Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |KUTUB=[[Kutub Ali Khan|Kutub Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUBAR=Mubarak Ali Khan&lt;br /&gt;(son, Jaipur Court)}}
{{familytree| | | | | | | | | |L|~|V|~|J| | | |:| | | | | |:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |:|F|~|~|~|~|A|~|~|~|~|7|:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |D|J| | | | | | | | | |L|C|}}
{{familytree| | | | | | | | | | |GHAGG| | | | | | | | | |WAHID| | | | |WAHID=[[#Utd. Wahid Khan|'''Wahid&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;beenkar)]]
            |GHAGG=[[#Utd. Ghagge Nazir Khan|'''Ghagge Nazir&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;vocalist)]]}}
{{familytree| | | | | |,|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|.|,|-|-|v|-|-|+|-|-|v|-|-|v|-|-|.|}}
{{familytree|MIXED| |CHIMA| |NATTH| |MUNAW| |!|!| |BEGUM| |!| |MAJID| |!| |LATIF|MIXED=''[[Qawwal Bacchon gharana|Qawwal Bacchon]] &amp;&lt;br /&gt;[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |CHIMA=[[Pandit Chimanlal|Pandit&lt;br /&gt;Chimanlal]]
            |NATTH=[[Pandit Natthulal|Pandit&lt;br /&gt;Natthulal]]
            |MUNAW=[[Munavvar Khan|Munavvar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MAJID=[[Majid Khan (beenkar)|Majid&lt;br /&gt;Khan]]
            |LATIF=[[Latif Khan (beenkar)|Latif&lt;br /&gt;Khan]]
            |BEGUM=[[Rais Khan|Begum&lt;br /&gt;Hasibanbai]]}}
{{familytree| |:| | | | | | | |!| | | |`|-|-|+|'| | |!| |HAMID| |!| |SADDA| |!| |HAMID=[[Hamid Khan (beenkar)|Hamid&lt;br /&gt;Khan]]
            |SADDA=[[Saddan Khan|Saddan&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree|RAJAB| | | | | |MOTIR| | | | |QADIR| | |!| | | | | |!| | | | | |!| |RAJAB=[[Rajab Ali Khan|Rajab Ali&lt;br /&gt;Khan]]
            |MOTIR=[[Pandit Motiram|Pandit&lt;br /&gt;Motiram]]
            |QADIR=Ghulam Qadir&lt;br /&gt;Khan}}
{{familytree| |`|-|-|.|,|-|-|-|^|-|.| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |`|(| | | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |JYOTI| | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | |SHAFI| | | | |!|JYOTI=[[Pandit Jyotiram|Pandit&lt;br /&gt;Jyotiram]]
            |SHAFI=[[Mohammed Shafi|Mohammed&lt;br /&gt;Shafi]]}}
{{familytree|AGRAG| | |!| | | | | |!| | | |JAIWA| |MOHAM| | | | | | | | | |KANIZ|AGRAG=''[[Agra gharana|Agra Gharana&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |JAIWA=[[Jaiwant Singhji Waghela|Jaiwant Singhji&lt;br /&gt;Waghela]]
            |KANIZ=[[Rais Khan|Begum Kaniz&lt;br /&gt;Fatima]]
            |MOHAM=[[Rais Khan|Mohammed&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree| |:| | | |)|-|v|-|-|-|+|-|-|-|-|(| | | |!| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree|ABDUL| | |!| |!| | |MANIR| | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | |:|ABDUL=[[Abdul Kadar Khan|Abdul Kadar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MANIR=[[Pandit Maniram|Pandit&lt;br /&gt;Maniram]]}}
{{familytree| |`|-|v|-|'| |!| | | |:| | | |PRATA| | |!| | | | | | | | | | | |:|PRATA=[[Pandit Pratap Narayan|Pandit&lt;br /&gt;Pratap Narayan]]}}
{{familytree| | |PURAN| |JASRA| | |:| | | | |:| | |RAISK| | | | | | | | | | |:|PURAN=[[Pandit Puranchandra|Pandit&lt;br /&gt;Puranchandra]]
            |JASRA=[[Pandit Jasraj|Pandit&lt;br /&gt;Jasraj]]
            |RAISK=[[Rais Khan|Rais Khan&lt;br /&gt;(sitarist)]]}}
{{familytree| | | | | | | |:| | | |:| | | | |:| | | |:| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree/end}}
== ಅವಲೋಕನ ==

=== ಸೌಂದರ್ಯದ ವಿಧಾನಗಳು ===
ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯಕಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ , ಮೇವಾಟಿ ಗಾಯಕಿ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೇವಾಟಿ ಗಾಯಕಿ ಭಾವ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ( ಬಂದಿಶ್ ) ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.  ಗಾಯಕಿ ಸರ್ಗಮ್ ಮತ್ತು ತಿಹೈಗಳ ಗಣನೀಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .  ಕಚ್ಚಾ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ತಾನ್‌ನ ವಿಧಾನವು  ಪಟಿಯಾಲ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಟಪ್ಪಾ ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಗಾಯಕಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ .

ಗಾಯಕಿಯ ಮೀಂಡ್ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕತೆಗಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 

==== ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ====
&quot;ಶುದ್ಧ ವಾಣಿ&quot; (ಶುದ್ಧ ಧ್ವನಿ), &quot;ಶುದ್ಧ ಮುದ್ರೆ&quot; (ಶುದ್ಧ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ), ಮತ್ತು &quot;ಶುದ್ಧ ಸುರ್&quot; (ಶುದ್ಧ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು) ಆಧರಿಸಿ ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಗತ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

==== ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳು ====
ಸೂಫಿಯಾನಾ ಮೌಸಿಕಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೂಲಕ , ಮೇವಾತಿ ಗಾಯಕಿ ಆಸ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು ಶಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಂ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಸ್ಮಾಯಿಲಿಸಂ ) ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗೀತದ ವ್ಯಾಕರಣ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸುಮಧುರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಅಂಶಗಳಾಗಿಯೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ  ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 

ಕೆಲವು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ದಶಾವತಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಆಗಾ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಇಮಾಮ್ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹತ್ತನೇ ಅವತಾರ ಎಂದು ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತವೆ . &lt;sup&gt;[ ''ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt; &quot;ಓಂ ಶ್ರೀ ಅನಂತ ಹರಿ ನಾರಾಯಣ&quot; ಎಂಬ ಪದ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಲಾಪಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಕರಣ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . [ &lt;sup&gt;ಉಲ್ಲೇಖದ ''ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt;

=== ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಸಾಮಗ್ರಿ ===

==== ರಾಗಗಳು ====
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ:

* ರಾಗ ಜೈವಂತಿ ತೋಡಿ: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ [[ಅಹಿರ್ ಭೈರವ್]] ಮತ್ತು [[ತೋಡಿ]] ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜೈವಂತ್ ಸಾರಂಗ್: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ [[ಜೈಜೈವಂತಿ]] ಮತ್ತು ಸಾರಂಗ್ ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜ್ಞಾನಕಾಳಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ ರಚಿಸಿದ ರಾಗ [[ಗೋರಕ್ ಕಲ್ಯಾಣ್|ಗೋರಖ್ ಕಲ್ಯಾಣ್‌]]ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ .
* ರಾಗ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ಬಗ್ಕೌನ್ಸ್: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ದಿನ್ ಕಿ ಪುರಿಯಾ
* ರಾಗ ಖಮಾಜ್ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ವಂಶದಿಂದ .
* ರಾಗ ಭವಾನಿ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ವಂಶಾವಳಿಯಿಂದ .
* ರಾಗ ಆಸಾ ಮಂದ್
* ರಾಗ ನಾಟ್ ನಾರಾಯಣಿ 
* ನವರಸ ರಾಗ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ನಾಗಧ್ವನಿ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ಅಬಿರಿ ತೋಡಿ

==== ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತ ====
ಘರಾನಾದ ಕೀರ್ತಂಕರ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಜಸ್ರಾಜ್, ಮಥುರಾ ಮತ್ತು ಬೃಂದಾವನದ ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅನೇಕ ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದೆ.

== ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳು ==

=== 19 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* '''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1830 - 1928) ಅಲ್ವಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್‌ಬಾನಿ ದ್ರುಪದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್‌ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್ ( ಕಿರಾನಾ ಮತ್ತು ದಗರ್‌ಬಾನಿ ) ಅವರಿಂದ [[ರುದ್ರ ವೀಣೆ]]ಯನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಇಂದೋರ್ ರಾಜ್ಯದ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರ ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಲತೀಫ್, ಮಜೀದ್, ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಮತ್ತು ಹಮೀದ್ ನಂತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* &quot; '''ಘಗ್ಗೆ&quot; ನಜೀರ್ ಖಾನ್''' (c. 1835 - c. 1905) [[ಆಗ್ರಾ]]ದಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ದ್ರುಪದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಘರಾನಾ) ಅವರಿಂದ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು [[ಜೋಧಪುರ್|ಜೋಧಪುರ]] , ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಭೋಪಾಲ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಪಂಡಿತ್ ನತ್ಹುಲಾಲ್, ಪಂಡಿತ್ ಚಿಮ್ಮನ್ಲಾಲ್, ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ (ಸಹೋದರ) ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸಿದರು.
* ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850-ಸುಮಾರು 1890), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1920 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* '''ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1860 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ (ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ) ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, [[ಸಿತಾರ್]] ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-1935), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. [[ಹೋಳ್ಕರ್ ರಾಜವಂಶ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಂತರ ಬಂದರು .
* ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿ (ಸುಮಾರು 1880-ಸುಮಾರು 1950), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ, ರಾಯಿಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಅಜ್ಜಿ.
* ಸದ್ದಾನ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1890-1940 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೂರನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ (1889-1934), ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಮೋತಿರಾಮ್, ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ (1899-1944), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ . ಪುರಂಚಂದ್ ಅವರ ತಂದೆ.

=== 20 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‍ಜಿ ವಘೇಲಾ (1904-1980), ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್, ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1900-1967), ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿಯವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು [[ಸುರ್ಬಹಾರ್]] ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಂದೆ . 
* '''ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್''' (1910-1985), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು. ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರ. ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ, ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ತಂದೆ.
* '''ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್''' (1914-2002), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಕಿರಿಯ ಮಗ, ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಹಮೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1918-2000), ಕಿರಿಯ ಮಗ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಸಿತಾರ್ ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* '''ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್''' (1918-2002), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಫಿ (1925-1979), ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ, ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರ ಮಾವ .
* ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ (1924-2018), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ನೀರಜ್ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ್ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಗ ಅಕ್ಷತ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಂದ್ರ (1929-1991), ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಆಗ್ರಾ ಘರಾನಾದ ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಅಬ್ದುಲ್ ಕದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು . 
* '''[[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್|ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್]]''' (1930-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಹೋದರರಾದ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‍ಜಿ ವಾಘೇಲಾ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ (1934-2018), ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ.
* ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ (1937-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರ. 
* '''ರೈಸ್ ಖಾನ್''' (1939-2017), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ( ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ) ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ (ಜನನ 1940). ಆಸ್ಕರನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
* ಬೇಗಂ ನಿಲೋಫರ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1940 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 2010 ರ ದಶಕ), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವರು.
* ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ (1946-2014), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ. ಅವರ ಮಗ [[ಸಂಜೀವ ಅಭ್ಯಂಕರ್|ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್]] ಮತ್ತು ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ ಅವರ ಗುರು. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆ ಮತ್ತು ವಿ.ಆರ್.ಆಠವಲೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ಗಿರೀಶ್ ವಝಲ್ವಾರ್ (ಜ. 1947), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಸ್ವಾಮಿ (ಜ. 1940), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಸ್ವಾಮಿ ವಲ್ಲಭದಾಸರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.
* ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ (ಜನನ 1940 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ ಅವರ ಅತ್ತಿಗೆ.
* ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ (1952-2001), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ನಂತರ ನಟರಾದರು.
* '''ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್''' (ಜನನ 1956), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ , ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಖಲೀಫಾ.
* ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1956), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, [[ತಬಲಾ]] ಮತ್ತು ತಾಳವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರೂ ಹೌದು.
* ಜತಿನ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಲಲಿತ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ಲಲಿತ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಜತಿನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ (ಜ. 1957), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಶಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಮಗ, [[ಪಿಟೀಲು]] ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಇವರು, [[ಆರ್. ಡಿ. ಬರ್ಮನ್|ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್]] , [[ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತ್ ಪ್ಯಾರೇಲಾಲ್|ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್-ಪ್ಯಾರೆಲಾಲ್]] , [[ರಾಜೇಶ್ ರೋಷನ್]] ಮತ್ತು [[ಅನು ಮಲಿಕ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
* ಮಧುಪ್ ಮುದ್ಗಲ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿನಯ್ ಚಂದ್ರ ಮೌದ್ಗಲ್ಯ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ ಅವರು [[ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವ]] ಅವರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು .
* ಅರವಿಂದ್ ಥಟ್ಟೆ (ಜನನ 1958), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್ (ಜ. 1959), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗಾರ್ಗೀ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ದತ್ತಾ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ತ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ (ಜನನ 1960 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಶಾರಂಗ್ ದೇವ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1963), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
* ದುರ್ಗಾ ಜಸ್ರಾಜ್ (ಜನನ 1964), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ. ರೂಪದರ್ಶಿ, ನಟಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
* [[ಕಲಾ ರಾಮನಾಥ್]] (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಪಿಟೀಲು ಪ್ರವೀಣ . ಎನ್. ರಾಜಂ ಮತ್ತು [[ಟಿ.ಎನ್. ಕೃಷ್ಣನ್|ಟಿ.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣನ್]] ಅವರ ಸೊಸೆ .
* ಲೋಕೇಶ್ ಆನಂದ್ (ಜ. 1978), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, [[ಶೆಹನಾಯಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ಶ್ವೇತಾ ಝವೇರಿ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಸುಮನ್ ಘೋಷ್ (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಹೇಮಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ (ಜ. 1968), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* [[ಸಂಜೀವ ಅಭ್ಯಂಕರ್|ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್]] (ಜ. 1969), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಶಿಷ್ಯೆ. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು.
* ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 1971), ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗೌತಮ್ ಕಾಳೆ (ಜನನ 1970 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿಶ್ವನಾಥ್ ರಾವ್ ರಿಂಗೆ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ದಿಲೀಪ್ ಗವಯ್ಯ (ಜನನ 1978), ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಚಂದ್ರ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.


=== 21 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಮತ್ತು ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಅಂಜಲಿ ಜೋಗ್ಲೇಕರ್-ಪೋಂಕ್ಶೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತೆ.
* ಸಪ್ತರ್ಷಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾದ ಅಸದ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1982).
* ಶಹರಾಜ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1980), ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಅಮಿತ್ ಆರ್ಯ (ಜನನ 1980 ರ ದಶಕ), ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ, ಹೇಮಾಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ, ಟ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅದ್ವೈತ್ ಜೋಶಿ (ಜ. 1980), ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಂಕಿತಾ ಜೋಶಿ (ಜ. 1988), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ .
* ಅಲಿ ಸುಂದರ್‌ಜಿ (ಜನನ 1988), ರಟ್ಟನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ .
* ಆರ್ಶಿನ್ ಕರಂಡೆ (ಜ. 1992), ವಾಸು ಸುಂದರರಾಜ್, ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ, ಅಮಿತ್ ಕಾವ್ತೇಕರ್ ಮತ್ತು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಆದಿತ್ಯ ಶಾ (ಜ. 1993), ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ ಮತ್ತು ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಕ್ಷತ್ ಪಾರಿಖ್ (ಜನನ 1990 ರ ದಶಕ), ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ . ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಸ್ವರ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 2000), ಪಂಡಿತ್ ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಮಗ , ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಜಾನ್ ಖಾನ್ (ಜ. 2000), ಅಸದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{Unreferenced}}

[[ವರ್ಗ:ಗಾಯನ ಘರಾನಾಗಳು]]</text>
      <sha1>k1o7lfbt1auxsxhw6te0bk72txz08i6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371405</id>
      <parentid>1371404</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:59:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <comment>ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ</comment>
      <origin>1371405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51193" sha1="h1drn3sywgf0wk26nxda9tdhiu4qzh5" xml:space="preserve">[[File:Pt. Jasraj at a concert in Hyderabad, with this disciples.jpg|thumb|400px|Singer [[Pandit Jasraj]] accompanied by his students (2017).]]
'''ಮೇವಾತೀ ಘರಾನಾ''' ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉಗಮವಾದ ಒಂದು [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]]ದ [[ಘರಾನಾ]]. [[ಉಸ್ತಾದ್ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ಈ ''ಘರಾನಾ''ದ ಅಧುನಿಕ ಕುಲಾಧಿಪತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್]] ಈ ಘರಾನಾದ ಸದ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮೇವಾತಿ '''ಘರಾನಾ''' ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ . ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ವಂಶಾವಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಈ ಘರಾನಾವನ್ನು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೋಳ್ಕರ್ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಸಹೋದರರಾದ ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಬೀಂಕರ್) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು .&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.culturalindia.net/indian-music/hindustani-gharanas.html|url-status=dead|title=Gharanas of Hindustani Music (scroll down to read about Mewati Gharana)|website=Cultural India website|archive-date=21 September 2023|access-date=23 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20230921150734/https://www.culturalindia.net/indian-music/hindustani-gharanas.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Newsline&gt;{{Cite journal|url=https://newslinemagazine.com/magazine/the-maestro-departs/|title = Obituary: Rais Khan (The Maestro Departs)|journal = Newsline magazine|last1 = Adnan|first1 = Ally|date = June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230529051631/https://newslinemagazine.com/magazine/the-maestro-departs/|archive-date=29 May 2023|access-date=25 March 2024|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Members of this gharana have had an active influence in [[Cinema of India|Indian cinema]] for over half a century.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/analysis/pandit-jasraj-the-tansen-of-our-times-opinion/story-LhaqjHQM2miI1pFVX1dhZK.html|title = Pandit Jasraj: The Tansen of our times &amp;#124; Opinion|website=Hindustantimes.com|date = 18 August 2020}}&lt;/ref&gt;  ಈ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯರು ಅರ್ಧ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ . 

ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಶೈಲಿಗಳು, ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ, ಘರಾನಾವು ಖಂಡರ್‌ಬನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.  ಪಂ. ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರು ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಘರಾನಾವು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://thecompass.in/evolution-of-hindustani-music-patron-and-patronage-1181 |title=Evolution of Hindustani music; Patron and Patronage - The Compass |website=Thecompass.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190125183251/http://thecompass.in/evolution-of-hindustani-music-patron-and-patronage-1181 |archive-date=2019-01-25}} &lt;/ref&gt; The gharana gained visibility in the late-20th century after [[Jasraj|Pt. Jasraj]] popularized the [[gayaki]].&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nagarkar |first1=Samarth |title=Raga Sangeet: Understanding Hindustani Classical Vocal Music |date=2013 |publisher=Chhandayan, Inc. |location=New York}}&lt;/ref&gt;
. 

== ಇತಿಹಾಸ ==
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಘರಾನಾದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Afshan Ahmed |first1=Afshan |title=Pandit Jasraj brings his Mewati style of Hindustani classical music to Dubai |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music/pandit-jasraj-brings-his-mewati-style-of-hindustani-classical-music-to-dubai-1.297663 |access-date=25 January 2019 |publisher=The National |date=December 15, 2013}}&lt;/ref&gt;  ಅವರು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಘರಾನಾ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಕಾ ಘರಾನಾ) ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Roy |first1=Ashok |title=Music makers: living legends of Indian classical music |date=February 2, 2004 |publisher=Rupa &amp; Co |page=97}}&lt;/ref&gt; . 

===ಹೆಸರಿನ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು [[ದೆಹಲಿ]] , [[ಜೈಪುರ]] ಮತ್ತು [[ಇಂದೋರ್]] ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಮೇವಾತ್ ( ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮೇವಾರ್ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Chib |first1=Satyendra Krishen Sen |title=Companion to North Indian classical music |date=2004 |publisher=Munshiram Manoharlal Pub |page=171}}&lt;/ref&gt; 

=== ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ===
[[ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್, ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್, ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visualfxindia.com/mewatigharana/html/tree.html|title=MEWATI GHARANA|website=Visualfxindia.com|access-date=23 March 2022}}&lt;/ref&gt;   ನತ್ತುಲಾಲ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೋದರಳಿಯ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು, ಅವರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.visualfxindia.com/mewatigharana/html/ghulam_qadir.html|title = Mewati Gharana|website=Vidualfxindia.com}}&lt;/ref&gt;   ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದರು &lt;ref&gt;{{cite book |last1=Shafi |first1=Afshana |title=THE LEGACY OF GANGUBAI HANGAL |date=2017 |publisher=Horizon Books |page=125}}&lt;/ref&gt; , ಅವರ ತಂದೆ ಮಂಗ್ಲು ಖಾನ್  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು [[ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್]] (ಉದಾ. ವಿಸ್ತೃತ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯ) ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು..&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.parrikar.org/vpl/profiles/rajabali_profile.pdf|title=Rajab Ali Khan (1874-1959) : Profile|website=Parrikar.org|access-date=23 March 2022}}&lt;/ref&gt;   ಮೋತಿರಾಮ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರಾದ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು. ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ತಮ್ಮ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತರಬೇತಿಯಾದ ತಬಲಾ ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು.[[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್|ಜಸ್ರಾಜ್]] ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು [[ಬೇಗಂ ಅಖ್ತರ್]] ಅವರ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು ಆದರೆ ನಂತರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. [[ಓಂಕಾರನಾಥ್ ಠಾಕೂರ್]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಶೈಲಿವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಭಕ್ತಿ, ಲಯಬದ್ಧ-ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೇವಾಟಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು .

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಮೂರು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದರು; ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಬಾಜ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಗಾಯಕಿ .

ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಹದ್ದು-ಹಸು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ್ವಿವಾಹದ ಮೂಲಕ, ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಖಯಾಲ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಮೇವಾತಿ ಗಾಯಕಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು .

ಲಕ್ನೋದ ಶಕ್ಕರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್, ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಅನುಸರಿಸಿದರು&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Wade |first1=Bonnie C. |title=Khyal: Creativity Within North India's Classical Music Tradition |date=1984 |publisher=Cambridge University Press |location=Great Britain |page=37}}&lt;/ref&gt; .  ಅವರ ಮಗ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಹದ್ದು ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ, ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾನಾ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ &quot;ತಾನ್ ಬಾಜಿ&quot; ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Dhar |first1=Sunita |title=Senia gharana, its contribution to Indian classical music |date=1989 |publisher=Reliance Pub. House |page=15}}&lt;/ref&gt;  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಂತತಿ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ನತ್ತು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sharadsathe.com/gwalior_gharana.html|title = Pandit Sharad Sathe: Gwalior Gharana|website=Sharadsathe.com}}&lt;/ref&gt;  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮಹಾರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ [[ಭೊಪಾಲ್|ಭೋಪಾಲ್‌ನ]] ರೇವಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{cite book |last1=Mukhopādhyāẏa |first1=Kumāraprasāda |title=The Lost World of Hindustani Music |date=2006 |publisher=Penguin Books |location=India |page=64}}&lt;/ref&gt;  ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್  ಸಂಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೋಪಾಲ್ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://newslinemagazine.com/magazine/the-maestro-departs/|title = The Maestro Departs|website=Newslinemagazine.com}}&lt;/ref&gt;
 

==== ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ====
ಸಂಗೀತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಅರಸಿ, ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದರು, ಮೊದಲು ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು &lt;ref&gt;{{cite book |last1=Dāśaśarmā |first1=Amala |title=Musicians of India: Past and Present : Gharanas of Hindustani Music and Genealogies |date=December 1, 1993 |publisher=Naya Prokash |pages=78, 239–240}}&lt;/ref&gt;. 

ಈ ವಲಸೆಗಳು ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಘರಾನಾವನ್ನು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ವಂಶಾವಳಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಗುಂಪುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

== ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಂಶಾವಳಿ ==

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಕೆಳಗಿನ ವಿವರಣೆಯು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಒದಗಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಖಾತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. 
The below illustration is based on the historical account provided by Siraj Khan.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nadkarni |first1=Mohan |title=The Great Masters: profiles in Hindustani classical vocal music |date=1999 |publisher=HarperCollins Publishers India |location=India |page=38}}&lt;/ref&gt;
{{Tree chart/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{Tree chart| | | | | | |DHRUP|DHRUP=''ಖಂಡರ್‍ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ದ್ರುಪದ್ ಪದ್ಧತಿ''}}
{{Tree chart| | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | | | |DADAT|DADAT=ದಾದ ತಿಕ್ಕಡ್&lt;br /&gt;of [[ಆಗ್ರಾ]]&lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAZIR| |IMAMK|WAZIR=ವಾಜಿರ್ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)
            |IMAMK=ಇಮಾಂ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAHID| |GHAGG| |MUNAV|GHAGG='''[[ಘಗ್ಗೆ ನಾಜಿರ್ ಖಾನ್]]''' &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |WAHID=[[ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ವೀಣಾ ವಾದಕ)|''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''']] &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |MUNAV=[[Mewati Gharana|ಮುನಾವರ್ ಖಾನ್]] &lt;br /&gt;(ಮಗ)}}

{{Tree chart/end}}

=== ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಬೇರುಗಳ ದೃಶ್ಯ ನಿರೂಪಣೆ. 
{{familytree/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{familytree| | | | | | | | |GWALI| |DELHI| |KHAND| |KIRAN| |DAGAR|GWALI=[[ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ|''ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DELHI=[[Qawwal Bacchon gharana|''ಖವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KHAND=[[Dhrupad#Gharanas and style|''ಖಂಡರ್ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KIRAN=[[ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ|''ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DAGAR=[[Dagar gharana|''ದಾಗರ್ ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | |}}
{{familytree| | | | | | | | |HADDU| | |:| | | |:| | |SADIQ| |BEHRA|HADDU=[[Haddu Khan|ಹಡ್ಡು ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಗ್ವಾಲಿಯರ್)]]
            |SADIQ=[[Kirana gharana|ಸಾದಿಕ್ ಆಲಿ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಕಿರಾಣ)]]
            |BEHRA=[[Dagar gharana|ಬೆಹ್ರಾಂ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ದಾಗರ್ ಬಾನಿ)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| |}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |BADEM| | |:| | | |L|~|V|~|J|DAUGH=[[Haddu Khan|(Daughter)]]
            |BADEM=[[Bade Mohammed Khan|Bade Mohammed&lt;br /&gt;Khan (Rewa)]]}}
{{familytree| | | | | | | | |CHOTE| | |:| | | |:| | | | |BANDE|CHOTE=[[Chote Mohammed Khan|Chote Mohammed&lt;br /&gt;Khan (son)]]
            |BANDE=[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;(beenkar)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |WARIS| |IMAMK| | | | |:|WARIS=[[Waris Ali Khan|Waris Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |IMAMK=[[Imam Khan (musician)|Imam Khan]]&lt;br /&gt;([[Dhrupad]]iya)
            |MURAD=[[Murad Ali Khan|Murad Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUNNA=[[Munnawar Ali Khan|Munnawar Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |KUTUB=[[Kutub Ali Khan|Kutub Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUBAR=Mubarak Ali Khan&lt;br /&gt;(son, Jaipur Court)}}
{{familytree| | | | | | | | | |L|~|V|~|J| | | |:| | | | | |:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |:|F|~|~|~|~|A|~|~|~|~|7|:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |D|J| | | | | | | | | |L|C|}}
{{familytree| | | | | | | | | | |GHAGG| | | | | | | | | |WAHID| | | | |WAHID=[[#Utd. Wahid Khan|'''Wahid&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;beenkar)]]
            |GHAGG=[[#Utd. Ghagge Nazir Khan|'''Ghagge Nazir&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;vocalist)]]}}
{{familytree| | | | | |,|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|.|,|-|-|v|-|-|+|-|-|v|-|-|v|-|-|.|}}
{{familytree|MIXED| |CHIMA| |NATTH| |MUNAW| |!|!| |BEGUM| |!| |MAJID| |!| |LATIF|MIXED=''[[Qawwal Bacchon gharana|Qawwal Bacchon]] &amp;&lt;br /&gt;[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |CHIMA=[[Pandit Chimanlal|Pandit&lt;br /&gt;Chimanlal]]
            |NATTH=[[Pandit Natthulal|Pandit&lt;br /&gt;Natthulal]]
            |MUNAW=[[Munavvar Khan|Munavvar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MAJID=[[Majid Khan (beenkar)|Majid&lt;br /&gt;Khan]]
            |LATIF=[[Latif Khan (beenkar)|Latif&lt;br /&gt;Khan]]
            |BEGUM=[[Rais Khan|Begum&lt;br /&gt;Hasibanbai]]}}
{{familytree| |:| | | | | | | |!| | | |`|-|-|+|'| | |!| |HAMID| |!| |SADDA| |!| |HAMID=[[Hamid Khan (beenkar)|Hamid&lt;br /&gt;Khan]]
            |SADDA=[[Saddan Khan|Saddan&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree|RAJAB| | | | | |MOTIR| | | | |QADIR| | |!| | | | | |!| | | | | |!| |RAJAB=[[Rajab Ali Khan|Rajab Ali&lt;br /&gt;Khan]]
            |MOTIR=[[Pandit Motiram|Pandit&lt;br /&gt;Motiram]]
            |QADIR=Ghulam Qadir&lt;br /&gt;Khan}}
{{familytree| |`|-|-|.|,|-|-|-|^|-|.| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |`|(| | | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |JYOTI| | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | |SHAFI| | | | |!|JYOTI=[[Pandit Jyotiram|Pandit&lt;br /&gt;Jyotiram]]
            |SHAFI=[[Mohammed Shafi|Mohammed&lt;br /&gt;Shafi]]}}
{{familytree|AGRAG| | |!| | | | | |!| | | |JAIWA| |MOHAM| | | | | | | | | |KANIZ|AGRAG=''[[Agra gharana|Agra Gharana&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |JAIWA=[[Jaiwant Singhji Waghela|Jaiwant Singhji&lt;br /&gt;Waghela]]
            |KANIZ=[[Rais Khan|Begum Kaniz&lt;br /&gt;Fatima]]
            |MOHAM=[[Rais Khan|Mohammed&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree| |:| | | |)|-|v|-|-|-|+|-|-|-|-|(| | | |!| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree|ABDUL| | |!| |!| | |MANIR| | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | |:|ABDUL=[[Abdul Kadar Khan|Abdul Kadar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MANIR=[[Pandit Maniram|Pandit&lt;br /&gt;Maniram]]}}
{{familytree| |`|-|v|-|'| |!| | | |:| | | |PRATA| | |!| | | | | | | | | | | |:|PRATA=[[Pandit Pratap Narayan|Pandit&lt;br /&gt;Pratap Narayan]]}}
{{familytree| | |PURAN| |JASRA| | |:| | | | |:| | |RAISK| | | | | | | | | | |:|PURAN=[[Pandit Puranchandra|Pandit&lt;br /&gt;Puranchandra]]
            |JASRA=[[Pandit Jasraj|Pandit&lt;br /&gt;Jasraj]]
            |RAISK=[[Rais Khan|Rais Khan&lt;br /&gt;(sitarist)]]}}
{{familytree| | | | | | | |:| | | |:| | | | |:| | | |:| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree/end}}
== ಅವಲೋಕನ ==

=== ಸೌಂದರ್ಯದ ವಿಧಾನಗಳು ===
ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯಕಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ , ಮೇವಾಟಿ ಗಾಯಕಿ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೇವಾಟಿ ಗಾಯಕಿ ಭಾವ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ( ಬಂದಿಶ್ ) ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ..&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.culturalindia.net/indian-music/hindustani-gharanas.html|title = Gharanas of Hindustani Music - Hindustani Classical Gharanas - Hindustani Music Gharanas|website=Culturalindia.net}}&lt;/ref&gt;  ಗಾಯಕಿ ಸರ್ಗಮ್ ಮತ್ತು ತಿಹೈಗಳ ಗಣನೀಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://harmonyom.blogspot.com/2010/11/ptmaniram-and-brothers-22.html|title = HarmoNYom &quot;A Voice for Indian Classical Music&quot;: Tribute! Pt. Maniram and the Mewati Gharana!|website=Harmonyom.blogspot.com|date = 16 November 2010}}&lt;/ref&gt; .  ಕಚ್ಚಾ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ತಾನ್‌ನ ವಿಧಾನವು  ಪಟಿಯಾಲ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಟಪ್ಪಾ ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಗಾಯಕಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ .

ಗಾಯಕಿಯ ಮೀಂಡ್ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕತೆಗಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{cite news |last1=Chatterjee |first1=Partha |title=At the crossroads |url=https://fountainink.in/reportage/at-the-crossroads |access-date=25 January 2019 |website=Foundtainink.in |date=December 6, 2017}}&lt;/ref&gt;

==== ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ====
&quot;ಶುದ್ಧ ವಾಣಿ&quot; (ಶುದ್ಧ ಧ್ವನಿ), &quot;ಶುದ್ಧ ಮುದ್ರೆ&quot; (ಶುದ್ಧ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ), ಮತ್ತು &quot;ಶುದ್ಧ ಸುರ್&quot; (ಶುದ್ಧ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು) ಆಧರಿಸಿ ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಗತ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.ref&gt;{{cite book |last1=Goswami |first1=O |title=The Story Of Indian Music |date=1957 |publisher=Asia Publishing House |page=180 |url=https://archive.org/stream/TheStoryOfIndianMusicO.Goswami1957/The%20Story%20of%20Indian%20Music_O.Goswami_1957_djvu.txt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211211/th21X-7T0G4 Ghostarchive]{{cbignore}} and the [https://web.archive.org/web/20200302103604/https://www.youtube.com/watch?v=th21X-7T0G4 Wayback Machine]{{cbignore}}: {{cite AV media| url = https://www.youtube.com/watch?v=th21X-7T0G4| title = Pandit Maniram ji and Pandit Jasraj ji | website=[[YouTube]]}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=TheHindu&gt;{{cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/pt-jasraj-a-star-of-mewati/article22761937.ece|archive-date=5 April 2023|title=Pandit Jasraj, a star of Mewati (gharana)|newspaper=The Hindu newspaper|date=15 February 2018|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20230405012430/https://www.thehindu.com/entertainment/music/pt-jasraj-a-star-of-mewati/article22761937.ece|access-date=24 March 2024}}&lt;/ref&gt; 

==== ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳು ====
ಸೂಫಿಯಾನಾ ಮೌಸಿಕಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೂಲಕ , ಮೇವಾತಿ ಗಾಯಕಿ ಆಸ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು ಶಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಂ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಸ್ಮಾಯಿಲಿಸಂ ) ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗೀತದ ವ್ಯಾಕರಣ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸುಮಧುರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಅಂಶಗಳಾಗಿಯೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Mohan Nadkarni on Rajashthani Music&quot;&gt;{{cite news|last1=Nadkarni|first1=Mohan|title=Hindustani Music in Rajasthan|url=http://www.mohannadkarni.org/hindustani-music-in-rajasthan/|newspaper=The Illustrated Weekly of India|date=29 June 1980|access-date=30 October 2018}}&lt;/ref&gt;  ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.parrikar.org/hindustani/todi/|title = The Empire of Todi|website=Parrikar.org}}&lt;/ref&gt;  ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Zutshi |first1=Minna |title=Sangeet Samrat |url=https://www.tribuneindia.com/2006/20060422/saturday/main1.htm |access-date=25 January 2019 |publisher=The Tribune (India) |date=April 22, 2006}}&lt;/ref&gt; 

ಕೆಲವು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ದಶಾವತಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಆಗಾ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಇಮಾಮ್ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹತ್ತನೇ ಅವತಾರ ಎಂದು ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತವೆ . &lt;sup&gt;[ ''ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt; &quot;ಓಂ ಶ್ರೀ ಅನಂತ ಹರಿ ನಾರಾಯಣ&quot; ಎಂಬ ಪದ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಲಾಪಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಕರಣ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . [ &lt;sup&gt;ಉಲ್ಲೇಖದ ''ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt;

=== ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಸಾಮಗ್ರಿ ===

==== ರಾಗಗಳು ====
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ:

* ರಾಗ ಜೈವಂತಿ ತೋಡಿ: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ [[ಅಹಿರ್ ಭೈರವ್]] ಮತ್ತು [[ತೋಡಿ]] ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜೈವಂತ್ ಸಾರಂಗ್: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ [[ಜೈಜೈವಂತಿ]] ಮತ್ತು ಸಾರಂಗ್ ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜ್ಞಾನಕಾಳಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ ರಚಿಸಿದ ರಾಗ [[ಗೋರಕ್ ಕಲ್ಯಾಣ್|ಗೋರಖ್ ಕಲ್ಯಾಣ್‌]]ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ .
* ರಾಗ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ಬಗ್ಕೌನ್ಸ್: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ದಿನ್ ಕಿ ಪುರಿಯಾ
* ರಾಗ ಖಮಾಜ್ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ವಂಶದಿಂದ .
* ರಾಗ ಭವಾನಿ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ವಂಶಾವಳಿಯಿಂದ .
* ರಾಗ ಆಸಾ ಮಂದ್
* ರಾಗ ನಾಟ್ ನಾರಾಯಣಿ ref&gt;{{cite news |last1=Nair |first1=Jyoti |title=Pt Jasraj, Star of Mewati |url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/pt-jasraj-a-star-of-mewati/article22761937.ece |publisher=The Hindu |date=15 February 2018}}&lt;/ref&gt;
* ನವರಸ ರಾಗ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ನಾಗಧ್ವನಿ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ಅಬಿರಿ ತೋಡಿ

==== ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತ ====
ಘರಾನಾದ ಕೀರ್ತಂಕರ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಜಸ್ರಾಜ್, ಮಥುರಾ ಮತ್ತು ಬೃಂದಾವನದ ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅನೇಕ ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದೆ.ref&gt;{{cite book |last1=Ray |first1=N. R. |title=Dictionary of National Biography |date=1990 |publisher=Institute of Historical Studies |location=Calcutta |page=173}}&lt;/ref&gt;


== ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳು ==

=== 19 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* '''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1830 - 1928) ಅಲ್ವಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್‌ಬಾನಿ ದ್ರುಪದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್‌ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್ ( ಕಿರಾನಾ ಮತ್ತು ದಗರ್‌ಬಾನಿ ) ಅವರಿಂದ [[ರುದ್ರ ವೀಣೆ]]ಯನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಇಂದೋರ್ ರಾಜ್ಯದ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರ ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಲತೀಫ್, ಮಜೀದ್, ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಮತ್ತು ಹಮೀದ್ ನಂತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* &quot; '''ಘಗ್ಗೆ&quot; ನಜೀರ್ ಖಾನ್''' (c. 1835 - c. 1905) [[ಆಗ್ರಾ]]ದಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ದ್ರುಪದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಘರಾನಾ) ಅವರಿಂದ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು [[ಜೋಧಪುರ್|ಜೋಧಪುರ]] , ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಭೋಪಾಲ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಪಂಡಿತ್ ನತ್ಹುಲಾಲ್, ಪಂಡಿತ್ ಚಿಮ್ಮನ್ಲಾಲ್, ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ (ಸಹೋದರ) ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸಿದರು.
* ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850-ಸುಮಾರು 1890), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1920 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* '''ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1860 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ (ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ) ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, [[ಸಿತಾರ್]] ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-1935), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. [[ಹೋಳ್ಕರ್ ರಾಜವಂಶ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಂತರ ಬಂದರು .
* ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿ (ಸುಮಾರು 1880-ಸುಮಾರು 1950), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ, ರಾಯಿಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಅಜ್ಜಿ.
* ಸದ್ದಾನ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1890-1940 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೂರನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ (1889-1934), ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಮೋತಿರಾಮ್, ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ (1899-1944), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ . ಪುರಂಚಂದ್ ಅವರ ತಂದೆ.

=== 20 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‍ಜಿ ವಘೇಲಾ (1904-1980), ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್, ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1900-1967), ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿಯವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು [[ಸುರ್ಬಹಾರ್]] ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಂದೆ . 
* '''ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್''' (1910-1985), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು. ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರ. ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ, ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ತಂದೆ.
* '''ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್''' (1914-2002), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಕಿರಿಯ ಮಗ, ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಹಮೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1918-2000), ಕಿರಿಯ ಮಗ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಸಿತಾರ್ ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* '''ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್''' (1918-2002), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಫಿ (1925-1979), ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ, ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರ ಮಾವ .
* ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ (1924-2018), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ನೀರಜ್ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ್ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಗ ಅಕ್ಷತ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಂದ್ರ (1929-1991), ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಆಗ್ರಾ ಘರಾನಾದ ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಅಬ್ದುಲ್ ಕದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು &lt;ref&gt;{{citation|journal=Indian Newsmagazine |date=1979|title=Pandit Puranchandra |volume=21 |issue=Part 1 |page=37}}&lt;/ref&gt;. 
* '''[[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್|ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್]]''' (1930-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಹೋದರರಾದ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‍ಜಿ ವಾಘೇಲಾ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ (1934-2018), ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ.
* ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ (1937-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/@rohan.res/in-memoriam-498f35007847|title=In memoriam|website=Medium.com|date=14 August 2020}}&lt;/ref&gt; 
* '''ರೈಸ್ ಖಾನ್''' (1939-2017), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ( ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ) ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ (ಜನನ 1940). ಆಸ್ಕರನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
* ಬೇಗಂ ನಿಲೋಫರ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1940 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 2010 ರ ದಶಕ), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವರು.
* ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ (1946-2014), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ. ಅವರ ಮಗ [[ಸಂಜೀವ ಅಭ್ಯಂಕರ್|ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್]] ಮತ್ತು ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ ಅವರ ಗುರು. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆ ಮತ್ತು ವಿ.ಆರ್.ಆಠವಲೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ಗಿರೀಶ್ ವಝಲ್ವಾರ್ (ಜ. 1947), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಸ್ವಾಮಿ (ಜ. 1940), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಸ್ವಾಮಿ ವಲ್ಲಭದಾಸರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.
* ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ (ಜನನ 1940 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ ಅವರ ಅತ್ತಿಗೆ.
* ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ (1952-2001), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ನಂತರ ನಟರಾದರು.
* '''ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್''' (ಜನನ 1956), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ , ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಖಲೀಫಾ.
* ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1956), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, [[ತಬಲಾ]] ಮತ್ತು ತಾಳವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರೂ ಹೌದು.
* ಜತಿನ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಲಲಿತ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ಲಲಿತ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಜತಿನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ (ಜ. 1957), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಶಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಮಗ, [[ಪಿಟೀಲು]] ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಇವರು, [[ಆರ್. ಡಿ. ಬರ್ಮನ್|ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್]] , [[ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತ್ ಪ್ಯಾರೇಲಾಲ್|ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್-ಪ್ಯಾರೆಲಾಲ್]] , [[ರಾಜೇಶ್ ರೋಷನ್]] ಮತ್ತು [[ಅನು ಮಲಿಕ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
* ಮಧುಪ್ ಮುದ್ಗಲ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿನಯ್ ಚಂದ್ರ ಮೌದ್ಗಲ್ಯ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ ಅವರು [[ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವ]] ಅವರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು .
* ಅರವಿಂದ್ ಥಟ್ಟೆ (ಜನನ 1958), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್ (ಜ. 1959), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗಾರ್ಗೀ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ದತ್ತಾ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ತ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ (ಜನನ 1960 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಶಾರಂಗ್ ದೇವ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1963), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
* ದುರ್ಗಾ ಜಸ್ರಾಜ್ (ಜನನ 1964), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ. ರೂಪದರ್ಶಿ, ನಟಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
* [[ಕಲಾ ರಾಮನಾಥ್]] (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಪಿಟೀಲು ಪ್ರವೀಣ . ಎನ್. ರಾಜಂ ಮತ್ತು [[ಟಿ.ಎನ್. ಕೃಷ್ಣನ್|ಟಿ.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣನ್]] ಅವರ ಸೊಸೆ .
* ಲೋಕೇಶ್ ಆನಂದ್ (ಜ. 1978), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, [[ಶೆಹನಾಯಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ಶ್ವೇತಾ ಝವೇರಿ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಸುಮನ್ ಘೋಷ್ (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಹೇಮಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ (ಜ. 1968), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* [[ಸಂಜೀವ ಅಭ್ಯಂಕರ್|ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್]] (ಜ. 1969), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಶಿಷ್ಯೆ. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು.
* ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 1971), ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗೌತಮ್ ಕಾಳೆ (ಜನನ 1970 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿಶ್ವನಾಥ್ ರಾವ್ ರಿಂಗೆ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ದಿಲೀಪ್ ಗವಯ್ಯ (ಜನನ 1978), ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಚಂದ್ರ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.


=== 21 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಮತ್ತು ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಅಂಜಲಿ ಜೋಗ್ಲೇಕರ್-ಪೋಂಕ್ಶೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತೆ.
* ಸಪ್ತರ್ಷಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾದ ಅಸದ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1982).
* ಶಹರಾಜ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1980), ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಅಮಿತ್ ಆರ್ಯ (ಜನನ 1980 ರ ದಶಕ), ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ, ಹೇಮಾಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ, ಟ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅದ್ವೈತ್ ಜೋಶಿ (ಜ. 1980), ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಂಕಿತಾ ಜೋಶಿ (ಜ. 1988), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ .
* ಅಲಿ ಸುಂದರ್‌ಜಿ (ಜನನ 1988), ರಟ್ಟನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ .
* ಆರ್ಶಿನ್ ಕರಂಡೆ (ಜ. 1992), ವಾಸು ಸುಂದರರಾಜ್, ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ, ಅಮಿತ್ ಕಾವ್ತೇಕರ್ ಮತ್ತು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಆದಿತ್ಯ ಶಾ (ಜ. 1993), ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ ಮತ್ತು ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಕ್ಷತ್ ಪಾರಿಖ್ (ಜನನ 1990 ರ ದಶಕ), ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ . ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಸ್ವರ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 2000), ಪಂಡಿತ್ ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಮಗ , ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಜಾನ್ ಖಾನ್ (ಜ. 2000), ಅಸದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==


[[ವರ್ಗ:ಗಾಯನ ಘರಾನಾಗಳು]]</text>
      <sha1>h1drn3sywgf0wk26nxda9tdhiu4qzh5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371406</id>
      <parentid>1371405</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T10:59:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>added [[Category:ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1371406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51288" sha1="lqsluybm3mhtq30qo77omqb2942lpg4" xml:space="preserve">[[File:Pt. Jasraj at a concert in Hyderabad, with this disciples.jpg|thumb|400px|Singer [[Pandit Jasraj]] accompanied by his students (2017).]]
'''ಮೇವಾತೀ ಘರಾನಾ''' ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉಗಮವಾದ ಒಂದು [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]]ದ [[ಘರಾನಾ]]. [[ಉಸ್ತಾದ್ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ಈ ''ಘರಾನಾ''ದ ಅಧುನಿಕ ಕುಲಾಧಿಪತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್]] ಈ ಘರಾನಾದ ಸದ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮೇವಾತಿ '''ಘರಾನಾ''' ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ . ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ವಂಶಾವಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಈ ಘರಾನಾವನ್ನು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೋಳ್ಕರ್ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಸಹೋದರರಾದ ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಬೀಂಕರ್) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು .&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.culturalindia.net/indian-music/hindustani-gharanas.html|url-status=dead|title=Gharanas of Hindustani Music (scroll down to read about Mewati Gharana)|website=Cultural India website|archive-date=21 September 2023|access-date=23 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20230921150734/https://www.culturalindia.net/indian-music/hindustani-gharanas.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Newsline&gt;{{Cite journal|url=https://newslinemagazine.com/magazine/the-maestro-departs/|title = Obituary: Rais Khan (The Maestro Departs)|journal = Newsline magazine|last1 = Adnan|first1 = Ally|date = June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230529051631/https://newslinemagazine.com/magazine/the-maestro-departs/|archive-date=29 May 2023|access-date=25 March 2024|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Members of this gharana have had an active influence in [[Cinema of India|Indian cinema]] for over half a century.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/analysis/pandit-jasraj-the-tansen-of-our-times-opinion/story-LhaqjHQM2miI1pFVX1dhZK.html|title = Pandit Jasraj: The Tansen of our times &amp;#124; Opinion|website=Hindustantimes.com|date = 18 August 2020}}&lt;/ref&gt;  ಈ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯರು ಅರ್ಧ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ . 

ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಶೈಲಿಗಳು, ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ, ಘರಾನಾವು ಖಂಡರ್‌ಬನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು.  ಪಂ. ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರು ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಘರಾನಾವು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://thecompass.in/evolution-of-hindustani-music-patron-and-patronage-1181 |title=Evolution of Hindustani music; Patron and Patronage - The Compass |website=Thecompass.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190125183251/http://thecompass.in/evolution-of-hindustani-music-patron-and-patronage-1181 |archive-date=2019-01-25}} &lt;/ref&gt; The gharana gained visibility in the late-20th century after [[Jasraj|Pt. Jasraj]] popularized the [[gayaki]].&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nagarkar |first1=Samarth |title=Raga Sangeet: Understanding Hindustani Classical Vocal Music |date=2013 |publisher=Chhandayan, Inc. |location=New York}}&lt;/ref&gt;
. 

== ಇತಿಹಾಸ ==
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಘರಾನಾದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Afshan Ahmed |first1=Afshan |title=Pandit Jasraj brings his Mewati style of Hindustani classical music to Dubai |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music/pandit-jasraj-brings-his-mewati-style-of-hindustani-classical-music-to-dubai-1.297663 |access-date=25 January 2019 |publisher=The National |date=December 15, 2013}}&lt;/ref&gt;  ಅವರು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಘರಾನಾ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಕಾ ಘರಾನಾ) ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Roy |first1=Ashok |title=Music makers: living legends of Indian classical music |date=February 2, 2004 |publisher=Rupa &amp; Co |page=97}}&lt;/ref&gt; . 

===ಹೆಸರಿನ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು [[ದೆಹಲಿ]] , [[ಜೈಪುರ]] ಮತ್ತು [[ಇಂದೋರ್]] ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಮೇವಾತ್ ( ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮೇವಾರ್ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Chib |first1=Satyendra Krishen Sen |title=Companion to North Indian classical music |date=2004 |publisher=Munshiram Manoharlal Pub |page=171}}&lt;/ref&gt; 

=== ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ===
[[ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್, ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್, ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visualfxindia.com/mewatigharana/html/tree.html|title=MEWATI GHARANA|website=Visualfxindia.com|access-date=23 March 2022}}&lt;/ref&gt;   ನತ್ತುಲಾಲ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೋದರಳಿಯ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು, ಅವರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.visualfxindia.com/mewatigharana/html/ghulam_qadir.html|title = Mewati Gharana|website=Vidualfxindia.com}}&lt;/ref&gt;   ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದರು &lt;ref&gt;{{cite book |last1=Shafi |first1=Afshana |title=THE LEGACY OF GANGUBAI HANGAL |date=2017 |publisher=Horizon Books |page=125}}&lt;/ref&gt; , ಅವರ ತಂದೆ ಮಂಗ್ಲು ಖಾನ್  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು [[ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್]] (ಉದಾ. ವಿಸ್ತೃತ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯ) ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು..&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.parrikar.org/vpl/profiles/rajabali_profile.pdf|title=Rajab Ali Khan (1874-1959) : Profile|website=Parrikar.org|access-date=23 March 2022}}&lt;/ref&gt;   ಮೋತಿರಾಮ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರಾದ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು. ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ತಮ್ಮ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತರಬೇತಿಯಾದ ತಬಲಾ ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು.[[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್|ಜಸ್ರಾಜ್]] ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು [[ಬೇಗಂ ಅಖ್ತರ್]] ಅವರ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು ಆದರೆ ನಂತರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. [[ಓಂಕಾರನಾಥ್ ಠಾಕೂರ್]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಶೈಲಿವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಭಕ್ತಿ, ಲಯಬದ್ಧ-ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೇವಾಟಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು .

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಮೂರು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದರು; ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಬಾಜ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಗಾಯಕಿ .

ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಹದ್ದು-ಹಸು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ್ವಿವಾಹದ ಮೂಲಕ, ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಖಯಾಲ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಮೇವಾತಿ ಗಾಯಕಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು .

ಲಕ್ನೋದ ಶಕ್ಕರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್, ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಅನುಸರಿಸಿದರು&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Wade |first1=Bonnie C. |title=Khyal: Creativity Within North India's Classical Music Tradition |date=1984 |publisher=Cambridge University Press |location=Great Britain |page=37}}&lt;/ref&gt; .  ಅವರ ಮಗ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಹದ್ದು ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ, ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾನಾ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ &quot;ತಾನ್ ಬಾಜಿ&quot; ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Dhar |first1=Sunita |title=Senia gharana, its contribution to Indian classical music |date=1989 |publisher=Reliance Pub. House |page=15}}&lt;/ref&gt;  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಂತತಿ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ನತ್ತು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sharadsathe.com/gwalior_gharana.html|title = Pandit Sharad Sathe: Gwalior Gharana|website=Sharadsathe.com}}&lt;/ref&gt;  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮಹಾರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ [[ಭೊಪಾಲ್|ಭೋಪಾಲ್‌ನ]] ರೇವಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{cite book |last1=Mukhopādhyāẏa |first1=Kumāraprasāda |title=The Lost World of Hindustani Music |date=2006 |publisher=Penguin Books |location=India |page=64}}&lt;/ref&gt;  ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್  ಸಂಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೋಪಾಲ್ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://newslinemagazine.com/magazine/the-maestro-departs/|title = The Maestro Departs|website=Newslinemagazine.com}}&lt;/ref&gt;
 

==== ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ====
ಸಂಗೀತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಅರಸಿ, ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದರು, ಮೊದಲು ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು &lt;ref&gt;{{cite book |last1=Dāśaśarmā |first1=Amala |title=Musicians of India: Past and Present : Gharanas of Hindustani Music and Genealogies |date=December 1, 1993 |publisher=Naya Prokash |pages=78, 239–240}}&lt;/ref&gt;. 

ಈ ವಲಸೆಗಳು ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಘರಾನಾವನ್ನು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ವಂಶಾವಳಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಗುಂಪುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

== ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಂಶಾವಳಿ ==

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಕೆಳಗಿನ ವಿವರಣೆಯು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಒದಗಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಖಾತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. 
The below illustration is based on the historical account provided by Siraj Khan.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nadkarni |first1=Mohan |title=The Great Masters: profiles in Hindustani classical vocal music |date=1999 |publisher=HarperCollins Publishers India |location=India |page=38}}&lt;/ref&gt;
{{Tree chart/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{Tree chart| | | | | | |DHRUP|DHRUP=''ಖಂಡರ್‍ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ದ್ರುಪದ್ ಪದ್ಧತಿ''}}
{{Tree chart| | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | | | |DADAT|DADAT=ದಾದ ತಿಕ್ಕಡ್&lt;br /&gt;of [[ಆಗ್ರಾ]]&lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAZIR| |IMAMK|WAZIR=ವಾಜಿರ್ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)
            |IMAMK=ಇಮಾಂ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAHID| |GHAGG| |MUNAV|GHAGG='''[[ಘಗ್ಗೆ ನಾಜಿರ್ ಖಾನ್]]''' &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |WAHID=[[ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ವೀಣಾ ವಾದಕ)|''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''']] &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |MUNAV=[[Mewati Gharana|ಮುನಾವರ್ ಖಾನ್]] &lt;br /&gt;(ಮಗ)}}

{{Tree chart/end}}

=== ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಬೇರುಗಳ ದೃಶ್ಯ ನಿರೂಪಣೆ. 
{{familytree/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{familytree| | | | | | | | |GWALI| |DELHI| |KHAND| |KIRAN| |DAGAR|GWALI=[[ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ|''ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DELHI=[[Qawwal Bacchon gharana|''ಖವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KHAND=[[Dhrupad#Gharanas and style|''ಖಂಡರ್ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KIRAN=[[ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ|''ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DAGAR=[[Dagar gharana|''ದಾಗರ್ ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | |}}
{{familytree| | | | | | | | |HADDU| | |:| | | |:| | |SADIQ| |BEHRA|HADDU=[[Haddu Khan|ಹಡ್ಡು ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಗ್ವಾಲಿಯರ್)]]
            |SADIQ=[[Kirana gharana|ಸಾದಿಕ್ ಆಲಿ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಕಿರಾಣ)]]
            |BEHRA=[[Dagar gharana|ಬೆಹ್ರಾಂ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ದಾಗರ್ ಬಾನಿ)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| |}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |BADEM| | |:| | | |L|~|V|~|J|DAUGH=[[Haddu Khan|(Daughter)]]
            |BADEM=[[Bade Mohammed Khan|Bade Mohammed&lt;br /&gt;Khan (Rewa)]]}}
{{familytree| | | | | | | | |CHOTE| | |:| | | |:| | | | |BANDE|CHOTE=[[Chote Mohammed Khan|Chote Mohammed&lt;br /&gt;Khan (son)]]
            |BANDE=[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;(beenkar)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |WARIS| |IMAMK| | | | |:|WARIS=[[Waris Ali Khan|Waris Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |IMAMK=[[Imam Khan (musician)|Imam Khan]]&lt;br /&gt;([[Dhrupad]]iya)
            |MURAD=[[Murad Ali Khan|Murad Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUNNA=[[Munnawar Ali Khan|Munnawar Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |KUTUB=[[Kutub Ali Khan|Kutub Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUBAR=Mubarak Ali Khan&lt;br /&gt;(son, Jaipur Court)}}
{{familytree| | | | | | | | | |L|~|V|~|J| | | |:| | | | | |:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |:|F|~|~|~|~|A|~|~|~|~|7|:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |D|J| | | | | | | | | |L|C|}}
{{familytree| | | | | | | | | | |GHAGG| | | | | | | | | |WAHID| | | | |WAHID=[[#Utd. Wahid Khan|'''Wahid&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;beenkar)]]
            |GHAGG=[[#Utd. Ghagge Nazir Khan|'''Ghagge Nazir&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;vocalist)]]}}
{{familytree| | | | | |,|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|.|,|-|-|v|-|-|+|-|-|v|-|-|v|-|-|.|}}
{{familytree|MIXED| |CHIMA| |NATTH| |MUNAW| |!|!| |BEGUM| |!| |MAJID| |!| |LATIF|MIXED=''[[Qawwal Bacchon gharana|Qawwal Bacchon]] &amp;&lt;br /&gt;[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |CHIMA=[[Pandit Chimanlal|Pandit&lt;br /&gt;Chimanlal]]
            |NATTH=[[Pandit Natthulal|Pandit&lt;br /&gt;Natthulal]]
            |MUNAW=[[Munavvar Khan|Munavvar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MAJID=[[Majid Khan (beenkar)|Majid&lt;br /&gt;Khan]]
            |LATIF=[[Latif Khan (beenkar)|Latif&lt;br /&gt;Khan]]
            |BEGUM=[[Rais Khan|Begum&lt;br /&gt;Hasibanbai]]}}
{{familytree| |:| | | | | | | |!| | | |`|-|-|+|'| | |!| |HAMID| |!| |SADDA| |!| |HAMID=[[Hamid Khan (beenkar)|Hamid&lt;br /&gt;Khan]]
            |SADDA=[[Saddan Khan|Saddan&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree|RAJAB| | | | | |MOTIR| | | | |QADIR| | |!| | | | | |!| | | | | |!| |RAJAB=[[Rajab Ali Khan|Rajab Ali&lt;br /&gt;Khan]]
            |MOTIR=[[Pandit Motiram|Pandit&lt;br /&gt;Motiram]]
            |QADIR=Ghulam Qadir&lt;br /&gt;Khan}}
{{familytree| |`|-|-|.|,|-|-|-|^|-|.| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |`|(| | | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |JYOTI| | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | |SHAFI| | | | |!|JYOTI=[[Pandit Jyotiram|Pandit&lt;br /&gt;Jyotiram]]
            |SHAFI=[[Mohammed Shafi|Mohammed&lt;br /&gt;Shafi]]}}
{{familytree|AGRAG| | |!| | | | | |!| | | |JAIWA| |MOHAM| | | | | | | | | |KANIZ|AGRAG=''[[Agra gharana|Agra Gharana&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |JAIWA=[[Jaiwant Singhji Waghela|Jaiwant Singhji&lt;br /&gt;Waghela]]
            |KANIZ=[[Rais Khan|Begum Kaniz&lt;br /&gt;Fatima]]
            |MOHAM=[[Rais Khan|Mohammed&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree| |:| | | |)|-|v|-|-|-|+|-|-|-|-|(| | | |!| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree|ABDUL| | |!| |!| | |MANIR| | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | |:|ABDUL=[[Abdul Kadar Khan|Abdul Kadar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MANIR=[[Pandit Maniram|Pandit&lt;br /&gt;Maniram]]}}
{{familytree| |`|-|v|-|'| |!| | | |:| | | |PRATA| | |!| | | | | | | | | | | |:|PRATA=[[Pandit Pratap Narayan|Pandit&lt;br /&gt;Pratap Narayan]]}}
{{familytree| | |PURAN| |JASRA| | |:| | | | |:| | |RAISK| | | | | | | | | | |:|PURAN=[[Pandit Puranchandra|Pandit&lt;br /&gt;Puranchandra]]
            |JASRA=[[Pandit Jasraj|Pandit&lt;br /&gt;Jasraj]]
            |RAISK=[[Rais Khan|Rais Khan&lt;br /&gt;(sitarist)]]}}
{{familytree| | | | | | | |:| | | |:| | | | |:| | | |:| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree/end}}
== ಅವಲೋಕನ ==

=== ಸೌಂದರ್ಯದ ವಿಧಾನಗಳು ===
ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯಕಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ , ಮೇವಾಟಿ ಗಾಯಕಿ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೇವಾಟಿ ಗಾಯಕಿ ಭಾವ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ( ಬಂದಿಶ್ ) ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ..&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.culturalindia.net/indian-music/hindustani-gharanas.html|title = Gharanas of Hindustani Music - Hindustani Classical Gharanas - Hindustani Music Gharanas|website=Culturalindia.net}}&lt;/ref&gt;  ಗಾಯಕಿ ಸರ್ಗಮ್ ಮತ್ತು ತಿಹೈಗಳ ಗಣನೀಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://harmonyom.blogspot.com/2010/11/ptmaniram-and-brothers-22.html|title = HarmoNYom &quot;A Voice for Indian Classical Music&quot;: Tribute! Pt. Maniram and the Mewati Gharana!|website=Harmonyom.blogspot.com|date = 16 November 2010}}&lt;/ref&gt; .  ಕಚ್ಚಾ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ತಾನ್‌ನ ವಿಧಾನವು  ಪಟಿಯಾಲ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಟಪ್ಪಾ ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಗಾಯಕಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ .

ಗಾಯಕಿಯ ಮೀಂಡ್ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕತೆಗಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{cite news |last1=Chatterjee |first1=Partha |title=At the crossroads |url=https://fountainink.in/reportage/at-the-crossroads |access-date=25 January 2019 |website=Foundtainink.in |date=December 6, 2017}}&lt;/ref&gt;

==== ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ====
&quot;ಶುದ್ಧ ವಾಣಿ&quot; (ಶುದ್ಧ ಧ್ವನಿ), &quot;ಶುದ್ಧ ಮುದ್ರೆ&quot; (ಶುದ್ಧ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ), ಮತ್ತು &quot;ಶುದ್ಧ ಸುರ್&quot; (ಶುದ್ಧ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು) ಆಧರಿಸಿ ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಗತ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.ref&gt;{{cite book |last1=Goswami |first1=O |title=The Story Of Indian Music |date=1957 |publisher=Asia Publishing House |page=180 |url=https://archive.org/stream/TheStoryOfIndianMusicO.Goswami1957/The%20Story%20of%20Indian%20Music_O.Goswami_1957_djvu.txt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211211/th21X-7T0G4 Ghostarchive]{{cbignore}} and the [https://web.archive.org/web/20200302103604/https://www.youtube.com/watch?v=th21X-7T0G4 Wayback Machine]{{cbignore}}: {{cite AV media| url = https://www.youtube.com/watch?v=th21X-7T0G4| title = Pandit Maniram ji and Pandit Jasraj ji | website=[[YouTube]]}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=TheHindu&gt;{{cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/pt-jasraj-a-star-of-mewati/article22761937.ece|archive-date=5 April 2023|title=Pandit Jasraj, a star of Mewati (gharana)|newspaper=The Hindu newspaper|date=15 February 2018|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20230405012430/https://www.thehindu.com/entertainment/music/pt-jasraj-a-star-of-mewati/article22761937.ece|access-date=24 March 2024}}&lt;/ref&gt; 

==== ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳು ====
ಸೂಫಿಯಾನಾ ಮೌಸಿಕಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೂಲಕ , ಮೇವಾತಿ ಗಾಯಕಿ ಆಸ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು ಶಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಂ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಸ್ಮಾಯಿಲಿಸಂ ) ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗೀತದ ವ್ಯಾಕರಣ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸುಮಧುರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಅಂಶಗಳಾಗಿಯೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Mohan Nadkarni on Rajashthani Music&quot;&gt;{{cite news|last1=Nadkarni|first1=Mohan|title=Hindustani Music in Rajasthan|url=http://www.mohannadkarni.org/hindustani-music-in-rajasthan/|newspaper=The Illustrated Weekly of India|date=29 June 1980|access-date=30 October 2018}}&lt;/ref&gt;  ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.parrikar.org/hindustani/todi/|title = The Empire of Todi|website=Parrikar.org}}&lt;/ref&gt;  ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Zutshi |first1=Minna |title=Sangeet Samrat |url=https://www.tribuneindia.com/2006/20060422/saturday/main1.htm |access-date=25 January 2019 |publisher=The Tribune (India) |date=April 22, 2006}}&lt;/ref&gt; 

ಕೆಲವು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ದಶಾವತಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಆಗಾ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಇಮಾಮ್ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹತ್ತನೇ ಅವತಾರ ಎಂದು ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತವೆ . &lt;sup&gt;[ ''ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt; &quot;ಓಂ ಶ್ರೀ ಅನಂತ ಹರಿ ನಾರಾಯಣ&quot; ಎಂಬ ಪದ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಲಾಪಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಕರಣ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . [ &lt;sup&gt;ಉಲ್ಲೇಖದ ''ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt;

=== ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಸಾಮಗ್ರಿ ===

==== ರಾಗಗಳು ====
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ:

* ರಾಗ ಜೈವಂತಿ ತೋಡಿ: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ [[ಅಹಿರ್ ಭೈರವ್]] ಮತ್ತು [[ತೋಡಿ]] ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜೈವಂತ್ ಸಾರಂಗ್: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ [[ಜೈಜೈವಂತಿ]] ಮತ್ತು ಸಾರಂಗ್ ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜ್ಞಾನಕಾಳಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ ರಚಿಸಿದ ರಾಗ [[ಗೋರಕ್ ಕಲ್ಯಾಣ್|ಗೋರಖ್ ಕಲ್ಯಾಣ್‌]]ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ .
* ರಾಗ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ಬಗ್ಕೌನ್ಸ್: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ದಿನ್ ಕಿ ಪುರಿಯಾ
* ರಾಗ ಖಮಾಜ್ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ವಂಶದಿಂದ .
* ರಾಗ ಭವಾನಿ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ವಂಶಾವಳಿಯಿಂದ .
* ರಾಗ ಆಸಾ ಮಂದ್
* ರಾಗ ನಾಟ್ ನಾರಾಯಣಿ ref&gt;{{cite news |last1=Nair |first1=Jyoti |title=Pt Jasraj, Star of Mewati |url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/pt-jasraj-a-star-of-mewati/article22761937.ece |publisher=The Hindu |date=15 February 2018}}&lt;/ref&gt;
* ನವರಸ ರಾಗ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ನಾಗಧ್ವನಿ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ಅಬಿರಿ ತೋಡಿ

==== ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತ ====
ಘರಾನಾದ ಕೀರ್ತಂಕರ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಜಸ್ರಾಜ್, ಮಥುರಾ ಮತ್ತು ಬೃಂದಾವನದ ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅನೇಕ ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದೆ.ref&gt;{{cite book |last1=Ray |first1=N. R. |title=Dictionary of National Biography |date=1990 |publisher=Institute of Historical Studies |location=Calcutta |page=173}}&lt;/ref&gt;


== ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳು ==

=== 19 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* '''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1830 - 1928) ಅಲ್ವಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್‌ಬಾನಿ ದ್ರುಪದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್‌ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್ ( ಕಿರಾನಾ ಮತ್ತು ದಗರ್‌ಬಾನಿ ) ಅವರಿಂದ [[ರುದ್ರ ವೀಣೆ]]ಯನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಇಂದೋರ್ ರಾಜ್ಯದ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರ ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಲತೀಫ್, ಮಜೀದ್, ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಮತ್ತು ಹಮೀದ್ ನಂತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* &quot; '''ಘಗ್ಗೆ&quot; ನಜೀರ್ ಖಾನ್''' (c. 1835 - c. 1905) [[ಆಗ್ರಾ]]ದಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ದ್ರುಪದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಘರಾನಾ) ಅವರಿಂದ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು [[ಜೋಧಪುರ್|ಜೋಧಪುರ]] , ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಭೋಪಾಲ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಪಂಡಿತ್ ನತ್ಹುಲಾಲ್, ಪಂಡಿತ್ ಚಿಮ್ಮನ್ಲಾಲ್, ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ (ಸಹೋದರ) ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸಿದರು.
* ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850-ಸುಮಾರು 1890), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1920 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* '''ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1860 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ (ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ) ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, [[ಸಿತಾರ್]] ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-1935), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. [[ಹೋಳ್ಕರ್ ರಾಜವಂಶ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಂತರ ಬಂದರು .
* ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿ (ಸುಮಾರು 1880-ಸುಮಾರು 1950), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ, ರಾಯಿಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಅಜ್ಜಿ.
* ಸದ್ದಾನ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1890-1940 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೂರನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ (1889-1934), ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಮೋತಿರಾಮ್, ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ (1899-1944), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ . ಪುರಂಚಂದ್ ಅವರ ತಂದೆ.

=== 20 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‍ಜಿ ವಘೇಲಾ (1904-1980), ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್, ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1900-1967), ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿಯವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು [[ಸುರ್ಬಹಾರ್]] ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಂದೆ . 
* '''ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್''' (1910-1985), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು. ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರ. ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ, ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ತಂದೆ.
* '''ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್''' (1914-2002), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಕಿರಿಯ ಮಗ, ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಹಮೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1918-2000), ಕಿರಿಯ ಮಗ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಸಿತಾರ್ ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* '''ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್''' (1918-2002), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಫಿ (1925-1979), ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ, ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರ ಮಾವ .
* ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ (1924-2018), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ನೀರಜ್ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ್ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಗ ಅಕ್ಷತ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಂದ್ರ (1929-1991), ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಆಗ್ರಾ ಘರಾನಾದ ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಅಬ್ದುಲ್ ಕದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು &lt;ref&gt;{{citation|journal=Indian Newsmagazine |date=1979|title=Pandit Puranchandra |volume=21 |issue=Part 1 |page=37}}&lt;/ref&gt;. 
* '''[[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್|ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್]]''' (1930-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಹೋದರರಾದ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‍ಜಿ ವಾಘೇಲಾ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ (1934-2018), ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ.
* ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ (1937-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/@rohan.res/in-memoriam-498f35007847|title=In memoriam|website=Medium.com|date=14 August 2020}}&lt;/ref&gt; 
* '''ರೈಸ್ ಖಾನ್''' (1939-2017), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ( ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ) ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ (ಜನನ 1940). ಆಸ್ಕರನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
* ಬೇಗಂ ನಿಲೋಫರ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1940 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 2010 ರ ದಶಕ), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವರು.
* ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ (1946-2014), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ. ಅವರ ಮಗ [[ಸಂಜೀವ ಅಭ್ಯಂಕರ್|ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್]] ಮತ್ತು ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ ಅವರ ಗುರು. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆ ಮತ್ತು ವಿ.ಆರ್.ಆಠವಲೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ಗಿರೀಶ್ ವಝಲ್ವಾರ್ (ಜ. 1947), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಸ್ವಾಮಿ (ಜ. 1940), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಸ್ವಾಮಿ ವಲ್ಲಭದಾಸರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.
* ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ (ಜನನ 1940 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ ಅವರ ಅತ್ತಿಗೆ.
* ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ (1952-2001), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ನಂತರ ನಟರಾದರು.
* '''ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್''' (ಜನನ 1956), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ , ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಖಲೀಫಾ.
* ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1956), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, [[ತಬಲಾ]] ಮತ್ತು ತಾಳವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರೂ ಹೌದು.
* ಜತಿನ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಲಲಿತ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ಲಲಿತ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಜತಿನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ (ಜ. 1957), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಶಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಮಗ, [[ಪಿಟೀಲು]] ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಇವರು, [[ಆರ್. ಡಿ. ಬರ್ಮನ್|ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್]] , [[ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತ್ ಪ್ಯಾರೇಲಾಲ್|ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್-ಪ್ಯಾರೆಲಾಲ್]] , [[ರಾಜೇಶ್ ರೋಷನ್]] ಮತ್ತು [[ಅನು ಮಲಿಕ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
* ಮಧುಪ್ ಮುದ್ಗಲ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿನಯ್ ಚಂದ್ರ ಮೌದ್ಗಲ್ಯ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ ಅವರು [[ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವ]] ಅವರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು .
* ಅರವಿಂದ್ ಥಟ್ಟೆ (ಜನನ 1958), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್ (ಜ. 1959), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗಾರ್ಗೀ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ದತ್ತಾ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ತ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ (ಜನನ 1960 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಶಾರಂಗ್ ದೇವ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1963), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
* ದುರ್ಗಾ ಜಸ್ರಾಜ್ (ಜನನ 1964), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ. ರೂಪದರ್ಶಿ, ನಟಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
* [[ಕಲಾ ರಾಮನಾಥ್]] (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಪಿಟೀಲು ಪ್ರವೀಣ . ಎನ್. ರಾಜಂ ಮತ್ತು [[ಟಿ.ಎನ್. ಕೃಷ್ಣನ್|ಟಿ.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣನ್]] ಅವರ ಸೊಸೆ .
* ಲೋಕೇಶ್ ಆನಂದ್ (ಜ. 1978), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, [[ಶೆಹನಾಯಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ಶ್ವೇತಾ ಝವೇರಿ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಸುಮನ್ ಘೋಷ್ (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಹೇಮಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ (ಜ. 1968), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* [[ಸಂಜೀವ ಅಭ್ಯಂಕರ್|ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್]] (ಜ. 1969), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಶಿಷ್ಯೆ. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು.
* ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 1971), ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗೌತಮ್ ಕಾಳೆ (ಜನನ 1970 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿಶ್ವನಾಥ್ ರಾವ್ ರಿಂಗೆ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ದಿಲೀಪ್ ಗವಯ್ಯ (ಜನನ 1978), ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಚಂದ್ರ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.


=== 21 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಮತ್ತು ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಅಂಜಲಿ ಜೋಗ್ಲೇಕರ್-ಪೋಂಕ್ಶೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತೆ.
* ಸಪ್ತರ್ಷಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾದ ಅಸದ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1982).
* ಶಹರಾಜ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1980), ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಅಮಿತ್ ಆರ್ಯ (ಜನನ 1980 ರ ದಶಕ), ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ, ಹೇಮಾಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ, ಟ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅದ್ವೈತ್ ಜೋಶಿ (ಜ. 1980), ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಂಕಿತಾ ಜೋಶಿ (ಜ. 1988), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ .
* ಅಲಿ ಸುಂದರ್‌ಜಿ (ಜನನ 1988), ರಟ್ಟನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ .
* ಆರ್ಶಿನ್ ಕರಂಡೆ (ಜ. 1992), ವಾಸು ಸುಂದರರಾಜ್, ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ, ಅಮಿತ್ ಕಾವ್ತೇಕರ್ ಮತ್ತು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಆದಿತ್ಯ ಶಾ (ಜ. 1993), ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ ಮತ್ತು ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಕ್ಷತ್ ಪಾರಿಖ್ (ಜನನ 1990 ರ ದಶಕ), ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ . ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಸ್ವರ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 2000), ಪಂಡಿತ್ ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಮಗ , ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಜಾನ್ ಖಾನ್ (ಜ. 2000), ಅಸದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==


[[ವರ್ಗ:ಗಾಯನ ಘರಾನಾಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ]]</text>
      <sha1>lqsluybm3mhtq30qo77omqb2942lpg4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371407</id>
      <parentid>1371406</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T11:01:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1371407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51064" sha1="8iuwwdbwvt2u07o9ynsf1ddh04xytl5" xml:space="preserve">[[File:Pt. Jasraj at a concert in Hyderabad, with this disciples.jpg|thumb|400px|Singer [[Pandit Jasraj]] accompanied by his students (2017).]]
'''ಮೇವಾತೀ ಘರಾನಾ''' ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉಗಮವಾದ ಒಂದು [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]]ದ [[ಘರಾನಾ]]. [[ಉಸ್ತಾದ್ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ಈ ''ಘರಾನಾ''ದ ಅಧುನಿಕ ಕುಲಾಧಿಪತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್]] ಈ ಘರಾನಾದ ಸದ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮೇವಾತಿ '''ಘರಾನಾ''' ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ . ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ವಂಶಾವಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಈ ಘರಾನಾವನ್ನು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೋಳ್ಕರ್ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಸಹೋದರರಾದ ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಬೀಂಕರ್) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು .&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.culturalindia.net/indian-music/hindustani-gharanas.html|url-status=dead|title=Gharanas of Hindustani Music (scroll down to read about Mewati Gharana)|website=Cultural India website|archive-date=21 September 2023|access-date=23 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20230921150734/https://www.culturalindia.net/indian-music/hindustani-gharanas.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Newsline&gt;{{Cite journal|url=https://newslinemagazine.com/magazine/the-maestro-departs/|title = Obituary: Rais Khan (The Maestro Departs)|journal = Newsline magazine|last1 = Adnan|first1 = Ally|date = June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230529051631/https://newslinemagazine.com/magazine/the-maestro-departs/|archive-date=29 May 2023|access-date=25 March 2024|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಈ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯರು ಅರ್ಧ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/analysis/pandit-jasraj-the-tansen-of-our-times-opinion/story-LhaqjHQM2miI1pFVX1dhZK.html|title = Pandit Jasraj: The Tansen of our times &amp;#124; Opinion|website=Hindustantimes.com|date = 18 August 2020}}&lt;/ref&gt;  . 

ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಶೈಲಿಗಳು, ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ, ಘರಾನಾವು ಖಂಡರ್‌ಬನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://thecompass.in/evolution-of-hindustani-music-patron-and-patronage-1181 |title=Evolution of Hindustani music; Patron and Patronage - The Compass |website=Thecompass.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190125183251/http://thecompass.in/evolution-of-hindustani-music-patron-and-patronage-1181 |archive-date=2019-01-25}} &lt;/ref&gt;  ಪಂ. ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರು ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಘರಾನಾವು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು &lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nagarkar |first1=Samarth |title=Raga Sangeet: Understanding Hindustani Classical Vocal Music |date=2013 |publisher=Chhandayan, Inc. |location=New York}}&lt;/ref&gt;
. 

== ಇತಿಹಾಸ ==
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಘರಾನಾದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Afshan Ahmed |first1=Afshan |title=Pandit Jasraj brings his Mewati style of Hindustani classical music to Dubai |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music/pandit-jasraj-brings-his-mewati-style-of-hindustani-classical-music-to-dubai-1.297663 |access-date=25 January 2019 |publisher=The National |date=December 15, 2013}}&lt;/ref&gt;  ಅವರು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಘರಾನಾ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಕಾ ಘರಾನಾ) ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Roy |first1=Ashok |title=Music makers: living legends of Indian classical music |date=February 2, 2004 |publisher=Rupa &amp; Co |page=97}}&lt;/ref&gt; . 

===ಹೆಸರಿನ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು [[ದೆಹಲಿ]] , [[ಜೈಪುರ]] ಮತ್ತು [[ಇಂದೋರ್]] ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಮೇವಾತ್ ( ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮೇವಾರ್ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Chib |first1=Satyendra Krishen Sen |title=Companion to North Indian classical music |date=2004 |publisher=Munshiram Manoharlal Pub |page=171}}&lt;/ref&gt; 

=== ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ===
[[ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್, ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್, ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visualfxindia.com/mewatigharana/html/tree.html|title=MEWATI GHARANA|website=Visualfxindia.com|access-date=23 March 2022}}&lt;/ref&gt;   ನತ್ತುಲಾಲ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೋದರಳಿಯ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು, ಅವರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.visualfxindia.com/mewatigharana/html/ghulam_qadir.html|title = Mewati Gharana|website=Vidualfxindia.com}}&lt;/ref&gt;   ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದರು &lt;ref&gt;{{cite book |last1=Shafi |first1=Afshana |title=THE LEGACY OF GANGUBAI HANGAL |date=2017 |publisher=Horizon Books |page=125}}&lt;/ref&gt; , ಅವರ ತಂದೆ ಮಂಗ್ಲು ಖಾನ್  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು [[ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್]] (ಉದಾ. ವಿಸ್ತೃತ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯ) ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು..&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.parrikar.org/vpl/profiles/rajabali_profile.pdf|title=Rajab Ali Khan (1874-1959) : Profile|website=Parrikar.org|access-date=23 March 2022}}&lt;/ref&gt;   ಮೋತಿರಾಮ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರಾದ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು. ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ತಮ್ಮ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತರಬೇತಿಯಾದ ತಬಲಾ ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು.[[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್|ಜಸ್ರಾಜ್]] ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು [[ಬೇಗಂ ಅಖ್ತರ್]] ಅವರ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು ಆದರೆ ನಂತರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. [[ಓಂಕಾರನಾಥ್ ಠಾಕೂರ್]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಶೈಲಿವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಭಕ್ತಿ, ಲಯಬದ್ಧ-ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೇವಾಟಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು .

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಮೂರು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದರು; ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಬಾಜ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಗಾಯಕಿ .

ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಹದ್ದು-ಹಸು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ್ವಿವಾಹದ ಮೂಲಕ, ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಖಯಾಲ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಮೇವಾತಿ ಗಾಯಕಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು .

ಲಕ್ನೋದ ಶಕ್ಕರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್, ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಅನುಸರಿಸಿದರು&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Wade |first1=Bonnie C. |title=Khyal: Creativity Within North India's Classical Music Tradition |date=1984 |publisher=Cambridge University Press |location=Great Britain |page=37}}&lt;/ref&gt; .  ಅವರ ಮಗ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಹದ್ದು ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ, ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾನಾ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ &quot;ತಾನ್ ಬಾಜಿ&quot; ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Dhar |first1=Sunita |title=Senia gharana, its contribution to Indian classical music |date=1989 |publisher=Reliance Pub. House |page=15}}&lt;/ref&gt;  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಂತತಿ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ನತ್ತು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sharadsathe.com/gwalior_gharana.html|title = Pandit Sharad Sathe: Gwalior Gharana|website=Sharadsathe.com}}&lt;/ref&gt;  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮಹಾರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ [[ಭೊಪಾಲ್|ಭೋಪಾಲ್‌ನ]] ರೇವಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{cite book |last1=Mukhopādhyāẏa |first1=Kumāraprasāda |title=The Lost World of Hindustani Music |date=2006 |publisher=Penguin Books |location=India |page=64}}&lt;/ref&gt;  ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್  ಸಂಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೋಪಾಲ್ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://newslinemagazine.com/magazine/the-maestro-departs/|title = The Maestro Departs|website=Newslinemagazine.com}}&lt;/ref&gt;
 

==== ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ====
ಸಂಗೀತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಅರಸಿ, ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದರು, ಮೊದಲು ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು &lt;ref&gt;{{cite book |last1=Dāśaśarmā |first1=Amala |title=Musicians of India: Past and Present : Gharanas of Hindustani Music and Genealogies |date=December 1, 1993 |publisher=Naya Prokash |pages=78, 239–240}}&lt;/ref&gt;. 

ಈ ವಲಸೆಗಳು ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಘರಾನಾವನ್ನು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ವಂಶಾವಳಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಗುಂಪುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

== ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಂಶಾವಳಿ ==

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಕೆಳಗಿನ ವಿವರಣೆಯು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಒದಗಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಖಾತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. 
The below illustration is based on the historical account provided by Siraj Khan.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nadkarni |first1=Mohan |title=The Great Masters: profiles in Hindustani classical vocal music |date=1999 |publisher=HarperCollins Publishers India |location=India |page=38}}&lt;/ref&gt;
{{Tree chart/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{Tree chart| | | | | | |DHRUP|DHRUP=''ಖಂಡರ್‍ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ದ್ರುಪದ್ ಪದ್ಧತಿ''}}
{{Tree chart| | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | | | |DADAT|DADAT=ದಾದ ತಿಕ್ಕಡ್&lt;br /&gt;of [[ಆಗ್ರಾ]]&lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAZIR| |IMAMK|WAZIR=ವಾಜಿರ್ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)
            |IMAMK=ಇಮಾಂ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAHID| |GHAGG| |MUNAV|GHAGG='''[[ಘಗ್ಗೆ ನಾಜಿರ್ ಖಾನ್]]''' &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |WAHID=[[ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ವೀಣಾ ವಾದಕ)|''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''']] &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |MUNAV=[[Mewati Gharana|ಮುನಾವರ್ ಖಾನ್]] &lt;br /&gt;(ಮಗ)}}

{{Tree chart/end}}

=== ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಬೇರುಗಳ ದೃಶ್ಯ ನಿರೂಪಣೆ. 
{{familytree/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{familytree| | | | | | | | |GWALI| |DELHI| |KHAND| |KIRAN| |DAGAR|GWALI=[[ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ|''ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DELHI=[[Qawwal Bacchon gharana|''ಖವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KHAND=[[Dhrupad#Gharanas and style|''ಖಂಡರ್ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KIRAN=[[ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ|''ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DAGAR=[[Dagar gharana|''ದಾಗರ್ ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | |}}
{{familytree| | | | | | | | |HADDU| | |:| | | |:| | |SADIQ| |BEHRA|HADDU=[[Haddu Khan|ಹಡ್ಡು ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಗ್ವಾಲಿಯರ್)]]
            |SADIQ=[[Kirana gharana|ಸಾದಿಕ್ ಆಲಿ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಕಿರಾಣ)]]
            |BEHRA=[[Dagar gharana|ಬೆಹ್ರಾಂ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ದಾಗರ್ ಬಾನಿ)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| |}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |BADEM| | |:| | | |L|~|V|~|J|DAUGH=[[Haddu Khan|(Daughter)]]
            |BADEM=[[Bade Mohammed Khan|Bade Mohammed&lt;br /&gt;Khan (Rewa)]]}}
{{familytree| | | | | | | | |CHOTE| | |:| | | |:| | | | |BANDE|CHOTE=[[Chote Mohammed Khan|Chote Mohammed&lt;br /&gt;Khan (son)]]
            |BANDE=[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;(beenkar)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |WARIS| |IMAMK| | | | |:|WARIS=[[Waris Ali Khan|Waris Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |IMAMK=[[Imam Khan (musician)|Imam Khan]]&lt;br /&gt;([[Dhrupad]]iya)
            |MURAD=[[Murad Ali Khan|Murad Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUNNA=[[Munnawar Ali Khan|Munnawar Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |KUTUB=[[Kutub Ali Khan|Kutub Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUBAR=Mubarak Ali Khan&lt;br /&gt;(son, Jaipur Court)}}
{{familytree| | | | | | | | | |L|~|V|~|J| | | |:| | | | | |:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |:|F|~|~|~|~|A|~|~|~|~|7|:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |D|J| | | | | | | | | |L|C|}}
{{familytree| | | | | | | | | | |GHAGG| | | | | | | | | |WAHID| | | | |WAHID=[[#Utd. Wahid Khan|'''Wahid&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;beenkar)]]
            |GHAGG=[[#Utd. Ghagge Nazir Khan|'''Ghagge Nazir&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;vocalist)]]}}
{{familytree| | | | | |,|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|.|,|-|-|v|-|-|+|-|-|v|-|-|v|-|-|.|}}
{{familytree|MIXED| |CHIMA| |NATTH| |MUNAW| |!|!| |BEGUM| |!| |MAJID| |!| |LATIF|MIXED=''[[Qawwal Bacchon gharana|Qawwal Bacchon]] &amp;&lt;br /&gt;[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |CHIMA=[[Pandit Chimanlal|Pandit&lt;br /&gt;Chimanlal]]
            |NATTH=[[Pandit Natthulal|Pandit&lt;br /&gt;Natthulal]]
            |MUNAW=[[Munavvar Khan|Munavvar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MAJID=[[Majid Khan (beenkar)|Majid&lt;br /&gt;Khan]]
            |LATIF=[[Latif Khan (beenkar)|Latif&lt;br /&gt;Khan]]
            |BEGUM=[[Rais Khan|Begum&lt;br /&gt;Hasibanbai]]}}
{{familytree| |:| | | | | | | |!| | | |`|-|-|+|'| | |!| |HAMID| |!| |SADDA| |!| |HAMID=[[Hamid Khan (beenkar)|Hamid&lt;br /&gt;Khan]]
            |SADDA=[[Saddan Khan|Saddan&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree|RAJAB| | | | | |MOTIR| | | | |QADIR| | |!| | | | | |!| | | | | |!| |RAJAB=[[Rajab Ali Khan|Rajab Ali&lt;br /&gt;Khan]]
            |MOTIR=[[Pandit Motiram|Pandit&lt;br /&gt;Motiram]]
            |QADIR=Ghulam Qadir&lt;br /&gt;Khan}}
{{familytree| |`|-|-|.|,|-|-|-|^|-|.| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |`|(| | | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |JYOTI| | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | |SHAFI| | | | |!|JYOTI=[[Pandit Jyotiram|Pandit&lt;br /&gt;Jyotiram]]
            |SHAFI=[[Mohammed Shafi|Mohammed&lt;br /&gt;Shafi]]}}
{{familytree|AGRAG| | |!| | | | | |!| | | |JAIWA| |MOHAM| | | | | | | | | |KANIZ|AGRAG=''[[Agra gharana|Agra Gharana&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |JAIWA=[[Jaiwant Singhji Waghela|Jaiwant Singhji&lt;br /&gt;Waghela]]
            |KANIZ=[[Rais Khan|Begum Kaniz&lt;br /&gt;Fatima]]
            |MOHAM=[[Rais Khan|Mohammed&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree| |:| | | |)|-|v|-|-|-|+|-|-|-|-|(| | | |!| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree|ABDUL| | |!| |!| | |MANIR| | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | |:|ABDUL=[[Abdul Kadar Khan|Abdul Kadar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MANIR=[[Pandit Maniram|Pandit&lt;br /&gt;Maniram]]}}
{{familytree| |`|-|v|-|'| |!| | | |:| | | |PRATA| | |!| | | | | | | | | | | |:|PRATA=[[Pandit Pratap Narayan|Pandit&lt;br /&gt;Pratap Narayan]]}}
{{familytree| | |PURAN| |JASRA| | |:| | | | |:| | |RAISK| | | | | | | | | | |:|PURAN=[[Pandit Puranchandra|Pandit&lt;br /&gt;Puranchandra]]
            |JASRA=[[Pandit Jasraj|Pandit&lt;br /&gt;Jasraj]]
            |RAISK=[[Rais Khan|Rais Khan&lt;br /&gt;(sitarist)]]}}
{{familytree| | | | | | | |:| | | |:| | | | |:| | | |:| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree/end}}
== ಅವಲೋಕನ ==

=== ಸೌಂದರ್ಯದ ವಿಧಾನಗಳು ===
ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯಕಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ , ಮೇವಾಟಿ ಗಾಯಕಿ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೇವಾಟಿ ಗಾಯಕಿ ಭಾವ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ( ಬಂದಿಶ್ ) ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ..&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.culturalindia.net/indian-music/hindustani-gharanas.html|title = Gharanas of Hindustani Music - Hindustani Classical Gharanas - Hindustani Music Gharanas|website=Culturalindia.net}}&lt;/ref&gt;  ಗಾಯಕಿ ಸರ್ಗಮ್ ಮತ್ತು ತಿಹೈಗಳ ಗಣನೀಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://harmonyom.blogspot.com/2010/11/ptmaniram-and-brothers-22.html|title = HarmoNYom &quot;A Voice for Indian Classical Music&quot;: Tribute! Pt. Maniram and the Mewati Gharana!|website=Harmonyom.blogspot.com|date = 16 November 2010}}&lt;/ref&gt; .  ಕಚ್ಚಾ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ತಾನ್‌ನ ವಿಧಾನವು  ಪಟಿಯಾಲ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಟಪ್ಪಾ ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಗಾಯಕಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ .

ಗಾಯಕಿಯ ಮೀಂಡ್ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕತೆಗಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{cite news |last1=Chatterjee |first1=Partha |title=At the crossroads |url=https://fountainink.in/reportage/at-the-crossroads |access-date=25 January 2019 |website=Foundtainink.in |date=December 6, 2017}}&lt;/ref&gt;

==== ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ====
&quot;ಶುದ್ಧ ವಾಣಿ&quot; (ಶುದ್ಧ ಧ್ವನಿ), &quot;ಶುದ್ಧ ಮುದ್ರೆ&quot; (ಶುದ್ಧ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ), ಮತ್ತು &quot;ಶುದ್ಧ ಸುರ್&quot; (ಶುದ್ಧ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು) ಆಧರಿಸಿ ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಗತ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.ref&gt;{{cite book |last1=Goswami |first1=O |title=The Story Of Indian Music |date=1957 |publisher=Asia Publishing House |page=180 |url=https://archive.org/stream/TheStoryOfIndianMusicO.Goswami1957/The%20Story%20of%20Indian%20Music_O.Goswami_1957_djvu.txt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211211/th21X-7T0G4 Ghostarchive]{{cbignore}} and the [https://web.archive.org/web/20200302103604/https://www.youtube.com/watch?v=th21X-7T0G4 Wayback Machine]{{cbignore}}: {{cite AV media| url = https://www.youtube.com/watch?v=th21X-7T0G4| title = Pandit Maniram ji and Pandit Jasraj ji | website=[[YouTube]]}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=TheHindu&gt;{{cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/pt-jasraj-a-star-of-mewati/article22761937.ece|archive-date=5 April 2023|title=Pandit Jasraj, a star of Mewati (gharana)|newspaper=The Hindu newspaper|date=15 February 2018|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20230405012430/https://www.thehindu.com/entertainment/music/pt-jasraj-a-star-of-mewati/article22761937.ece|access-date=24 March 2024}}&lt;/ref&gt; 

==== ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳು ====
ಸೂಫಿಯಾನಾ ಮೌಸಿಕಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೂಲಕ , ಮೇವಾತಿ ಗಾಯಕಿ ಆಸ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು ಶಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಂ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಸ್ಮಾಯಿಲಿಸಂ ) ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗೀತದ ವ್ಯಾಕರಣ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸುಮಧುರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಅಂಶಗಳಾಗಿಯೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Mohan Nadkarni on Rajashthani Music&quot;&gt;{{cite news|last1=Nadkarni|first1=Mohan|title=Hindustani Music in Rajasthan|url=http://www.mohannadkarni.org/hindustani-music-in-rajasthan/|newspaper=The Illustrated Weekly of India|date=29 June 1980|access-date=30 October 2018}}&lt;/ref&gt;  ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.parrikar.org/hindustani/todi/|title = The Empire of Todi|website=Parrikar.org}}&lt;/ref&gt;  ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Zutshi |first1=Minna |title=Sangeet Samrat |url=https://www.tribuneindia.com/2006/20060422/saturday/main1.htm |access-date=25 January 2019 |publisher=The Tribune (India) |date=April 22, 2006}}&lt;/ref&gt; 

ಕೆಲವು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ದಶಾವತಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಆಗಾ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಇಮಾಮ್ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹತ್ತನೇ ಅವತಾರ ಎಂದು ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತವೆ . &lt;sup&gt;[ ''ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt; &quot;ಓಂ ಶ್ರೀ ಅನಂತ ಹರಿ ನಾರಾಯಣ&quot; ಎಂಬ ಪದ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಲಾಪಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಕರಣ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . [ &lt;sup&gt;ಉಲ್ಲೇಖದ ''ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt;

=== ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಸಾಮಗ್ರಿ ===

==== ರಾಗಗಳು ====
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ:

* ರಾಗ ಜೈವಂತಿ ತೋಡಿ: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ [[ಅಹಿರ್ ಭೈರವ್]] ಮತ್ತು [[ತೋಡಿ]] ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜೈವಂತ್ ಸಾರಂಗ್: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ [[ಜೈಜೈವಂತಿ]] ಮತ್ತು ಸಾರಂಗ್ ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜ್ಞಾನಕಾಳಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ ರಚಿಸಿದ ರಾಗ [[ಗೋರಕ್ ಕಲ್ಯಾಣ್|ಗೋರಖ್ ಕಲ್ಯಾಣ್‌]]ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ .
* ರಾಗ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ಬಗ್ಕೌನ್ಸ್: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ದಿನ್ ಕಿ ಪುರಿಯಾ
* ರಾಗ ಖಮಾಜ್ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ವಂಶದಿಂದ .
* ರಾಗ ಭವಾನಿ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ವಂಶಾವಳಿಯಿಂದ .
* ರಾಗ ಆಸಾ ಮಂದ್
* ರಾಗ ನಾಟ್ ನಾರಾಯಣಿ ref&gt;{{cite news |last1=Nair |first1=Jyoti |title=Pt Jasraj, Star of Mewati |url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/pt-jasraj-a-star-of-mewati/article22761937.ece |publisher=The Hindu |date=15 February 2018}}&lt;/ref&gt;
* ನವರಸ ರಾಗ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ನಾಗಧ್ವನಿ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ಅಬಿರಿ ತೋಡಿ

==== ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತ ====
ಘರಾನಾದ ಕೀರ್ತಂಕರ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಜಸ್ರಾಜ್, ಮಥುರಾ ಮತ್ತು ಬೃಂದಾವನದ ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅನೇಕ ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದೆ.ref&gt;{{cite book |last1=Ray |first1=N. R. |title=Dictionary of National Biography |date=1990 |publisher=Institute of Historical Studies |location=Calcutta |page=173}}&lt;/ref&gt;


== ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳು ==

=== 19 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* '''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1830 - 1928) ಅಲ್ವಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್‌ಬಾನಿ ದ್ರುಪದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್‌ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್ ( ಕಿರಾನಾ ಮತ್ತು ದಗರ್‌ಬಾನಿ ) ಅವರಿಂದ [[ರುದ್ರ ವೀಣೆ]]ಯನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಇಂದೋರ್ ರಾಜ್ಯದ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರ ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಲತೀಫ್, ಮಜೀದ್, ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಮತ್ತು ಹಮೀದ್ ನಂತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* &quot; '''ಘಗ್ಗೆ&quot; ನಜೀರ್ ಖಾನ್''' (c. 1835 - c. 1905) [[ಆಗ್ರಾ]]ದಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ದ್ರುಪದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಘರಾನಾ) ಅವರಿಂದ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು [[ಜೋಧಪುರ್|ಜೋಧಪುರ]] , ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಭೋಪಾಲ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಪಂಡಿತ್ ನತ್ಹುಲಾಲ್, ಪಂಡಿತ್ ಚಿಮ್ಮನ್ಲಾಲ್, ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ (ಸಹೋದರ) ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸಿದರು.
* ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850-ಸುಮಾರು 1890), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1920 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* '''ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1860 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ (ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ) ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, [[ಸಿತಾರ್]] ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-1935), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. [[ಹೋಳ್ಕರ್ ರಾಜವಂಶ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಂತರ ಬಂದರು .
* ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿ (ಸುಮಾರು 1880-ಸುಮಾರು 1950), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ, ರಾಯಿಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಅಜ್ಜಿ.
* ಸದ್ದಾನ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1890-1940 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೂರನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ (1889-1934), ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಮೋತಿರಾಮ್, ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ (1899-1944), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ . ಪುರಂಚಂದ್ ಅವರ ತಂದೆ.

=== 20 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‍ಜಿ ವಘೇಲಾ (1904-1980), ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್, ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1900-1967), ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿಯವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು [[ಸುರ್ಬಹಾರ್]] ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಂದೆ . 
* '''ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್''' (1910-1985), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು. ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರ. ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ, ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ತಂದೆ.
* '''ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್''' (1914-2002), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಕಿರಿಯ ಮಗ, ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಹಮೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1918-2000), ಕಿರಿಯ ಮಗ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಸಿತಾರ್ ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* '''ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್''' (1918-2002), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಫಿ (1925-1979), ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ, ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರ ಮಾವ .
* ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ (1924-2018), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ನೀರಜ್ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ್ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಗ ಅಕ್ಷತ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಂದ್ರ (1929-1991), ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಆಗ್ರಾ ಘರಾನಾದ ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಅಬ್ದುಲ್ ಕದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು &lt;ref&gt;{{citation|journal=Indian Newsmagazine |date=1979|title=Pandit Puranchandra |volume=21 |issue=Part 1 |page=37}}&lt;/ref&gt;. 
* '''[[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್|ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್]]''' (1930-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಹೋದರರಾದ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‍ಜಿ ವಾಘೇಲಾ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ (1934-2018), ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ.
* ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ (1937-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/@rohan.res/in-memoriam-498f35007847|title=In memoriam|website=Medium.com|date=14 August 2020}}&lt;/ref&gt; 
* '''ರೈಸ್ ಖಾನ್''' (1939-2017), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ( ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ) ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ (ಜನನ 1940). ಆಸ್ಕರನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
* ಬೇಗಂ ನಿಲೋಫರ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1940 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 2010 ರ ದಶಕ), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವರು.
* ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ (1946-2014), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ. ಅವರ ಮಗ [[ಸಂಜೀವ ಅಭ್ಯಂಕರ್|ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್]] ಮತ್ತು ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ ಅವರ ಗುರು. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆ ಮತ್ತು ವಿ.ಆರ್.ಆಠವಲೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ಗಿರೀಶ್ ವಝಲ್ವಾರ್ (ಜ. 1947), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಸ್ವಾಮಿ (ಜ. 1940), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಸ್ವಾಮಿ ವಲ್ಲಭದಾಸರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.
* ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ (ಜನನ 1940 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ ಅವರ ಅತ್ತಿಗೆ.
* ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ (1952-2001), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ನಂತರ ನಟರಾದರು.
* '''ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್''' (ಜನನ 1956), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ , ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಖಲೀಫಾ.
* ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1956), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, [[ತಬಲಾ]] ಮತ್ತು ತಾಳವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರೂ ಹೌದು.
* ಜತಿನ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಲಲಿತ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ಲಲಿತ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಜತಿನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ (ಜ. 1957), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಶಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಮಗ, [[ಪಿಟೀಲು]] ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಇವರು, [[ಆರ್. ಡಿ. ಬರ್ಮನ್|ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್]] , [[ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತ್ ಪ್ಯಾರೇಲಾಲ್|ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್-ಪ್ಯಾರೆಲಾಲ್]] , [[ರಾಜೇಶ್ ರೋಷನ್]] ಮತ್ತು [[ಅನು ಮಲಿಕ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
* ಮಧುಪ್ ಮುದ್ಗಲ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿನಯ್ ಚಂದ್ರ ಮೌದ್ಗಲ್ಯ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ ಅವರು [[ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವ]] ಅವರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು .
* ಅರವಿಂದ್ ಥಟ್ಟೆ (ಜನನ 1958), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್ (ಜ. 1959), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗಾರ್ಗೀ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ದತ್ತಾ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ತ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ (ಜನನ 1960 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಶಾರಂಗ್ ದೇವ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1963), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
* ದುರ್ಗಾ ಜಸ್ರಾಜ್ (ಜನನ 1964), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ. ರೂಪದರ್ಶಿ, ನಟಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
* [[ಕಲಾ ರಾಮನಾಥ್]] (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಪಿಟೀಲು ಪ್ರವೀಣ . ಎನ್. ರಾಜಂ ಮತ್ತು [[ಟಿ.ಎನ್. ಕೃಷ್ಣನ್|ಟಿ.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣನ್]] ಅವರ ಸೊಸೆ .
* ಲೋಕೇಶ್ ಆನಂದ್ (ಜ. 1978), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, [[ಶೆಹನಾಯಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ಶ್ವೇತಾ ಝವೇರಿ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಸುಮನ್ ಘೋಷ್ (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಹೇಮಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ (ಜ. 1968), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* [[ಸಂಜೀವ ಅಭ್ಯಂಕರ್|ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್]] (ಜ. 1969), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಶಿಷ್ಯೆ. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು.
* ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 1971), ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗೌತಮ್ ಕಾಳೆ (ಜನನ 1970 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿಶ್ವನಾಥ್ ರಾವ್ ರಿಂಗೆ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ದಿಲೀಪ್ ಗವಯ್ಯ (ಜನನ 1978), ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಚಂದ್ರ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.


=== 21 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಮತ್ತು ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಅಂಜಲಿ ಜೋಗ್ಲೇಕರ್-ಪೋಂಕ್ಶೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತೆ.
* ಸಪ್ತರ್ಷಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾದ ಅಸದ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1982).
* ಶಹರಾಜ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1980), ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಅಮಿತ್ ಆರ್ಯ (ಜನನ 1980 ರ ದಶಕ), ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ, ಹೇಮಾಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ, ಟ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅದ್ವೈತ್ ಜೋಶಿ (ಜ. 1980), ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಂಕಿತಾ ಜೋಶಿ (ಜ. 1988), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ .
* ಅಲಿ ಸುಂದರ್‌ಜಿ (ಜನನ 1988), ರಟ್ಟನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ .
* ಆರ್ಶಿನ್ ಕರಂಡೆ (ಜ. 1992), ವಾಸು ಸುಂದರರಾಜ್, ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ, ಅಮಿತ್ ಕಾವ್ತೇಕರ್ ಮತ್ತು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಆದಿತ್ಯ ಶಾ (ಜ. 1993), ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ ಮತ್ತು ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಕ್ಷತ್ ಪಾರಿಖ್ (ಜನನ 1990 ರ ದಶಕ), ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ . ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಸ್ವರ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 2000), ಪಂಡಿತ್ ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಮಗ , ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಜಾನ್ ಖಾನ್ (ಜ. 2000), ಅಸದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==


[[ವರ್ಗ:ಗಾಯನ ಘರಾನಾಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ]]</text>
      <sha1>8iuwwdbwvt2u07o9ynsf1ddh04xytl5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371408</id>
      <parentid>1371407</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T11:02:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASANTH S.N.</username>
        <id>728</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತ */</comment>
      <origin>1371408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51064" sha1="l8fw5ts35j8pmm3wayugog89cdws8v7" xml:space="preserve">[[File:Pt. Jasraj at a concert in Hyderabad, with this disciples.jpg|thumb|400px|Singer [[Pandit Jasraj]] accompanied by his students (2017).]]
'''ಮೇವಾತೀ ಘರಾನಾ''' ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಉಗಮವಾದ ಒಂದು [[ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ]]ದ [[ಘರಾನಾ]]. [[ಉಸ್ತಾದ್ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ಈ ''ಘರಾನಾ''ದ ಅಧುನಿಕ ಕುಲಾಧಿಪತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್]] ಈ ಘರಾನಾದ ಸದ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮೇವಾತಿ '''ಘರಾನಾ''' ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ . ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ವಂಶಾವಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಈ ಘರಾನಾವನ್ನು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೋಳ್ಕರ್ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಸಹೋದರರಾದ ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಬೀಂಕರ್) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು .&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.culturalindia.net/indian-music/hindustani-gharanas.html|url-status=dead|title=Gharanas of Hindustani Music (scroll down to read about Mewati Gharana)|website=Cultural India website|archive-date=21 September 2023|access-date=23 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20230921150734/https://www.culturalindia.net/indian-music/hindustani-gharanas.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Newsline&gt;{{Cite journal|url=https://newslinemagazine.com/magazine/the-maestro-departs/|title = Obituary: Rais Khan (The Maestro Departs)|journal = Newsline magazine|last1 = Adnan|first1 = Ally|date = June 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230529051631/https://newslinemagazine.com/magazine/the-maestro-departs/|archive-date=29 May 2023|access-date=25 March 2024|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;  ಈ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯರು ಅರ್ಧ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾರೆ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/analysis/pandit-jasraj-the-tansen-of-our-times-opinion/story-LhaqjHQM2miI1pFVX1dhZK.html|title = Pandit Jasraj: The Tansen of our times &amp;#124; Opinion|website=Hindustantimes.com|date = 18 August 2020}}&lt;/ref&gt;  . 

ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಶೈಲಿಗಳು, ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ, ಘರಾನಾವು ಖಂಡರ್‌ಬನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. &lt;ref&gt;{{cite web |url=http://thecompass.in/evolution-of-hindustani-music-patron-and-patronage-1181 |title=Evolution of Hindustani music; Patron and Patronage - The Compass |website=Thecompass.in |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20190125183251/http://thecompass.in/evolution-of-hindustani-music-patron-and-patronage-1181 |archive-date=2019-01-25}} &lt;/ref&gt;  ಪಂ. ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರು ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಘರಾನಾವು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು &lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nagarkar |first1=Samarth |title=Raga Sangeet: Understanding Hindustani Classical Vocal Music |date=2013 |publisher=Chhandayan, Inc. |location=New York}}&lt;/ref&gt;
. 

== ಇತಿಹಾಸ ==
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಘರಾನಾದ ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Afshan Ahmed |first1=Afshan |title=Pandit Jasraj brings his Mewati style of Hindustani classical music to Dubai |url=https://www.thenationalnews.com/arts-culture/music/pandit-jasraj-brings-his-mewati-style-of-hindustani-classical-music-to-dubai-1.297663 |access-date=25 January 2019 |publisher=The National |date=December 15, 2013}}&lt;/ref&gt;  ಅವರು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಘರಾನಾ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಕಾ ಘರಾನಾ) ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Roy |first1=Ashok |title=Music makers: living legends of Indian classical music |date=February 2, 2004 |publisher=Rupa &amp; Co |page=97}}&lt;/ref&gt; . 

===ಹೆಸರಿನ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು [[ದೆಹಲಿ]] , [[ಜೈಪುರ]] ಮತ್ತು [[ಇಂದೋರ್]] ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಮೇವಾತ್ ( ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮೇವಾರ್ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Chib |first1=Satyendra Krishen Sen |title=Companion to North Indian classical music |date=2004 |publisher=Munshiram Manoharlal Pub |page=171}}&lt;/ref&gt; 

=== ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ===
[[ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್]] ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್, ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್, ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.visualfxindia.com/mewatigharana/html/tree.html|title=MEWATI GHARANA|website=Visualfxindia.com|access-date=23 March 2022}}&lt;/ref&gt;   ನತ್ತುಲಾಲ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸೋದರಳಿಯ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು, ಅವರು 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.visualfxindia.com/mewatigharana/html/ghulam_qadir.html|title = Mewati Gharana|website=Vidualfxindia.com}}&lt;/ref&gt;   ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.

ನಂತರ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದರು &lt;ref&gt;{{cite book |last1=Shafi |first1=Afshana |title=THE LEGACY OF GANGUBAI HANGAL |date=2017 |publisher=Horizon Books |page=125}}&lt;/ref&gt; , ಅವರ ತಂದೆ ಮಂಗ್ಲು ಖಾನ್  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು [[ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್]] (ಉದಾ. ವಿಸ್ತೃತ ಘರಾನಾದ ಸದಸ್ಯ) ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು..&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.parrikar.org/vpl/profiles/rajabali_profile.pdf|title=Rajab Ali Khan (1874-1959) : Profile|website=Parrikar.org|access-date=23 March 2022}}&lt;/ref&gt;   ಮೋತಿರಾಮ್ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರರಾದ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಗೆ ರವಾನಿಸಿದರು. ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ತಮ್ಮ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತರಬೇತಿಯಾದ ತಬಲಾ ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು.[[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್|ಜಸ್ರಾಜ್]] ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು [[ಬೇಗಂ ಅಖ್ತರ್]] ಅವರ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು ಆದರೆ ನಂತರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. [[ಓಂಕಾರನಾಥ್ ಠಾಕೂರ್]] ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಶೈಲಿವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಭಕ್ತಿ, ಲಯಬದ್ಧ-ಪ್ರಜ್ಞೆ ಮತ್ತು ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೇವಾಟಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು .

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಘಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಮೂರು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದರು; ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ಧ್ರುಪದ್ ಬಾಜ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಗಾಯಕಿ .

ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಹದ್ದು-ಹಸು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ್ವಿವಾಹದ ಮೂಲಕ, ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ ಧ್ರುಪದ್ ಮತ್ತು ಖಯಾಲ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಮೇವಾತಿ ಗಾಯಕಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು .

ಲಕ್ನೋದ ಶಕ್ಕರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್, ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಅನುಸರಿಸಿದರು&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Wade |first1=Bonnie C. |title=Khyal: Creativity Within North India's Classical Music Tradition |date=1984 |publisher=Cambridge University Press |location=Great Britain |page=37}}&lt;/ref&gt; .  ಅವರ ಮಗ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಹದ್ದು ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಮೂಲಕ, ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾನಾ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅವರ &quot;ತಾನ್ ಬಾಜಿ&quot; ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Dhar |first1=Sunita |title=Senia gharana, its contribution to Indian classical music |date=1989 |publisher=Reliance Pub. House |page=15}}&lt;/ref&gt;  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸಂತತಿ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತ ಬಡೇ ಮುಬಾರಕ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.

ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ನತ್ತು ಖಾನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದಾಗಿ,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sharadsathe.com/gwalior_gharana.html|title = Pandit Sharad Sathe: Gwalior Gharana|website=Sharadsathe.com}}&lt;/ref&gt;  ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಮಹಾರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ [[ಭೊಪಾಲ್|ಭೋಪಾಲ್‌ನ]] ರೇವಾಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. &lt;ref&gt;{{cite book |last1=Mukhopādhyāẏa |first1=Kumāraprasāda |title=The Lost World of Hindustani Music |date=2006 |publisher=Penguin Books |location=India |page=64}}&lt;/ref&gt;  ಘಗ್ಗೇ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್  ಸಂಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೋಪಾಲ್ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://newslinemagazine.com/magazine/the-maestro-departs/|title = The Maestro Departs|website=Newslinemagazine.com}}&lt;/ref&gt;
 

==== ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ====
ಸಂಗೀತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಅರಸಿ, ಅವರ ಪೂರ್ವಜರು ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದರು, ಮೊದಲು ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು &lt;ref&gt;{{cite book |last1=Dāśaśarmā |first1=Amala |title=Musicians of India: Past and Present : Gharanas of Hindustani Music and Genealogies |date=December 1, 1993 |publisher=Naya Prokash |pages=78, 239–240}}&lt;/ref&gt;. 

ಈ ವಲಸೆಗಳು ಘರಾನಾದ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮೇವಾಟಿ ಗಯಾಕಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಘರಾನಾವನ್ನು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ವಂಶಾವಳಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಗುಂಪುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

== ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಂಶಾವಳಿ ==

=== ವಂಶಾವಳಿ ===
ಕೆಳಗಿನ ವಿವರಣೆಯು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಒದಗಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಖಾತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. 
The below illustration is based on the historical account provided by Siraj Khan.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Nadkarni |first1=Mohan |title=The Great Masters: profiles in Hindustani classical vocal music |date=1999 |publisher=HarperCollins Publishers India |location=India |page=38}}&lt;/ref&gt;
{{Tree chart/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{Tree chart| | | | | | |DHRUP|DHRUP=''ಖಂಡರ್‍ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ದ್ರುಪದ್ ಪದ್ಧತಿ''}}
{{Tree chart| | | | | | | |!| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | | | |DADAT|DADAT=ದಾದ ತಿಕ್ಕಡ್&lt;br /&gt;of [[ಆಗ್ರಾ]]&lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|^|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAZIR| |IMAMK|WAZIR=ವಾಜಿರ್ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)
            |IMAMK=ಇಮಾಂ ಖಾನ್ &lt;br /&gt;([[dhrupad]]iya)}}
{{Tree chart| | | | | |,|-|-|-|+|-|-|-|.| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |}}
{{Tree chart| | | | |WAHID| |GHAGG| |MUNAV|GHAGG='''[[ಘಗ್ಗೆ ನಾಜಿರ್ ಖಾನ್]]''' &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |WAHID=[[ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ವೀಣಾ ವಾದಕ)|''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''']] &lt;br /&gt;(ಮಗ)
            |MUNAV=[[Mewati Gharana|ಮುನಾವರ್ ಖಾನ್]] &lt;br /&gt;(ಮಗ)}}

{{Tree chart/end}}

=== ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರ ===
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಬೇರುಗಳ ದೃಶ್ಯ ನಿರೂಪಣೆ. 
{{familytree/start|style=font-size:85%;line-height:100%;}}
{{familytree| | | | | | | | |GWALI| |DELHI| |KHAND| |KIRAN| |DAGAR|GWALI=[[ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ|''ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DELHI=[[Qawwal Bacchon gharana|''ಖವಾಲ್ ಬಚ್ಚೋ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KHAND=[[Dhrupad#Gharanas and style|''ಖಂಡರ್ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |KIRAN=[[ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ|''ಕಿರಾಣ ಘರಾಣ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]
            |DAGAR=[[Dagar gharana|''ದಾಗರ್ ಬಾನಿ&lt;br /&gt;ಗುರು ಪರಂಪರೆ'']]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | |}}
{{familytree| | | | | | | | |HADDU| | |:| | | |:| | |SADIQ| |BEHRA|HADDU=[[Haddu Khan|ಹಡ್ಡು ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಗ್ವಾಲಿಯರ್)]]
            |SADIQ=[[Kirana gharana|ಸಾದಿಕ್ ಆಲಿ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ಕಿರಾಣ)]]
            |BEHRA=[[Dagar gharana|ಬೆಹ್ರಾಂ ಖಾನ್&lt;br /&gt;(ದಾಗರ್ ಬಾನಿ)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| | | |:| |}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |BADEM| | |:| | | |L|~|V|~|J|DAUGH=[[Haddu Khan|(Daughter)]]
            |BADEM=[[Bade Mohammed Khan|Bade Mohammed&lt;br /&gt;Khan (Rewa)]]}}
{{familytree| | | | | | | | |CHOTE| | |:| | | |:| | | | |BANDE|CHOTE=[[Chote Mohammed Khan|Chote Mohammed&lt;br /&gt;Khan (son)]]
            |BANDE=[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;(beenkar)]]}}
{{familytree| | | | | | | | | |:| | |WARIS| |IMAMK| | | | |:|WARIS=[[Waris Ali Khan|Waris Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |IMAMK=[[Imam Khan (musician)|Imam Khan]]&lt;br /&gt;([[Dhrupad]]iya)
            |MURAD=[[Murad Ali Khan|Murad Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUNNA=[[Munnawar Ali Khan|Munnawar Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |KUTUB=[[Kutub Ali Khan|Kutub Ali Khan&lt;br /&gt;(son)]]
            |MUBAR=Mubarak Ali Khan&lt;br /&gt;(son, Jaipur Court)}}
{{familytree| | | | | | | | | |L|~|V|~|J| | | |:| | | | | |:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |:|F|~|~|~|~|A|~|~|~|~|7|:|}}
{{familytree| | | | | | | | | | | |D|J| | | | | | | | | |L|C|}}
{{familytree| | | | | | | | | | |GHAGG| | | | | | | | | |WAHID| | | | |WAHID=[[#Utd. Wahid Khan|'''Wahid&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;beenkar)]]
            |GHAGG=[[#Utd. Ghagge Nazir Khan|'''Ghagge Nazir&lt;br /&gt;Khan'''&lt;br /&gt;(co-founder,&lt;br /&gt;vocalist)]]}}
{{familytree| | | | | |,|-|-|-|v|-|^|-|v|-|-|.|,|-|-|v|-|-|+|-|-|v|-|-|v|-|-|.|}}
{{familytree|MIXED| |CHIMA| |NATTH| |MUNAW| |!|!| |BEGUM| |!| |MAJID| |!| |LATIF|MIXED=''[[Qawwal Bacchon gharana|Qawwal Bacchon]] &amp;&lt;br /&gt;[[Bande Ali Khan|Bande Ali Khan&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |CHIMA=[[Pandit Chimanlal|Pandit&lt;br /&gt;Chimanlal]]
            |NATTH=[[Pandit Natthulal|Pandit&lt;br /&gt;Natthulal]]
            |MUNAW=[[Munavvar Khan|Munavvar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MAJID=[[Majid Khan (beenkar)|Majid&lt;br /&gt;Khan]]
            |LATIF=[[Latif Khan (beenkar)|Latif&lt;br /&gt;Khan]]
            |BEGUM=[[Rais Khan|Begum&lt;br /&gt;Hasibanbai]]}}
{{familytree| |:| | | | | | | |!| | | |`|-|-|+|'| | |!| |HAMID| |!| |SADDA| |!| |HAMID=[[Hamid Khan (beenkar)|Hamid&lt;br /&gt;Khan]]
            |SADDA=[[Saddan Khan|Saddan&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree|RAJAB| | | | | |MOTIR| | | | |QADIR| | |!| | | | | |!| | | | | |!| |RAJAB=[[Rajab Ali Khan|Rajab Ali&lt;br /&gt;Khan]]
            |MOTIR=[[Pandit Motiram|Pandit&lt;br /&gt;Motiram]]
            |QADIR=Ghulam Qadir&lt;br /&gt;Khan}}
{{familytree| |`|-|-|.|,|-|-|-|^|-|.| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |`|(| | | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | | |!| | | | | |!|}}
{{familytree| | | | |JYOTI| | | | |!| | | | |!| | | |!| | | | |SHAFI| | | | |!|JYOTI=[[Pandit Jyotiram|Pandit&lt;br /&gt;Jyotiram]]
            |SHAFI=[[Mohammed Shafi|Mohammed&lt;br /&gt;Shafi]]}}
{{familytree|AGRAG| | |!| | | | | |!| | | |JAIWA| |MOHAM| | | | | | | | | |KANIZ|AGRAG=''[[Agra gharana|Agra Gharana&lt;br /&gt;Parampara]]''
            |JAIWA=[[Jaiwant Singhji Waghela|Jaiwant Singhji&lt;br /&gt;Waghela]]
            |KANIZ=[[Rais Khan|Begum Kaniz&lt;br /&gt;Fatima]]
            |MOHAM=[[Rais Khan|Mohammed&lt;br /&gt;Khan]]}}
{{familytree| |:| | | |)|-|v|-|-|-|+|-|-|-|-|(| | | |!| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree|ABDUL| | |!| |!| | |MANIR| | | |!| | | |!| | | | | | | | | | | |:|ABDUL=[[Abdul Kadar Khan|Abdul Kadar&lt;br /&gt;Khan]]
            |MANIR=[[Pandit Maniram|Pandit&lt;br /&gt;Maniram]]}}
{{familytree| |`|-|v|-|'| |!| | | |:| | | |PRATA| | |!| | | | | | | | | | | |:|PRATA=[[Pandit Pratap Narayan|Pandit&lt;br /&gt;Pratap Narayan]]}}
{{familytree| | |PURAN| |JASRA| | |:| | | | |:| | |RAISK| | | | | | | | | | |:|PURAN=[[Pandit Puranchandra|Pandit&lt;br /&gt;Puranchandra]]
            |JASRA=[[Pandit Jasraj|Pandit&lt;br /&gt;Jasraj]]
            |RAISK=[[Rais Khan|Rais Khan&lt;br /&gt;(sitarist)]]}}
{{familytree| | | | | | | |:| | | |:| | | | |:| | | |:| | | | | | | | | | | |:|}}
{{familytree/end}}
== ಅವಲೋಕನ ==

=== ಸೌಂದರ್ಯದ ವಿಧಾನಗಳು ===
ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯಕಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ , ಮೇವಾಟಿ ಗಾಯಕಿ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೇವಾಟಿ ಗಾಯಕಿ ಭಾವ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ( ಬಂದಿಶ್ ) ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ..&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.culturalindia.net/indian-music/hindustani-gharanas.html|title = Gharanas of Hindustani Music - Hindustani Classical Gharanas - Hindustani Music Gharanas|website=Culturalindia.net}}&lt;/ref&gt;  ಗಾಯಕಿ ಸರ್ಗಮ್ ಮತ್ತು ತಿಹೈಗಳ ಗಣನೀಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://harmonyom.blogspot.com/2010/11/ptmaniram-and-brothers-22.html|title = HarmoNYom &quot;A Voice for Indian Classical Music&quot;: Tribute! Pt. Maniram and the Mewati Gharana!|website=Harmonyom.blogspot.com|date = 16 November 2010}}&lt;/ref&gt; .  ಕಚ್ಚಾ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ತಾನ್‌ನ ವಿಧಾನವು  ಪಟಿಯಾಲ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಟಪ್ಪಾ ಗಾಯಕಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅನ್ವಯದಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಗಾಯಕಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ .

ಗಾಯಕಿಯ ಮೀಂಡ್ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕತೆಗಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{cite news |last1=Chatterjee |first1=Partha |title=At the crossroads |url=https://fountainink.in/reportage/at-the-crossroads |access-date=25 January 2019 |website=Foundtainink.in |date=December 6, 2017}}&lt;/ref&gt;

==== ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ====
&quot;ಶುದ್ಧ ವಾಣಿ&quot; (ಶುದ್ಧ ಧ್ವನಿ), &quot;ಶುದ್ಧ ಮುದ್ರೆ&quot; (ಶುದ್ಧ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ), ಮತ್ತು &quot;ಶುದ್ಧ ಸುರ್&quot; (ಶುದ್ಧ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು) ಆಧರಿಸಿ ಮೇವಾಟಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಗತ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.ref&gt;{{cite book |last1=Goswami |first1=O |title=The Story Of Indian Music |date=1957 |publisher=Asia Publishing House |page=180 |url=https://archive.org/stream/TheStoryOfIndianMusicO.Goswami1957/The%20Story%20of%20Indian%20Music_O.Goswami_1957_djvu.txt}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Archived at [https://ghostarchive.org/varchive/youtube/20211211/th21X-7T0G4 Ghostarchive]{{cbignore}} and the [https://web.archive.org/web/20200302103604/https://www.youtube.com/watch?v=th21X-7T0G4 Wayback Machine]{{cbignore}}: {{cite AV media| url = https://www.youtube.com/watch?v=th21X-7T0G4| title = Pandit Maniram ji and Pandit Jasraj ji | website=[[YouTube]]}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=TheHindu&gt;{{cite news|url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/pt-jasraj-a-star-of-mewati/article22761937.ece|archive-date=5 April 2023|title=Pandit Jasraj, a star of Mewati (gharana)|newspaper=The Hindu newspaper|date=15 February 2018|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20230405012430/https://www.thehindu.com/entertainment/music/pt-jasraj-a-star-of-mewati/article22761937.ece|access-date=24 March 2024}}&lt;/ref&gt; 

==== ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳು ====
ಸೂಫಿಯಾನಾ ಮೌಸಿಕಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೂಲಕ , ಮೇವಾತಿ ಗಾಯಕಿ ಆಸ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ [[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]] ಮತ್ತು ಶಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಂ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಸ್ಮಾಯಿಲಿಸಂ ) ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗೀತದ ವ್ಯಾಕರಣ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಸುಮಧುರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಅಂಶಗಳಾಗಿಯೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Mohan Nadkarni on Rajashthani Music&quot;&gt;{{cite news|last1=Nadkarni|first1=Mohan|title=Hindustani Music in Rajasthan|url=http://www.mohannadkarni.org/hindustani-music-in-rajasthan/|newspaper=The Illustrated Weekly of India|date=29 June 1980|access-date=30 October 2018}}&lt;/ref&gt;  ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.parrikar.org/hindustani/todi/|title = The Empire of Todi|website=Parrikar.org}}&lt;/ref&gt;  ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Zutshi |first1=Minna |title=Sangeet Samrat |url=https://www.tribuneindia.com/2006/20060422/saturday/main1.htm |access-date=25 January 2019 |publisher=The Tribune (India) |date=April 22, 2006}}&lt;/ref&gt; 

ಕೆಲವು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ದಶಾವತಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಆಗಾ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಇಮಾಮ್ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹತ್ತನೇ ಅವತಾರ ಎಂದು ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತವೆ . &lt;sup&gt;[ ''ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt; &quot;ಓಂ ಶ್ರೀ ಅನಂತ ಹರಿ ನಾರಾಯಣ&quot; ಎಂಬ ಪದ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಲಾಪಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಕರಣ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . [ &lt;sup&gt;ಉಲ್ಲೇಖದ ''ಅಗತ್ಯವಿದೆ'' ]&lt;/sup&gt;

=== ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಸಾಮಗ್ರಿ ===

==== ರಾಗಗಳು ====
ಮೇವಾತಿ ಘರಾನಾ ತನ್ನ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ:

* ರಾಗ ಜೈವಂತಿ ತೋಡಿ: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ [[ಅಹಿರ್ ಭೈರವ್]] ಮತ್ತು [[ತೋಡಿ]] ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜೈವಂತ್ ಸಾರಂಗ್: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ [[ಜೈಜೈವಂತಿ]] ಮತ್ತು ಸಾರಂಗ್ ರಾಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ .
* ರಾಗ ಜ್ಞಾನಕಾಳಿ: ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‌ಜಿ ರಚಿಸಿದ ರಾಗ [[ಗೋರಕ್ ಕಲ್ಯಾಣ್|ಗೋರಖ್ ಕಲ್ಯಾಣ್‌]]ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ .
* ರಾಗ ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ಬಗ್ಕೌನ್ಸ್: ಜೈವಂತ ಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
* ರಾಗ ದಿನ್ ಕಿ ಪುರಿಯಾ
* ರಾಗ ಖಮಾಜ್ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ವಂಶದಿಂದ .
* ರಾಗ ಭವಾನಿ ಬಹಾರ್: ಬಡೇ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ವಂಶಾವಳಿಯಿಂದ .
* ರಾಗ ಆಸಾ ಮಂದ್
* ರಾಗ ನಾಟ್ ನಾರಾಯಣಿ ref&gt;{{cite news |last1=Nair |first1=Jyoti |title=Pt Jasraj, Star of Mewati |url=https://www.thehindu.com/entertainment/music/pt-jasraj-a-star-of-mewati/article22761937.ece |publisher=The Hindu |date=15 February 2018}}&lt;/ref&gt;
* ನವರಸ ರಾಗ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ನಾಗಧ್ವನಿ ಕೆನಡಾ
* ರಾಗ ಅಬಿರಿ ತೋಡಿ

==== ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತ ====
ಘರಾನಾದ ಕೀರ್ತಂಕರ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡ ಜಸ್ರಾಜ್, ಮಥುರಾ ಮತ್ತು ಬೃಂದಾವನದ ಹವೇಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅನೇಕ ಭಕ್ತಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಘರಾನಾದ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite book |last1=Ray |first1=N. R. |title=Dictionary of National Biography |date=1990 |publisher=Institute of Historical Studies |location=Calcutta |page=173}}&lt;/ref&gt;

== ಅಧ್ವರ್ಯುಗಳು ==

=== 19 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* '''ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1830 - 1928) ಅಲ್ವಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್‌ಬಾನಿ ದ್ರುಪದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್‌ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಂದೇ ಅಲಿ ಖಾನ್ ( ಕಿರಾನಾ ಮತ್ತು ದಗರ್‌ಬಾನಿ ) ಅವರಿಂದ [[ರುದ್ರ ವೀಣೆ]]ಯನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಇಂದೋರ್ ರಾಜ್ಯದ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರ ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳಾದ ಲತೀಫ್, ಮಜೀದ್, ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಮತ್ತು ಹಮೀದ್ ನಂತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* &quot; '''ಘಗ್ಗೆ&quot; ನಜೀರ್ ಖಾನ್''' (c. 1835 - c. 1905) [[ಆಗ್ರಾ]]ದಲ್ಲಿ ಖಂಡರ್ಬಾನಿ ದ್ರುಪದಿಯ ಇಮಾಮ್ ಖಾನ್ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ವಾರಿಸ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ (ಕವ್ವಾಲ್ ಬಚ್ಚನ್ ಘರಾನಾ) ಅವರಿಂದ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು [[ಜೋಧಪುರ್|ಜೋಧಪುರ]] , ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಮತ್ತು ಭೋಪಾಲ್ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಪಂಡಿತ್ ನತ್ಹುಲಾಲ್, ಪಂಡಿತ್ ಚಿಮ್ಮನ್ಲಾಲ್, ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ (ಸಹೋದರ) ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸಿದರು.
* ಚಿಮನ್‌ಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850-ಸುಮಾರು 1890), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ (ಸುಮಾರು 1850 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1920 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* '''ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್''' (ಸುಮಾರು 1860 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ಘಾಗ್ಗೆ ನಜೀರ್ ಖಾನ್ (ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ) ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-ಸುಮಾರು 1930 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, [[ಸಿತಾರ್]] ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1880 ರ ದಶಕ-1935), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. [[ಹೋಳ್ಕರ್ ರಾಜವಂಶ]]ಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದೋರ್‌ನ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಂತರ ಬಂದರು .
* ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿ (ಸುಮಾರು 1880-ಸುಮಾರು 1950), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ, ರಾಯಿಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಅಜ್ಜಿ.
* ಸದ್ದಾನ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1890-1940 ರ ದಶಕ), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೂರನೇ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ (1889-1934), ನತ್ತುಲಾಲ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಮೋತಿರಾಮ್, ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ (1899-1944), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ರಜಬ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ . ಪುರಂಚಂದ್ ಅವರ ತಂದೆ.

=== 20 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‍ಜಿ ವಘೇಲಾ (1904-1980), ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್, ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1900-1967), ಬೇಗಂ ಹಸಿಬನ್ಬಾಯಿಯವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು [[ಸುರ್ಬಹಾರ್]] ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಂದೆ . 
* '''ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್''' (1910-1985), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು. ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಮತ್ತು ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಗುರು ಮತ್ತು ಸಹೋದರ. ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ, ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ತಂದೆ.
* '''ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್''' (1914-2002), ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಕಿರಿಯ ಮಗ, ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮುನವ್ವರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ರುದ್ರ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಹಮೀದ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1918-2000), ಕಿರಿಯ ಮಗ ಮತ್ತು ವಾಹಿದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ರುದ್ರ ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಸಿತಾರ್ ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ.
* '''ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್''' (1918-2002), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದರ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಫಿ (1925-1979), ಮಜೀದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ, ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರ ಮಾವ .
* ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ (1924-2018), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ. ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ ನೀರಜ್ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ್ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಗ ಅಕ್ಷತ್ ಅವರ ಗುರು.
* ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಂದ್ರ (1929-1991), ಪಂಡಿತ್ ಜ್ಯೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಆಗ್ರಾ ಘರಾನಾದ ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಅಬ್ದುಲ್ ಕದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು &lt;ref&gt;{{citation|journal=Indian Newsmagazine |date=1979|title=Pandit Puranchandra |volume=21 |issue=Part 1 |page=37}}&lt;/ref&gt;. 
* '''[[ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್|ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್]]''' (1930-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಹೋದರರಾದ ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ಜೈವಂತ್ ಸಿಂಗ್‍ಜಿ ವಾಘೇಲಾ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು.
* ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ (1934-2018), ಲತೀಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ. ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ತಾಯಿ.
* ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ (1937-2020), ಪಂಡಿತ್ ಮೋತಿರಾಮ್ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://medium.com/@rohan.res/in-memoriam-498f35007847|title=In memoriam|website=Medium.com|date=14 August 2020}}&lt;/ref&gt; 
* '''ರೈಸ್ ಖಾನ್''' (1939-2017), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ( ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ) ಮಾಜಿ ಖಲೀಫಾ.
* ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ ಯೋಗೈ ಶರ್ಮಾ (ಜನನ 1940). ಆಸ್ಕರನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
* ಬೇಗಂ ನಿಲೋಫರ್ ಖಾನ್ (ಸುಮಾರು 1940 ರ ದಶಕ -ಸುಮಾರು 2010 ರ ದಶಕ), ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ, ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸುರ್ಬಹಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರು. ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದವರು.
* ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ (1946-2014), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ. ಅವರ ಮಗ [[ಸಂಜೀವ ಅಭ್ಯಂಕರ್|ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್]] ಮತ್ತು ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ ಅವರ ಗುರು. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆ ಮತ್ತು ವಿ.ಆರ್.ಆಠವಲೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ಗಿರೀಶ್ ವಝಲ್ವಾರ್ (ಜ. 1947), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಸ್ವಾಮಿ (ಜ. 1940), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಸ್ವಾಮಿ ವಲ್ಲಭದಾಸರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.
* ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ (ಜನನ 1940 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ ಮತ್ತು ಮುಕುಂದ್ ಲಾತ್ ಅವರ ಅತ್ತಿಗೆ.
* ವಿನೋದ್ ಪಂಡಿತ್ (1952-2001), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ನಂತರ ನಟರಾದರು.
* '''ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್''' (ಜನನ 1956), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ವಿಲಾಯತ್ ಖಾನ್ , ರೈಸ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮ್ ಖಾದಿರ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಖಲೀಫಾ.
* ದಿನೇಶ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1956), ಪಂಡಿತ್ ಮಣಿರಾಮ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, [[ತಬಲಾ]] ಮತ್ತು ತಾಳವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರೂ ಹೌದು.
* ಜತಿನ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಲಲಿತ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ಲಲಿತ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1950 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಪ್ರತಾಪ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ. ಸಹೋದರ ಜತಿನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ.
* ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ (ಜ. 1957), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಶಾಹಿದ್ ಖಾನ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಬೇಗಂ ಕನಿಜ್ ಫಾತಿಮಾ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಮಗ, [[ಪಿಟೀಲು]] ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ. ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಇವರು, [[ಆರ್. ಡಿ. ಬರ್ಮನ್|ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್]] , [[ಲಕ್ಷ್ಮೀಕಾಂತ್ ಪ್ಯಾರೇಲಾಲ್|ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್-ಪ್ಯಾರೆಲಾಲ್]] , [[ರಾಜೇಶ್ ರೋಷನ್]] ಮತ್ತು [[ಅನು ಮಲಿಕ್]] ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
* ಮಧುಪ್ ಮುದ್ಗಲ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1950), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿನಯ್ ಚಂದ್ರ ಮೌದ್ಗಲ್ಯ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ ಅವರು [[ಕುಮಾರ ಗಂಧರ್ವ]] ಅವರ ಬಳಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು .
* ಅರವಿಂದ್ ಥಟ್ಟೆ (ಜನನ 1958), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ರಮೇಶ್ ನಾರಾಯಣ್ (ಜ. 1959), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗಾರ್ಗೀ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ ದತ್ತಾ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ತ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ (ಜನನ 1960 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಶಾರಂಗ್ ದೇವ್ ಪಂಡಿತ್ (ಜನನ 1963), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
* ದುರ್ಗಾ ಜಸ್ರಾಜ್ (ಜನನ 1964), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯೆ. ರೂಪದರ್ಶಿ, ನಟಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
* [[ಕಲಾ ರಾಮನಾಥ್]] (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, ಪಿಟೀಲು ಪ್ರವೀಣ . ಎನ್. ರಾಜಂ ಮತ್ತು [[ಟಿ.ಎನ್. ಕೃಷ್ಣನ್|ಟಿ.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣನ್]] ಅವರ ಸೊಸೆ .
* ಲೋಕೇಶ್ ಆನಂದ್ (ಜ. 1978), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ, [[ಶೆಹನಾಯಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣ .
* ಶ್ವೇತಾ ಝವೇರಿ (ಜ. 1960), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ.
* ಸುಮನ್ ಘೋಷ್ (ಜ. 1967), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಹೇಮಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ (ಜ. 1968), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* [[ಸಂಜೀವ ಅಭ್ಯಂಕರ್|ಸಂಜೀವ್ ಅಭ್ಯಂಕರ್]] (ಜ. 1969), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ಹಾಗೂ ಶಿಷ್ಯೆ. ಗಂಗಾಧರಬುವಾ ಪಿಂಪಲಖರೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು.
* ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 1971), ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಗೌತಮ್ ಕಾಳೆ (ಜನನ 1970 ರ ದಶಕ), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ವಿಶ್ವನಾಥ್ ರಾವ್ ರಿಂಗೆ ಅವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತರು .
* ದಿಲೀಪ್ ಗವಯ್ಯ (ಜನನ 1978), ಪಂಡಿತ್ ಪುರಂಚಚಂದ್ರ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.


=== 21 ನೇ ಶತಮಾನ ===

* ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಮತ್ತು ಶೋಭಾ ಅಭ್ಯಂಕರ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ. ಅಂಜಲಿ ಜೋಗ್ಲೇಕರ್-ಪೋಂಕ್ಶೆಯವರಿಂದಲೂ ಕಲಿತೆ.
* ಸಪ್ತರ್ಷಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ (ಜ. 1981), ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ, ಸಿತಾರ್ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾದ ಅಸದ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1982).
* ಶಹರಾಜ್ ಖಾನ್ (ಜನನ 1980), ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಅಮಿತ್ ಆರ್ಯ (ಜನನ 1980 ರ ದಶಕ), ಆಶಾ ಲೋಹಿಯಾ, ಹೇಮಾಂಗ್ ಮೆಹ್ತಾ, ಟ್ರಿಪ್ತಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅದ್ವೈತ್ ಜೋಶಿ (ಜ. 1980), ಪ್ರೀತಮ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಂಕಿತಾ ಜೋಶಿ (ಜ. 1988), ಪಂಡಿತ್ ಜಸರಾಜ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ .
* ಅಲಿ ಸುಂದರ್‌ಜಿ (ಜನನ 1988), ರಟ್ಟನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ .
* ಆರ್ಶಿನ್ ಕರಂಡೆ (ಜ. 1992), ವಾಸು ಸುಂದರರಾಜ್, ಸಂದೀಪ್ ರಾನಡೆ, ಅಮಿತ್ ಕಾವ್ತೇಕರ್ ಮತ್ತು ಸಿರಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಆದಿತ್ಯ ಶಾ (ಜ. 1993), ರಾಧಾರಾಮನ್ ಕೀರ್ತನೆ ಮತ್ತು ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಕ್ಷತ್ ಪಾರಿಖ್ (ಜನನ 1990 ರ ದಶಕ), ಕೃಷ್ಣಕಾಂತ್ ಪಾರಿಖ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯ . ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
* ಸ್ವರ್ ಶರ್ಮಾ (ಜ. 2000), ಪಂಡಿತ್ ರತ್ತನ್ ಮೋಹನ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಮಗ , ಪಂಡಿತ್ ಜಸ್ರಾಜ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಸೋದರಳಿಯ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
* ಅಜಾನ್ ಖಾನ್ (ಜ. 2000), ಅಸದ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯ.
==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==


[[ವರ್ಗ:ಗಾಯನ ಘರಾನಾಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ]]</text>
      <sha1>l8fw5ts35j8pmm3wayugog89cdws8v7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಕೋಪ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24407</id>
    <revision>
      <id>1371354</id>
      <parentid>1371128</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T14:50:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20392-45</username>
        <id>98908</id>
      </contributor>
      <comment>ಚಾ</comment>
      <origin>1371354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="151127" sha1="1r48lndgh5pbhyddk23m352ux2cvdfx" xml:space="preserve">:'''ಪರಿಚಯ''' 
:'''ಕೋಪ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಪನ''' 

[[ಚಿತ್ರ:The Rage of Achilles by Giovanni Battista Tiepolo.jpeg|thumb|ದಿ ಆಂಗರ್ ಆಪ್ ಅಚಿಲೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿಯೊವಾನಿ ಬಟ್ಟಿಸ್ಟ ಟೈಪೋಲೊ ಗ್ರೀಕ್ ಮುಖಂಡನು ಆಗಮೆಮ್ನನ್‌ನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ.]]

'''ಕೋಪ''' ವು ಒಂದು ಭಾವಪ್ರಧಾನ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಕೋಪದ ದೈಹಿಕ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೃದಯ ಬಡಿತ, ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಹಾಗೂ ಅಡ್ರೀನಲೈನ್‌‌ ಮತ್ತು ನಾರ್ಅಡ್ರೀನಲೈನ್‌‌ ಮಟ್ಟವು ಏರುತ್ತದೆ. ಕೋಪವು ಗ್ರಹಿಸಿದ ಹಾನಿಯ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಕಾದಾಡುವ ಅಥವಾ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವ ಮಿದುಳಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮತ್ತೊಂದು ಹೊರಗಿನ ಬಲದ ಬೆದರಿಕೆಯ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಕೋಪವು ವರ್ತನೆಯ, ಅರಿವಿನ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಬಲ ಭಾವನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದವು ಮೂಲತಃ ಹಳೆಯ ನಾರ್ಸ್ ಭಾಷೆಯ ''ಆಂಗರ್'' ‌ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಕೋಪವು ಅನೇಕ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಕೋಪದ ಬಾಹ್ಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮುಖಭಾವಗಳು, ಆಂಗಿಕ ವರ್ತನೆಗಳು, ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಮಾನವರಲ್ಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಶಬ್ಧ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಆಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ, ಹಲ್ಲು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಬಿರುನೋಟ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಕೋಪವು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲರಿಗೆ ಅವರ ಬೆದರಿಸುವ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಒಂದು ವರ್ತನೆಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಕೋಪಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೊಬ್ಬರು ಕೋಪವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸದೆ ವಿರಳವಾಗಿ ದೈಹಿಕ ವಾಕ್ಕಲಹ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. &quot;ತಮಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದುದರ&quot; ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೋಪವು ಪ್ರಚೋದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಂದು ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೋಪವು ಸ್ವ-ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಪ್ಪು ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆಧುನಿಕ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೋಪವು ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರು ಅನುಭವಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಪಕ್ವ ಭಾವನೆಯಾಗಿದೆ; ಅದಲ್ಲದೇ ಅದರ ಉಳಿಕೆಗಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಂಶವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೋಪವು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಚಲನಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಕೋಪವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸದ್ವರ್ತನೆಯ ಮೇಲೆ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಅನೇಕ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರು ಅನೈಚ್ಛಿಕ ಮತ್ತು ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಕೋಪದ ಮನಸ್ಸು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಪದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಾಗ್ವಾದವಿದೆ. ಕೋಪದಿಂದ ವರ್ತಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಬಹುಹಿಂದಿನ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಅನೇಕ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪುರಾತನ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೋಪವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದರಿಂದ ಹಾನಿಕರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಪದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಕುಶಲಬಳಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಚಾತುರ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.

ಸೆವೆನ್ ಡೆಡ್ಲಿ ಸಿನ್ಸ್ (ಏಳು ಮಾರಕ ಪಾಪ)ನಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು '''ವ್ರಾತ್(ಕಡುಕ್ರೋಧ)''' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

== ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ==
[[ಚಿತ್ರ:Anger Symbol.jpg|thumb|alt=Visualizing Anger - Petar Pavlov|&quot;ಕೋಪ&quot; ಪದದ ರೂಪಕಾಲಂಕಾರದ ದೃಶ್ಯೀಕರಣ.]]

ಕೋಪ ಬೆದರಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸಲು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಉದ್ಭವವಾಗುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;OxfDic&quot;&gt;ಮೈಕೆಲ್ ಕೆಂಟ್, ''ಆಂಗರ್'', ದಿ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಶನರಿ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಮೆಡಿಸಿನ್, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ISBN 0-19-262845-3&lt;/ref&gt; ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮೂರು ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಮೊದಲ ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪವನ್ನು &quot;ಆತುರದ ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣದ ಕೋಪ&quot;ವೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಿಷಪ್ ಜೋಸೆಫ್ ಬಟ್ಲರ್ ಸೂಚಿಸಿದನು. ಇದು ಸ್ವ-ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಂತಃಪ್ರೇರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಾನವರಲ್ಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ; ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಅಥವಾ ಸೆರೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದಾಗ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪವನ್ನು &quot;ವಿವೇಚಿತ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ&quot; ಕೋಪವೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ''ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ'' ಹಾನಿಗೆ ಅಥವಾ ಅನುಚಿತ ವರ್ತನೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪಗಳು ''ಕ್ರಮರಹಿತ'' ವಾದವು. ಮೂರನೇ ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪವು ''ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದುದಾಗಿದೆ'' ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಹುಟ್ಟುಗುಣ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಯ ಬದಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ತನೆಯ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಮುಂಗೋಪ, ಮುನಿಸು ಮತ್ತು ಒರಟುತನ.&lt;ref name=&quot;EoE&quot;&gt;ಪಾಲ್ M. ಹಘೆಸ್, ''ಆಂಗರ್'', ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಎಥಿಕ್ಸ್, ಸಂಪುಟ I, ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ರಟ್ಲೆಡ್ಜ್ ಪ್ರೆಸ್&lt;/ref&gt;

ಕೋಪವು ಮಾನಸಿಕ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಚಲನಗೊಳಿಸಬಹುದು, ತಪ್ಪು ವರ್ತನೆಗಳ ಸರಿಪಡಿಸುವ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು,ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬಹುದು, ಋಣಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಯ ಸಂವಹನ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೇ ಸಿಡುಕಿನ ನಿವಾರಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಸಹನೆಯನ್ನೂ ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಕೋಪದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ-ಮಾರ್ಗ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ ಅದು ಹಾನಿಕರವಾಗಬಹುದು. ಕೋಪವು ಅದರ ಪ್ರಬಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವರ್ತನೆಯ ಮೇಲೆ ಅರಿವಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಆತನ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠತೆ, ಪರಾನುಭೂತಿ ಶಕ್ತಿ, ವಿವೇಕ ಅಥವಾ ಆಲೋಚನಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅದಲ್ಲದೇ ಇತರರಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;EncPsy&quot;&gt;ರೇಮಂಡ್ W. ನೊವ್ಯಾಕೊ, ''ಆಂಗರ್'', ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಸೈಕಾಲಜಿ, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2000&lt;/ref&gt; ಕೋಪ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರೂ ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. (ಶಾಬ್ದಿಕ ಅಥವಾ ದೈಹಿಕ, ನೇರ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷ). ಕೋಪವು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಅಥವಾ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಇದು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಗೆ ಅವಶ್ಯಕ ಅಥವಾ ಸಾಕಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;EncPsy&quot;/&gt;

=== ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ===
{{Multiple issues|section=November 2009|OR=November 2009|rewrite=November 2009}}

ಕೋಪ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧ ಪದಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭಾವನೆಗಳ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ವಿರುದ್ಧ ಕೊನೆಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಸೌಮ್ಯವಾದ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಸಿಟ್ಟು ಒಂದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ರೋಷ ಅಥವಾ ವಿಪರೀತ ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತೊಂದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ. ಎರಡನ್ನೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಂತಹ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಘಂಟಿನ ಅರ್ಥನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ಯೂ ಪಾರ್ಕರ್ ಹಾಲ್ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದಳು; ಆಕೆ ಕೋಪವನ್ನು ಧನಾತ್ಮಕ, ನಿರ್ಮಲ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆ ಎಂದು ಹಾಗೂ ಅದು ಇತರರಿಗೆ ಗೌರವ ತೋರಿಸುತ್ತದೆಂದು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ತಮ್ಮತನವನ್ನು ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Parker Hall 2008&quot;&gt;ಪಾರ್ಕರ್ ಹಾಲ್, 2008, ''ಆಂಗರ್, ರೇಜ್ ಆಂಡ್ ರಿಲೇಶನ್‌ಶಿಪ್ಸ್: ಆನ್ ಎಂಪಾಥಿಕ್ ಅಪ್ರೋಚ್ ಟು ಆಂಗರ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್'', ರೌಟ್ಲೆಡ್ಜ್&lt;/ref&gt; ಕೋಪವು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು 18 ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು 3 ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮಗುವು ತನ್ನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವವರಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಲು ಮತ್ತು ಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ತೋರಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಕೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಕೋಪವು ಆಲೋಚನೆಯು ಬೆಳೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರಿವಿನ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಕೋಪ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕವಾದುದು ಕೋಪವಲ್ಲ ಅದು ಕ್ರೋಧ&lt;ref&gt;ಪಾರ್ಕರ್ ಹಾಲ್, 2008, ''ಆಂಗರ್, ರೇಜ್ ಆಂಡ್ ರಿಲೇಶನ್‌ಶಿಪ್ಸ್: ಆನ್ ಎಂಪಾಥಿಕ್ ಅಪ್ರೋಚ್ ಟು ಆಂಗರ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್'', ರೌಟ್ಲೆಡ್ಜ್, ಲಂಡನ್&lt;/ref&gt; ಎಂದು ಪಾರ್ಕರ್ ಹಾಲ್ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಂದು ಭಿನ್ನವಾದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ; ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಶಾಬ್ದಿಕ-ಪೂರ್ವ, ಅರಿವಿನ-ಪೂರ್ವ, ಮಾನಸಿಕ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನವೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಶಿಶುವು ಅದರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲವಾದಾಗ ಆಘಾತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಆರಂಭಿಕ ಎಳೆತನದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕ್ರೋಧವನ್ನು, ಭೀತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಮತ್ತು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಶಿಶು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ (ಅರಚಲು)ಆದೇಶಿಸಲು ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಶು ತನ್ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಹಿಸಲಾಗದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಲ್ಲದೇ ಅದನ್ನು ಅನುಗೊಳಿಸಲು, ಅದರ ಬೇಡಿಕೆಗಳೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾಂತ್ವನಗೊಳಿಸಲು ಅದಕ್ಕೆ ಬೇರೆಯವರ ಕಾಳಜಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆದರೆ ಶಿಶು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದರ ಸ್ವಂತ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಕ್ರೋಧದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು, &quot;ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಸಮರ್ಥತತೆ&quot; ಎಂಬುದಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,&lt;ref name=&quot;Parker Hall 2008&quot;/&gt; ಏಕೆಂದರೆ ಭಾವನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು (ಸ್ಕೋರ್, 1994)&lt;ref&gt;ಸ್ಕೋರ್ AN, 1994, ''ಎಫೆಕ್ಟ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಒರಿಜಿನ್ ಆಫ್ ಸೆಲ್ಫ್'', ಹಿಲ್ಸ್‌ಡೇಲ್, NJ, ಎರ್ಲ್‌ಬಾಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ಸ್, ಇಂಕ್&lt;/ref&gt; ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳೆಯದಿರುವುದು (ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ) ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಘಾತದಿಂದಾಗಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು. ಕ್ರೋಧವೆಂದರೆ &quot;ಒಮ್ಮೆಲೆ ಹೊರಬರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ವಿವಿಧ ಭಾವನೆಗಳ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊರೆ&quot;ಯೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಹಾರ್ವೆ, 2004)&lt;ref&gt;ಹಾರ್ವೆ D, 2004, ಪರ್ಸನಲ್ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್&lt;/ref&gt; ಅಥವಾ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಜೀವನದ ಘಟನೆಯೊಂದು, ಅದು ಎಷ್ಟು ಕ್ಷುಲ್ಲಕವೆಂಬುದನ್ನು ಲಕ್ಷಿಸದೆ, ಜೀವಿಯು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಷ್ಟು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೇರಿದಾಗ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಹಸಿ, ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋರಿಸದ ಭಾವನೆಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸುವುದು ಅಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಶಾಬ್ದಿಕ-ಪೂರ್ವ, ಅರಿವಿನ-ಪೂರ್ವ ಸಂಗತಿಯಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದರೆ (ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಬಳಲುವವರು ಅದನ್ನು ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ &quot;ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೆಂದು&quot; ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ), ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಭಿನ್ನವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಅರಿವಿನ ಕೌಶಲಗಳು ಅಥವಾ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳು (ಪ್ರಸ್ತುತ UKಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು) ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಪಾರ್ಕರ್ ಹಾಲ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಘಾತಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ರೋಗಿಗಳ ಅಂತರಾತ್ಮದ (ಆಂತರಿಕ)ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು (ರೋಗರ್ಸ್, 1951)&lt;ref&gt;ರೋಗರ್ಸ್, CR, 1951, ''ಕ್ಲೈಂಟ್-ಸೆಂಟರ್ಡ್ ಥೆರಪಿ'', ಲಂಡನ್, ಕಾನ್ಸ್ಟೇಬಲ್&lt;/ref&gt; ಬೆಳೆಸಲು ಅಥವಾ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಪರಾನುಭೂತಿ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೊಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನವು ನೈತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ UKಯಲ್ಲಿರುವ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧದ ಪ್ರಮುಖ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಇವು ಕೋಪವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಆಕೆ ವಾದಿಸುತ್ತಾಳೆ.

=== ಲಕ್ಷಣಗಳು ===
ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರಗಳಿರುತ್ತವೆ: '''ಅವ್ಯಕ್ತ ಕೋಪ''' ಮತ್ತು '''ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಕೋಪ'''.
ಈ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪಗಳು ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ:

==== ಅವ್ಯಕ್ತ ಕೋಪ ====
ಅವ್ಯಕ್ತ ಕೋಪವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಗೊಳ್ಳಬಹುದು:
* '''ಗೌಪ್ಯ ನಡವಳಿಕೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಒಬ್ಬರ ಬೆನ್ನಹಿಂದೆ ಮುನಿಸು ತೋರುವುದು, ಉದಾಸೀನ ತೋರುವುದು ಅಥವಾ ಗೊಣಗುಟ್ಟವುದು, ದೃಷ್ಟಿ ಬೆರೆಸಿ ನೋಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು, ಗದರಿಸಿ ಅವಮಾನ ಮಾಡುವುದು, ಅಪಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದು, ದೂರುವುದು, ಅನಾಮಧೇಯ ಪತ್ರ ಬರೆಯುವುದು, ಕದಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಮೋಸಮಾಡುವುದು.
* '''ಮಾನಸಿಕ ದುರುಪಯೋಗ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಒಬ್ಬರನ್ನು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು. ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು, ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿ ಅದರಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದು, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆದರಿಕೆ, ಮೊಸಳೆ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುವುದು, ಅಸ್ವಸ್ಥರಂತೆ ನಟಿಸುವುದು, ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು, ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹಣ ಅಥವಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ನೀಡದಿರುವುದು.
* '''ಸ್ವ-ನಿಂದನೆ ಮಾಡುವುದು''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕ್ಷಮಾಪಣೆ ಕೇಳುವುದು, ಅತಿಯಾದ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಗುವುದು, ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುವುದು.
* '''ಸ್ವ-ತ್ಯಾಗ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಮಿತಿಮೀರಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು, ದೀರ್ಘ ಕಾಲದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವವರ ಹಾಗೆ ನಟಿಸಿ ನೆರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಕೃತಜ್ಞತಾ ಭಾವವನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
* '''ವ್ಯರ್ಥತೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅಥವಾ ಬೇರೆಯವರು ವಿಫಲಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು, ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹವಲ್ಲದವರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವುದು, ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದು, ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಧಿಸುವುದು, ಲೈಂಗಿಕ [[ನಪುಂಸಕತೆ]], ಗಂಭೀರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುವುದು.
* '''ಉದ್ವೇಗರಹಿತ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ನಿರಾಸಕ್ತಿ ತೋರುವುದು ಅಥವಾ ಕಪಟದ ನಗು ಬೀರುವುದು, ಉದಾಸೀನರಂತೆ ಕಾಣುವುದು, ಬೇರೆಯವರು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಡ್ಡಗೋಡೆ ಮೇಲೆ ದೀಪ ಇಡುವುದು, ಅವಾಚ್ಯ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ನಿಂದಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ತಣ್ಣೀರೆರಚುವುದು, ಮಿತಿಮೀರಿ ತಿನ್ನುವುದು, ವಿಪರೀತ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದಿರುವುದು, ತಾತ್ಸಾರ ತೋರುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಸಮ್ಮತಿ ತೋರುವ ಲೈಂಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು, ಯಂತ್ರಗಳು, ವಿಷಯಗಳು ಅಥವಾ ಬೌದ್ಧಿಕ ಕಸುಬುಗಳಿಗೆ ವಿಪರೀತ ಸಮಯ ವಿನಿಯೋಗಿಸುವುದು, ನಿಷ್ಫಲಗೊಳಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು; ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತೋರದಿರುವುದು.
* '''ಗೀಳಿನಂಥ ವರ್ತನೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಸ್ವಚ್ಛ ಮತ್ತು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿರುವುದು ಅವಶ್ಯಕವೆಂಬಂತಿರುವುದು, ತಪ್ಪದೆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು, ಮಿತಿಮೀರಿ ಪಥ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ವಿಪರೀತಿ ತಿನ್ನುವುದು, ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶಿಸುವುದು.
* '''ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಬೆನ್ನುತೋರಿಸುವುದು, ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹಿಂದಕ್ಕೆ ವಾದಿಸದಿರುವುದು, ಹೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

==== ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಕೋಪ ====
ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಕೋಪದ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ:
* '''ಬೆದರಿಕೆಗಳು''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಬೇರೆಯವರಿಗೆ, ಅವರ ಸ್ವತ್ತಿಗೆ ಅಥವಾ ಅವರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ತಾವು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಬೆದರಿಕೆ ನೀಡುವುದು, ಒಬ್ಬರ ಕಡೆಗೆ ಬೆರಳು ತೋರಿಸಿ ಗದರಿಸುವುದು, ಮುಷ್ಟಿ ತಿರುಗಿಸುವುದು, ರೋಷಾವೇಶದ ವರ್ತನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದು, ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಹಿಂಬಾಲಿಸುವುದು, ಮಿತಿಮೀರಿ ಕಾರಿನ ಹಾರ್ನ್ ಬಾರಿಸುವುದು, ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ದಡಾರನೆ ಮುಚ್ಚುವುದು.
* '''ನೋವುಂಟುಮಾಡುವಿಕೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ದೈಹಿಕ ಹಿಂಸೆ, ಪದಗಳಿಂದ ನಿಂದಿಸುವುದು, ಪೂರ್ವಗ್ರಹ ಪೀಡಿತ ಅಥವಾ ಅಶ್ಲೀಲ ತಮಾಷೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದು, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮುರಿಯುವುದು, ನೀತಿಗೆಟ್ಟ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಕ್ಷಪಾತ ತೋರುವುದು, ದೂಷಿಸುವುದು, ಅಧಿಕಾರಯುಕ್ತವಲ್ಲದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಿಸುವುದು, ಬೇರೆಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಕುಹುಕವಾಡುವುದು.
* '''ವಿಧ್ವಂಸಕತೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವುದು, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹಿಂಸೆ ನೀಡುವುದು, ಇಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವುದು, ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವುದು, ಕೆಟ್ಟಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಬೈಯುವುದು.
* '''ಪೀಡಿಸುವುದು''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ನೇರವಾಗಿ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುವುದು, ಕಿರುಕುಳ ಕೊಡುವುದು, ತಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ನೂಕುವುದು, ಹಿಂಸಿಸಲು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಕಿರುಚುವುದು, ಒಬ್ಬರನ್ನು ಮಾರ್ಗದಿಂದ ದೂರಕ್ಕೆ ಸರಿಸಲು ಕಾರಿನ ಬಲವನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬಲಹೀನತೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುವುದು.
* '''ನ್ಯಾಯವಲ್ಲದ ನಿಂದನೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ತಮ್ಮ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ಆರೋಪಿಸುವುದು, ತಮ್ಮದೇ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ನಿಂದಿಸುವುದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ತಪ್ಪುಹೊರಿಸುವುದು.
* '''ಉನ್ಮಾದಗ್ರಸ್ತ ವರ್ತನೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು, ವಿಪರೀತ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದು, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಇತರರೂ ಸಹ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು, ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವುದು, ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ಖರ್ಚುಮಾಡುವುದು.
* '''ಡಾಂಭಿಕತೆ(ಆಡಂಬರ)''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಆಡಂಬರ ತೋರುವುದು, ಸಂಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು, ನಿಯೋಜಿಸದಿರುವುದು, ನೋವು ಅನುಭವಿಸಿದವರಂತಿರುವುದು, ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಯಸುವುದು, ಲಕ್ಷಿಸದೆ ಇರುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬಗ್ಗೆ ತಲೆಹರಟೆ ಮಾಡುವುದು, ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಚುಂಬನದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸಭೆಗಳನ್ನು ಕರೆಯುವುದು.
* '''ಸ್ವಾರ್ಥತೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಬೇರೆಯವರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಲಕ್ಷಿಸುವುದು, ಸಹಾಯ ಕೋರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದಿರುವುದು, ಕ್ಯೂ ಹಾರುವುದು.(ಸರದಿಯ ಶಿಸ್ತು ಮೀರು)
* '''ಸೇಡು''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ವಿಪರೀತ ಪ್ರತೀಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು, ಕ್ಷಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಮರೆಯಲು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು, ಹಿಂದಿನ ಮನನೋಯಿಸುವ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಪುನಃಜ್ಞಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
* '''ಮುಂದಾಗುವುದನ್ನು ಊಹಿಸಲಾಗದಿರುವಿಕೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಸಣ್ಣ ಆಶಾಭಂಗಕ್ಕೆ ವಿಪರೀತ ಕ್ರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು, ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವುದು, ನ್ಯಾಯವಲ್ಲದ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದು, ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವದು&lt;ref&gt;[http://www.angermgmt.com/substance_abuse.asp angermgmt.com]&lt;/ref&gt;, ತರ್ಕಬದ್ಧವಲ್ಲದ ವಾದಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೋಪವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂಬ ಅರ್ಥವಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.

=== ಕಾರಣಗಳು ===
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಕೋಪವು, ಆತನಿಗೆ ಅಥವಾ ಆತ ಕಾಳಜಿ ತೋರುವವರಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಹಾನಿಯಾದಾಗ, ಕೋಪಬರಿಸುವ ಘಟನೆಯ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕಾರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಖಾತ್ರಿಯಾಗಿರುವಾಗ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಜವಾಬ್ದಾರರೆಂದು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವಾಗ ಹಾಗೂ ಸಂದರ್ಭದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದಿತ್ತೆಂದು ಅಥವಾ ನಿಭಾಯಿಸಬಹುದಿತ್ತೆಂದು ಭಾವಿಸಿದಾಗ ಬರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Anger pg 290&quot;&gt;ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್ ಆಫ್ ಆಂಗರ್. ಪುಟ 290&lt;/ref&gt; ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಾರು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಬೇರೆಯವರು ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಆತನು ಕೋಪಪಡುತ್ತಾನೆ (ಉದಾ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಚಾಲಕನು ಹಿಂಬದಿಯಿಂದ ಬಂದು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವುದು), ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದ್ದರೆ ಆತನು ದುಃಖಿಸುತ್ತಾನೆ. (ಉದಾ. ಬಿರುಗಾಳಿ ಮಳೆ) ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಆತನೇ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದರೆ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಕೋಚಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಅದು &quot;ಅವರಿಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದುದರ&quot; ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪ್ರಚೋದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾದ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ವಿವರಣೆಗಳು ಕೋಪವು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಹೊರಗಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಕೋಪಗೊಂಡವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರ ಕೋಪದ ಕಾರಣವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ನಡವಳಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ವಿವರಣೆಯು, ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ಭಾವನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸ್ವ-ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವವರ ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಕೋಪವು ಹುಟ್ಟಲು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿರಬಹುದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪರೋಕ್ಷ ಘಟನೆಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಜನರು ಅವರ ಕೋಪಕ್ಕೆ ವಿರಳವಾಗಿ ''ಒಂದಕ್ಕಿಂತ'' ಹೆಚ್ಚು ಕಾರಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;EncPsy&quot;/&gt; ನೊವ್ಯಾಕೊ ಪ್ರಕಾರ, &quot;ಕೋಪದ ಅನುಭವಗಳು ಪರಿಸರದ-ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೊಳಗೆ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಅಡಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಕೋಪವನ್ನು ಭರಿಸದಿದ್ದರೂ, ಅವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅವು ಸಾವಕಾಶವಾಗಿ ಕೋಪದ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗುತ್ತವೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;EncPsy&quot;/&gt; ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕ ಪ್ರಕಾರ, ಆಂತರಿಕ ಕಲಂಕವು ನೋವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಕೋಪ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Britannica11&quot;&gt;&quot;ಇಮೋಷನ್.&quot; ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ. 2007. ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ಆನ್‌ಲೈನ್, ಪುಟ 11&lt;/ref&gt;

=== ಅರಿವಿನ ಪ್ರಭಾವಗಳು ===

ಕೋಪವು ಹೆಚ್ಚು ಆಶಾವಾದದಿಂದ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಪಾಯಗಳು ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ, ಸಾಹಸಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಸುಲಭವಾಗಿ ಯಶಸ್ಸಾಗಬಹುದೆಂಬಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ದುರದೃಷ್ಟ ಘಟನೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತವೆ. ಕೋಪಗೊಂಡವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಆಶಾವಾದಿ ಗಂಡಾಂತರದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು, ಭಯಗ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವರು ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಸಂಭವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ದುಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite journal
|author=Jennifer S. Lerner and Dacher Keltner
|url=http://sds.hss.cmu.edu/BDRauthors/fear.pdf
|title=Fear, Anger, and Risk
|journal=Journal of Personality and Social Psychology
|volume=81
|pages=146–159
|year=2001
|issue=1
|doi=10.1037/0022-3514.81.1.146
|pmid=11474720
|access-date=2010-08-24
|archive-date=2011-05-16
|archive-url=https://web.archive.org/web/20110516023611/http://sds.hss.cmu.edu/BDRauthors/fear.pdf
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt; ಈ ಕಲ್ಪನೆಯು ಸಿಂಹಾವಲೋಕನರೂಪದ ಆಲೋಚನೆಯಲ್ಲೂ ರುಜುವಾತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ: 2005ರ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಭಯಗ್ರಸ್ತ ಮತ್ತು ತಟಸ್ಥ ಜನರು ಯೋಚಿಸಿದುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕೋಪಗೊಂಡ ಜನರು 9/11ರ ನಂತರದ ವರ್ಷದ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಅಪಾಯಗಳು ಸಿಂಹಾವಲೋಕನ ಮಾಡಿದಾಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಿದ್ದೆವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite journal
|author=Baruch Fischhoff, Roxana M. Gonzalez, Jennifer S. Lerner, Deborah A. Small
|url=http://content.ksg.harvard.edu/lernerlab/papers/files/Fischhoff_2005_JEP_Paper.pdf
|title=Evolving Judgments of Terror Risks: Foresight, Hindsight, and Emotion
|journal=Journal of Experimental Psychology: Applied
|volume=11
|pages=134–139
|year=2005
|issue=2
|access-date=2010-08-24
|archive-date=2011-07-19
|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719205555/http://content.ksg.harvard.edu/lernerlab/papers/files/Fischhoff_2005_JEP_Paper.pdf
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;

ಅಂತರ-ಸಮೂಹ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ, ಕೋಪವು ಹೊರಗಿನವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಋಣಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕಲ್ಪಿತ ಭಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೋಪವು ಹೊರಗಿನವರನ್ನು ಕಡಿಮೆ ನಂಬುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite journal
|author=David DeSteno, Nilanjana Dasgupta, Monica Y. Bartlett, and Aida Cajdric
|url=http://www.heart-intl.net/HEART/120104/Prejudicefromthinairtheeffe.pdf
|title=Prejudice From Thin Air: The Effect of Emotion on Automatic Intergroup Attitudes
|journal=Psychological Science
|volume=15
|pages=319–324
|year=2004
|issue=5
|doi=10.1111/j.0956-7976.2004.00676.x
|pmid=15102141
|access-date=2010-08-24
|archive-date=2011-07-23
|archive-url=https://web.archive.org/web/20110723143149/http://www.heart-intl.net/HEART/120104/Prejudicefromthinairtheeffe.pdf
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;

ಗುಂಪೊಂದು ವಿರೋಧಿ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಾಗ, ಅದು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಬಲ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗೂ ಆ ಗುಂಪು ದುರ್ಬಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಕಡಿಮೆ ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Mackie et al&quot;&gt;{{cite journal
|author=Diane M. Mackie, Thierry Devos, Eliot R. Smith
|url=http://www2.uni-jena.de/svw/igc/download/Mackie_Devos_Smith_JPSP_2000.pdf
|title=Intergroup Emotions: Explaining Offensive Action Tendencies in an Intergroup Context
|journal=Journal of Personality and Social Psychology
|volume=79
|pages=602–616
|year=2000
|issue=4
|doi=10.1037/0022-3514.79.4.602
|pmid=11045741
|access-date=2010-08-24
|archive-date=2011-09-28
|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928032753/http://www2.uni-jena.de/svw/igc/download/Mackie_Devos_Smith_JPSP_2000.pdf
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;

ದುಃಖ ಮತ್ತು ಭಯದಂತಹ ಋಣಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಕೋಪಗೊಂಡವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೋಲಿಕೆಯ ಒಲವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ - ಅಂದರೆ ಒಬ್ಬನ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಆತನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆತನ ಗುಣಲಕ್ಷಣದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನಿಂದಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ. ಅವರು ರೂಢಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ವಿವರಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಗಮನವನ್ನು ಮತ್ತು ತೋರಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಕೋಪವು ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಚಿಂತೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಭಯದಂತಹ ಇತರ &quot;ಋಣಾತ್ಮಕ&quot; ಭಾವನೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್ ಆಫ್ ಆಂಗರ್. ಚ್ಯಾಪ್ಟರ್ 17&lt;/ref&gt;

ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಆತನಿಗೆ ಸಿಟ್ಟನ್ನು ಬರಿಸಬಹುದಾದ ಇತರ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಆತನು ದುಃಖ ಬರಿಸುವ ಘಟನೆಗಳಿಗಿಂತ (ಉದಾ. ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತ ದೂರವಾಗುವುದು) ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ (ಉದಾ. ದೋಷಯುಕ್ತ ಕಾರನ್ನು ಮಾರುವುದು) ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;DeSteno et al (2000)&quot;&gt;
{{cite journal
|author=D. DeSteno, R. E. Petty, D. T. Wegener, &amp; D.D. Rucker
|url=
|title=Beyond valence in the perception of likelihood: The role of emotion specificity.
|journal=Journal of Personality and Social Psychology
|volume=78
|pages=397–416
|year=2000
|issue=3
|doi=10.1037/0022-3514.78.3.397
|pmid=10743870
}}
&lt;/ref&gt;

ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅವನ ದುಃಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆರೋಪವು ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅದರಿಂದ ಆತನು ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಆರೋಪವನ್ನು ಹೊರಿಸುವಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಂತಹುದೇ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅದು ಕೋಪಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ತೆರಿಗೆ ಏರಿಕೆಯ ಅವಶ್ಯಕವೆಂದು ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಮನಗಾಣಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಾಗ, ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕೋಪಿಷ್ಟನಾಗಿದ್ದರೆ ದುಃಖ ತರುವ ವಾದಕ್ಕಿಂತ (&quot;ಅನರ್ಹ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಕಾಳಜಿಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿರುತ್ತವೆ&quot;ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ) ಕೋಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುವ ವಾದವನ್ನು (&quot;ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪರಾಧಿಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ&quot;) ಬಳಸುವುದು ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;
{{cite journal
|author=DeSteno, D., Petty, R. E., Rucker, D. D., Wegener, D. T., &amp; Braverman, J.
|url=http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.138.452&amp;rep=rep1&amp;type=pdf
|title=Discrete emotions and persuasion: The role of emotion-induced expectancies
|journal=Journal of Personality and Social Psychology
|volume=86
|pages=43–56
|year=2004 | issue=1 | doi=10.1037/0022-3514.86.1.43 | pmid=14717627 | citeseerx=10.1.1.138.452 }}
&lt;/ref&gt; ಎಲ್ಲಾ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಇತರ ಋಣಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಕೋಪವು ಕೇವಲ ಕೋಪವನ್ನು-ಬರಿಸುವ ಘಟನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಗಮನವನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ.

=== ನಿರ್ವಹಣಾ ಚಾತುರ್ಯವಾಗಿ ===
ಇತರ ಭಾವನೆಗಳಂತೆ ಕೋಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ಕಲ್ಪಿತವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತವಾಗಿರಬಹುದು. ಹಾಚ್ಸ್‌ಚೈಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸುಟ್ಟನ್‌ರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಕೋಪದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯು ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಮತ್ತು ರೂಪಿಸಲು ಮಾಡುವ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕುಶಲಬಳಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಚಾತುರ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಕೋಪವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವದ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ನಿರ್ವಹಣಾ ಚಾತುರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಗುರಿ ಸಾಧಿಸುವ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಅದರ ಬಳಕೆಯು (ಅಂದರೆ ಜಗಳಗಂಟಿ ವರ್ತನೆಗಳು) ಯಶಸ್ವಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಚಾತುರ್ಯವೆಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Sutton1&quot;&gt;ಸ್ಯೂಟನ್, R. I. ''ಮೆಂಟೈನಿಂಗ್ ನಾರ್ಮ್ಸ್ ಎಬೌಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ಡ್ ಇಮೋಷನ್ಸ್: ದಿ ಕೇಸ್ ಆಫ್ ಬಿಲ್ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಸ್'', ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟಿವ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಲಿ, 1991, 36:245-268&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hochschild1&quot;&gt;ಹಾಚ್ಸ್‌ಚೈಲ್ಡ್, AR, ''ದಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಡ್ ಹಾರ್ಟ್: ಕಮರ್ಶಿಯಲೈಸೇಶನ್ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಫೀಲಿಂಗ್'', ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಪ್ರೆಸ್, 1983&lt;/ref&gt;

ಕೋಪದ ಬಗೆಗಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಲರಿಸ್ಸಾ ಟೈಡೆನ್ಸ್, ಭಾವನೆಗಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವವರ ಅರಿವಿನ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಪ್ರಬಲ ಸ್ಥಾನದ ಮೇಲೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಕೋಪದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವದ ಅರಿವಿನ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಆಕೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ. ಕೀಟಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಹಿಂದಿನ ಸಂಶೋಧಕರು 1985ರಲ್ಲಿ, ಕೋಪಿಷ್ಟ ಮುಖಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನು ಪ್ರಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;Tiedens 2001&quot;&gt;ಟೈಡೆನ್ಸ್ LZ, ''ಆಂಗರ್ ಆಂಡ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್ ವರ್ಸಸ್ ಸ್ಯಾಡ್ನೆಸ್ ಆಂಡ್ ಸಬ್ಜುಗೇಶನ್: ದಿ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ನೆಗೇಟಿವ್ ಇಮೋಷನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಶನ್ಸ್ ಆನ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಕನ್ಫೆರಲ್'', ಲಿಂಕ್:
[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?cmd=Retrieve&amp;amp;db=PubMed&amp;amp;list_uids=11195894&amp;amp;dopt=Citation], ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಪರ್ಸನಾಲಿಟಿ ಆಂಡ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿ, 2001 ಜನವರಿ; 80(1):86-94.&lt;/ref&gt; ಅದೇ ರೀತಿ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಮತ್ತು ದುಃಖಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದವರು ಕೋಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಟೈಡೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;Tiedens et al.,2000&quot;/&gt; ಕೋಪದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ಸ್ಥಾನದ ಗುಣಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಟೈಡೆನ್ಸ್ ಆಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಳು. ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಕೋಪವು ಇತರರ ವರ್ತನೆಗಳ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತವಾಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ವಿಷಯ. ಕೋಪಗೊಂಡ ಅಥವಾ ದುಃಖಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದವರು ದುಃಖಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬದಲಿಗೆ ಕೋಪಗೊಂಡವನಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು ತೋರಿದರು ಎಂದು ಆಕೆಯ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಕೋಪವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಬಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುವುದು.&lt;ref name=&quot;Tiedens 2001&quot;/&gt;

ಸಮಾಲೋಚನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಪಡಿಸುವುದು ಕೋಪವನ್ನು-ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವವನ ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕೋಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವವರನ್ನು ಹಠಮಾರಿ, ಪ್ರಬಲ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆಂದು ಟೈಡೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಮೃದು ಮತ್ತು ನಮ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಜನರು ಪ್ರಬಲ ಮತ್ತು ಹಠಮಾರಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾದವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Tiedens et al.,2000&quot;&gt;ಟೈಡೆನ್ಸ್, ಎಲ್ಸ್‌ವರ್ತ್ ಆಂಡ್ ಮೆಸ್ಕ್ಯುಟ, [http://psp.sagepub.com/cgi/content/abstract/26/5/560 ಸೆಂಟಿಮೆಂಟಲ್ ಸ್ಟೀರಿಯೊಟೈಪ್ಸ್: ಇಮೋಷನಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟೇಶನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಹೈ-ಆಂಡ್-ಲೊ-ಸ್ಟೇಟಸ್ ಗ್ರೂಪ್ ಮೆಂಬರ್ಸ್], 2000&lt;/ref&gt; ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸಿನಾಸ್ಯುರ್ ಮತ್ತು ಟೈಡೆನ್ಸ್, ಜನರು ಕೋಪಗೊಳ್ಳದರಿಗಿಂತ ಕೋಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.&lt;ref&gt;M ಸಿನಾಸ್ಯುರ್, LZ ಟೈಡೆನ್ಸ್, ಗೆಟ್ ಮ್ಯಾಡ್ ಆಂಡ್ ಗೆಟ್ ಮೋರ್ ದ್ಯಾನ್ ಈವನ್: ವೆನ್ ಆಂಡ್ ವೈ ಆಂಗರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಶನ್ ಈಸ್ ಇಫೆಕ್ಟಿವ್ ಇನ್ ನೆಗೋಟಿಯೇಶನ್ಸ್, ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪರಿಮೆಂಟಲ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿ, 2006&lt;/ref&gt;

ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾನ್ ಕ್ಲೀಫ್ ಮತ್ತು ಇತರರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ ಭಾವನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ಬೇರೆಯವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆಯೇ, ಏಕೆಂದರೆ ಜನರು ಇತರರ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ತರ್ಕಿಸಲು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಂಶವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಧಾನದಲ್ಲಿ ಸರಿಹೊಂದಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ವ್ಯಾನ್ ಕ್ಲೀಫ್ ಮತ್ತು ಇತರರು, ಜನರು ಕೋಪಿತ ವಿರೋಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತಾರೆಯೇ ಅಥವಾ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವ ವಿರೋಧಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಲು ಬಯಸಿದರು. ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಜನರು ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವ ವಿರೋಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕೋಪಿತ ವಿರೋಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಾಗುತ್ತಾರೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟವು. ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು, ಜನರು ವಿರೋಧಿಗಳ ಮಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವರ ಭಾವನೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಪ್ರಬಲಗೊಳಿಸಿದವು.&lt;ref&gt;ವ್ಯಾನ್ ಕ್ಲೀಫ್, ಡಿ ಡ್ರ್ಯೂ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಸ್ಟೆಡ್, ''ದಿ ಇಂಟರ್‌ಪರ್ಸನಲ್ ಇಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಆಂಗರ್ ಆಂಡ್ ಹ್ಯಾಪಿನೆಸ್ ಇನ್ ನೆಗೋಟಿಯೇಶನ್ಸ್'', ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಪರ್ಸನಾಲಿಟಿ ಆಂಡ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿ, 2004, ಸಂಪುಟ 86, ಸಂ. 1, 57–76&lt;/ref&gt;

=== ನಿಭಾಯಿಸುವ ನಿರ್ವಹಣಾ ಚಾತುರ್ಯ ===
{{See also|Anger management}}
ಲೆಲ್ಯಾಂಡ್ R. ಬಿಯಾಮಂಟ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಗಾದೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.&lt;ref&gt;ಲೆಲ್ಯಾಂಡ್ R. ಬಿಯಾಮಂಟ್, ಇಮೋಷನಲ್ ಕಾಂಪಿಟೆನ್ಸ್, [http://www.emotionalcompetency.com/anger.htm#path ಆಂಗರ್, ಆನ್ ಅರ್ಜೆಂಟ್ ಪ್ಲಿಯಾ ಫಾರ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಆಂಡ್ ಆಕ್ಷನ್], ಎಂಟ್ರಿ ಡಿಸ್ಕ್ರೈಬಿಂಗ್ ಪಾಥ್ಸ್ ಆಫ್ ಆಂಗರ್&lt;/ref&gt; ಕೋಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪ್ರಕಟ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ವಿರುದ್ಧವಾದ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುವುದು ಅಥವಾ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು. ಇತರ ಆಯ್ಕೆಗಳೆಂದರೆ - ಪ್ರಾಬಲ್ಯತೆಯ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುವುದು; ಗೋಪ್ಯವಾಗಿ ಮುನಿಸುತೋರುವುದು; ಅಥವಾ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲು ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು.

R. ನೊವ್ಯಾಕೊ ಪ್ರಕಾರ, ಕೋಪವು ಕೆರಳಿಸುವಿಕೆಯ ಒಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. R. ನೊವ್ಯಾಕೊ ಮೂರು ರೀತಿಯ ಕೋಪಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾನೆ: ಅರಿವಿನ (ಮೌಲ್ಯ ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು), ಶಾರೀರಿಕ-ಭಾವಾತ್ಮಕ (ಉದ್ವೇಗ ಮತ್ತು ತಳಮಳ) ಹಾಗೂ ನಡವಳಿಕೆ (ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುವುದು ಮತ್ತು ವಿರೋಧ) ಈ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಭಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹಂತಗಳಿವೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೋಪವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅದರಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಬೇಕೆಂದು ನೊವ್ಯಾಕೊ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲು ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪರಿಶೋಧಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಆತನು ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೋಪದ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಕಲ್ಪನೆ-ಆಧಾರದ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;&lt;ref&gt;ನೊವ್ಯಾಕೊ, R. (1975). ಆಂಗರ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್: ದಿ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಆಂಡ್ ಇವಾಲ್ವೇಶನ್ ಆಫ್ ಆನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪರಿಮೆಂಟಲ್ ಟ್ರೀಟ್ಮೆಂಟ್. ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್ಟನ್, MA: ಹೀತ್.&lt;/ref&gt;

ಕೋಪದ ಆಧುನಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಕಾರಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪುನಃರೂಪಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ REBT (ರೇಷನಲ್ ಇಮೋಟಿವ್ ಬಿಹೇವಿಯರ್ ಥೆರಪಿ)ಯಂತಹ ಆಧುನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಂತೆ CBT (ಅಥವಾ ಕಾಗ್ನಿಟಿವ್ ಬೆಹೇವಿಯರಲ್ ಥೆರಪೀಸ್)ಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ವಿಪರೀತ ಕೋಪದಿಂದ ನರಳುವವನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯತೆ ನಿರ್ಣಯಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಯು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವೃತ್ತಿಪರರಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕೋಪವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೆಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal
 |last1 = Beck
 |first1 = Richard
 |last2 = Fernandez
 |first2 = Ephrem
 |title        = Cognitive-Behavioral Therapy in the Treatment of Anger: A Meta-Analysis
 |journal      = Cognitive Therapy and Research
 |volume       = 22
 |issue        = 1
 |pages        = 63–74
 |year         = 1998
 |url          = http://www.acu.edu/img/assets/6655/Cognitive-Behavioral%20in%20the%20Treatment%20of%20Anger%20(A%20Meta-analysis).pdf
 |accessdate   = 2007-02-05
 |doi          = 10.1023/A:1018763902991
 |archive-date = 2006-09-05
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20060905115446/http://www.acu.edu/img/assets/6655/Cognitive-Behavioral%20in%20the%20Treatment%20of%20Anger%20(A%20Meta-analysis).pdf
 |url-status   = dead
}}&lt;/ref&gt; ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ &quot;ಒತ್ತಡ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು(ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್)&quot; ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡವರಿಗೆ &quot;ಅವರ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಮಾಧಾನಗೊಳ್ಳುವ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವರ ಗಮನ, ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು ಅನೇಕ ಅರಿವಿನ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೆರಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೋಪವನ್ನು ಗಮನಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;

==== ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು ====
ಕೋಪದ ತಡೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯು ಹಾನಿಕರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದೆಂದು ಆಧುನಿಕ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಡೆಹಿಡಿದ ಕೋಪವು ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಂತಹ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;&lt;ref&gt;&quot;ಆಂಗರ್.&quot; ಗಲೆ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಸೈಕಾಲಜಿ, 2ನೇ ಆವೃತ್ತಿ. ಗಲೆ ಗ್ರೂಪ್, 2001.&lt;/ref&gt; 1992ರ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ದಂಗೆಗಳು ತಡೆಹಿಡಿದ ಕೋಪದ ತಕ್ಷಣದ ಸ್ಫೋಟಕ ರೀತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಜಾನ್ W. ಫಿಯೆರೊ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕೋಪವು ನಂತರ ಆ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡದವರ ವಿರುದ್ಧ ಹಿಂಸೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಯಿತು. ಕೋಪವು ಅದರ ನೈಜ ಕಾರಣದಿಂದ ಬೇರೆಯವರನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಬಲಿಪಶು ಮಾಡುವತ್ತ ವಾಲಿದುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ನಾಜಿಗಳು [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾನಿಗೆ ಯೆಹೂದಿಗಳನ್ನು ದೂರಿದುದು.&lt;ref name=&quot;Ethics&quot;&gt;ಜಾನ್ W. ಫಿಯೆರೊ, ''ಆಂಗರ್'', ಎಥಿಕ್ಸ್, ಪರಿಷ್ಕೃತ ಆವೃತ್ತಿ, ಸಂಪುಟ 1&lt;/ref&gt;

ತಡೆದಿಟ್ಟ ಕೋಪದ &quot;ಹಿಡಿತ ಸಡಿಲಿಸುವಿಕೆಯು&quot; ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯ &quot;ರೇಚನ ಅಧ್ಯಯನ&quot;ವನ್ನು ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;ಎವಿಡೆನ್ಸ್ ಎಗೈನೆಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಥರ್ಸಿಸ್ ಥಿಯರಿ:
* ಬರ್ಕೆಮ್ಯಾನ್ (2006) [https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2008/jan/26/healthandwellbeing.features ಆಂಗರ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್].
* ಗ್ರೀನ್ ಮತ್ತು ಇತರರು. (1975). ದಿ ಫೆಸಿಲಿಟೇಶನ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರೆಶನ್ ಬೈ ಅಗ್ರೆಶನ್: ಎವಿಡೆನ್ಸ್ ಎಗೈನೆಸ್ಟ್ ದಿ ಕ್ಯಾಥರ್ಸಿಸ್ ಹೈಪಾಥಿಸಿಸ್. [http://psycnet.apa.org/index.cfm?fa=buy.optionToBuy&amp;amp;id=1976-02349-001&amp;amp;CFID=6717647&amp;amp;CFTOKEN=16163150 ಅಬ್‌ಸ್ಟ್ರಾಕ್ಟ್]. ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಪರ್ಸನಾಲಿಟಿ ಆಂಡ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿ''.
ಎವಿಡೆನ್ಸ್ ಫಾರ್: ಮುರ್ರೆ ಆಂಡ್ ಫೆಸ್‌ಬ್ಯಾಚ್. (1978). ಲೆಟ್ಸ್ ನಾಟ್ ಥ್ರೊ ದಿ ಬೇಬಿ ಔಟ್ ವಿದ್ ಬಾತ್‌ವಾಟರ್: ದಿ ಕ್ಯಾಥರ್ಸಿಸ್ ಹೈಪಾಥಿಸಿಸ್ ರಿವಿಸ್ಟೆಡ್. doi:10.1111/j.1467-6494.1978.tb01012.x&lt;/ref&gt;

=== ಉಭಯ ಮಿತಿ ಮಾದರಿ ===
ಕೋಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೂ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಉತ್ಪಾದಕತೆಯು ಕುಂಠಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ಜೆನ್, K. A. 1995. ಎ ಮಲ್ಟಿಮೆಥಡ್ ಎಕ್ಸಾಮಿನೇಶ್ ಆಫ್ ದಿ ಬೆನಿಫಿಟ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಡೆಟ್ರಿಮೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಟ್ರಾಗ್ರೂಪ್ ಕಾಂಫ್ಲಿಕ್ಟ್. ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟಿವ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಲಿ, 40: 256–282.&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಕೆಲಸದ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಸಂಬಂಧಗಳು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತವೆ, ಪರಸ್ಪರ ಸಾಮರಸ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಇತ್ಯಾದಿ (ಉದಾ. ಟೈಡೆನ್ಸ್, 2000&lt;ref&gt;ಟೈಡೆನ್ಸ್, L. Z. 2000. ಪವರ್‌ಫುಲ್ ಇಮೋಷನ್ಸ್: ದಿ ವಿಶಿಯಸ್ ಸೈಕಲ್ ಆಫ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಪೊಸಿಶನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಇಮೋಶನ್ಸ್. N. M. ಆಶ್ಕನಸಿ, C. E. J. ಹಾರ್ಟೆಲ್ ಮತ್ತು W. J. ಜರ್ಬೆ (ಸಂಪಾದಕರು), ಇಮೋಷನ್ಸ್ ಇನ್ ವರ್ಕ್‌ಪ್ಲೇಸ್: ರಿಸರ್ಚ್, ಥಿಯರಿ ಆಂಡ್ ಪ್ರ್ಯಾಕ್ಟೀಸ್: 71–81. ವೆಸ್ಟ್‌ಪೋರ್ಟ್, CT: ಕ್ಯೋರಮ್.&lt;/ref&gt;). ಗೆಡ್ಡೆಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಸ್ಟರ್‌ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಪದ ಉಭಯ ಮಿತಿಗಳ ಮಾದರಿಯು (2007) ಕೋಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗೆಗಿನ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನೆಗಳು ಭಾವನೆಯ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ, ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಮೀರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಈ ಮಾದರಿಯು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಸದಸ್ಯನು ಕೋಪ-ಬರಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಹೇಳಬಹುದಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿದುದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದಾಗ ಮೊದಲ &quot;ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಿತಿ&quot;ಯನ್ನು ಮೀರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಸದಸ್ಯರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಕೋಪವನ್ನು ವೀಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಂಪೆನಿಯ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಅಸಮಂಜಸವಾದುದೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದಾಗ ಎರಡನೇ &quot;ಅನುಚಿತ ಮಿತಿ&quot;ಯನ್ನು ಮೀರಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿನ ಕೋಪದ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯು ಎರಡು ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಮೊದಲನೆಯದೆಂದರೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯರು ಅವರ ಕೋಪವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ ತಡೆಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು - ಅಂದರೆ &quot;ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಿತಿ&quot;ಯನ್ನು ಮೀರಿಸಲು ವಿಫಲರಾಗುವುದು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೋಪ-ಬರಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಅಥವಾ ಪರಿಹರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನವಿಲ್ಲದಂತೆ ಇದ್ದು, ಅದು ಮುಂದುವರಿಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯರು ಎರಡೂ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿದರೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ - ಇದನ್ನು &quot;ಜೋಡಿ ಮೀರಿಸುವಿಕೆ&quot; ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಕ್ರವೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಕೋಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ - ಆರಂಭಿಕ ಕೋಪ-ಬರಿಸುವ ಘಟನೆಯಿಂದ ಗಮನವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುವಾಗ ಆತನ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಹೇರುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದರ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯು, ಒಬ್ಬನ ಕೋಪ ಸ್ವಭಾವ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅನುಚಿತ ಮಿತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಕಾಶದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಾಗ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಕೋಪವನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉಳಿದ ಸದಸ್ಯರು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಎಲ್ಲರಿಗೆ ಸಮ್ಮತವಾಗುವಂತೆ ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮಿತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಕಾಶವು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯೊಳಗೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳಬಹುದು: ಕೋಪದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದಾಗ ಮಿತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಕಾಶವು ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದಾಗ ಆ ಅವಕಾಶವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ಗೆಡ್ಡೆಸ್, D. ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಸ್ಟರ್, R. 2007 ಕ್ರಾಸಿಂಗ್ ದಿ ಲೈನ್ಸ್: ಎ ಡ್ಯುಯೆಲ್ ಥ್ರೆಶೋಲ್ಡ್ ಮಾಡೆಲ್ ಆಫ್ ಆಂಗರ್ ಇನ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ಸ್, ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ರಿವ್ಯೂ. 32 (3): 721–746.&lt;/ref&gt;

== ನರಶಾಸ್ತ್ರ ==
ಕೋಪದ ನ್ಯೂರೊಇಮೇಜಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮಿದುಳಿನ ಹೆಚ್ಚು ದೃಢವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುವ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಸಾರ್ಶ್ವದ ಆರ್ಬಿಟೊಫ್ರಂಟಲ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್ ಆಫ್ ಆಂಗರ್. ''ಚ್ಯಾಪ್ಟರ್ 4: ಕಂಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿಂಗ್ ಎ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ ಆಫ್ ಆಂಗರ್''. ಮೈಕೆಲ್ ಪಾಟೆಗಲ್ ಮತ್ತು ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಸ್ಟೆಮ್ಲರ್. 2010&lt;/ref&gt; ಈ ಭಾಗವು ಪ್ರಚೋದನೆ ಮತ್ತು ಧನಾತ್ಮಕ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್ ಆಫ್ ಆಂಗರ್. ''ಚ್ಯಾಪ್ಟರ್ 17''. ಮೈಕೆಲ್ ಪಾಟೆಗಲ್ ಮತ್ತು ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಸ್ಟೆಮ್ಲರ್. 2010&lt;/ref&gt;

== ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ==
[[ಚಿತ್ರ:Anger during a protest by David Shankbone.jpg|thumb|ಇಬ್ಬರು ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವುದು.ಇಬ್ಬರು ಪ್ರತಿಭಟನಕಾರರು ಕೋಪಗೊಂಡು, ಆಕ್ರಮಣಶೀಲರಾಗಿರುವುದು ಅವರ ಆಂಗಿಕ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಮುಖಭಾವಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.ಕೋಪದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಆಡಿಯೊ ಕೇಳಿ.]] [[ಚಿತ್ರ:Ds300004.ogg|thumb|right|ಕೋಪವನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದರ '''ಆಡಿಯೊ ಫೈಲ್'''.]]

ಕೋಪದ ಬಾಹ್ಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮುಖಭಾವ, ಆಂಗಿಕ ವರ್ತನೆ, ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;OxfDic&quot;/&gt; ಮುಖಭಾವಗಳು ಮತ್ತು ಆಂಗಿಕ ವರ್ತನೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತವೆ:&lt;ref name=&quot;EncPsy&quot;/&gt;
ಮುಖದ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದ ಸ್ನಾಯು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಕೋಪದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಖವು ಕೆಂಪೇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಹುಬ್ಬಿನ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಒಳಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಸರಿಯುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕೋಪವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದವರ ಮೇಲೆ ಬಿರುನೋಟ ಬೀರುತ್ತಾರೆ. ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿಕೊಂಡು, ದವಡೆಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಕಚ್ಚಿಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬರುವ ಮುಖಭಾವವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಆಗತಾನೆ ನಡೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಭುಜಗಳನ್ನು ಎತ್ತುವುದು, ಸ್ಕ್ವೇರ್ಡ್-ಆಫ್ ಭಂಗಿ, ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದ ಸ್ನಾಯುವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು, ಮೊದಲಾದವು ದಾಳಿ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವುದರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ಕ್ರಿಯೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ನಾಯುವಿನ ಒತ್ತಡ ಏರಿಕೆಯು ಬಲ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವ ಪ್ರಚೋದನೆಯು ಈ ಬಲದ ವೈಯಕ್ತಿಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಜತೆಗೂಡುತ್ತದೆ.

ಕೋಪದ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳೆಂದರೆ ಹೃದಯ ಬಡಿತವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದವನನ್ನು ಸರಿಸಲು ತಯಾರಾಗುವುದು. ಅದಲ್ಲದೇ ಕೈಗಳಿಗೆ ರಕ್ತದ ಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆತನಿಗೆ ಹೊಡೆಯಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು. ಆಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆವರುತ್ತವೆ. (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೋಪವು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದಾಗ).&lt;ref&gt;ಪಾಲ್ ಎಕ್‌ಮ್ಯಾನ್, ''ಇಮೋಷನ್ಸ್ ರಿವೀಲ್ಡ್: ರೆಕೊಗ್ನೈಜಿಂಗ್ ಫೇಸಸ್ ಆಂಡ್ ಫೀಲಿಂಗ್ಸ್ ಟು ಇಂಪ್ರೂವ್ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್'', ಹಾಲ್ಟ್ ಪೇಪರ್‌ಬ್ಯಾಕ್ಸ್, ISBN 0-8050-7516-X, 2004, ಪುಟ 63&lt;/ref&gt; ಕೋಪದ ಮಾನಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪಕವೆಂದರೆ ಒಂದು ಧಾರಕದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಸಿ ದ್ರಾವಕ.&lt;ref name=&quot;EncPsy&quot;/&gt; ನೊವ್ಯಾಕೊ ಪ್ರಕಾರ, &quot;ಸ್ವನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಚೋದನೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಅಡ್ರಿನೊಮೆಡುಲ್ಲರಿ ಮತ್ತು ಅಡ್ರನೊಕಾರ್ಟಿಕಲ್ ಹಾರ್ಮೋನ್‌ನ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಡ್ರೀನಲ್ ಮೆಡುಲದಿಂದ ಕ್ಯಾಟೆಕೊಲಮೈನ್‌ಗಳು, ಎಪಿನ್‌ಫ್ರೈನ್ ಮತ್ತು ನಾರ್‌ಎಪಿನ್‌ಫ್ರೈನ್‌ನ ಹಾಗೂ ಅಡ್ರೀನಲ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಗ್ಲೂಕೊಕಾರ್ಟಿಕಾಯ್ಡ್‌ಗಳ ಸ್ರವಿಸುವಿಕೆಯು ಅನುವೇದನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಹವು ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ (ಉದಾ. ಪಿತ್ತಕೋಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲಿ ಗೈಕೋಜನ್‌ ಆಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಗ್ಲುಕೋಸ್‌ನ ಬಿಡುಗಡೆ). ಕೋಪದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಟೆಕೊಲಮೈನ್‌‌ನ ಸಕ್ರಿಯತೆಯು ಎಪಿನ್‌ಫ್ರೈನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲ ನಾರ್‌ಎಪಿನ್‌ಫ್ರೈನ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ (ಭಯದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ). ಅಡ್ರಿನೊಮೆಡುಲ್ಲರಿ‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಹೊಂದಿರುವ ಅಡ್ರಿನೊಕಾರ್ಟಿಕಲ್ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ಯುಟರಿ ಗ್ರಂಥಿಯ ಸ್ರವಿಸುವಿಕೆಗಳು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಟೆಸ್ಟೊಸ್ಟಿರಾನ್ ಮಟ್ಟದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಪಿಟ್ಯುಟರಿ-ಅಡ್ರಿನೊಕಾರ್ಟಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಪಿಟ್ಯುಟರಿ-ಗೊನಾಡಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕೋಪದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಚುರುಕು ಅಥವಾ ಪ್ರಬಲತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;EncPsy&quot;/&gt;

ನರವಿಜ್ಞಾನವು ಭಾವನೆಗಳು ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ರಚನೆಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಂಕೇತದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಶೀಘ್ರ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ರಿಯೆಯು, ಆ ಸಂಕೇತವು ಸಂವೇದನೆಯ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ನರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಲಿಂಬಿಕ್ ಮುಮ್ಮುದೆಳಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ (ಗಂಟಲೊಳಗಿನ ಗ್ರಂಥಿ)ಅಮಿಗ್ಡಲದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಹೋಗುವಾಗ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರಚೋದಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಆಲೋಚನೆಗಳು ಅಥವಾ ನೆನಪುಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭಾವನೆಯು ಅದರ ಸಂಕೇತ (ಮುಮ್ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ)ಥಾಲಮಸ್‌ನಿಂದ (ಮಿದುಳಿನ ಸೆರಿಬ್ರೆಲ್ ಭಾಗ)ನಿಯೊಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸಾಗುವಾಗ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Britannica11&quot;/&gt; ಕೆಲವು [[ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ]]ಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಕೋಪದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆನುವಂಶಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಅಂಶಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೀನ್‌ಗಳ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ನಿಜವಾದ ಮಾಪನಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ.&lt;ref&gt;ಕ್ಸಿಯೊಲಿಂಗ್ ವಾಂಗ್, ರಣಕ್ ಟ್ರಿವೇಡಿ, ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಡೈಬರ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರೋಲ್ಡ್ ಸ್ನೈಡರ್, ''ಜನೆಟಿಕ್ ಆಂಡ್ ಎನ್ವೈರ್ಮೆಂಟಲ್ ಇನ್‌ಫ್ಲುಯೆನ್ಸನ್ ಆನ್ ಆಂಗರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಶನ್: ದಿ ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಕಾರ್ಡಿಯೊವಾಸ್ಕುಲಾರ್ ಟ್ವಿನ್ ಸ್ಟಡಿ'', ಸೈಕೊಸೊಮಾಟಿಕ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ 67:16–23 (2005)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.thetech.org/genetics/ask.php?id=81 ಬ್ಯಾರಿ ಸ್ಟಾರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120319224429/http://www.thetech.org/genetics/ask.php?id=81 |date=2012-03-19 }}, ದಿ ಟೆಕ್ ಮ್ಯಾಸಿಯಂ ಆಫ್ ಇನೋವೇಶನ್&lt;/ref&gt;

== ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ==
[[ಚಿತ್ರ:FLAXMAN John The Fury Of Athamas.jpg|thumb|left|ದಿ ಫರಿ ಆಫ್ ಆಥಮಾಸ್ - ಜಾನ್ ಫ್ಲ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ (1755-1826).]]
=== ಪುರಾತನ ಯುಗ ===
ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೀತದಾಳುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಕೋಪವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಅವರ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಮತ್ತು ಸೆನೆಕ ಕೋಪವನ್ನು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಹುಚ್ಚು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಕೋಪದ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ, ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಭಾವನೆಗಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂದು ಕೋಪದ ಮಹತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಮ್ಮತವಿರಲಿಲ್ಲ. ಸೆನೆಕನಿಗೆ ಕೋಪವು &quot;ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಸಹ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ&quot;ವಾದದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಶಿಸ್ತುಬದ್ದ ರೋಮನ್ ಸೈನ್ಯವು ರೋಷಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಜರ್ಮನರನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಎಂದಿಗೂ ಸಮರ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸೆನೆಕ ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಆತನು ಹೀಗೆಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ - &quot;ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕೋಪಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಒಂದು ತಪ್ಪು&quot;.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;

[[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]] ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;&lt;ref&gt;ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಪ್ರಕಾರ: &quot;ಸರಿಯಾದ ವಿಷಯದ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸಮಯದ ಅಂತರವು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಶ್ಲಾಘನೀಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.&quot; cf. ಪಾಲ್ M. ಹಘೆಸ್, ''ಆಂಗರ್'', ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಎಥಿಕ್ಸ್, ಸಂಪುಟ I, ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ರಟ್ಲೆಡ್ಜ್ ಪ್ರೆಸ್&lt;/ref&gt; ಕೋಪದ ವಿರೋಧವು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಭಾವಶೂನ್ಯತೆ ಎಂದು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಜನರ ಮನೋಧರ್ಮಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರು ಹೊಂದಿರುವ ವಿವಿಧ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಅಥವಾ ಮನೋಭಾವಗಳ ಮಿಶ್ರಣವು ಕಾರಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. &quot;ಕೆಂಪು ಕೂದಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮುಖದವರು ವಿಪರೀತ ಉದ್ರಿಕ್ತ ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕ ಮನೋಭಾವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅವರು ಉದ್ರಿಕ್ತ-ಮನೋಧರ್ಮವುಳ್ಳವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ&quot; ಎಂದು ಸೆನೆಕ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಪುರಾತನ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಕೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ವಿರಳವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಸೈಮನ್ ಕೆಂಪ್ ಮತ್ತು K. T. ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ರ ಪ್ರಕಾರ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅವರ ಕೆಲಸಗಳು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಸೆನೆಕ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವರು, ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಭಾವ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;

==== ನಿಯಂತ್ರಣ ವಿಧಾನಗಳು ====
ಸೆನೆಕನು ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ: 1. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ತಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕೋಪ ಬರದ ಹಾಗೆ ಹೇಗೆ ಮಾಡುವುದು, 2. ಕೋಪವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಹೇಗೆ, 3. ಇತರರ ಕೋಪದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುವುದು.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಮೊದಲ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೋಪ ಬರದ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಕೋಪದ ಹಲವಾರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಸೆನೆಕ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಕೋಪವನ್ನು-ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವವರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವುದನ್ನು ದೂರಮಾಡಬೇಕು. ಅನಾವಶ್ಯಕ ಹಸಿವು ಅಥವಾ ಬಾಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ತೊರೆಯಬೇಕು; ಅದಲ್ಲದೇ ಆಪ್ಯಾಯಮಾನವಾದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಕೋಪ ಬರದ ಹಾಗೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸೆನೆಕ ಹೀಗೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ - &quot;ಮಾತು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ತಕ್ಕಂತೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕೆರಳಿಕೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೂಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತೆವಹಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತೊಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವಾಗ ತೀರ ಕುತೂಹಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಾರದು: ಎಲ್ಲವೂ ಕೇಳಲು ಮತ್ತು ನೋಡಲು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾರಾದರೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ತಾತ್ಸಾರ ಮಾಡುವಂತೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ನೀವು ಅದಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಗ್ಗದವರೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಜ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಕೇಳುವವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕು. ನೀವು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡೂ ಯೋಚಿಸಬೇಕು, ಆತನ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸು ಅಥವಾ ಅನಾರೋಗ್ಯದಂತಹ ಯಾವುದೇ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.&quot;&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಕುತೂಹಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಅಭ್ಯಾಸವೆಂದು ಸೆನೆಕ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;. ಇತರರ ಕೋಪದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಲು, ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೆಂದರೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿರುವುದು ಎಂದು ಸೆನೆಕ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೋಪಗೊಂಡವರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವಾಗ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ವಂಚನೆಯು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆಂದೂ ಆತನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;

ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಸೆನೆಕನ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನೇ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಹೊಸದೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾನೆ: ಒಬ್ಬ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಬೋಧಕರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಭಾವೋದ್ರೇಕಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಉತ್ತಮ ಬೋಧಕರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲೂ ಕೆಲವು ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಕೋಪದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಸ್ವಭಾವದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೆನೆಕ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲೆನ್ (ಅನಂತರದ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು) ಇಬ್ಬರೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಶಿಕ್ಷಣವು ಮಕ್ಕಳ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಬಾರದು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ತೇಜೋವಧೆ ಮಾಡಬಾರದು ಅಥವಾ ಕ್ರೂರವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂದು ಸೆನೆಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅವರಿಗೆ ಅತಿಯಾದ ಪ್ರೀತಿ ತೋರಿಸಿ ಹಾಳುಮಾಡಬಾರದು. ಮಕ್ಕಳು ಆಡುವಾಗ ಇತರ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಹೊಡೆಯದ ಹಾಗೆ ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೋಪದಿಂದ ವರ್ತಿಸದ ಹಾಗೆ ತಿಳಿಹೇಳಬೇಕು ಎಂದು ಸೆನೆಕ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮಕ್ಕಳ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಕೋಪದಿಂದಿದ್ದಾಗ ಈಡೇರಿಸಬಾರದೆಂದೂ ಆತನು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;

=== ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗ ===
[[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದರು, ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಆ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಇಬ್ನ್ ಸಿನ (ಅವಿಸೆನ್ನಾ), ರೋಗರ್ ಬ್ಯಾಕನ್ ಮತ್ತು ಥೋಮಸ್ ಅಕ್ವಿನಾಸ್ ಮೊದಲಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪುರಾತನ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಮತ್ತು ಇಬ್ನ್ ಸಿನ (ಅವಿಸೆನ್ನಾ)ರೊಂದಿಗೆ ಅಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅಲ್-ಘಜಲಿ (ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ &quot;ಅಲ್ಗಜೆಲ್&quot; ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ), ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕೋಪವನ್ನು ಅವುಗಳ ಕಾಲ್ಬ್ (&quot;ಹೃದಯ&quot;)ನಲ್ಲಿನ ಮೂರು &quot;ಶಕ್ತಿ&quot;ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಉಳಿದೆರಡು ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಉದ್ರೇಕ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಇಚ್ಛೆಯು &quot;ಕೋಪ ಮತ್ತು ಹಸಿವನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ.&quot; ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾನವರ ಇಚ್ಛೆಯು &quot;ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ,&quot; ಎಂದೂ ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal |first=Amber |last=Haque |year=2004 |title=Psychology from Islamic Perspective: Contributions of Early Muslim Scholars and Challenges to Contemporary Muslim Psychologists |journal=Journal of Religion and Health |volume=43 |issue=4 |pages=357–377 [367] |doi=10.1007/s10943-004-4302-z }}&lt;/ref&gt; ಮಧ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವವರು ವಿಪರೀತ ಹಳದಿ ಪಿತ್ತರಸ ಸೃವಿಸುವ ಶರೀರದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದಂತೆ ಉಂಟಾಗುವ ಮುಂಗೋಪ ಕಾಲರ್ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. (ಆದ್ದರಿಂದ &quot;ಕಾಲರಿಕ್&quot; ಎಂಬ ಪದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು).&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಈ ನಂಬಿಕೆಯು &quot;ಕೆಂಪು ಕೂದಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮುಖದವರು ವಿಪರೀತ ಉದ್ರಿಕ್ತ ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕ ಮನೋಭಾವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅವರು ಉದ್ರಿಕ್ತ-ಮನೋಧರ್ಮವುಳ್ಳವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ&quot; ಎಂಬ ಸೆನೆಕನ ನಂಬಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

==== ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳು ====
ಮೈಮೊನಿಡ್ಸ್ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಭಾವೋದ್ರೇಕವನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅನಾರೋಗ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದನು. ಗ್ಯಾಲೆನ್‌ನಂತೆ ಮೈಮೊನಿಡ್ಸ್, ಈ ಅನಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಒಬ್ಬ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯನ್ನು ಅರಸುವುದು ದೈಹಿಕ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವೈದ್ಯನೊಬ್ಬನನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ರೋಗರ್ ಬ್ಯಾಕನ್ ಸೆನೆಕನ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಬರಹಗಾರರು ಕೋಪದ ಕೆಡುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ರೋಷತಪ್ತ ಗುಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನ್ ಮಿರ್ಕ್ &quot;ಜನರ ಮುಂದೆ ದೇವದೂತರು ಹೇಗೆ ಅದೃಶ್ಯವಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ನರಕಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಸೈತಾನರು ಹೇಗೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ&quot; ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ''ದಿ ಕ್ಯಾನನ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್'' ‌ ನಲ್ಲಿ ಇಬ್ನ್ ಸಿನ (ಅವಿಸೆನ್ನ) ಮನೋಧರ್ಮದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಕೋಪವು ವಿಷಾದರೋಗದಿಂದ ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗಿನ ಆರ್ದ್ರತೆ(ಜಡತ್ವ)ಯು ಅಂತಹ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal |first=Amber |last=Haque |year=2004 |title=Psychology from Islamic Perspective: Contributions of Early Muslim Scholars and Challenges to Contemporary Muslim Psychologists |journal=Journal of Religion and Health |volume=43 |issue=4 |pages=357–377 [366] |doi=10.1007/s10943-004-4302-z }}&lt;/ref&gt;

ಅಹ್ಮದ್ ಇಬ್ನ್ ಸಾಹಲ್ ಅಲ್-ಬಾಲ್ಖಿ ಕೋಪವನ್ನು (ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯೊಂದಿಗೆ) ಒಂದು ರೀತಿಯ ನರವ್ಯಾಧಿಯೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal |first=Amber |last=Haque |year=2004 |title=Psychology from Islamic Perspective: Contributions of Early Muslim Scholars and Challenges to Contemporary Muslim Psychologists |journal=Journal of Religion and Health |volume=43 |issue=4 |pages=357–377 [362] |doi=10.1007/s10943-004-4302-z }}&lt;/ref&gt; ಅದೇ ರೀತಿ ಅಲ್-ಘಜಲಿ (ಅಲ್ಗಜೆಲ್)), ಕೋಪವು ಕ್ರೋಧ, ರೋಷ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷ ಮೊದಲಾದ ರೂಪಗಳನ್ನು ತಾಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ &quot;ಆತ್ಮ ಶಕ್ತಿಯು ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಅದು ಸಮತೋಲನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal |first=Amber |last=Haque |year=2004 |title=Psychology from Islamic Perspective: Contributions of Early Muslim Scholars and Challenges to Contemporary Muslim Psychologists |journal=Journal of Religion and Health |volume=43 |issue=4 |pages=357–377 [366–8] |doi=10.1007/s10943-004-4302-z }}&lt;/ref&gt;

=== ಆಧುನಿಕ ಕಾಲ ===
ಕೋಪದ ಬಗೆಗಿನ ಆಧುನಿಕ ಜ್ಞಾನವು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಇಮ್ಯಾನ್ಯುವೆಲ್ ಕ್ಯಾಂಟ್ ಪ್ರತೀಕಾರದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುತ್ತಾನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಒಬ್ಬನ ಗೌರವದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೂ ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರದಿರುವುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ &quot;ಮಾನವೀಯತೆ&quot;ಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಡೇವಿಡ್ ಹ್ಯೂಮ್ &quot;ಕೋಪ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷವು ನಮ್ಮ ಭಾವ ಮತ್ತು ಮನೋಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗವಾಗಿರುವ ಭಾವನೆಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಕೊರತೆಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದುರ್ಬಲತೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಅಶಕ್ತತೆಯಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ&quot; ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref name=&quot;EoE&quot;/&gt; ಕೋಪದ ಆಧುನಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ಜ್ಞಾನದ ನಡುವಿನ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕೆಂಪ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: ಒಂದು, ಆರಂಭಿಕ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೋಪವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದರ ಹಾನಿಕರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚಿಸಿಲ್ಲ; ಮತ್ತೊಂದು, ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೋಪದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಲಿಂಗ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಆರಂಭಿಕ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;

ಅಮೆರಿಕನ್ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಎಲ್ಲಿಸ್ ಕೋಪ, ಕ್ರೋಧ, ಮತ್ತು ರೋಷವು ಭಾಗಶಃ ಮಾನವನು [[wikt:transgression|ಉಲ್ಲಂಘನೆ]]ಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;ಎಲಿಸ್, ಆಲ್ಬರ್ಟ್ (2001). ಓವರ್‌ಕಮಿಂಗ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವ್ ಬಿಲೀಫ್ಸ್, ಫೀಲಿಂಗ್ ಆಂಡ್ ಬಿಹೇವಿಯರ್ಸ್: ನ್ಯೂ ಡೈರೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಫಾರ್ ರೇಶನಲ್ ಇಮೋಟಿವ್ ಬಿಹೇವಿಯರ್ ಥೆರಪಿ. ಪ್ರೊಮೋಥಿಯಸ್ ಬುಕ್ಸ್.&lt;/ref&gt;. ಎಲ್ಲಿಸ್ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಭಾವನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜನರು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿಮಯಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳು ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾದಾಗ ಇತರರ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಮತ್ತು ತೆಗಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.

== ಧಾರ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ==
=== ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಪಂಥ ===
[[ಚಿತ್ರ:Boschsevendeadlysins.jpg|thumb|250px|ದಿ ಸೆವೆನ್ ಡೆಡ್ಲಿ ಸಿನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಫೋರ್ ಲಾಸ್ಟ್ ಥಿಂಗ್ಸ್ - ಹೈರೊನಿಮಸ್ ಬಾಸ್ಚ್ (1485). &quot;ಕೋಪ&quot;ವನ್ನು ಹಲವಾರು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಚಿತ್ರದ ಕೆಳಗೆ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಲಿಪಿ ಕೇವ್ ಕೇವ್ ಡ್ಯೂಸ್ ವಿಡೆಟ್ ಇದೆ (&quot;ಬಿವೇರ್, ಬಿವೇರ್, ಗಾಡ್ ಈಸ್ ವಾಚಿಂಗ್&quot;).]]

ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಪಂಥದಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ಏಳು ಮಾರಕ ಪಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮವು ಕೋಪವನ್ನು ಏಳು ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಅಥವಾ ಮಾರಕ ಪಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಆ ಕಾಲದ ಕೆಲವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬರಹಗಾರರು ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕೋಪವು ಕೆಲವು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Ethics&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;&gt;ಸೈಮನ್ ಕೆಂಪ್, K.T. ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ಮ್ಯಾನ್, ''ಆಂಗ್ ಥೆರಪಿ ಆಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್: ಎ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕಲ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್'', ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಸೈಕಾಲಜಿ, ಸಂಪುಟ. 108, ಸಂ. 3. (ಆಟಮ್ನ್, 1995), ಪುಟ 397-417&lt;/ref&gt; ಸೇಂಟ್ ಬೇಸಿಲ್ ಕೋಪವನ್ನು &quot;ನಿಂದನೀಯ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಹುಚ್ಚು&quot; ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref name=&quot;Ethics&quot;/&gt; ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ (1914) ಜೋಸೆಫ್ ಎಫ್. ಡೆಲನಿಯು ಕೋಪವನ್ನು &quot;ಪ್ರತೀಕಾರದ ಆಸೆ&quot; ಎಂಬುದಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾದ ಪ್ರತೀಕಾರ ಮತ್ತು ಕೆಲಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾವೋದ್ರೇಕವು ಜನಾಂಗೀಯ ಪರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಂಸನೀಯವಾದದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರತೀಕಾರವು ಅದರ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದರೆ ಪಾಪಕೃತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಆಗ ಅದು ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, &quot;ಒಬ್ಬನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಪ್ರತೀಕಾರ ಅಥವಾ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತೀಕಾರ ಅಥವಾ ಕಾನೂನಿನ ಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತೀಕಾರ ಅಥವಾ ಅನುಚಿತ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಪ್ರತೀಕಾರ&quot; ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪಾಪಪೂರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅನುಚಿತ ಭಾವೋದ್ವೇಗದ ಸೇಡು ದೇವರ ಅಥವಾ ಆಪ್ತರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸದಿದ್ದರೆ ಕ್ಷಮಾರ್ಹ ಪಾಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{ws|&quot;[[s:Catholic Encyclopedia (1913)/Anger|Anger]]&quot; in the 1913 ''Catholic Encyclopedia''}}&lt;/ref&gt;

=== ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ===
[[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ, ಕೋಪವನ್ನು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿಸದ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಾಗಿ ದುಃಖದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಸೆಗಳಿಗೆ ತಡೆ ಉಂಟಾಗುವುದರಿಂದ ಕೋಪವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.kamakoti.org/hindudharma/part22/chap11.htm ಆಂಗರ್, (ಹಿಂದುಧರ್ಮ: ಧರ್ಮಾಸ್ ಕಾಮನ್ ಟು ಆಲ್)], ಶ್ರೀ ಕಂಚಿ ಕಾಮಕೋಟಿ ಪೀಠಮ್&lt;/ref&gt; ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಒಬ್ಬನು ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ ದುಃಖ. ಕೋಪವು ಅಪೇಕ್ಷೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಡುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.hinduismtoday.com/archives/2004/7-9/40-49_anger.shtml ಆಂಗರ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್: ಹೌ ಟು ಟೇಮ್ ಅವರ್ ಡೆಡ್‌ಲೀಸ್ಟ್ ಇಮೋಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226091319/http://www.hinduismtoday.com/archives/2004/7-9/40-49_anger.shtml |date=2008-12-26 }} - ಸತ್ಗುರು ಬೋಧಿನಾಥ ವೈಲನ್‌ಸ್ವಾಮಿ&lt;/ref&gt;. [[ಭಗವದ್ಗೀತೆ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೃಷ್ಣ]]ನು ದುರಾಶೆ, ಕೋಪ ಮತ್ತು ಭೋಗಾಪೇಕ್ಷೆ ಮೊದಲಾದವು ನರಕಕ್ಕೆ ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.
&quot;ಅದೇ ರೀತಿ, ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲೂಬಹುದು. ನಮಗೆ ಕೋಪವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ದೇವರನ್ನು ಅಥವಾ ಆತನ ಭಕ್ತರನ್ನು ದೂಷಣೆ ಮಾಡುವವರ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಕೋಪಗೊಂಡರೆ, ನಮ್ಮ ಕೋಪವನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹದ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ನಿತ್ಯಾನಂದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ದೂಷಣೆ ಮಾಡಿ ಹೊಡೆದ ದುಷ್ಟ ಸಹೋದರರಾದ ಜಗೈ ಮತ್ತು ಮಧೈ ವಿರುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭು ಕೋಪಗೊಂಡರು. ಶಿಕ್ಷಾಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: &quot;ಹುಲ್ಲಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿನೀತರಾಗಿರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಮರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಿಷ್ಣುವಾಗಿರಬೇಕು.&quot; ಹಾಗಾದರೆ ದೇವರು ಏಕೆ ಕೋಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನೆಂದು ಕೇಳಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಒಬ್ಬನು ಅವನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಷ್ಟು ನಿಂದನೆಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಭಕ್ತನು ಅತೀವ ದೂಷಣೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಒಬ್ಬ ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತನು ಅಪರಾಧಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿಚೆಂಡಿನಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕ್ರೋಧ, ಕೋಪವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇವನ್ನು ಸೂಕ್ತರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಹನುಮಂತನು ಕೋಪದಿಂದ ಲಂಕೆಗೆ ಬೆಂಕಿಹಚ್ಚಿದನು, ಆದರೆ ಅವನನ್ನು ಭಗವಂತನಾದ ರಾಮಚಂದ್ರನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಕ್ತನೆಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಅವನ ಕೋಪವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದಾನೆಂದು ಅದರರ್ಥ. ಅರ್ಜುನನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನು ಅವನಿಗೆ ಕೋಪ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು: &quot;ನೀನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲೇ ಬೇಕು!&quot; ಕೋಪವಿಲ್ಲದೆ ಕಾದಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೋಪವನ್ನು ದೇವರ ಅಪ್ಪಣೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು.&quot;
&quot;ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಣಯವೆಂದರೆ ದೇವರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗೆ ಮಾಡುವ ಭಕ್ತಿಯ ಸೇವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅನುಪಯುಕ್ತ ಅಸಂಬದ್ಧ ಮಾತನ್ನು ಅಡಗಿಸಬಹುದು. ನಮ್ಮ ಮಾತನಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.
ಕಾದಾಡುವ ಮನಸ್ಸಿನ ತಳಮಳಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಅವಿರೋಧ-ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ವಿರೋಧ-ಯುಕ್ತ-ಕ್ರೋಧ. ಮಾಯವಾದಿಗಳ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಢವಾದ ಪಾಲನೆ, ಕರ್ಮ-ವಾದಿಗಳ ಫಲಪ್ರದ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಐಹಿಕ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಆಧಾರಿತ ನಂಬಿಕೆ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಅವಿರೋಧ-ಪ್ರೀತಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಕರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಐಹಿಕ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿತಿಯ ಆತ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಭೌತವಾದಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದಾಗ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಭಂಗ ಉಂಟಾದಾಗ, ಅವರು ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಮೋಹಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯುಂಟಾದಾಗ ಕೋಪವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.&quot; (ದಿ ನೆಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಇನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ 1)

=== ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ===
[[ಬುದ್ಧ|ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ಹೀಗೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಿಲಾಗಿದೆ: &quot;ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸಹಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಆ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದುವುದು.&quot; ಕೋಪವನ್ನು ಪ್ರಬಲ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ದ್ವೇಷವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಐದು ಅಡ್ಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಗಡೀಪಾರಾದ ಟಿಬೇಟಿನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕ ದಲೈ ಲಾಮ ಮೊದಲಾದ ಬೌದ್ಧ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;urbandharma&quot;&gt;[http://www.urbandharma.org/udnl2/nl030904.html ದಿ ಅರ್ಬನ್ ಧರ್ಮ ನ್ಯೂಸ್‌ಲೆಟರ್], ಮಾರ್ಚ್ 9, 2004&lt;/ref&gt; ಆದರೂ ಕೆಲವು ಭಿನ್ನತೆಗಳಿವೆ; ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಭಾವನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ &quot;ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕೋಪವು ಸ್ವೀಕಾರ್ಹವಾಗಿದೆಯೇ?' ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ, ದಲೈ ಲಾಮ ಹೀಗೆಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ: &lt;blockquote&gt;&quot;ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೋಪವು ವಿನಾಶಕಾರಿ ಭಾವನೆಯಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ಅದು ಉಳಿವಿನ ಅಥವಾ ನೈತಿಕ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಾನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕೋಪವನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಅಥವಾ ರಚನಾತ್ಮಕ ವರ್ತನೆಯಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. [[ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ]]ನು ಸಂಸಾರದ (ಬಂಧನ, ಭ್ರಮೆ) ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಕೆಡುಕಿನ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಲೇಶಗಳಿವೆಯೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ದುರಾಶೆ, ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಭ್ರಾಂತಿ - ಹೀಗೆಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು ಒಲವು, ಕೋಪ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನ. ಅವು ನಮಗೆ ಶಾಂತಿ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಯ ಬದಲಿಗೆ ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ದುಃಖವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅವನ್ನು ಪುನೀತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;urbandharma&quot;/&gt; &lt;/blockquote&gt;
ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಪಂಡಿತ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಗೆಶೆ ಕೆಲ್ಸಂಗ್ ಗ್ಯಾಟ್ಸೊ ಸಹ ಕೋಪವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರುವಲ್ಲಿನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆಜ್ಞಾರ್ಥಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಬುದ್ಧನ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ: &lt;blockquote&gt;
ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕೆಡುಕು ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿಗಳು ಎದುರಾದರೆ, ನಾವು ಆ ಪರಿಸ್ಥತಿಯನ್ನೇ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನಾವು ಎದುರಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾವನೆಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ. ನಾವು ಕಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಶಾಂತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರೆ, ಅವು ನಮಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ನಾವು ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸವಾಲುಗಳೆಂದು ಅಥವಾ ಅವಕಾಶಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ನಾವು ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಏಳುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದರೆ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಬೇಕು.&lt;ref&gt;[https://www.amazon.com/gp/product/product-description/0978906713 ಹೌ ಟು ಸಾಲ್ವ್ ಅವರ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಪ್ರಾಬ್ಲೆಮ್ಸ್], ಥಾರ್ಪ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್ (2005, US ಆವೃತ್ತಿ, 2007) ISBN 978-0-9789067-1-9&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
[[ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ|ಬುದ್ಧ]]ನು ಕೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ:
&lt;blockquote&gt;
ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ದುಷ್ಟನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅನುಕೂಲ ಪಡೆದರೂ ಆತನು ಅದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಮಾತು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ವಿಪರೀತ ಕೋಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅವನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕೋಪದಿಂದ ಹುಚ್ಚನಾಗಿ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಸಂಬಂಧಿಗಳು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಆತನನ್ನು ದೂರವಿಡುತ್ತಾರೆ. ಕೋಪವು ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೋಪವು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೆರಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆತನ ಅಪಾಯವು ಆತನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆತನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅವನ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಯೋಜನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಧಮ್ಮವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವನು ತೀವ್ರ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ. ಆತನು ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಉತ್ತಮವಾದುದೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಸಂತೋಷ ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನಂತರ ಆತನ ಕೋಪವು ತಗ್ಗಿದಾಗ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂದಂತೆ ನರಳುತ್ತಾನೆ. ಕೆಂಡ ಮುಚ್ಚಿದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಆತನು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ, ಅಳಿಸಿಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ಅವನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ನಾಚಿಕೆಯನ್ನು, ದುಷ್ಪರಿಣಾಮದ ಭಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಗೌರವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋಪದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;Kodhana Sutta&quot;&gt;[http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/an/an07/an07.060.than.html &quot;ಕೋಧನ ಸುಟ್ಟ: ಆನ್ ಆಂಗ್ರಿ ಪರ್ಸನ್&quot;(AN 7.60) - ಪಾಲಿಯಿಂದ ಥಾನಿಸ್ಸಾರೊ ಭಿಖು ಅನುವಾದಿಸಿರುವುದು.][http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/an/an07/an07.060.than.html ಆಕ್ಸೆಸ್ ಟು ಇನ್‌ಸೈಟ್], ಜೂನ್ 8, 2010&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;

=== ಇಸ್ಲಾಂ ===
[[ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ|ಇಸ್ಲಾಂ]] ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥ ಖುರಾನ್ ಪ್ರವಾದಿಗಳು, ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಮ್ಮದ್‌ರ ಶತ್ರುಗಳ ಕೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯೂಸ (ಮೋಸಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಅವನ ಜನರು ಚಿನ್ನದ ಕರುವನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಕೋಪಗೊಂಡನು; ಯೂನಸ್ (ಜೊನಾಹ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡು ಪಶ್ಚಾತಾಪ ಪಟ್ಟಿದುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡನು; [[ಮೊಹಮ್ಮದ್|ಮಹಮ್ಮದ್]]‌ರ ಶತ್ರುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ನಂತರ ದೇವರು ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಯಿರುವವರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೋಪವನ್ನು ಹೊಡೆದೋಡಿಸಿದುದು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಕರುಣಾಮಯಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದುದು ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಖುರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ: ಪ್ರಾಫೆಟ್ ಮ್ಯೂಸಾಸ್ ಆಂಗರ್: ಖುರಾನ್ 7:150, 154; 20:86; ಪ್ರಾಫೆಟ್ ಯುನಸ್ ಆಂಗರ್: ಖುರಾನ್ 21:87-8; ಮತ್ತು ಬಿಲೀವರ್ಸ್ ಆಂಗರ್: ಖುರಾನ್ 9:15&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AngerQ&quot;/&gt;. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೋಪದ ತಡೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಾರ್ಹ ಗುಣಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ [[ಮೊಹಮ್ಮದ್|ಮಹಮ್ಮದ್]] ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ; - &quot;ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿಯು ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ಹೊಡೆಯುವವರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದೆ, ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿರುವವರಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;AngerQ&quot;&gt;ಬಶೀರ್, ಶಾಜಾದ್. ''ಆಂಗರ್'', ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ದಿ ಖುರಾನ್, ಬ್ರಿಲ್, 2007.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ - ಖುರಾನ್ 3:134; 42:37; ಸಹಿಹ್ ಅಲ್-ಬುಖಾರಿ, ಸಂಪುಟ 8, ಪುಸ್ತಕ 73, ಸಂ. 135.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಬು-ನೈಮರ್, ''ನಾನ್-ವೈಲೆನ್ಸ್, ಪೀಸ್‌ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್, ಕಾನ್ಫ್ಲಿಕ್ಟ್ ರೆಸೊಲ್ಯೂಷನ್ ಆಂಡ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಂ:ಎ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ ಫಾರ್ ನಾನ್‌ವೈಯಲೆನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಪೀಸ್‌ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಂ'', ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಲಾ ಆಂಡ್ ರಿಲೀಜನ್, ಸಂಪುಟ 15, ಸಂ. 1/2. (2000 - 2001), pp. 217-265.&lt;/ref&gt;

=== ಯೆಹೂದ್ಯ ಧರ್ಮ ===

[[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ|ಯೆಹೂದ್ಯ ಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ, ಕೋಪವು ಒಂದು ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿದೆ. ಬುಕ್ ಆಫ್ ಜನೆಸಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾಕಬ್ ಅವನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಸೈಮನ್ ಮತ್ತು ಲೆವಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಕೋಪವನ್ನು ಹೀಗೆಂದು ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾನೆ: &quot;ಅವರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಅದು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಿಟ್ಟಿಗೆ ಅದು ಕ್ರೂರವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ದೇವರು ಶಾಪಹಾಕಲಿ.&quot;&lt;ref name=&quot;Jewish&quot;&gt;ಕಾಫ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಕೊಹ್ಲರ್, [http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=1523&amp;amp;letter=A ಆಂಗರ್], ಜ್ಯೂಯಿಶ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ&lt;/ref&gt;

ಎಥಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಫಾದರ್ಸ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೋಪವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮತ್ತು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ:

&quot;ಬೆನ್ ಜೋಮ ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ:
ಯಾರು ಪ್ರಬಲರು? ಯಾರು ಅವರ ದುಷ್ಟ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೊ ಅವರು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
&quot;ಕೋಪವನ್ನು ಸಾವಕಾಶವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವವನು ಪ್ರಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಅಲ್ಲದೇ ತನ್ನ ಭಾವೋದ್ರೇಕಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವನು ನಗರವೊಂದನ್ನು ಆಳುವವನಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ&quot; (ನಾಣ್ಣುಡಿಗಳು 16:32). &quot; &lt;ref&gt;ಎಥಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಫಾದರ್ಸ್ 4:1&lt;/ref&gt;

ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವವನು ದೇವರ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನ ಹಾಗೆಯೇ ಎಂದು ಮೈಮೊನಿಡ್ಸ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.&lt;ref&gt;ರಾಂಬಮ್, ಹಿಲ್ಚಾಟ್ ಡಿಯೋಟ್ 2&lt;/ref&gt; ರಬ್ಬಿ ಶ್ನಿಯರ್ ಜಲ್ಮಾನ್ ಆಫ್ ಲಿಯಾದಿ, ಕೋಪದ ಮತ್ತು ದೇವರ ವಿಗ್ರಹದ ಪೂಜೆಯ ನಡುವಿನ ಹೋಲಿಕೆಯೆಂದರೆ ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪೂಜನೀಯ ದೇವರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ, ಕೋಪಕ್ಕೆ ಏನೇ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದರೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆತನನ್ನೇ ದೂರುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಕೋಪವನ್ನು ಬರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ G-dಯ(ದೇವರ) ಸಹಾಯಹಸ್ತವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ಸೆಫೆರ್ ಹತಾನ್ಯ&lt;/ref&gt;

ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನೈತಿಕ ಸ್ವಭಾವದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಬೇಕೆಂದು ಕಿಟ್ಜುರ್ ಶುಲ್ಚಾನ್ ಅರುಚ್ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ:

:&quot;ಕೋಪವು ಒಂದು ದುಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊರೆಯಬೇಕು. ಕೋಪಗೊಳ್ಳಲು ಉತ್ತಮ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಕೋಪಗೊಳ್ಳದಂತೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಪಳಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.&quot; &lt;ref&gt;ಕಿಟ್ಜರ್ ಶುಲ್ಚನ್ ಅರುಚ್ 29:4&lt;/ref&gt;

=== ದೇವರ ===
[[ಚಿತ್ರ:MARTIN John Great Day of His Wrath.jpg|thumb|ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಡೈ ಆಫ್ ಹಿಸ್ ವ್ರಾಥ್ - ಜಾನ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ (1789-1854).]]
ಹೆಚ್ಚಿನ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ, ಕೋಪವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೇವರ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವರು ಕೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಮಾನವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಪುರಾತನ ಜನರು ನಂಬಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;DictionaryofR&quot;/&gt; ಯೆಹೂದ್ಯರ ಬೈಬಲ್ ದೇವರ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದು ದೇವರ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;DictionaryofR&quot;&gt;ಶೈಲರ್ ಮ್ಯಾಥೀವ್ಸ್, ಗೆರಾಲ್ಡ್ ಬರ್ನೆ ಸ್ಮಿಥ್, ಎ ಡಿಕ್ಶನರಿ ಆಫ್ ರಿಲೀಜನ್ ಆಂಡ್ ಎಥಿಕ್ಸ್, ಕೆಸಿಂಗರ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್, ಪುಟ 17&lt;/ref&gt; ಯೆಹೂದ್ಯರ ಬೈಬಲ್ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ:
&lt;blockquote&gt;ದೇವರು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಮೂರ್ತೀಕರಣವಲ್ಲ ಅಥವಾ ಆತನನ್ನು ಮಾನವರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆತನ ನಿರ್ಮಲ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣವು ನೈತಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ತಪ್ಪು ಮತ್ತು ಅನೈತಿಕತೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಸಿಟ್ಟಾಗುತ್ತದೆ: &quot;ಓ ದೇವರೇ, ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ದುಷ್ಟಕೃತ್ಯವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಲು ತುಂಬಾ ನಿರ್ಮಲವಾಗಿವೆ ಹಾಗೂ ಅವು ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.&quot;&lt;ref name=&quot;Jewish&quot;/&gt;&lt;/blockquote&gt; ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರೂ ದೇವರ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ಮತ್ತು ದುಷ್ಕೃತ್ಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಅವನ ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹೊಂದುವ ಕೋಪವು ದೇವರ ಪ್ರೀತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಜೀಸಸ್‌ನನ್ನು ಅಲಕ್ಷಿಸುವವರಿಗೆ ದೇವರು ಸಿಟ್ಟು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆಂದೂ ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;DictionaryofR&quot;/&gt;

ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ದೇವರ ಕರುಣೆಯು ಅವನ ಸಿಟ್ಟನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ಗಾರ್ಡೆಟ್, L. ''ಅಲ್ಲಾಹ್'', ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಇಸ್ಲಾಂ, ಬ್ರಿಲ್, 2007.&lt;/ref&gt; ದೇವರು ಸಿಟ್ಟಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗುವವರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: ದೇವರನ್ನು ಅಲಕ್ಷಿಸುವವರು; ಅವನ ಗುರುತನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವವರು; ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಪುನರುತ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ವಿಚಾರಣೆಯ ದಿನದ ನೈಜತೆಯನ್ನು ನಂಬಲು ಅನುಮಾನಿಸುವವರು; ಮಹಮ್ಮದ್‌ರನ್ನು ಮಾಟಗಾರ, ಹುಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕವಿಯೆಂದು ಹೇಳುವವರು; ಕೇಡನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವರು, ಸೊಕ್ಕಿನಿಂದ ವರ್ತಿಸುವವರು, ಬಡವರ (ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅನಾಥರ) ಬಗ್ಗೆ ಅನಾದರಣ ತೋರಿಸುವವರು; ವಿಲಾಸಿ ಅಥವಾ ಹೇರಳ ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವವವರು; ಧರ್ಮಶ್ರದ್ಧಾಳಿಗಳಿಗೆ ಕಿರುಕುಳ ಕೊಡುವವರು ಅಥವಾ ಅವರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡದಂತೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವವರು;...&lt;ref&gt;ಪವೆನ್, ವಿಮ್, ''ರಿವಾರ್ಡ್ ಆಂಡ್ ಪನಿಶ್ಮೆಂಟ್'', ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಖುರಾನ್, ಬ್ರಿಲ್, 2007&lt;/ref&gt;

== ಆಕರಗಳು ==
{{Reflist|2}}

== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ - ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಲೇಖನಗಳು ==
{{Commons category}}
{{Wikiquote}}
{{Wiktionary}}
* [http://www.questia.com/googleScholar.qst?docId=5001520967 ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಇಮೋಷನ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ವರ್ಕ್‌ಪ್ಲೇಸ್]
* [http://www.apa.org/topics/controlanger.html ಕಂಟ್ರೋಲಿಂಗ್ ಆಂಗರ್ - ಬಿಫೋರ್ ಇಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ಸ್ ಯು]
* [http://home.medewerker.uva.nl/g.a.vankleef/bestanden/Van%20Kleef%20et%20al.%20(2004a%20JPSP).pdf ದಿ ಇಂಟರ್‌ಪರ್ಸನಲ್ ಇಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಆಂಗರ್ ಆಂಡ್ ಹ್ಯಾಪಿನೆಸ್ ಇನ್ ನೆಗೋಟಿಯೇಶನ್ಸ್]
* [http://scholar.google.com/scholar?hl=en&amp;amp;lr=&amp;amp;q=Get+mad+and+get+more+than+even%3A+The+benefits+of+anger+expressions&amp;amp;btnG=Search ಗೆಟ್ ಮ್ಯಾಡ್ ಆಂಡ್ ಗೆಟ್ ಮೋರ್ ದ್ಯಾನ್ ಈವನ್: ವೆನ್ ಆಂಡ್ ವೈ ಆಂಗರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಶನ್ ಈಸ್ ಎಫೆಕ್ಟಿವ್ ಇನ್ ನೆಗೋಟಿಯೇಶನ್ಸ್]
* [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?cmd=Retrieve&amp;amp;db=PubMed&amp;amp;list_uids=11195894&amp;amp;dopt=Citation ಆಂಗರ್ ಆಂಡ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್ ವರ್ಸಸ್ ಸ್ಯಾಡ್ನೆಸ್ ಆಂಡ್ ಸಬ್ಜುಗೇಶನ್: ದಿ ಇಫೆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ನೆಗೇಟಿವ್ ಇಮೋಶನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಶನ್ಸ್ ಆನ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಕನ್ಫೆರಲ್]
{{Emotion-footer}}
{{Psychological manipulation}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:Articles with inconsistent citation formats]]
[[ವರ್ಗ:ಭಾವನೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕ್ರೋಧ]]
[[ವರ್ಗ:ಹಿಂಸೆ]]
[[ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]]</text>
      <sha1>1r48lndgh5pbhyddk23m352ux2cvdfx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371355</id>
      <parentid>1371354</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T14:55:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-20392-45</username>
        <id>98908</id>
      </contributor>
      <comment>Ch</comment>
      <origin>1371355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="138851" sha1="3l1ol74cc7svv7q9hq5nuus5yxb26fp" xml:space="preserve">:'''ಪರಿಚಯ''' 
:'''ಕೋಪ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಪನ''' 

[[ಚಿತ್ರ:The Rage of Achilles by Giovanni Battista Tiepolo.jpeg|thumb|ದಿ ಆಂಗರ್ ಆಪ್ ಅಚಿಲೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿಯೊವಾನಿ ಬಟ್ಟಿಸ್ಟ ಟೈಪೋಲೊ ಗ್ರೀಕ್ ಮುಖಂಡನು ಆಗಮೆಮ್ನನ್‌ನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ.]]

'''ಕೋಪ''' ವು ಒಂದು ಭಾವಪ್ರಧಾನ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಕೋಪದ ದೈಹಿಕ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೃದಯ ಬಡಿತ, ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಹಾಗೂ ಅಡ್ರೀನಲೈನ್‌‌ ಮತ್ತು ನಾರ್ಅಡ್ರೀನಲೈನ್‌‌ ಮಟ್ಟವು ಏರುತ್ತದೆ. ಕೋಪವು ಗ್ರಹಿಸಿದ ಹಾನಿಯ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಕಾದಾಡುವ ಅಥವಾ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವ ಮಿದುಳಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮತ್ತೊಂದು ಹೊರಗಿನ ಬಲದ ಬೆದರಿಕೆಯ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಕೋಪವು ವರ್ತನೆಯ, ಅರಿವಿನ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಬಲ ಭಾವನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದವು ಮೂಲತಃ ಹಳೆಯ ನಾರ್ಸ್ ಭಾಷೆಯ ''ಆಂಗರ್'' ‌ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಕೋಪವು ಅನೇಕ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಕೋಪದ ಬಾಹ್ಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮುಖಭಾವಗಳು, ಆಂಗಿಕ ವರ್ತನೆಗಳು, ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಮಾನವರಲ್ಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಶಬ್ಧ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಆಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ, ಹಲ್ಲು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಬಿರುನೋಟ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಕೋಪವು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲರಿಗೆ ಅವರ ಬೆದರಿಸುವ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಒಂದು ವರ್ತನೆಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಕೋಪಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೊಬ್ಬರು ಕೋಪವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸದೆ ವಿರಳವಾಗಿ ದೈಹಿಕ ವಾಕ್ಕಲಹ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. &quot;ತಮಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದುದರ&quot; ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೋಪವು ಪ್ರಚೋದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಂದು ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೋಪವು ಸ್ವ-ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಪ್ಪು ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.

ಆಧುನಿಕ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೋಪವು ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರು ಅನುಭವಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಪಕ್ವ ಭಾವನೆಯಾಗಿದೆ; ಅದಲ್ಲದೇ ಅದರ ಉಳಿಕೆಗಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಂಶವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೋಪವು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಚಲನಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಕೋಪವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸದ್ವರ್ತನೆಯ ಮೇಲೆ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಅನೇಕ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರು ಅನೈಚ್ಛಿಕ ಮತ್ತು ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಕೋಪದ ಮನಸ್ಸು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಪದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಾಗ್ವಾದವಿದೆ. ಕೋಪದಿಂದ ವರ್ತಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಬಹುಹಿಂದಿನ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಅನೇಕ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪುರಾತನ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೋಪವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದರಿಂದ ಹಾನಿಕರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಪದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಕುಶಲಬಳಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಚಾತುರ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.

ಸೆವೆನ್ ಡೆಡ್ಲಿ ಸಿನ್ಸ್ (ಏಳು ಮಾರಕ ಪಾಪ)ನಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು '''ವ್ರಾತ್(ಕಡುಕ್ರೋಧ)''' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

== ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ==
[[ಚಿತ್ರ:Anger Symbol.jpg|thumb|alt=Visualizing Anger - Petar Pavlov|&quot;ಕೋಪ&quot; ಪದದ ರೂಪಕಾಲಂಕಾರದ ದೃಶ್ಯೀಕರಣ.]]

ಕೋಪ ಬೆದರಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸಲು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಉದ್ಭವವಾಗುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮೂರು ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಮೊದಲ ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪವನ್ನು &quot;ಆತುರದ ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣದ ಕೋಪ&quot;ವೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಿಷಪ್ ಜೋಸೆಫ್ ಬಟ್ಲರ್ ಸೂಚಿಸಿದನು. ಇದು ಸ್ವ-ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಂತಃಪ್ರೇರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಾನವರಲ್ಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ; ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಅಥವಾ ಸೆರೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದಾಗ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪವನ್ನು &quot;ವಿವೇಚಿತ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ&quot; ಕೋಪವೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ''ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ'' ಹಾನಿಗೆ ಅಥವಾ ಅನುಚಿತ ವರ್ತನೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪಗಳು ''ಕ್ರಮರಹಿತ'' ವಾದವು. ಮೂರನೇ ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪವು ''ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದುದಾಗಿದೆ'' ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಹುಟ್ಟುಗುಣ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಯ ಬದಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ತನೆಯ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಮುಂಗೋಪ, ಮುನಿಸು ಮತ್ತು ಒರಟುತನ.

ಕೋಪವು ಮಾನಸಿಕ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಚಲನಗೊಳಿಸಬಹುದು, ತಪ್ಪು ವರ್ತನೆಗಳ ಸರಿಪಡಿಸುವ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು,ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬಹುದು, ಋಣಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಯ ಸಂವಹನ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೇ ಸಿಡುಕಿನ ನಿವಾರಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಸಹನೆಯನ್ನೂ ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಕೋಪದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ-ಮಾರ್ಗ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ ಅದು ಹಾನಿಕರವಾಗಬಹುದು. ಕೋಪವು ಅದರ ಪ್ರಬಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವರ್ತನೆಯ ಮೇಲೆ ಅರಿವಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಆತನ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠತೆ, ಪರಾನುಭೂತಿ ಶಕ್ತಿ, ವಿವೇಕ ಅಥವಾ ಆಲೋಚನಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅದಲ್ಲದೇ ಇತರರಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಕೋಪ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರೂ ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. (ಶಾಬ್ದಿಕ ಅಥವಾ ದೈಹಿಕ, ನೇರ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷ). ಕೋಪವು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಅಥವಾ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಇದು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಗೆ ಅವಶ್ಯಕ ಅಥವಾ ಸಾಕಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲ.

=== ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ===
{{Multiple issues|section=November 2009|OR=November 2009|rewrite=November 2009}}

ಕೋಪ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧ ಪದಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭಾವನೆಗಳ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ವಿರುದ್ಧ ಕೊನೆಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಸೌಮ್ಯವಾದ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಸಿಟ್ಟು ಒಂದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ರೋಷ ಅಥವಾ ವಿಪರೀತ ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತೊಂದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ. ಎರಡನ್ನೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಂತಹ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಘಂಟಿನ ಅರ್ಥನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ಯೂ ಪಾರ್ಕರ್ ಹಾಲ್ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದಳು; ಆಕೆ ಕೋಪವನ್ನು ಧನಾತ್ಮಕ, ನಿರ್ಮಲ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆ ಎಂದು ಹಾಗೂ ಅದು ಇತರರಿಗೆ ಗೌರವ ತೋರಿಸುತ್ತದೆಂದು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ತಮ್ಮತನವನ್ನು ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋಪವು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು 18 ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು 3 ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮಗುವು ತನ್ನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವವರಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಲು ಮತ್ತು ಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ತೋರಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಕೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಕೋಪವು ಆಲೋಚನೆಯು ಬೆಳೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರಿವಿನ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಕೋಪ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕವಾದುದು ಕೋಪವಲ್ಲ ಅದು ಕ್ರೋಧ ಎಂದು ಪಾರ್ಕರ್ ಹಾಲ್ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಂದು ಭಿನ್ನವಾದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ; ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಶಾಬ್ದಿಕ-ಪೂರ್ವ, ಅರಿವಿನ-ಪೂರ್ವ, ಮಾನಸಿಕ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನವೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಶಿಶುವು ಅದರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲವಾದಾಗ ಆಘಾತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಆರಂಭಿಕ ಎಳೆತನದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕ್ರೋಧವನ್ನು, ಭೀತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಮತ್ತು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಶಿಶು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ (ಅರಚಲು)ಆದೇಶಿಸಲು ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಶು ತನ್ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಹಿಸಲಾಗದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಲ್ಲದೇ ಅದನ್ನು ಅನುಗೊಳಿಸಲು, ಅದರ ಬೇಡಿಕೆಗಳೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾಂತ್ವನಗೊಳಿಸಲು ಅದಕ್ಕೆ ಬೇರೆಯವರ ಕಾಳಜಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆದರೆ ಶಿಶು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದರ ಸ್ವಂತ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಕ್ರೋಧದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು, &quot;ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಸಮರ್ಥತತೆ&quot; ಎಂಬುದಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಭಾವನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು (ಸ್ಕೋರ್, 1994) ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳೆಯದಿರುವುದು (ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ) ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಘಾತದಿಂದಾಗಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು. ಕ್ರೋಧವೆಂದರೆ &quot;ಒಮ್ಮೆಲೆ ಹೊರಬರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ವಿವಿಧ ಭಾವನೆಗಳ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊರೆ&quot;ಯೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಹಾರ್ವೆ, 2004) ಅಥವಾ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಜೀವನದ ಘಟನೆಯೊಂದು, ಅದು ಎಷ್ಟು ಕ್ಷುಲ್ಲಕವೆಂಬುದನ್ನು ಲಕ್ಷಿಸದೆ, ಜೀವಿಯು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಷ್ಟು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೇರಿದಾಗ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಹಸಿ, ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋರಿಸದ ಭಾವನೆಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸುವುದು ಅಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಶಾಬ್ದಿಕ-ಪೂರ್ವ, ಅರಿವಿನ-ಪೂರ್ವ ಸಂಗತಿಯಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದರೆ (ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಬಳಲುವವರು ಅದನ್ನು ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ &quot;ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೆಂದು&quot; ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ), ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಭಿನ್ನವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಅರಿವಿನ ಕೌಶಲಗಳು ಅಥವಾ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳು (ಪ್ರಸ್ತುತ UKಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು) ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಪಾರ್ಕರ್ ಹಾಲ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಘಾತಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ರೋಗಿಗಳ ಅಂತರಾತ್ಮದ (ಆಂತರಿಕ)ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು (ರೋಗರ್ಸ್, 1951) ಬೆಳೆಸಲು ಅಥವಾ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಪರಾನುಭೂತಿ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೊಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನವು ನೈತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ UKಯಲ್ಲಿರುವ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧದ ಪ್ರಮುಖ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಇವು ಕೋಪವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಆಕೆ ವಾದಿಸುತ್ತಾಳೆ.

=== ಲಕ್ಷಣಗಳು ===
ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರಗಳಿರುತ್ತವೆ: '''ಅವ್ಯಕ್ತ ಕೋಪ''' ಮತ್ತು '''ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಕೋಪ'''.
ಈ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪಗಳು ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ:

==== ಅವ್ಯಕ್ತ ಕೋಪ ====
ಅವ್ಯಕ್ತ ಕೋಪವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಗೊಳ್ಳಬಹುದು:
* '''ಗೌಪ್ಯ ನಡವಳಿಕೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಒಬ್ಬರ ಬೆನ್ನಹಿಂದೆ ಮುನಿಸು ತೋರುವುದು, ಉದಾಸೀನ ತೋರುವುದು ಅಥವಾ ಗೊಣಗುಟ್ಟವುದು, ದೃಷ್ಟಿ ಬೆರೆಸಿ ನೋಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು, ಗದರಿಸಿ ಅವಮಾನ ಮಾಡುವುದು, ಅಪಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದು, ದೂರುವುದು, ಅನಾಮಧೇಯ ಪತ್ರ ಬರೆಯುವುದು, ಕದಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಮೋಸಮಾಡುವುದು.
* '''ಮಾನಸಿಕ ದುರುಪಯೋಗ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಒಬ್ಬರನ್ನು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು. ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು, ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿ ಅದರಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದು, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆದರಿಕೆ, ಮೊಸಳೆ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುವುದು, ಅಸ್ವಸ್ಥರಂತೆ ನಟಿಸುವುದು, ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು, ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹಣ ಅಥವಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ನೀಡದಿರುವುದು.
* '''ಸ್ವ-ನಿಂದನೆ ಮಾಡುವುದು''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕ್ಷಮಾಪಣೆ ಕೇಳುವುದು, ಅತಿಯಾದ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಗುವುದು, ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುವುದು.
* '''ಸ್ವ-ತ್ಯಾಗ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಮಿತಿಮೀರಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು, ದೀರ್ಘ ಕಾಲದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವವರ ಹಾಗೆ ನಟಿಸಿ ನೆರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಕೃತಜ್ಞತಾ ಭಾವವನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
* '''ವ್ಯರ್ಥತೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅಥವಾ ಬೇರೆಯವರು ವಿಫಲಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು, ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹವಲ್ಲದವರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವುದು, ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದು, ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಧಿಸುವುದು, ಲೈಂಗಿಕ [[ನಪುಂಸಕತೆ]], ಗಂಭೀರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುವುದು.
* '''ಉದ್ವೇಗರಹಿತ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ನಿರಾಸಕ್ತಿ ತೋರುವುದು ಅಥವಾ ಕಪಟದ ನಗು ಬೀರುವುದು, ಉದಾಸೀನರಂತೆ ಕಾಣುವುದು, ಬೇರೆಯವರು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಡ್ಡಗೋಡೆ ಮೇಲೆ ದೀಪ ಇಡುವುದು, ಅವಾಚ್ಯ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ನಿಂದಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ತಣ್ಣೀರೆರಚುವುದು, ಮಿತಿಮೀರಿ ತಿನ್ನುವುದು, ವಿಪರೀತ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದಿರುವುದು, ತಾತ್ಸಾರ ತೋರುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಸಮ್ಮತಿ ತೋರುವ ಲೈಂಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು, ಯಂತ್ರಗಳು, ವಿಷಯಗಳು ಅಥವಾ ಬೌದ್ಧಿಕ ಕಸುಬುಗಳಿಗೆ ವಿಪರೀತ ಸಮಯ ವಿನಿಯೋಗಿಸುವುದು, ನಿಷ್ಫಲಗೊಳಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು; ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತೋರದಿರುವುದು.
* '''ಗೀಳಿನಂಥ ವರ್ತನೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಸ್ವಚ್ಛ ಮತ್ತು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿರುವುದು ಅವಶ್ಯಕವೆಂಬಂತಿರುವುದು, ತಪ್ಪದೆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು, ಮಿತಿಮೀರಿ ಪಥ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ವಿಪರೀತಿ ತಿನ್ನುವುದು, ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶಿಸುವುದು.
* '''ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಬೆನ್ನುತೋರಿಸುವುದು, ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹಿಂದಕ್ಕೆ ವಾದಿಸದಿರುವುದು, ಹೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

==== ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಕೋಪ ====
ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಕೋಪದ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ:
* '''ಬೆದರಿಕೆಗಳು''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಬೇರೆಯವರಿಗೆ, ಅವರ ಸ್ವತ್ತಿಗೆ ಅಥವಾ ಅವರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ತಾವು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಬೆದರಿಕೆ ನೀಡುವುದು, ಒಬ್ಬರ ಕಡೆಗೆ ಬೆರಳು ತೋರಿಸಿ ಗದರಿಸುವುದು, ಮುಷ್ಟಿ ತಿರುಗಿಸುವುದು, ರೋಷಾವೇಶದ ವರ್ತನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದು, ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಹಿಂಬಾಲಿಸುವುದು, ಮಿತಿಮೀರಿ ಕಾರಿನ ಹಾರ್ನ್ ಬಾರಿಸುವುದು, ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ದಡಾರನೆ ಮುಚ್ಚುವುದು.
* '''ನೋವುಂಟುಮಾಡುವಿಕೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ದೈಹಿಕ ಹಿಂಸೆ, ಪದಗಳಿಂದ ನಿಂದಿಸುವುದು, ಪೂರ್ವಗ್ರಹ ಪೀಡಿತ ಅಥವಾ ಅಶ್ಲೀಲ ತಮಾಷೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದು, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮುರಿಯುವುದು, ನೀತಿಗೆಟ್ಟ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಕ್ಷಪಾತ ತೋರುವುದು, ದೂಷಿಸುವುದು, ಅಧಿಕಾರಯುಕ್ತವಲ್ಲದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಿಸುವುದು, ಬೇರೆಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಕುಹುಕವಾಡುವುದು.
* '''ವಿಧ್ವಂಸಕತೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವುದು, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹಿಂಸೆ ನೀಡುವುದು, ಇಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವುದು, ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವುದು, ಕೆಟ್ಟಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಬೈಯುವುದು.
* '''ಪೀಡಿಸುವುದು''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ನೇರವಾಗಿ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುವುದು, ಕಿರುಕುಳ ಕೊಡುವುದು, ತಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ನೂಕುವುದು, ಹಿಂಸಿಸಲು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಕಿರುಚುವುದು, ಒಬ್ಬರನ್ನು ಮಾರ್ಗದಿಂದ ದೂರಕ್ಕೆ ಸರಿಸಲು ಕಾರಿನ ಬಲವನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬಲಹೀನತೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುವುದು.
* '''ನ್ಯಾಯವಲ್ಲದ ನಿಂದನೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ತಮ್ಮ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ಆರೋಪಿಸುವುದು, ತಮ್ಮದೇ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ನಿಂದಿಸುವುದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ತಪ್ಪುಹೊರಿಸುವುದು.
* '''ಉನ್ಮಾದಗ್ರಸ್ತ ವರ್ತನೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು, ವಿಪರೀತ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದು, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಇತರರೂ ಸಹ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು, ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವುದು, ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ಖರ್ಚುಮಾಡುವುದು.
* '''ಡಾಂಭಿಕತೆ(ಆಡಂಬರ)''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಆಡಂಬರ ತೋರುವುದು, ಸಂಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು, ನಿಯೋಜಿಸದಿರುವುದು, ನೋವು ಅನುಭವಿಸಿದವರಂತಿರುವುದು, ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಯಸುವುದು, ಲಕ್ಷಿಸದೆ ಇರುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬಗ್ಗೆ ತಲೆಹರಟೆ ಮಾಡುವುದು, ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಚುಂಬನದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸಭೆಗಳನ್ನು ಕರೆಯುವುದು.
* '''ಸ್ವಾರ್ಥತೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಬೇರೆಯವರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಲಕ್ಷಿಸುವುದು, ಸಹಾಯ ಕೋರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದಿರುವುದು, ಕ್ಯೂ ಹಾರುವುದು.(ಸರದಿಯ ಶಿಸ್ತು ಮೀರು)
* '''ಸೇಡು''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ವಿಪರೀತ ಪ್ರತೀಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು, ಕ್ಷಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಮರೆಯಲು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು, ಹಿಂದಿನ ಮನನೋಯಿಸುವ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಪುನಃಜ್ಞಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
* '''ಮುಂದಾಗುವುದನ್ನು ಊಹಿಸಲಾಗದಿರುವಿಕೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಸಣ್ಣ ಆಶಾಭಂಗಕ್ಕೆ ವಿಪರೀತ ಕ್ರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು, ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವುದು, ನ್ಯಾಯವಲ್ಲದ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದು, ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವದು, ತರ್ಕಬದ್ಧವಲ್ಲದ ವಾದಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೋಪವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂಬ ಅರ್ಥವಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.

=== ಕಾರಣಗಳು ===
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಕೋಪವು, ಆತನಿಗೆ ಅಥವಾ ಆತ ಕಾಳಜಿ ತೋರುವವರಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಹಾನಿಯಾದಾಗ, ಕೋಪಬರಿಸುವ ಘಟನೆಯ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕಾರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಖಾತ್ರಿಯಾಗಿರುವಾಗ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಜವಾಬ್ದಾರರೆಂದು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವಾಗ ಹಾಗೂ ಸಂದರ್ಭದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದಿತ್ತೆಂದು ಅಥವಾ ನಿಭಾಯಿಸಬಹುದಿತ್ತೆಂದು ಭಾವಿಸಿದಾಗ ಬರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಾರು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಬೇರೆಯವರು ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಆತನು ಕೋಪಪಡುತ್ತಾನೆ (ಉದಾ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಚಾಲಕನು ಹಿಂಬದಿಯಿಂದ ಬಂದು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವುದು), ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದ್ದರೆ ಆತನು ದುಃಖಿಸುತ್ತಾನೆ. (ಉದಾ. ಬಿರುಗಾಳಿ ಮಳೆ) ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಆತನೇ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದರೆ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಕೋಚಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಅದು &quot;ಅವರಿಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದುದರ&quot; ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪ್ರಚೋದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾದ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ವಿವರಣೆಗಳು ಕೋಪವು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಹೊರಗಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಕೋಪಗೊಂಡವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರ ಕೋಪದ ಕಾರಣವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ನಡವಳಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ವಿವರಣೆಯು, ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ಭಾವನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸ್ವ-ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವವರ ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಕೋಪವು ಹುಟ್ಟಲು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿರಬಹುದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪರೋಕ್ಷ ಘಟನೆಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಜನರು ಅವರ ಕೋಪಕ್ಕೆ ವಿರಳವಾಗಿ ''ಒಂದಕ್ಕಿಂತ'' ಹೆಚ್ಚು ಕಾರಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೊವ್ಯಾಕೊ ಪ್ರಕಾರ, &quot;ಕೋಪದ ಅನುಭವಗಳು ಪರಿಸರದ-ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೊಳಗೆ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಅಡಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಕೋಪವನ್ನು ಭರಿಸದಿದ್ದರೂ, ಅವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅವು ಸಾವಕಾಶವಾಗಿ ಕೋಪದ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗುತ್ತವೆ.&quot; ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕ ಪ್ರಕಾರ, ಆಂತರಿಕ ಕಲಂಕವು ನೋವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಕೋಪ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

=== ಅರಿವಿನ ಪ್ರಭಾವಗಳು ===

ಕೋಪವು ಹೆಚ್ಚು ಆಶಾವಾದದಿಂದ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಪಾಯಗಳು ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ, ಸಾಹಸಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಸುಲಭವಾಗಿ ಯಶಸ್ಸಾಗಬಹುದೆಂಬಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ದುರದೃಷ್ಟ ಘಟನೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತವೆ. ಕೋಪಗೊಂಡವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಆಶಾವಾದಿ ಗಂಡಾಂತರದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು, ಭಯಗ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವರು ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಸಂಭವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ದುಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಕಲ್ಪನೆಯು ಸಿಂಹಾವಲೋಕನರೂಪದ ಆಲೋಚನೆಯಲ್ಲೂ ರುಜುವಾತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ: 2005ರ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಭಯಗ್ರಸ್ತ ಮತ್ತು ತಟಸ್ಥ ಜನರು ಯೋಚಿಸಿದುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕೋಪಗೊಂಡ ಜನರು 9/11ರ ನಂತರದ ವರ್ಷದ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಅಪಾಯಗಳು ಸಿಂಹಾವಲೋಕನ ಮಾಡಿದಾಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಿದ್ದೆವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಅಂತರ-ಸಮೂಹ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ, ಕೋಪವು ಹೊರಗಿನವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಋಣಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕಲ್ಪಿತ ಭಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೋಪವು ಹೊರಗಿನವರನ್ನು ಕಡಿಮೆ ನಂಬುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.

ಗುಂಪೊಂದು ವಿರೋಧಿ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಾಗ, ಅದು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಬಲ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗೂ ಆ ಗುಂಪು ದುರ್ಬಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಕಡಿಮೆ ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ.

ದುಃಖ ಮತ್ತು ಭಯದಂತಹ ಋಣಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಕೋಪಗೊಂಡವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೋಲಿಕೆಯ ಒಲವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ - ಅಂದರೆ ಒಬ್ಬನ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಆತನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆತನ ಗುಣಲಕ್ಷಣದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನಿಂದಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ. ಅವರು ರೂಢಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ವಿವರಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಗಮನವನ್ನು ಮತ್ತು ತೋರಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಕೋಪವು ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಚಿಂತೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಭಯದಂತಹ ಇತರ &quot;ಋಣಾತ್ಮಕ&quot; ಭಾವನೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಆತನಿಗೆ ಸಿಟ್ಟನ್ನು ಬರಿಸಬಹುದಾದ ಇತರ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಆತನು ದುಃಖ ಬರಿಸುವ ಘಟನೆಗಳಿಗಿಂತ (ಉದಾ. ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತ ದೂರವಾಗುವುದು) ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ (ಉದಾ. ದೋಷಯುಕ್ತ ಕಾರನ್ನು ಮಾರುವುದು) ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.

ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅವನ ದುಃಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆರೋಪವು ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅದರಿಂದ ಆತನು ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಆರೋಪವನ್ನು ಹೊರಿಸುವಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಂತಹುದೇ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅದು ಕೋಪಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ತೆರಿಗೆ ಏರಿಕೆಯ ಅವಶ್ಯಕವೆಂದು ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಮನಗಾಣಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಾಗ, ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕೋಪಿಷ್ಟನಾಗಿದ್ದರೆ ದುಃಖ ತರುವ ವಾದಕ್ಕಿಂತ (&quot;ಅನರ್ಹ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಕಾಳಜಿಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿರುತ್ತವೆ&quot;ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ) ಕೋಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುವ ವಾದವನ್ನು (&quot;ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪರಾಧಿಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ&quot;) ಬಳಸುವುದು ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಇತರ ಋಣಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಕೋಪವು ಕೇವಲ ಕೋಪವನ್ನು-ಬರಿಸುವ ಘಟನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಗಮನವನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ.

=== ನಿರ್ವಹಣಾ ಚಾತುರ್ಯವಾಗಿ ===
ಇತರ ಭಾವನೆಗಳಂತೆ ಕೋಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ಕಲ್ಪಿತವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತವಾಗಿರಬಹುದು. ಹಾಚ್ಸ್‌ಚೈಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸುಟ್ಟನ್‌ರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಕೋಪದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯು ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಮತ್ತು ರೂಪಿಸಲು ಮಾಡುವ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕುಶಲಬಳಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಚಾತುರ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಕೋಪವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವದ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ನಿರ್ವಹಣಾ ಚಾತುರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಗುರಿ ಸಾಧಿಸುವ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಅದರ ಬಳಕೆಯು (ಅಂದರೆ ಜಗಳಗಂಟಿ ವರ್ತನೆಗಳು) ಯಶಸ್ವಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಚಾತುರ್ಯವೆಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಕೋಪದ ಬಗೆಗಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಲರಿಸ್ಸಾ ಟೈಡೆನ್ಸ್, ಭಾವನೆಗಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವವರ ಅರಿವಿನ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಪ್ರಬಲ ಸ್ಥಾನದ ಮೇಲೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಕೋಪದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವದ ಅರಿವಿನ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಆಕೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ. ಕೀಟಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಹಿಂದಿನ ಸಂಶೋಧಕರು 1985ರಲ್ಲಿ, ಕೋಪಿಷ್ಟ ಮುಖಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನು ಪ್ರಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಮತ್ತು ದುಃಖಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದವರು ಕೋಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಟೈಡೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿದರು. ಕೋಪದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ಸ್ಥಾನದ ಗುಣಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಟೈಡೆನ್ಸ್ ಆಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಳು. ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಕೋಪವು ಇತರರ ವರ್ತನೆಗಳ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತವಾಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ವಿಷಯ. ಕೋಪಗೊಂಡ ಅಥವಾ ದುಃಖಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದವರು ದುಃಖಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬದಲಿಗೆ ಕೋಪಗೊಂಡವನಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು ತೋರಿದರು ಎಂದು ಆಕೆಯ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಕೋಪವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಬಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುವುದು.

ಸಮಾಲೋಚನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಪಡಿಸುವುದು ಕೋಪವನ್ನು-ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವವನ ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕೋಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವವರನ್ನು ಹಠಮಾರಿ, ಪ್ರಬಲ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆಂದು ಟೈಡೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಮೃದು ಮತ್ತು ನಮ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಜನರು ಪ್ರಬಲ ಮತ್ತು ಹಠಮಾರಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾದವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸಿನಾಸ್ಯುರ್ ಮತ್ತು ಟೈಡೆನ್ಸ್, ಜನರು ಕೋಪಗೊಳ್ಳದರಿಗಿಂತ ಕೋಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.

ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾನ್ ಕ್ಲೀಫ್ ಮತ್ತು ಇತರರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ ಭಾವನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ಬೇರೆಯವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆಯೇ, ಏಕೆಂದರೆ ಜನರು ಇತರರ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ತರ್ಕಿಸಲು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಂಶವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಧಾನದಲ್ಲಿ ಸರಿಹೊಂದಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ವ್ಯಾನ್ ಕ್ಲೀಫ್ ಮತ್ತು ಇತರರು, ಜನರು ಕೋಪಿತ ವಿರೋಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತಾರೆಯೇ ಅಥವಾ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವ ವಿರೋಧಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಲು ಬಯಸಿದರು. ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಜನರು ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವ ವಿರೋಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕೋಪಿತ ವಿರೋಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಾಗುತ್ತಾರೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟವು. ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು, ಜನರು ವಿರೋಧಿಗಳ ಮಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವರ ಭಾವನೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಪ್ರಬಲಗೊಳಿಸಿದವು.

=== ನಿಭಾಯಿಸುವ ನಿರ್ವಹಣಾ ಚಾತುರ್ಯ ===
{{See also|Anger management}}
ಲೆಲ್ಯಾಂಡ್ R. ಬಿಯಾಮಂಟ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಗಾದೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕೋಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪ್ರಕಟ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ವಿರುದ್ಧವಾದ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುವುದು ಅಥವಾ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು. ಇತರ ಆಯ್ಕೆಗಳೆಂದರೆ - ಪ್ರಾಬಲ್ಯತೆಯ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುವುದು; ಗೋಪ್ಯವಾಗಿ ಮುನಿಸುತೋರುವುದು; ಅಥವಾ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲು ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು.

R. ನೊವ್ಯಾಕೊ ಪ್ರಕಾರ, ಕೋಪವು ಕೆರಳಿಸುವಿಕೆಯ ಒಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. R. ನೊವ್ಯಾಕೊ ಮೂರು ರೀತಿಯ ಕೋಪಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾನೆ: ಅರಿವಿನ (ಮೌಲ್ಯ ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು), ಶಾರೀರಿಕ-ಭಾವಾತ್ಮಕ (ಉದ್ವೇಗ ಮತ್ತು ತಳಮಳ) ಹಾಗೂ ನಡವಳಿಕೆ (ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುವುದು ಮತ್ತು ವಿರೋಧ) ಈ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಭಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹಂತಗಳಿವೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೋಪವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅದರಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಬೇಕೆಂದು ನೊವ್ಯಾಕೊ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲು ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪರಿಶೋಧಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಆತನು ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೋಪದ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಕಲ್ಪನೆ-ಆಧಾರದ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.

ಕೋಪದ ಆಧುನಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಕಾರಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪುನಃರೂಪಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ REBT (ರೇಷನಲ್ ಇಮೋಟಿವ್ ಬಿಹೇವಿಯರ್ ಥೆರಪಿ)ಯಂತಹ ಆಧುನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಂತೆ CBT (ಅಥವಾ ಕಾಗ್ನಿಟಿವ್ ಬೆಹೇವಿಯರಲ್ ಥೆರಪೀಸ್)ಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ವಿಪರೀತ ಕೋಪದಿಂದ ನರಳುವವನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯತೆ ನಿರ್ಣಯಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಯು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವೃತ್ತಿಪರರಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕೋಪವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೆಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ &quot;ಒತ್ತಡ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು(ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್)&quot; ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡವರಿಗೆ &quot;ಅವರ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಮಾಧಾನಗೊಳ್ಳುವ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವರ ಗಮನ, ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು ಅನೇಕ ಅರಿವಿನ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೆರಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೋಪವನ್ನು ಗಮನಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.&quot;

==== ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು ====
ಕೋಪದ ತಡೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯು ಹಾನಿಕರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದೆಂದು ಆಧುನಿಕ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಡೆಹಿಡಿದ ಕೋಪವು ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಂತಹ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗಬಹುದು. 1992ರ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ದಂಗೆಗಳು ತಡೆಹಿಡಿದ ಕೋಪದ ತಕ್ಷಣದ ಸ್ಫೋಟಕ ರೀತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಜಾನ್ W. ಫಿಯೆರೊ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕೋಪವು ನಂತರ ಆ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡದವರ ವಿರುದ್ಧ ಹಿಂಸೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಯಿತು. ಕೋಪವು ಅದರ ನೈಜ ಕಾರಣದಿಂದ ಬೇರೆಯವರನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಬಲಿಪಶು ಮಾಡುವತ್ತ ವಾಲಿದುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ನಾಜಿಗಳು [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾನಿಗೆ ಯೆಹೂದಿಗಳನ್ನು ದೂರಿದುದು.

ತಡೆದಿಟ್ಟ ಕೋಪದ &quot;ಹಿಡಿತ ಸಡಿಲಿಸುವಿಕೆಯು&quot; ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯ &quot;ರೇಚನ ಅಧ್ಯಯನ&quot;ವನ್ನು ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.

=== ಉಭಯ ಮಿತಿ ಮಾದರಿ ===
ಕೋಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೂ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಉತ್ಪಾದಕತೆಯು ಕುಂಠಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಕೆಲಸದ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಸಂಬಂಧಗಳು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತವೆ, ಪರಸ್ಪರ ಸಾಮರಸ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಇತ್ಯಾದಿ (ಉದಾ. ಟೈಡೆನ್ಸ್, 2000). ಗೆಡ್ಡೆಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಸ್ಟರ್‌ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಪದ ಉಭಯ ಮಿತಿಗಳ ಮಾದರಿಯು (2007) ಕೋಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗೆಗಿನ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನೆಗಳು ಭಾವನೆಯ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ, ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಮೀರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಈ ಮಾದರಿಯು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಸದಸ್ಯನು ಕೋಪ-ಬರಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಹೇಳಬಹುದಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿದುದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದಾಗ ಮೊದಲ &quot;ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಿತಿ&quot;ಯನ್ನು ಮೀರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಸದಸ್ಯರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಕೋಪವನ್ನು ವೀಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಂಪೆನಿಯ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಅಸಮಂಜಸವಾದುದೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದಾಗ ಎರಡನೇ &quot;ಅನುಚಿತ ಮಿತಿ&quot;ಯನ್ನು ಮೀರಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿನ ಕೋಪದ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯು ಎರಡು ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಮೊದಲನೆಯದೆಂದರೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯರು ಅವರ ಕೋಪವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ ತಡೆಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು - ಅಂದರೆ &quot;ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಿತಿ&quot;ಯನ್ನು ಮೀರಿಸಲು ವಿಫಲರಾಗುವುದು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೋಪ-ಬರಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಅಥವಾ ಪರಿಹರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನವಿಲ್ಲದಂತೆ ಇದ್ದು, ಅದು ಮುಂದುವರಿಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯರು ಎರಡೂ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿದರೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ - ಇದನ್ನು &quot;ಜೋಡಿ ಮೀರಿಸುವಿಕೆ&quot; ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಕ್ರವೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಕೋಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ - ಆರಂಭಿಕ ಕೋಪ-ಬರಿಸುವ ಘಟನೆಯಿಂದ ಗಮನವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುವಾಗ ಆತನ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಹೇರುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದರ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯು, ಒಬ್ಬನ ಕೋಪ ಸ್ವಭಾವ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅನುಚಿತ ಮಿತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಕಾಶದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಾಗ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಕೋಪವನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉಳಿದ ಸದಸ್ಯರು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಎಲ್ಲರಿಗೆ ಸಮ್ಮತವಾಗುವಂತೆ ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮಿತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಕಾಶವು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯೊಳಗೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳಬಹುದು: ಕೋಪದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದಾಗ ಮಿತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಕಾಶವು ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದಾಗ ಆ ಅವಕಾಶವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

== ನರಶಾಸ್ತ್ರ ==
ಕೋಪದ ನ್ಯೂರೊಇಮೇಜಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮಿದುಳಿನ ಹೆಚ್ಚು ದೃಢವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುವ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಸಾರ್ಶ್ವದ ಆರ್ಬಿಟೊಫ್ರಂಟಲ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್ ಆಫ್ ಆಂಗರ್. ''ಚ್ಯಾಪ್ಟರ್ 4: ಕಂಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿಂಗ್ ಎ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ ಆಫ್ ಆಂಗರ್''. ಮೈಕೆಲ್ ಪಾಟೆಗಲ್ ಮತ್ತು ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಸ್ಟೆಮ್ಲರ್. 2010&lt;/ref&gt; ಈ ಭಾಗವು ಪ್ರಚೋದನೆ ಮತ್ತು ಧನಾತ್ಮಕ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್ ಆಫ್ ಆಂಗರ್. ''ಚ್ಯಾಪ್ಟರ್ 17''. ಮೈಕೆಲ್ ಪಾಟೆಗಲ್ ಮತ್ತು ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಸ್ಟೆಮ್ಲರ್. 2010&lt;/ref&gt;

== ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ==
[[ಚಿತ್ರ:Anger during a protest by David Shankbone.jpg|thumb|ಇಬ್ಬರು ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವುದು.ಇಬ್ಬರು ಪ್ರತಿಭಟನಕಾರರು ಕೋಪಗೊಂಡು, ಆಕ್ರಮಣಶೀಲರಾಗಿರುವುದು ಅವರ ಆಂಗಿಕ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಮುಖಭಾವಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.ಕೋಪದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಆಡಿಯೊ ಕೇಳಿ.]] [[ಚಿತ್ರ:Ds300004.ogg|thumb|right|ಕೋಪವನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದರ '''ಆಡಿಯೊ ಫೈಲ್'''.]]

ಕೋಪದ ಬಾಹ್ಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮುಖಭಾವ, ಆಂಗಿಕ ವರ್ತನೆ, ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;OxfDic&quot;&gt;ಮೈಕೆಲ್ ಕೆಂಟ್, ''ಆಂಗರ್'', ದಿ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಶನರಿ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಮೆಡಿಸಿನ್, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ISBN 0-19-262845-3&lt;/ref&gt; ಮುಖಭಾವಗಳು ಮತ್ತು ಆಂಗಿಕ ವರ್ತನೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತವೆ:&lt;ref name=&quot;EncPsy&quot;&gt;ರೇಮಂಡ್ W. ನೊವ್ಯಾಕೊ, ''ಆಂಗರ್'', ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಸೈಕಾಲಜಿ, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2000&lt;/ref&gt;
ಮುಖದ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದ ಸ್ನಾಯು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಕೋಪದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಖವು ಕೆಂಪೇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಹುಬ್ಬಿನ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಒಳಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಸರಿಯುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕೋಪವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದವರ ಮೇಲೆ ಬಿರುನೋಟ ಬೀರುತ್ತಾರೆ. ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿಕೊಂಡು, ದವಡೆಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಕಚ್ಚಿಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬರುವ ಮುಖಭಾವವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಆಗತಾನೆ ನಡೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಭುಜಗಳನ್ನು ಎತ್ತುವುದು, ಸ್ಕ್ವೇರ್ಡ್-ಆಫ್ ಭಂಗಿ, ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದ ಸ್ನಾಯುವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು, ಮೊದಲಾದವು ದಾಳಿ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವುದರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ಕ್ರಿಯೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ನಾಯುವಿನ ಒತ್ತಡ ಏರಿಕೆಯು ಬಲ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವ ಪ್ರಚೋದನೆಯು ಈ ಬಲದ ವೈಯಕ್ತಿಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಜತೆಗೂಡುತ್ತದೆ.

ಕೋಪದ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳೆಂದರೆ ಹೃದಯ ಬಡಿತವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದವನನ್ನು ಸರಿಸಲು ತಯಾರಾಗುವುದು. ಅದಲ್ಲದೇ ಕೈಗಳಿಗೆ ರಕ್ತದ ಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆತನಿಗೆ ಹೊಡೆಯಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು. ಆಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆವರುತ್ತವೆ. (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೋಪವು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದಾಗ).&lt;ref&gt;ಪಾಲ್ ಎಕ್‌ಮ್ಯಾನ್, ''ಇಮೋಷನ್ಸ್ ರಿವೀಲ್ಡ್: ರೆಕೊಗ್ನೈಜಿಂಗ್ ಫೇಸಸ್ ಆಂಡ್ ಫೀಲಿಂಗ್ಸ್ ಟು ಇಂಪ್ರೂವ್ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್'', ಹಾಲ್ಟ್ ಪೇಪರ್‌ಬ್ಯಾಕ್ಸ್, ISBN 0-8050-7516-X, 2004, ಪುಟ 63&lt;/ref&gt; ಕೋಪದ ಮಾನಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪಕವೆಂದರೆ ಒಂದು ಧಾರಕದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಸಿ ದ್ರಾವಕ.&lt;ref name=&quot;EncPsy&quot;/&gt; ನೊವ್ಯಾಕೊ ಪ್ರಕಾರ, &quot;ಸ್ವನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಚೋದನೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಅಡ್ರಿನೊಮೆಡುಲ್ಲರಿ ಮತ್ತು ಅಡ್ರನೊಕಾರ್ಟಿಕಲ್ ಹಾರ್ಮೋನ್‌ನ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಡ್ರೀನಲ್ ಮೆಡುಲದಿಂದ ಕ್ಯಾಟೆಕೊಲಮೈನ್‌ಗಳು, ಎಪಿನ್‌ಫ್ರೈನ್ ಮತ್ತು ನಾರ್‌ಎಪಿನ್‌ಫ್ರೈನ್‌ನ ಹಾಗೂ ಅಡ್ರೀನಲ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಗ್ಲೂಕೊಕಾರ್ಟಿಕಾಯ್ಡ್‌ಗಳ ಸ್ರವಿಸುವಿಕೆಯು ಅನುವೇದನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಹವು ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ (ಉದಾ. ಪಿತ್ತಕೋಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲಿ ಗೈಕೋಜನ್‌ ಆಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಗ್ಲುಕೋಸ್‌ನ ಬಿಡುಗಡೆ). ಕೋಪದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಟೆಕೊಲಮೈನ್‌‌ನ ಸಕ್ರಿಯತೆಯು ಎಪಿನ್‌ಫ್ರೈನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲ ನಾರ್‌ಎಪಿನ್‌ಫ್ರೈನ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ (ಭಯದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ). ಅಡ್ರಿನೊಮೆಡುಲ್ಲರಿ‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಹೊಂದಿರುವ ಅಡ್ರಿನೊಕಾರ್ಟಿಕಲ್ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ಯುಟರಿ ಗ್ರಂಥಿಯ ಸ್ರವಿಸುವಿಕೆಗಳು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಟೆಸ್ಟೊಸ್ಟಿರಾನ್ ಮಟ್ಟದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಪಿಟ್ಯುಟರಿ-ಅಡ್ರಿನೊಕಾರ್ಟಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಪಿಟ್ಯುಟರಿ-ಗೊನಾಡಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕೋಪದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಚುರುಕು ಅಥವಾ ಪ್ರಬಲತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;EncPsy&quot;/&gt;

ನರವಿಜ್ಞಾನವು ಭಾವನೆಗಳು ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ರಚನೆಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಂಕೇತದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಶೀಘ್ರ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ರಿಯೆಯು, ಆ ಸಂಕೇತವು ಸಂವೇದನೆಯ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ನರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಲಿಂಬಿಕ್ ಮುಮ್ಮುದೆಳಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ (ಗಂಟಲೊಳಗಿನ ಗ್ರಂಥಿ)ಅಮಿಗ್ಡಲದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಹೋಗುವಾಗ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರಚೋದಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಆಲೋಚನೆಗಳು ಅಥವಾ ನೆನಪುಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭಾವನೆಯು ಅದರ ಸಂಕೇತ (ಮುಮ್ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ)ಥಾಲಮಸ್‌ನಿಂದ (ಮಿದುಳಿನ ಸೆರಿಬ್ರೆಲ್ ಭಾಗ)ನಿಯೊಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸಾಗುವಾಗ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Britannica11&quot;&gt;&quot;ಇಮೋಷನ್.&quot; ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ. 2007. ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ಆನ್‌ಲೈನ್, ಪುಟ 11&lt;/ref&gt; ಕೆಲವು [[ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ]]ಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಕೋಪದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆನುವಂಶಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಅಂಶಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೀನ್‌ಗಳ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ನಿಜವಾದ ಮಾಪನಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ.&lt;ref&gt;ಕ್ಸಿಯೊಲಿಂಗ್ ವಾಂಗ್, ರಣಕ್ ಟ್ರಿವೇಡಿ, ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಡೈಬರ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರೋಲ್ಡ್ ಸ್ನೈಡರ್, ''ಜನೆಟಿಕ್ ಆಂಡ್ ಎನ್ವೈರ್ಮೆಂಟಲ್ ಇನ್‌ಫ್ಲುಯೆನ್ಸನ್ ಆನ್ ಆಂಗರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಶನ್: ದಿ ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಕಾರ್ಡಿಯೊವಾಸ್ಕುಲಾರ್ ಟ್ವಿನ್ ಸ್ಟಡಿ'', ಸೈಕೊಸೊಮಾಟಿಕ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ 67:16–23 (2005)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.thetech.org/genetics/ask.php?id=81 ಬ್ಯಾರಿ ಸ್ಟಾರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120319224429/http://www.thetech.org/genetics/ask.php?id=81 |date=2012-03-19 }}, ದಿ ಟೆಕ್ ಮ್ಯಾಸಿಯಂ ಆಫ್ ಇನೋವೇಶನ್&lt;/ref&gt;

== ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ==
[[ಚಿತ್ರ:FLAXMAN John The Fury Of Athamas.jpg|thumb|left|ದಿ ಫರಿ ಆಫ್ ಆಥಮಾಸ್ - ಜಾನ್ ಫ್ಲ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ (1755-1826).]]
=== ಪುರಾತನ ಯುಗ ===
ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೀತದಾಳುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಕೋಪವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಅವರ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಮತ್ತು ಸೆನೆಕ ಕೋಪವನ್ನು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಹುಚ್ಚು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಕೋಪದ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ, ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಭಾವನೆಗಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂದು ಕೋಪದ ಮಹತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಮ್ಮತವಿರಲಿಲ್ಲ. ಸೆನೆಕನಿಗೆ ಕೋಪವು &quot;ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಸಹ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ&quot;ವಾದದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಶಿಸ್ತುಬದ್ದ ರೋಮನ್ ಸೈನ್ಯವು ರೋಷಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಜರ್ಮನರನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಎಂದಿಗೂ ಸಮರ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸೆನೆಕ ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಆತನು ಹೀಗೆಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ - &quot;ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕೋಪಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಒಂದು ತಪ್ಪು&quot;.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;

[[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]] ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;&lt;ref&gt;ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಪ್ರಕಾರ: &quot;ಸರಿಯಾದ ವಿಷಯದ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸಮಯದ ಅಂತರವು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಶ್ಲಾಘನೀಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.&quot; cf. ಪಾಲ್ M. ಹಘೆಸ್, ''ಆಂಗರ್'', ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಎಥಿಕ್ಸ್, ಸಂಪುಟ I, ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ರಟ್ಲೆಡ್ಜ್ ಪ್ರೆಸ್&lt;/ref&gt; ಕೋಪದ ವಿರೋಧವು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಭಾವಶೂನ್ಯತೆ ಎಂದು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಜನರ ಮನೋಧರ್ಮಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರು ಹೊಂದಿರುವ ವಿವಿಧ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಅಥವಾ ಮನೋಭಾವಗಳ ಮಿಶ್ರಣವು ಕಾರಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. &quot;ಕೆಂಪು ಕೂದಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮುಖದವರು ವಿಪರೀತ ಉದ್ರಿಕ್ತ ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕ ಮನೋಭಾವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅವರು ಉದ್ರಿಕ್ತ-ಮನೋಧರ್ಮವುಳ್ಳವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ&quot; ಎಂದು ಸೆನೆಕ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಪುರಾತನ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಕೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ವಿರಳವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಸೈಮನ್ ಕೆಂಪ್ ಮತ್ತು K. T. ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ರ ಪ್ರಕಾರ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅವರ ಕೆಲಸಗಳು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಸೆನೆಕ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವರು, ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಭಾವ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;

==== ನಿಯಂತ್ರಣ ವಿಧಾನಗಳು ====
ಸೆನೆಕನು ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ: 1. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ತಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕೋಪ ಬರದ ಹಾಗೆ ಹೇಗೆ ಮಾಡುವುದು, 2. ಕೋಪವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಹೇಗೆ, 3. ಇತರರ ಕೋಪದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುವುದು.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಮೊದಲ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೋಪ ಬರದ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಕೋಪದ ಹಲವಾರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಸೆನೆಕ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಕೋಪವನ್ನು-ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವವರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವುದನ್ನು ದೂರಮಾಡಬೇಕು. ಅನಾವಶ್ಯಕ ಹಸಿವು ಅಥವಾ ಬಾಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ತೊರೆಯಬೇಕು; ಅದಲ್ಲದೇ ಆಪ್ಯಾಯಮಾನವಾದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಕೋಪ ಬರದ ಹಾಗೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸೆನೆಕ ಹೀಗೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ - &quot;ಮಾತು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ತಕ್ಕಂತೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕೆರಳಿಕೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೂಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತೆವಹಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತೊಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವಾಗ ತೀರ ಕುತೂಹಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಾರದು: ಎಲ್ಲವೂ ಕೇಳಲು ಮತ್ತು ನೋಡಲು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾರಾದರೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ತಾತ್ಸಾರ ಮಾಡುವಂತೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ನೀವು ಅದಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಗ್ಗದವರೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಜ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಕೇಳುವವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕು. ನೀವು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡೂ ಯೋಚಿಸಬೇಕು, ಆತನ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸು ಅಥವಾ ಅನಾರೋಗ್ಯದಂತಹ ಯಾವುದೇ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.&quot;&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಕುತೂಹಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಅಭ್ಯಾಸವೆಂದು ಸೆನೆಕ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;. ಇತರರ ಕೋಪದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಲು, ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೆಂದರೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿರುವುದು ಎಂದು ಸೆನೆಕ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೋಪಗೊಂಡವರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವಾಗ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ವಂಚನೆಯು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆಂದೂ ಆತನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;

ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಸೆನೆಕನ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನೇ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಹೊಸದೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾನೆ: ಒಬ್ಬ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಬೋಧಕರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಭಾವೋದ್ರೇಕಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಉತ್ತಮ ಬೋಧಕರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲೂ ಕೆಲವು ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಕೋಪದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಸ್ವಭಾವದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೆನೆಕ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲೆನ್ (ಅನಂತರದ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು) ಇಬ್ಬರೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಶಿಕ್ಷಣವು ಮಕ್ಕಳ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಬಾರದು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ತೇಜೋವಧೆ ಮಾಡಬಾರದು ಅಥವಾ ಕ್ರೂರವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂದು ಸೆನೆಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅವರಿಗೆ ಅತಿಯಾದ ಪ್ರೀತಿ ತೋರಿಸಿ ಹಾಳುಮಾಡಬಾರದು. ಮಕ್ಕಳು ಆಡುವಾಗ ಇತರ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಹೊಡೆಯದ ಹಾಗೆ ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೋಪದಿಂದ ವರ್ತಿಸದ ಹಾಗೆ ತಿಳಿಹೇಳಬೇಕು ಎಂದು ಸೆನೆಕ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮಕ್ಕಳ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಕೋಪದಿಂದಿದ್ದಾಗ ಈಡೇರಿಸಬಾರದೆಂದೂ ಆತನು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;

=== ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗ ===
[[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದರು, ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಆ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಇಬ್ನ್ ಸಿನ (ಅವಿಸೆನ್ನಾ), ರೋಗರ್ ಬ್ಯಾಕನ್ ಮತ್ತು ಥೋಮಸ್ ಅಕ್ವಿನಾಸ್ ಮೊದಲಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪುರಾತನ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಮತ್ತು ಇಬ್ನ್ ಸಿನ (ಅವಿಸೆನ್ನಾ)ರೊಂದಿಗೆ ಅಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅಲ್-ಘಜಲಿ (ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ &quot;ಅಲ್ಗಜೆಲ್&quot; ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ), ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕೋಪವನ್ನು ಅವುಗಳ ಕಾಲ್ಬ್ (&quot;ಹೃದಯ&quot;)ನಲ್ಲಿನ ಮೂರು &quot;ಶಕ್ತಿ&quot;ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಉಳಿದೆರಡು ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಉದ್ರೇಕ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಇಚ್ಛೆಯು &quot;ಕೋಪ ಮತ್ತು ಹಸಿವನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ.&quot; ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾನವರ ಇಚ್ಛೆಯು &quot;ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ,&quot; ಎಂದೂ ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal |first=Amber |last=Haque |year=2004 |title=Psychology from Islamic Perspective: Contributions of Early Muslim Scholars and Challenges to Contemporary Muslim Psychologists |journal=Journal of Religion and Health |volume=43 |issue=4 |pages=357–377 [367] |doi=10.1007/s10943-004-4302-z }}&lt;/ref&gt; ಮಧ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವವರು ವಿಪರೀತ ಹಳದಿ ಪಿತ್ತರಸ ಸೃವಿಸುವ ಶರೀರದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದಂತೆ ಉಂಟಾಗುವ ಮುಂಗೋಪ ಕಾಲರ್ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. (ಆದ್ದರಿಂದ &quot;ಕಾಲರಿಕ್&quot; ಎಂಬ ಪದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು).&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಈ ನಂಬಿಕೆಯು &quot;ಕೆಂಪು ಕೂದಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮುಖದವರು ವಿಪರೀತ ಉದ್ರಿಕ್ತ ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕ ಮನೋಭಾವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅವರು ಉದ್ರಿಕ್ತ-ಮನೋಧರ್ಮವುಳ್ಳವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ&quot; ಎಂಬ ಸೆನೆಕನ ನಂಬಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

==== ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳು ====
ಮೈಮೊನಿಡ್ಸ್ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಭಾವೋದ್ರೇಕವನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅನಾರೋಗ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದನು. ಗ್ಯಾಲೆನ್‌ನಂತೆ ಮೈಮೊನಿಡ್ಸ್, ಈ ಅನಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಒಬ್ಬ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯನ್ನು ಅರಸುವುದು ದೈಹಿಕ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವೈದ್ಯನೊಬ್ಬನನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ರೋಗರ್ ಬ್ಯಾಕನ್ ಸೆನೆಕನ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಬರಹಗಾರರು ಕೋಪದ ಕೆಡುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ರೋಷತಪ್ತ ಗುಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನ್ ಮಿರ್ಕ್ &quot;ಜನರ ಮುಂದೆ ದೇವದೂತರು ಹೇಗೆ ಅದೃಶ್ಯವಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ನರಕಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಸೈತಾನರು ಹೇಗೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ&quot; ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ''ದಿ ಕ್ಯಾನನ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್'' ‌ ನಲ್ಲಿ ಇಬ್ನ್ ಸಿನ (ಅವಿಸೆನ್ನ) ಮನೋಧರ್ಮದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಕೋಪವು ವಿಷಾದರೋಗದಿಂದ ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗಿನ ಆರ್ದ್ರತೆ(ಜಡತ್ವ)ಯು ಅಂತಹ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal |first=Amber |last=Haque |year=2004 |title=Psychology from Islamic Perspective: Contributions of Early Muslim Scholars and Challenges to Contemporary Muslim Psychologists |journal=Journal of Religion and Health |volume=43 |issue=4 |pages=357–377 [366] |doi=10.1007/s10943-004-4302-z }}&lt;/ref&gt;

ಅಹ್ಮದ್ ಇಬ್ನ್ ಸಾಹಲ್ ಅಲ್-ಬಾಲ್ಖಿ ಕೋಪವನ್ನು (ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯೊಂದಿಗೆ) ಒಂದು ರೀತಿಯ ನರವ್ಯಾಧಿಯೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal |first=Amber |last=Haque |year=2004 |title=Psychology from Islamic Perspective: Contributions of Early Muslim Scholars and Challenges to Contemporary Muslim Psychologists |journal=Journal of Religion and Health |volume=43 |issue=4 |pages=357–377 [362] |doi=10.1007/s10943-004-4302-z }}&lt;/ref&gt; ಅದೇ ರೀತಿ ಅಲ್-ಘಜಲಿ (ಅಲ್ಗಜೆಲ್)), ಕೋಪವು ಕ್ರೋಧ, ರೋಷ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷ ಮೊದಲಾದ ರೂಪಗಳನ್ನು ತಾಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ &quot;ಆತ್ಮ ಶಕ್ತಿಯು ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಅದು ಸಮತೋಲನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal |first=Amber |last=Haque |year=2004 |title=Psychology from Islamic Perspective: Contributions of Early Muslim Scholars and Challenges to Contemporary Muslim Psychologists |journal=Journal of Religion and Health |volume=43 |issue=4 |pages=357–377 [366–8] |doi=10.1007/s10943-004-4302-z }}&lt;/ref&gt;

=== ಆಧುನಿಕ ಕಾಲ ===
ಕೋಪದ ಬಗೆಗಿನ ಆಧುನಿಕ ಜ್ಞಾನವು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಇಮ್ಯಾನ್ಯುವೆಲ್ ಕ್ಯಾಂಟ್ ಪ್ರತೀಕಾರದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುತ್ತಾನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಒಬ್ಬನ ಗೌರವದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೂ ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರದಿರುವುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ &quot;ಮಾನವೀಯತೆ&quot;ಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಡೇವಿಡ್ ಹ್ಯೂಮ್ &quot;ಕೋಪ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷವು ನಮ್ಮ ಭಾವ ಮತ್ತು ಮನೋಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗವಾಗಿರುವ ಭಾವನೆಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಕೊರತೆಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದುರ್ಬಲತೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಅಶಕ್ತತೆಯಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ&quot; ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref name=&quot;EoE&quot;&gt;ಪಾಲ್ M. ಹಘೆಸ್, ''ಆಂಗರ್'', ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಎಥಿಕ್ಸ್, ಸಂಪುಟ I, ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ರಟ್ಲೆಡ್ಜ್ ಪ್ರೆಸ್&lt;/ref&gt; ಕೋಪದ ಆಧುನಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ಜ್ಞಾನದ ನಡುವಿನ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕೆಂಪ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: ಒಂದು, ಆರಂಭಿಕ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೋಪವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದರ ಹಾನಿಕರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚಿಸಿಲ್ಲ; ಮತ್ತೊಂದು, ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೋಪದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಲಿಂಗ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಆರಂಭಿಕ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;

ಅಮೆರಿಕನ್ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಎಲ್ಲಿಸ್ ಕೋಪ, ಕ್ರೋಧ, ಮತ್ತು ರೋಷವು ಭಾಗಶಃ ಮಾನವನು [[wikt:transgression|ಉಲ್ಲಂಘನೆ]]ಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;ಎಲಿಸ್, ಆಲ್ಬರ್ಟ್ (2001). ಓವರ್‌ಕಮಿಂಗ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವ್ ಬಿಲೀಫ್ಸ್, ಫೀಲಿಂಗ್ ಆಂಡ್ ಬಿಹೇವಿಯರ್ಸ್: ನ್ಯೂ ಡೈರೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಫಾರ್ ರೇಶನಲ್ ಇಮೋಟಿವ್ ಬಿಹೇವಿಯರ್ ಥೆರಪಿ. ಪ್ರೊಮೋಥಿಯಸ್ ಬುಕ್ಸ್.&lt;/ref&gt;. ಎಲ್ಲಿಸ್ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಭಾವನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜನರು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿಮಯಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳು ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾದಾಗ ಇತರರ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಮತ್ತು ತೆಗಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.

== ಧಾರ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ==
=== ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಪಂಥ ===
[[ಚಿತ್ರ:Boschsevendeadlysins.jpg|thumb|250px|ದಿ ಸೆವೆನ್ ಡೆಡ್ಲಿ ಸಿನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಫೋರ್ ಲಾಸ್ಟ್ ಥಿಂಗ್ಸ್ - ಹೈರೊನಿಮಸ್ ಬಾಸ್ಚ್ (1485). &quot;ಕೋಪ&quot;ವನ್ನು ಹಲವಾರು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಚಿತ್ರದ ಕೆಳಗೆ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಲಿಪಿ ಕೇವ್ ಕೇವ್ ಡ್ಯೂಸ್ ವಿಡೆಟ್ ಇದೆ (&quot;ಬಿವೇರ್, ಬಿವೇರ್, ಗಾಡ್ ಈಸ್ ವಾಚಿಂಗ್&quot;).]]

ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಪಂಥದಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ಏಳು ಮಾರಕ ಪಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮವು ಕೋಪವನ್ನು ಏಳು ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಅಥವಾ ಮಾರಕ ಪಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಆ ಕಾಲದ ಕೆಲವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬರಹಗಾರರು ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕೋಪವು ಕೆಲವು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Ethics&quot;&gt;ಜಾನ್ W. ಫಿಯೆರೊ, ''ಆಂಗರ್'', ಎಥಿಕ್ಸ್, ಪರಿಷ್ಕೃತ ಆವೃತ್ತಿ, ಸಂಪುಟ 1&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;&gt;ಸೈಮನ್ ಕೆಂಪ್, K.T. ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ಮ್ಯಾನ್, ''ಆಂಗ್ ಥೆರಪಿ ಆಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್: ಎ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕಲ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್'', ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಸೈಕಾಲಜಿ, ಸಂಪುಟ. 108, ಸಂ. 3. (ಆಟಮ್ನ್, 1995), ಪುಟ 397-417&lt;/ref&gt; ಸೇಂಟ್ ಬೇಸಿಲ್ ಕೋಪವನ್ನು &quot;ನಿಂದನೀಯ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಹುಚ್ಚು&quot; ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref name=&quot;Ethics&quot;/&gt; ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ (1914) ಜೋಸೆಫ್ ಎಫ್. ಡೆಲನಿಯು ಕೋಪವನ್ನು &quot;ಪ್ರತೀಕಾರದ ಆಸೆ&quot; ಎಂಬುದಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾದ ಪ್ರತೀಕಾರ ಮತ್ತು ಕೆಲಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾವೋದ್ರೇಕವು ಜನಾಂಗೀಯ ಪರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಂಸನೀಯವಾದದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರತೀಕಾರವು ಅದರ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದರೆ ಪಾಪಕೃತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಆಗ ಅದು ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, &quot;ಒಬ್ಬನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಪ್ರತೀಕಾರ ಅಥವಾ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತೀಕಾರ ಅಥವಾ ಕಾನೂನಿನ ಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತೀಕಾರ ಅಥವಾ ಅನುಚಿತ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಪ್ರತೀಕಾರ&quot; ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪಾಪಪೂರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅನುಚಿತ ಭಾವೋದ್ವೇಗದ ಸೇಡು ದೇವರ ಅಥವಾ ಆಪ್ತರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸದಿದ್ದರೆ ಕ್ಷಮಾರ್ಹ ಪಾಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{ws|&quot;[[s:Catholic Encyclopedia (1913)/Anger|Anger]]&quot; in the 1913 ''Catholic Encyclopedia''}}&lt;/ref&gt;

=== ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ===
[[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ, ಕೋಪವನ್ನು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿಸದ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಾಗಿ ದುಃಖದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಸೆಗಳಿಗೆ ತಡೆ ಉಂಟಾಗುವುದರಿಂದ ಕೋಪವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.kamakoti.org/hindudharma/part22/chap11.htm ಆಂಗರ್, (ಹಿಂದುಧರ್ಮ: ಧರ್ಮಾಸ್ ಕಾಮನ್ ಟು ಆಲ್)], ಶ್ರೀ ಕಂಚಿ ಕಾಮಕೋಟಿ ಪೀಠಮ್&lt;/ref&gt; ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಒಬ್ಬನು ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ ದುಃಖ. ಕೋಪವು ಅಪೇಕ್ಷೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಡುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.hinduismtoday.com/archives/2004/7-9/40-49_anger.shtml ಆಂಗರ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್: ಹೌ ಟು ಟೇಮ್ ಅವರ್ ಡೆಡ್‌ಲೀಸ್ಟ್ ಇಮೋಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226091319/http://www.hinduismtoday.com/archives/2004/7-9/40-49_anger.shtml |date=2008-12-26 }} - ಸತ್ಗುರು ಬೋಧಿನಾಥ ವೈಲನ್‌ಸ್ವಾಮಿ&lt;/ref&gt;. [[ಭಗವದ್ಗೀತೆ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೃಷ್ಣ]]ನು ದುರಾಶೆ, ಕೋಪ ಮತ್ತು ಭೋಗಾಪೇಕ್ಷೆ ಮೊದಲಾದವು ನರಕಕ್ಕೆ ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.
&quot;ಅದೇ ರೀತಿ, ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲೂಬಹುದು. ನಮಗೆ ಕೋಪವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ದೇವರನ್ನು ಅಥವಾ ಆತನ ಭಕ್ತರನ್ನು ದೂಷಣೆ ಮಾಡುವವರ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಕೋಪಗೊಂಡರೆ, ನಮ್ಮ ಕೋಪವನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹದ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ನಿತ್ಯಾನಂದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ದೂಷಣೆ ಮಾಡಿ ಹೊಡೆದ ದುಷ್ಟ ಸಹೋದರರಾದ ಜಗೈ ಮತ್ತು ಮಧೈ ವಿರುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭು ಕೋಪಗೊಂಡರು. ಶಿಕ್ಷಾಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: &quot;ಹುಲ್ಲಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿನೀತರಾಗಿರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಮರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಿಷ್ಣುವಾಗಿರಬೇಕು.&quot; ಹಾಗಾದರೆ ದೇವರು ಏಕೆ ಕೋಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನೆಂದು ಕೇಳಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಒಬ್ಬನು ಅವನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಷ್ಟು ನಿಂದನೆಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಭಕ್ತನು ಅತೀವ ದೂಷಣೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಒಬ್ಬ ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತನು ಅಪರಾಧಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿಚೆಂಡಿನಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕ್ರೋಧ, ಕೋಪವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇವನ್ನು ಸೂಕ್ತರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಹನುಮಂತನು ಕೋಪದಿಂದ ಲಂಕೆಗೆ ಬೆಂಕಿಹಚ್ಚಿದನು, ಆದರೆ ಅವನನ್ನು ಭಗವಂತನಾದ ರಾಮಚಂದ್ರನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಕ್ತನೆಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಅವನ ಕೋಪವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದಾನೆಂದು ಅದರರ್ಥ. ಅರ್ಜುನನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನು ಅವನಿಗೆ ಕೋಪ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು: &quot;ನೀನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲೇ ಬೇಕು!&quot; ಕೋಪವಿಲ್ಲದೆ ಕಾದಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೋಪವನ್ನು ದೇವರ ಅಪ್ಪಣೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು.&quot;
&quot;ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಣಯವೆಂದರೆ ದೇವರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗೆ ಮಾಡುವ ಭಕ್ತಿಯ ಸೇವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅನುಪಯುಕ್ತ ಅಸಂಬದ್ಧ ಮಾತನ್ನು ಅಡಗಿಸಬಹುದು. ನಮ್ಮ ಮಾತನಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.
ಕಾದಾಡುವ ಮನಸ್ಸಿನ ತಳಮಳಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಅವಿರೋಧ-ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ವಿರೋಧ-ಯುಕ್ತ-ಕ್ರೋಧ. ಮಾಯವಾದಿಗಳ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಢವಾದ ಪಾಲನೆ, ಕರ್ಮ-ವಾದಿಗಳ ಫಲಪ್ರದ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಐಹಿಕ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಆಧಾರಿತ ನಂಬಿಕೆ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಅವಿರೋಧ-ಪ್ರೀತಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಕರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಐಹಿಕ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿತಿಯ ಆತ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಭೌತವಾದಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದಾಗ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಭಂಗ ಉಂಟಾದಾಗ, ಅವರು ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಮೋಹಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯುಂಟಾದಾಗ ಕೋಪವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.&quot; (ದಿ ನೆಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಇನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ 1)

=== ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ===
[[ಬುದ್ಧ|ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ಹೀಗೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಿಲಾಗಿದೆ: &quot;ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸಹಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಆ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದುವುದು.&quot; ಕೋಪವನ್ನು ಪ್ರಬಲ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ದ್ವೇಷವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಐದು ಅಡ್ಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಗಡೀಪಾರಾದ ಟಿಬೇಟಿನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕ ದಲೈ ಲಾಮ ಮೊದಲಾದ ಬೌದ್ಧ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;urbandharma&quot;&gt;[http://www.urbandharma.org/udnl2/nl030904.html ದಿ ಅರ್ಬನ್ ಧರ್ಮ ನ್ಯೂಸ್‌ಲೆಟರ್], ಮಾರ್ಚ್ 9, 2004&lt;/ref&gt; ಆದರೂ ಕೆಲವು ಭಿನ್ನತೆಗಳಿವೆ; ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಭಾವನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ &quot;ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕೋಪವು ಸ್ವೀಕಾರ್ಹವಾಗಿದೆಯೇ?' ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ, ದಲೈ ಲಾಮ ಹೀಗೆಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ: &lt;blockquote&gt;&quot;ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೋಪವು ವಿನಾಶಕಾರಿ ಭಾವನೆಯಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ಅದು ಉಳಿವಿನ ಅಥವಾ ನೈತಿಕ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಾನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕೋಪವನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಅಥವಾ ರಚನಾತ್ಮಕ ವರ್ತನೆಯಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. [[ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ]]ನು ಸಂಸಾರದ (ಬಂಧನ, ಭ್ರಮೆ) ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಕೆಡುಕಿನ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಲೇಶಗಳಿವೆಯೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ದುರಾಶೆ, ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಭ್ರಾಂತಿ - ಹೀಗೆಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು ಒಲವು, ಕೋಪ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನ. ಅವು ನಮಗೆ ಶಾಂತಿ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಯ ಬದಲಿಗೆ ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ದುಃಖವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅವನ್ನು ಪುನೀತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;urbandharma&quot;/&gt; &lt;/blockquote&gt;
ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಪಂಡಿತ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಗೆಶೆ ಕೆಲ್ಸಂಗ್ ಗ್ಯಾಟ್ಸೊ ಸಹ ಕೋಪವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರುವಲ್ಲಿನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆಜ್ಞಾರ್ಥಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಬುದ್ಧನ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ: &lt;blockquote&gt;
ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕೆಡುಕು ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿಗಳು ಎದುರಾದರೆ, ನಾವು ಆ ಪರಿಸ್ಥತಿಯನ್ನೇ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನಾವು ಎದುರಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾವನೆಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ. ನಾವು ಕಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಶಾಂತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರೆ, ಅವು ನಮಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ನಾವು ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸವಾಲುಗಳೆಂದು ಅಥವಾ ಅವಕಾಶಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ನಾವು ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಏಳುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದರೆ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಬೇಕು.&lt;ref&gt;[https://www.amazon.com/gp/product/product-description/0978906713 ಹೌ ಟು ಸಾಲ್ವ್ ಅವರ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಪ್ರಾಬ್ಲೆಮ್ಸ್], ಥಾರ್ಪ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್ (2005, US ಆವೃತ್ತಿ, 2007) ISBN 978-0-9789067-1-9&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
[[ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ|ಬುದ್ಧ]]ನು ಕೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ:
&lt;blockquote&gt;
ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ದುಷ್ಟನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅನುಕೂಲ ಪಡೆದರೂ ಆತನು ಅದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಮಾತು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ವಿಪರೀತ ಕೋಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅವನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕೋಪದಿಂದ ಹುಚ್ಚನಾಗಿ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಸಂಬಂಧಿಗಳು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಆತನನ್ನು ದೂರವಿಡುತ್ತಾರೆ. ಕೋಪವು ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೋಪವು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೆರಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆತನ ಅಪಾಯವು ಆತನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆತನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅವನ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಯೋಜನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಧಮ್ಮವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವನು ತೀವ್ರ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ. ಆತನು ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಉತ್ತಮವಾದುದೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಸಂತೋಷ ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನಂತರ ಆತನ ಕೋಪವು ತಗ್ಗಿದಾಗ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂದಂತೆ ನರಳುತ್ತಾನೆ. ಕೆಂಡ ಮುಚ್ಚಿದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಆತನು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ, ಅಳಿಸಿಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ಅವನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ನಾಚಿಕೆಯನ್ನು, ದುಷ್ಪರಿಣಾಮದ ಭಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಗೌರವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋಪದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;Kodhana Sutta&quot;&gt;[http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/an/an07/an07.060.than.html &quot;ಕೋಧನ ಸುಟ್ಟ: ಆನ್ ಆಂಗ್ರಿ ಪರ್ಸನ್&quot;(AN 7.60) - ಪಾಲಿಯಿಂದ ಥಾನಿಸ್ಸಾರೊ ಭಿಖು ಅನುವಾದಿಸಿರುವುದು.][http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/an/an07/an07.060.than.html ಆಕ್ಸೆಸ್ ಟು ಇನ್‌ಸೈಟ್], ಜೂನ್ 8, 2010&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;

=== ಇಸ್ಲಾಂ ===
[[ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ|ಇಸ್ಲಾಂ]] ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥ ಖುರಾನ್ ಪ್ರವಾದಿಗಳು, ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಮ್ಮದ್‌ರ ಶತ್ರುಗಳ ಕೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯೂಸ (ಮೋಸಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಅವನ ಜನರು ಚಿನ್ನದ ಕರುವನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಕೋಪಗೊಂಡನು; ಯೂನಸ್ (ಜೊನಾಹ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡು ಪಶ್ಚಾತಾಪ ಪಟ್ಟಿದುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡನು; [[ಮೊಹಮ್ಮದ್|ಮಹಮ್ಮದ್]]‌ರ ಶತ್ರುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ನಂತರ ದೇವರು ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಯಿರುವವರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೋಪವನ್ನು ಹೊಡೆದೋಡಿಸಿದುದು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಕರುಣಾಮಯಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದುದು ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಖುರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ: ಪ್ರಾಫೆಟ್ ಮ್ಯೂಸಾಸ್ ಆಂಗರ್: ಖುರಾನ್ 7:150, 154; 20:86; ಪ್ರಾಫೆಟ್ ಯುನಸ್ ಆಂಗರ್: ಖುರಾನ್ 21:87-8; ಮತ್ತು ಬಿಲೀವರ್ಸ್ ಆಂಗರ್: ಖುರಾನ್ 9:15&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AngerQ&quot;/&gt;. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೋಪದ ತಡೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಾರ್ಹ ಗುಣಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ [[ಮೊಹಮ್ಮದ್|ಮಹಮ್ಮದ್]] ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ; - &quot;ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿಯು ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ಹೊಡೆಯುವವರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದೆ, ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿರುವವರಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;AngerQ&quot;&gt;ಬಶೀರ್, ಶಾಜಾದ್. ''ಆಂಗರ್'', ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ದಿ ಖುರಾನ್, ಬ್ರಿಲ್, 2007.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ - ಖುರಾನ್ 3:134; 42:37; ಸಹಿಹ್ ಅಲ್-ಬುಖಾರಿ, ಸಂಪುಟ 8, ಪುಸ್ತಕ 73, ಸಂ. 135.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಬು-ನೈಮರ್, ''ನಾನ್-ವೈಲೆನ್ಸ್, ಪೀಸ್‌ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್, ಕಾನ್ಫ್ಲಿಕ್ಟ್ ರೆಸೊಲ್ಯೂಷನ್ ಆಂಡ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಂ:ಎ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ ಫಾರ್ ನಾನ್‌ವೈಯಲೆನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಪೀಸ್‌ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಂ'', ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಲಾ ಆಂಡ್ ರಿಲೀಜನ್, ಸಂಪುಟ 15, ಸಂ. 1/2. (2000 - 2001), pp. 217-265.&lt;/ref&gt;

=== ಯೆಹೂದ್ಯ ಧರ್ಮ ===

[[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ|ಯೆಹೂದ್ಯ ಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ, ಕೋಪವು ಒಂದು ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿದೆ. ಬುಕ್ ಆಫ್ ಜನೆಸಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾಕಬ್ ಅವನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಸೈಮನ್ ಮತ್ತು ಲೆವಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಕೋಪವನ್ನು ಹೀಗೆಂದು ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾನೆ: &quot;ಅವರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಅದು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಿಟ್ಟಿಗೆ ಅದು ಕ್ರೂರವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ದೇವರು ಶಾಪಹಾಕಲಿ.&quot;&lt;ref name=&quot;Jewish&quot;&gt;ಕಾಫ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಕೊಹ್ಲರ್, [http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=1523&amp;amp;letter=A ಆಂಗರ್], ಜ್ಯೂಯಿಶ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ&lt;/ref&gt;

ಎಥಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಫಾದರ್ಸ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೋಪವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮತ್ತು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ:

&quot;ಬೆನ್ ಜೋಮ ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ:
ಯಾರು ಪ್ರಬಲರು? ಯಾರು ಅವರ ದುಷ್ಟ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೊ ಅವರು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
&quot;ಕೋಪವನ್ನು ಸಾವಕಾಶವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವವನು ಪ್ರಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಅಲ್ಲದೇ ತನ್ನ ಭಾವೋದ್ರೇಕಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವನು ನಗರವೊಂದನ್ನು ಆಳುವವನಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ&quot; (ನಾಣ್ಣುಡಿಗಳು 16:32). &quot; &lt;ref&gt;ಎಥಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಫಾದರ್ಸ್ 4:1&lt;/ref&gt;

ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವವನು ದೇವರ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನ ಹಾಗೆಯೇ ಎಂದು ಮೈಮೊನಿಡ್ಸ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.&lt;ref&gt;ರಾಂಬಮ್, ಹಿಲ್ಚಾಟ್ ಡಿಯೋಟ್ 2&lt;/ref&gt; ರಬ್ಬಿ ಶ್ನಿಯರ್ ಜಲ್ಮಾನ್ ಆಫ್ ಲಿಯಾದಿ, ಕೋಪದ ಮತ್ತು ದೇವರ ವಿಗ್ರಹದ ಪೂಜೆಯ ನಡುವಿನ ಹೋಲಿಕೆಯೆಂದರೆ ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪೂಜನೀಯ ದೇವರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ, ಕೋಪಕ್ಕೆ ಏನೇ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದರೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆತನನ್ನೇ ದೂರುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಕೋಪವನ್ನು ಬರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ G-dಯ(ದೇವರ) ಸಹಾಯಹಸ್ತವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ಸೆಫೆರ್ ಹತಾನ್ಯ&lt;/ref&gt;

ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನೈತಿಕ ಸ್ವಭಾವದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಬೇಕೆಂದು ಕಿಟ್ಜುರ್ ಶುಲ್ಚಾನ್ ಅರುಚ್ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ:

:&quot;ಕೋಪವು ಒಂದು ದುಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊರೆಯಬೇಕು. ಕೋಪಗೊಳ್ಳಲು ಉತ್ತಮ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಕೋಪಗೊಳ್ಳದಂತೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಪಳಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.&quot; &lt;ref&gt;ಕಿಟ್ಜರ್ ಶುಲ್ಚನ್ ಅರುಚ್ 29:4&lt;/ref&gt;

=== ದೇವರ ===
[[ಚಿತ್ರ:MARTIN John Great Day of His Wrath.jpg|thumb|ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಡೈ ಆಫ್ ಹಿಸ್ ವ್ರಾಥ್ - ಜಾನ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ (1789-1854).]]
ಹೆಚ್ಚಿನ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ, ಕೋಪವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೇವರ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವರು ಕೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಮಾನವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಪುರಾತನ ಜನರು ನಂಬಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;DictionaryofR&quot;/&gt; ಯೆಹೂದ್ಯರ ಬೈಬಲ್ ದೇವರ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದು ದೇವರ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;DictionaryofR&quot;&gt;ಶೈಲರ್ ಮ್ಯಾಥೀವ್ಸ್, ಗೆರಾಲ್ಡ್ ಬರ್ನೆ ಸ್ಮಿಥ್, ಎ ಡಿಕ್ಶನರಿ ಆಫ್ ರಿಲೀಜನ್ ಆಂಡ್ ಎಥಿಕ್ಸ್, ಕೆಸಿಂಗರ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್, ಪುಟ 17&lt;/ref&gt; ಯೆಹೂದ್ಯರ ಬೈಬಲ್ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ:
&lt;blockquote&gt;ದೇವರು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಮೂರ್ತೀಕರಣವಲ್ಲ ಅಥವಾ ಆತನನ್ನು ಮಾನವರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆತನ ನಿರ್ಮಲ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣವು ನೈತಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ತಪ್ಪು ಮತ್ತು ಅನೈತಿಕತೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಸಿಟ್ಟಾಗುತ್ತದೆ: &quot;ಓ ದೇವರೇ, ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ದುಷ್ಟಕೃತ್ಯವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಲು ತುಂಬಾ ನಿರ್ಮಲವಾಗಿವೆ ಹಾಗೂ ಅವು ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.&quot;&lt;ref name=&quot;Jewish&quot;/&gt;&lt;/blockquote&gt; ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರೂ ದೇವರ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ಮತ್ತು ದುಷ್ಕೃತ್ಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಅವನ ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹೊಂದುವ ಕೋಪವು ದೇವರ ಪ್ರೀತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಜೀಸಸ್‌ನನ್ನು ಅಲಕ್ಷಿಸುವವರಿಗೆ ದೇವರು ಸಿಟ್ಟು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆಂದೂ ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;DictionaryofR&quot;/&gt;

ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ದೇವರ ಕರುಣೆಯು ಅವನ ಸಿಟ್ಟನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ಗಾರ್ಡೆಟ್, L. ''ಅಲ್ಲಾಹ್'', ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಇಸ್ಲಾಂ, ಬ್ರಿಲ್, 2007.&lt;/ref&gt; ದೇವರು ಸಿಟ್ಟಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗುವವರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: ದೇವರನ್ನು ಅಲಕ್ಷಿಸುವವರು; ಅವನ ಗುರುತನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವವರು; ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಪುನರುತ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ವಿಚಾರಣೆಯ ದಿನದ ನೈಜತೆಯನ್ನು ನಂಬಲು ಅನುಮಾನಿಸುವವರು; ಮಹಮ್ಮದ್‌ರನ್ನು ಮಾಟಗಾರ, ಹುಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕವಿಯೆಂದು ಹೇಳುವವರು; ಕೇಡನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವರು, ಸೊಕ್ಕಿನಿಂದ ವರ್ತಿಸುವವರು, ಬಡವರ (ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅನಾಥರ) ಬಗ್ಗೆ ಅನಾದರಣ ತೋರಿಸುವವರು; ವಿಲಾಸಿ ಅಥವಾ ಹೇರಳ ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವವವರು; ಧರ್ಮಶ್ರದ್ಧಾಳಿಗಳಿಗೆ ಕಿರುಕುಳ ಕೊಡುವವರು ಅಥವಾ ಅವರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡದಂತೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವವರು;...&lt;ref&gt;ಪವೆನ್, ವಿಮ್, ''ರಿವಾರ್ಡ್ ಆಂಡ್ ಪನಿಶ್ಮೆಂಟ್'', ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಖುರಾನ್, ಬ್ರಿಲ್, 2007&lt;/ref&gt;

== ಆಕರಗಳು ==
{{Reflist|2}}

== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ - ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಲೇಖನಗಳು ==
{{Commons category}}
{{Wikiquote}}
{{Wiktionary}}
* [http://www.questia.com/googleScholar.qst?docId=5001520967 ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಇಮೋಷನ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ವರ್ಕ್‌ಪ್ಲೇಸ್]
* [http://www.apa.org/topics/controlanger.html ಕಂಟ್ರೋಲಿಂಗ್ ಆಂಗರ್ - ಬಿಫೋರ್ ಇಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ಸ್ ಯು]
* [http://home.medewerker.uva.nl/g.a.vankleef/bestanden/Van%20Kleef%20et%20al.%20(2004a%20JPSP).pdf ದಿ ಇಂಟರ್‌ಪರ್ಸನಲ್ ಇಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಆಂಗರ್ ಆಂಡ್ ಹ್ಯಾಪಿನೆಸ್ ಇನ್ ನೆಗೋಟಿಯೇಶನ್ಸ್]
* [http://scholar.google.com/scholar?hl=en&amp;amp;lr=&amp;amp;q=Get+mad+and+get+more+than+even%3A+The+benefits+of+anger+expressions&amp;amp;btnG=Search ಗೆಟ್ ಮ್ಯಾಡ್ ಆಂಡ್ ಗೆಟ್ ಮೋರ್ ದ್ಯಾನ್ ಈವನ್: ವೆನ್ ಆಂಡ್ ವೈ ಆಂಗರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಶನ್ ಈಸ್ ಎಫೆಕ್ಟಿವ್ ಇನ್ ನೆಗೋಟಿಯೇಶನ್ಸ್]
* [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?cmd=Retrieve&amp;amp;db=PubMed&amp;amp;list_uids=11195894&amp;amp;dopt=Citation ಆಂಗರ್ ಆಂಡ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್ ವರ್ಸಸ್ ಸ್ಯಾಡ್ನೆಸ್ ಆಂಡ್ ಸಬ್ಜುಗೇಶನ್: ದಿ ಇಫೆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ನೆಗೇಟಿವ್ ಇಮೋಶನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಶನ್ಸ್ ಆನ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಕನ್ಫೆರಲ್]
{{Emotion-footer}}
{{Psychological manipulation}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:Articles with inconsistent citation formats]]
[[ವರ್ಗ:ಭಾವನೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕ್ರೋಧ]]
[[ವರ್ಗ:ಹಿಂಸೆ]]
[[ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]]</text>
      <sha1>3l1ol74cc7svv7q9hq5nuus5yxb26fp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371362</id>
      <parentid>1371355</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T03:19:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>A826</username>
        <id>72368</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Reverted 2 edits by [[Special:Contributions/~2026-20392-45|~2026-20392-45]] ([[User talk:~2026-20392-45|talk]]) to last revision by Anzx-ooo(TwinkleGlobal)</comment>
      <origin>1371362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="153258" sha1="nae79ni5ljevzwx4epaw7p04zxu7ccr" xml:space="preserve">:'''''ಅಮರ್ಷ''' ಇಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. '''ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚು''' ಲೇಖನಕ್ಕಾಗಿ [[ಹೊಟ್ಟೆಕಿಚ್ಚು|ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿ]].''

[[ಚಿತ್ರ:The Rage of Achilles by Giovanni Battista Tiepolo.jpeg|thumb|ದಿ ಆಂಗರ್ ಆಪ್ ಅಚಿಲೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿಯೊವಾನಿ ಬಟ್ಟಿಸ್ಟ ಟೈಪೋಲೊ ಗ್ರೀಕ್ ಮುಖಂಡನು ಆಗಮೆಮ್ನನ್‌ನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ.]]

'''ಕೋಪ''' ವು ಒಂದು ಭಾವಪ್ರಧಾನ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಕೋಪದ ದೈಹಿಕ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೃದಯ ಬಡಿತ, ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಹಾಗೂ ಅಡ್ರೀನಲೈನ್‌‌ ಮತ್ತು ನಾರ್ಅಡ್ರೀನಲೈನ್‌‌ ಮಟ್ಟವು ಏರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite encyclopedia |last= |first= |author= |authorlink= |editor= |encyclopedia=Medicine.net |title=Anger definition |url=http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=33843 |accessdate=2008-04-05 |edition= |date= |year= |publisher= |volume= |location= |id= |doi= |pages= |quote= |archive-date=2014-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140123014235/http://www.medterms.com/script/main/art.asp?articlekey=33843 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; ಕೋಪವು ಗ್ರಹಿಸಿದ ಹಾನಿಯ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಕಾದಾಡುವ ಅಥವಾ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವ ಮಿದುಳಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.&lt;ref&gt;ಹ್ಯಾರಿಸ್, W., ಸ್ಕೊಯೆನ್‌ಫೆಲ್ಡ್, C. D., ಗ್ವೈನ್, P. W., ವೈಸ್ಲರ್, A. M.,''ಸರ್ಕ್ಯುಲೇಟರಿ ಆಂಡ್ ಹ್ಯೂಮರಲ್ ರೆಸ್ಪಾನ್ಸಸ್ ಟು ಫಿಯರ್ ಆಂಡ್ ಆಂಗರ್'', ದಿ ಸೈಕಾಲಜಿಸ್ಟ್, 1964, 7, 155.&lt;/ref&gt; ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮತ್ತೊಂದು ಹೊರಗಿನ ಬಲದ ಬೆದರಿಕೆಯ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಕೋಪವು ವರ್ತನೆಯ, ಅರಿವಿನ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಬಲ ಭಾವನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ರೇಮಂಡ್ ಡಿಗಿಯುಸೆಪ್ಪೆ, ರೇಮಂಡ್ ಚಿಪ್ ಟಫ್ರೇಟ್, ''ಅಂಡರ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಆಂಗರ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್'', ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2006, ಪುಟ 133-159.&lt;/ref&gt; ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪದವು ಮೂಲತಃ ಹಳೆಯ ನಾರ್ಸ್ ಭಾಷೆಯ ''ಆಂಗರ್'' ‌ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ.&lt;ref&gt;ಆಂಗರ್,''ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಡಿಕ್ಶನರಿ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್'', ನಾಲ್ಕನೇ ಆವೃತ್ತಿ, 2000, ಹಘ್ಟನ್ ಮಿಫ್ಲಿನ್ ಕಂಪೆನಿ.&lt;/ref&gt; ಕೋಪವು ಅನೇಕ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.

ಕೋಪದ ಬಾಹ್ಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮುಖಭಾವಗಳು, ಆಂಗಿಕ ವರ್ತನೆಗಳು, ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;OxfDic&quot;/&gt; ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಮಾನವರಲ್ಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಶಬ್ಧ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಆಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ, ಹಲ್ಲು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಬಿರುನೋಟ ಬೀರುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;Primate&quot;/&gt; ಕೋಪವು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲರಿಗೆ ಅವರ ಬೆದರಿಸುವ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಒಂದು ವರ್ತನೆಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಕೋಪಗೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೊಬ್ಬರು ಕೋಪವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸದೆ ವಿರಳವಾಗಿ ದೈಹಿಕ ವಾಕ್ಕಲಹ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Primate&quot;&gt;ಪ್ರೈಮೇಟ್ ಇತಾಲಜಿ, 1967, ಡೆಸ್ಮಂಡ್ ಮೋರಿಸ್ (ಸಂಪಾದಕ). ವೈಡೆನ್ಫೆಲ್ಡ್ ಆಂಡ್ ನಿಕೋಲ್ಸನ್ ಪಬ್ಲಿಶರ್ಸ್: ಲಂಡನ್, ಪುಟ 55&lt;/ref&gt; &quot;ತಮಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದುದರ&quot; ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೋಪವು ಪ್ರಚೋದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಂದು ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೋಪವು ಸ್ವ-ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಪ್ಪು ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;EncPsy&quot;&gt;ರೇಮಂಡ್ W. ನೊವ್ಯಾಕೊ, ''ಆಂಗರ್'', ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಸೈಕಾಲಜಿ, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 2000&lt;/ref&gt;

ಆಧುನಿಕ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೋಪವು ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವರು ಅನುಭವಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಪಕ್ವ ಭಾವನೆಯಾಗಿದೆ; ಅದಲ್ಲದೇ ಅದರ ಉಳಿಕೆಗಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಂಶವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೋಪವು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಚಲನಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಕೋಪವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸದ್ವರ್ತನೆಯ ಮೇಲೆ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;EncPsy&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Ethics&quot;&gt;ಜಾನ್ W. ಫಿಯೆರೊ, ''ಆಂಗರ್'', ಎಥಿಕ್ಸ್, ಪರಿಷ್ಕೃತ ಆವೃತ್ತಿ, ಸಂಪುಟ 1&lt;/ref&gt; ಅನೇಕ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರು ಅನೈಚ್ಛಿಕ ಮತ್ತು ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಕೋಪದ ಮನಸ್ಸು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕೋಪದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಾಗ್ವಾದವಿದೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಕೋಪದಿಂದ ವರ್ತಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಬಹುಹಿಂದಿನ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಅನೇಕ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪುರಾತನ ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೋಪವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದರಿಂದ ಹಾನಿಕರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಕೋಪದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಕುಶಲಬಳಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಚಾತುರ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;Sutton1&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Hochschild1&quot;/&gt;

ಸೆವೆನ್ ಡೆಡ್ಲಿ ಸಿನ್ಸ್ (ಏಳು ಮಾರಕ ಪಾಪ)ನಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು '''ವ್ರಾತ್(ಕಡುಕ್ರೋಧ)''' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

== ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ==
[[ಚಿತ್ರ:Anger Symbol.jpg|thumb|alt=Visualizing Anger - Petar Pavlov|&quot;ಕೋಪ&quot; ಪದದ ರೂಪಕಾಲಂಕಾರದ ದೃಶ್ಯೀಕರಣ.]]

ಕೋಪ ಬೆದರಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸಲು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಉದ್ಭವವಾಗುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;OxfDic&quot;&gt;ಮೈಕೆಲ್ ಕೆಂಟ್, ''ಆಂಗರ್'', ದಿ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಡಿಕ್ಶನರಿ ಆಫ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಮೆಡಿಸಿನ್, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, ISBN 0-19-262845-3&lt;/ref&gt; ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮೂರು ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಮೊದಲ ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪವನ್ನು &quot;ಆತುರದ ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣದ ಕೋಪ&quot;ವೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬಿಷಪ್ ಜೋಸೆಫ್ ಬಟ್ಲರ್ ಸೂಚಿಸಿದನು. ಇದು ಸ್ವ-ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಂತಃಪ್ರೇರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಾನವರಲ್ಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ; ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಅಥವಾ ಸೆರೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದಾಗ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪವನ್ನು &quot;ವಿವೇಚಿತ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ&quot; ಕೋಪವೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ''ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ'' ಹಾನಿಗೆ ಅಥವಾ ಅನುಚಿತ ವರ್ತನೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪಗಳು ''ಕ್ರಮರಹಿತ'' ವಾದವು. ಮೂರನೇ ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪವು ''ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದುದಾಗಿದೆ'' ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಹುಟ್ಟುಗುಣ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಯ ಬದಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ತನೆಯ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಮುಂಗೋಪ, ಮುನಿಸು ಮತ್ತು ಒರಟುತನ.&lt;ref name=&quot;EoE&quot;&gt;ಪಾಲ್ M. ಹಘೆಸ್, ''ಆಂಗರ್'', ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಎಥಿಕ್ಸ್, ಸಂಪುಟ I, ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ರಟ್ಲೆಡ್ಜ್ ಪ್ರೆಸ್&lt;/ref&gt;

ಕೋಪವು ಮಾನಸಿಕ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಚಲನಗೊಳಿಸಬಹುದು, ತಪ್ಪು ವರ್ತನೆಗಳ ಸರಿಪಡಿಸುವ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು,ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಬಹುದು, ಋಣಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಯ ಸಂವಹನ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೇ ಸಿಡುಕಿನ ನಿವಾರಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಸಹನೆಯನ್ನೂ ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಕೋಪದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ-ಮಾರ್ಗ ಸಿಗದಿದ್ದಾಗ ಅದು ಹಾನಿಕರವಾಗಬಹುದು. ಕೋಪವು ಅದರ ಪ್ರಬಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವರ್ತನೆಯ ಮೇಲೆ ಅರಿವಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಆತನ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠತೆ, ಪರಾನುಭೂತಿ ಶಕ್ತಿ, ವಿವೇಕ ಅಥವಾ ಆಲೋಚನಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅದಲ್ಲದೇ ಇತರರಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;EncPsy&quot;/&gt; ಕೋಪ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರೂ ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. (ಶಾಬ್ದಿಕ ಅಥವಾ ದೈಹಿಕ, ನೇರ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷ). ಕೋಪವು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಅಥವಾ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಇದು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಗೆ ಅವಶ್ಯಕ ಅಥವಾ ಸಾಕಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;EncPsy&quot;/&gt;

=== ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ===
{{Multiple issues|section=November 2009|OR=November 2009|rewrite=November 2009}}

ಕೋಪ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧ ಪದಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭಾವನೆಗಳ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ವಿರುದ್ಧ ಕೊನೆಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಸೌಮ್ಯವಾದ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಸಿಟ್ಟು ಒಂದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ರೋಷ ಅಥವಾ ವಿಪರೀತ ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತೊಂದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ. ಎರಡನ್ನೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಂತಹ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಘಂಟಿನ ಅರ್ಥನಿರೂಪಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ಯೂ ಪಾರ್ಕರ್ ಹಾಲ್ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದಳು; ಆಕೆ ಕೋಪವನ್ನು ಧನಾತ್ಮಕ, ನಿರ್ಮಲ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆ ಎಂದು ಹಾಗೂ ಅದು ಇತರರಿಗೆ ಗೌರವ ತೋರಿಸುತ್ತದೆಂದು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ತಮ್ಮತನವನ್ನು ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Parker Hall 2008&quot;&gt;ಪಾರ್ಕರ್ ಹಾಲ್, 2008, ''ಆಂಗರ್, ರೇಜ್ ಆಂಡ್ ರಿಲೇಶನ್‌ಶಿಪ್ಸ್: ಆನ್ ಎಂಪಾಥಿಕ್ ಅಪ್ರೋಚ್ ಟು ಆಂಗರ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್'', ರೌಟ್ಲೆಡ್ಜ್&lt;/ref&gt; ಕೋಪವು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು 18 ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು 3 ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮಗುವು ತನ್ನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವವರಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಲು ಮತ್ತು ಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ತೋರಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಕೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಕೋಪವು ಆಲೋಚನೆಯು ಬೆಳೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರಿವಿನ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಕೋಪ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕವಾದುದು ಕೋಪವಲ್ಲ ಅದು ಕ್ರೋಧ&lt;ref&gt;ಪಾರ್ಕರ್ ಹಾಲ್, 2008, ''ಆಂಗರ್, ರೇಜ್ ಆಂಡ್ ರಿಲೇಶನ್‌ಶಿಪ್ಸ್: ಆನ್ ಎಂಪಾಥಿಕ್ ಅಪ್ರೋಚ್ ಟು ಆಂಗರ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್'', ರೌಟ್ಲೆಡ್ಜ್, ಲಂಡನ್&lt;/ref&gt; ಎಂದು ಪಾರ್ಕರ್ ಹಾಲ್ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಂದು ಭಿನ್ನವಾದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ; ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಶಾಬ್ದಿಕ-ಪೂರ್ವ, ಅರಿವಿನ-ಪೂರ್ವ, ಮಾನಸಿಕ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನವೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಶಿಶುವು ಅದರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲವಾದಾಗ ಆಘಾತವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಆರಂಭಿಕ ಎಳೆತನದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕ್ರೋಧವನ್ನು, ಭೀತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಮತ್ತು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ಅಪಾಯವಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಶಿಶು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ (ಅರಚಲು)ಆದೇಶಿಸಲು ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಶು ತನ್ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಹಿಸಲಾಗದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಲ್ಲದೇ ಅದನ್ನು ಅನುಗೊಳಿಸಲು, ಅದರ ಬೇಡಿಕೆಗಳೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾಂತ್ವನಗೊಳಿಸಲು ಅದಕ್ಕೆ ಬೇರೆಯವರ ಕಾಳಜಿಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆದರೆ ಶಿಶು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದರ ಸ್ವಂತ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಕ್ರೋಧದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು, &quot;ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಸಮರ್ಥತತೆ&quot; ಎಂಬುದಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,&lt;ref name=&quot;Parker Hall 2008&quot;/&gt; ಏಕೆಂದರೆ ಭಾವನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು (ಸ್ಕೋರ್, 1994)&lt;ref&gt;ಸ್ಕೋರ್ AN, 1994, ''ಎಫೆಕ್ಟ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಷನ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಒರಿಜಿನ್ ಆಫ್ ಸೆಲ್ಫ್'', ಹಿಲ್ಸ್‌ಡೇಲ್, NJ, ಎರ್ಲ್‌ಬಾಮ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ಸ್, ಇಂಕ್&lt;/ref&gt; ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳೆಯದಿರುವುದು (ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ) ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಘಾತದಿಂದಾಗಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವುದು. ಕ್ರೋಧವೆಂದರೆ &quot;ಒಮ್ಮೆಲೆ ಹೊರಬರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ವಿವಿಧ ಭಾವನೆಗಳ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊರೆ&quot;ಯೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಹಾರ್ವೆ, 2004)&lt;ref&gt;ಹಾರ್ವೆ D, 2004, ಪರ್ಸನಲ್ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್&lt;/ref&gt; ಅಥವಾ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಜೀವನದ ಘಟನೆಯೊಂದು, ಅದು ಎಷ್ಟು ಕ್ಷುಲ್ಲಕವೆಂಬುದನ್ನು ಲಕ್ಷಿಸದೆ, ಜೀವಿಯು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಷ್ಟು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೇರಿದಾಗ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಹಸಿ, ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋರಿಸದ ಭಾವನೆಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸುವುದು ಅಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಶಾಬ್ದಿಕ-ಪೂರ್ವ, ಅರಿವಿನ-ಪೂರ್ವ ಸಂಗತಿಯಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದರೆ (ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಬಳಲುವವರು ಅದನ್ನು ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ &quot;ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೆಂದು&quot; ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ), ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಭಿನ್ನವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಅರಿವಿನ ಕೌಶಲಗಳು ಅಥವಾ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳು (ಪ್ರಸ್ತುತ UKಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು) ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಪಾರ್ಕರ್ ಹಾಲ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಘಾತಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ರೋಗಿಗಳ ಅಂತರಾತ್ಮದ (ಆಂತರಿಕ)ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು (ರೋಗರ್ಸ್, 1951)&lt;ref&gt;ರೋಗರ್ಸ್, CR, 1951, ''ಕ್ಲೈಂಟ್-ಸೆಂಟರ್ಡ್ ಥೆರಪಿ'', ಲಂಡನ್, ಕಾನ್ಸ್ಟೇಬಲ್&lt;/ref&gt; ಬೆಳೆಸಲು ಅಥವಾ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಪರಾನುಭೂತಿ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೊಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನವು ನೈತಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ, ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ UKಯಲ್ಲಿರುವ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧದ ಪ್ರಮುಖ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಇವು ಕೋಪವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಆಕೆ ವಾದಿಸುತ್ತಾಳೆ.

=== ಲಕ್ಷಣಗಳು ===
ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರಗಳಿರುತ್ತವೆ: '''ಅವ್ಯಕ್ತ ಕೋಪ''' ಮತ್ತು '''ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಕೋಪ'''.
ಈ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರದ ಕೋಪಗಳು ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ:

==== ಅವ್ಯಕ್ತ ಕೋಪ ====
ಅವ್ಯಕ್ತ ಕೋಪವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಗೊಳ್ಳಬಹುದು:
* '''ಗೌಪ್ಯ ನಡವಳಿಕೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಒಬ್ಬರ ಬೆನ್ನಹಿಂದೆ ಮುನಿಸು ತೋರುವುದು, ಉದಾಸೀನ ತೋರುವುದು ಅಥವಾ ಗೊಣಗುಟ್ಟವುದು, ದೃಷ್ಟಿ ಬೆರೆಸಿ ನೋಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು, ಗದರಿಸಿ ಅವಮಾನ ಮಾಡುವುದು, ಅಪಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದು, ದೂರುವುದು, ಅನಾಮಧೇಯ ಪತ್ರ ಬರೆಯುವುದು, ಕದಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಮೋಸಮಾಡುವುದು.
* '''ಮಾನಸಿಕ ದುರುಪಯೋಗ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಒಬ್ಬರನ್ನು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು. ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು, ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿ ಅದರಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದು, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬೆದರಿಕೆ, ಮೊಸಳೆ ಕಣ್ಣೀರು ಸುರಿಸುವುದು, ಅಸ್ವಸ್ಥರಂತೆ ನಟಿಸುವುದು, ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು, ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹಣ ಅಥವಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ನೀಡದಿರುವುದು.
* '''ಸ್ವ-ನಿಂದನೆ ಮಾಡುವುದು''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಕ್ಷಮಾಪಣೆ ಕೇಳುವುದು, ಅತಿಯಾದ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಗುವುದು, ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುವುದು.
* '''ಸ್ವ-ತ್ಯಾಗ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಮಿತಿಮೀರಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು, ದೀರ್ಘ ಕಾಲದಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವವರ ಹಾಗೆ ನಟಿಸಿ ನೆರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಕೃತಜ್ಞತಾ ಭಾವವನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
* '''ವ್ಯರ್ಥತೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅಥವಾ ಬೇರೆಯವರು ವಿಫಲಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು, ನಂಬಿಕೆಗೆ ಅರ್ಹವಲ್ಲದವರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವುದು, ಅಪಘಾತ ಸಂಭವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದು, ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಧಿಸುವುದು, ಲೈಂಗಿಕ [[ನಪುಂಸಕತೆ]], ಗಂಭೀರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುವುದು.
* '''ಉದ್ವೇಗರಹಿತ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ನಿರಾಸಕ್ತಿ ತೋರುವುದು ಅಥವಾ ಕಪಟದ ನಗು ಬೀರುವುದು, ಉದಾಸೀನರಂತೆ ಕಾಣುವುದು, ಬೇರೆಯವರು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಡ್ಡಗೋಡೆ ಮೇಲೆ ದೀಪ ಇಡುವುದು, ಅವಾಚ್ಯ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ನಿಂದಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ತಣ್ಣೀರೆರಚುವುದು, ಮಿತಿಮೀರಿ ತಿನ್ನುವುದು, ವಿಪರೀತ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದಿರುವುದು, ತಾತ್ಸಾರ ತೋರುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಸಮ್ಮತಿ ತೋರುವ ಲೈಂಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು, ಯಂತ್ರಗಳು, ವಿಷಯಗಳು ಅಥವಾ ಬೌದ್ಧಿಕ ಕಸುಬುಗಳಿಗೆ ವಿಪರೀತ ಸಮಯ ವಿನಿಯೋಗಿಸುವುದು, ನಿಷ್ಫಲಗೊಳಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು; ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತೋರದಿರುವುದು.
* '''ಗೀಳಿನಂಥ ವರ್ತನೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಸ್ವಚ್ಛ ಮತ್ತು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿರುವುದು ಅವಶ್ಯಕವೆಂಬಂತಿರುವುದು, ತಪ್ಪದೆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು, ಮಿತಿಮೀರಿ ಪಥ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ವಿಪರೀತಿ ತಿನ್ನುವುದು, ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶಿಸುವುದು.
* '''ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಬೆನ್ನುತೋರಿಸುವುದು, ಸಂಘರ್ಷಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹಿಂದಕ್ಕೆ ವಾದಿಸದಿರುವುದು, ಹೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.

==== ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಕೋಪ ====
ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಕೋಪದ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ:
* '''ಬೆದರಿಕೆಗಳು''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಬೇರೆಯವರಿಗೆ, ಅವರ ಸ್ವತ್ತಿಗೆ ಅಥವಾ ಅವರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ತಾವು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಬೆದರಿಕೆ ನೀಡುವುದು, ಒಬ್ಬರ ಕಡೆಗೆ ಬೆರಳು ತೋರಿಸಿ ಗದರಿಸುವುದು, ಮುಷ್ಟಿ ತಿರುಗಿಸುವುದು, ರೋಷಾವೇಶದ ವರ್ತನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದು, ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಹಿಂಬಾಲಿಸುವುದು, ಮಿತಿಮೀರಿ ಕಾರಿನ ಹಾರ್ನ್ ಬಾರಿಸುವುದು, ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ದಡಾರನೆ ಮುಚ್ಚುವುದು.
* '''ನೋವುಂಟುಮಾಡುವಿಕೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ದೈಹಿಕ ಹಿಂಸೆ, ಪದಗಳಿಂದ ನಿಂದಿಸುವುದು, ಪೂರ್ವಗ್ರಹ ಪೀಡಿತ ಅಥವಾ ಅಶ್ಲೀಲ ತಮಾಷೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದು, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಮುರಿಯುವುದು, ನೀತಿಗೆಟ್ಟ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುವುದು, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪಕ್ಷಪಾತ ತೋರುವುದು, ದೂಷಿಸುವುದು, ಅಧಿಕಾರಯುಕ್ತವಲ್ಲದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಿಸುವುದು, ಬೇರೆಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಕುಹುಕವಾಡುವುದು.
* '''ವಿಧ್ವಂಸಕತೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವುದು, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹಿಂಸೆ ನೀಡುವುದು, ಇಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವುದು, ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವುದು, ಕೆಟ್ಟಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಬೈಯುವುದು.
* '''ಪೀಡಿಸುವುದು''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ನೇರವಾಗಿ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುವುದು, ಕಿರುಕುಳ ಕೊಡುವುದು, ತಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ನೂಕುವುದು, ಹಿಂಸಿಸಲು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಕಿರುಚುವುದು, ಒಬ್ಬರನ್ನು ಮಾರ್ಗದಿಂದ ದೂರಕ್ಕೆ ಸರಿಸಲು ಕಾರಿನ ಬಲವನ್ನು ಬಳಸುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬಲಹೀನತೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುವುದು.
* '''ನ್ಯಾಯವಲ್ಲದ ನಿಂದನೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ತಮ್ಮ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ಆರೋಪಿಸುವುದು, ತಮ್ಮದೇ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರನ್ನು ನಿಂದಿಸುವುದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ತಪ್ಪುಹೊರಿಸುವುದು.
* '''ಉನ್ಮಾದಗ್ರಸ್ತ ವರ್ತನೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದು, ವಿಪರೀತ ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದು, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಇತರರೂ ಸಹ ಹಾಗೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು, ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವುದು, ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ಖರ್ಚುಮಾಡುವುದು.
* '''ಡಾಂಭಿಕತೆ(ಆಡಂಬರ)''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಆಡಂಬರ ತೋರುವುದು, ಸಂಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು, ನಿಯೋಜಿಸದಿರುವುದು, ನೋವು ಅನುಭವಿಸಿದವರಂತಿರುವುದು, ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಯಸುವುದು, ಲಕ್ಷಿಸದೆ ಇರುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬಗ್ಗೆ ತಲೆಹರಟೆ ಮಾಡುವುದು, ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಚುಂಬನದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಸಭೆಗಳನ್ನು ಕರೆಯುವುದು.
* '''ಸ್ವಾರ್ಥತೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಬೇರೆಯವರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಲಕ್ಷಿಸುವುದು, ಸಹಾಯ ಕೋರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದಿರುವುದು, ಕ್ಯೂ ಹಾರುವುದು.(ಸರದಿಯ ಶಿಸ್ತು ಮೀರು)
* '''ಸೇಡು''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ವಿಪರೀತ ಪ್ರತೀಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು, ಕ್ಷಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಮರೆಯಲು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು, ಹಿಂದಿನ ಮನನೋಯಿಸುವ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಪುನಃಜ್ಞಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
* '''ಮುಂದಾಗುವುದನ್ನು ಊಹಿಸಲಾಗದಿರುವಿಕೆ''' - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಸಣ್ಣ ಆಶಾಭಂಗಕ್ಕೆ ವಿಪರೀತ ಕ್ರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು, ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವುದು, ನ್ಯಾಯವಲ್ಲದ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದು, ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದು, ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವದು&lt;ref&gt;[http://www.angermgmt.com/substance_abuse.asp angermgmt.com]&lt;/ref&gt;, ತರ್ಕಬದ್ಧವಲ್ಲದ ವಾದಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಕೋಪವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂಬ ಅರ್ಥವಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.

=== ಕಾರಣಗಳು ===
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಕೋಪವು, ಆತನಿಗೆ ಅಥವಾ ಆತ ಕಾಳಜಿ ತೋರುವವರಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಹಾನಿಯಾದಾಗ, ಕೋಪಬರಿಸುವ ಘಟನೆಯ ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕಾರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಖಾತ್ರಿಯಾಗಿರುವಾಗ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಜವಾಬ್ದಾರರೆಂದು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವಾಗ ಹಾಗೂ ಸಂದರ್ಭದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದಿತ್ತೆಂದು ಅಥವಾ ನಿಭಾಯಿಸಬಹುದಿತ್ತೆಂದು ಭಾವಿಸಿದಾಗ ಬರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Anger pg 290&quot;&gt;ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್ ಆಫ್ ಆಂಗರ್. ಪುಟ 290&lt;/ref&gt; ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಾರು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದರೆ, ಅದನ್ನು ಬೇರೆಯವರು ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಆತನು ಕೋಪಪಡುತ್ತಾನೆ (ಉದಾ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಚಾಲಕನು ಹಿಂಬದಿಯಿಂದ ಬಂದು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವುದು), ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದ್ದರೆ ಆತನು ದುಃಖಿಸುತ್ತಾನೆ. (ಉದಾ. ಬಿರುಗಾಳಿ ಮಳೆ) ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಆತನೇ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದರೆ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಕೋಚಪಡುತ್ತಾನೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಅದು &quot;ಅವರಿಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದುದರ&quot; ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪ್ರಚೋದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾದ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳು ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ವಿವರಣೆಗಳು ಕೋಪವು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಹೊರಗಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಕೋಪಗೊಂಡವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರ ಕೋಪದ ಕಾರಣವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ನಡವಳಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ವಿವರಣೆಯು, ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ಭಾವನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸ್ವ-ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವವರ ಅಂತಃಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಕೋಪವು ಹುಟ್ಟಲು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿರಬಹುದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪರೋಕ್ಷ ಘಟನೆಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಜನರು ಅವರ ಕೋಪಕ್ಕೆ ವಿರಳವಾಗಿ ''ಒಂದಕ್ಕಿಂತ'' ಹೆಚ್ಚು ಕಾರಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;EncPsy&quot;/&gt; ನೊವ್ಯಾಕೊ ಪ್ರಕಾರ, &quot;ಕೋಪದ ಅನುಭವಗಳು ಪರಿಸರದ-ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೊಳಗೆ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಅಡಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಕೋಪವನ್ನು ಭರಿಸದಿದ್ದರೂ, ಅವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅವು ಸಾವಕಾಶವಾಗಿ ಕೋಪದ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗುತ್ತವೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;EncPsy&quot;/&gt; ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕ ಪ್ರಕಾರ, ಆಂತರಿಕ ಕಲಂಕವು ನೋವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಕೋಪ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Britannica11&quot;&gt;&quot;ಇಮೋಷನ್.&quot; ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ. 2007. ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ಆನ್‌ಲೈನ್, ಪುಟ 11&lt;/ref&gt;

=== ಅರಿವಿನ ಪ್ರಭಾವಗಳು ===

ಕೋಪವು ಹೆಚ್ಚು ಆಶಾವಾದದಿಂದ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಪಾಯಗಳು ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ, ಸಾಹಸಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಸುಲಭವಾಗಿ ಯಶಸ್ಸಾಗಬಹುದೆಂಬಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ದುರದೃಷ್ಟ ಘಟನೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತವೆ. ಕೋಪಗೊಂಡವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಆಶಾವಾದಿ ಗಂಡಾಂತರದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು, ಭಯಗ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವವರು ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಸಂಭವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ದುಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite journal
|author=Jennifer S. Lerner and Dacher Keltner
|url=http://sds.hss.cmu.edu/BDRauthors/fear.pdf
|title=Fear, Anger, and Risk
|journal=Journal of Personality and Social Psychology
|volume=81
|pages=146–159
|year=2001
|issue=1
|doi=10.1037/0022-3514.81.1.146
|pmid=11474720
|access-date=2010-08-24
|archive-date=2011-05-16
|archive-url=https://web.archive.org/web/20110516023611/http://sds.hss.cmu.edu/BDRauthors/fear.pdf
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt; ಈ ಕಲ್ಪನೆಯು ಸಿಂಹಾವಲೋಕನರೂಪದ ಆಲೋಚನೆಯಲ್ಲೂ ರುಜುವಾತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ: 2005ರ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಭಯಗ್ರಸ್ತ ಮತ್ತು ತಟಸ್ಥ ಜನರು ಯೋಚಿಸಿದುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕೋಪಗೊಂಡ ಜನರು 9/11ರ ನಂತರದ ವರ್ಷದ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಅಪಾಯಗಳು ಸಿಂಹಾವಲೋಕನ ಮಾಡಿದಾಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಿದ್ದೆವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{cite journal
|author=Baruch Fischhoff, Roxana M. Gonzalez, Jennifer S. Lerner, Deborah A. Small
|url=http://content.ksg.harvard.edu/lernerlab/papers/files/Fischhoff_2005_JEP_Paper.pdf
|title=Evolving Judgments of Terror Risks: Foresight, Hindsight, and Emotion
|journal=Journal of Experimental Psychology: Applied
|volume=11
|pages=134–139
|year=2005
|issue=2
|access-date=2010-08-24
|archive-date=2011-07-19
|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719205555/http://content.ksg.harvard.edu/lernerlab/papers/files/Fischhoff_2005_JEP_Paper.pdf
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;

ಅಂತರ-ಸಮೂಹ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ, ಕೋಪವು ಹೊರಗಿನವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಋಣಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕಲ್ಪಿತ ಭಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೋಪವು ಹೊರಗಿನವರನ್ನು ಕಡಿಮೆ ನಂಬುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{cite journal
|author=David DeSteno, Nilanjana Dasgupta, Monica Y. Bartlett, and Aida Cajdric
|url=http://www.heart-intl.net/HEART/120104/Prejudicefromthinairtheeffe.pdf
|title=Prejudice From Thin Air: The Effect of Emotion on Automatic Intergroup Attitudes
|journal=Psychological Science
|volume=15
|pages=319–324
|year=2004
|issue=5
|doi=10.1111/j.0956-7976.2004.00676.x
|pmid=15102141
|access-date=2010-08-24
|archive-date=2011-07-23
|archive-url=https://web.archive.org/web/20110723143149/http://www.heart-intl.net/HEART/120104/Prejudicefromthinairtheeffe.pdf
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;

ಗುಂಪೊಂದು ವಿರೋಧಿ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಾಗ, ಅದು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಬಲ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗೂ ಆ ಗುಂಪು ದುರ್ಬಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಕಡಿಮೆ ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Mackie et al&quot;&gt;{{cite journal
|author=Diane M. Mackie, Thierry Devos, Eliot R. Smith
|url=http://www2.uni-jena.de/svw/igc/download/Mackie_Devos_Smith_JPSP_2000.pdf
|title=Intergroup Emotions: Explaining Offensive Action Tendencies in an Intergroup Context
|journal=Journal of Personality and Social Psychology
|volume=79
|pages=602–616
|year=2000
|issue=4
|doi=10.1037/0022-3514.79.4.602
|pmid=11045741
|access-date=2010-08-24
|archive-date=2011-09-28
|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928032753/http://www2.uni-jena.de/svw/igc/download/Mackie_Devos_Smith_JPSP_2000.pdf
|url-status=dead
}}&lt;/ref&gt;

ದುಃಖ ಮತ್ತು ಭಯದಂತಹ ಋಣಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಕೋಪಗೊಂಡವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೋಲಿಕೆಯ ಒಲವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ - ಅಂದರೆ ಒಬ್ಬನ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಆತನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆತನ ಗುಣಲಕ್ಷಣದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನಿಂದಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ. ಅವರು ರೂಢಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ವಿವರಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಗಮನವನ್ನು ಮತ್ತು ತೋರಿಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಕೋಪವು ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಚಿಂತೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಭಯದಂತಹ ಇತರ &quot;ಋಣಾತ್ಮಕ&quot; ಭಾವನೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್ ಆಫ್ ಆಂಗರ್. ಚ್ಯಾಪ್ಟರ್ 17&lt;/ref&gt;

ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಆತನಿಗೆ ಸಿಟ್ಟನ್ನು ಬರಿಸಬಹುದಾದ ಇತರ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಆತನು ದುಃಖ ಬರಿಸುವ ಘಟನೆಗಳಿಗಿಂತ (ಉದಾ. ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತ ದೂರವಾಗುವುದು) ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ (ಉದಾ. ದೋಷಯುಕ್ತ ಕಾರನ್ನು ಮಾರುವುದು) ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;DeSteno et al (2000)&quot;&gt;
{{cite journal
|author=D. DeSteno, R. E. Petty, D. T. Wegener, &amp; D.D. Rucker
|url=
|title=Beyond valence in the perception of likelihood: The role of emotion specificity.
|journal=Journal of Personality and Social Psychology
|volume=78
|pages=397–416
|year=2000
|issue=3
|doi=10.1037/0022-3514.78.3.397
|pmid=10743870
}}
&lt;/ref&gt;

ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅವನ ದುಃಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆರೋಪವು ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅದರಿಂದ ಆತನು ಮತ್ತೊಬ್ಬನ ಮೇಲೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಆರೋಪವನ್ನು ಹೊರಿಸುವಂತಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೆಲವು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಂತಹುದೇ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ಹಾಗೆಯೇ ಅದು ಕೋಪಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ತೆರಿಗೆ ಏರಿಕೆಯ ಅವಶ್ಯಕವೆಂದು ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಮನಗಾಣಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಾಗ, ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕೋಪಿಷ್ಟನಾಗಿದ್ದರೆ ದುಃಖ ತರುವ ವಾದಕ್ಕಿಂತ (&quot;ಅನರ್ಹ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಕಾಳಜಿಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿರುತ್ತವೆ&quot;ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ) ಕೋಪವನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುವ ವಾದವನ್ನು (&quot;ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪರಾಧಿಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ&quot;) ಬಳಸುವುದು ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;
{{cite journal
|author=DeSteno, D., Petty, R. E., Rucker, D. D., Wegener, D. T., &amp; Braverman, J.
|url=http://citeseerx.ist.psu.edu/viewdoc/download?doi=10.1.1.138.452&amp;rep=rep1&amp;type=pdf
|title=Discrete emotions and persuasion: The role of emotion-induced expectancies
|journal=Journal of Personality and Social Psychology
|volume=86
|pages=43–56
|year=2004 | issue=1 | doi=10.1037/0022-3514.86.1.43 | pmid=14717627 | citeseerx=10.1.1.138.452 }}
&lt;/ref&gt; ಎಲ್ಲಾ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಇತರ ಋಣಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಕೋಪವು ಕೇವಲ ಕೋಪವನ್ನು-ಬರಿಸುವ ಘಟನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಗಮನವನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತದೆ.

=== ನಿರ್ವಹಣಾ ಚಾತುರ್ಯವಾಗಿ ===
ಇತರ ಭಾವನೆಗಳಂತೆ ಕೋಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ಕಲ್ಪಿತವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತವಾಗಿರಬಹುದು. ಹಾಚ್ಸ್‌ಚೈಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸುಟ್ಟನ್‌ರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಕೋಪದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯು ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಮತ್ತು ರೂಪಿಸಲು ಮಾಡುವ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕುಶಲಬಳಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಚಾತುರ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಕೋಪವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವದ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ನಿರ್ವಹಣಾ ಚಾತುರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಗುರಿ ಸಾಧಿಸುವ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಅದರ ಬಳಕೆಯು (ಅಂದರೆ ಜಗಳಗಂಟಿ ವರ್ತನೆಗಳು) ಯಶಸ್ವಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಚಾತುರ್ಯವೆಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Sutton1&quot;&gt;ಸ್ಯೂಟನ್, R. I. ''ಮೆಂಟೈನಿಂಗ್ ನಾರ್ಮ್ಸ್ ಎಬೌಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ಡ್ ಇಮೋಷನ್ಸ್: ದಿ ಕೇಸ್ ಆಫ್ ಬಿಲ್ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಸ್'', ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟಿವ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಲಿ, 1991, 36:245-268&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Hochschild1&quot;&gt;ಹಾಚ್ಸ್‌ಚೈಲ್ಡ್, AR, ''ದಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಡ್ ಹಾರ್ಟ್: ಕಮರ್ಶಿಯಲೈಸೇಶನ್ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಫೀಲಿಂಗ್'', ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಪ್ರೆಸ್, 1983&lt;/ref&gt;

ಕೋಪದ ಬಗೆಗಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಲರಿಸ್ಸಾ ಟೈಡೆನ್ಸ್, ಭಾವನೆಗಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವವರ ಅರಿವಿನ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಪ್ರಬಲ ಸ್ಥಾನದ ಮೇಲೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಕೋಪದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವದ ಅರಿವಿನ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಆಕೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ. ಕೀಟಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಹಿಂದಿನ ಸಂಶೋಧಕರು 1985ರಲ್ಲಿ, ಕೋಪಿಷ್ಟ ಮುಖಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನು ಪ್ರಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.&lt;ref name=&quot;Tiedens 2001&quot;&gt;ಟೈಡೆನ್ಸ್ LZ, ''ಆಂಗರ್ ಆಂಡ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್ ವರ್ಸಸ್ ಸ್ಯಾಡ್ನೆಸ್ ಆಂಡ್ ಸಬ್ಜುಗೇಶನ್: ದಿ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ನೆಗೇಟಿವ್ ಇಮೋಷನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಶನ್ಸ್ ಆನ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಕನ್ಫೆರಲ್'', ಲಿಂಕ್:
[http://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?cmd=Retrieve&amp;amp;db=PubMed&amp;amp;list_uids=11195894&amp;amp;dopt=Citation ], ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಪರ್ಸನಾಲಿಟಿ ಆಂಡ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿ, 2001 ಜನವರಿ; 80(1):86-94.&lt;/ref&gt; ಅದೇ ರೀತಿ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಮತ್ತು ದುಃಖಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದವರು ಕೋಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಟೈಡೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;Tiedens et al.,2000&quot;/&gt; ಕೋಪದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ಸ್ಥಾನದ ಗುಣಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಟೈಡೆನ್ಸ್ ಆಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಳು. ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಕೋಪವು ಇತರರ ವರ್ತನೆಗಳ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತವಾಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ವಿಷಯ. ಕೋಪಗೊಂಡ ಅಥವಾ ದುಃಖಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದವರು ದುಃಖಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬದಲಿಗೆ ಕೋಪಗೊಂಡವನಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು ತೋರಿದರು ಎಂದು ಆಕೆಯ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದವು. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಕೋಪವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಬಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುವುದು.&lt;ref name=&quot;Tiedens 2001&quot;/&gt;

ಸಮಾಲೋಚನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಪಡಿಸುವುದು ಕೋಪವನ್ನು-ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವವನ ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕೋಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವವರನ್ನು ಹಠಮಾರಿ, ಪ್ರಬಲ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆಂದು ಟೈಡೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಮೃದು ಮತ್ತು ನಮ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಜನರು ಪ್ರಬಲ ಮತ್ತು ಹಠಮಾರಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾದವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ.&lt;ref name=&quot;Tiedens et al.,2000&quot;&gt;ಟೈಡೆನ್ಸ್, ಎಲ್ಸ್‌ವರ್ತ್ ಆಂಡ್ ಮೆಸ್ಕ್ಯುಟ, [http://psp.sagepub.com/cgi/content/abstract/26/5/560 ಸೆಂಟಿಮೆಂಟಲ್ ಸ್ಟೀರಿಯೊಟೈಪ್ಸ್: ಇಮೋಷನಲ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟೇಶನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಹೈ-ಆಂಡ್-ಲೊ-ಸ್ಟೇಟಸ್ ಗ್ರೂಪ್ ಮೆಂಬರ್ಸ್], 2000&lt;/ref&gt; ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸಿನಾಸ್ಯುರ್ ಮತ್ತು ಟೈಡೆನ್ಸ್, ಜನರು ಕೋಪಗೊಳ್ಳದರಿಗಿಂತ ಕೋಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.&lt;ref&gt;M ಸಿನಾಸ್ಯುರ್, LZ ಟೈಡೆನ್ಸ್, ಗೆಟ್ ಮ್ಯಾಡ್ ಆಂಡ್ ಗೆಟ್ ಮೋರ್ ದ್ಯಾನ್ ಈವನ್: ವೆನ್ ಆಂಡ್ ವೈ ಆಂಗರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಶನ್ ಈಸ್ ಇಫೆಕ್ಟಿವ್ ಇನ್ ನೆಗೋಟಿಯೇಶನ್ಸ್, ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪರಿಮೆಂಟಲ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿ, 2006&lt;/ref&gt;

ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾನ್ ಕ್ಲೀಫ್ ಮತ್ತು ಇತರರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ ಭಾವನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ಬೇರೆಯವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆಯೇ, ಏಕೆಂದರೆ ಜನರು ಇತರರ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ತರ್ಕಿಸಲು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಂಶವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಧಾನದಲ್ಲಿ ಸರಿಹೊಂದಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ವ್ಯಾನ್ ಕ್ಲೀಫ್ ಮತ್ತು ಇತರರು, ಜನರು ಕೋಪಿತ ವಿರೋಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತಾರೆಯೇ ಅಥವಾ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವ ವಿರೋಧಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತಾರೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಲು ಬಯಸಿದರು. ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಜನರು ಸಂತೋಷದಿಂದಿರುವ ವಿರೋಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕೋಪಿತ ವಿರೋಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಾಗುತ್ತಾರೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟವು. ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು, ಜನರು ವಿರೋಧಿಗಳ ಮಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವರ ಭಾವನೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಪ್ರಬಲಗೊಳಿಸಿದವು.&lt;ref&gt;ವ್ಯಾನ್ ಕ್ಲೀಫ್, ಡಿ ಡ್ರ್ಯೂ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಸ್ಟೆಡ್, ''ದಿ ಇಂಟರ್‌ಪರ್ಸನಲ್ ಇಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಆಂಗರ್ ಆಂಡ್ ಹ್ಯಾಪಿನೆಸ್ ಇನ್ ನೆಗೋಟಿಯೇಶನ್ಸ್'', ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಪರ್ಸನಾಲಿಟಿ ಆಂಡ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿ, 2004, ಸಂಪುಟ 86, ಸಂ. 1, 57–76&lt;/ref&gt;

=== ನಿಭಾಯಿಸುವ ನಿರ್ವಹಣಾ ಚಾತುರ್ಯ ===
{{See also|Anger management}}
ಲೆಲ್ಯಾಂಡ್ R. ಬಿಯಾಮಂಟ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, ಕೋಪಗೊಂಡ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನೂ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಗಾದೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.&lt;ref&gt;ಲೆಲ್ಯಾಂಡ್ R. ಬಿಯಾಮಂಟ್, ಇಮೋಷನಲ್ ಕಾಂಪಿಟೆನ್ಸ್, [http://www.emotionalcompetency.com/anger.htm#path ಆಂಗರ್, ಆನ್ ಅರ್ಜೆಂಟ್ ಪ್ಲಿಯಾ ಫಾರ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಆಂಡ್ ಆಕ್ಷನ್], ಎಂಟ್ರಿ ಡಿಸ್ಕ್ರೈಬಿಂಗ್ ಪಾಥ್ಸ್ ಆಫ್ ಆಂಗರ್&lt;/ref&gt; ಕೋಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪ್ರಕಟ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ವಿರುದ್ಧವಾದ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುವುದು ಅಥವಾ ನುಣುಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದು. ಇತರ ಆಯ್ಕೆಗಳೆಂದರೆ - ಪ್ರಾಬಲ್ಯತೆಯ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುವುದು; ಗೋಪ್ಯವಾಗಿ ಮುನಿಸುತೋರುವುದು; ಅಥವಾ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲು ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದು.

R. ನೊವ್ಯಾಕೊ ಪ್ರಕಾರ, ಕೋಪವು ಕೆರಳಿಸುವಿಕೆಯ ಒಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. R. ನೊವ್ಯಾಕೊ ಮೂರು ರೀತಿಯ ಕೋಪಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾನೆ: ಅರಿವಿನ (ಮೌಲ್ಯ ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು), ಶಾರೀರಿಕ-ಭಾವಾತ್ಮಕ (ಉದ್ವೇಗ ಮತ್ತು ತಳಮಳ) ಹಾಗೂ ನಡವಳಿಕೆ (ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುವುದು ಮತ್ತು ವಿರೋಧ) ಈ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಭಾಯಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹಂತಗಳಿವೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೋಪವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅದರಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಬೇಕೆಂದು ನೊವ್ಯಾಕೊ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲು ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪರಿಶೋಧಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಆತನು ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೋಪದ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಕಲ್ಪನೆ-ಆಧಾರದ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;&lt;ref&gt;ನೊವ್ಯಾಕೊ, R. (1975). ಆಂಗರ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್: ದಿ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಆಂಡ್ ಇವಾಲ್ವೇಶನ್ ಆಫ್ ಆನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪರಿಮೆಂಟಲ್ ಟ್ರೀಟ್ಮೆಂಟ್. ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್ಟನ್, MA: ಹೀತ್.&lt;/ref&gt;

ಕೋಪದ ಆಧುನಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಕಾರಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳ ಪುನಃರೂಪಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ REBT (ರೇಷನಲ್ ಇಮೋಟಿವ್ ಬಿಹೇವಿಯರ್ ಥೆರಪಿ)ಯಂತಹ ಆಧುನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಂತೆ CBT (ಅಥವಾ ಕಾಗ್ನಿಟಿವ್ ಬೆಹೇವಿಯರಲ್ ಥೆರಪೀಸ್)ಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ವಿಪರೀತ ಕೋಪದಿಂದ ನರಳುವವನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯತೆ ನಿರ್ಣಯಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಯು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವೃತ್ತಿಪರರಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕೋಪವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೆಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal
 |last1 = Beck
 |first1 = Richard
 |last2 = Fernandez
 |first2 = Ephrem
 |title        = Cognitive-Behavioral Therapy in the Treatment of Anger: A Meta-Analysis
 |journal      = Cognitive Therapy and Research
 |volume       = 22
 |issue        = 1
 |pages        = 63–74
 |year         = 1998
 |url          = http://www.acu.edu/img/assets/6655/Cognitive-Behavioral%20in%20the%20Treatment%20of%20Anger%20(A%20Meta-analysis).pdf
 |accessdate   = 2007-02-05
 |doi          = 10.1023/A:1018763902991
 |archive-date = 2006-09-05
 |archive-url  = https://web.archive.org/web/20060905115446/http://www.acu.edu/img/assets/6655/Cognitive-Behavioral%20in%20the%20Treatment%20of%20Anger%20(A%20Meta-analysis).pdf
 |url-status   = dead
}}&lt;/ref&gt; ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ &quot;ಒತ್ತಡ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು(ಇನಾಕ್ಯುಲೇಷನ್)&quot; ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡವರಿಗೆ &quot;ಅವರ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಮಾಧಾನಗೊಳ್ಳುವ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವರ ಗಮನ, ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು ಅನೇಕ ಅರಿವಿನ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೆರಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೋಪವನ್ನು ಗಮನಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;

==== ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದು ====
ಕೋಪದ ತಡೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯು ಹಾನಿಕರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದೆಂದು ಆಧುನಿಕ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಡೆಹಿಡಿದ ಕೋಪವು ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಂತಹ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗಬಹುದು.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;&lt;ref&gt;&quot;ಆಂಗರ್.&quot; ಗಲೆ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಸೈಕಾಲಜಿ, 2ನೇ ಆವೃತ್ತಿ. ಗಲೆ ಗ್ರೂಪ್, 2001.&lt;/ref&gt; 1992ರ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ದಂಗೆಗಳು ತಡೆಹಿಡಿದ ಕೋಪದ ತಕ್ಷಣದ ಸ್ಫೋಟಕ ರೀತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಜಾನ್ W. ಫಿಯೆರೊ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕೋಪವು ನಂತರ ಆ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಏನನ್ನೂ ಮಾಡದವರ ವಿರುದ್ಧ ಹಿಂಸೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಯಿತು. ಕೋಪವು ಅದರ ನೈಜ ಕಾರಣದಿಂದ ಬೇರೆಯವರನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಬಲಿಪಶು ಮಾಡುವತ್ತ ವಾಲಿದುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ನಾಜಿಗಳು [[ಜರ್ಮನಿ]]ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾನಿಗೆ ಯೆಹೂದಿಗಳನ್ನು ದೂರಿದುದು.&lt;ref name=&quot;Ethics&quot;/&gt;

ತಡೆದಿಟ್ಟ ಕೋಪದ &quot;ಹಿಡಿತ ಸಡಿಲಿಸುವಿಕೆಯು&quot; ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯ &quot;ರೇಚನ ಅಧ್ಯಯನ&quot;ವನ್ನು ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;ಎವಿಡೆನ್ಸ್ ಎಗೈನೆಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಥರ್ಸಿಸ್ ಥಿಯರಿ:
* ಬರ್ಕೆಮ್ಯಾನ್ (2006) [https://www.theguardian.com/lifeandstyle/2008/jan/26/healthandwellbeing.features ಆಂಗರ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್].
* ಗ್ರೀನ್ ಮತ್ತು ಇತರರು. (1975). ದಿ ಫೆಸಿಲಿಟೇಶನ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರೆಶನ್ ಬೈ ಅಗ್ರೆಶನ್: ಎವಿಡೆನ್ಸ್ ಎಗೈನೆಸ್ಟ್ ದಿ ಕ್ಯಾಥರ್ಸಿಸ್ ಹೈಪಾಥಿಸಿಸ್. [http://psycnet.apa.org/index.cfm?fa=buy.optionToBuy&amp;amp;id=1976-02349-001&amp;amp;CFID=6717647&amp;amp;CFTOKEN=16163150 ಅಬ್‌ಸ್ಟ್ರಾಕ್ಟ್]. ''ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಪರ್ಸನಾಲಿಟಿ ಆಂಡ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿ''.
ಎವಿಡೆನ್ಸ್ ಫಾರ್: ಮುರ್ರೆ ಆಂಡ್ ಫೆಸ್‌ಬ್ಯಾಚ್. (1978). ಲೆಟ್ಸ್ ನಾಟ್ ಥ್ರೊ ದಿ ಬೇಬಿ ಔಟ್ ವಿದ್ ಬಾತ್‌ವಾಟರ್: ದಿ ಕ್ಯಾಥರ್ಸಿಸ್ ಹೈಪಾಥಿಸಿಸ್ ರಿವಿಸ್ಟೆಡ್. doi:10.1111/j.1467-6494.1978.tb01012.x&lt;/ref&gt;

=== ಉಭಯ ಮಿತಿ ಮಾದರಿ ===
ಕೋಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೂ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಉತ್ಪಾದಕತೆಯು ಕುಂಠಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ಜೆನ್, K. A. 1995. ಎ ಮಲ್ಟಿಮೆಥಡ್ ಎಕ್ಸಾಮಿನೇಶ್ ಆಫ್ ದಿ ಬೆನಿಫಿಟ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಡೆಟ್ರಿಮೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಟ್ರಾಗ್ರೂಪ್ ಕಾಂಫ್ಲಿಕ್ಟ್. ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟಿವ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಲಿ, 40: 256–282.&lt;/ref&gt; ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಕೆಲಸದ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಸಂಬಂಧಗಳು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತವೆ, ಪರಸ್ಪರ ಸಾಮರಸ್ಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಇತ್ಯಾದಿ (ಉದಾ. ಟೈಡೆನ್ಸ್, 2000&lt;ref&gt;ಟೈಡೆನ್ಸ್, L. Z. 2000. ಪವರ್‌ಫುಲ್ ಇಮೋಷನ್ಸ್: ದಿ ವಿಶಿಯಸ್ ಸೈಕಲ್ ಆಫ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಪೊಸಿಶನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಇಮೋಶನ್ಸ್. N. M. ಆಶ್ಕನಸಿ, C. E. J. ಹಾರ್ಟೆಲ್ ಮತ್ತು W. J. ಜರ್ಬೆ (ಸಂಪಾದಕರು), ಇಮೋಷನ್ಸ್ ಇನ್ ವರ್ಕ್‌ಪ್ಲೇಸ್: ರಿಸರ್ಚ್, ಥಿಯರಿ ಆಂಡ್ ಪ್ರ್ಯಾಕ್ಟೀಸ್: 71–81. ವೆಸ್ಟ್‌ಪೋರ್ಟ್, CT: ಕ್ಯೋರಮ್.&lt;/ref&gt;). ಗೆಡ್ಡೆಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಸ್ಟರ್‌ರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಪದ ಉಭಯ ಮಿತಿಗಳ ಮಾದರಿಯು (2007) ಕೋಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗೆಗಿನ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನೆಗಳು ಭಾವನೆಯ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ, ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಮೀರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಈ ಮಾದರಿಯು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಸದಸ್ಯನು ಕೋಪ-ಬರಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಹೇಳಬಹುದಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿದುದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದಾಗ ಮೊದಲ &quot;ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಿತಿ&quot;ಯನ್ನು ಮೀರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಸದಸ್ಯರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಕೋಪವನ್ನು ವೀಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಂಪೆನಿಯ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಅಸಮಂಜಸವಾದುದೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದಾಗ ಎರಡನೇ &quot;ಅನುಚಿತ ಮಿತಿ&quot;ಯನ್ನು ಮೀರಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿನ ಕೋಪದ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯು ಎರಡು ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಮೊದಲನೆಯದೆಂದರೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯರು ಅವರ ಕೋಪವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ ತಡೆಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು - ಅಂದರೆ &quot;ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮಿತಿ&quot;ಯನ್ನು ಮೀರಿಸಲು ವಿಫಲರಾಗುವುದು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೋಪ-ಬರಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಅಥವಾ ಪರಿಹರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನವಿಲ್ಲದಂತೆ ಇದ್ದು, ಅದು ಮುಂದುವರಿಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯರು ಎರಡೂ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿದರೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ - ಇದನ್ನು &quot;ಜೋಡಿ ಮೀರಿಸುವಿಕೆ&quot; ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಕ್ರವೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಕೋಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ - ಆರಂಭಿಕ ಕೋಪ-ಬರಿಸುವ ಘಟನೆಯಿಂದ ಗಮನವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುವಾಗ ಆತನ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಹೇರುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದರ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯು, ಒಬ್ಬನ ಕೋಪ ಸ್ವಭಾವ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅನುಚಿತ ಮಿತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಕಾಶದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಾಗ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಕೋಪವನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉಳಿದ ಸದಸ್ಯರು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಚರ್ಚೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಎಲ್ಲರಿಗೆ ಸಮ್ಮತವಾಗುವಂತೆ ಪರಿಹರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಮಿತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಕಾಶವು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯೊಳಗೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳಬಹುದು: ಕೋಪದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದಾಗ ಮಿತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಕಾಶವು ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದಾಗ ಆ ಅವಕಾಶವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ಗೆಡ್ಡೆಸ್, D. ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಸ್ಟರ್, R. 2007 ಕ್ರಾಸಿಂಗ್ ದಿ ಲೈನ್ಸ್: ಎ ಡ್ಯುಯೆಲ್ ಥ್ರೆಶೋಲ್ಡ್ ಮಾಡೆಲ್ ಆಫ್ ಆಂಗರ್ ಇನ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ಸ್, ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ರಿವ್ಯೂ. 32 (3): 721–746.&lt;/ref&gt;

== ನರಶಾಸ್ತ್ರ ==
ಕೋಪದ ನ್ಯೂರೊಇಮೇಜಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಮಿದುಳಿನ ಹೆಚ್ಚು ದೃಢವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುವ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಸಾರ್ಶ್ವದ ಆರ್ಬಿಟೊಫ್ರಂಟಲ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್ ಆಫ್ ಆಂಗರ್. ''ಚ್ಯಾಪ್ಟರ್ 4: ಕಂಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿಂಗ್ ಎ ನ್ಯೂರಾಲಜಿ ಆಫ್ ಆಂಗರ್''. ಮೈಕೆಲ್ ಪಾಟೆಗಲ್ ಮತ್ತು ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಸ್ಟೆಮ್ಲರ್. 2010&lt;/ref&gt; ಈ ಭಾಗವು ಪ್ರಚೋದನೆ ಮತ್ತು ಧನಾತ್ಮಕ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಬುಕ್ ಆಫ್ ಆಂಗರ್. ''ಚ್ಯಾಪ್ಟರ್ 17''. ಮೈಕೆಲ್ ಪಾಟೆಗಲ್ ಮತ್ತು ಗೆರ್ಹಾರ್ಡ್ ಸ್ಟೆಮ್ಲರ್. 2010&lt;/ref&gt;

== ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ ==
[[ಚಿತ್ರ:Anger during a protest by David Shankbone.jpg|thumb|ಇಬ್ಬರು ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವುದು.ಇಬ್ಬರು ಪ್ರತಿಭಟನಕಾರರು ಕೋಪಗೊಂಡು, ಆಕ್ರಮಣಶೀಲರಾಗಿರುವುದು ಅವರ ಆಂಗಿಕ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಮುಖಭಾವಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.ಕೋಪದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಆಡಿಯೊ ಕೇಳಿ.]] [[ಚಿತ್ರ:Ds300004.ogg|thumb|right|ಕೋಪವನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದರ '''ಆಡಿಯೊ ಫೈಲ್'''.]]

ಕೋಪದ ಬಾಹ್ಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮುಖಭಾವ, ಆಂಗಿಕ ವರ್ತನೆ, ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;OxfDic&quot;/&gt; ಮುಖಭಾವಗಳು ಮತ್ತು ಆಂಗಿಕ ವರ್ತನೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿರುತ್ತವೆ:&lt;ref name=&quot;EncPsy&quot;/&gt;
ಮುಖದ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದ ಸ್ನಾಯು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಕೋಪದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಖವು ಕೆಂಪೇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಹುಬ್ಬಿನ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಒಳಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಸರಿಯುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕೋಪವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದವರ ಮೇಲೆ ಬಿರುನೋಟ ಬೀರುತ್ತಾರೆ. ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿಕೊಂಡು, ದವಡೆಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಕಚ್ಚಿಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬರುವ ಮುಖಭಾವವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಆಗತಾನೆ ನಡೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ ಮಗುವಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಭುಜಗಳನ್ನು ಎತ್ತುವುದು, ಸ್ಕ್ವೇರ್ಡ್-ಆಫ್ ಭಂಗಿ, ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದ ಸ್ನಾಯುವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು, ಮೊದಲಾದವು ದಾಳಿ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವುದರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ಕ್ರಿಯೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ನಾಯುವಿನ ಒತ್ತಡ ಏರಿಕೆಯು ಬಲ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವ ಪ್ರಚೋದನೆಯು ಈ ಬಲದ ವೈಯಕ್ತಿಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಜತೆಗೂಡುತ್ತದೆ.

ಕೋಪದ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳೆಂದರೆ ಹೃದಯ ಬಡಿತವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದವನನ್ನು ಸರಿಸಲು ತಯಾರಾಗುವುದು. ಅದಲ್ಲದೇ ಕೈಗಳಿಗೆ ರಕ್ತದ ಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆತನಿಗೆ ಹೊಡೆಯಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು. ಆಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆವರುತ್ತವೆ. (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೋಪವು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದಾಗ).&lt;ref&gt;ಪಾಲ್ ಎಕ್‌ಮ್ಯಾನ್, ''ಇಮೋಷನ್ಸ್ ರಿವೀಲ್ಡ್: ರೆಕೊಗ್ನೈಜಿಂಗ್ ಫೇಸಸ್ ಆಂಡ್ ಫೀಲಿಂಗ್ಸ್ ಟು ಇಂಪ್ರೂವ್ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್'', ಹಾಲ್ಟ್ ಪೇಪರ್‌ಬ್ಯಾಕ್ಸ್, ISBN 0-8050-7516-X, 2004, ಪುಟ 63&lt;/ref&gt; ಕೋಪದ ಮಾನಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪಕವೆಂದರೆ ಒಂದು ಧಾರಕದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಸಿ ದ್ರಾವಕ.&lt;ref name=&quot;EncPsy&quot;/&gt; ನೊವ್ಯಾಕೊ ಪ್ರಕಾರ, &quot;ಸ್ವನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಚೋದನೆಯು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಅಡ್ರಿನೊಮೆಡುಲ್ಲರಿ ಮತ್ತು ಅಡ್ರನೊಕಾರ್ಟಿಕಲ್ ಹಾರ್ಮೋನ್‌ನ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಡ್ರೀನಲ್ ಮೆಡುಲದಿಂದ ಕ್ಯಾಟೆಕೊಲಮೈನ್‌ಗಳು, ಎಪಿನ್‌ಫ್ರೈನ್ ಮತ್ತು ನಾರ್‌ಎಪಿನ್‌ಫ್ರೈನ್‌ನ ಹಾಗೂ ಅಡ್ರೀನಲ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಗ್ಲೂಕೊಕಾರ್ಟಿಕಾಯ್ಡ್‌ಗಳ ಸ್ರವಿಸುವಿಕೆಯು ಅನುವೇದನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಹವು ತಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ (ಉದಾ. ಪಿತ್ತಕೋಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲಿ ಗೈಕೋಜನ್‌ ಆಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಗ್ಲುಕೋಸ್‌ನ ಬಿಡುಗಡೆ). ಕೋಪದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಟೆಕೊಲಮೈನ್‌‌ನ ಸಕ್ರಿಯತೆಯು ಎಪಿನ್‌ಫ್ರೈನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲ ನಾರ್‌ಎಪಿನ್‌ಫ್ರೈನ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ (ಭಯದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ). ಅಡ್ರಿನೊಮೆಡುಲ್ಲರಿ‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಹೊಂದಿರುವ ಅಡ್ರಿನೊಕಾರ್ಟಿಕಲ್ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಟ್ಯುಟರಿ ಗ್ರಂಥಿಯ ಸ್ರವಿಸುವಿಕೆಗಳು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಟೆಸ್ಟೊಸ್ಟಿರಾನ್ ಮಟ್ಟದ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಪಿಟ್ಯುಟರಿ-ಅಡ್ರಿನೊಕಾರ್ಟಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಪಿಟ್ಯುಟರಿ-ಗೊನಾಡಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕೋಪದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಚುರುಕು ಅಥವಾ ಪ್ರಬಲತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;EncPsy&quot;/&gt;

ನರವಿಜ್ಞಾನವು ಭಾವನೆಗಳು ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ರಚನೆಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಂಕೇತದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಶೀಘ್ರ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯನಿರ್ಣಾಯಕ ಕ್ರಿಯೆಯು, ಆ ಸಂಕೇತವು ಸಂವೇದನೆಯ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ನರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಲಿಂಬಿಕ್ ಮುಮ್ಮುದೆಳಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ (ಗಂಟಲೊಳಗಿನ ಗ್ರಂಥಿ)ಅಮಿಗ್ಡಲದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಹೋಗುವಾಗ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರಚೋದಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಆಲೋಚನೆಗಳು ಅಥವಾ ನೆನಪುಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭಾವನೆಯು ಅದರ ಸಂಕೇತ (ಮುಮ್ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿರುವ)ಥಾಲಮಸ್‌ನಿಂದ (ಮಿದುಳಿನ ಸೆರಿಬ್ರೆಲ್ ಭಾಗ)ನಿಯೊಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸಾಗುವಾಗ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;Britannica11&quot;/&gt; ಕೆಲವು [[ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ|ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ]]ಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಕೋಪದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆನುವಂಶಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಅಂಶಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೀನ್‌ಗಳ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ನಿಜವಾದ ಮಾಪನಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ.&lt;ref&gt;ಕ್ಸಿಯೊಲಿಂಗ್ ವಾಂಗ್, ರಣಕ್ ಟ್ರಿವೇಡಿ, ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಡೈಬರ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರೋಲ್ಡ್ ಸ್ನೈಡರ್, ''ಜನೆಟಿಕ್ ಆಂಡ್ ಎನ್ವೈರ್ಮೆಂಟಲ್ ಇನ್‌ಫ್ಲುಯೆನ್ಸನ್ ಆನ್ ಆಂಗರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಶನ್: ದಿ ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಕಾರ್ಡಿಯೊವಾಸ್ಕುಲಾರ್ ಟ್ವಿನ್ ಸ್ಟಡಿ'', ಸೈಕೊಸೊಮಾಟಿಕ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ 67:16–23 (2005)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.thetech.org/genetics/ask.php?id=81 ಬ್ಯಾರಿ ಸ್ಟಾರ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120319224429/http://www.thetech.org/genetics/ask.php?id=81 |date=2012-03-19 }}, ದಿ ಟೆಕ್ ಮ್ಯಾಸಿಯಂ ಆಫ್ ಇನೋವೇಶನ್&lt;/ref&gt;

== ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ==
[[ಚಿತ್ರ:FLAXMAN John The Fury Of Athamas.jpg|thumb|left|ದಿ ಫರಿ ಆಫ್ ಆಥಮಾಸ್ - ಜಾನ್ ಫ್ಲ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ (1755-1826).]]
=== ಪುರಾತನ ಯುಗ ===
ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೀತದಾಳುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಕೋಪವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಅವರ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಮತ್ತು ಸೆನೆಕ ಕೋಪವನ್ನು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಹುಚ್ಚು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಕೋಪದ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ, ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಭಾವನೆಗಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಂದು ಕೋಪದ ಮಹತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಮ್ಮತವಿರಲಿಲ್ಲ. ಸೆನೆಕನಿಗೆ ಕೋಪವು &quot;ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಸಹ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ&quot;ವಾದದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಶಿಸ್ತುಬದ್ದ ರೋಮನ್ ಸೈನ್ಯವು ರೋಷಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಜರ್ಮನರನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಎಂದಿಗೂ ಸಮರ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಸೆನೆಕ ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಆತನು ಹೀಗೆಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ - &quot;ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕೋಪಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಒಂದು ತಪ್ಪು&quot;.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;

[[ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್]] ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;&lt;ref&gt;ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಪ್ರಕಾರ: &quot;ಸರಿಯಾದ ವಿಷಯದ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸಮಯದ ಅಂತರವು ನೈತಿಕವಾಗಿ ಶ್ಲಾಘನೀಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.&quot; cf. ಪಾಲ್ M. ಹಘೆಸ್, ''ಆಂಗರ್'', ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಎಥಿಕ್ಸ್, ಸಂಪುಟ I, ಎರಡನೇ ಆವೃತ್ತಿ, ರಟ್ಲೆಡ್ಜ್ ಪ್ರೆಸ್&lt;/ref&gt; ಕೋಪದ ವಿರೋಧವು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಭಾವಶೂನ್ಯತೆ ಎಂದು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಜನರ ಮನೋಧರ್ಮಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರು ಹೊಂದಿರುವ ವಿವಿಧ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಅಥವಾ ಮನೋಭಾವಗಳ ಮಿಶ್ರಣವು ಕಾರಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. &quot;ಕೆಂಪು ಕೂದಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮುಖದವರು ವಿಪರೀತ ಉದ್ರಿಕ್ತ ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕ ಮನೋಭಾವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅವರು ಉದ್ರಿಕ್ತ-ಮನೋಧರ್ಮವುಳ್ಳವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ&quot; ಎಂದು ಸೆನೆಕ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಪುರಾತನ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಹಿಳೆಯರ ಕೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ವಿರಳವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಸೈಮನ್ ಕೆಂಪ್ ಮತ್ತು K. T. ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ರ ಪ್ರಕಾರ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅವರ ಕೆಲಸಗಳು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಸೆನೆಕ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವರು, ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಭಾವ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;

==== ನಿಯಂತ್ರಣ ವಿಧಾನಗಳು ====
ಸೆನೆಕನು ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ: 1. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ತಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಕೋಪ ಬರದ ಹಾಗೆ ಹೇಗೆ ಮಾಡುವುದು, 2. ಕೋಪವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಹೇಗೆ, 3. ಇತರರ ಕೋಪದೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುವುದು.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಮೊದಲ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕೋಪ ಬರದ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಕೋಪದ ಹಲವಾರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಸೆನೆಕ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಕೋಪವನ್ನು-ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವವರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವುದನ್ನು ದೂರಮಾಡಬೇಕು. ಅನಾವಶ್ಯಕ ಹಸಿವು ಅಥವಾ ಬಾಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ತೊರೆಯಬೇಕು; ಅದಲ್ಲದೇ ಆಪ್ಯಾಯಮಾನವಾದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಬೇಕು.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಕೋಪ ಬರದ ಹಾಗೆ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸೆನೆಕ ಹೀಗೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ - &quot;ಮಾತು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ತಕ್ಕಂತೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕೆರಳಿಕೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೂಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತೆವಹಿಸಬೇಕು. ಮತ್ತೊಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವಾಗ ತೀರ ಕುತೂಹಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಾರದು: ಎಲ್ಲವೂ ಕೇಳಲು ಮತ್ತು ನೋಡಲು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾರಾದರೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ತಾತ್ಸಾರ ಮಾಡುವಂತೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ನೀವು ಅದಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಗ್ಗದವರೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಜ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಕೇಳುವವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕು. ನೀವು ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡೂ ಯೋಚಿಸಬೇಕು, ಆತನ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸು ಅಥವಾ ಅನಾರೋಗ್ಯದಂತಹ ಯಾವುದೇ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.&quot;&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಕುತೂಹಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಅಭ್ಯಾಸವೆಂದು ಸೆನೆಕ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;. ಇತರರ ಕೋಪದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಲು, ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೆಂದರೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿರುವುದು ಎಂದು ಸೆನೆಕ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೋಪಗೊಂಡವರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವಾಗ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ವಂಚನೆಯು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆಂದೂ ಆತನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;

ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಸೆನೆಕನ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನೇ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಹೊಸದೊಂದನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾನೆ: ಒಬ್ಬ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಬೋಧಕರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಭಾವೋದ್ರೇಕಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗ್ಯಾಲೆನ್ ಉತ್ತಮ ಬೋಧಕರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲೂ ಕೆಲವು ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಕೋಪದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಸ್ವಭಾವದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಆರಂಭಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೆನೆಕ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲೆನ್ (ಅನಂತರದ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು) ಇಬ್ಬರೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಶಿಕ್ಷಣವು ಮಕ್ಕಳ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಬಾರದು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ತೇಜೋವಧೆ ಮಾಡಬಾರದು ಅಥವಾ ಕ್ರೂರವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂದು ಸೆನೆಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅವರಿಗೆ ಅತಿಯಾದ ಪ್ರೀತಿ ತೋರಿಸಿ ಹಾಳುಮಾಡಬಾರದು. ಮಕ್ಕಳು ಆಡುವಾಗ ಇತರ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಹೊಡೆಯದ ಹಾಗೆ ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೋಪದಿಂದ ವರ್ತಿಸದ ಹಾಗೆ ತಿಳಿಹೇಳಬೇಕು ಎಂದು ಸೆನೆಕ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮಕ್ಕಳ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಕೋಪದಿಂದಿದ್ದಾಗ ಈಡೇರಿಸಬಾರದೆಂದೂ ಆತನು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;

=== ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗ ===
[[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]]ದ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದರು, ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಆ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಇಬ್ನ್ ಸಿನ (ಅವಿಸೆನ್ನಾ), ರೋಗರ್ ಬ್ಯಾಕನ್ ಮತ್ತು ಥೋಮಸ್ ಅಕ್ವಿನಾಸ್ ಮೊದಲಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪುರಾತನ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಮತ್ತು ಇಬ್ನ್ ಸಿನ (ಅವಿಸೆನ್ನಾ)ರೊಂದಿಗೆ ಅಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅಲ್-ಘಜಲಿ (ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ &quot;ಅಲ್ಗಜೆಲ್&quot; ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ), ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕೋಪವನ್ನು ಅವುಗಳ ಕಾಲ್ಬ್ (&quot;ಹೃದಯ&quot;)ನಲ್ಲಿನ ಮೂರು &quot;ಶಕ್ತಿ&quot;ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಉಳಿದೆರಡು ಹಸಿವು ಮತ್ತು ಉದ್ರೇಕ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಇಚ್ಛೆಯು &quot;ಕೋಪ ಮತ್ತು ಹಸಿವನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ.&quot; ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾನವರ ಇಚ್ಛೆಯು &quot;ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ,&quot; ಎಂದೂ ಅವನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal |first=Amber |last=Haque |year=2004 |title=Psychology from Islamic Perspective: Contributions of Early Muslim Scholars and Challenges to Contemporary Muslim Psychologists |journal=Journal of Religion and Health |volume=43 |issue=4 |pages=357–377 [367] |doi=10.1007/s10943-004-4302-z }}&lt;/ref&gt; ಮಧ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ನಂಬಿಕೆಯೆಂದರೆ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವವರು ವಿಪರೀತ ಹಳದಿ ಪಿತ್ತರಸ ಸೃವಿಸುವ ಶರೀರದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದಂತೆ ಉಂಟಾಗುವ ಮುಂಗೋಪ ಕಾಲರ್ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. (ಆದ್ದರಿಂದ &quot;ಕಾಲರಿಕ್&quot; ಎಂಬ ಪದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು).&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಈ ನಂಬಿಕೆಯು &quot;ಕೆಂಪು ಕೂದಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಮುಖದವರು ವಿಪರೀತ ಉದ್ರಿಕ್ತ ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕ ಮನೋಭಾವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅವರು ಉದ್ರಿಕ್ತ-ಮನೋಧರ್ಮವುಳ್ಳವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ&quot; ಎಂಬ ಸೆನೆಕನ ನಂಬಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

==== ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳು ====
ಮೈಮೊನಿಡ್ಸ್ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಭಾವೋದ್ರೇಕವನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅನಾರೋಗ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದನು. ಗ್ಯಾಲೆನ್‌ನಂತೆ ಮೈಮೊನಿಡ್ಸ್, ಈ ಅನಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಒಬ್ಬ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯನ್ನು ಅರಸುವುದು ದೈಹಿಕ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವೈದ್ಯನೊಬ್ಬನನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ರೋಗರ್ ಬ್ಯಾಕನ್ ಸೆನೆಕನ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಬರಹಗಾರರು ಕೋಪದ ಕೆಡುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ರೋಷತಪ್ತ ಗುಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನ್ ಮಿರ್ಕ್ &quot;ಜನರ ಮುಂದೆ ದೇವದೂತರು ಹೇಗೆ ಅದೃಶ್ಯವಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ನರಕಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಸೈತಾನರು ಹೇಗೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ&quot; ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ''ದಿ ಕ್ಯಾನನ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್'' ‌ ನಲ್ಲಿ ಇಬ್ನ್ ಸಿನ (ಅವಿಸೆನ್ನ) ಮನೋಧರ್ಮದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಕೋಪವು ವಿಷಾದರೋಗದಿಂದ ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗಿನ ಆರ್ದ್ರತೆ(ಜಡತ್ವ)ಯು ಅಂತಹ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal |first=Amber |last=Haque |year=2004 |title=Psychology from Islamic Perspective: Contributions of Early Muslim Scholars and Challenges to Contemporary Muslim Psychologists |journal=Journal of Religion and Health |volume=43 |issue=4 |pages=357–377 [366] |doi=10.1007/s10943-004-4302-z }}&lt;/ref&gt;

ಅಹ್ಮದ್ ಇಬ್ನ್ ಸಾಹಲ್ ಅಲ್-ಬಾಲ್ಖಿ ಕೋಪವನ್ನು (ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯೊಂದಿಗೆ) ಒಂದು ರೀತಿಯ ನರವ್ಯಾಧಿಯೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal |first=Amber |last=Haque |year=2004 |title=Psychology from Islamic Perspective: Contributions of Early Muslim Scholars and Challenges to Contemporary Muslim Psychologists |journal=Journal of Religion and Health |volume=43 |issue=4 |pages=357–377 [362] |doi=10.1007/s10943-004-4302-z }}&lt;/ref&gt; ಅದೇ ರೀತಿ ಅಲ್-ಘಜಲಿ (ಅಲ್ಗಜೆಲ್)), ಕೋಪವು ಕ್ರೋಧ, ರೋಷ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷ ಮೊದಲಾದ ರೂಪಗಳನ್ನು ತಾಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ &quot;ಆತ್ಮ ಶಕ್ತಿಯು ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಅದು ಸಮತೋಲನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ&quot; ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;{{Cite journal |first=Amber |last=Haque |year=2004 |title=Psychology from Islamic Perspective: Contributions of Early Muslim Scholars and Challenges to Contemporary Muslim Psychologists |journal=Journal of Religion and Health |volume=43 |issue=4 |pages=357–377 [366–8] |doi=10.1007/s10943-004-4302-z }}&lt;/ref&gt;

=== ಆಧುನಿಕ ಕಾಲ ===
ಕೋಪದ ಬಗೆಗಿನ ಆಧುನಿಕ ಜ್ಞಾನವು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt; ಇಮ್ಯಾನ್ಯುವೆಲ್ ಕ್ಯಾಂಟ್ ಪ್ರತೀಕಾರದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುತ್ತಾನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಒಬ್ಬನ ಗೌರವದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ; ಹಾಗೂ ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರದಿರುವುದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ &quot;ಮಾನವೀಯತೆ&quot;ಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಡೇವಿಡ್ ಹ್ಯೂಮ್ &quot;ಕೋಪ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷವು ನಮ್ಮ ಭಾವ ಮತ್ತು ಮನೋಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗವಾಗಿರುವ ಭಾವನೆಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಕೊರತೆಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದುರ್ಬಲತೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಅಶಕ್ತತೆಯಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ&quot; ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref name=&quot;EoE&quot;/&gt; ಕೋಪದ ಆಧುನಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ಜ್ಞಾನದ ನಡುವಿನ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಕೆಂಪ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: ಒಂದು, ಆರಂಭಿಕ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೋಪವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದರ ಹಾನಿಕರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಚಿಸಿಲ್ಲ; ಮತ್ತೊಂದು, ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೋಪದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಲಿಂಗ ಭಿನ್ನತೆಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಆರಂಭಿಕ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;/&gt;

ಅಮೆರಿಕನ್ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಎಲ್ಲಿಸ್ ಕೋಪ, ಕ್ರೋಧ, ಮತ್ತು ರೋಷವು ಭಾಗಶಃ ಮಾನವನು [[wikt:transgression|ಉಲ್ಲಂಘನೆ]]ಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref&gt;ಎಲಿಸ್, ಆಲ್ಬರ್ಟ್ (2001). ಓವರ್‌ಕಮಿಂಗ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಕ್ಟಿವ್ ಬಿಲೀಫ್ಸ್, ಫೀಲಿಂಗ್ ಆಂಡ್ ಬಿಹೇವಿಯರ್ಸ್: ನ್ಯೂ ಡೈರೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಫಾರ್ ರೇಶನಲ್ ಇಮೋಟಿವ್ ಬಿಹೇವಿಯರ್ ಥೆರಪಿ. ಪ್ರೊಮೋಥಿಯಸ್ ಬುಕ್ಸ್.&lt;/ref&gt;. ಎಲ್ಲಿಸ್ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಭಾವನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜನರು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿಮಯಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳು ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾದಾಗ ಇತರರ ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಮತ್ತು ತೆಗಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ.

== ಧಾರ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ==
=== ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಪಂಥ ===
[[ಚಿತ್ರ:Boschsevendeadlysins.jpg|thumb|250px|ದಿ ಸೆವೆನ್ ಡೆಡ್ಲಿ ಸಿನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ದಿ ಫೋರ್ ಲಾಸ್ಟ್ ಥಿಂಗ್ಸ್ - ಹೈರೊನಿಮಸ್ ಬಾಸ್ಚ್ (1485). &quot;ಕೋಪ&quot;ವನ್ನು ಹಲವಾರು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಚಿತ್ರದ ಕೆಳಗೆ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಲಿಪಿ ಕೇವ್ ಕೇವ್ ಡ್ಯೂಸ್ ವಿಡೆಟ್ ಇದೆ (&quot;ಬಿವೇರ್, ಬಿವೇರ್, ಗಾಡ್ ಈಸ್ ವಾಚಿಂಗ್&quot;).]]

ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಪಂಥದಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ಏಳು ಮಾರಕ ಪಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮವು ಕೋಪವನ್ನು ಏಳು ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಅಥವಾ ಮಾರಕ ಪಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಆ ಕಾಲದ ಕೆಲವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬರಹಗಾರರು ಅನ್ಯಾಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕೋಪವು ಕೆಲವು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref name=&quot;Ethics&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;AngerTheory&quot;&gt;ಸೈಮನ್ ಕೆಂಪ್, K.T. ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ಮ್ಯಾನ್, ''ಆಂಗ್ ಥೆರಪಿ ಆಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್: ಎ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕಲ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್'', ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಸೈಕಾಲಜಿ, ಸಂಪುಟ. 108, ಸಂ. 3. (ಆಟಮ್ನ್, 1995), ಪುಟ 397-417&lt;/ref&gt; ಸೇಂಟ್ ಬೇಸಿಲ್ ಕೋಪವನ್ನು &quot;ನಿಂದನೀಯ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಹುಚ್ಚು&quot; ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.&lt;ref name=&quot;Ethics&quot;/&gt; ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾದಲ್ಲಿ (1914) ಜೋಸೆಫ್ ಎಫ್. ಡೆಲನಿಯು ಕೋಪವನ್ನು &quot;ಪ್ರತೀಕಾರದ ಆಸೆ&quot; ಎಂಬುದಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾದ ಪ್ರತೀಕಾರ ಮತ್ತು ಕೆಲಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾವೋದ್ರೇಕವು ಜನಾಂಗೀಯ ಪರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಂಸನೀಯವಾದದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರತೀಕಾರವು ಅದರ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿದರೆ ಪಾಪಕೃತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಆಗ ಅದು ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, &quot;ಒಬ್ಬನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಪ್ರತೀಕಾರ ಅಥವಾ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತೀಕಾರ ಅಥವಾ ಕಾನೂನಿನ ಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತೀಕಾರ ಅಥವಾ ಅನುಚಿತ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಪ್ರತೀಕಾರ&quot; ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪಾಪಪೂರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅನುಚಿತ ಭಾವೋದ್ವೇಗದ ಸೇಡು ದೇವರ ಅಥವಾ ಆಪ್ತರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸದಿದ್ದರೆ ಕ್ಷಮಾರ್ಹ ಪಾಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;{{ws|&quot;[[s:Catholic Encyclopedia (1913)/Anger|Anger]]&quot; in the 1913 ''Catholic Encyclopedia''}}&lt;/ref&gt;

=== ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ===
[[ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ, ಕೋಪವನ್ನು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿಸದ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಾಗಿ ದುಃಖದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಸೆಗಳಿಗೆ ತಡೆ ಉಂಟಾಗುವುದರಿಂದ ಕೋಪವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.kamakoti.org/hindudharma/part22/chap11.htm ಆಂಗರ್, (ಹಿಂದುಧರ್ಮ: ಧರ್ಮಾಸ್ ಕಾಮನ್ ಟು ಆಲ್)], ಶ್ರೀ ಕಂಚಿ ಕಾಮಕೋಟಿ ಪೀಠಮ್&lt;/ref&gt; ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಒಬ್ಬನು ಶ್ರೇಷ್ಠನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ ದುಃಖ. ಕೋಪವು ಅಪೇಕ್ಷೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಡುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;[http://www.hinduismtoday.com/archives/2004/7-9/40-49_anger.shtml ಆಂಗರ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್: ಹೌ ಟು ಟೇಮ್ ಅವರ್ ಡೆಡ್‌ಲೀಸ್ಟ್ ಇಮೋಷನ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081226091319/http://www.hinduismtoday.com/archives/2004/7-9/40-49_anger.shtml |date=2008-12-26 }} - ಸತ್ಗುರು ಬೋಧಿನಾಥ ವೈಲನ್‌ಸ್ವಾಮಿ&lt;/ref&gt;. [[ಭಗವದ್ಗೀತೆ]]ಯಲ್ಲಿ [[ಕೃಷ್ಣ]]ನು ದುರಾಶೆ, ಕೋಪ ಮತ್ತು ಭೋಗಾಪೇಕ್ಷೆ ಮೊದಲಾದವು ನರಕಕ್ಕೆ ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.
&quot;ಅದೇ ರೀತಿ, ಕೋಪವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲೂಬಹುದು. ನಮಗೆ ಕೋಪವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ದೇವರನ್ನು ಅಥವಾ ಆತನ ಭಕ್ತರನ್ನು ದೂಷಣೆ ಮಾಡುವವರ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ಕೋಪಗೊಂಡರೆ, ನಮ್ಮ ಕೋಪವನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹದ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಆಲೋಚನೆಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ನಿತ್ಯಾನಂದ ಪ್ರಭುವನ್ನು ದೂಷಣೆ ಮಾಡಿ ಹೊಡೆದ ದುಷ್ಟ ಸಹೋದರರಾದ ಜಗೈ ಮತ್ತು ಮಧೈ ವಿರುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭು ಕೋಪಗೊಂಡರು. ಶಿಕ್ಷಾಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: &quot;ಹುಲ್ಲಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿನೀತರಾಗಿರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಮರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಿಷ್ಣುವಾಗಿರಬೇಕು.&quot; ಹಾಗಾದರೆ ದೇವರು ಏಕೆ ಕೋಪವನ್ನು ತೋರಿಸಿದನೆಂದು ಕೇಳಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಒಬ್ಬನು ಅವನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಷ್ಟು ನಿಂದನೆಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಭಕ್ತನು ಅತೀವ ದೂಷಣೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು, ಒಬ್ಬ ನಿಜವಾದ ಭಕ್ತನು ಅಪರಾಧಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿಚೆಂಡಿನಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕ್ರೋಧ, ಕೋಪವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇವನ್ನು ಸೂಕ್ತರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಹನುಮಂತನು ಕೋಪದಿಂದ ಲಂಕೆಗೆ ಬೆಂಕಿಹಚ್ಚಿದನು, ಆದರೆ ಅವನನ್ನು ಭಗವಂತನಾದ ರಾಮಚಂದ್ರನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಕ್ತನೆಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಅವನ ಕೋಪವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದಾನೆಂದು ಅದರರ್ಥ. ಅರ್ಜುನನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನು ಅವನಿಗೆ ಕೋಪ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು: &quot;ನೀನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲೇ ಬೇಕು!&quot; ಕೋಪವಿಲ್ಲದೆ ಕಾದಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೋಪವನ್ನು ದೇವರ ಅಪ್ಪಣೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು.&quot;
&quot;ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಣಯವೆಂದರೆ ದೇವರ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗೆ ಮಾಡುವ ಭಕ್ತಿಯ ಸೇವೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅನುಪಯುಕ್ತ ಅಸಂಬದ್ಧ ಮಾತನ್ನು ಅಡಗಿಸಬಹುದು. ನಮ್ಮ ಮಾತನಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೇವಲ ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.
ಕಾದಾಡುವ ಮನಸ್ಸಿನ ತಳಮಳಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಅವಿರೋಧ-ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ವಿರೋಧ-ಯುಕ್ತ-ಕ್ರೋಧ. ಮಾಯವಾದಿಗಳ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಢವಾದ ಪಾಲನೆ, ಕರ್ಮ-ವಾದಿಗಳ ಫಲಪ್ರದ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಐಹಿಕ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಆಧಾರಿತ ನಂಬಿಕೆ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಅವಿರೋಧ-ಪ್ರೀತಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಕರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಐಹಿಕ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿತಿಯ ಆತ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಭೌತವಾದಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದಾಗ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಭಂಗ ಉಂಟಾದಾಗ, ಅವರು ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಮೋಹಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯುಂಟಾದಾಗ ಕೋಪವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.&quot; (ದಿ ನೆಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಇನ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಷನ್ 1)

=== ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ===
[[ಬುದ್ಧ|ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ ಕೋಪವನ್ನು ಹೀಗೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಿಲಾಗಿದೆ: &quot;ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸಹಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಆ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದುವುದು.&quot; ಕೋಪವನ್ನು ಪ್ರಬಲ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ದ್ವೇಷವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಐದು ಅಡ್ಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಗಡೀಪಾರಾದ ಟಿಬೇಟಿನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕ ದಲೈ ಲಾಮ ಮೊದಲಾದ ಬೌದ್ಧ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;urbandharma&quot;&gt;[http://www.urbandharma.org/udnl2/nl030904.html ದಿ ಅರ್ಬನ್ ಧರ್ಮ ನ್ಯೂಸ್‌ಲೆಟರ್], ಮಾರ್ಚ್ 9, 2004&lt;/ref&gt; ಆದರೂ ಕೆಲವು ಭಿನ್ನತೆಗಳಿವೆ; ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಭಾವನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ &quot;ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕೋಪವು ಸ್ವೀಕಾರ್ಹವಾಗಿದೆಯೇ?' ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ, ದಲೈ ಲಾಮ ಹೀಗೆಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದಾರೆ: &lt;blockquote&gt;&quot;ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೋಪವು ವಿನಾಶಕಾರಿ ಭಾವನೆಯಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ಅದು ಉಳಿವಿನ ಅಥವಾ ನೈತಿಕ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಾನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕೋಪವನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಅಥವಾ ರಚನಾತ್ಮಕ ವರ್ತನೆಯಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. [[ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ]]ನು ಸಂಸಾರದ (ಬಂಧನ, ಭ್ರಮೆ) ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಕೆಡುಕಿನ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಲೇಶಗಳಿವೆಯೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ದುರಾಶೆ, ದ್ವೇಷ ಮತ್ತು ಭ್ರಾಂತಿ - ಹೀಗೆಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು ಒಲವು, ಕೋಪ ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾನ. ಅವು ನಮಗೆ ಶಾಂತಿ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಯ ಬದಲಿಗೆ ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ದುಃಖವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅವನ್ನು ಪುನೀತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;urbandharma&quot;/&gt; &lt;/blockquote&gt;
ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಪಂಡಿತ ಮತ್ತು ಲೇಖಕ ಗೆಶೆ ಕೆಲ್ಸಂಗ್ ಗ್ಯಾಟ್ಸೊ ಸಹ ಕೋಪವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರುವಲ್ಲಿನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಆಜ್ಞಾರ್ಥಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಬುದ್ಧನ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ: &lt;blockquote&gt;
ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕೆಡುಕು ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿಗಳು ಎದುರಾದರೆ, ನಾವು ಆ ಪರಿಸ್ಥತಿಯನ್ನೇ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ನಾವು ಎದುರಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾವನೆಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ. ನಾವು ಕಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಶಾಂತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರೆ, ಅವು ನಮಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ನಾವು ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸವಾಲುಗಳೆಂದು ಅಥವಾ ಅವಕಾಶಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ನಾವು ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಏಳುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದರೆ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಬೇಕು.&lt;ref&gt;[http://www.amazon.com/gp/product/product-description/0978906713 ಹೌ ಟು ಸಾಲ್ವ್ ಅವರ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಪ್ರಾಬ್ಲೆಮ್ಸ್], ಥಾರ್ಪ ಪಬ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್ (2005, US ಆವೃತ್ತಿ, 2007) ISBN 978-0-9789067-1-9&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;
[[ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ|ಬುದ್ಧ]]ನು ಕೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ:
&lt;blockquote&gt;
ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ದುಷ್ಟನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅನುಕೂಲ ಪಡೆದರೂ ಆತನು ಅದನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಮಾತು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ವಿಪರೀತ ಕೋಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅವನ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕೋಪದಿಂದ ಹುಚ್ಚನಾಗಿ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಸಂಬಂಧಿಗಳು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಆತನನ್ನು ದೂರವಿಡುತ್ತಾರೆ. ಕೋಪವು ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೋಪವು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೆರಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆತನ ಅಪಾಯವು ಆತನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಆತನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋಪಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅವನ ಸ್ವಂತ ಪ್ರಯೋಜನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಧಮ್ಮವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವನು ತೀವ್ರ ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ. ಆತನು ಕೆಟ್ಟ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಉತ್ತಮವಾದುದೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಸಂತೋಷ ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನಂತರ ಆತನ ಕೋಪವು ತಗ್ಗಿದಾಗ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂದಂತೆ ನರಳುತ್ತಾನೆ. ಕೆಂಡ ಮುಚ್ಚಿದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಆತನು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ, ಅಳಿಸಿಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ಅವನು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ನಾಚಿಕೆಯನ್ನು, ದುಷ್ಪರಿಣಾಮದ ಭಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಗೌರವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋಪದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲ.&lt;ref name=&quot;Kodhana Sutta&quot;&gt;[http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/an/an07/an07.060.than.html &quot;ಕೋಧನ ಸುಟ್ಟ: ಆನ್ ಆಂಗ್ರಿ ಪರ್ಸನ್&quot;(AN 7.60) - ಪಾಲಿಯಿಂದ ಥಾನಿಸ್ಸಾರೊ ಭಿಖು ಅನುವಾದಿಸಿರುವುದು.][http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/an/an07/an07.060.than.html ಆಕ್ಸೆಸ್ ಟು ಇನ್‌ಸೈಟ್], ಜೂನ್ 8, 2010&lt;/ref&gt;
&lt;/blockquote&gt;

=== ಇಸ್ಲಾಂ ===
[[ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ|ಇಸ್ಲಾಂ]] ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥ ಖುರಾನ್ ಪ್ರವಾದಿಗಳು, ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಮ್ಮದ್‌ರ ಶತ್ರುಗಳ ಕೋಪದ ಬಗ್ಗೆ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಮ್ಯೂಸ (ಮೋಸಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಅವನ ಜನರು ಚಿನ್ನದ ಕರುವನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಕೋಪಗೊಂಡನು; ಯೂನಸ್ (ಜೊನಾಹ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡು ಪಶ್ಚಾತಾಪ ಪಟ್ಟಿದುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡನು; [[ಮೊಹಮ್ಮದ್|ಮಹಮ್ಮದ್]]‌ರ ಶತ್ರುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ನಂತರ ದೇವರು ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿಯಿರುವವರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೋಪವನ್ನು ಹೊಡೆದೋಡಿಸಿದುದು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಕರುಣಾಮಯಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದುದು ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಖುರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ: ಪ್ರಾಫೆಟ್ ಮ್ಯೂಸಾಸ್ ಆಂಗರ್: ಖುರಾನ್ 7:150, 154; 20:86; ಪ್ರಾಫೆಟ್ ಯುನಸ್ ಆಂಗರ್: ಖುರಾನ್ 21:87-8; ಮತ್ತು ಬಿಲೀವರ್ಸ್ ಆಂಗರ್: ಖುರಾನ್ 9:15&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AngerQ&quot;/&gt;. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೋಪದ ತಡೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಾರ್ಹ ಗುಣಲಕ್ಷಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ [[ಮೊಹಮ್ಮದ್|ಮಹಮ್ಮದ್]] ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ; - &quot;ನಿಜವಾದ ಶಕ್ತಿಯು ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ಹೊಡೆಯುವವರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದೆ, ಕೋಪ ಬಂದಾಗ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿರುವವರಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.&quot;&lt;ref name=&quot;AngerQ&quot;&gt;ಬಶೀರ್, ಶಾಜಾದ್. ''ಆಂಗರ್'', ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ದಿ ಖುರಾನ್, ಬ್ರಿಲ್, 2007.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ - ಖುರಾನ್ 3:134; 42:37; ಸಹಿಹ್ ಅಲ್-ಬುಖಾರಿ, ಸಂಪುಟ 8, ಪುಸ್ತಕ 73, ಸಂ. 135.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಬು-ನೈಮರ್, ''ನಾನ್-ವೈಲೆನ್ಸ್, ಪೀಸ್‌ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್, ಕಾನ್ಫ್ಲಿಕ್ಟ್ ರೆಸೊಲ್ಯೂಷನ್ ಆಂಡ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಂ:ಎ ಫ್ರೇಮ್‌ವರ್ಕ್ ಫಾರ್ ನಾನ್‌ವೈಯಲೆನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಪೀಸ್‌ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಇನ್ ಇಸ್ಲಾಂ'', ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಲಾ ಆಂಡ್ ರಿಲೀಜನ್, ಸಂಪುಟ 15, ಸಂ. 1/2. (2000 - 2001), pp. 217-265.&lt;/ref&gt;

=== ಯೆಹೂದ್ಯ ಧರ್ಮ ===

[[ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮ|ಯೆಹೂದ್ಯ ಧರ್ಮ]]ದಲ್ಲಿ, ಕೋಪವು ಒಂದು ನಿಷೇಧಾತ್ಮಕ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿದೆ. ಬುಕ್ ಆಫ್ ಜನೆಸಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಾಕಬ್ ಅವನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಸೈಮನ್ ಮತ್ತು ಲೆವಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಕೋಪವನ್ನು ಹೀಗೆಂದು ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾನೆ: &quot;ಅವರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಅದು ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಿಟ್ಟಿಗೆ ಅದು ಕ್ರೂರವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ದೇವರು ಶಾಪಹಾಕಲಿ.&quot;&lt;ref name=&quot;Jewish&quot;&gt;ಕಾಫ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಕೊಹ್ಲರ್, [http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=1523&amp;amp;letter=A ಆಂಗರ್], ಜ್ಯೂಯಿಶ್ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ&lt;/ref&gt;

ಎಥಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಫಾದರ್ಸ್ ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೋಪವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮತ್ತು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ:

&quot;ಬೆನ್ ಜೋಮ ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ:
ಯಾರು ಪ್ರಬಲರು? ಯಾರು ಅವರ ದುಷ್ಟ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೊ ಅವರು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
&quot;ಕೋಪವನ್ನು ಸಾವಕಾಶವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವವನು ಪ್ರಬಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಅಲ್ಲದೇ ತನ್ನ ಭಾವೋದ್ರೇಕಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವನು ನಗರವೊಂದನ್ನು ಆಳುವವನಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ&quot; (ನಾಣ್ಣುಡಿಗಳು 16:32). &quot; &lt;ref&gt;ಎಥಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಫಾದರ್ಸ್ 4:1&lt;/ref&gt;

ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವವನು ದೇವರ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವವನ ಹಾಗೆಯೇ ಎಂದು ಮೈಮೊನಿಡ್ಸ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.&lt;ref&gt;ರಾಂಬಮ್, ಹಿಲ್ಚಾಟ್ ಡಿಯೋಟ್ 2&lt;/ref&gt; ರಬ್ಬಿ ಶ್ನಿಯರ್ ಜಲ್ಮಾನ್ ಆಫ್ ಲಿಯಾದಿ, ಕೋಪದ ಮತ್ತು ದೇವರ ವಿಗ್ರಹದ ಪೂಜೆಯ ನಡುವಿನ ಹೋಲಿಕೆಯೆಂದರೆ ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪೂಜನೀಯ ದೇವರನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ, ಕೋಪಕ್ಕೆ ಏನೇ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದರೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆತನನ್ನೇ ದೂರುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಕೋಪವನ್ನು ಬರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ G-dಯ(ದೇವರ) ಸಹಾಯಹಸ್ತವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ಸೆಫೆರ್ ಹತಾನ್ಯ&lt;/ref&gt;

ಕೋಪಗೊಂಡಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನೈತಿಕ ಸ್ವಭಾವದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಬೇಕೆಂದು ಕಿಟ್ಜುರ್ ಶುಲ್ಚಾನ್ ಅರುಚ್ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ:

:&quot;ಕೋಪವು ಒಂದು ದುಷ್ಟ ಸ್ವಭಾವವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊರೆಯಬೇಕು. ಕೋಪಗೊಳ್ಳಲು ಉತ್ತಮ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಕೋಪಗೊಳ್ಳದಂತೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಪಳಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.&quot; &lt;ref&gt;ಕಿಟ್ಜರ್ ಶುಲ್ಚನ್ ಅರುಚ್ 29:4&lt;/ref&gt;

=== ದೇವರ ===
[[ಚಿತ್ರ:MARTIN John Great Day of His Wrath.jpg|thumb|ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಡೈ ಆಫ್ ಹಿಸ್ ವ್ರಾಥ್ - ಜಾನ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ (1789-1854).]]
ಹೆಚ್ಚಿನ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ, ಕೋಪವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೇವರ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವರು ಕೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಮಾನವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಪುರಾತನ ಜನರು ನಂಬಿದ್ದರು.&lt;ref name=&quot;DictionaryofR&quot;/&gt; ಯೆಹೂದ್ಯರ ಬೈಬಲ್ ದೇವರ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದು ದೇವರ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;DictionaryofR&quot;&gt;ಶೈಲರ್ ಮ್ಯಾಥೀವ್ಸ್, ಗೆರಾಲ್ಡ್ ಬರ್ನೆ ಸ್ಮಿಥ್, ಎ ಡಿಕ್ಶನರಿ ಆಫ್ ರಿಲೀಜನ್ ಆಂಡ್ ಎಥಿಕ್ಸ್, ಕೆಸಿಂಗರ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್, ಪುಟ 17&lt;/ref&gt; ಯೆಹೂದ್ಯರ ಬೈಬಲ್ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ:
&lt;blockquote&gt;ದೇವರು ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಮೂರ್ತೀಕರಣವಲ್ಲ ಅಥವಾ ಆತನನ್ನು ಮಾನವರ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆತನ ನಿರ್ಮಲ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುಣಲಕ್ಷಣವು ನೈತಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ತಪ್ಪು ಮತ್ತು ಅನೈತಿಕತೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಸಿಟ್ಟಾಗುತ್ತದೆ: &quot;ಓ ದೇವರೇ, ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ದುಷ್ಟಕೃತ್ಯವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಲು ತುಂಬಾ ನಿರ್ಮಲವಾಗಿವೆ ಹಾಗೂ ಅವು ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.&quot;&lt;ref name=&quot;Jewish&quot;/&gt;&lt;/blockquote&gt; ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರೂ ದೇವರ ಪಾವಿತ್ರ್ಯತೆ ಮತ್ತು ದುಷ್ಕೃತ್ಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಅವನ ಕೋಪವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹೊಂದುವ ಕೋಪವು ದೇವರ ಪ್ರೀತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಜೀಸಸ್‌ನನ್ನು ಅಲಕ್ಷಿಸುವವರಿಗೆ ದೇವರು ಸಿಟ್ಟು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆಂದೂ ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.&lt;ref name=&quot;DictionaryofR&quot;/&gt;

ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ದೇವರ ಕರುಣೆಯು ಅವನ ಸಿಟ್ಟನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;ಗಾರ್ಡೆಟ್, L. ''ಅಲ್ಲಾಹ್'', ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಇಸ್ಲಾಂ, ಬ್ರಿಲ್, 2007.&lt;/ref&gt; ದೇವರು ಸಿಟ್ಟಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗುವವರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: ದೇವರನ್ನು ಅಲಕ್ಷಿಸುವವರು; ಅವನ ಗುರುತನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವವರು; ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಪುನರುತ್ಥಾನವನ್ನು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ವಿಚಾರಣೆಯ ದಿನದ ನೈಜತೆಯನ್ನು ನಂಬಲು ಅನುಮಾನಿಸುವವರು; ಮಹಮ್ಮದ್‌ರನ್ನು ಮಾಟಗಾರ, ಹುಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕವಿಯೆಂದು ಹೇಳುವವರು; ಕೇಡನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವರು, ಸೊಕ್ಕಿನಿಂದ ವರ್ತಿಸುವವರು, ಬಡವರ (ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಅನಾಥರ) ಬಗ್ಗೆ ಅನಾದರಣ ತೋರಿಸುವವರು; ವಿಲಾಸಿ ಅಥವಾ ಹೇರಳ ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವವವರು; ಧರ್ಮಶ್ರದ್ಧಾಳಿಗಳಿಗೆ ಕಿರುಕುಳ ಕೊಡುವವರು ಅಥವಾ ಅವರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡದಂತೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವವರು;...&lt;ref&gt;ಪವೆನ್, ವಿಮ್, ''ರಿವಾರ್ಡ್ ಆಂಡ್ ಪನಿಶ್ಮೆಂಟ್'', ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಯಾ ಆಫ್ ಖುರಾನ್, ಬ್ರಿಲ್, 2007&lt;/ref&gt;

== ಆಕರಗಳು ==
{{Reflist|2}}

== ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ - ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಲೇಖನಗಳು ==
{{Commons category}}
{{Wikiquote}}
{{Wiktionary}}
* [http://www.questia.com/googleScholar.qst?docId=5001520967 ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಇಮೋಷನ್ಸ್ ಇನ್ ದಿ ವರ್ಕ್‌ಪ್ಲೇಸ್]
* [http://www.apa.org/topics/controlanger.html ಕಂಟ್ರೋಲಿಂಗ್ ಆಂಗರ್ - ಬಿಫೋರ್ ಇಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ಸ್ ಯು]
* [http://home.medewerker.uva.nl/g.a.vankleef/bestanden/Van%20Kleef%20et%20al.%20(2004a%20JPSP).pdf ದಿ ಇಂಟರ್‌ಪರ್ಸನಲ್ ಇಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಆಂಗರ್ ಆಂಡ್ ಹ್ಯಾಪಿನೆಸ್ ಇನ್ ನೆಗೋಟಿಯೇಶನ್ಸ್]
* [http://scholar.google.com/scholar?hl=en&amp;amp;lr=&amp;amp;q=Get+mad+and+get+more+than+even%3A+The+benefits+of+anger+expressions&amp;amp;btnG=Search ಗೆಟ್ ಮ್ಯಾಡ್ ಆಂಡ್ ಗೆಟ್ ಮೋರ್ ದ್ಯಾನ್ ಈವನ್: ವೆನ್ ಆಂಡ್ ವೈ ಆಂಗರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಶನ್ ಈಸ್ ಎಫೆಕ್ಟಿವ್ ಇನ್ ನೆಗೋಟಿಯೇಶನ್ಸ್]
* [http://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/entrez?cmd=Retrieve&amp;amp;db=PubMed&amp;amp;list_uids=11195894&amp;amp;dopt=Citation ಆಂಗರ್ ಆಂಡ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌ಮೆಂಟ್ ವರ್ಸಸ್ ಸ್ಯಾಡ್ನೆಸ್ ಆಂಡ್ ಸಬ್ಜುಗೇಶನ್: ದಿ ಇಫೆಕ್ಟ್ ಆಫ್ ನೆಗೇಟಿವ್ ಇಮೋಶನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಶನ್ಸ್ ಆನ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಸ್ಟೇಟಸ್ ಕನ್ಫೆರಲ್]
{{Emotion-footer}}
{{Psychological manipulation}}

{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:Articles with inconsistent citation formats]]
[[ವರ್ಗ:ಭಾವನೆಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಕ್ರೋಧ]]
[[ವರ್ಗ:ಹಿಂಸೆ]]
[[ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ]]</text>
      <sha1>nae79ni5ljevzwx4epaw7p04zxu7ccr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Country data Cayman Islands</title>
    <ns>10</ns>
    <id>41402</id>
    <revision>
      <id>1371359</id>
      <parentid>1302457</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T00:14:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>768</id>
      </contributor>
      <comment>ಚಿತ್ರ Flag_of_the_Cayman_Islands_(pre-1999).svgರ ಬದಲು ಚಿತ್ರ Flag_of_the_Cayman_Islands_(1959—1999).svg ಹಾಕಲಾಗಿದೆ.</comment>
      <origin>1371359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="454" sha1="nc2biqmo1xpecceojxd5sxmfvt9zwsk" xml:space="preserve">{{ {{{1&lt;noinclude&gt;|country showdata&lt;/noinclude&gt;}}}
| alias = ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು
| flag alias = Flag of the Cayman Islands.svg
| flag alias-old  = Flag of the Cayman Islands (1959—1999).svg
| flag alias-civil = Civil Ensign of the Cayman Islands.svg
| size = {{{size|}}}
| name = {{{name|}}}
| altlink = {{{altlink|}}}
| variant = {{{variant|}}}
&lt;noinclude&gt;
| var1 = old
| var2 = civil
| redir1 = CYM
| redir2 = CAY
&lt;/noinclude&gt;
}}</text>
      <sha1>nc2biqmo1xpecceojxd5sxmfvt9zwsk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಸರ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಆರ್ಕ್ರೈಟ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62620</id>
    <revision>
      <id>1371358</id>
      <parentid>1366384</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T00:12:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1371358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5167" sha1="e4x76z2qqo1hcx7olxf1idggf7vu52k" xml:space="preserve">{{Infobox person
| name        = ಸರ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಆರ್ಕ್‍ರೈಟ್
| image       =  Sir Richard Arkwright by Mather Brown 1790.jpeg
| title       = Sir Richard Arkwright
| birth_date = {{birth date|1732|12|23|df=y}}
| birth_place = [[Preston, Lancashire|Preston]], [[Lancashire]], England
| death_date = {{death date and age|1792|8|3|1732|12|23|df=y}}
| death_place = [[ಕ್ರಾಂಫೋರ್ಡ್]], [[ಡರ್ಬಿಶೈರ್]], ಇಂಗ್ಲಂಡ್ 
| networth    = 
| height      = 
| weight      = 
| term        = 
| predecessor = 
| successor   = 
| party       = 
| boards      = 
| religion    = 
| spouse      = Patience Holt, Margaret Biggins
| partner     = 
| children    = [[Richard Arkwright junior]], Susanna Arkwright
| parents     = 
| relatives   = 
| signature   = 
| website     = 
| footnotes   = 
}}

'''ಸರ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಆರ್ಕ್‍ರೈಟ್'''(23 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1732–3 ಆಗಸ್ಟ್ 1792) ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞ, ಯಂತ್ರ-ಸಂಶೋಧಕ. ೧೩ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಈತನೇ ಕಿರಿಯವ. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಷೌರಿಕ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಈತನಿಗೆ ಕಲಿಸಿತಾದರೂ ತನ್ನ ೩೫ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತೊರೆದು ನೂಲುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿದ. ನೇಯುವ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು (೧೭೬೯), ಹಾರ್ ಗ್ರೀವ್ಸ್ ನ ನೇಯುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಂದೇ ಸಲಕ್ಕೆ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ದಾರದ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ನೇಯುವ ಯಂತ್ರದ ವಿರುದ್ಧ ಆದ ಇತರ ನೇಕಾರರ ಅಸಹಕಾರ, ಮೊದಲಾದ ಗೊಂದಲಗಳಿಂದಾಗಿ, ಈತ ಲಂಕಾಶೈರ್ ತ್ಯಜಿಸಿ ನಾಟಿಂಗ್ಹ್ಯಾಂಗೆ ಬಂದು ಸೇರಿದ. ಈತ ರಚಿಸಿದ ಈ ಯಂತ್ರದ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿ, ತಯಾರಿಕಾ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನೆದುರಿಸಿಯೂ, ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಿ ಬಾಳಿದ.
[[File:arkwright-water-frame.jpg|thumb|right|200px|'೧೭೭೫ ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಕ್‍ರೈಟ್ ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ಯಂತ್ರ']]
==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು==
*{{Cite EB1911|wstitle=Arkwright, Sir Richard |short=x}}
* [http://www.cottontown.org/page.cfm?pageid=604&amp;language=eng Richard Arkwright 1732–1792 Inventor of the Water Frame] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090517071603/http://www.cottontown.org/page.cfm?pageid=604&amp;language=eng |date=2009-05-17 }}
* [http://www.heeve.com/modern-history/richard-arkwright-the-father-of-the-modern-factory-system.html Richard Arkwright The Father of the Modern Factory System]{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Biography and Legacy
* [http://www.cottontimes.co.uk/arkwrighto.htm Essay on Arkwright] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040810031055/http://www.cottontimes.co.uk/arkwrighto.htm |date=2004-08-10 }}
* [http://www.revolutionaryplayers.org.uk/home.stm Revolutionary Players website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060308154827/http://www.revolutionaryplayers.org.uk/home.stm |date=2006-03-08 }}
* [http://whc.unesco.org/en/list/1030 Derwent Valley Mills World Heritage Site]
* [[:s:The New Student's Reference Work/Arkwright, Sir Richard|The New Student's Reference Work/Arkwright, Sir Richard]]
* [http://www.pd65.dial.pipex.com/matlock/ped/arkwright.htm Descendants of Sir Richard Arkwright] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090207150701/http://www.pd65.dial.pipex.com/matlock/ped/arkwright.htm |date=2009-02-07 }}
* [http://www.pd65.dial.pipex.com/matlock/mills.htm Richard Arkwright in Derbyshire] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090208053227/http://www.pd65.dial.pipex.com/matlock/mills.htm |date=2009-02-08 }}
* [https://web.archive.org/web/20080820123119/http://www.lancashirepioneers.com/arkwright/default.asp Lancashire Pioneers] – includes an obituary of Arkwright from 1792
* [http://www.arkwright.org.uk The Arkwright Scholarships Trust] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110709125114/http://www.arkwright.org.uk/ |date=2011-07-09 }} – named after Sir Richard. Awards prestigious Scholarships to aspiring future leaders in engineering and design in the UK.

{{Refimprove}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]]
[[ವರ್ಗ:ಸಂಶೋಧನೆ]]
[[ವರ್ಗ:ಸಂಶೋಧಕರು]]</text>
      <sha1>e4x76z2qqo1hcx7olxf1idggf7vu52k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಅರಳಿ ಕಟ್ಟೆ/ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುದ್ದಿ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>90682</id>
    <revision>
      <id>1371357</id>
      <parentid>1370867</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T16:18:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>17558</id>
      </contributor>
      <comment>/* Tech News: 2026-15 */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ</comment>
      <origin>1371357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="337463" sha1="bq553gknxz3qqrvmwaq8gttc3svpdfj" xml:space="preserve">{{ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ-nav}}
{{Tech_header}}
&lt;br clear=&quot;all&quot; /&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-03&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W03&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Single User Login system is being updated over the next few months. This is the system which allows users to fill out the login form on one Wikimedia site and get logged in on all others at the same time. It needs to be updated because of the ways that browsers are increasingly restricting cross-domain cookies. To accommodate these restrictions, login and account creation pages will move to a central domain, but it will still appear to the user as if they are on the originating wiki. The updated code will be enabled this week for users on test wikis. This change is planned to roll out to all users during February and March. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and a timeline.

'''Updates for editors'''
* On wikis with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments|PageAssessments]] installed, you can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:PageAssessments#Search|filter search results]] to pages in a given WikiProject by using the &lt;code dir=ltr&gt;inproject:&lt;/code&gt; keyword. (These wikis: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwikivoyage/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-huwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-newiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}) [https://phabricator.wikimedia.org/T378868] 
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q34129|Tigre]] ([[w:tig:|&lt;code&gt;w:tig:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T381377]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with updating a user's edit-count after making a rollback edit, which is now fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T382592]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia REST API users, such as bot operators and tool maintainers, may be affected by ongoing upgrades. Starting the week of January 13, we will begin rerouting [[phab:T374683|some page content endpoints]] from RESTbase to the newer MediaWiki REST API endpoints for all wiki projects. This change was previously available on testwiki and should not affect existing functionality, but active users of the impacted endpoints may raise issues directly to the [[phab:project/view/6931/|MediaWiki Interfaces Team]] in Phabricator if they arise.
* Toolforge tool maintainers can now share their feedback on Toolforge UI, an initiative to provide a web platform that allows creating and managing Toolforge tools through a graphic interface, in addition to existing command-line workflows. This project aims to streamline active maintainers’ tasks, as well as make registration and deployment processes more accessible for new tool creators. The initiative is still at a very early stage, and the Cloud Services team is in the process of collecting feedback from the Toolforge community to help shape the solution to their needs. [[wikitech:Wikimedia Cloud Services team/EnhancementProposals/Toolforge UI|Read more and share your thoughts about Toolforge UI]]. 
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] For tool and library developers who use the OAuth system: The identity endpoint used for [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user|OAuth 1]] and [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#Identifying the user 2|OAuth 2]] returned a JSON object with an integer in its &lt;code&gt;sub&lt;/code&gt; field, which was incorrect (the field must always be a string). This has been fixed; the fix will be deployed to Wikimedia wikis on the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T382139]
* Many wikis currently use [[:mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|Cite CSS]] to render custom footnote markers in Parsoid output. Starting January 20 these rules will be disabled, but the developers ask you to ''not'' clean up your &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Common.css]]&lt;/bdi&gt; until February 20 to avoid issues during the migration. Your wikis might experience some small changes to footnote markers in Visual Editor and when using experimental Parsoid read mode, but if there are changes these are expected to bring the rendering in line with the legacy parser output. [https://phabricator.wikimedia.org/T370027]

'''Meetings and events'''
* The next meeting in the series of [[c:Special:MyLanguage/Commons:WMF support for Commons/Commons community calls|Wikimedia Foundation Community Conversations with the Wikimedia Commons community]] will take place on [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 08:00 UTC|January 15 at 8:00 UTC]] and [[m:Special:MyLanguage/Event:Commons community discussion - 15 January 2025 16:00 UTC|at 16:00 UTC]]. The topic of this call is defining the priorities in tool investment for Commons. Contributors from all wikis, especially users who are maintaining tools for Commons, are welcome to attend.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W03&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೭:೧೧, ೧೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28048614 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-04&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W04&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Administrators can mass-delete multiple pages created by a user or IP address using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Nuke|Extension:Nuke]]. It previously only allowed deletion of pages created in the last 30 days. It can now delete pages from the last 90 days, provided it is targeting a specific user or IP address. [https://phabricator.wikimedia.org/T380846]
* On [[phab:P72148|wikis that use]] the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Patrolled edits|Patrolled edits]] feature, when the rollback feature is used to revert an unpatrolled page revision, that revision will now be marked as &quot;manually patrolled&quot; instead of &quot;autopatrolled&quot;, which is more accurate. Some editors that use [[mw:Special:MyLanguage/Help:New filters for edit review/Filtering|filters]] on Recent Changes may need to update their filter settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T302140]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Visual Editor's &quot;Insert link&quot; feature did not always suggest existing pages properly when an editor started typing, which has now been [[phab:T383497|fixed]].

'''Updates for technical contributors'''
* The Structured Discussion extension (also known as Flow) is being progressively removed from the wikis. This extension is unmaintained and causes issues. It will be replaced by [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]], which is used on any regular talk page. [[mw:Special:MyLanguage/Structured Discussions/Deprecation#Deprecation timeline|The last group of wikis]] ({{int:project-localized-name-cawikiquote/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fiwikimedia/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-gomwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kabwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwikibooks/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-sewikimedia/en}}) will soon be contacted. If you have questions about this process, please ping [[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] at your wiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T380912]
* The latest quarterly [[mw:Technical_Community_Newsletter/2025/January|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: updates about services from the Data Platform Engineering teams, information about Codex from the Design System team, and more.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/04|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W04&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೭:೦೬, ೨೧ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28129769 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-05&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W05&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Patrollers and admins - what information or context about edits or users could help you to make patroller or admin decisions more quickly or easily? The Wikimedia Foundation wants to hear from you to help guide its upcoming annual plan. Please consider sharing your thoughts on this and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|13 other questions]] to shape the technical direction for next year.

'''Updates for editors'''
* iOS Wikipedia App users worldwide can now access a [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Personalized Wikipedia Year in Review/How your data is used|personalized Year in Review]] feature, which provides insights based on their reading and editing history on Wikipedia. This project is part of a broader effort to help welcome new readers as they discover and interact with encyclopedic content.
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Edit patrollers now have a new feature available that can highlight potentially problematic new pages. When a page is created with the same title as a page which was previously deleted, a tag ('Recreated') will now be added, which users can filter for in [[{{#special:RecentChanges}}]] and [[{{#special:NewPages}}]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T56145]
* Later this week, there will be a new warning for editors if they attempt to create a redirect that links to another redirect (a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Redirects#Double redirects|double redirect]]). The feature will recommend that they link directly to the second redirect's target page. Thanks to the user SomeRandomDeveloper for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T326056]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Wikimedia wikis allow [[w:en:WebAuthn|WebAuthn]]-based second factor checks (such as hardware tokens) during login, but the feature is [[m:Community Wishlist Survey 2023/Miscellaneous/Fix security key (WebAuthn) support|fragile]] and has very few users. The MediaWiki Platform team is temporarily disabling adding new WebAuthn keys, to avoid interfering with the rollout of [[mw:MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3]] (single user login version 3). Existing keys are unaffected. [https://phabricator.wikimedia.org/T378402]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''

* For developers that use the [[wikitech:Data Platform/Data Lake/Edits/MediaWiki history dumps|MediaWiki History dumps]]: The Data Platform Engineering team has added a couple of new fields to these dumps, to support the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Temporary Accounts]] initiative. If you maintain software that reads those dumps, please review your code and the updated documentation, since the order of the fields in the row will change. There will also be one field rename: in the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;mediawiki_user_history&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; dump, the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;anonymous&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; field will be renamed to &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;is_anonymous&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;. The changes will take effect with the next release of the dumps in February. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/LKMFDS62TXGDN6L56F4ABXYLN7CSCQDI/] 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/05|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W05&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೩:೪೪, ೨೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28149374 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-06&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W06&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Editors who use the &quot;Special characters&quot; editing-toolbar menu can now see the 32 special characters you have used most recently, across editing sessions on that wiki. This change should help make it easier to find the characters you use most often. The feature is in both the 2010 wikitext editor and VisualEditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T110722]
* Editors using the 2010 wikitext editor can now create sublists with correct indentation by selecting the line(s) you want to indent and then clicking the toolbar buttons.[https://phabricator.wikimedia.org/T380438] You can now also insert &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;code&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; tags using a new toolbar button.[https://phabricator.wikimedia.org/T383010] Thanks to user stjn for these improvements.
* Help is needed to ensure the [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]] works properly on each wiki.
** (1) Administrators should update the local versions of the page &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Citoid-template-type-map.json&lt;/code&gt; to include entries for &lt;code dir=ltr&gt;preprint&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;standard&lt;/code&gt;, and &lt;code dir=ltr&gt;dataset&lt;/code&gt;; Here are example diffs to replicate [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&amp;diff=1189164774&amp;oldid=1165783565 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki%3ACitoid-template-type-map.json&amp;diff=1270832208&amp;oldid=1270828390 for 'standard' and 'dataset'].
** (2.1) If the citoid map in the citation template used for these types of references is missing, [[mediawikiwiki:Citoid/Enabling Citoid on your wiki#Step 2.a: Create a 'citoid' maps value for each citation template|one will need to be added]]. (2.2) If the citoid map does exist, the TemplateData will need to be updated to include new field names. Here are example updates [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&amp;diff=1270829051&amp;oldid=1262470053 for 'preprint'] and [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Template%3ACitation%2Fdoc&amp;diff=1270831369&amp;oldid=1270829480 for 'standard' and 'dataset']. The new fields that may need to be supported are &lt;code dir=ltr&gt;archiveID&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;identifier&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;repository&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;organization&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;repositoryLocation&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;committee&lt;/code&gt;, and &lt;code dir=ltr&gt;versionNumber&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T383666]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q15637215|Central Kanuri]] ([[w:knc:|&lt;code&gt;w:knc:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T385181]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Help:Extension:Wikisource/Wikimedia OCR|OCR (optical character recognition) tool]] used for Wikisource now supports a new language, Church Slavonic. [https://phabricator.wikimedia.org/T384782]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/06|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W06&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೩೮, ೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28203495 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-07&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W07&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''

* The Product and Technology Advisory Council (PTAC) has published [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|a draft of their recommendations]] for the Wikimedia Foundation's Product and Technology department. They have recommended focusing on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback/Mobile experiences|mobile experiences]], particularly contributions. They request community [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/February 2025 draft PTAC recommendation for feedback|feedback at the talk page]] by 21 February.

'''Updates for editors'''
* The &quot;Special pages&quot; portlet link will be moved from the &quot;Toolbox&quot; into the &quot;Navigation&quot; section of the main menu's sidebar by default. This change is because the Toolbox is intended for tools relating to the current page, not tools relating to the site, so the link will be more logically and consistently located. To modify this behavior and update CSS styling, administrators can follow the instructions at [[phab:T385346|T385346]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T333211]
* As part of this year's work around improving the ways readers discover content on the wikis, the Web team will be running an experiment with a small number of readers that displays some suggestions for related or interesting articles within the search bar. Please check out [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments#Experiment 1: Display article recommendations in more prominent locations, search|the project page]] for more information.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template editors who use TemplateStyles can now customize output for users with specific accessibility needs by using accessibility related media queries (&lt;code dir=ltr&gt;[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-motion prefers-reduced-motion]&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-reduced-transparency prefers-reduced-transparency]&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr&gt;[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/prefers-contrast prefers-contrast]&lt;/code&gt;, and &lt;code dir=ltr&gt;[https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/CSS/@media/forced-colors forced-colors]&lt;/code&gt;). Thanks to user Bawolff for these improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T384175]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:22}} community-submitted {{PLURAL:22|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the global blocks log will now be shown directly on the {{#special:CentralAuth}} page, similarly to global locks, to simplify the workflows for stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T377024]

'''Updates for technical contributors'''
* Wikidata [[d:Special:MyLanguage/Help:Default values for labels and aliases|now supports a special language as a &quot;default for all languages&quot;]] for labels and aliases. This is to avoid excessive duplication of the same information across many languages. If your Wikidata queries use labels, you may need to update them as some existing labels are getting removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T312511]
* The function &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;getDescription&lt;/code&gt; was invoked on every Wiki page read and accounts for ~2.5% of a page's total load time. The calculated value will now be cached, reducing load on Wikimedia servers. [https://phabricator.wikimedia.org/T383660]
* As part of the RESTBase deprecation [[mw:RESTBase/deprecation|effort]], the &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;/page/related&lt;/code&gt; endpoint has been blocked as of February 6, 2025, and will be removed soon. This timeline was chosen to align with the deprecation schedules for older Android and iOS versions. The stable alternative is the &quot;&lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;morelike&lt;/code&gt;&quot; action API in MediaWiki, and [[gerrit:c/mediawiki/services/mobileapps/+/982154/13/pagelib/src/transform/FooterReadMore.js|a migration example]] is available. The MediaWiki Interfaces team [[phab:T376297|can be contacted]] for any questions. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/GFC2IJO7L4BWO3YTM7C5HF4MCCBE2RJ2/]

'''In depth'''

* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Language and Internationalization newsletter]] is available. It includes: Updates about the &quot;Contribute&quot; menu; details on some of the newest language editions of Wikipedia; details on new languages supported by the MediaWiki interface; updates on the Community-defined lists feature; and more. 
* The latest [[mw:Extension:Chart/Project/Updates#January 2025: Better visibility into charts and tabular data usage|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on the progress towards bringing better visibility into global charts usage and support for categorizing pages in the Data namespace on Commons.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/07|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W07&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೪೧, ೧೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28231022 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-08&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W08&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Communities using growth tools can now showcase one event on the &lt;code&gt;{{#special:Homepage}}&lt;/code&gt; for newcomers. This feature will help newcomers to be informed about editing activities they can participate in. Administrators can create a new event to showcase at &lt;code&gt;{{#special:CommunityConfiguration}}&lt;/code&gt;. To learn more about this feature, please read [[diffblog:2025/02/12/community-updates-module-connecting-newcomers-to-your-initiatives/|the Diff post]], have a look [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Community updates module|at the documentation]], or contact [[mw:Talk:Growth|the Growth team]].

'''Updates for editors'''
[[File:Page Frame Features on desktop.png|thumb|Highlighted talk pages improvements]]
* Starting next week, talk pages at these wikis – {{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}} – will get [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|a new design]]. This change was extensively tested as a Beta feature and is the last step of [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|talk pages improvements]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379102]
* You can now navigate to view a redirect page directly from its action pages, such as the history page. Previously, you were forced to first go to the redirect target. This change should help editors who work with redirects a lot. Thanks to user stjn for this improvement. [https://phabricator.wikimedia.org/T5324]
* When a Cite reference is reused many times, wikis currently show either numbers like &quot;1.23&quot; or localized alphabetic markers like &quot;a b c&quot; in the reference list. Previously, if there were so many reuses that the alphabetic markers were all used, [[MediaWiki:Cite error references no backlink label|an error message]] was displayed.  As part of the work to [[phab:T383036|modernize Cite customization]], these errors will no longer be shown and instead the backlinks will fall back to showing numeric markers like &quot;1.23&quot; once the alphabetic markers are all used.
* The log entries for each change to an editor's user-groups are now clearer by specifying exactly what has changed, instead of the plain before and after listings. Translators can [[phab:T369466|help to update the localized versions]]. Thanks to user Msz2001 for these improvements.
* A new filter has been added to the [[{{#special:Nuke}}]] tool, which allows administrators to mass delete pages, to enable users to filter for pages in a range of page sizes (in bytes). This allows, for example, deleting pages only of a certain size or below. [https://phabricator.wikimedia.org/T378488]
* Non-administrators can now check which pages are able to be deleted using the [[{{#special:Nuke}}]] tool. Thanks to user MolecularPilot for this and the previous improvements. [https://phabricator.wikimedia.org/T376378]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:25}} community-submitted {{PLURAL:25|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed in the configuration for the AV1 video file format, which enables these files to play again. [https://phabricator.wikimedia.org/T382193]

'''Updates for technical contributors'''
* Parsoid Read Views is going to be rolling out to most Wiktionaries over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyage to Parsoid Read Views last year. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/T385923][https://phabricator.wikimedia.org/T371640]
* Developers of tools that run on-wiki should note that &lt;code dir=ltr&gt;mw.Uri&lt;/code&gt; is deprecated. Tools requiring &lt;code dir=ltr&gt;mw.Uri&lt;/code&gt; must explicitly declare &lt;code dir=ltr&gt;mediawiki.Uri&lt;/code&gt; as a ResourceLoader dependency, and should migrate to the browser native &lt;code dir=ltr&gt;URL&lt;/code&gt; API soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T384515]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/08|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W08&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೨:೪೬, ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28275610 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-09&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W09&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Administrators can now customize how the [[m:Special:MyLanguage/User language|Babel feature]] creates categories using [[{{#special:CommunityConfiguration/Babel}}]]. They can rename language categories, choose whether they should be auto-created, and adjust other settings. [https://phabricator.wikimedia.org/T374348]
* The &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://www.wikimedia.org/ wikimedia.org]&lt;/bdi&gt; portal has been updated – and is receiving some ongoing improvements – to modernize and improve the accessibility of our portal pages. It now has better support for mobile layouts, updated wording and links, and better language support. Additionally, all of the Wikimedia project portals, such as &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://wikibooks.org wikibooks.org]&lt;/bdi&gt;, now support dark mode when a reader is using that system setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T373204][https://phabricator.wikimedia.org/T368221][https://meta.wikimedia.org/wiki/Project_portals]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33965|Santali]] ([[wikt:sat:|&lt;code&gt;wikt:sat:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386619]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that prevented clicking on search results in the web-interface for some Firefox for Android phone configurations. [https://phabricator.wikimedia.org/T381289]

'''Meetings and events'''
* The next Language Community Meeting is happening soon, February 28th at [https://zonestamp.toolforge.org/1740751200 14:00 UTC]. This week's meeting will cover: highlights and technical updates on keyboard and tools for the Sámi languages, Translatewiki.net contributions from the Bahasa Lampung community in Indonesia, and technical Q&amp;A. If you'd like to join, simply [[mw:Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#28 February 2025|sign up on the wiki page]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/09|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W09&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೬:೧೧, ೨೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28296129 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-10&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W10&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* All logged-in editors using the mobile view can now edit a full page. The &quot;{{int:Minerva-page-actions-editfull}}&quot; link is accessible from the &quot;{{int:minerva-page-actions-overflow}}&quot; menu in the toolbar. This was previously only available to editors using the [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Advanced mobile contributions|Advanced mobile contributions]] setting. [https://phabricator.wikimedia.org/T387180]
* Interface administrators can now help to remove the deprecated Cite CSS code matching &quot;&lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;mw-ref&lt;/code&gt;&quot; from their local &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Common.css]]&lt;/bdi&gt;. The list of wikis in need of cleanup, and the code to remove, [https://global-search.toolforge.org/?q=mw-ref%5B%5E-a-z%5D&amp;regex=1&amp;namespaces=8&amp;title=.*css can be found with this global search] and in [https://ace.wikipedia.org/w/index.php?title=MediaWiki:Common.css&amp;oldid=145662#L-139--L-144 this example], and you can learn more about how to help on the [[mw:Parsoid/Parser Unification/Cite CSS|CSS migration project page]]. The Cite footnote markers (&quot;&lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;[1]&lt;/code&gt;&quot;) are now rendered by [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid|Parsoid]], and the deprecated CSS is no longer needed. The CSS for backlinks (&quot;&lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;mw:referencedBy&lt;/code&gt;&quot;) should remain in place for now. This cleanup is expected to cause no visible changes for readers. Please help to remove this code before March 20, after which the development team will do it for you.
* When editors embed a file (e.g. &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;[[File:MediaWiki.png]]&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) on a page that is protected with cascading protection, the software will no longer restrict edits to the file description page, only to new file uploads.[https://phabricator.wikimedia.org/T24521] In contrast, transcluding a file description page (e.g. &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{:File:MediaWiki.png}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) will now restrict edits to the page.[https://phabricator.wikimedia.org/T62109]
* When editors revert a file to an earlier version it will now require the same permissions as ordinarily uploading a new version of the file. The software now checks for 'reupload' or 'reupload-own' rights,[https://phabricator.wikimedia.org/T304474] and respects cascading protection.[https://phabricator.wikimedia.org/T140010]
* When administrators are listing pages for deletion with the Nuke tool, they can now also list associated talk pages and redirects for deletion, alongside pages created by the target, rather than needing to manually delete these pages afterwards. [https://phabricator.wikimedia.org/T95797]
* The [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/03|previously noted]] update to Single User Login, which will accommodate browser restrictions on cross-domain cookies by moving login and account creation to a central domain, will now roll out to all users during March and April. The team plans to enable it for all new account creation on [[wikitech:Deployments/Train#Tuesday|Group0]] wikis this week. See [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3#Deployment|the SUL3 project page]] for more details and an updated timeline.
* Since last week there has been a bug that shows some interface icons as black squares until the page has fully loaded. It will be fixed this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T387351]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q2044560|Sylheti]] ([[w:syl:|&lt;code&gt;w:syl:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T386441]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed with loading images in very old versions of the Firefox browser on mobile. [https://phabricator.wikimedia.org/T386400]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.19|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/10|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W10&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೮:೦೦, ೪ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28334563 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-11&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W11&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Editors who use password managers at multiple wikis may notice changes in the future. The way that our wikis provide information to password managers about reusing passwords across domains has recently been updated, so some password managers might now offer you login credentials that you saved for a different Wikimedia site. Some password managers already did this, and are now doing it for more Wikimedia domains. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|SUL3 project]] which aims to improve how our unified login works, and to keep it compatible with ongoing changes to the web-browsers we use. [https://phabricator.wikimedia.org/T385520][https://phabricator.wikimedia.org/T384844]
* The Wikipedia Apps Team is inviting interested users to help improve Wikipedia’s offline and limited internet use. After discussions in [[m:Afrika Baraza|Afrika Baraza]] and the last [[m:Special:MyLanguage/ESEAP Hub/Meetings|ESEAP call]], key challenges like search, editing, and offline access are being explored, with upcoming focus groups to dive deeper into these topics. All languages are welcome, and interpretation will be available. Want to share your thoughts? [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Improving Wikipedia Mobile Apps for Offline &amp; Limited Internet Use|Join the discussion]] or email &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;aramadan@wikimedia.org&lt;/bdi&gt;!
* All wikis will be read-only for a few minutes on March 19. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 14:00 UTC]. More information will be published in Tech News and will also be posted on individual wikis in the coming weeks.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.20|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/33|Growth newsletter]] is available. It includes: the launch of the Community Updates module, the most recent changes in Community Configuration, and the upcoming test of in-article suggestions for first-time editors.
* An old API that was previously used in the Android Wikipedia app is being removed at the end of March. There are no current software uses, but users of the app with a version that is older than 6 months by the time of removal (2025-03-31), will no longer have access to the Suggested Edits feature, until they update their app. You can [[diffblog:2025/02/24/sunset-of-wikimedia-recommendation-api/|read more details about this change]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/11|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W11&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೪:೩೯, ೧೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28372257 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-12&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W12&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Twice a year, around the equinoxes, the Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team performs [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|a datacenter server switchover]], redirecting all traffic from one primary server to its backup. This provides reliability in case of a crisis, as we can always fall back on the other datacenter. [http://listen.hatnote.com/ Thanks to the Listen to Wikipedia] tool, you can hear the switchover take place: Before it begins, you'll hear the steady stream of edits; Then, as the system enters a brief read-only phase, the sound stops for a couple of minutes, before resuming after the switchover. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]]. If you want to keep an ear out for the next server switchover, listen to the wikis on [https://zonestamp.toolforge.org/1742392800 March 19 at 14:00 UTC].

'''Updates for editors'''

* The [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=suggestions&amp;from=en&amp;to=es improved Content Translation tool dashboard] is now available in [[phab:T387820|10 Wikipedias]] and will be available for all Wikipedias [[phab:T387821|soon]]. With [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|the unified dashboard]], desktop users can now: Translate new sections of an article; Discover and access topic-based [https://ig.m.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;active-list=suggestions&amp;from=en&amp;to=ig&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits article suggestion filters] (initially available only for mobile device users); Discover and access the [[mw:Special:MyLanguage/Translation suggestions: Topic-based &amp; Community-defined lists|Community-defined lists]] filter, also known as &quot;Collections&quot;, from wiki-projects and campaigns.
* On Wikimedia Commons, a [[c:Commons:WMF support for Commons/Upload Wizard Improvements#Improve category selection|new system to select the appropriate file categories]] has been introduced: if a category has one or more subcategories, users will be able to click on an arrow that will open the subcategories directly within the form, and choose the correct one. The parent category name will always be shown on top, and it will always be possible to come back to it. This should decrease the amount of work for volunteers in fixing/creating new categories. The change is also available on mobile. These changes are part of planned improvements to the UploadWizard.
* The Community Tech team is seeking wikis to join a pilot for the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] feature and a refreshed Special:Block page in late March. Multiblocks enables administrators to impose multiple different types of blocks on the same user at the same time. If you are an admin or steward and would like us to discuss joining the pilot with your community, please leave a message on the [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|project talk page]].
* Starting March 25, the Editing team will test a new feature for Edit Check at [[phab:T384372|12 Wikipedias]]: [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi-check|Multi-Check]]. Half of the newcomers on these wikis will see all [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#ref|Reference Checks]] during their edit session, while the other half will continue seeing only one. The goal of this test is to see if users are confused or discouraged when shown multiple Reference Checks (when relevant) within a single editing session. At these wikis, the tags used on edits that show References Check will be simplified, as multiple tags could be shown within a single edit. Changes to the tags are documented [[phab:T373949|on Phabricator]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T379131]
* The [[m:Special:MyLanguage/Global reminder bot|Global reminder bot]], which is a service for notifying users that their temporary user-rights are about to expire, now supports using the localized name of the user-rights group in the message heading. Translators can see the [[m:Global reminder bot/Translation|listing of existing translations and documentation]] to check if their language needs updating or creation.
* The [[Special:GlobalPreferences|GlobalPreferences]] gender setting, which is used for how the software should refer to you in interface messages, now works as expected by overriding the local defaults. [https://phabricator.wikimedia.org/T386584]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:26}} community-submitted {{PLURAL:26|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Wikipedia App for Android had a bug fixed for when a user is browsing and searching in multiple languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T379777]

'''Updates for technical contributors'''
* Later this week, the way that Codex styles are loaded will be changing. There is a small risk that this may result in unstyled interface message boxes on certain pages. User generated content (e.g. templates) is not impacted. Gadgets may be impacted. If you see any issues [[phab:T388847|please report them]]. See the linked task for details, screenshots, and documentation on how to fix any affected gadgets.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.21|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/12|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W12&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೧೬, ೧೮ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28412594 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-13&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W13&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation is seeking your feedback on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|drafts of the objectives and key results that will shape the Foundation's Product and Technology priorities]] for the next fiscal year (starting in July). The objectives are broad high-level areas, and the key-results are measurable ways to track the success of their objectives. Please share your feedback on the talkpage, in any language, ideally before the end of April.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] will be released to multiple wikis (see [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|deployment plan]] for details) in April 2025, and the team has begun the process of engaging communities on the identified wikis. The extension provides tools to organize, manage, and promote collaborative activities (like events, edit-a-thons, and WikiProjects) on the wikis. The extension has three tools: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation Lists]]. It is currently on 13 Wikipedias, including English Wikipedia, French Wikipedia, and Spanish Wikipedia, as well as Wikidata. Questions or requests can be directed to the [[mw:Help talk:Extension:CampaignEvents|extension talk page]] or in Phabricator (with &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;#campaigns-product-team&lt;/bdi&gt; tag).
* Starting the week of March 31st, wikis will be able to set which user groups can view private registrants in [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], as part of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension. By default, event organizers and the local wiki admins will be able to see private registrants. This is a change from the current behavior, in which only event organizers can see private registrants. Wikis can change the default setup by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|requesting a configuration change]] in Phabricator (and adding the &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;#campaigns-product-team&lt;/bdi&gt; tag). Participants of past events can cancel their registration at any time.
* Administrators at wikis that have a customized &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Sidebar]]&lt;/bdi&gt; should check that it contains an entry for the {{int:specialpages}} listing. If it does not, they should add it using &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;* specialpages-url|specialpages&lt;/code&gt;. Wikis with a default sidebar will see the link moved from the page toolbox into the sidebar menu in April. [https://phabricator.wikimedia.org/T388927]
* The Minerva skin (mobile web) combines both Notice and Alert notifications within the bell icon ([[File:OOjs UI icon bell.svg|16px|link=|class=skin-invert]]). There was a long-standing bug where an indication for new notifications was only shown if you had unseen Alerts. This bug is now fixed. In the future, Minerva users will notice a counter atop the bell icon when you have 1 or more unseen Notices and/or Alerts. [https://phabricator.wikimedia.org/T344029]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* VisualEditor has introduced a [[mw:VisualEditor/Hooks|new client-side hook]] for developers to use when integrating with the VisualEditor target lifecycle. This hook should replace the existing lifecycle-related hooks, and be more consistent between different platforms. In addition, the new hook will apply to uses of VisualEditor outside of just full article editing, allowing gadgets to interact with the editor in DiscussionTools as well. The Editing Team intends to deprecate and eventually remove the old lifecycle hooks, so any use cases that this new hook does not cover would be of interest to them and can be [[phab:T355555|shared in the task]].
* Developers who use the &lt;code dir=ltr&gt;mw.Api&lt;/code&gt; JavaScript library, can now identify the tool using it with the &lt;code dir=ltr&gt;userAgent&lt;/code&gt; parameter: &lt;code dir=ltr&gt;var api = new mw.Api( { userAgent: 'GadgetNameHere/1.0.1' } );&lt;/code&gt;. If you maintain a gadget or user script, please set a user agent, because it helps with library and server maintenance and with differentiating between legitimate and illegitimate traffic. [https://phabricator.wikimedia.org/T373874][https://foundation.wikimedia.org/wiki/Policy:Wikimedia_Foundation_User-Agent_Policy]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.22|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/13|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W13&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೪:೧೧, ೨೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28443127 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-14&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W14&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The Editing team is working on a new [[mw:Special:MyLanguage/Edit Check|Edit check]]: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check#26 March 2025|Peacock check]]. This check's goal is to identify non-neutral terms while a user is editing a wikipage, so that they can be informed that their edit should perhaps be changed before they publish it. This project is at the early stages, and the team is looking for communities' input: [[phab:T389445|in this Phabricator task]], they are gathering on-wiki policies, templates used to tag non-neutral articles, and the terms (jargon and keywords) used in edit summaries for the languages they are currently researching. You can participate by editing the table on Phabricator, commenting on the task, or directly messaging [[m:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Platform Team/SUL3|Single User Login]] has now been updated on all wikis to move login and account creation to a central domain. This makes user login compatible with browser restrictions on cross-domain cookies, which have prevented users of some browsers from staying logged in.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Starting on March 31st, the MediaWiki Interfaces team will begin a limited release of generated OpenAPI specs and a SwaggerUI-based sandbox experience for [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API|MediaWiki REST APIs]]. They invite developers from a limited group of non-English Wikipedia communities (Arabic, German, French, Hebrew, Interlingua, Dutch, Chinese) to review the documentation and experiment with the sandbox in their preferred language. In addition to these specific Wikipedia projects, the sandbox and OpenAPI spec will be available on the [[testwiki:Special:RestSandbox|on the test wiki REST Sandbox special page]] for developers with English as their preferred language. During the preview period, the MediaWiki Interfaces Team also invites developers to [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|share feedback about your experience]]. The preview will last for approximately 2 weeks, after which the sandbox and OpenAPI specs will be made available across all wiki projects.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.23|MediaWiki]]

'''In depth'''
* Sometimes a small, [[gerrit:c/operations/cookbooks/+/1129184|one line code change]] can have great significance: in this case, it means that for the first time in years we're able to run all of the stack serving &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[http://maps.wikimedia.org/ maps.wikimedia.org]&lt;/bdi&gt; - a host dedicated to serving our wikis and their multi-lingual maps needs - from a single core datacenter, something we test every time we perform a [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter switchover]]. This is important because it means that in case one of our datacenters is affected by a catastrophe, we'll still be able to serve the site. This change is the result of [[phab:T216826|extensive work]] by two developers on porting the last component of the maps stack over to [[w:en:Kubernetes|kubernetes]], where we can allocate resources more efficiently than before, thus we're able to withstand more traffic in a single datacenter. This work involved a lot of complicated steps because this software, and the software libraries it uses, required many long overdue upgrades. This type of work makes the Wikimedia infrastructure more sustainable.

'''Meetings and events'''
* [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025|MediaWiki Users and Developers Workshop Spring 2025]] is happening in Sandusky, USA, and online, from 14–16 May 2025. The workshop will feature discussions around the usage of MediaWiki software by and within companies in different industries and will inspire and onboard new users. Registration and presentation signup is now available at the workshop's website.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/14|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W14&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೩೩, ೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28473566 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-15&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W15&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* From now on, [[m:Special:MyLanguage/Interface administrators|interface admins]] and [[m:Special:MyLanguage/Central notice administrators|centralnotice admins]] are technically required to enable [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] before they can use their privileges. In the future this might be expanded to more groups with advanced user-rights. [https://phabricator.wikimedia.org/T150898]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* The Design System Team is preparing to release the next major version of Codex (v2.0.0) on April 29. Editors and developers who use CSS from Codex should see the [[mw:Codex/Release Timeline/2.0|2.0 overview documentation]], which includes guidance related to a few of the breaking changes such as &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;font-size&lt;/code&gt;, &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;line-height&lt;/code&gt;, and &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;size-icon&lt;/code&gt;.
* The results of the [[mw:Developer Satisfaction Survey/2025|Developer Satisfaction Survey (2025)]]  are now available. Thank you to all participants. These results help the Foundation decide what to work on next and to review what they recently worked on.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.24|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]] will take place in Istanbul, Turkey, between 2–4 May. Registration for attending the in-person event will close on 13 April. Before registering, please note the potential need for a [https://www.mfa.gov.tr/turkish-representations.en.mfa visa] or [https://www.mfa.gov.tr/visa-information-for-foreigners.en.mfa e-visa] to enter the country.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/15|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W15&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೨೧, ೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28507470 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-16&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W16&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Later this week, the default thumbnail size will be increased from 220px to 250px. This changes how pages are shown in all wikis and has been requested by some communities for many years, but wasn't previously possible due to technical limitations. [https://phabricator.wikimedia.org/T355914]
* File thumbnails are now stored in discrete sizes. If a page specifies a thumbnail size that's not among the standard sizes (20, 40, 60, 120, 250, 330, 500, 960), then MediaWiki will pick the closest larger thumbnail size but will tell the browser to downscale it to the requested size. In these cases, nothing will change visually but users might load slightly larger images. If it doesn't matter which thumbnail size is used in a page, please pick one of the standard sizes to avoid the extra in-browser down-scaling step. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Images#Thumbnail_sizes][https://phabricator.wikimedia.org/T355914]

'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Foundation are working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]] which will enable [[:w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[:w:en:Denial-of-service attack|Distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is so that they can more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for.
* To improve security for users, a small percentage of logins will now require that the account owner input a one-time password [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:EmailAuth|emailed to their account]]. It is recommended that you [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|check]] that the email address on your account is set correctly, and that it has been confirmed, and that you have an email set for this purpose. [https://phabricator.wikimedia.org/T390662]
* &quot;Are you interested in taking a short survey to improve tools used for reviewing or reverting edits on your Wiki?&quot; This question will be [[phab:T389401|asked at 7 wikis starting next week]], on Recent Changes and Watchlist pages. The [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools|Moderator Tools team]] wants to know more about activities that involve looking at new edits made to your Wikimedia project, and determining whether they adhere to your project's policies.
* On April 15, the full Wikidata graph will no longer be supported on &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]&lt;/bdi&gt;. After this date, scholarly articles will be available through &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot; style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;[https://query-scholarly.wikidata.org/ query-scholarly.wikidata.org]&lt;/bdi&gt;, while the rest of the data hosted on Wikidata will be available through the &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[https://query.wikidata.org/ query.wikidata.org]&lt;/bdi&gt; endpoint. This is part of the scheduled split of the Wikidata Graph, which was [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:SPARQL query service/WDQS backend update/September 2024 scaling update|announced in September 2024]]. More information is [[d:Wikidata:SPARQL query service/WDQS graph split|available on Wikidata]].
* The latest quarterly [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Newsletter/First quarter of 2025|Wikimedia Apps Newsletter]] is now available. It covers updates, experiments, and improvements made to the Wikipedia mobile apps.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:30}} community-submitted {{PLURAL:30|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* The latest quarterly [[mw:Technical Community Newsletter/2025/April|Technical Community Newsletter]] is now available. This edition includes: an invitation for tool maintainers to attend the Toolforge UI Community Feedback Session on April 15th; recent community metrics; and recent technical blog posts.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.25|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W16&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೫೩, ೧೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28540654 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-17&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W17&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] is now integrated with [[w:dag:Solɔɣu|Dagbani Wikipedia]] since April 15. It is the first project that will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in articles. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template. [https://www.wikifunctions.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status_updates/2025-04-16]
* A new type of lint error has been created: [[Special:LintErrors/empty-heading|{{int:linter-category-empty-heading}}]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Lint errors/empty-heading|documentation]]). The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Linter|Linter extension]]'s purpose is to identify wikitext patterns that must or can be fixed in pages and provide some guidance about what the problems are with those patterns and how to fix them. [https://phabricator.wikimedia.org/T368722]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Following its publication on HuggingFace, the &quot;Structured Contents&quot; dataset, developed by Wikimedia Enterprise, is [https://enterprise.wikimedia.com/blog/kaggle-dataset/ now also available on Kaggle]. This Beta initiative is focused on making Wikimedia data more machine-readable for high-volume reusers. They are releasing this beta version in a location that open dataset communities already use, in order to seek feedback, to help improve the product for a future wider release. You can read more about the overall [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-snapshot-api/#open-datasets Structured Contents project], and about the [https://enterprise.wikimedia.com/blog/structured-contents-wikipedia-infobox/ first release that's freely usable].
* There is no new MediaWiki version this week.

'''Meetings and events'''
* The Editing and Machine Learning Teams invite interested volunteers to a video meeting to discuss [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Peacock check|Peacock check]], which is the latest [[mw:Special:MyLanguage/Edit check|Edit check]] that will detect &quot;peacock&quot; or &quot;overly-promotional&quot; or &quot;non-neutral&quot; language whilst an editor is typing. Editors who work with newcomers, or help to fix this kind of writing, or are interested in how we use artificial intelligence in our projects are encouraged to attend. The [[mw:Special:MyLanguage/Editing team/Community Conversations#Next Conversation|meeting will be on April 28, 2025]] at [https://zonestamp.toolforge.org/1745863200 18:00–19:00 UTC] and hosted on Zoom.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/17|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W17&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೨:೨೯, ೨೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28578245 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-18&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W18&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Event organizers who host collaborative activities on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#Global Deployment Plan|multiple wikis]], including Bengali, Japanese, and Korean Wikipedias, will have access to the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] this week. Also, admins in the Wikipedia where the extension is enabled will automatically be granted the event organizer right soon. They won't have to manually grant themselves the right before they can manage events as [[phab:T386861|requested by a community]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* The release of the next major version of [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the design system for Wikimedia, is scheduled for 29 April 2025. Technical editors will have access to the release by the week of 5 May 2025. This update will include a number of [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Breaking_changes|breaking changes]] and minor [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release_Timeline/2.0#Visual_changes|visual changes]]. Instructions on handling the breaking and visual changes are documented on [[mw:Special:MyLanguage/Codex/Release Timeline/2.0#|this page]]. Pre-release testing is reported in [[phab:T386298|T386298]], with post-release issues tracked in [[phab:T392379|T392379]] and [[phab:T392390|T392390]].
* Users of [[wikitech:Special:MyLanguage/Help:Wiki_Replicas|Wiki Replicas]] will notice that the database views of &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;ipblocks&lt;/code&gt;, &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;ipblocks_ipindex&lt;/code&gt;, and &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;ipblocks_compat&lt;/code&gt; are [[phab:T390767|now deprecated]]. Users can query the &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_table|block]]&lt;/code&gt; and &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block_target_table|block_target]]&lt;/code&gt; new views that mirror the new tables in the production database instead. The deprecated views will be removed entirely from Wiki Replicas in June, 2025.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.27|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes an overview of the improved [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;campaign=contributionsmenu&amp;to=es&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=suggestions&amp;from=en#/ Content Translation Dashboard Tool], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Language Support for New and Existing Languages|support for new languages]], [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/April#Wiki Loves Ramadan Articles Made In Content Translation Mobile Workflow|highlights from the Wiki Loves Ramadan campaign]], [[m:Special:MyLanguage/Research:Languages Onboarding Experiment 2024 - Executive Summary|results from the Language Onboarding Experiment]], an analysis of topic diversity in articles, and information on upcoming community meetings and events.

'''Meetings and events'''
* The [[Special:MyLanguage/Grants:Knowledge_Sharing/Connect/Calendar|Let's Connect Learning Clinic]] will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1745937000 April 29 at 14:30 UTC]. This edition will focus on &quot;Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects&quot;. You can [[m:Special:MyLanguage/Event:Learning Clinic %E2%80%93 Understanding and Navigating Conflict in Wikimedia Projects (Part_1)|register now]] to attend.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon 2025|2025 Wikimedia Hackathon]], which brings the global technical community together to connect, brainstorm, and hack existing projects, will take place from May 2 to 4th, 2025, at Istanbul, Turkey.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/18|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W18&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೧:೦೦, ೨೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28585685 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-19&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W19&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared the latest draft update to their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|annual plan]] for next year (July 2025–June 2026). This includes an [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|executive summary]] (also on [[diffblog:2025/04/25/sharing-the-wikimedia-foundations-2025-2026-draft-annual-plan/|Diff]]), details about the three main [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals|goals]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Product &amp; Technology OKRs|Infrastructure]], [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Volunteer Support|Volunteer Support]], and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Goals/Effectiveness|Effectiveness]]), [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Global Trends|global trends]], and the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Budget Overview|budget]] and [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026/Financial Model|financial model]]. Feedback and questions are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|talk page]] until the end of May.

'''Updates for editors'''
* For wikis that have the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|CampaignEvents extension enabled]], two new feature improvements have been released:
** Admins can now choose which namespaces are permitted for [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] via [[mw:Special:MyLanguage/Community Configuration|Community Configuration]] ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Permitted namespaces|documentation]]). The default setup is for event registration to be permitted in the Event namespace, but other namespaces (such as the project namespace or WikiProject namespace) can now be added. With this change, communities like WikiProjects can now more easily use Event Registration for their collaborative activities.
** Editors can now [[mw:Special:MyLanguage/Transclusion|transclude]] the Collaboration List on a wiki page ([[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Collaboration list/Transclusion|documentation]]). The Collaboration List is an automated list of events and WikiProjects on the wikis, accessed via {{#special:AllEvents}} ([[w:en:Special:AllEvents|example]]). Now, the Collaboration List can be added to all sorts of wiki pages, such as: a wiki mainpage, a WikiProject page, an affiliate page, an event page, or even a user page.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Developers who use the &lt;code dir=ltr&gt;moment&lt;/code&gt; library in gadgets and user scripts should revise their code to use alternatives like the &lt;code dir=ltr&gt;Intl&lt;/code&gt; library or the new &lt;code dir=ltr&gt;mediawiki.DateFormatter&lt;/code&gt; library. The &lt;code dir=ltr&gt;moment&lt;/code&gt; library has been deprecated and will begin to log messages in the developer console. You can see a global search for current uses, and [[phab:T392532|ask related questions in this Phabricator task]].
* Developers who maintain a tool that queries the Wikidata term store tables (&lt;code dir=ltr style=&quot;white-space: nowrap;&quot;&gt;wbt_*&lt;/code&gt;) need to update their code to connect to a separate database cluster. These tables are being split into a separate database cluster. Tools that query those tables via the wiki replicas must be adapted to connect to the new cluster instead. [[wikitech:News/2025 Wikidata term store database split|Documentation and related links are available]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T390954]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.44/wmf.28|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The latest [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates|Chart Project newsletter]] is available. It includes updates on preparing to expand the deployment to additional wikis as soon as this week (starting May 6) and scaling up over the following weeks, plus exploring filtering and transforming source data.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/19|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W19&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೪೩, ೬ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28665011 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-20&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W20&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|&quot;Get shortened URL&quot;]] link on the sidebar now includes a [[phab:T393309|QR code]]. Wikimedia site users can now use it by scanning or downloading it to quickly share and access shared content from Wikimedia sites, conveniently.

'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Foundation is working on a system called [[m:Edge Uniques|Edge Uniques]], which will enable [[w:en:A/B testing|A/B testing]], help protect against [[w:en:Denial-of-service attack|distributed denial-of-service attacks]] (DDoS attacks), and make it easier to understand how many visitors the Wikimedia sites have. This is to help more efficiently build tools which help readers, and make it easier for readers to find what they are looking for. Tech News has [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/16|previously written about this]]. The deployment will be gradual. Some might see the Edge Uniques cookie the week of 19 May. You can discuss this on the [[m:Talk:Edge Uniques|talk page]].
* Starting May 19, 2025, Event organisers in wikis with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled can use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] in the project namespace (e.g., Wikipedia namespace, Wikidata namespace). With this change, communities don't need admins to use the feature. However, wikis that don't want this change can remove and add the permitted namespaces at [[Special:CommunityConfiguration/CampaignEvents]].
* The Wikipedia project now has a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q36720|Nupe]] ([[w:nup:|&lt;code&gt;w:nup:&lt;/code&gt;]]). This is a language primarily spoken in the North Central region of Nigeria. Speakers of this language are invited to contribute to [[w:nup:Tatacin feregi|new Wikipedia]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Developers can now access pre-parsed Dutch Wikipedia, amongst others (English, German, French, Spanish, Italian, and Portuguese) through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/snapshot/#structured-contents-snapshot-bundle-info-beta Structured Contents snapshots (beta)]. The content includes parsed Wikipedia abstracts, descriptions, main images, infoboxes, article sections, and references.
* The &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;/page/data-parsoid&lt;/code&gt; REST API endpoint is no longer in use and will be deprecated. It is [[phab:T393557|scheduled to be turned off]] on June 7, 2025.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.1|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The [https://wikitech.wikimedia.org/wiki/News/2025_Cloud_VPS_VXLAN_IPv6_migration IPv6 support] is a newly introduced Cloud virtual network that significantly boosts Wikimedia platforms' scalability, security, and readiness for the future. If you are a technical contributor eager to learn more, check out [https://techblog.wikimedia.org/2025/05/06/wikimedia-cloud-vps-ipv6-support/ this blog post] for an in-depth look at the journey to IPv6.

'''Meetings and events'''
* The 2nd edition of 2025 of [[m:Special:MyLanguage/Afrika Baraza|Afrika Baraza]], a virtual platform for African Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747328400 May 15 at 17:00 UTC]. This edition will focus on discussions regarding [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2025-2026|Wikimedia Annual planning and progress]].
* The [[m:Special:MyLanguage/MENA Connect Community Call|MENA Connect Community Call]], a virtual meeting for [[w:en:Middle East and North Africa|MENA]] Wikimedians to connect, will take place on [https://zonestamp.toolforge.org/1747501200 May 17 at 17:00 UTC]. You can [[m:Event:MENA Connect (Wiki_Diwan) APP Call|register now]] to attend.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/20|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W20&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೪:೦೬, ೧೩ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28714188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-21&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W21&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Edit check/Peacock check|Peacock check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Peacock language model for the following languages: Arabic, Spanish, Portuguese, English, and Japanese. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Edit check/Peacock check/model test|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on May 23, which will be the start date of the test.

'''Updates for editors'''

* From May 20, 2025, [[m:Special:MyLanguage/Oversight policy|oversighters]] and [[m:Special:MyLanguage/Meta:CheckUsers|checkusers]] will need to have their accounts secured with two-factor authentication (2FA) to be able to use their advanced rights. All users who belong to these two groups and do not have 2FA enabled have been informed. In the future, this requirement may be extended to other users with advanced rights. [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|Learn more]].
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]]  [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|Multiblocks]] will begin mass deployment by the end of the month: all non-Wikipedia projects plus Catalan Wikipedia will adopt Multiblocks in the week of May 26, while all other Wikipedias will adopt it in the week of June 2. Please [[m:Talk:Community Wishlist Survey 2023/Multiblocks|contact the team]] if you have concerns. Administrators can test the new user interface now on your own wiki by browsing to [{{fullurl:Special:Block|usecodex=1}} {{#special:Block}}?usecodex=1], and can test the full multiblocks functionality [[testwiki:Special:Block|on testwiki]]. Multiblocks is the feature that makes it possible for administrators to impose different types of blocks on the same user at the same time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|help page]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121]
* Later this week, the [[{{#special:SpecialPages}}]] listing of almost all special pages will be updated with a new design. This page has been [[phab:T219543|redesigned]] to improve the user experience in a few ways, including: The ability to search for names and aliases of the special pages, sorting, more visible marking of restricted special pages, and a more mobile-friendly look. The new version can be [https://meta.wikimedia.beta.wmflabs.org/wiki/Special:SpecialPages previewed] at Beta Cluster now, and feedback shared in the task. [https://phabricator.wikimedia.org/T219543]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is being enabled on more wikis. For a detailed list of when the extension will be enabled on your wiki, please read the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project#Deployment Timeline|deployment timeline]].
* [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Main Page|Wikifunctions]] will be deployed on May 27 on five Wiktionaries: [[wikt:ha:|Hausa]], [[wikt:ig:|Igbo]], [[wikt:bn:|Bengali]], [[wikt:ml:|Malayalam]], and [[wikt:dv:|Dhivehi/Maldivian]]. This is the second batch of deployment planned for the project. After deployment, the projects will be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them in their pages. A function is something that takes one or more inputs and transforms them into a desired output, such as adding up two numbers, converting miles into metres, calculating how much time has passed since an event, or declining a word into a case. Wikifunctions will allow users to do that through a simple call of [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Catalogue|a stable and global function]], rather than via a local template.
* Later this week, the Wikimedia Foundation will publish a hub for [[diffblog:2024/07/09/on-the-value-of-experimentation/|experiments]]. This is to showcase and get user feedback on product experiments. The experiments help the Wikimedia movement [[diffblog:2023/07/13/exploring-paths-for-the-future-of-free-knowledge-new-wikipedia-chatgpt-plugin-leveraging-rich-media-social-apps-and-other-experiments/|understand new users]], how they interact with the internet and how it could affect the Wikimedia movement. Some examples are [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Generated Video|generated video]], the [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Roblox game|Wikipedia Roblox speedrun game]] and [[m:Special:MyLanguage/Future Audiences/Discord bot|the Discord bot]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a bug with creating an account using the API, which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T390751]

'''Updates for technical contributors'''
* Gadgets and user scripts that interact with [[{{#special:Block}}]] may need to be updated to work with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|manage blocks interface]]. Please review the [[mw:Help:Manage blocks/Developers|developer guide]] for more information. If you need help or are unable to adapt your script to the new interface, please let the team know on the [[mw:Help talk:Manage blocks/Developers|talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T377121]
* The &lt;code dir=ltr&gt;mw.title&lt;/code&gt; object allows you to get information about a specific wiki page in the [[w:en:Wikipedia:Lua|Lua]] programming language. Starting this week, a new property will be added to the object, named &lt;code dir=ltr&gt;isDisambiguationPage&lt;/code&gt;. This property allows you to check if a page is a disambiguation page, without the need to write a custom function. [https://phabricator.wikimedia.org/T71441]
* [[File:Octicons-tools.svg|15px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] User script developers can use a [[toolforge:gitlab-content|new reverse proxy tool]] to load javascript and css from [[gitlab:|gitlab.wikimedia.org]] with &lt;code dir=ltr&gt;mw.loader.load&lt;/code&gt;. The tool's author hopes this will enable collaborative development workflows for user scripts including linting, unit tests, code generation, and code review on &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;gitlab.wikimedia.org&lt;/bdi&gt; without a separate copy-and-paste step to publish scripts to a Wikimedia wiki for integration and acceptance testing. See [[wikitech:Tool:Gitlab-content|Tool:Gitlab-content on Wikitech]] for more information.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.2|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* The 12th edition of [[m:Special:MyLanguage/Wiki Workshop 2025|Wiki Workshop 2025]], a forum that brings together researchers that explore all aspects of Wikimedia projects, will be held virtually on 21-22 May. Researchers can [https://pretix.eu/wikimedia/wikiworkshop2025/ register now].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/21|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W21&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೪:೪೧, ೨೦ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28724712 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-22&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W22&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* A community-wide discussion about a very delicate issue for the development of [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]] is now open on Meta: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. The discussion is open until June 12 at [[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]], and every opinion is welcomed. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.

'''Updates for editors'''
* Since last week, on all wikis except [[phab:T388604|the largest 20]], people using the mobile visual editor will have [[phab:T385851|additional tools in the menu bar]], accessed using the new &lt;code&gt;+&lt;/code&gt; toolbar button. To start, the new menu will include options to add: citations, hieroglyphs, and code blocks. Deployment to the remaining wikis is [[phab:T388605|scheduled]] to happen in June.
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] The &lt;code dir=ltr&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserFunctions##ifexist|#ifexist]]&lt;/code&gt; parser function will no longer register a link to its target page. This will improve the usefulness of [[{{#special:WantedPages}}]], which will eventually only list pages that are the target of an actual red link. This change will happen gradually as the source pages are updated. [https://phabricator.wikimedia.org/T14019]
* This week, the Moderator Tools team will launch [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], starting at Indonesian Wikipedia. This new filter highlights edits that are likely to be reverted. The goal is to help Recent Changes patrollers identify potentially problematic edits. Other wikis will benefit from this filter in the future.
* Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading. The feature will be available on both desktop and mobile. Readers of Catalan, Hebrew, and Italian Wikipedias and some sister projects will receive the change between May 21 and mid-June. Readers of other wikis will receive the change later. The goal is to encourage users to read the wikis more. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]].
* Some users of the Wikipedia Android app can use a new feature for readers, [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|WikiGames]], a daily trivia game based on real historical events. The release has started as an A/B test, available to 50% of users in the following languages: English, French, Portuguese, Russian, Spanish, Arabic, Chinese, and Turkish.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Newsletter|Newsletter extension]] that is available on MediaWiki.org allows the creation of [[mw:Special:Newsletters|various newsletters]] for global users. The extension can now publish new issues as section links on an existing page, instead of requiring a new page for each issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T393844]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* The previously deprecated &lt;code dir=ltr&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Ipblocks table|ipblocks]]&lt;/code&gt; views in [[wikitech:Help:Wiki Replicas|Wiki Replicas]] will be removed in the beginning of June. Users are encouraged to query the new &lt;code dir=ltr&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block table|block]]&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block target table|block_target]]&lt;/code&gt; views instead.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.3|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects|Wikidata and Sister Projects]] is a multi-day online event that will focus on how Wikidata is integrated to Wikipedia and the other Wikimedia projects. The event runs from May 29 – June 1. You can [[d:Special:MyLanguage/Event:Wikidata and Sister Projects#Sessions|read the Program schedule]] and [[d:Special:RegisterForEvent/1291|register]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W22&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೧:೩೩, ೨೭ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28788673 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-23&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W23&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Chart extension]] is now available on all Wikimedia wikis. Editors can use this new extension to create interactive data visualizations like bar, line, area, and pie charts. Charts are designed to replace many of the uses of the legacy [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Graph|Graph extension]].

'''Updates for editors'''
* It is now easier to configure automatic citations for your wiki within the visual editor's [[mw:Special:MyLanguage/Citoid/Enabling Citoid on your wiki|citation generator]]. Administrators can now set a default template by using the &lt;code dir=ltr&gt;_default&lt;/code&gt; key in the local &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[MediaWiki:Citoid-template-type-map.json]]&lt;/bdi&gt; page ([[mw:Special:Diff/6969653/7646386|example diff]]). Setting this default will also help to future-proof your existing configurations when [[phab:T347823|new item types]] are added in the future. You can still set templates for individual item types as they will be preferred to the default template. [https://phabricator.wikimedia.org/T384709]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Starting the week of June 2, bots logging in using &lt;code dir=ltr&gt;action=login&lt;/code&gt; or &lt;code dir=ltr&gt;action=clientlogin&lt;/code&gt; will fail more often. This is because of stronger protections against suspicious logins. Bots using [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Bot passwords|bot passwords]] or using a loginless authentication method such as [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/Owner-only consumers|OAuth]] are not affected. If your bot is not using one of those, you should update it; using &lt;code dir=ltr&gt;action=login&lt;/code&gt; without a bot password was deprecated [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/message/3EEMN7VQX5G7WMQI5K2GP5JC2336DPTD/|in 2016]]. For most bots, this only requires changing what password the bot uses. [https://phabricator.wikimedia.org/T395205]
* From this week, Wikimedia wikis will allow ES2017 features in JavaScript code for official code, gadgets, and user scripts. The most visible feature of ES2017 is &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;async&lt;/code&gt;/&lt;code&gt;await&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt; syntax, allowing for easier-to-read code. Until this week, the platform only allowed up to ES2016, and a few months before that, up to ES2015. [https://phabricator.wikimedia.org/T381537]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.4|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* Scholarship applications to participate in the [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025|GLAM Wiki Conference 2025]] are now open. The conference will take place from 30 October to 1 November, in Lisbon, Portugal. GLAM contributors who lack the means to support their participation can [[m:Special:MyLanguage/GLAM Wiki 2025/Scholarships|apply here]]. Scholarship applications close on June 7th.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/23|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W23&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೨೩, ೩ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28819186 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-24&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W24&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product|Trust and Safety Product team]] is finalizing work needed to roll out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] on large Wikipedias later this month. The team has worked with stewards and other users with extended rights to predict and address many use cases that may arise on larger wikis, so that community members can continue to effectively moderate and patrol temporary accounts. This will be the second of three phases of deployment – the last one will take place in September at the earliest. For more information about the recent developments on the project, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|see this update]]. If you have any comments or questions, write on the [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|talk page]], and [[m:Event:CEE Catch up Nr. 10 (June 2025)|join a CEE Catch Up]] this Tuesday.

'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist expiry|watchlist expiry]] feature allows editors to watch pages for a limited period of time. After that period, the page is automatically removed from your watchlist. Starting this week, you can set a preference for the default period of time to watch pages. The [[Special:Preferences#mw-prefsection-watchlist-pageswatchlist|preferences]] also allow you to set different default watch periods for editing existing pages, pages you create, and when using rollback. [https://phabricator.wikimedia.org/T265716]
[[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* The appearance of talk pages will change at almost all Wikipedias ([[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2024/19|some]] have already received this design change, [[phab:T379264|a few]] will get these changes later). You can read details about the changes [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. It is possible to opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing-discussion|in user preferences]] (&quot;{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}&quot;). [https://phabricator.wikimedia.org/T319146][https://phabricator.wikimedia.org/T392121]
* Users with specific extended rights (including administrators, bureaucrats, checkusers, oversighters, and stewards) can now have IP addresses of all temporary accounts [[phab:T358853|revealed automatically]] during time-limited periods where they need to combat high-speed account-hopping vandalism. This feature was requested by stewards. [https://phabricator.wikimedia.org/T386492]
* This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to several more Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-afwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-bnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cywiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hawwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-iswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-simplewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* AbuseFilter editors active on Meta-Wiki and large Wikipedias are kindly asked to update AbuseFilter to make it compatible with temporary accounts. A link to the instructions and the private lists of filters needing verification are [[phab:T369611|available on Phabricator]].
* Lua modules now have access to the name of a page's associated thumbnail image, and on [https://gerrit.wikimedia.org/g/operations/mediawiki-config/+/2e4ab14aa15bb95568f9c07dd777065901eb2126/wmf-config/InitialiseSettings.php#10849 some wikis] to the WikiProject assessment information. This is possible using two new properties on [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#added-by-extensions|mw.title objects]], named &lt;code dir=ltr&gt;pageImage&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;pageAssessments&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T131911][https://phabricator.wikimedia.org/T380122]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.5|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/24|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W24&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೬:೪೫, ೧೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28846858 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-25&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W25&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* You can [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/359761?lang=en nominate your favorite tools] for the sixth edition of the [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|Coolest Tool Award]]. Nominations are anonymous and will be open until June 25. You can re-use the survey to nominate multiple tools.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:33}} community-submitted {{PLURAL:33|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.6|MediaWiki]]

'''In depth'''
* Foundation staff and technical volunteers use Wikimedia APIs to build the tools, applications, features, and integrations that enhance user experiences. Over the coming years, the MediaWiki Interfaces team will be investing in Wikimedia web (HTTP) APIs to better serve technical volunteer needs and protect Wikimedia infrastructure from potential abuse. You can [https://techblog.wikimedia.org/2025/06/12/apis-as-a-product-investing-in-the-current-and-next-generation-of-technical-contributors/ read more about their plans to evolve the APIs in this Techblog post].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/25|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W25&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೦೭, ೧೭ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28870688 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-26&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W26&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* This week, the Moderator Tools and Machine Learning teams will continue the rollout of [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|a new filter to Recent Changes]], releasing it to the third and last batch of Wikipedias. This filter utilizes the Revert Risk model, which was created by the Research team, to highlight edits that are likely to be reverted and help Recent Changes patrollers identify potentially problematic contributions. The feature will be rolled out to the following Wikipedias: {{int:project-localized-name-azwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-lawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mkwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-mrwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nnwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-pawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-swwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-tlwiki/en}}. The rollout will continue in the coming weeks to include [[mw:Special:MyLanguage/2025 RecentChanges Language Agnostic Revert Risk Filtering|the rest of the Wikipedias in this project]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T391964]

'''Updates for editors'''
* Last week, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] were rolled out on Czech, Korean, and Turkish Wikipedias. This and next week, deployments on larger Wikipedias will follow. [[mw:Talk:Trust and Safety Product/Temporary Accounts|Share your thoughts]] about the project. [https://phabricator.wikimedia.org/T340001]
* Later this week, the Editing team will release [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Multi check|Multi Check]] to all Wikipedias (except English Wikipedia). This feature shows multiple [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Reference check|Reference checks]] within the editing experience. This encourages users to add citations when they add multiple new paragraphs to a Wikipedia article. This feature was previously available as an A/B test. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/multi_check_ab_test_report_final.html#summary-of-results The test shows] that users who are shown multiple checks are 1.3 times more likely to add a reference to their edit, and their edit is less likely to be reverted (-34.7%). [https://phabricator.wikimedia.org/T395519]
* A few pages need to be renamed due to software updates and to match more recent Unicode standards. All of these changes are related to title-casing changes. Approximately 71 pages and 3 files will be renamed, across 15 wikis; the complete list is in [[phab:T396903|the task]]. The developers will rename these pages next week, and they will fix redirects and embedded file links a few minutes later via a system settings update.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused pages to scroll upwards when text near the top was selected. [https://phabricator.wikimedia.org/T364023]

'''Updates for technical contributors'''
* Editors can now use Lua modules to filter and transform tabular data for use with [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart|Extension:Chart]]. This can be used for things like selecting a subset of rows or columns from the source data, converting between units, statistical processing, and many other useful transformations. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Chart/Transforms|Information on how to use transforms is available]]. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Extension:Chart/Project/Updates]
* The &lt;code dir=ltr&gt;all_links&lt;/code&gt; variable in [[Special:AbuseFilter|AbuseFilter]] is now renamed to &lt;code dir=ltr&gt;new_links&lt;/code&gt; for consistency with other variables. Old usages will still continue to work. [https://phabricator.wikimedia.org/T391811]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.7|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Newsletters/34|Growth newsletter]] is available. It includes: the recent updates for the &quot;Add a Link&quot; Task, two new Newcomer Engagement Features, and updates to Community Configuration.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/26|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W26&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೪:೪೯, ೨೪ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28870688 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-27&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W27&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled on all Wikipedias. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Campaigns/Foundation Product Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status#How to Request the CampaignEvents Extension for your wiki|Deployment information page]].

'''Updates for editors'''
* AbuseFilter maintainers can now [[mw:Special:MyLanguage/Extension:IPReputation/AbuseFilter variables|match against IP reputation data]] in [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter|AbuseFilters]]. IP reputation data is information about the proxies and VPNs associated with the user's IP address. This data is not shown publicly and is not generated for actions performed by registered accounts. [https://phabricator.wikimedia.org/T354599]
* Hidden content that is within [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Collapsible elements|collapsible parts of wikipages]] will now be revealed when someone searches the page using the web browser's &quot;Find in page&quot; function (Ctrl+F or ⌘F) in supporting browsers. [https://phabricator.wikimedia.org/T327893][https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Reference/Global_attributes/hidden#browser_compatibility]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature, called [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery|Favourite Templates]], will be deployed later this week on all projects (except English Wikipedia, which will receive the feature next week), following a piloting phase on Polish and Arabic Wikipedia, and Italian and English Wikisource. The feature will provide a better way for new and experienced contributors to recall and discover templates via the template dialog, by allowing users to put templates on a special &quot;favourite list&quot;. The feature works with both the visual editor and the wikitext editor. The feature is a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|community wishlist focus area]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that had caused some Notifications to be sent multiple times. [https://phabricator.wikimedia.org/T397103]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.8|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/27|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W27&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೦೯, ೧ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28917415 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-28&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W28&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Temporary accounts|Temporary accounts]] have been rolled out on 18 large and medium-sized Wikipedias, including German, Japanese, French, and Chinese. Now, about 1/3 of all logged-out activity across wikis is coming from temporary accounts. Users involved in patrolling may be interested in two new documentation pages: [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Access to IP|Access to IP]], explaining everything related to access to temporary account IP addresses, and [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Repository|Repository]] with a list of new gadgets and user scripts.

'''Updates for editors'''
* Anyone can play an experimental new game, [[mw:Special:MyLanguage/New Engagement Experiments/WikiRun|WikiRun]], that lets you race through Wikipedia by clicking from one article to another, aiming to reach a target page in as few steps and in as little time as possible. The project's goal is to explore new ways of engaging readers. [https://wikirun-game.toolforge.org/ Try playing the game] and let the team know what you think [[mw:Talk:New Engagement Experiments/WikiRun|on the talk page]].
* Users of the Wikipedia Android app in some languages can now play the new [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/TrivaGame|trivia game]]. ''Which came first?'' is a simple history game where you guess which of two events happened earlier on today's date. It was previously available as an A/B test. It is now available to all users in English, German, French, Spanish, Portuguese, Russian, Arabic, Turkish, and Chinese. The goal of the feature is to help engage with new generations of readers. [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Tech/News/2025/22]
* Users of the iOS Wikipedia App in some languages may see a new tabbed browsing feature that enables you to open multiple tabs while reading. This feature makes it easier to explore related topics and switch between articles. The A/B test is currently running in Arabic, English, and Japanese in selected regions. More details are available on the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)|Tabbed Browsing project page]].
* Bureaucrats on Wikimedia wikis can now use [[{{#special:VerifyOATHForUser}}]] to check if users have enabled [[mw:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T265726]
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] A new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed later this week to all Wikimedia projects: a [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Template categories|template category browser]] will be introduced to assist users in finding templates to put in their “favourite” list. The browser will allow users to browse a list of templates which have been organised into a given category tree. The feature has been requested by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Select templates by categories|through the Community Wishlist]].
* It is now possible to access watchlist preferences from the watchlist page. Also the redundant button to edit the watchlist has been removed. [https://www.mediawiki.org/wiki/Moderator_Tools/Watchlist]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* As part of [[mw:MediaWiki_1.44|MediaWiki 1.44]] there is now a unified built-in Notifications system that makes it easier for developers to send, manage, and customize notifications. Check out the updated documentation at [[mw:Manual:Notifications|Manual:Notifications]], information about migration in [[phab:T388663|T388663]] and details on deprecated hooks in [[phab:T389624|T389624]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.9|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* [[d:Special:MyLanguage/Event:WikidataCon 2025|WikidataCon 2025]], the conference dedicated to Wikidata is now open for [https://pretalx.com/wikidatacon-2025/cfp session proposals] and for [[d:Special:RegisterForEvent/1340|registration]]. This year's event will be held online from October 31 – November 02 and will explore on the theme of &quot;Connecting People through Linked Open Data&quot;.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/28|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W28&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೩೪, ೮ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28930584 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-29&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W29&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateData/Template discovery#Featured templates|Featured templates]], a new feature related to [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Focus areas/Template recall and discovery|Template Recall and Discovery]] will be deployed this week to all Wikimedia projects: With this feature, editors will be able to quickly access a list of templates that are likely to be useful. These templates will be displayed in a list, under the &quot;featured&quot; tab of the template discovery interface. Administrators can define the list via the Community Configuration interface. The feature fulfills a request by the community [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Easy access Templates|through the Community Wishlist]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T367428][https://phabricator.wikimedia.org/T392896]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the request to add Malayalam fonts in the [[oldWikisource:Special:MyLanguage/Wikisource:WS Export|Wikisource Book Export Tool]] was resolved and now, the rendering of Malayalam letters in exported Wikisource books are accurate. [https://phabricator.wikimedia.org/T374457]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.10|MediaWiki]]

'''In depth'''
* Developers, designers, and all Wikimedians are invited to [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/7953/ submit a project idea] for the Wikimania Hackathon 2025. Read [https://diff.wikimedia.org/2025/06/30/call-for-projects-wikimania-hackathon-2025-is-coming-to-nairobi/ this Diff blog post] for more details.

'''Meetings and events'''
* [[m:WikiIndaba conference 2025|WikiIndaba 2025]] scholarship application and program submission is open until 23:59 GMT on July 20. WikiIndaba is a regional conference for African Wikimedians both on the continent and in the diaspora to unite and grow together. Submit [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdJTv68R1OPASXXDfpIl8EWiMLTM-TDwh6_5gNVvFuWccFZ2Q/viewform your scholarship application] and [https://ee.kobotoolbox.org/x/BI3omIfH program proposal] now!
* [https://br.wikimedia.org/wiki/WikiCon_Brasil_2025 WikiCon Brasil 2025] will take place on July 19-20 in Salvador, Bahia, Brazil. The Brazilian community members are encouraged to register and attend!

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/29|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W29&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೧:೩೭, ೧೫ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=28980963 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-30&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W30&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The Translation Suggestions feature in the [[mw:Special:MyLanguage/Content translation|Content Translation tool]] now has another level of article filters added to the &quot;[https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=suggestions&amp;from=en&amp;to=fi#/ ... More]&quot; category. Translators who use the Suggestions feature can now select and receive article suggestions that are customized to geographical locations of their interest using the new &quot;{{int:Cx-sx-suggestions-filters-tab-regions}}&quot; filter. [https://phabricator.wikimedia.org/T113257]
* Administrators can now limit &quot;Add a Link&quot; to newcomers. The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|&quot;Add a Link&quot;]] Structured Task [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Constructive activation experimentation#Enwiki A/B test &amp; &quot;Add a Link&quot; Improvements (Wiki Experiences 1.2.11 &amp; 1.2.16)|helps new account holders start editing]], but some communities have requested the ability to restrict it to its intended audience: newcomers. Administrators can configure this setting within the [[Special:CommunityConfiguration/GrowthSuggestedEdits|Community Configuration]] feature.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:29}} community-submitted {{PLURAL:29|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* For AbuseFilter editors on [[phab:T392144|some wikis]], it is now possible to filter edits based on the RevertRisk score of the edit being attempted. It is only populated if the action being evaluated is an edit. For more information, please see the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ORES/AbuseFilter variables#What variables are available for use|ORES/AbuseFilter variables]] documentation.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Beta Cluster|Beta Cluster]] wikis have [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/YDABPV75LADRQCXMJAFWUP256N4EQ25B/|been moved]] from &lt;code dir=ltr&gt;beta.wmflabs.org&lt;/code&gt; to &lt;code dir=ltr&gt;beta.wmcloud.org&lt;/code&gt;. Users may need to update URLs in any tools, or in their password managers. Any related issues can be [[phab:T289318|reported in the task]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.11|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* [[m:Special:MyLanguage/WikiCite 2025|WikiCite 2025]] will take place from 29–31 August, both online and in-person in Bern, Switzerland. The event's goals are to reconnect communities, institutions, and individuals working with open citations, bibliographic data, and the Wikidata/Wikibase ecosystem. Registration is open and the call for proposals will be announced soon. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikidata@lists.wikimedia.org/message/KQZUG3ETKLBWPBYSB2YAWZIRPWHS24TG/]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/30|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W30&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೧೦, ೨೨ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29005283 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-31&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W31&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Community Tech team will be focusing on wishes related to Watchlists and Recent Changes pages, over the next few months. They are looking for feedback. Please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates#July 24, 2025: Watchlists and Recent Changes pages|read the latest update]], and if you have ideas, please [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|submit a wish]] on the topic.

'''Updates for editors'''
* The Wikimedia Commons community has decided to block [[:mw:Special:MyLanguage/Upload dialog|cross-wiki uploads]] to Wikimedia Commons, for all users without autoconfirmed rights on that wiki, starting on August 16. This is because of [[:c:Commons:Cross-wiki media upload tool/History|widespread problems]] related to files that are uploaded by newcomers. Users who are affected by this will get an error message with a link to the less restrictive UploadWizard on Commons. Please help translating the [[:c:Special:MyLanguage/MediaWiki:Abusefilter-disallowed-cross-wiki-upload|message]] or give feedback on the message text. Please also update your local help pages to explain this restriction. [https://phabricator.wikimedia.org/T370598]
* On wikis with temporary accounts enabled and Meta-Wiki, administrators may now set up a footer for the Special:Contributions pages of temporary accounts, similar to those which can be shown on IP and user-account pages. They may do it by creating the page named &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Sp-contributions-footer-temp&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T398347]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.12|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the &quot;no camera&quot; icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as:
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KFEFVG/ Temporary Accounts: Enhancing privacy for our unregistered editors]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TVCVAB/ Building a Sustainable Future for Wikimedia Contributors]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/WTRQCJ/ A dozen visions for wikitext!]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/8YKKP9/ Coordinate Across Stakeholders with the Product and Technology Advisory Council]
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Fall 2025|MediaWiki Users and Developers Conference, Fall 2025]] will be held 28–30 October 2025 in Hanover, Germany. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/31|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W31&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೫೫, ೨೯ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29051727 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-32&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W32&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Editors can now enable the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info card]]. This feature adds an icon next to usernames on history pages and similar user-contribution log pages. When you tap or click on the icon, it displays data related to that user account such as the number of edits, reverted edits, blocks, and more. It's part of a broader project to make it easier for moderators to evaluate account trustworthiness. The feature can be enabled in [[testwiki:Special:GlobalPreferences#mw-prefsection-rendering|your global preferences]], and later this week it will be available in local preferences. [https://phabricator.wikimedia.org/T386439]
* Everybody is invited to share comments on [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative Contributions]], a project recently launched by the [[m:Special:MyLanguage/Connection Team|Connection team]]. The project aims to create a new way to display the impact of collaborative editing activities (such as edit-a-thons, backlog drives, and WikiProjects) on the wikis. Post your comments on the [[m:Talk:CampaignEvents/Collaborative contributions|project talk page]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T378035]
* Administrators can now define the default block duration for temporary accounts. To do that, they need to create a page named &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Ipb-default-expiry-temporary-account&lt;/code&gt; and use a value defined in &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Ipboptions&lt;/code&gt;. This allows administrators to easily block temporary accounts for 90 days, which is functionally equivalent to an indefinite block. The advantage of this solution is that it does not clutter Special:BlockList. [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Block and unblock#Default block duration options|More documentation]] is available. [https://phabricator.wikimedia.org/T398626]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Gadgets can now include &lt;code dir=ltr&gt;.vue&lt;/code&gt; files. This makes it easier to develop modern user interfaces using [[mw:Vue.js|Vue.js]], in particular using [[mw:Special:MyLanguage/Codex|Codex]], the official design system of Wikimedia. [[wmdoc:codex/latest/icons/overview.html|Codex icons]] can be loaded through the gadget definition. [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Gadgets#Pages|The documentation]] has examples. For user scripts that use Vue.js, an [[mw:API:CodexIcons|API module]] now exists to load Codex icons. [https://phabricator.wikimedia.org/T340460][https://phabricator.wikimedia.org/T311099]
* Module developers can now use a [[mw:Help:Extension:Translate/Message Bundles/Lua reference|Lua interface]] to simplify the preparation of Lua modules for translation on Meta-Wiki. This improvement makes it easier for translators to find and edit module strings without dealing with raw Lua code. It helps prevent mistakes that could break the module during translation. Module developers and translators are invited to [[commons:File:Translatable modules video demo July 2025.webm|watch the demo video]], read more about [[mw:Special:MyLanguage/Translatable modules|translatable modules]] to understand how it works, refer to Meta-Wiki's [[m:Module:User Wikimedia project|Module:User Wikimedia project]] for example usage, and [[mw:Talk:Translatable modules|share their feedback]] on how well it addresses the challenges in their workflow. The interface still has some performance issues, so it should not be used in widely used modules yet. [https://phabricator.wikimedia.org/T359918]
* Developers of external tools that connect to Wikimedia pages must set a user-agent that complies with [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Wikimedia Foundation User-Agent Policy|the user-agent policy]]. This policy will start to be more strongly enforced in August because of external crawlers that are [[diffblog:2025/04/01/how-crawlers-impact-the-operations-of-the-wikimedia-projects/|overusing]] Wikimedia's resources. Tools that are hosted on Wikimedia's Toolforge or Cloud VPS will not be affected by this for now, but should still set a user-agent. [[phab:T400119|More technical details are available]], and related questions are welcome in that task.
* Parsoid Read Views is going to be rolling out to some smaller Wikipedias over the next few weeks, following the successful transition of Wikivoyages and Wiktionaries to Parsoid Read Views. For more information, see the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parsoid/Parser Unification]] project page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/profile/7694/]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.13|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Wikimania|Wikimania 2025]] will run from August 6–9. The [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/schedule/ program is available] for you to plan which sessions you want to attend. Most sessions will be live-streamed, with exceptions for those that show the &quot;no camera&quot; icon. If you are joining online to watch live-streams and use the interactive features, please [[wmania:Special:MyLanguage/2025:Registration|register]] for a free virtual ticket. For example, you may be interested in technical sessions such as:
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/GEH9DH/ Wikimedia’s knowledge infrastructure in a changing internet: Establishing sustainable pathways for content reuse]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/7ELN9Q/ Wikifunctions is coming soon to a wiki near you!]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/ZMGVJV/ Shaping the Future of Wikipedia’s Reader Experience]
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/KCKTFZ/ Making Wikipedia More Readable: What Comes Next]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/32|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W32&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೯:೦೮, ೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29083927 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-33&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W33&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The WikiEditor toolbar now includes [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:WikiEditor#Keyboard shortcuts|its keyboard shortcuts]] in the tooltips for its buttons. This will help to improve the discoverability of this feature. [https://phabricator.wikimedia.org/T400583]
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] published a set of [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|proposed experiments]] the Wikimedia Foundation can try to improve communication with community. Feedback on the proposals are welcomed until August 22 on [[m:Talk:Product and Technology Advisory Council/August 2025 draft PTAC proposals for feedback|this talk page]].
* The search bar on the Minerva skin (mobile) has been updated to use the same type-ahead search component that is used on the Vector 2022 skin. There are no changes in search functionality but there are minor visual changes. Specifically, the close-search button has been changed from an &quot;X&quot; to a back arrow. This helps to distinguish it from the other &quot;X&quot; button that is used to clear any text. [https://phabricator.wikimedia.org/T393944]
* Editors on some wikis will see a new toggle for &quot;Group results by page&quot; on watchlist, related changes, and recent changes pages. This is [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment|an A/B experiment]] that is planned to start on August 11, and will run for 3–6 weeks on the Bengali, Chinese, Czech, French, Greek, Portuguese, and Urdu Wikipedias. The experiment will examine how making this feature more discoverable might affect editors' ability to find the edits they are looking for. [https://phabricator.wikimedia.org/T396789]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* The multiwiki datasets of [[:wikt:en:Module:Unicode data|Unicode data]] have been moved to [[c:Category:Unicode Module Datasets|Category:Unicode Module Datasets]] on Wikimedia Commons, to follow the idea of &quot;One common data source, multiple local wikis&quot;. Most wikis have been updated to use the Commons version. You can ask questions at [[c:Category talk:Unicode Module Datasets|the talkpage]]. [https://en.wiktionary.org/wiki/Module_talk:Unicode_data#Data_from_commons]
* Lua code can add warnings when something is wrong, by using the &lt;code dir=ltr&gt;mw.addWarning()&lt;/code&gt; function. It is now possible to add more than one warning, instead of new warnings replacing old ones. If you maintain a Lua module that used warnings, you should check it still works as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T398390]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.14|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/33|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W33&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೪:೫೭, ೧೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29106516 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-34&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W34&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Later this week, people who are logged-in and have the &quot;[[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary|Discussion tools]]&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|Beta Feature]] enabled will gain the ability to &quot;Thank&quot; individual comments directly from talk pages, rather than needing to navigate to page history. [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Comment actions|Learn more about this feature]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400849]
* An A/B test comparing two versions of the desktop donate link launched on testwiki on 12 August and on English Wikipedia 14 August for 0.1% of logged out users on the desktop site. The experiment will run for three weeks, ending on 12 September. [https://phabricator.wikimedia.org/T395716]
* An A/A test to measure the baseline for reader retention was launched 12 August using [[wikitech:Experimentation Lab|Experimentation Lab]]. This measures the percentage of users who revisit a wiki after their initial visit over a 14-day period. No visual changes are expected. The experiment will run through 31 August. [https://phabricator.wikimedia.org/T399227]
* Five new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q34057|Tagalog]] ([[s:tl:|&lt;code&gt;s:tl:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T388639]
** a {{int:project-localized-name-group-wikisource/en}} in [[d:Q36213|Madurese]] ([[s:mad:|&lt;code&gt;s:mad:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T391747]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia/en}} in [[d:Q3450749|Rakhine]] ([[w:rki:|&lt;code&gt;w:rki:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T392490]
** a {{int:project-localized-name-group-wikibooks/en}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[b:min:|&lt;code&gt;b:min:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T395452]
** a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q7598268|Standard Moroccan Amazigh]] ([[wikt:zgh:|&lt;code&gt;wikt:zgh:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T399684]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:46}} community-submitted {{PLURAL:46|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.15|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/34|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W34&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೬:೦೬, ೧೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29127690 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-35&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W35&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-gift.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Template authors can now use additional CSS properties, since the CSS sanitizer used by [[mw:Special:MyLanguage/Help:TemplateStyles|TemplateStyles]] was updated. For example: &lt;code&gt;width: fit-content&lt;/code&gt;; &lt;code&gt;ruby-align&lt;/code&gt;; relative units such as &lt;code&gt;lh&lt;/code&gt;; and custom strings in &lt;code&gt;list-style-type&lt;/code&gt;. These improvements are a [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Wishes/Allow use of modern CSS in templates by updating the TemplateStyles CSS sanitizer|Community Wishlist wish]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T271958][https://phabricator.wikimedia.org/T277755][https://phabricator.wikimedia.org/T293633][https://phabricator.wikimedia.org/T295088][https://phabricator.wikimedia.org/T326906][https://phabricator.wikimedia.org/T340057][https://phabricator.wikimedia.org/T360725][https://phabricator.wikimedia.org/T371809][https://phabricator.wikimedia.org/T375344][https://phabricator.wikimedia.org/T394619]
* On large wikis, the default time period to display edits from, within the Special:RecentChanges page, has been changed from 7 days to 1 day. This is part of a performance improvement project. This should have no user-facing impact due to the quantity of edits on these wikis. [https://phabricator.wikimedia.org/T399455]
* Administrators can now access the [[{{#special:BlockedExternalDomains}}]] page from the [[{{#special:CommunityConfiguration}}]] list page. This makes it easier to find. [https://phabricator.wikimedia.org/T393240]
* Wikimedia Commons videos were not shown in the Videos tab in Google Search. The problem was investigated and reported to Google who have now fixed the issue. [https://phabricator.wikimedia.org/T396168][https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/Wishes/Do_something_about_Google_%26_DuckDuckGo_search_not_indexing_media_files_and_categories_on_Commons] 
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wiktionary/en}} in [[d:Q33014|Betawi]] ([[wikt:bew:|&lt;code&gt;wikt:bew:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T402130]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:39}} community-submitted {{PLURAL:39|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* Two fields of the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Recentchanges table|recentchanges database table]] are being removed. &lt;code&gt;rc_new&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;rc_type&lt;/code&gt; are being removed in favor of &lt;code&gt;rc_source&lt;/code&gt;. Queries to these older fields will start to fail starting this week and developers should use &lt;code&gt;rc_source&lt;/code&gt; instead. These older fields were deprecated over 10 years ago and should not be in use. This is part of work to improve the performance and stability of queries to the recentchanges table. [https://phabricator.wikimedia.org/T400696] 
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.16|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The latest quarterly [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/July|Language and Internationalization Newsletter]] is now available. This edition includes: support for new languages in MediaWiki and translatewiki; the start of the Language Onboarding and Development project to help support the growth of new and small wikis; updates on research projects; and more.

'''Meetings and events'''
* The next [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Community meetings#29 August 2025|Language Community Meeting]] is happening soon, August 29th at [https://zonestamp.toolforge.org/1756479600 15:00 UTC]. This week's meeting will cover: the Avro keyboard developers from Wikimedia Bangladesh, who were recently awarded a national award for their contributions to this keyboard; and other topics. 

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/35|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W35&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೫:೪೦, ೨೬ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29175124 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-36&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W36&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Editing team wants to compile a list of templates, jargon terms, and policies used in edit summaries when a copyright violation is removed. This will help them identify the number of edits reverted due to copyright issues. We invite community members from the following Wikis to list these terms in [[Phab:T402601|T402601]], or to share their list with [[User:Trizek (WMF)|Trizek_(WMF)]]: {{int:project-localized-name-arwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-cswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-dewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-enwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-eswiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-fawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-frwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-hewiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-idwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-itwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-jawiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-kowiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-nlwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-plwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ptwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-trwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-ukwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-viwiki/en}}{{int:comma-separator/en}}{{int:project-localized-name-zhwiki/en}}. This project is open until September 9th 2025.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] has been enabled for all Wikisources. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. The extension has three features: [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]], [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaboration list|Collaboration List]], and [[m:Special:MyLanguage/Connection Team/Invitation list|Invitation List]]. To request the extension for your wiki, visit the Deployment information page. [https://meta.wikimedia.org/wiki/CampaignEvents/Deployment_status#How_to_Request_the_CampaignEvents_Extension_for_your_wiki]
* The lists in the footer of the editing interface, such as &quot;Templates used on this page,&quot; will now be organized into columns when there is enough space. This enhancement minimizes scrolling when editing lengthy articles on Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T401066]
* On September 3rd, 2025 we will increase the sampling percentages of our [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Watchlist/Experiment#Scope of the experiment|group by toggle experiment]] of the &lt;code&gt;Special:RecentChanges&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;Special:Watchlist&lt;/code&gt;, and &lt;code&gt;Special:RelatedChanges&lt;/code&gt; pages on the Chinese, French, and Portuguese Wikipedias to 100 percent, allowing more editors to be part of this experiment. This adjustment is intended to ensure we have sufficient data to make informed decisions when evaluating the experiment results. [https://phabricator.wikimedia.org/T402958][https://phabricator.wikimedia.org/T396789]
* Upon clicking an empty search bar, logged-out users will see suggestions of articles for further reading on English Wikipedia beginning the week of September 22. The feature will be available on both desktop and mobile. All non-English wikis received this change in June and July. The goal is to make it easier for users to find articles. [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Content Discovery Experiments/Search Suggestions|Learn more]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:37}} community-submitted {{PLURAL:37|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.17|MediaWiki]]

'''In depth'''
* Wikifunctions now has a new capability called &quot;lightweight enumeration types&quot;, an enumeration type is simply a fixed set of values that's in the type's definition. This capability makes it quick and easy to define such a type, and allows for the reuse of values that are already present in Wikidata. Here is [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-07-19|a newsletter]] to learn more.
* The latest [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Newsletter updates#August 2025: Newsletter #1|Readers Newsletter]] is now available. This edition includes: the formation of two new teams — Reader Growth and Reader Experience; insights into declining pageviews and account creations; highlights from the Wikimania Nairobi panel on improving the reading experience; upcoming experiments to engage new and existing readers; and more.

'''Meetings and events'''
* Spotlight on some Wikimania 2025 Sessions:
** Identifying AI-generated text by searching for ISBNs whose checksums fail: Mathias Schindler of WMDE [https://www.youtube.com/watch?v=Dw9o8Lsl974&amp;t=15910s shared tools to help communities search for these].
** [https://wikimedia.eventyay.com/talk/wikimania2025/talk/TCHZKH/ La durabilité du mouvement Wikimedia face aux défis actuels et futurs]: This session explored how Wikimedia can stay a trusted source of knowledge in the age of generative AI, information overload, and disinformation.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/36|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W36&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೨:೧೮, ೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29196010 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-37&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W37&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Editing team is working on a new check: [[mw:Special:MyLanguage/Paste check|Paste check]]. This check informs newcomers who paste text into Wikipedia that the content might not be accepted. This check is an effort to increase the likelihood that the new content people are adding to Wikipedia is aligned with the Movement's commitment to offering information under a free content license. This check will soon be tested at a few wikis. If your community is interested in this test, please [[phab:T403680|tell us in this task]], or [[mw:Talk:Edit check|contact the team]].

'''Updates for editors'''
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] Later this week, users of the &quot;{{int:codemirror-beta-feature-title}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will be able to use a [[w:en:Lint (software)|linting tool]] to see errors or other potential problems in wikitext in real time. See the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|help page for more information]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T381577]
* [[File:Octicons-tools.svg|12px|link=|class=skin-invert|Advanced item]] When browsing a wiki (like &lt;code dir=ltr&gt;en.wikipedia.org&lt;/code&gt;), the software responds in one of two ways: a desktop page, or a redirect to a mobile version on an &quot;m&quot; domain (like &lt;code dir=ltr&gt;en.m.wikipedia.org&lt;/code&gt;). Over the next three weeks, MediaWiki will start displaying the mobile version to mobile devices directly on the standard domain, without this redirect. This change does not affect existing m-dot URLs, or the &quot;Desktop view&quot; opt-out. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998]
* When an edit changes the categories of a page, the changes to the category membership counts are now happening asynchronously. This improves the speed of saving edits, especially when moving many pages to or from the same category, and reduces the risk of site outages, but it means that the counts can show outdated information for a few minutes. [https://phabricator.wikimedia.org/T365303] 
* Edits on Wikidata to qualifiers (properties and values) and references (properties and values) in a Wikidata item statement will now not add entries to the RecentChanges or Watchlist pages on all other Wikis. This is a temporary change to improve performance while other solutions are created. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: Turn off (temporarily) Qualifiers and References Wikidata edits to the Recent Changes tables|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401286][https://phabricator.wikimedia.org/T400698]
* Japanese-language wikis have had a major upgrade to the way that search works. The new search should generally give more accurate and more relevant search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T318269]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.18|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/37|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W37&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೬:೪೨, ೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29238161 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-38&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W38&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* References lists that are made using the &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;references/&gt;&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; [[mw:Special:MyLanguage/Help:Cite#references-tag|tag]] will now automatically display with columns in Vector 2022 when readers are using its 'standard' settings for text-size and page-width. [https://phabricator.wikimedia.org/T334941]
* Starting in the week of October 6, on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small wikis]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] that have the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] enabled, all autoconfirmed users will be able to use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] as an organizer. No changes will be made for [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/large.dblist|large wikis]] unless requested in Phabricator. This change is being made to make it easier for more people to use Event Registration, especially on wikis that are less likely to have policies related to the Event Organizer right. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Proposal to grant autoconfirmed users on small and medium wikis the organizer access to the event registration tool|Learn more]].
* Users that search using regular expressions (regex) can now use additional features including:
** for the &lt;code dir=ltr&gt;intitle:&lt;/code&gt; keyword: [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Metacharacters|metacharacters]] for start-of-line (&lt;code dir=ltr&gt;^&lt;/code&gt;) and end-of-line (&lt;code dir=ltr&gt;$&lt;/code&gt;) anchors [https://phabricator.wikimedia.org/T317599]
** for both &lt;code dir=ltr&gt;intitle:&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;insource:&lt;/code&gt; keywords: shorthand [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Character_Classes|character classes]] for digits (&lt;code dir=ltr&gt;\d&lt;/code&gt;), whitespace (&lt;code dir=ltr&gt;\s&lt;/code&gt;), and word characters (&lt;code dir=ltr&gt;\w&lt;/code&gt;); and [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#Escape codes|escape codes]] for line feed (&lt;code dir=ltr&gt;\r&lt;/code&gt;), newline (&lt;code dir=ltr&gt;\n&lt;/code&gt;), tab (&lt;code dir=ltr&gt;\t&lt;/code&gt;), and unicode (e.g. &lt;code dir=ltr&gt;\uHHHH&lt;/code&gt;). [https://phabricator.wikimedia.org/T403212]
* When you search for text that looks like an IP, the system will now show search results. It used to take you to the contributions for that IP instead of showing search results. [https://phabricator.wikimedia.org/T306325]
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on September 24. This is planned at [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests which happen twice a year. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the background and details of this process on the Diff blog]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug was fixed that affected users who used the page-tabs to switch from wikitext editing of a section into the visualeditor. [https://phabricator.wikimedia.org/T401043]

'''Updates for technical contributors'''
* The MediaWiki Interfaces team is redesigning the Wikimedia REST API Sandbox with Codex. If you have feedback on improvements for the API documentation or what makes developer experiences smooth (or frustrating), you’re invited to [https://calendar.google.com/calendar/u/0/appointments/schedules/AcZssZ2aZzbXeQvjOF7gB1fJXiwAYemQjKf4sXNaRODPA7_obFyNBwkzNkoVCoTF-aeov89kIjXHbCQm join an upcoming discovery interview], or [[mw:MediaWiki Interfaces Team/Developer Feedback/Wikimedia Web APIs|leave feedback onwiki]]. [[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/C4FBAOA57PH6G5ORVMAUF5TGYBLZDU5Q/|Learn more]].
* Edits to Wikidata aliases (an alternative name for an item or a property) will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [[m:Wikidata For Wikimedia Projects/Reduce change propagation noise#Phase 1: More granular Alias tracking|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401288]
* The new [https://www.unicode.org/versions/Unicode17.0.0/ Unicode 17.0] version has been released. The [[:c:Category:Unicode Module Datasets|datasets on Commons]] for the [[:d:Q39301585|Module:Unicode data]] have been updated. Wikipedias that do not use the Commons datasets should either update their own data or switch to the Commons datasets.
* Users of the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] Structured Contents endpoints can now access [https://enterprise.wikimedia.com/blog/parsed-wikipedia-tables/ Parsed Tables]. The new Parsed Tables feature extracts and represents Wikipedia tables in structured JSON. This improves machine accessibility as part of the [https://enterprise.wikimedia.com/api/structured-contents/ Structured Contents initiative]. Structured Contents output is freely available through the [https://enterprise.wikimedia.com/docs/on-demand/#article-structured-contents-beta On-demand API], or through Wikimedia Cloud Services. 
* A [https://www.kaggle.com/datasets/wikimedia-foundation/english-wikipedia-people-dataset dataset of English Wikipedia biographical information] from [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise|Wikimedia Enterprise]] has been published on Kaggle, for evaluation and research. This provides structured data from more than 1.5 million biographies, including birth and death dates, education, affiliations, careers, awards, and more (from a June 2024 snapshot).
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.19|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* [[wmania:Special:MyLanguage/2026:Scholarships|Scholarship applications]] for Wikimania 2026 in Paris, France, are open until October 31.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/38|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W38&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೨:೩೫, ೧೫ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29263921 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-39&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W39&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [https://zonestamp.toolforge.org/1758726000 On September 24th at 15:00 UTC], all Wikimedia sites users will experience a brief read-only period due to a scheduled [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|datacenter server switchover]]. The Wikimedia Foundation's Site Reliability Engineering (SRE) team will redirect all traffic from one primary server to its backup. You can listen to the switchover using the [http://listen.hatnote.com/ &quot;Listen to Wikipedia&quot;] tool, where you will hear edits stop for a few minutes during the read-only phase, then resume. This twice-yearly datacenter server switchover ensures reliability by testing the backup datacenter, so that our sites can stay online even if the primary datacenter fails. You can [[diffblog:2025/03/12/hear-that-the-wikis-go-silent-twice-a-year/|read more about the process on the Diff blog]].

'''Updates for editors'''
* Editors of [[f:Special:Mylanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-09-12#Next round of Wiktionaries to receive embedded Wikifunctions calls|60 more Wiktionaries]] will soon be able to call [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Introduction|functions from Wikifunctions]] and integrate them into their pages. A function takes one or more inputs and transforms them into a desired output, like adding numbers, converting miles to meters, calculating elapsed time, or declining a word into a case. They will join the other [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-29#Wikifunctions available on 65 Wiktionaries|65 Wiktionary language editions]], which already have access to embedded Wikifunctions calls. Later this year, plans are in place to expand to more Wiktionaries and the Incubator.
* A new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#Technical metadata of another page|parser function]] has been added: &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{#contentmodel}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. Template editors and admins can use it to get the localized or canonical name of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:ChangeContentModel|content model]] of a specific page. The function makes it easier to create and edit system messages, such as ''MediaWiki:editinginterface'', even when you switch types of pages, like wiki, JavaScript, CSS or JSON page. [https://phabricator.wikimedia.org/T328254]
* Adding or editing a &lt;code&gt;DISPLAYTITLE&lt;/code&gt; for an article using VisualEditor will no longer be broken. Editors who use VisualEditor mode to modify the &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{DISPLAYTITLE}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; would no longer have the literal text &quot;DISPLAYTITLE&quot; or its localized variant added to their articles. A list of pages that may have been affected and might need cleanup is documented in [[phab:P83438|this ticket]]. 
* Beta users of the Wikipedia Android app can now try the redesigned [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Android/Activity Tab Experiment|Activity tab]], which replaces the Edits tab. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:12}} community-submitted {{PLURAL:12|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.20|MediaWiki]]

'''In depth'''
* Wikifunctions users can now import many essential facts involving [[f:Special:MyLanguage/Z6011|geo-coordinates]], [[f:Special:MyLanguage/Z6010|quantities]] and [[f:Special:MyLanguage/Z6064|time]] values from Wikidata. This is made possible by the creation of Wikifunctions types for these values, which makes them available for use by functions in Wikifunctions. Learn more about how this works in [[c:File:ImportingWikidataDatatypesIntoWikifunctions.webm|this video]] and Wikifunctions' [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-01#News in Types I: Wikidata quantity|August 1 newsletter]] (for quantities) and [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2025-08-22#News in Types: Wikidata geo-coordinate|August 22 newsletter]] (for geo-coordinates).

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/39|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W39&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೪:೨೩, ೨೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29305556 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-40&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W40&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* A major software upgrade has been made to [[phab:|Phabricator]]. The update introduces performance improvements, a refreshed search interface, enhancements to Maniphest task search, updates to user profile pages and project workboards, new Herald automation features, as well as general text input, mobile experience improvements and more. [https://phabricator.wikimedia.org/phame/post/view/321/iterative_improvements_september_2025/]

'''Updates for editors'''
* The Community Tech team will release the new Community Wishlist extension on October 1, that will improve the way wishes will be submitted. The new extension will allow users to add tags to their wishes to better categorise them, and (in a future iteration) to filter them by status, tags and focus areas. It will also be possible to support individual wishes again, as requested by the community in many instances. The old system will be retired. There will be a brief period of downtime while the extension is deployed and wishes are migrated to the new system. You can read more about this [[:m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/Updates|in the latest update]] or you can consult the [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CommunityRequests|current documentation on MediaWiki]].
* As announced [[diffblog:2025/09/02/better-detecting-bots-and-replacing-our-captcha/|on Diff blog]], the production trial of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/hCaptcha|hCaptcha]] service for bot detection has begun. The trial is currently using hCaptcha to protect account creation on Chinese, Persian, Portuguese, Indonesian, Japanese, and Turkish Wikipedias, where it will replace our existing [[mw:Special:MyLanguage/Extension:ConfirmEdit#FancyCaptcha|CAPTCHA]] (FancyCaptcha). The goal with the trial is to better block bots while also improving usability and accessibility for users who encounter CAPTCHA challenges.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CampaignEvents|CampaignEvents]] extension has been [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|deployed]] to Wikimedia Commons. The extension makes it easier to organize and participate in collaborative activities, like edit-a-thons and WikiProjects, on the wikis. On Commons, anyone who is a registered user can use it as an event participant. To use it as an organizer, someone needs to have the [[c:Special:MyLanguage/Commons:Event organizers|event organizer right]].
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to German Wikipedia. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|test the feature]] on testwiki or [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing on betawiki] as well. Please share your thoughts on [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Templates used in sub-references|using templates in sub-references]] or [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|volunteer to become a pilot wiki]].
* On wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Mentorship|Mentorship]] system, communities can now opt experienced editors out of Mentorship through [[{{#special:CommunityConfiguration/Mentorship}}]]. Within this setting, communities may define thresholds, based on edit count and account age, to decide when an editor is considered experienced enough to no longer receive Mentorship. [https://phabricator.wikimedia.org/T403563]
* The Editing Team and the Machine Learning Team are working on a new check for newcomers: [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tone Check|Tone check]]. Using a prediction model, this check will encourage editors to improve the tone of their edits, using artificial intelligence. We invite volunteers to review the first version of the Tone language model for the following languages: Arabic, Czech, German, Hebrew, Indonesian, Dutch, Polish, Russian, Turkish, Chinese, Farsi, Italian, Norwegian, Romanian and Latvian. Users from these wikis interested in reviewing this model are [[mw:Special:MyLanguage/Edit_check/Tone_Check/Model_evaluation|invited to sign up at MediaWiki.org]]. The deadline to sign up is on October 3, which will be the start date of the test.
* The rollout of [[:mw:Special:MyLanguage/Help:Manage blocks|multiblocks]] had the side effect that non-active block logs may have been shown on {{#special:Contributions}} and on blocked users' user and user_talk pages. This issue will be fully resolved in a few days. As part of the fix, [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=sp-contributions-blocked-notice}} messages prefixed with &lt;code&gt;sp-contributions-blocked-notice&lt;/code&gt;] will be removed and replaced with [{{fullurl:Special:Allmessages|prefix=blocked-notice-logextract}} those prefixed with &lt;code&gt;blocked-notice-logextract&lt;/code&gt;] in a few weeks. Please help translate the new messages and update any local overrides if needed.
* There was a bug with links added using visual editor if they included characters such as &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;[ ] |&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; after the fragment identifier (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;#&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;). They were not encoded properly creating an incorrect link. This has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T404823]
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikiquote/en}} in [[d:Q9237|Malay]] ([[q:ms:|&lt;code&gt;q:ms:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404698]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Anti-abuse signals/User Info|User Info Card]] now displays currently active global lock/blocks. [https://phabricator.wikimedia.org/T401128]

'''Updates for technical contributors'''
* Later this week, editors using Lua modules will be able to use the &lt;code&gt;[[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.title.newBatch|mw.title.newBatch]]&lt;/code&gt; function to look up the existence of up to 25 pages at once, in a way that only increases the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parser functions#Expensive parser functions|expensive function]] count once.
* A new [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Unsupported Tools Working Group]] has been formed as part of ongoing efforts to collectively determine technical work priorities, similar to the [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product &amp; Technology Advisory Council]] (PTAC). The working group will help prioritize and review requests for support of unmaintained extensions, gadgets, bots, and tools. For the first cycle, the group will be prioritizing an unsupported Wikimedia Commons tool.
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.21|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/40|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W40&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೨:೨೦, ೩೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29355230 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-41&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W41&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#paste|Paste Check]] is a new Edit Check feature to help avoid and fight copyright violations. When editors paste text into an article, Paste Check prompts them to confirm the origin and licensing of the content. Starting Wednesday, 8 October, [[phab:T403680|22 wikis will test Paste Check]]. Paste Check will help new volunteers understand and follow the policies and guidelines necessary to make constructive contributions to Wikipedia projects.
'''Updates for editors'''
* Mobile devices will receive mobile articles directly on the standard domain (like &lt;code&gt;en.wikipedia.org&lt;/code&gt;), instead of via a redirect to an &quot;m&quot; domain (like &lt;code&gt;en.m.wikipedia.org&lt;/code&gt;). This change improves performance. This week it will be enabled on Wikipedias. The existing mobile URLs and the &quot;Desktop view&quot; opt-out remain available. [[mw:Requests for comment/Mobile domain sunsetting/2025 Announcement|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T214998]
* New [[mw:Special:MyLanguage/Help:CirrusSearch#creationdate and lasteditdate|date filters]], &lt;code dir=ltr&gt;creationdate:&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;lasteditdate:&lt;/code&gt;, are now available in the wiki search engine. This allows users to filter search results by a page's first or last revision date. The filters support comparison operators (e.g. &lt;code dir=ltr&gt;&gt;2024&lt;/code&gt;) and relative dates (e.g. &lt;code dir=ltr&gt;today-1d&lt;/code&gt;), making it easier to find recently updated content or pages within specific age ranges. [https://phabricator.wikimedia.org/T403593]
* [[f:|Wikifunctions]] now supports rich text in embedded calls across the 150 wikis where it's enabled. To showcase this, the team created a [[f:Z26333|Latin declination table]] that Wiktionary editors can use to automatically generate noun forms, producing clear, formatted results — see an [[f:Wikifunctions:Embedded function calls/Wiktionary tables demonstration|example output]]. If you need any help or have any feedback, please [[f:Wikifunctions:Project chat|contact the Wikifunctions Team]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T397402]
* An edit link will now appear inside the categories box on article pages for logged in users, which will directly launch the VisualEditor category dialog. [https://phabricator.wikimedia.org/T291691]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a problem downloading pdf files last week and that has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T405957]
'''Updates for technical contributors'''
* The field &lt;code dir=ltr&gt;rev_sha1&lt;/code&gt; in the revision database table is being removed in favor of &lt;code dir=ltr&gt;content_sha1&lt;/code&gt; in the content database table. See [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud@lists.wikimedia.org/thread/2D2M3SP4WHR6BXXKTZ2PBLZQYR3EGQVR/ the announcement] for more information.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web|Reader Experience team]] will roll out [[w:en:Light-on-dark color scheme|Dark Mode]] user interface on all Wikimedia sites on October 29, 2025. All anonymous users of Wikimedia sites will have the option to activate a color scheme that features light-colored text on a dark background. This is designed to provide a more comfortable reading experience, especially in low-light situations. Template authors and technical contributors are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility for reading/Updates/2024-04|learn how to make pages ready for Dark mode]] and address any compatibility issues found in templates in their wiki before the enablement. Please contact the Web team for questions or any support on [[mw:Talk:Reading/Web/Accessibility for reading#|this talk page]] before the enablement. [https://phabricator.wikimedia.org/T395628]
* Starting on Monday, October 6, API endpoints under the &lt;code&gt;rest.php&lt;/code&gt; path will be rerouted through a new internal API Gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T400130]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.22|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/41|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W41&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೨:೫೧, ೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29400897 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-42&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W42&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Last week, improvements to account security and two-factor authentication (2FA) features were enabled across all wikis. These changes include user interface improvements for [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity], the support of multiple 2FA methods via authenticator apps and portable security keys (previously users could only enable one method), and a new Recovery Codes module which facilitates fewer account lockouts due to lost two-factor apps and devices. As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project, work is continuing through the rest of 2025 on further user experience improvements, and support for passkeys as an alternate second factor. 

'''Updates for editors'''

* Another part of the Account security project is making 2FA generally available to all users. Along with editors with advanced privileges, such as administrators and bureaucrats, 40% of editors now have access to 2FA. You can check if you have access at [https://auth.wikimedia.org/metawiki/wiki/Special:AccountSecurity Special:AccountSecurity]. Instructions for activation are on the linked page. The plan is to continue increasing availability if it is determined that the user support capabilities are able to support global usage. [https://phabricator.wikimedia.org/T400579]
* This week, users at wikis where talk page [[mw:Special:MyLanguage/Talk pages project/Usability|Usability Improvements]] are already available by default (everywhere ''except'' the 12 wikis listed in [[phab:T379264|T379264]]) will gain the ability to Thank a comment directly from the talk page it appears on. Before this change, Thanking could only be done by visiting the revision history of the talk page. You can [[diffblog:2025/10/13/revolutionizing-gratitude-a-new-era-of-thanking-comments/|learn more about this change]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T366095]
* Users who have not [[Special:Preferences#mw-prefsection-personal-email|verified their email address]] will soon be receiving monthly Notification reminders to do so. This is because users who have verified their email can more easily recover their account. These reminders will not be sent if the user is inactive or removes the unverified email from their account. [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/Help:Email_confirmation][https://phabricator.wikimedia.org/T58074]
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a fix was made for an occasional error with saving translated paragraphs in the Content Translation tool, and the related error messages are now easier to see. [https://phabricator.wikimedia.org/T376531]

'''Updates for technical contributors'''

* The Unsupported Tools Working Group has chosen [[c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] as the first tool for its pilot cycle. The group will explore ways to improve and sustain the tool over the coming months. [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|Learn more on Meta]].
* [[File:Octicons-sync.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.23|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/42|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W42&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೨೭, ೧೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29434481 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-43&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W43&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* To optimize how user data is stored in our databases, the saved preferences of users who haven't logged in for over five years and have fewer than 100 edits will be cleared. When those users return, default settings will apply. [https://phabricator.wikimedia.org/T406724]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, there was a broken link from the GlobalContributions interface message to the XTools GlobalContributions page which has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406415]

'''Updates for technical contributors'''
* The work to reroute all traffic to API endpoints under the &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;rest.php&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; route through a common API gateway is now complete. If any issues are observed, please file a phabricator ticket to the [[phab:tag/serviceops/|Service Ops team board]].
* Edits to Wikidata references or qualifiers will now be shown in RecentChanges and Watchlist entries on other wikis less often, reducing unnecessary notifications. This will reduce the overall quantity of 'noisy' entries. Wikidata's own pages remain unchanged. [https://phabricator.wikimedia.org/T401290]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.24|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/43|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W43&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೧:೦೪, ೨೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29478670 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-44&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W44&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The Wikipedia iOS app has launched an A/B/C test of improvements made to the tabbed browsing feature for select regions and languages. The test, named “More dynamic tabs”, explores new tab experiences and includes “Did you know” and “Because you read” article recommendations. You can [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/iOS/Tabbed Browsing (Tabs)/New Tab Experience and Recommendations Experiment|read more on the project page]].
* Autoconfirmed users on [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/small.dblist|small]] and [[git:operations/mediawiki-config/+/a2d2aaab9ace84280dd2f4c70a33bb69cd73850f/dblists/medium.dblist|medium wikis]] with the CampaignEvents extension can now use [[m:Special:MyLanguage/Event Center/Registration|Event Registration]] without the Event Organizer right. This feature lets organizers enable registration, manage participants, and lets users register with one click instead of signing event pages.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue of flashing colors when holding or pressing the arrow keys under the dark mode settings in Vector 2022 has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T402285]

'''Updates for technical contributors'''

* The CampaignEvents extension will be deployed to all remaining wikis during the week of 17 November 2025. The extension currently includes three features: Event Registration, Collaboration List, and Invitation List. For this rollout, Invitation List will not be enabled on Wikifunctions and MediaWiki unless requested by those communities. [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Deployment status|Visit the deployment page to learn more]].
* The SwaggerUI-based REST sandbox experience is now live on all wiki projects. The sandbox can be accessed through the [[{{#special:RestSandbox}}]] page. Please report any issues to the MediaWiki Interfaces team board, or join the discussion on the [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team/Feature Feedback/REST Sandbox|project launch]] page. [https://phabricator.wikimedia.org/project/board/6931/]
* Transform endpoints with a trailing slash path in the MediaWiki REST API are now marked as deprecated. They will remain functional during this time, but removal is expected by the end of January 2026. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found and tested using the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?api=mw-extra&amp;title=Special%3ARestSandbox REST Sandbox]. See the [[mw:API/Deprecation|MediaWiki REST API Deprecation]] page for more detailed information about the API deprecation policies and procedures.
* A dedicated [[mw:API:REST API/Changelog|changelog now exists for the MediaWiki REST API]]. The changelog provides an overview of these changes, making it easier for developers to keep track of improvements and iterations. Announcements will also continue to flow through the standard communication channels, including Tech News and email distribution lists, but can now be more easily referenced from a central location. If you have feedback about the style, structure, or content of this changelog, please [[mw:API talk:REST API/Changelog|join the discussion]].
* Administrators can delete the tracking category which was previously added by the JsonConfig extension, as it is no longer used. See the categories linked from [[d:Q130635582#sitelinks-wikipedia|Q130635582]]. It is OK if there are still pages listed in the category as that is just a caching issue, and they will be automatically cleared out the next time each page is edited. [https://phabricator.wikimedia.org/T378352]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.25|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W44&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೫೯, ೨೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29513638 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-45&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W45&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Administrators will now find that [[{{#special:MergeHistory}}]] is now significantly more flexible about what it can merge. It can now merge sections taken from the middle of the history of the source (rather than only the start) and insert revisions anywhere in the history of the destination page (rather than only the start). [https://phabricator.wikimedia.org/T382958]
* For users with &quot;{{int:discussiontools-preference-autotopicsub}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|enabled in their preferences]], starting a new topic or adding a reply to an existing topic will now subscribe them to replies to that topic. Previously, this would only happen if the DiscussionTools &quot;{{int:Skin-action-addsection}}&quot; or &quot;{{int:Discussiontools-replybutton}}&quot; widgets were used. When DiscussionTools was originally launched existing accounts were not opted in to automatic topic subscriptions, so this change should primarily affect newer accounts and users who have deliberately changed their preferences since that time. [https://phabricator.wikimedia.org/T290778]
* Scribunto modules can now be used to [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#SVG library|generate SVG images]]. This can be used to build charts, graphics and other visualizations dynamically through Lua, reducing the need to compose them externally and upload them as files. [https://phabricator.wikimedia.org/T405861]
* Wikimedia sites now provide all anonymous users with the option to enable a dark mode color scheme, featuring light-colored text on a dark background. This enhancement aims to deliver a more enjoyable reading experience, especially in dimly lit environments.  [https://phabricator.wikimedia.org/T395628]
* Users with large watchlists have long faced timeouts when editing [[Special:EditWatchlist|Special:EditWatchlist]]. The page now loads entries in smaller sections instead of all at once due to a paging update, allowing everyone to edit their watchlists smoothly. As part of the database update, sorting by expiry has been removed because it was over 100× slower than sorting by title. A [https://meta.wikimedia.org/wiki/Community_Wishlist/W454 community wish] has been created to explore alternative ways to restore sort-by-expiry. If this feature is important to you, please support the wish! [https://phabricator.wikimedia.org/T41510]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:31}} community-submitted {{PLURAL:31|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the fixing of the persisting highlighting when using VisualEditor find and replace during a query. [https://phabricator.wikimedia.org/T407318]
'''Updates for technical contributors'''
* Since 2019 the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia URL Shortener|Wikimedia URL Shortener]] at https://w.wiki is available for all Wikimedia wikis to create short links to articles, permalinks, diffs, etc. It is available in the sidebar as &quot;Get shortened URL&quot;. There are 30 wikis that also install an older &quot;ShortUrl&quot; extension. The old extension will soon be removed. This means &lt;code&gt;/s/&lt;/code&gt; URLs will not be advertised under article titles via HTML &lt;code dir=ltr&gt;class=&quot;title-shortlink&quot;&lt;/code&gt;. The &lt;code&gt;/s/&lt;/code&gt; URLs will keep working. [https://phabricator.wikimedia.org/T107188]
* On Thursday, October 30, the [[:mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Interfaces Team|MediaWiki Interfaces]] and [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Service Operations]] teams began rerouting Action API traffic through a common API gateway. Individual wikis will be updated based on the standard release groups, with total traffic increased over time. This change is expected to be non-breaking and non-disruptive. If any issues are observed, please file a Phabricator ticket to the [https://phabricator.wikimedia.org/tag/serviceops/ Service Ops team] board.
* MediaWiki Train deployments will pause for the final two weeks of 2025: 22 December and 29 December. Backport windows will also pause between Monday, 22 December 2025 and Thursday, 2 January 2026. A backport window is a scheduled time to add things like bug fixes and configuration changes. There are seven deployment trains remaining for 2025. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/SMWTEAES4SDLDUSK4HMWNBSKNCXZAWYN/]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.45/wmf.26|MediaWiki]]

'''In depth'''
* In 2025, the Wikimedia Foundation reported that AI systems and search engines increasingly use Wikipedia content without driving users to the site, contributing to an 8% drop in human pageviews compared to 2024. After detecting bots disguised as humans, Wikimedia updated its traffic data to reflect this shift. Read more about current user trends on Wikipedia in [[diffblog:2025/10/17/new-user-trends-on-wikipedia/|a Diff blog post]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/45|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W45&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೧:೦೨, ೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29552512 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-46&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W46&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
[[File:Talk pages default look (April 2023).jpg|thumb|alt=Screenshot of the visual improvements made on talk pages|Example of a talk page with the new design, in French.]]
* Starting November 12, users will see a change in the [[m:Special:MyLanguage/Talk pages project/Feature summary#Usability improvements|appearance of talk pages]] on [[Phab:T379264|some Wikipedias]]. Almost [[phab:T392121|all wikis]] have received this design change; [[phab:T409297|English Wikipedia]] will get these changes later. You can read more [[diffblog:2024/05/02/making-talk-pages-better-for-everyone/|on ''Diff'']]. Users can opt out of these changes [[Special:Preferences#mw-prefsection-editing|in their user preferences]] in &quot;{{int:discussiontools-preference-visualenhancements}}&quot;. [https://phabricator.wikimedia.org/T379264]
* MediaWiki can now display a [[mw:Special:MyLanguage/Help:Protection indicators|page indicator]] automatically while a page is protected. This feature is disabled by default. It can be enabled by [[m:Special:MyLanguage/Requesting wiki configuration changes|community request]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T12347]
* Using the &quot;{{int:showpreview}}&quot; or &quot;{{int:showdiff}}&quot; buttons in the wikitext editor will now carry over certain URL parameters like '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#useskin|useskin]]', '[[mw:Special:MyLanguage/Manual:Parameters to index.php#uselang|uselang]]' and '[[mw:Special:MyLanguage/Help:Section#Editing sections|section]]'. This update also fixes an issue where, if the browser crashed while previewing an edit to a single section, saving this edit could overwrite the entire page with just that section’s content. [https://phabricator.wikimedia.org/T62744][https://phabricator.wikimedia.org/T24029][https://phabricator.wikimedia.org/T155097]
* Wikivoyage wikis can use [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer#Markers and counters|colored map markers in the article text]]. The text of these markers will now be shown in contrasting black or white color, instead of always being white. Local workarounds for the problem can be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T369454]
* The Activity tab in the Wikipedia Android app is now available for all users. The new tab offers personalized insights into reading, editing, and donation activity, while simplifying navigation and making app use more engaging. [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Apps/Team/Android/Activity_Tab_Experiment]
* The Reader Growth team is launching an experiment called &quot;Image browsing&quot; to test how to make it easier for readers to browse and discover images on Wikipedia articles. This experiment, a mobile-only A/B test, will go live on English Wikipedia in the week of November 17 and will run for four weeks, affecting 0.05% of users on English wiki. The test launched on November 3 on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese wikis, affecting up to 10% of users on those wikis. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Reader_Growth/WE3.1.3_Image_Browsing]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example the inability to lock accounts on mobile sites has been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T256185]

'''Updates for technical contributors'''
* [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2025 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations will remain open through 2025-11-28.
* The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT issuer field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]] has been changed to &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;https://meta.wikimedia.org&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199]
* The [[w:JSON Web Token#Standard fields|JWT subject field]] in [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For Developers#OAuth 2|OAuth 2 access tokens]] will soon change from &lt;code&gt;&lt;user id&gt;&lt;/code&gt; to &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space:nowrap&quot;&gt;mw:&lt;identity type&gt;:&lt;user id&gt;&lt;/code&gt;, where &lt;code&gt;&lt;identity type&gt;&lt;/code&gt; is typically &lt;code dir=ltr&gt;CentralAuth:&lt;/code&gt;&lt;!-- not a typo --&gt; (for [[m:Special:MyLanguage/Help:Unified login|SUL wikis]]) or &lt;code dir=ltr style=&quot;white-space:nowrap&quot;&gt;local:&lt;wiki id&gt;&lt;/code&gt; (for other wikis). This is to avoid conflicts between different user ID types, and to make OAuth 2 access tokens and the &lt;code&gt;sessionJwt&lt;/code&gt; cookie more similar. Old access tokens will still work. [https://phabricator.wikimedia.org/T399199]
* MediaWiki's block messages ([[MediaWiki:Blockedtext|blockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-partial|blockedtext-partial]], [[MediaWiki:Autoblockedtext|autoblockedtext]], [[MediaWiki:Systemblockedtext|systemblockedtext]], [[MediaWiki:Blockedtext-tempuser|blockedtext-tempuser]], [[MediaWiki:Autoblockedtext-tempuser|autoblockedtext-tempuser]]) now support additional parameters indicating whether the user is blocked from editing their own user talk page &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;$9&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; or emailing other users &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;$&lt;/nowiki&gt;&lt;nowiki&gt;10&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;. [https://phabricator.wikimedia.org/T285612]
* A &lt;code&gt;REL1_45&lt;/code&gt; branch for MediaWiki core and each of the extensions and skins in Wikimedia git has been created. This is the first step in the release process for MediaWiki 1.45.0, scheduled for late November 2025. If you are working on a critical bug fix or working on a new feature, you may need to take note of this change. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/ZUY7TY3Z6XPZWZVAZV63OPO5OW52Q6GE/]
* The process for generating CirrusSearch dumps has been updated due to slowing performance. If you encounter any issues migrating to the replacement dumps, please contact the Search Platform Team for support. [https://phabricator.wikimedia.org/T366248][https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/3KQPOR6ACVN6OVLMLZPIBXQSWQKW4E3K/]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.2|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/46|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W46&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೨:೦೭, ೧೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29606150 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-47&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W47&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] is experimenting with [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/WE3.3.4_Reading lists|reading lists on mobile web]], allowing logged-in readers with no edits to save private lists of articles for later. The experiment is running on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias since the week of 10 November, and will begin on English Wikipedia the week of 17 November.
* Users who can’t receive their email verification code during login can now get help by submitting a form on a new special page. This update is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. If your account has an email address, please make sure you still have access to it. When logging in from a new device or location without 2FA, you may be asked to enter a 6-digit code sent by email to finish logging in. [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security#Why are you requiring me to enter a code from my email to log in? Can I opt out of this?|Learn more]].
* One new wiki has been created: a {{int:project-localized-name-group-wikisource}} in [[d:Q13324|Minangkabau]] ([[s:min:|&lt;code&gt;s:min:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408317]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]].

'''Updates for technical contributors'''
* As part of the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, the Content Transform Team rolled out Parsoid as the default parser to many low-traffic Wikipedias and is preparing the next step to high traffic ones. This message is an invitation for you to opt-in to Parsoid, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation, and identify any issues you might encounter with your own workflow using bots, gadgets, or user scripts. Please, let us know through the ''&quot;Report Visual Bug&quot;'' link in the Tools sidebar or create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
* Unsupported Tools: Several issues with [[:c:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons|Video2Commons]] have been fixed, including filename-related upload failures, black-video imports, and retry handling. AV1 support has also been added. Ongoing work focuses on backend stability, ffmpeg errors, subtitle imports, metadata handling, and playlist uploads. To track specific tasks, check the [[phab:tag/video2commons/|Phabricator board]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.3|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* Save the date for the next Wikimedia Hackathon happening in Milan, Italy from May 1–3, 2026. Registration will open in January 2026. [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2026/ Scholarship applications are currently open], and will close on November 28, 2025. If you have any questions, please email &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;hackathon@wikimedia.org&lt;/bdi&gt;.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/47|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W47&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೨:೫೫, ೧೭ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29627455 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-48&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W48&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Wikimedia Search Team]] recreated the &quot;DWIM&quot; (Do What I Mean) gadget functionality server-side, for Russian and Hebrew Wikipedias. This feature adds cross-keyboard suggestions to the standard search-box suggestions. For example, searching for ''&lt;span lang=&quot;und&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;cxfcnmt&lt;/span&gt;'' on Russian Wikipedia will now add suggestions for ''&lt;span lang=&quot;ru&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;счастье&lt;/span&gt;'' (&quot;happiness&quot;) that the user probably intended. They plan to enable this feature for other Russian and Hebrew wikis this week. [https://phabricator.wikimedia.org/T408734]
* Later this week, users of the &quot;{{int:codemirror-beta-feature-title}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have syntax highlighting available in [[mw:Special:MyLanguage/Help:DiscussionTools|DiscussionTools]]. This requires that the &quot;{{int:discussiontools-preference-sourcemodetoolbar}}&quot; preference be set. [https://phabricator.wikimedia.org/T407918]
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|Campaign events extension]] – the set of tools for coordinating events and other on-wiki collaborations has now been deployed to all Wikimedia wikis. A new feature known as [[m:Special:MyLanguage/CampaignEvents/Collaborative contributions|Collaborative contribution]] to help organizers and participants see the impact of activities has also been added. Join the upcoming [[m:Special:MyLanguage/Event:Connection learning session 3|learning session]] to see the new feature in action and share your feedback.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:24}} community-submitted {{PLURAL:24|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug which stopped CodeReviewBot from working, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T410417]

'''Updates for technical contributors'''
*  Users of Wikimedia API can join a usability study to help validate the new design of Wikimedia REST API sandboxes. Interested participants should fill the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/487662 recruitment survey]. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/IREJRRWTZTGCYWQHDMSNJFTQAEPOOAE3/]
* The MediaWiki Interfaces team is deprecating XSLT stylesheets within the Action API. Support for &lt;code dir=ltr&gt;format=xml'''&amp;xlst={stylesheet}'''&lt;/code&gt; will be removed from Wikimedia projects by the end of November, 2025. In addition, it will soon be disabled by default in MediaWiki release versions: v1.43 (LTS), v1.44, and v1.45. Support for XSLT stylesheets will be fully removed from MediaWiki v1.46 (expected to release between April and May 2026). [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/5AX7UWAVVUNUSBOIRHMNOKWOZ5EZI3JX/]
* The WDQS legacy endpoint ([https://query-legacy-full.wikidata.org/ query-legacy-full.wikidata.org]) will be decommissioned at the end of December 2025, and finally closed down on 7th January 2026. After this date, users should expect requests to query.wikidata.org that require the full graph to fail or return invalid results if they are not rewritten to use SPARQL federation. The team encourages users to ensure that tools and workflows use the supported WDQS endpoints (&lt;span dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;https://query.wikidata.org/&lt;/nowiki&gt;&lt;/span&gt; - Main graph or &lt;span dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;https://query-scholarly.wikidata.org/&lt;/nowiki&gt;&lt;/span&gt; - Scholarly graph). For support with migrating use cases, please review the [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Data_access|Data Access]] and [[d:Wikidata:Request_a_query|Request a Query]] pages for details and assistance on alternative access methods.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.4|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/48|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W48&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೧:೨೫, ೨೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29702226 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-49&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W49&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The Wikipedia Year in Review 2025 will be available on December 2 for users of iOS and Android Wikipedia apps, featuring new personalized insights, updated reading highlights, and refreshed designs. Learn more on the review's [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/Updates|project page]].
* The Growth team is working on improving the text and presentation of the Verification Email sent to new users to make them more welcoming, useful and informative. Some new text have been drafted for A/B testing and you can help by translating them. See [[phab:T396155|Phabricator]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] will now be deployed at Japanese, Urdu and Chinese Wikipedias on December 2. Add a link is based on a prediction model that suggests links to be added to articles. While this feature has already been available on most Wikipedias, the prediction model could not support certain languages. A new model has now been developed to handle these languages, and it will be gradually rolled out to other Wikipedias over time. If you would like to know more, please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:34}} community-submitted {{PLURAL:34|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where search boxes on some Commons pages showed no results due to switch from SpecialSearch to MediaSearch, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T399476]
* Two new wikis have been created:
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q36846|Toki Pona]] ([[w:tok:|&lt;code&gt;w:tok:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T404457]
** a {{int:project-localized-name-group-wikiquote}} in [[d:Q33655|Nigerian Pidgin]] ([[q:pcm:|&lt;code&gt;q:pcm:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T408318]
'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.5|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Wikimedia Foundation is in the early stages of exploring approaches to '''Article guidance'''. The initiative aims to identify interventions that could help new editors easily understand and apply existing Wikipedia practices and policies when creating an article. The project is in the exploration and early experimental design phase. All community members are encouraged to [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|learn more]] about the project, and share their thoughts on [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Article guidance|the talk page]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/49|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W49&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೨೭, ೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29732328 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-50&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W50&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Anybody who wishes to secure their user account can now use [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). This is available to all registered users of all Wikimedia projects. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] initiative. Later, 2FA will be required for all users who can take security- or privacy-sensitive actions.

'''Updates for editors'''
* Following last week's deployments, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Growth/Tools/Add a link|Add a link]] feature, which allows editors to add suggested links during editing, will be available to an additional [[Phab:T410469|33 Wikipedias]] starting on 9 December. This expansion is possible thanks to the new prediction model that now supports all languages, including those that were previously not covered. While the feature has been available on most Wikipedias for some time, this rollout brings us closer to using the improved model everywhere. If you have any questions or would like more details please contact [[mw:user:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]].
* Last week, the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Search Platform|Search Platform team]] added [[w:en:Transliteration|transliterated]] as-you-type search suggestions to Georgian wikis. If there are only a few regular search suggestions, then queries in Latin or Cyrillic script [[phab:T127003|are now rewritten into Georgian script]] to look for more matches. For example, searching for either &lt;bdi lang=&quot;ka-Latn&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;''bedniereba''&lt;/bdi&gt; or &lt;bdi lang=&quot;ka-Cyrl&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;''бедниереба''&lt;/bdi&gt; will now suggest the existing article about &lt;bdi lang=&quot;ka&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;ბედნიერება&lt;/bdi&gt; (&quot;happiness&quot;). You can recommend other languages where transliterated suggestions would be useful [[phab:T375215|on Phabricator]] for future development.
* Later this week, a controlled experiment will begin for editors on the 100 largest Wikipedias who are editing a section in the mobile web visual editor. 50% of these editors will notice a new &quot;Edit full page&quot; button that will enable them to expand their editing session to the whole page. This feature is intended to make it easier for people on mobile web to edit any article section, regardless of which section-edit icon they tapped to begin. The experiment will last ~4 weeks. You can find [[phab:T409112|more details]] about the project.
* Later this week, the [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth|Reader Growth team]] will launch a [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.1.14 Expanded Mobile Sections|mobile web experiment]] to expand all article sections by default (currently they are collapsed by default) and pin the section header the user is currently reading to the top of the page. The experiment will affect 10% of users on Arabic, Chinese, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias. [https://phabricator.wikimedia.org/T409485]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Wikipedia Year in Review/2025 Year in Review|Wikipedia Year in Review 2025]], a feature in the Wikipedia mobile apps (iOS and Android) that provides users with a personalised summary of their engagement with Wikipedia over the year, is now available on the iOS and Android apps. This edition includes expanded personalised insights, improved reading highlights, new donor messaging, and updated designs. Open the app to view your Year in Review and explore your reading journey from 2025.
* A recent software bug caused edits made with VisualEditor to make unintended changes to wikitext, including removing whitespace and replacing spaces with underscores in wikilinks inside citations. This was partially fixed last week, and further fixes are in progress. Editors who used VisualEditor between November 28 and December 2 should review their edits for unexpected modifications. [https://phabricator.wikimedia.org/T411238]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the incorrect handling of URLs copied from the address bar of Microsoft Edge users, has been resolved. [https://phabricator.wikimedia.org/T341281]

'''Updates for technical contributors'''
* Starting this week, users of the &quot;{{int:codemirror-beta-feature-title}}&quot; [[Special:Preferences#mw-prefsection-betafeatures|beta feature]] will have [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|CodeMirror]] as the editor for Lua, JavaScript, CSS, JSON and Vue content models, instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]]. With this, the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Linting|linters]] will be upgraded. This is part of a larger effort to eventually replace CodeEditor and provide a consistent code editing experience. [https://phabricator.wikimedia.org/T373711]
* Developers are encouraged to take the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/552643 2025 Developer Satisfaction Survey], which remains open until 5 January 2026. If you build software for the Wikimedia ecosystem and would like to share your experiences or feedback, your participation is greatly appreciated. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/W4WBKO6Q55UWWCCSFWQATKEXBEHP3QNR/]
* There is no new MediaWiki version this week.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/50|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W50&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೩:೧೪, ೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29738112 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-51&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W51&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:18}} community-submitted {{PLURAL:18|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, one of the fixes addressed an issue for temporary accounts adding an external URL, which triggered an hCaptcha request in more cases than intended, and did not display the required popup on the first attempt to publish the edit. [https://phabricator.wikimedia.org/T411927]

'''Updates for technical contributors'''
* To improve database and site performance, external links to Wikimedia projects will no longer be stored in the database. This means they will not be searchable in [[{{#special:LinkSearch}}]], will not be checked by the Spam Blacklist or AbuseFilter as new links, and will not be in the &lt;code dir=ltr&gt;externallinks&lt;/code&gt; table on database replicas. In the future this may be extended to other highly-linked trusted websites on a per-wiki basis, such as Creative Commons links on Wikimedia Commons. [https://phabricator.wikimedia.org/T405005]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.7|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/51|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W51&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೩೨, ೧೬ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29796010 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2025-52&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2025-W52&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* From January, edit filters [[mw:Special:MyLanguage/Extension:AbuseFilter/Access flags|can be set]] to automatically suppress their details such as rules and list of attempted edits and actions. This will help oversighters use edit filters to prevent doxxing or other suppressible material. [https://phabricator.wikimedia.org/T290324]
* The next issue of Tech News will be sent out on 12 January 2026 because of the end of year holidays. Thank you to all of the translators, and people who submitted content or feedback, this year.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:16}} community-submitted {{PLURAL:16|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the crash that occurred when tapping &quot;First Steps&quot; in the Wikipedia Android Year in Review has now been fixed, and the feature opens as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T411546]

'''Updates for technical contributors'''
* Interface elements such as diffs and categories generated by MediaWiki used to have the attribute &lt;code dir=ltr&gt;data-mw=&quot;interface&quot;&lt;/code&gt; to distinguish from wiki content. The attribute has been replaced with &lt;code dir=ltr&gt;data-mw-interface=&quot;&quot;&lt;/code&gt;, to avoid potential conflicts with other &lt;code dir=ltr&gt;data-mw&lt;/code&gt; attributes, which are generated by Parsoid. [https://phabricator.wikimedia.org/T409187]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] There is no new MediaWiki version this week or next week.
'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications just opened mid-December and will close in mid-January or earlier if capacity is reached. With space for approximately 100 participants, early application is encouraged.

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/52|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2025-W52&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೩:೧೪, ೨೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29831856 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-03&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W03&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product &amp; Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].

'''Updates for editors'''
* As part of the current work of Community Tech team on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W372|Multiple watchlists]] project, the display of [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]] will be updated as a first step towards multiple watchlists. Additionally, the pagination on [[Special:Search|Search]] will be updated too, as a part of the work on the [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist/W186|Revamp pagination / page navigation]] wish. [https://phabricator.wikimedia.org/T411596]
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] is a MediaWiki [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that lets you see your watchlists from different wikis on the same page. It was recently updated to look more like the regular [[Special:Watchlist|Watchlist]], such as preparing it for temporary accounts in IP masking (including rerouting user links to contributions pages), making page titles bold, and opening links in edit summaries and tags in new browser tabs. [https://phabricator.wikimedia.org/T398361][https://phabricator.wikimedia.org/T298919][https://phabricator.wikimedia.org/T273526][https://phabricator.wikimedia.org/T286309]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where global blocks did not have the option to disable sending emails, has now been fixed, and will be available for use in the week of January 13. [https://phabricator.wikimedia.org/T401293]

'''Updates for technical contributors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Citation tool|VisualEditor citation tool]] and [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Reference Previews]] now support &quot;map&quot; as a reference type. [https://phabricator.wikimedia.org/T411083]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.10|MediaWiki]]/[[mw:MediaWiki 1.46/wmf.11|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/03|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W03&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೧:೦೨, ೧೩ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29907192 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-04&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W04&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The tray shown on [[Special:Diff|Special:Diff]] in mobile view has been redesigned. It is now collapsed by default, and incorporates a link to undo the edit being viewed, making it easier for mobile editors and reviewers to take action while keeping the interface uncluttered. [https://phabricator.wikimedia.org/T402297] 
* [[m:Special:GlobalWatchlist|The Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now automatically determines the text direction (ensuring correct display of sites with unusual domain names) and shows detailed descriptions for log actions. Later this week, a new permanent link for page creations and CSS classes for each entry element will be added. [https://phabricator.wikimedia.org/T412505][https://phabricator.wikimedia.org/T287929][https://phabricator.wikimedia.org/T262768][https://phabricator.wikimedia.org/T414135]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:32}} community-submitted {{PLURAL:32|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the previously observed issue in Vector 2022, where anchor link targets were obscured by the sticky header, has now been addressed. [https://phabricator.wikimedia.org/T406114]

'''Updates for technical contributors'''
* As mentioned in the [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2025/44|October 2025 deprecation announcement]], MediaWiki Interfaces team will begin sunsetting all transform endpoints containing a trailing slash from the MediaWiki REST API the week of January 26. Changes are expected to roll out to all wikis on or before January 30th. All API users currently calling them are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. Both endpoint variations can be found, compared, and tested using the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox]. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in Phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* Interactive reference documentation for the [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia REST API|Wikimedia REST API]] has moved. Requests to API docs previously hosted through [[mw:Special:MyLanguage/RESTBase|RESTBase]] (e.g.: &lt;code dir=ltr&gt;https://en.wikipedia.org/api/rest_v1/&lt;/code&gt;) are now redirected to the [[w:en:Special:RestSandbox|REST Sandbox]].
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikidata Platform|WMF Wikidata Platform team]] (WDP) has published its [[d:Special:MyLanguage/Wikidata:Wikidata Platform team/Newsletter|January 2026 newsletter]]. It includes updates on the legacy full-graph endpoint decommissioning, the User-Agent policy change, the monthly Blazegraph migration office hours, and efforts to reduce regressions caused by the legacy endpoint shutdown. As a reminder, you can [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/WDP team updates|subscribe to the WDP newsletter]]!
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.12|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* The [[mw:Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026|Wikimedia Hackathon Northwestern Europe 2026]] will take place on 13-14 March 2026 in Arnhem, the Netherlands. Applications opened mid-December and will close soon or when capacity is reached. It's a two-day, technically oriented hackathon bringing together Wikimedians from the region. Hope to see you there!

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/04|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W04&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೧:೫೯, ೨೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29943403 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-05&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W05&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* Wikimedia Foundation invites comments on [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Year1 Reflections and Proposed Way Forward 2026 Update|proposed future]] of the [[:m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council|Product and Technology Advisory Council]] until 28 February.
* All users with registered accounts can now use passkeys for [[m:Special:MyLanguage/Help:Two-factor authentication|two-factor authentication]] (2FA). Passkeys are a simple way to log in without using a second device. They verify the user's identity using a fingerprint, face scan, or a PIN code. To set up a passkey, first set up a regular 2FA method. Currently, to log in with a passkey, users must also use a password. Later this quarter, passwordless login will allow users to log in with a single click and a passkey. Users with advanced rights will also be required to have 2FA enabled. This is part of the [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/Account Security|Account Security]] project.
* Unregistered contributors on blocked IPs or blocked IP ranges can now interact on-wiki to appeal a block by creating a temporary account to appeal a block on the user talk page, unless the &quot;prevent this user from editing their own talk page&quot; is enabled. This solves the problem of logged-out users unable to use the default unblock process via user talk page. [https://phabricator.wikimedia.org/T398673]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:20}} community-submitted {{PLURAL:20|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the Two-Factor Authentication (2FA) methods description on the management page has been updated. It is now clearer and easier for users to understand and make use of. [https://phabricator.wikimedia.org/T332385]

'''Updates for technical contributors'''
* A new AbuseFilter variable, &lt;code&gt;account_type&lt;/code&gt;, has been added to provide a reliable way to determine the account type being created in the &lt;code&gt;createaccount&lt;/code&gt; and &lt;code&gt;autocreateaccount&lt;/code&gt; actions. As part of this change, the variable &lt;code&gt;accountname&lt;/code&gt; has been renamed to &lt;code&gt;account_name&lt;/code&gt;, and &lt;code&gt;accountname&lt;/code&gt; is now deprecated. Edit filter managers should update any filters that use hardcoded account type checks or the deprecated variable. [https://phabricator.wikimedia.org/T414049]
* Image thumbnails that are requested in non-standard sizes, and using non-standard methods such as direct requests to &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;upload.wikimedia.org/…&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; will stop working in the near future. This change is to prevent ongoing external abuse by web-scrapers and bots. Some users with custom CSS/JS, Interface Admins who can fix gadgets and local skins, and Tool-authors, will need to update their code to use standard thumbnail sizes. [[phab:T414805|Details, search-links, and examples of how to fix them, are available in the task]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.13|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/05|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W05&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೨:೪೬, ೨೭ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=29969530 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-06&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W06&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The &quot;{{int:pageinfo-toolboxlink}}&quot; feature, which gives validating information about a page ([{{fullurl:{{FULLPAGENAME}}|action=info}} example]), now automatically includes a table of contents. If there is a local [[{{ns:8}}:Pageinfo-header]] page created by individual users, it can now be removed. [https://phabricator.wikimedia.org/T363726]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, VisualEditor previously added bold or italic formatting inside link descriptions, making the wikicode complex. This has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T409669]

'''Updates for technical contributors'''
* There was no XML dump on 20 January. Additionally, from now on, dumps will be generated once per month only. [https://phabricator.wikimedia.org/T414389]
* The MediaWiki Interfaces team removed support for all transform endpoints containing a trailing slash from the [https://www.mediawiki.org/wiki/Special:MyLanguage/API:REST%20API MediaWiki REST API]. All API users currently calling those endpoints are encouraged to transition to the non-trailing slash versions. If you have questions or encounter any problems, please file a ticket in phabricator to the [https://phabricator.wikimedia.org/project/view/6931/ #MW-Interfaces-Team board].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.14|MediaWiki]]

'''Weekly highlight'''
* Users are reminded that the Wikimedia Foundation has shared some guiding questions for the July 2026–June 2027 Annual Plan on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027/Product &amp; Technology OKRs|Meta]] and ''[[diffblog:2025/12/10/shaping-wikimedia-foundations-2026-2027-annual-goals-key-questions-for-the-wikimedia-movement/|Diff]]''. These focus on global trends, faster and healthier experimentation, better support for newcomers, strengthening editors and advanced users, improving collaboration across projects, and growing and retaining readership. Feedback and ideas are welcome on the [[m:Talk:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|talk page]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/06|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W06&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೩:೧೩, ೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30000986 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-07&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W07&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] Logged-in contributors who manage large or complex watchlists can now organise and filter watched pages in ways that improve their workflows with the new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|Watchlist labels]] feature. By adding custom labels (for example: pages you created, pages being monitored for vandalism, or discussion pages) users can more quickly identify what needs attention, reduce cognitive load, and respond more efficiently. This improves watchlist usability, especially for highly active editors.
* A new feature available on [[Special:Contributions|Special:Contributions]] shows [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] that are likely operated by the same person, and so makes patrolling less time-consuming. Upon checking contributions of a temporary account, users with access to temporary account IP addresses can now see a view of contributions from the related temporary accounts. The feature looks up all the IPs associated with a given temporary account within the data retention period and shows all the contributions of all temporary accounts that have used these IPs. [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts#February 2026: Improvements to the patroller tooling|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T415674] 
* When editors preview a wikitext edit, the reminder box that they are only seeing a preview (which is shown at the top), now has a grey/neutral background instead of a yellow/warning background. This makes it easier to distinguish preview notes from actual warnings (for example, edit conflicts or problematic redirect targets), which will now be shown in separate warning or error boxes. [https://phabricator.wikimedia.org/T414742]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] continues to improve — it now properly supports more than one Wikibase site, for example both [[d:|Wikidata]] and [[testwikidata:|testwikidata]]. In addition, issues regarding text direction have been fixed for users who prefer Wikidata or other Wikibase sites in right-to-left (RTL) languages. [https://phabricator.wikimedia.org/T415440][https://phabricator.wikimedia.org/T415458]
* The automatic &quot;magic links&quot; for ISBN, RFC, and PMID numbers have been [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic links|deprecated in wikitext since 2021]] due to inflexibility and difficulties with localization. Several wikis have successfully replaced RFC and PMID magic links with equivalent external links, but a template was often required to replace the functionality of the ISBN magic link. There is now a new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Magic words#isbn|built-in parser function]] &lt;code dir=ltr&gt;&lt;nowiki&gt;{{#isbn}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; available to replace the basic functionality of the ISBN magic link. This makes it easier for wikis who wish to migrate off of the deprecated magic link functionality to do so. [https://phabricator.wikimedia.org/T145604]
* Two new wikis have been created: 
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q35401|Jju]] ([[w:kaj:|&lt;code&gt;w:kaj:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413283]
** a {{int:project-localized-name-group-wikipedia}} in [[d:Q1186896|Nawat]] ([[w:ppl:|&lt;code&gt;w:ppl:&lt;/code&gt;]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T413273]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. 

'''Updates for technical contributors'''
* A new global user group has been created: [[{{int:grouppage-local-bot}}|{{int:group-local-bot}}]]. It will be used internally by the software to allow community bots to bypass rate limits that are applied to abusive [[w:en:Web scraping|web scrapers]]. Accounts that are approved as bots on at least one Wikimedia wiki will be automatically added to this group. It will not change what user permissions the bot has. [https://phabricator.wikimedia.org/T415588]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.15|MediaWiki]]

'''Meetings and events'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Users and Developers Conference Spring 2026|MediaWiki Users and Developers Conference, Spring 2026]] will be held March 25–27 in Salt Lake City, USA. This event is organized by and for the third-party MediaWiki community. You can propose sessions and register to attend. [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/AZBWVI46SDEB65PGR5J6E4TYOQQEZXM7/]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W07&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೪:೫೯, ೧೦ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30026671 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-08&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W08&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Site Reliability Engineering|SRE Team]] will be performing a cleanup of Wikimedia's [[m:Special:MyLanguage/Etherpad|Etherpad]] instance, the web-based editor for real-time collaborative document editing. All pads will be permanently deleted after 30 April, 2026 – if there are still migration projects in progress at that point the team can revisit the date on a case by case basis. Please create local backups of any content you wish to keep, as deleted data cannot be recovered. This cleanup helps reduce database size and minimize infrastructure footprint. Etherpad will continue to support real-time collaboration, but long-term storage should not be expected. Additional cleanups may occur in the future without prior notice. [https://phabricator.wikimedia.org/T415237]

'''Updates for editors'''
* The Information Retrieval team will be launching an [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|Android mobile app experiment]] that tests hybrid search capabilities which can handle both semantic and keyword queries. The improvement of on-platform search will enable readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily. The experiment will first be launched on Greek Wikipedia in late February, followed by English, French, and Portuguese in March. [https://diff.wikimedia.org/2026/01/08/semantic-search-making-it-easier-to-find-the-information-readers-want/ Read more] on Diff blog. [https://www.mediawiki.org/wiki/Readers/Information_Retrieval]
* The Reader Growth team will run [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/WE3.10.2 Mobile Table of Contents|an experiment]] for mobile web users, that adds a table of contents and automatically expands all article sections, to learn more about navigation issues they face. The test will be available on Arabic, Chinese, English, French, Indonesian, and Vietnamese Wikipedias.
* Previously, site notices ([[{{ns:8}}:Sitenotice]] and [[{{ns:8}}:Anonnotice]]) would only render on the desktop site. Now, they will render on all platforms. Users on mobile web will now see these notices and be informed. Site administrators should be prepared to test and fix notices on mobile devices to avoid interference with articles. To opt out, interface admins can add &lt;code dir=&quot;ltr&quot;&gt;#siteNotice { display: none; }&lt;/code&gt; to [[{{ns:8}}:Minerva.css]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T138572][https://phabricator.wikimedia.org/T416644]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:19}} community-submitted {{PLURAL:19|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue on [[Special:RecentChanges|Special:RecentChanges]] has been fixed. Previously, clicking hide in the active filters caused the &quot;view new changes since…&quot; button to disappear, though it should have remained visible. The button now behaves as expected. [https://phabricator.wikimedia.org/T406339]

'''Updates for technical contributors'''
* New documentation is now available to help editors debug on-site search features. It supports troubleshooting when pages do not appear in results, when ranking seems unexpected, and when you need to inspect what content is being indexed, helping make search behavior easier to understand and analyze. [[mw:Help:CirrusSearch/Debug|Learn more]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T411169]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.16|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/08|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W08&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೪೬, ೧೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30086330 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-09&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W09&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Reference Check|Reference Check]] has been deployed to English Wikipedia, completing its rollout across all Wikipedias. The feature prompts newcomers to add a citation before publishing new content, helping reduce common citation-related reverts and improve verifiability. In A/B testing, the impact was substantial: newcomers shown Reference Check were approximately 2.2 times more likely to include a reference on desktop and about 17.5 times more likely on mobile web. [https://analytics.wikimedia.org/published/reports/editing/reference_check_ab_test_report_final_2025.html]
'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:InterwikiSorting|InterwikiSorting extension]], which allowed for the [[m:Special:MyLanguage/Interwiki sorting order|sorting of interwiki links]], has been undeployed from Wikipedia. As a result, editors who had enabled interwiki link sorting in non-compact mode (full list format) will now see links reordered. The links moving forward will be listed in the alphabetical order of language code. [https://phabricator.wikimedia.org/T253764]
* Later this week, people who are editing a page-section using the mobile visual editor, will notice a new &quot;Edit full page&quot; button. When tapped, you will be able to edit the entire article. This helps when the change you want to make is outside the section you initially opened. [https://phabricator.wikimedia.org/T387175][https://phabricator.wikimedia.org/T409112]
* [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|The Reader Experience team]] is inviting editors to assess whether dark mode should still be considered &quot;beta&quot; on their wiki, based on their experience of how well it functions on desktop and mobile. If the feature is deemed mature, editors can update the interface messages in &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:skin-theme-description&lt;/code&gt; and &lt;code dir=ltr&gt;MediaWiki:Vector-night-mode-beta-tag&lt;/code&gt; to indicate that dark mode is ready and no longer considered beta.
* The improved [[mw:Wikimedia_Apps/Team/iOS/Activity_Tab|Activity tab]] which displays user-insights is now available to all users of the Wikipedia iOS app (version 7.9.0 and later). Following earlier A/B testing that showed higher account creation among users with access to the feature, it has been rolled out to 100% of users along with some updates. The Activity tab now shows your edited articles in the timeline, offers editing impact insights like contribution counts and article view trends, and customization options to improve in-app experience for users.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:21}} community-submitted {{PLURAL:21|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, a bug that prevented [[mw:Special:MyLanguage/Extension:DiscussionTools|DiscussionTools]] from working on mobile has now been fixed, restoring full functionality. [https://phabricator.wikimedia.org/T415303]

'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] lets you view your watchlists from multiple wikis on one page. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] that makes this possible continues to improve. The latest upgrade is the inclusion of a [[mw:Extension:GlobalWatchlist#hook|new hook]], &lt;code dir=ltr&gt;ext.globalwatchlist.rebuild&lt;/code&gt;, which fires after each watchlist rebuild. This allows you to run gadgets and user scripts for the Special page. [https://phabricator.wikimedia.org/T275159]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.17|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/09|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W09&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೩೩, ೨೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30119102 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-10&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W10&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Wikipedia 25 [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments|Birthday mode]] is now live on Betawi, Breton, Chinese, Czech, Dutch, English, French, Gorontalo, Indonesian, Italian, Luxembourgish, Madurese, Sicilian, Spanish, Thai, and Vietnamese Wikipedias! This limited-time campaign feature celebrates 25 years of Wikipedia with a birthday mascot, Baby Globe. When turned on, Baby Globe is shown on [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments/article configuration|~2,500 articles]], waiting to be discovered by readers. Communities can choose to turn Birthday mode on by getting consensus from their community and asking an admin to enable the feature and customize it via [[m:Special:MyLanguage/Wikipedia 25/Easter egg experiments#Community Configuration Demo|community configuration]] on the local wiki.

'''Updates for editors'''
* [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|Sub-referencing]], a new feature to re-use references with different details has been released to Swedish Wikipedia, Polish Wikipedia and [[:phab:T418209|a couple of other wikis]]. You can [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#test|try the feature]] on these projects or on testwiki and [https://en.wikipedia.beta.wmcloud.org/wiki/Sub-referencing betawiki]. Learnings from the first pilot wiki German Wikipedia have been [[:m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Learnings|published in a report]]. Reach out to the Wikimedia Deutschland team if you are [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Pilot wikis|interested in becoming a pilot wiki]].
* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check#Paste check|Paste Check]] will become available at all Wikipedias this week. The feature prompts newcomers who are pasting text they are not likely to have written into VisualEditor to consider whether doing so risks a copyright violation. Paste Check [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Tags|tags]] all edits where it is shown for potential review. Local administrators can configure various aspects of the feature via [[{{#special:EditChecks}}]]. [[mw:Special:MyLanguage/Edit check/Paste Check#A/B Experiment|Research]] across 22 wikis found that Paste Check resulted in an 18% decrease in relative reverted-edits compared to the control group. Translators can [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special%3ATranslate&amp;group=ext-visualeditor-ve-mw-editcheck&amp;filter=&amp;optional=1&amp;action=translate help to localize] this and related features.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience|Reader Experience team]] will be standardizing the user menu in the top right for all mobile users so that it is closer to the desktop experience. Currently this user menu is only visible to users with Advanced Mobile Controls (AMC) turned on. The only change is that a couple buttons previously in the left-side menu will move to the top right for users who do not have AMC turned on. This change is expected to go out March 9 and seeks to improve the user interface. [https://phabricator.wikimedia.org/T413912]
* Starting in the week of March 2, the emails sent out when an email address was added, removed, or changed for an account will switch to a substantially nicer and clearer HTML email from the prior plaintext one. [https://phabricator.wikimedia.org/T410807]
* Notifications are currently limited to 2,000 historic entries per user, and extend back to 2013 when the feature was released. This is going to be changed to only store Notifications from the last 5 years, but up to 10,000 of them. This will help with long-term infrastructure health and help to prevent more recent notifications from disappearing too soon. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* The [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] which lets you view your watchlists from multiple wikis on a single page continues to see improvements. The latest update improves label usage experience. The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:GlobalWatchlist|extension]] now allows activating the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Language#Fallback languages|language fallback system]] for Wikidata items without labels in the viewed language, and showing those labels in the user’s preferred Wikidata language if no &lt;code dir=ltr&gt;uselang=&lt;/code&gt; URL parameter is provided. [https://phabricator.wikimedia.org/T373686][https://phabricator.wikimedia.org/T416111]
* The Wikipedia Android team has started a beta test of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information Retrieval/Phase 1|hybrid search]] on Greek Wikipedia. Hybrid search capabilities can handle both semantic and keyword queries enabling readers to find what they’re looking for directly on Wikipedia more easily.
* For security reasons, members of certain user groups are [[m:Special:MyLanguage/Mandatory two-factor authentication for users with some extended rights|required to have two-factor authentication]] (2FA) enabled. Currently, 2FA is required to use the group, but not to be a member of it. Given that this model still has some vulnerabilities, the situation will [[phab:T418580|gradually change in March]]. Members of these groups will be unable to disable last 2FA method on their account, and it will be impossible to add users without 2FA to these groups. Users will still be able to add new authentication methods or remove them, as long as at least one method is continuously enabled. In the second half of March, users without 2FA will be removed from these groups. This applies to: CentralNotice administrators, checkusers, interface administrators, suppressors, Wikidata staff, Wikifunctions staff, WMF Office IT and WMF Trust &amp; Safety. Nothing will change for other users. See the linked task for deployment schedule. [https://phabricator.wikimedia.org/T418580]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:27}} community-submitted {{PLURAL:27|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue preventing users from creating an instance in [https://www.wikibase.cloud/ Wikibase.cloud] has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T416807]

'''Updates for technical contributors'''
* To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], over the next month the Wikimedia Foundation will implement global API rate limits across our APIs. In early March, stricter limits will be applied to unidentified requests from outside Toolforge/WMCS and API requests that are made from web browsers. In April, higher limits will be applied to identified traffic. These limits are intentionally set as high as possible to minimise impact on the community. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The Wikidata Query Service Linked Data Fragment (LDF) endpoint will be decommissioned in February. This endpoint served limited traffic, which was successfully migrated to other data access methods that were better suited to support existing use cases. The hardware used to support the LDF endpoint will be reallocated to support the ongoing backend migration efforts. [https://phabricator.wikimedia.org/T415696]
* The new Parsoid parser [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Updates|continues to be deployed to additional wikis]], improving platform sustainability and making it easier to introduce new reading and editing features. Parsoid is now the default parser on 488 WMF wikis (268 Wikipedias), now covering more than 10% of all Wikipedia page views.
* The process and criteria for [[Special:MyLanguage/Wikimedia Enterprise#Access|requesting exceptional access]] to the high volume feed of the ''Wikimedia Enterprise'' APIs (at no cost for mission-aligned usecases), [[m:Talk:Wikimedia Enterprise#Exceptional access criteria|have now been published]]. This is to provide more thorough and clearer documentation for users.
* [https://techblog.wikimedia.org/ Tech Blog], the blog dedicated to the Wikimedia technical community [https://techblog.wikimedia.org/2026/02/24/a-tech-blog-diff/ will be migrating] to [[diffblog:|Diff]], the community news and event blog. The migration should be complete in April 2026, after which new posts will be accepted for publishing. Readers will be able to access posts – old and new – on the landing page at https://diff.wikimedia.org/techblog.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.18|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/10|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W10&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೩:೨೧, ೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30137798 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-11&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W11&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.
* Last week, all wikis had 2 hours of read-only time, and extended unavailability for user-scripts and gadgets. This was due to a security incident which has since been resolved. Work is ongoing to prevent re-occurrences. For current information please see the [[m:Steward's noticeboard#Statement on Meta about today's user script security incident|post on the Stewards' noticeboard]] ([[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Product Safety and Integrity/March 2026 User Script Incident|translations]]).

'''Updates for editors'''
* Users facing multiple blocks on mobile will now see the reasons for each block separately, instead of a generic message. This helps them understand why they are blocked and what steps they can take to resolve the issue. For example, users affected for using common VPNs (such as [[Special:MyLanguage/Apple iCloud Private Relay|iCloud Private Relay]]) will receive clearer guidance on what they need to do to start editing again. [https://phabricator.wikimedia.org/T357118]
* Later this week, [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion Mode|Suggestion Mode]] will become available as a beta feature within the visual editor at all Wikipedias. This feature proactively suggests various types of actions that people can consider taking to improve Wikipedia articles, and learn about related guidelines. The feature is locally configurable, and can also be locally expanded with custom Suggestions. Current settings can be seen at [[Special:EditChecks]] and there are [[mw:Special:MyLanguage/Help:Suggestion mode#For administrators %E2%80%93 local customization|instructions for how administrators can customize]] the links to point to local guidelines. The feature is connected to [[mw:Special:MyLanguage/Help:Edit check|Edit check]] which suggests improvements while someone is writing new content. In the future, the Editing team plans to evaluate the feature's impact with newcomers through a controlled experiment. [https://phabricator.wikimedia.org/T404600]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where the cursor became misaligned during the use of CodeMirror’s syntax highlighting, which makes wikitext and code easier to read, has now been fixed. This problem specifically affected users who defined a font rule in a custom stylesheet while creating a new topic with DiscussionTools. [https://phabricator.wikimedia.org/T418793]

'''Updates for technical contributors'''
* API rate limiting update: To help ensure [[mw:Special:MyLanguage/MediaWiki Product Insights/Responsible Reuse|fair use of infrastructure]], global API rate limits will be applied this week to requests without a compliant User-Agent that originate from outside Toolforge/WMCS and to unauthenticated requests made from web browsers. Higher limits will be applied to identified traffic in April. Bots running in Toolforge/WMCS or with the bot user right on any wiki should not be affected for now. However, all developers are advised to follow updated best practices. For more information, see [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia APIs/Rate limits|Wikimedia APIs/Rate limits]].
* The new GraphQL API has been released. The API was developed as a flexible alternative to select features of the Wikidata Query Service (WDQS), to improve developer experience and foster adaptability, and efficient data access. Try it out and [[d:Wikidata:Wikibase GraphQL#Feedback and development|give feedback]]. You can also [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/GraphQLAPI/apply sign up for usability tests].
* The [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group|PTAC Unsupported Tools Working Group]] continued improvements to [[commons:Special:MyLanguage/Commons:Video2commons#|Video2Commons]] in February, with fixes addressing authentication errors, large-file handling, task queue visibility, and clearer upload behavior. Work is still ongoing in some areas, including changes related to deprecated server-side uploads. Read [[m:Special:MyLanguage/Product and Technology Advisory Council/Unsupported Tools Working Group#February 2026|this update]] to learn more.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.19|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The Article Guidance team invites experienced Wikipedia editors from selected [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Pilot wikis and collaborators#Collaborators|pilot wikis]] and interested contributors from other Wikipedias to fill out this questionnaire which is available in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfmLeVWnxmsCbPoI_UF2jyRcn73WRGWCVPHzerXb4Cz97X_Ag/viewform English], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd6rzr4XXQw8r4024fE3geTPFe13M_6w7Mitj-YJi0sOlWTAw/viewform?usp=header Arabic], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdok3-RfB18lcugYTUMGkpwmqG_8p760Wv4dCXitOXOszjUDw/viewform?usp=header Bengali], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfjTfYp4jEo0akA4B1e-Nfg3QZPCudUjhJzHzzDi6AHyAaMGA/viewform?usp=header Japanese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScteVoI29Aue4xc72dekk-6RYtvmMgQxzMI900UOawrFrSTWg/viewform?usp=header Portuguese], [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSetdxnYwL3ub2vqA7awCg5hJZPMIYcDPaiTe12rY9h0GYnVlw/viewform?usp=header Persian], and [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLScNvfJF-Ot-4pzA4qAN771_0QDJ4Li19YcUsaTgSKW8Nc7U_Q/viewform?usp=header Turkish]. Your answers will help the team customize guidance for less experienced editors and help them learn community policies and practices while creating an article. Learn more [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|on the project page]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/11|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W11&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೨೨, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30213008 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-12&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W12&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''
* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature, also known as [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror 6]], has been used for wikitext syntax highlighting since November 2024. It will be promoted out of beta by May 2026 in order to bring improvements and new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror#Features|features]] to all editors who use the standard syntax highlighter. If you have any questions or concerns about promoting the feature out of beta, [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|please share]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T259059]
* Some changes to local user groups are performed by stewards on Meta-Wiki and logged there only. Now, interwiki rights changes will be logged both on Meta-Wiki and the wiki of the target user to make it easier to access a full record of user's rights changes on a local wiki. Past log entries for such changes will be backfilled in the coming weeks. [https://phabricator.wikimedia.org/T6055]
* On wikis using [[m:Special:MyLanguage/Flagged Revisions|Flagged Revisions]], the number of pending changes shown on [[{{#Special:PendingChanges}}]] previously counted pages which were no longer pending review, because they have been removed from the system without being reviewed, e.g. due to being deleted, moved to a different namespace, or due to wiki configuration changes. The count will be correct now. On some wikis the number shown will be much smaller than before. There should be no change to the list of pages itself. [https://phabricator.wikimedia.org/T413016]
* Wikifunctions composition language has been rewritten, resulting in a new version of the language. This change aims to increase service stability by reducing the orchestrator's memory consumption. This rewrite also enables substantial latency reduction, code simplification, and better abstractions, which will open the door to later feature additions. Read more about [[f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-11|the changes]].
* Users can now sort search results alphabetically by page title. The update gives an additional option to finding pages more easily and quickly. Previously, results could be sorted by Edit date, Creation date, or Relevance. To use the new option, open 'Advanced Search' on the search results page and select 'Alphabetically' under 'Sorting Order'. [https://phabricator.wikimedia.org/T403775]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:28}} community-submitted {{PLURAL:28|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented UploadWizard on Wikimedia Commons from importing files from Flickr has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419263]
'''Updates for technical contributors'''
* A new special page, [[{{#special:LintTemplateErrors}}]], has been created to list transcluded pages that are flagged as containing lint errors to help users discover them easily. The list is sorted by the number of transclusions with errors. For example: [[{{#special:LintTemplateErrors}}/night-mode-unaware-background-color]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T170874]
* Users of the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CodeMirror|{{int:codemirror-beta-feature-title}}]] beta feature have been using [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] instead of [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeEditor|CodeEditor]] for syntax highlighting when editing JavaScript, CSS, JSON, Vue and Lua content pages, for some time now. Along with promoting CodeMirror 6 out of beta, the plan is to replace CodeEditor as the standard editor for these content models by May 2026. [[mw:Special:MyLanguage/Help talk:Extension:CodeMirror|Feedback or concerns are welcome]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T419332]
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror|CodeMirror]] JavaScript modules will soon be upgraded to CodeMirror 6. Leading up to the upgrade, loading the &lt;code dir=ltr&gt;ext.CodeMirror&lt;/code&gt; or &lt;code dir=ltr&gt;ext.CodeMirror.lib&lt;/code&gt; modules from gadgets and user scripts was deprecated in July 2025. The use of the &lt;code dir=ltr&gt;ext.CodeMirror.switch&lt;/code&gt; hook was also deprecated in March 2025. Contributors can now make their scripts or gadgets compatible with CodeMirror 6. See the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:CodeMirror#Gadgets and user scripts|migration guide]] for more information. [https://phabricator.wikimedia.org/T373720]
* The MediaWiki Interfaces team is expanding coverage of REST API module definitions to include [[mw:Special:MyLanguage/API:REST API/Extensions|extension APIs]]. REST API modules are groups of related endpoints that can be independently managed and versioned. Modules now exist for [https://phabricator.wikimedia.org/T414470 GrowthExperiments] and [https://phabricator.wikimedia.org/T419053 Wikifunctions] APIs. As we migrate extension APIs to this structure, documentation will move out of the main MediaWiki OpenAPI spec and REST Sandbox view, and will instead be accessible via module-specific options in the dropdown on the [https://test.wikipedia.org/wiki/Special:RestSandbox REST Sandbox] (i.e., [[{{#Special:RestSandbox}}]], available on all wiki projects).
* The [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto|Scribunto]] extension provides different pieces of information about the wiki where the module is being used via the [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual|mw.site]] library. Starting last week, the library also provides a [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#mw.site.wikiId|way]] of accessing the [[mw:Special:MyLanguage/Manual:Wiki ID|wiki ID]] that can be used to facilitate cross-wiki module maintenance. [https://phabricator.wikimedia.org/T146616]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.20|MediaWiki]]

'''In depth'''
* The [[m:Special:MyLanguage/Coolest Tool Award|2026 Coolest Tool Award]] celebrating outstanding community tools, is now open for nominations! Nominate your favorite tool using the [https://wikimediafoundation.limesurvey.net/435684?lang=en nomination survey] form by 23 March 2026. For more information on privacy and data handling, please see the [[foundation:Special:MyLanguage/Legal:Coolest_Tool_Award_2026_Survey_Privacy_Statement|survey privacy statement]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/12|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W12&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೧:೦೫, ೧೭ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30260505 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-13&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W13&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* Wikimedia site users can now log in without a password using passkeys. This is a secure method supported by fingerprint, facial recognition, or PIN. With this change, all users who opt for passwordless login will find it easier, faster, and more secure to log in to their accounts using any device. The new passkey login option currently appears as an autofill suggestion in the username field. An additional [[phab:T417120|&quot;Log in with passkey&quot; button]] will soon be available for users who have already registered a passkey. This update will improve security and user experience. The [[c:File:Passwordless_login_screencast.webm|screen recording]] demonstrates the passwordless login process step by step.
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|All wikis will be read-only]] for a few minutes on Wednesday, 25 March 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1774450800 15:00 UTC]. This is for the datacenter server switchover backup tests, [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|which happen twice a year]]. During the switchover, all Wikimedia website traffic is shifted from one primary data center to the backup data center to test availability and prevent service disruption even in emergencies.

'''Updates for editors'''
* Wikimedia site users can now export their notifications older than 5 years using a [[toolforge:echo-chamber|new Toolforge tool]]. This will ensure that users retain their important notifications and avoid them being lost based on the planned change to delete notifications older than 5 years, as previously announced. [https://phabricator.wikimedia.org/T383948]
* Wikipedia editors in Indonesian, Thai, Turkish, and Simple English now have access to Special:PersonalDashboard. This is an [[mw:Special:MyLanguage/Moderator Tools/Dashboard|early version of an experience]] that introduces newer editors to patrolling workflows, making it easier for them to move from making edits to participating in more advanced moderation work on their project. [https://phabricator.wikimedia.org/T402647]
* The [[Special:Block]] now has two minor interface changes. Administrators can now easily perform indefinite blocks through a dedicated radio button in the expiry section. Also, choosing an indefinite expiry provides a different set of common reasons to select from, which can be changed at: [[MediaWiki:Ipbreason-indef-dropdown]]. [https://phabricator.wikimedia.org/T401823]
* Mobile editors [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#Logged-out|at several wikis]] can now see an improved logged-out edit warning, thanks to the recent updates from the Growth team. These changes released last week are part of ongoing efforts and tests to enhance [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments|account creation experience on mobile]] and then increase participation. [https://phabricator.wikimedia.org/T408484]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:36}} community-submitted {{PLURAL:36|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the bug that prevented mobile web users from seeing the block information when affected by multiple blocks has been fixed. They can now see messages of all the blocks currently affecting them when they access Wikipedia.

'''Updates for technical contributors'''
* Images built using Toolforge will soon get the upgraded buildpacks version, bringing support for newer language versions and other upstream improvements and fixes. If you use Toolforge Build Service, review the recent [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/cloud-announce@lists.wikimedia.org/thread/EMYTA32EV2V5SQ2JIEOD2CL66YFIZEKV/ cloud-announce email] and update your build configuration as necessary to ensure your tools are compatible. [https://wikitech.wikimedia.org/w/index.php?title=Help:Toolforge/Building_container_images&amp;oldid=2392097#Buildpack_environment_upgrade_process][https://phabricator.wikimedia.org/T380127]

* The [https://api.wikimedia.org/wiki/Main_Page API Portal] documentation wiki will shut down in June 2026. API keys created on the API Portal will continue to work normally. api.wikimedia.org endpoints will be deprecated gradually starting in July 2026. Documentation on the API Portal is moving to [[mw:Wikimedia APIs|mediawiki.org]]. Learn more on the [[wikitech:API Portal/Deprecation|project page]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.21|MediaWiki]]

'''In depth'''
* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|WMDE Technical Wishes]] is considering improvements to [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|automatically generated reference names in VisualEditor]]. Please check out the [[m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|proposed solutions]] and participate in the [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|request for comment]].

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/13|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W13&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೨:೨೦, ೨೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30268305 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-14&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W14&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translations]] are available.

'''Weekly highlight'''
* The Beta version of [[abstract:|Abstract Wikipedia]] a new Wikimedia project which is language-independent, was launched last week. The project allows communities to build Wikipedia articles in their native language, which can be readily accessed by other users in their own languages. The wiki is powered by instructions from Wikifunctions and also based on structured content from Wikidata. [[:f:Special:MyLanguage/Wikifunctions:Status updates/2026-03-26|Read more]].

'''Updates for editors'''
* The Growth team is running an A/B test to evaluate a clearer, more user-friendly message that promotes account creation on wikis. Currently when logged-out mobile users begin editing, they see a jarring warning message that can feel abrupt and discouraging. This also presents temporary account editing as the default rather than encouraging account creation. The test is running on ten Wikipedias, including Arabic, French, Spanish and German. [[mw:Special:MyLanguage/Contributors/Account Creation Experiments#2. Improve logged-out warning message (T415160)|Read more]].
* The Wikimedia Apps team is inviting feedback on [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Apps/Team/Future of Editing on the Mobile Apps|how editing should work on the Wikipedia mobile apps]]. The discussion focuses on improving how users access editing tools when they tap &quot;Edit&quot;. This is part of a broader effort to convert readers who develop an interest in editing, to access a more user-friendly pathway to start contributing.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:45}} community-submitted {{PLURAL:45|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where citation fetching from the large newspaper archive [https://www.newspapers.com Newspapers.com] was no longer working, due to a block in [[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]] requests, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419903]

'''Updates for technical contributors'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.22|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/14|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W14&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೦೦:೫೫, ೩೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30329462 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Tech News: 2026-15&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;technews-2026-W15&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translations]] are available.

'''Updates for editors'''

* The [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]] now includes a new group goal-setting feature, enabling organizers to set and track event goals such as the number of articles created and participating contributors in real time. Similarly, participants can work toward shared targets and see their collective impact as the event unfolds. The feature is now available on all Wikimedia wikis. Learn more in [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:CampaignEvents/Registration/Collaborative contributions#Goal setting|the documentation]].
* [[File:Maki-gift-15.svg|12px|link=|class=skin-invert|Wishlist item]] The new [[mw:Special:MyLanguage/Help:Watchlist labels|watchlist labels]] feature (announced in [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/07|Tech News 2026-07]]) is now available via VisualEditor, the source editor, and the 'watchstar' (or watch link, for skins that don't have a star icon). Previously it was only possible to assign labels via [[Special:EditWatchlist|EditWatchlist]]. In all three places it is a new field following the expiry field.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:23}} community-submitted {{PLURAL:23|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, the issue where talk pages on mobile with Parsoid are unusable after empty section headers, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T419171]

'''Updates for technical contributors'''
* The [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]], which lets editors add details to an existing reference without duplicating it, will be gradually rolled out to [[phab:T414094|more wikis]] later this year. Wikis using the [[mw:Special:MyLanguage/Reference Tooltips|Reference Tooltips]] gadget are encouraged to update their version (typically at [[m:MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js|MediaWiki:Gadget-ReferenceTooltips.js]] as shown [https://en.wikipedia.org/w/index.php?diff=1344408362 here]) to ensure compatibility. Other reference-related gadgets may also be affected. [https://phabricator.wikimedia.org/T416304]
* All Wikinews editions will be closed and switched to read-only mode on 4 May 2026. Content will remain accessible, but no new edits or articles can be added. This closure was approved by the Board of Trustees of the Wikimedia Foundation following extended discussions. [[m:Wikimedia Foundation Board noticeboard#Board of Trustees Approves Closure of Wikinews|Read more]].
* The [[:mw:Special:MyLanguage/API:Action API|Action API]] has had several formats for requested output. One of them, &lt;bdi lang=&quot;zxx&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;format=php&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;&lt;/bdi&gt;, is being removed soon. Please ensure your scripts or bots use the [[mw:Special:MyLanguage/API:Data formats#Output|JSON format]]. This removal should affect very few scripts and bots. [https://phabricator.wikimedia.org/T118538]
* The [[Special:NamespaceInfo|Special:NamespaceInfo]] page now includes namespace aliases. For example &quot;WP&quot; for the &quot;Project&quot; (&quot;Wikipedia&quot;) namespace on the German Wikipedia. [https://phabricator.wikimedia.org/T381455]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.46/wmf.23|MediaWiki]]

'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]]&amp;nbsp;• [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/15|Translate]]&amp;nbsp;• [[m:Tech|Get help]]&amp;nbsp;• [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]]&amp;nbsp;• [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;technews-2026-W15&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; ೨೧:೪೮, ೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:STei (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&amp;oldid=30362761 --&gt;</text>
      <sha1>bq553gknxz3qqrvmwaq8gttc3svpdfj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಅರಳಿ ಕಟ್ಟೆ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>112271</id>
    <revision>
      <id>1371349</id>
      <parentid>1371328</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T12:51:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>RASharma (WMF)</username>
        <id>88537</id>
      </contributor>
      <comment>/* Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF */</comment>
      <origin>1371349</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36821" sha1="dzmz7jg8rm5q4ajq98wfg55cr75wu7o" xml:space="preserve">[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ]]
{{ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ-nav}}
{{ಸೂಚನಾಫಲಕ-ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ}}
__NEWSECTIONLINK__
* '''en:''' Requests for the [[m:bot|bot]] flag should be made on [[WP:Newbotrequest|this page]]. This wiki uses the [[m:bot policy|standard bot policy]], and allows [[m:bot policy#Global_bots|global bots]] and [[m:bot policy#Automatic_approval|automatic approval of certain types of bots]]. Other bots should apply below.
* Admin/other rights can be requested at [[ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ನಿರ್ವಾಹಕ_ಮನವಿ_ಪುಟ]]
{{ಆರ್ಕೈವ್-ಅರಳಿಕಟ್ಟೆ}}

{{clear}}


== ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ತುಷ್ಟೀಕರಣ ==

[[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ತುಷ್ಟೀಕರಣ]] ಪುಟ Simple English ನ [[:en:Shah Bano case]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ಆಗಿದೆ, ದಯವಿಟ್ಟು ಯಾರಾದರು ಆ ಪುಟವನ್ನು [[:en:Minority appeasement in India]] ಪುಟಕ್ಕೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡಿ. Thanks!-[[ಸದಸ್ಯ:Baangla|Baangla]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Baangla|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೪೭, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)

:@[[ಸದಸ್ಯ:Baangla|Baangla]] , {{done}} --&lt;span style=&quot;text-shadow: 0 0 8px silver;  padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue;   border-radius: 5px;&quot;&gt;[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|&lt;big&gt;✉&lt;/big&gt;]] · [[Special:Contributions/A826|&lt;big&gt; ©&lt;/big&gt;]]&lt;/span&gt; ೧೦:೩೭, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)
::Thanks!-[[ಸದಸ್ಯ:Baangla|Baangla]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Baangla|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೩:೧೩, ೧೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)

== {{t|databox}}  ==

ವಿಕಿಡೇಟಾದಿಂದ ಡೇಟಾವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೈವ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಬದಲು ನೀವು {{t|Databox}} ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ [[ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Databox/doc]] ಪುಟದಲ್ಲಿ ಇದೆ.--&lt;span style=&quot;text-shadow: 0 0 8px silver;  padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue;   border-radius: 5px;&quot;&gt;[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|&lt;big&gt;✉&lt;/big&gt;]] · [[Special:Contributions/A826|&lt;big&gt; ©&lt;/big&gt;]]&lt;/span&gt; ೧೨:೫೨, ೨೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)

ಇದು ಬಹಳ ಅನುಕೂಲ. ಇದು ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಅಂದ್ರೆ, 
# ಬರೆವ ಪುಟಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖನ ಮತ್ತು ವಿಕಿಡೇಟಾ ವಸ್ತು ಮುಂಚೆಯೇ ಇರಬೇಕು
# ಕನ್ನಡ ಲೇಖನವನ್ನು ವಿಕಿಡೇಟಾದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕು
[[User:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] ([[User talk:Mallikarjunasj|talk]]) ೦೯:೫೩, ೨೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)

:@[[ಸದಸ್ಯ:Mallikarjunasj|Mallikarjunasj]] , ಹೌದು, ಡೇಟಾಬಾಕ್ಸ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ವಿಕಿಡೇಟಾ ಐಟಂ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. --&lt;span style=&quot;text-shadow: 0 0 8px silver;  padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue;   border-radius: 5px;&quot;&gt;[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|&lt;big&gt;✉&lt;/big&gt;]] · [[Special:Contributions/A826|&lt;big&gt; ©&lt;/big&gt;]]&lt;/span&gt; ೧೫:೩೩, ೨೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)

== Help panel question on [[:ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:~2025-41292-57|ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:~2025-41292-57]] (೧೫:೫೬, ೧೬ ಜನವರಿ ೨೦೨೬) ==

ಧನ್ಯವಾದಗಳು ಸರ್ 🙏. ನ. ನಾಗಲಿಂಗ ಸ್ವಾಮಿ ( ಕನ್ನಡ ಯೋಧ. ಕನ್ನಡ ಕ್ರಾಂತಿದಳ) ಇವರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಕುರಿತು. --[[ಸದಸ್ಯ:Punyavathi nagalingaswmy|Punyavathi nagalingaswmy]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Punyavathi nagalingaswmy|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೫:೫೬, ೧೬ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)

== Thank You for Last Year – Join Wiki Loves Ramadan 2026 ==

Dear Wikimedia communities,

We hope you are doing well, and we wish you a happy New Year.

''Last year, we captured light. This year, we’ll capture legacy.''

In 2025, communities around the world shared the glow of Ramadan nights and the warmth of collective iftars. In 2026, ''Wiki Loves Ramadan'' is expanding, bringing more stories, more cultures, and deeper global connections across Wikimedia projects.

We invite you to explore the ''Wiki Loves Ramadan 2026'' [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026|Meta page]] to learn how you can participate and [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan 2026/Participating communities|sign up]] your community.

📷 ''Photo campaign on '' [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan 2026|Wikimedia Commons]]

If you have questions about the project, please refer to the FAQs:  
* [[m:Special:MyLanguage/Wiki Loves Ramadan/FAQ/|Meta-Wiki]]
* [[c:Special:MyLanguage/Commons:Wiki Loves Ramadan/FAQ|Wikimedia Commons]]

''Early registration for updates is now open via the '''[[m:Special:RegisterForEvent/2710|Event page]]'''''

''Stay connected and receive updates:''  
* [https://t.me/WikiLovesRamadan Telegram channel]  
* [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/wikilovesramadan.lists.wikimedia.org/ Mailing list]

We look forward to collaborating with you and your community.


'''The Wiki Loves Ramadan 2026 Organizing Team''' ೦೧:೧೫, ೧೭ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29879549 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೫೧, ೧೮ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

೦೨:೩೧, ೨೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ - ೨೦೨೬ ==

ಫೆಬ್ರವರಿ 1ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 31, 2026ರವರೆಗೆ ನಡೆಯುವ “ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ಫೋಕ್‌ಲೋರ್” ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಚಂದ್ರ ನವ ವರ್ಷದ ಅಂಗವಾಗಿ ಮುಖ್ಯಭೂಮಿ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ WMGMC ಹಾಗೂ ವಿಕಿಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಚೈನಾ ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಸಹ-ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿವೆ; ಇದರೊಂದಿಗೆ ಫೆಬ್ರವರಿ 10ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 18ರವರೆಗೆ ಆರನೇ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಮಂತ್ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ ಕೂಡ ನಡೆಯಲಿದ್ದು, ಚೀನಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ನವ ವರ್ಷದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬರವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ದಾಖಲಿಸಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್ ವುಡ್ ಸ್ನೇಕ್ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ ಚಂದ್ರ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ 10–16) ಮತ್ತು ಫೈರ್ ಹಾರ್ಸ್ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ಚಂದ್ರ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ 17–ಮಾರ್ಚ್ 18) ಎಂಬ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದವರಿಗೆ ವರ್ಚುವಲ್ ಹಾಗೂ ಭೌತಿಕ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
Page Link: https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%B8%E0%B3%8D%E0%B2%AA%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B3%8D_%E0%B2%AE%E0%B2%82%E0%B2%A4%E0%B3%8D_%E0%B2%8E%E0%B2%A1%E0%B2%BF%E0%B2%9F%E0%B3%8D-%E0%B2%85%E0%B2%A5%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B3%8D
ಈ ಸಂಪಾದನೆಗಾಗಿ ಸೈಟ್ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. [[ಸದಸ್ಯ:Santhosh Notagar99|Santhosh Notagar99]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Santhosh Notagar99|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೭:೦೮, ೩೦ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)

:{{done}} --&lt;span style=&quot;text-shadow: 0 0 8px silver;  padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue;   border-radius: 5px;&quot;&gt;[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|&lt;big&gt;✉&lt;/big&gt;]] · [[Special:Contributions/A826|&lt;big&gt; ©&lt;/big&gt;]]&lt;/span&gt; ೧೨:೩೯, ೧೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)

==ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೬- ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ==
ನಾನು ಈ ಸ್ಪರ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನನಗೆ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಬೇಕಾಗಿದೆ.
# ಬ್ಯಾನರ್ ನ ಲಿಂಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲೇಖನಗಳು ಅನರ್ಹ ಹೇಗಾಗುತ್ತದೆ? ಆ ಪಟ್ಟಿ ಸರಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೆ ನಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳು ಅನರ್ಹವಾಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.
# ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರೇ ಜ್ಯೂರಿಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಎಷ್ಟು ಸರಿ? Conflict of interest ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೇ?
ದಯವಿಟ್ಟು ನಿರ್ವಾಹಕರು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ಕೊಡಬೇಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ.
ದನ್ಯವಾದಗಳು  [[ಸದಸ್ಯ:VASANTH S.N.|VASANTH S.N.]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:VASANTH S.N.|ಚರ್ಚೆ]])
::#ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ವಿಕಿಪೀಡಿಯ, ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ನೀವು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗೆ ನಾನು ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪುಟವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದರಿಂದ ಆ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಆ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ನಿರ್ಧಾರವೇ ಅಂತಿಮ. ದಯವಿಟ್ಟು ಸೂಕ್ತವಾದ ಲೇಖನ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ.
::#ಮತ್ತು ನಾನು ಈಗ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಲೇಖನವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವವರು ಸ್ವತಃ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಸಂಘರ್ಷ(conflict of interest) ಇಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಸಮುದಾಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ, ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳ ಹಾಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಘಟಕರು ಸಹ ಭಾಗವಹಿಸಬಹುದು.--&lt;span style=&quot;text-shadow: 0 0 8px silver;  padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue;   border-radius: 5px;&quot;&gt;[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|&lt;big&gt;✉&lt;/big&gt;]] · [[Special:Contributions/A826|&lt;big&gt; ©&lt;/big&gt;]]&lt;/span&gt; ೨೨:೨೧, ೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)

:@[[ಸದಸ್ಯ:VASANTH S.N.|VASANTH S.N.]] , ಪಟ್ಟಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ, ನೀವು ವಿಕಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. --&lt;span style=&quot;text-shadow: 0 0 8px silver;  padding:4px; font-weight:bold; border: 2px solid blue;   border-radius: 5px;&quot;&gt;[[User:A826|A826]] · [[user_talk:A826|&lt;big&gt;✉&lt;/big&gt;]] · [[Special:Contributions/A826|&lt;big&gt; ©&lt;/big&gt;]]&lt;/span&gt; ೨೨:೨೫, ೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:User:ABreault (WMF)|Content Transform Team]]&lt;/bdi&gt; ೦೬:೧೨, ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ABreault (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-02-16_Wikipedias&amp;oldid=30094589 --&gt;

== Request for Comment: VisualEditor automatic reference names ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
Hi, I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}! We are considering to work on [[:m:Community Wishlist/W17|Community Wishlist/W17: Improve VE references' automatic names and reuse]]. This has been a long-term issue for wikitext editors (see e.g. [[:en:WP:VisualEditor/Named references]]) which has been among the top-voted wishes in several [[:m:Community Wishlist Survey|Community Wishlist Surveys]], e.g. [[:m:Community Wishlist Survey 2017/Editing/VisualEditor: Allow editing of auto-generated references before adding them|2017]], [[:m:Community Wishlist Survey 2019/Citations/VisualEditor: Allow references to be named|2019]], [[:m:Community Wishlist Survey 2022/Editing/VisualEditor should use human-like names for references|2022]] or [[:m:Community Wishlist Survey 2023/Editing/VisualEditor should use proper names for references|2023]].

We would like your input on the [[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Proposed solutions|solutions]] proposed on our project page: '''[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names]]'''. We are considering several options, which can be combined if desired by the community.
* Changing the default pattern for automatically generated reference names (currently &lt;code&gt;&quot;:n&quot;&lt;/code&gt;, e.g. &lt;code&gt;&quot;:0&quot;&lt;/code&gt;, &lt;code&gt;&quot;:1&quot;&lt;/code&gt;...) to use the [[:mw:Help:Reference Previews#Exposed reference types|reference type]] instead (e.g. &lt;code&gt;&quot;book_reference-1&quot;&lt;/code&gt;).
* Providing a simple mechanism for communities to configure a different default name.
* Generating automatic reference names based on the [[:en:domain name|domain name]] (if it’s a web citation).
* Generating automatic reference names based on template parameters (e.g. &quot;title&quot; or &quot;last&quot;+&quot;first&quot;) – defined by the community.

=== Feedback ===
[[:m:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names|Visit our project page]] to read about our proposal in detail and share your thoughts [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/References/VisualEditor automatic reference names#Request for comment|on metawiki]].

'''Please note''': We will only implement a solution if there’s clear consensus among the global community. Our intention is not to build the perfect solution, but to find a simple and lean one that alleviates the pain caused by auto generated names. We are aware that some experienced VisualEditor users might prefer an option to manually change reference names in VisualEditor, but such a UX intervention is difficult to achieve across reference types and thus out of scope for our team, we can only improve the auto-naming mechanism.
We are happy about suggestions for improving certain details of the proposed solutions. Any other feedback and alternative proposals are also welcome – even though it’s out of scope for us, it might still be relevant for future work on this topic.

Please support us interpreting consensus by clearly indicating your opinion (e.g. by using support/neutral/oppose templates). We are aware of [[:en:WP:NOTVOTE]], but given that we are facilitating this discussion with users from different wikis, potentially commenting in their native language, clearly indicating your position helps us avoid misunderstandings.

Thank you for participating!&lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|ಚರ್ಚೆ]])&lt;/bdi&gt; ೧೬:೪೫, ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=30281362 --&gt;

== ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಕ್ಕೆ (ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್) ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಕೆ ಆರಂಭ ==

ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರ,

ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ (ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್) ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಈಗ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಭಾರತದ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ 2026 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4 ರಿಂದ 6 ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಲಿದೆ.

ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾವು ಭಾರತ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ನರು, ಸಮುದಾಯದ ಸಂಘಟಕರು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆದಾರರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಕ್ತ ಜ್ಞಾನ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನೊಬ್ಬರು ಅರಿಯಲು, ಹೊಸ ವಿಚಾರ ಕಲಿಯಲು, ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಇದೊಂದು ಉತ್ತಮ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ನೀವು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವರವಾದ ಪ್ರಕಟಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. 🙂

ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕ: [15 ಏಪ್ರಿಲ್ 2026, ರಾತ್ರಿ 11:59 ಕ್ಕೆ (IST)]

ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕೊಂಡಿ:  https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdA3rR9xX_k31dzJrjM5MTDNYNUIRcAB45S4TflsYCbGJNrzg/viewform

ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ: [[metawiki:WikiConference_India_2026/Scholarship|WCI 2026 Scholarship]]

ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದ ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಧನ್ಯವಾದಗಳು.

ವಿಕಿಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ 2026 ಆಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿ

-[[ಸದಸ್ಯ:Gnoeee|Gnoeee]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:Gnoeee|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೨:೩೨, ೨೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Action Required: Update templates/modules for electoral maps (Migrating from P1846 to P14226) ==

Hello everyone,

This is a notice regarding an ongoing data migration on Wikidata that may affect your election-related templates and Lua modules (such as &lt;code&gt;Module:Itemgroup/list&lt;/code&gt;).

'''The Change:'''&lt;br /&gt;
Currently, many templates pull electoral maps from Wikidata using the property [[:d:Property:P1846|P1846]], combined with the qualifier [[:d:Property:P180|P180]]: [[:d:Q19571328|Q19571328]]. 

We are migrating this data (across roughly 4,000 items) to a newly created, dedicated property: '''[[:d:Property:P14226|P14226]]'''.

'''What You Need To Do:'''&lt;br /&gt;
To ensure your templates and infoboxes do not break or lose their maps, please update your local code to fetch data from [[:d:Property:P14226|P14226]] instead of the old [[:d:Property:P1846|P1846]] + [[:d:Property:P180|P180]] structure. A [[m:Wikidata/Property Migration: P1846 to P14226/List|list of pages]] was generated using Wikimedia Global Search.

'''Deadline:'''&lt;br /&gt;
We are temporarily retaining the old data on [[:d:Property:P1846|P1846]] to allow for a smooth transition. However, to complete the data cleanup on Wikidata, the old [[:d:Property:P1846|P1846]] statements will be removed after '''May 1, 2026'''. Please update your modules and templates before this date to prevent any disruption to your wiki's election articles.

Let us know if you have any questions or need assistance with the query logic. Thank you for your help! [[User:ZI Jony|ZI Jony]] using [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೨:೪೨, ೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&amp;oldid=29941252 --&gt;

== Invitation to join South Asian Community and the Annual Planning Discussions with WMF ==

&quot;Kindly feel free to translate this text into your own language.&quot;

Dear Community member,

We would like to invite you all to the April edition of the South Asia Open Community Call that will focus on a discussion with the leadership of the Wikimedia Foundation on their [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan/2026-2027|Annual Plan (2026-2027)]]. 

The [[:m:Wikimedia Foundation Annual Plan|Foundation’s Annual Plan]] is a high-level roadmap for what the organisation aims to achieve in the coming year. It includes not only the foundation’s Goals, Progress, and plan but also a summary of Global Trends that impact the present and future of our movement. 

This is the right time for the South Asia community to participate and share their thoughts on the Wikimedia Foundation’s annual plan, helping shape it together. Share your hopes, concerns, bold ideas, and specific requests to contribute to the Foundation’s planning.

Hence, the next [[:m:South Asia Open Community Call|South Asia Open Community Call]] will be hosted on the following dates/times. Please mark the same in your calendar and sign up [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]. 

* Platform: Google Meet
* Date: 17th April, 2026
* Time: 1930-2045 IST (1400-1515 UTC)
* Registration Link: [[:m:Event:South Asia Open Community Call, April 2026|here]]

Note: Only those who have registered will receive the joining link. 

Look forward to seeing you on the call,

Best, [[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೦:೧೧, ೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)
&lt;!-- Message sent by User:Nitesh Gill@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Nitesh_Gill/lists/Indic_VPs&amp;oldid=29127818 --&gt;</text>
      <sha1>dzmz7jg8rm5q4ajq98wfg55cr75wu7o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಹುರುಳಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>114098</id>
    <revision>
      <id>1371350</id>
      <parentid>1369482</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T14:09:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mahaveer Indra</username>
        <id>34672</id>
      </contributor>
      <origin>1371350</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7972" sha1="1bjk8cheuj1kma5zox11815rwa7zds5" xml:space="preserve">[[ಚಿತ್ರ:Horse_Gram_BNC.jpg|thumb]]

'''ಹುರುಳಿ''' ಸಸ್ಯವು ಡೆಲಿಖೊಸ್‍ ಬೈಫ್ಲೊರಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದದಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಸ್ಯ ಲೆಗ್ಯುಮಿನೆಸೀ ಅಥವಾ ಫ್ಯಾಬೇಸೀ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ಯಾಪಿಲ್ಯೊನಿಯೆಸಿಯೇ ಉಪಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಸ್‍ಗ್ರಾಮ್, ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಕುಲ್‍ತಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹುರುಳಿ, ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಕುಡು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ತೆವಳಿಕೊಂಡು ಹಬ್ಬುವ ಒಂದು ಸಸ್ಯ . ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]] ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ ಅಥವಾ ಹುರಿದು ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹಸುರು ಸೊಪ್ಪನ್ನು  ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅಥವಾ ಹಸಿರು ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಳ್ಳಿಮುಕ್ಕನಿಗೆ ಹಳ್ಳಿಕಜ್ಜಾಯ ಎಂಬ ಗಾದೆಮಾತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿದ್ದು ಈ ಧಾನ್ಯದಿಂದ ಕಜ್ಜಾಯ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.

==ಹುರುಳಿ ಕಾಳು ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ==
ಹುರಳಿ ಕಾಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ . ಇದನ್ನು ಸಾರು, ಉಸಲಿ , ಚಟ್ನಿ ಪುಡಿ , ಹಪ್ಪಳ ಇತ್ಯಾದಿ ಖಾದ್ಯ ವಸ್ತು ತಯಾರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾಳಿನ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಪಂಚಕರ್ಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹುರುಳಿ ಕಾಳಿನ ಲಾಭ ಹಾಗೂ ಪ್ರಯೋಜನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಬಹಳಷ್ಟಿದೆ. ಈ ಹುರುಳಿಕಾಳು ಮಧುಮೇಹ, ಹೃದ್ರೋಗ, ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಕಲ್ಲುಗಳು, ಅಸ್ತಮಾ, ಬೊಜ್ಜು, ಶೀತ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಇದು ಔಷಧಿಯಾಗಿದೆ. ಹುರುಳಿಕಾಳಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ, ಕಡಿಮೆ ಕೊಬ್ಬು ಮತ್ತು ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಅದು ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾದ್ರೆ, ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಇದು ಸಹಾಯಕ, ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನ ಏನು ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿದೆ ನೋಡಿ.

==ತೂಕ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕ==
ಹುರುಳಿ ಕಾಳು ಫೈಬರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಇದು ತೂಕ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೊಬ್ಬು ಬರ್ನರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೆಟ್ಟ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಉತ್ತಮ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ಫೈಬರ್ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಇದು ನಿಮ್ಮ ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹುರುಳಿಕಾಳಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅಂಶವು ಹಸಿವಿನ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು.ತೂಕ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ನೀವು ಹುರುಳಿ ಕಾಳಿನ ಪುಡಿ ಅಥವಾ ಹುರುಳಿ ಕಾಳಿನ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಬಹುದು. ಹುರುಳಿ ಕಾಳಿನ್ನು ಜೀರಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಲೋಟ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಮತ್ತು ಖಾಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಕುಡಿಯಿರಿಯುವುದರಿಂದ ತೂಕ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.

==ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ==

ಹುರುಳಿ ಕಾಳು ಹೆಚ್ಚಿದ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಹುರುಳಿ ಕಾಳು ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಇನ್ಸುಲಿನ್ ರಚನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

==ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ==

ಹೌದು, ಹುರುಳಿ ಕಾಳು ಫೈಬರ್ ಇರುತ್ತದೆ, ಇದು ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಕೆಟ್ಟ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಅನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೃದಯದ ನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಕೆಟ್ಟ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ ಅನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಡೆತಡೆಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಹಿಡಿ ಹುರುಳಿ ಕಾಳು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ನೆನೆಸಿಡಿ. ಖಾಲಿ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನೀವು ದಿನಕ್ಕೆ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ಬಾರಿ ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್‌ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು==

* {{cite journal |author=Kadam SS, Salunkhe DK |title=Nutritional composition, processing, and utilization of horse gram and moth bean |journal=Crit Rev Food Sci Nutr |volume=22 |issue=1 |pages=1–26 |year=1985 |pmid=3899515 |doi=10.1080/10408398509527416}}

{{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಹುರುಳಿ}}

{{Refimprove}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]]</text>
      <sha1>1bjk8cheuj1kma5zox11815rwa7zds5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಸಹರಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪರಿವಾರ ಹಗರಣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>147000</id>
    <revision>
      <id>1371360</id>
      <parentid>1366506</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T00:39:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>69876</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1371360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29875" sha1="9mjkzr0i3i1jymusvmxtb0paaslgbqf" xml:space="preserve">'''ಸಹರಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪರಿವಾರ ಹಗರಣ''' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಹಾರಾ ಹಗರಣವು [[ಭಾರತ]]ದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಣಕಾಸು ವಂಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಹಗರಣವು ಸಹಾರಾ ಗ್ರೂಪ್ ಒಡೆತನದ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.  ಅವು ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಸಹಾರಾ ಹೌಸಿಂಗ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.

== ವಿವರಗಳು ==
ಸೆಬಿ ಸಹಾರಾ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ  ಬಾಂಡ್ ಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತು. ಸಹಾರಾ ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು. ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಬಂದಿತು. ೧೪ ಜೂನ್ ೨೦೧೨ ರಂದು (ಪ್ರಕರಣದ ಅಂತಿಮ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ) ಗುಂಪು ೩೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೨ ರವರೆಗೆ ತನ್ನ ಹಣಕಾಸಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತ್ತು.  ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ಆದೇಶವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ್ದರೂ ಸಹಾರಾ ಈಗಾಗಲೇ ೯೩% ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ೨೩೫೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಒಎಫ್ಸಿಡಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ೨೨೬೦.೬೯ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಹಾರಾ ಈಗಾಗಲೇ ೧೨,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಠೇವಣಿ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಬಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ೧೬,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೆ ಏರಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶದ ದಿನಾಂಕವಾದ ೩೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಗ್ರೂಪ್ ತನ್ನ ಒಎಫ್ಸಿಡಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ವಿಚಾರಣೆಯ ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕವಾದ ಮೇ ಮತ್ತು ೩೦ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೨ ರ ನಡುವೆ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡಿತು. ಈ ಮರುಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದ ಕಾರಣ,ಈಗ ಪಾವತಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಹಣವು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಒಂದು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ದ್ವಿಗುಣ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಹಾರಾ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. 

ಇದಲ್ಲದೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸೆಬಿ ೧೪೪ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಜಾಹೀರಾತು ನೀಡಿ ಸಹಾರಾ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿದೆ. ೨೦೧೨ರ ಆಗಸ್ಟ್ ನಿಂದೀಚೆಗೆ ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಕೇವಲ ೬೪ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಿದೆ. ಸಹಾರಾದಿಂದ ೧೬,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಸಹಾರಾ ಸಮೂಹದ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೪,೬೦೦ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮಾತ್ರ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಅಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಸೆಬಿ) ಯಿಂದ ಮರುಪಾವತಿ ಪಡೆಯಲು ಮುಂದೆ ಬಂದಾಗ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸಂಗತಿಗಳು ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡವು. ಎರಡು ಸಮೂಹ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೊರಡಿಸಿದ ಬಾಂಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮುಂದೆ ಬಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮುಂದೆ ಸಹಾರಾ ವಾದಕ್ಕೆ ಇದು ಮಾನ್ಯ ಅಂಶವನ್ನು ನೀಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/4600-Sahara-investors-claim-refund-from-Sebi/articleshow/44765138.cms|title=4,600 Sahara investors claim refund from Sebi|publisher=Times Of India|access-date= 10 October 2014}}&lt;/ref&gt;

ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸೆಬಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ರಾಯ್ ಅವರ ಬಂಧನವಾದಗ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದೇ ಒಂದು ಆರೋಪವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಕಣ್ಗಾವಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಸಹಾರಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಪೊಲೀಸ್ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿದ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸಿವೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://indianexpress.com/article/india/india-others/subrata-roy-arrest-row-the-not-so-beautiful-story/|title=Subrata Roy arrest row: The not-so-beautiful story|date=9 March 2014|publisher=Indian Express|access-date= 9 March 2014}}&lt;/ref&gt;  ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಮರುಪಾವತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸೆಬಿ ಖಾತೆಗೆ ಹಣವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಲು ಸಹಾರಾವನ್ನು ಕೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಸಮೂಹವು ಈಗಾಗಲೇ ಶೇಕಡಾ ೯೮ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಸೆಬಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ..&lt;ref&gt;{{Cite news|date=2018-11-01|title=Sebi cracks down on Sahara again, orders Rs 14,000 crore refund with 15% interest|work=The Economic Times|url=https://economictimes.indiatimes.com/markets/stocks/news/refund-money-raised-via-ofcds-with-15-pc-interest-sebi-tells-sahara-india-commercial-corp/articleshow/66458675.cms|access-date=2020-07-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Sebi says Rs 106 cr refunded to Sahara investors; company wants idle money back|url=https://www.theweek.in/news/biz-tech/2019/09/02/sebi-says-rs-106-cr-refunded-to-sahara-investors-company-wants-idle-money-back.html|access-date=2020-07-06|website=The Week|language=en}}&lt;/ref&gt;

ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಮೂರು ಕೋಟಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ೨೪,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಸಹಾರಾ ೩೧,೬೬೯ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ೧೨೭ ಟ್ರಕ್ ಗಳನ್ನು ಮೂರು ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಜಿ ನಮೂನೆಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಕೋಟಿ ಹಣಸಂದಾಯ ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ಸೆಬಿ ಕಚೇರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದೆ.ನಿಯಂತ್ರಕದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಇರುವ ಮುಂಬೈನ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಭಾರಿ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್ಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಸೆಬಿ ಟ್ರಕ್ ಗಳು ಕಚೇರಿ ಸಮಯದ ನಂತರ ತಲುಪಿದ್ದರಿಂದ ಸೆಬಿ ಎರಡನೇ ಬ್ಯಾಚ್ ಫೈಲ್ ಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಇದು ಸಹಾರಾ ಪ್ರಕಾರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಮಾಹಿತಿಯ ೨೫% ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|url= http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Sahara-to-get-truckloads-of-papers-back-from-Sebi/articleshow/50989184.cms|title=Sahara to get truckloads of papers back from Sebi|publisher=Times Of India|access-date= 15 February 2016}}&lt;/ref&gt;

೨೦೦೯-೧೦ ಮತ್ತು ೨೦೧೨-೧೩ರ ನಡುವೆ ಸಹಾರಾ ೭೨೫.೯೭ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ ಟಿಡಿಎಸ್ (ಮೂಲದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಕಡಿತ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಫಲಾನುಭವಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅದರಂತೆ ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಮರುಪಾವತಿಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಸಹಾರಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸುಬ್ರತಾ ರಾಯ್ ಬಡವರಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಕದ್ದು ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಭಾರಿ ವಂಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಹಾರಾ ತನ್ನ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸದ ಕಾರಣ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಬಡವರು ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.firstpost.com/business/saharas-subrata-roy-is-planning-a-comeback-and-high-on-his-priority-is-online-education-4161227.html|title = Sahara's Subrata Roy is planning a comeback and high on his priority is online education|date = 21 October 2017}}&lt;/ref&gt;

ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪರಿವಾರ್ ಈಗಾಗಲೇ ಒದಗಿಸಿರುವ ಸಹಾರಾ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸೆಬಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಗ್ರೂಪ್ ಹೇಳಿದೆ. ಒಂದೇ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ದ್ವಿಗುಣ ಪಾವತಿಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೨೨,೫೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು (ಗಳಿಸಿದ ಬಡ್ಡಿ ಸೇರಿದಂತೆ) ಸಹಾರಾ-ಸೆಬಿ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಜಮಾ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/sahara-says-confident-of-getting-out-of-financial-constraints-by-next-fiscal-entering-new-businesses/articleshow/64812873.cms|title=Sahara says confident of getting out of financial constraints by next fiscal, entering new businesses|work=Times of India}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.moneycontrol.com/news/business/sahara-says-confident-of-getting-out-of-financial-constraints-by-next-fiscal-entering-new-businesses-2656371.html|title=Sahara says confident of getting out of financial constraints by next fiscal, entering new businesses|work=Moneycontrol}}&lt;/ref&gt;

[[ಸೋನಿಯಾ  ಗಾಂಧಿ |ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ]] ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ ಕಾರಣ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮಾಟಗಾತಿ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸುಬ್ರತಾ ರಾಯ್ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.livemint.com/Politics/ZttGzVgu6fL6WP3pUCclgJ/Saharas-Subrata-Roy-blames-troubles-on-comment-about-Sonia.html|title=Sahara's Subrata Roy blames troubles on comment about Sonia Gandhi|date=29 November 2013}}&lt;/ref&gt;

==ಘಟನೆಗಳ ಅವದಿ==
ಈ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ೨೦೧೬ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://archive.indianexpress.com/news/investor-fraud-case-sahara-group-chief-subrata-roy-grilled-by-sebi-over-assets/1100353/|title= Investor fraud case: Sahara Group chief Subrata Roy grilled by Sebi over assets|date=27 March 2014|work=[[Indian Express]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.hindustantimes.com/india-news/sahara-scandal-4-year-chain-of-events-lead-to-subrata-roy-s-arrest/article1-1189364.aspx|archive-url=https://web.archive.org/web/20140228155751/http://www.hindustantimes.com/india-news/sahara-scandal-4-year-chain-of-events-lead-to-subrata-roy-s-arrest/article1-1189364.aspx|url-status=dead|archive-date=28 February 2014|title= Sahara scandal: 4-year chain of events that lead to Subrata Roy's arrest|date=27 March 2014|work=[[Hindustan Times]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=All you need to know about the Subrata Roy case|url=http://in.finance.yahoo.com/news/all-you-need-to-know-about-the-subrata-roy-case-073539945.html|publisher=[[Yahoo]]|access-date=2024-06-17|archive-date=2019-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190510085405/https://in.finance.yahoo.com/news/all-you-need-to-know-about-the-subrata-roy-case-073539945.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Kumar |first=Harsh |date=July 14, 2022 |title=Timeline of Sahara India Case Updates: 2010 to 2022 |url=https://onlinenewsportal.in/timeline-of-sahara-india-case-updates-2010-to-2022/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20220719050227/https://onlinenewsportal.in/timeline-of-sahara-india-case-updates-2010-to-2022/ |archive-date=July 19, 2022 |access-date=August 3, 2022 |website=onlinenewsportal}}&lt;/ref&gt;

* ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ - ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಅಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪರಿವಾರ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸುಬ್ರತಾ ರಾಯ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳಾದ ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (ಎಸ್ಐಆರ್ಇಸಿ) ಮತ್ತು ಸಹಾರಾ ಹೌಸಿಂಗ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (ಎಸ್ಎಚ್ಐಸಿ) ಅನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸದಂತೆ ನಿಷೇಧಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=702391|title=SEBI Bars Subrata Roy From Raising Funds|date=24 November 2010|work=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]]|url-status=dead|archive-url=https://archive.today/20140327114102/http://news.outlookindia.com/items.aspx?artid=702391|archive-date=27 March 2014}}&lt;/ref&gt;
* ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ - ಸಹಾರಾ [[ಅಲಹಾಬಾದ್]] ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸುವವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳದಂತೆ ಸೆಬಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Allahabad High Court Stay in the SEBI-Sahara Case|date=24 December 2010|url=http://indiacorplaw.blogspot.in/2010/12/allahabad-high-court-stay-in-sebi.html|publisher=India Corp Law}}&lt;/ref&gt;
* ಜನವರಿ ೨೦೧೧ - ೨೫,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ಉದ್ದೇಶಿತ ವಸತಿ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ವಂಚಿಸಿದ ದೂರಿನ ಮೇರೆಗೆ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ರಾಯ್ ಮತ್ತು ಸಮೂಹದ ಇತರ ನಾಲ್ವರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ವಾರಂಟ್ ಹೊರಡಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thaindian.com/newsportal/business/warrant-issued-against-subrata-roy-five-others_100492516.html|title=Warrant issued against Subrata Roy, five others|date=24 January 2011|work=Thaindian|access-date=17 ಜೂನ್ 2024|archive-date=20 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181020070033/http://www.thaindian.com/newsportal/business/warrant-issued-against-subrata-roy-five-others_100492516.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೧ - ಉದ್ದೇಶಿತ ವಸತಿ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ವಂಚಿಸಿದ ದೂರಿನ ಮೇರೆಗೆ ರಾಯ್ ಮತ್ತು ಸಮೂಹದ ಇತರ ನಾಲ್ವರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಡೆ ನೀಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/india/report-delhi-high-court-stays-proceedings-against-subrata-roy-in-cheating-case-1505115|title=Delhi high court stays proceedings against Subrata Roy in cheating case|date=8 February 2011|work=[[Daily News and Analysis]]}}&lt;/ref&gt;
* ಮೇ ೨೦೧೧ - ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ (ಎಸ್ಐಆರ್ಇಸಿ) ಗೆ ತನ್ನ ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದಾದ ಡಿಬೆಂಚರ್ (ಒಎಫ್ಸಿಡಿ) ಯೋಜನೆಗೆ ಅರ್ಜಿಯ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಪರವಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಏಜೆಂಟರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಕೇಳಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thehindubusinessline.com/companies/apex-court-directs-sahara-group-firm-to-provide-details-on-ofcd-scheme/article2003459.ece?ref=relatedNews|title= Apex court directs Sahara Group firm to provide details on OFCD scheme|date=9 May 2011|work=[[The Hindu]]Business Line}}&lt;/ref&gt;
* ಜೂನ್ ೨೦೧೧ - ಒಎಫ್ಸಿಡಿಗಳ ಮಾರಾಟದ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಹಣವನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಮರುಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಸೆಬಿ ಸಹಾರಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.
* ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೧ - ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ (ಎಸ್ಎಟಿ) ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡದ ಸಹಾರಾ ಸಮೂಹದ ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಒಎಫ್ಸಿಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಸುಮಾರು ೧೭,೬೫೬.೫೩ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಆರು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ೧೫% ಬಡ್ಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಮರುಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thehindubusinessline.com/industry-and-economy/sat-upholds-sebi-order-on-sahara-to-refund-money/article2549338.ece?ref=relatedNews|title= SAT upholds SEBI order on Sahara to refund money|date=18 October 2011|work=[[The Hindu]]Business Line}}&lt;/ref&gt;
* ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೧ - ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪರಿವಾರ್ ಎಸ್ಎಟಿ ಆದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಮೊರೆ ಹೋಯಿತು ಮತ್ತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎಸ್ಎಟಿ ಆದೇಶವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿದಿತು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ೧೭,೪೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಎರಡೂ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿತು..&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thehindubusinessline.com/industry-and-economy/apex-court-stays-order-on-sahara-group-to-refund-money/article2667677.ece|title= Apex court stays order on Sahara group to refund money|date=28 November 2011|work=[[The Hindu]]Business Line}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://indiatoday.intoday.in/story/sahara-supreme-court-sat/1/161857.html|title= SC stays SAT's order directing Sahara group to pay back Rs.17,400 crore to investors|date=28 November 2011|work=[[India Today]]}}&lt;/ref&gt;
* ಜನವರಿ ೨೦೧೨ - ಒಎಫ್ ಸಿಡಿ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಮಾಡಿದ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ಆಯ್ಕೆಗಳ ನಡುವೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ಮೂರು ವಾರಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಿತು. ಸಹಾರಾ ಸಾಕಷ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ನೀಡಬೇಕು ಅಥವಾ ಒಎಫ್ ಸಿಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮೊತ್ತದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.business-standard.com/article/companies/sc-gives-sahara-3-weeks-to-secure-investments-112012000175_1.html|title= SC gives Sahara 3 weeks to secure investments|date=20 January 2012|work=[[Business Standard]]}}&lt;/ref&gt;
* ಮೇ ೨೦೧೨ - ಸಹಾರಾ ಗ್ರೂಪ್ ಆಫ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಒಎಫ್ ಸಿಡಿ ಮೂಲಕ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಸೆಬಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ನ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಫಾಲಿ ನಾರಿಮನ್ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Market regulator at fault in Sahara case, apex court told|url=http://in.finance.yahoo.com/news/market-regulator-fault-sahara-case-133525354.html|publisher=[[Yahoo]]|access-date=2024-06-17|archive-date=2016-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920084644/https://in.finance.yahoo.com/news/market-regulator-fault-sahara-case-133525354.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ಜೂನ್ ೨೦೧೨ - ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ಪರಿವಾರದ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ವಿಭಾಗವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಯಂತ್ರಕ - ಸೆಬಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸದೆ ಒಎಫ್ ಸಿಡಿ ಮೂಲಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ ೨೭,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸೆಬಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Sahara firm bypassed norms to raise funds, SC told|url=http://in.finance.yahoo.com/news/sahara-firm-bypassed-norms-raise-141610553.html|publisher=[[Yahoo]]|access-date=2024-06-17|archive-date=2016-09-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20160920170807/https://in.finance.yahoo.com/news/sahara-firm-bypassed-norms-raise-141610553.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
* ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೨: ಸಹಾರಾ ಇಂಡಿಯಾ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎಸ್ಐಆರ್ಇಸಿಎಲ್) ಮತ್ತು ಸಹಾರಾ ಹೌಸಿಂಗ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎಸ್ಎಚ್ಐಸಿಎಲ್) ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ೨೪,೪೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು.&lt;ref&gt;{{cite news|url=http://www.thehindu.com/business/companies/sc-orders-sahara-to-refund-rs-24400-crore/article3843576.ece|title= SC orders Sahara to refund Rs. 24,400 crore|date=31 August 2012|work=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt;
*ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೪ - ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗಲು ವಿಫಲವಾದ ರಾಯ್ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿದರು.
ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೪ - ರಾಯ್ ಮತ್ತು ಸಹಾರಾ ಇತರ ಇಬ್ಬರು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ತಿಹಾರ್ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು.
ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೫ - ಸಹಾರಾದಿಂದ ಒಟ್ಟು ಬಾಕಿ ೪೦,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗೆ ಏರಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Pay-up-Rs-40000-crore-or-well-auction-your-assets-Supreme-Court-tells-Sahara/articleshow/46559447.cms|title = Pay up Rs 40,000 crore or we'll auction your assets, Supreme Court tells Sahara - Times of India|website = [[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt;
*ಜುಲೈ ೨೦೧೫ - ಸಹಾರಾ ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್ ವ್ಯವಹಾರದ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಸೆಬಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. &lt;ref&gt;{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/business/india-business/Sebi-cancels-Saharas-mutual-fund-licence/articleshow/48254967.cms|title= Sebi cancels Sahara's mutual fund licence|date=28 July 2015|work=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt;
ಮೇ ೨೦೧೬ - ರಾಯ್ ಅವರನ್ನು ತಿಹಾರ್ ಜೈಲಿನಿಂದ ಪೆರೋಲ್ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಜನವರಿ ೨೦೨೧- ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳ ಕೇಂದ್ರ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ರೈತರ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಸಹಾರಾ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಸಹರೈನ್ ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಮಲ್ಟಿಪರ್ಪಸ್ ಸೊಸೈಟಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು.ಸಹಾರಾ ಗ್ರೂಪ್ಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಾಗ, ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು ಈಗಾಗಲೇ ೧೭,೪೮೭.೮೨ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web|last=Samantha|date=2021-01-16|title=Big Relief for Sahara Credit Co-Operative Society Delhi High Court Stays the Central Registrar's Orders and proceedings|url=https://www.newshour.press/business/big-relief-for-sahara-indias-credit-co-operative-society/|access-date=2021-01-25|website=Newshour Press|language=en-US}}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|date=2021-01-18|title=राहत: सहारा क्रेडिट को-ऑपरेटिव सो. को दिल्ली हाईकोर्ट से बड़ी राहत|url=https://www.bhaskar.com/local/jharkhand/ranchi/news/sahara-credit-co-operative-co-gets-big-relief-from-delhi-high-court-128135110.html|access-date=2021-01-25|website=Dainik Bhaskar|language=hi}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|last=s|first=Andrew|date=2021-01-16|title=Big Relief for Sahara Credit Co-Operative Society Delhi High Court Stays the Central Registrar's Orders and proceedings|url=https://pressroom.today/2021/01/16/big-relief-for-sahara-credit-co-operative-society/|access-date=2021-01-25|website=Pressroom Today|language=en-US}}&lt;/ref&gt;

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}}


{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣೆ]]</text>
      <sha1>9mjkzr0i3i1jymusvmxtb0paaslgbqf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಕ್ಯೋತೋ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>150729</id>
    <revision>
      <id>1371363</id>
      <parentid>1343948</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T06:02:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Footy2000</username>
        <id>69974</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Footy2000 [[ಕ್ಯೋಟೋ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಕ್ಯೋತೋ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಸರಿಯಾದ ಜಪಾನೀಸ್ ಉಚ್ಚಾರಣೆ</comment>
      <origin>1343948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2068" sha1="lal2xna4wn0t3gaq0wqr8eds2923gpa" xml:space="preserve">{{Infobox ಊರು
|official_name                = ಕ್ಯೋಟೋ ಪುರಸಭೆ
|native_name                  = 京都市; ಕ್ಯೋಟೋ-ಶಿ
|total_type                   = ಪುರಸಭೆ
|image_skyline                = Kyoto01.jpg
|imagesize                    = 280px
|image_caption                = ಕ್ಯೋಟೋ ಗಗನನೋಟ
|image_map                    = Kyoto in Kyoto Prefecture Ja.svg
|mapsize                      = 280px
|map_caption                  = 
|subdivision_type             = [[ಸಾರ್ವಭೌಮ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ದೇಶ]]
}}
[[ಚಿತ್ರ:Kyoto City Hall Main Building 20060117.jpg|thumb|right|200px|ಕ್ಯೋಟೋ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್]]

'''ಕ್ಯೋಟೋ'''(京都,Kyoto) [[ಜಪಾನ್]] ದೇಶದ [[ಹೋಂಶು]] ದ್ವೀಪದ ಒಂದು ನಗರ&lt;ref name=&quot;city.kyoto.jp&quot;&gt;https://www.city.kyoto.lg.jp/&lt;/ref&gt;.ಜಪಾನಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ [[ಟೋಕಿಯೋ]] ನಗರದಿಂದ ೪೦೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತು [[ಒಸಾಕಾ]] ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉತ್ತರಕ್ಕೆದೆ.

== ಹವಾಗುಣ ==
ಕ್ಯೋಟೋ ಜನವರಿಯ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ೪.೩ °ಸೆ ತಾಪಮಾನದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ೩೫ °ಸೆ ತಾಪಮಾನ ತಲುಪುತ್ತದೆ.

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{Reflist}}
== ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ==
* [https://www.city.kyoto.lg.jp/ ಕ್ಯೋಟೋ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ]
* [https://ja.kyoto.travel/ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ]
{{Commons category|Kyoto}}
{{Refimprove}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕ್ಯೋಟೋ]]
[[ವರ್ಗ:ನಗರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ನಗರಗಳು]]</text>
      <sha1>lal2xna4wn0t3gaq0wqr8eds2923gpa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371365</id>
      <parentid>1371363</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T06:03:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Footy2000</username>
        <id>69974</id>
      </contributor>
      <comment>ಸರಿಯಾದ ಜಪಾನೀಸ್ ಉಚ್ಚಾರಣೆ</comment>
      <origin>1371365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2068" sha1="jpvjazkw4nba0qin1e6fy4zshvqawrv" xml:space="preserve">{{Infobox ಊರು
|official_name                = ಕ್ಯೋತೋ ಪುರಸಭೆ
|native_name                  = 京都市; ಕ್ಯೋತೋ-ಶಿ
|total_type                   = ಪುರಸಭೆ
|image_skyline                = Kyoto01.jpg
|imagesize                    = 280px
|image_caption                = ಕ್ಯೋತೋ ಗಗನನೋಟ
|image_map                    = Kyoto in Kyoto Prefecture Ja.svg
|mapsize                      = 280px
|map_caption                  = 
|subdivision_type             = [[ಸಾರ್ವಭೌಮ ದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿ|ದೇಶ]]
}}
[[ಚಿತ್ರ:Kyoto City Hall Main Building 20060117.jpg|thumb|right|200px|ಕ್ಯೋತೋ ಸಿಟಿ ಹಾಲ್]]

'''ಕ್ಯೋತೋ'''(京都,Kyoto) [[ಜಪಾನ್]] ದೇಶದ [[ಹೋಂಶು]] ದ್ವೀಪದ ಒಂದು ನಗರ&lt;ref name=&quot;city.kyoto.jp&quot;&gt;https://www.city.kyoto.lg.jp/&lt;/ref&gt;.ಜಪಾನಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ [[ತೋಕಿಯೋ]] ನಗರದಿಂದ ೪೦೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತು [[ಒಸಾಕಾ]] ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉತ್ತರಕ್ಕೆದೆ.

== ಹವಾಗುಣ ==
ಕ್ಯೋತೋ ಜನವರಿಯ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ೪.೩ °ಸೆ ತಾಪಮಾನದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ೩೫ °ಸೆ ತಾಪಮಾನ ತಲುಪುತ್ತದೆ.

==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==
{{Reflist}}
== ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ==
* [https://www.city.kyoto.lg.jp/ ಕ್ಯೋತೋ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ]
* [https://ja.kyoto.travel/ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕೃತ ತಾಣ]
{{Commons category|Kyoto}}
{{Refimprove}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕ್ಯೋತೋ]]
[[ವರ್ಗ:ನಗರಗಳು]]
[[ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ನಗರಗಳು]]</text>
      <sha1>jpvjazkw4nba0qin1e6fy4zshvqawrv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಅರಾಶಿಯಾಮ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156827</id>
    <revision>
      <id>1371368</id>
      <parentid>1335435</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T06:04:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Footy2000</username>
        <id>69974</id>
      </contributor>
      <origin>1371368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2217" sha1="8lum4tb73o9guaf0bd6tn5pbgkkvjqd" xml:space="preserve">[[ಚಿತ್ರ:Togetsu-kyō bridge at golden hour, Kyoto, Japan.jpg|thumb|right|200px|ಟೊಗೆಟ್ಸುಕ್ಯೊ ಸೇತುವೆ]]
'''ಅರಾಶಿಯಾಮ''' (嵐山,Arashiyama) ಜಪಾನ್‌ನ [[ಕ್ಯೋಟೋ|ಕ್ಯೋಟೋದ]] ಪಶ್ಚಿಮ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ. ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ Ōi ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿರುವ ಪರ್ವತವನ್ನು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಅರಾಶಿಯಾಮಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣ ಮತ್ತು ರಮಣೀಯ ಸೌಂದರ್ಯದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
==ಟೊಗೆಟ್ಸುಕ್ಯೊ==
ಟೊಗೆಟ್ಸುಕ್ಯೊ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿರುವ ಸೇತುವೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಅರವತ್ತು-ಬೆಸ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ೧೯೩
೪ ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿಯರು ಟೊಗೆಟ್ಸುಕ್ಯೊ ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲ ನಾಶವಾದ ಮರದ ಆವೃತ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಅನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರು. ೮೩೬ ರಿಂದ ಸೇತುವೆ.
ನದಿಯು ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದು ಅದರ ಮೇಲಿನ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ Ōi ನದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮಧ್ಯದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಜು ನದಿ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಸುರಾ ನದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
{{Commons category|Arashiyama}}
{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕ್ಯೋತೋ]]</text>
      <sha1>8lum4tb73o9guaf0bd6tn5pbgkkvjqd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371371</id>
      <parentid>1371368</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T06:07:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Footy2000</username>
        <id>69974</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಟೊಗೆಟ್ಸುಕ್ಯೊ */</comment>
      <origin>1371371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2217" sha1="s7ao4wp61b626p1hogr1oemwfao1t6x" xml:space="preserve">[[ಚಿತ್ರ:Togetsu-kyō bridge at golden hour, Kyoto, Japan.jpg|thumb|right|200px|ಟೊಗೆಟ್ಸುಕ್ಯೊ ಸೇತುವೆ]]
'''ಅರಾಶಿಯಾಮ''' (嵐山,Arashiyama) ಜಪಾನ್‌ನ [[ಕ್ಯೋಟೋ|ಕ್ಯೋಟೋದ]] ಪಶ್ಚಿಮ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ. ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ Ōi ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿರುವ ಪರ್ವತವನ್ನು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಅರಾಶಿಯಾಮಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣ ಮತ್ತು ರಮಣೀಯ ಸೌಂದರ್ಯದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
==ತೋಗೆತ್ಸುಕ್ಯೋ==
ತೋಗೆತ್ಸುಕ್ಯೋ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿರುವ ಸೇತುವೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಅರವತ್ತು-ಬೆಸ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ೧೯೩
೪ ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿಯರು ಟೊಗೆಟ್ಸುಕ್ಯೊ ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲ ನಾಶವಾದ ಮರದ ಆವೃತ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಅನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರು. ೮೩೬ ರಿಂದ ಸೇತುವೆ.
ನದಿಯು ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದು ಅದರ ಮೇಲಿನ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ Ōi ನದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮಧ್ಯದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಜು ನದಿ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಸುರಾ ನದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
{{Commons category|Arashiyama}}
{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕ್ಯೋತೋ]]</text>
      <sha1>s7ao4wp61b626p1hogr1oemwfao1t6x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371372</id>
      <parentid>1371371</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T06:08:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Footy2000</username>
        <id>69974</id>
      </contributor>
      <origin>1371372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2217" sha1="51i542431iej1kcd7g8radjzdgx0di8" xml:space="preserve">[[ಚಿತ್ರ:Togetsu-kyō bridge at golden hour, Kyoto, Japan.jpg|thumb|right|200px|ತೋಗೆತ್ಸುಕ್ಯೋ ಸೇತುವೆ]]
'''ಅರಾಶಿಯಾಮ''' (嵐山,Arashiyama) ಜಪಾನ್‌ನ [[ಕ್ಯೋತೋ|ಕ್ಯೋತೋದ]] ಪಶ್ಚಿಮ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ. ಇದು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ Ōi ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿರುವ ಪರ್ವತವನ್ನು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಅರಾಶಿಯಾಮಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣ ಮತ್ತು ರಮಣೀಯ ಸೌಂದರ್ಯದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
==ತೋಗೆತ್ಸುಕ್ಯೋ==
ತೋಗೆತ್ಸುಕ್ಯೋ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿರುವ ಸೇತುವೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಅರವತ್ತು-ಬೆಸ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ೧೯೩
೪ ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿಯರು ಟೊಗೆಟ್ಸುಕ್ಯೊ ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲ ನಾಶವಾದ ಮರದ ಆವೃತ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಅನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರು. ೮೩೬ ರಿಂದ ಸೇತುವೆ.
ನದಿಯು ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದು ಅದರ ಮೇಲಿನ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ Ōi ನದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮಧ್ಯದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಜು ನದಿ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಸುರಾ ನದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
{{Commons category|Arashiyama}}
{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕ್ಯೋತೋ]]</text>
      <sha1>51i542431iej1kcd7g8radjzdgx0di8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ನಿಂಟೆಂಡೊ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>156881</id>
    <revision>
      <id>1371370</id>
      <parentid>1351837</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T06:05:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Footy2000</username>
        <id>69974</id>
      </contributor>
      <origin>1371370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3592" sha1="snrb8g021cxip30196yydzm2c5ub0is" xml:space="preserve">[[ಚಿತ್ರ:Nintendo.svg|thumb|right|200px|ನಿಂಟೆಂಡೊ]]
'''ನಿಂಟೆಂಡೊ''' (任天堂,Nintendo) [[ಜಪಾನ್‌|ಜಪಾನ್‌ನ]] [[ಕ್ಯೋಟೋ|ಕ್ಯೋಟೋದಲ್ಲಿ]] ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜಪಾನೀಸ್ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ಕನ್ಸೋಲ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ನಿಂಟೆಂಡೊವನ್ನು ೧೮೮೯ ರಲ್ಲಿ ನಿಂಟೆಂಡೊ ಕೊಪ್ಪೈ ಎಂದು ಕುಶಲಕರ್ಮಿ ಫುಸಾಜಿರೊ ಯಮೌಚಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮೂಲತಃ ಕೈಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹನಾಫುಡಾ ಪ್ಲೇಯಿಂಗ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಕಾನೂನು ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ, ನಿಂಟೆಂಡೊ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಕನ್ಸೋಲ್, ಕಲರ್ ಟಿವಿ-ಗೇಮ್ ಅನ್ನು ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಿತು. ಇದು ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ಡಾಂಕಿ ಕಾಂಗ್ ಮತ್ತು ನಿಂಟೆಂಡೊ ಬಿಡುಗಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಮನರಂಜನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸೂಪರ್ ಮಾರಿಯೋ ಬ್ರದರ್ಸ್.
ನಿಂಟೆಂಡೊ HAL ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ, ಇಂಟೆಲಿಜೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್, ಗೇಮ್ ಫ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಪೋಕ್ಮನ್ ಕಂಪನಿಯಂತಹ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರರ ಜೊತೆಗೆ ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಹು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಿಂಟೆಂಡೊ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಗೇಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಗೇಮ್ ಡೆವಲಪರ್‌ಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಟಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಜಪಾನಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
== ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ==
* [https://www.nintendo.com/us/regionselector/ ಅಧಿಕೃತ ಸೈಟ್]
{{Commons category|Nintendo|ನಿಂಟೆಂಡೊ}}
{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕ್ಯೋತೋ]]</text>
      <sha1>snrb8g021cxip30196yydzm2c5ub0is</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಜಿಯೋನ್</title>
    <ns>0</ns>
    <id>177540</id>
    <revision>
      <id>1371369</id>
      <parentid>1347825</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T06:05:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Footy2000</username>
        <id>69974</id>
      </contributor>
      <origin>1371369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2616" sha1="oab04hdrn3ovxyrxc3uayp7g6v4zct6" xml:space="preserve">[[ಚಿತ್ರ:150124 Gion Kyoto Japan01s3.jpg|thumb|right|200px|ಜಿಯೋನ್]]

'''ಜಿಯೋನ್''' (祇園,Gion) [[ಜಪಾನ್‌|ಜಪಾನ್‌ನ]] [[ಕ್ಯೋಟೋ|ಕ್ಯೋಟೋದ]] ಹಿಗಾಶಿಯಾಮಾ-ಕು ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸೆಂಗೋಕು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಸಕಾ ದೇಗುಲದ ಮುಂದೆ ಮನರಂಜನಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜಪಾನ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೀಷಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು. ಜಿಯೋನ್ ಎಂಬುದು ಬೌದ್ಧ ಪದವಾದ ಜೇತವನದ ಜಪಾನೀಸ್ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಯಾಸಕ ದೇವಾಲಯವು ಜಿಯೋನ್ ನಂಬಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯೋಟೋ ನಗರವು ಕ್ಯೋಟೋದ ಹನಮಾಚಿಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಢೀಕರಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹಲವಾರು ಪುನಃಸ್ಥಾಪನಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಭೂಗತ ಓವರ್ಹೆಡ್ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದು. ೧೯೮೬ ರಿಂದ, ನಗರವು ನೆನೆ ನೋ ಮಿಚಿ, ಹನಮಿಕೋಜಿ ಮತ್ತು ಪೊಂಟೊ-ಚೋ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಂಬಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದೆ.

== ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ==
* [https://souda-kyoto.jp/map/guide_03.html ಅಧಿಕೃತ ಸೈಟ್]
{{Commons|祇園|ಜಿಯೋನ್}}

{{Unreferenced}}
{{Interwikineeded}}
[[ವರ್ಗ:ಕ್ಯೋತೋ]]</text>
      <sha1>oab04hdrn3ovxyrxc3uayp7g6v4zct6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ವರ್ಗ:ಕ್ಯೋತೋ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>177541</id>
    <revision>
      <id>1371366</id>
      <parentid>1324095</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T06:04:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Footy2000</username>
        <id>69974</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Footy2000 [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯೋಟೋ]] ಪುಟವನ್ನು [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯೋತೋ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಸರಿಯಾದ ಜಪಾನೀಸ್ ಉಚ್ಚಾರಣೆ</comment>
      <origin>1324095</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="q2vlxv77dwlxlapzuz2dr9xzma6ipqj" xml:space="preserve">[[ವರ್ಗ:ಜಪಾನ್]]</text>
      <sha1>q2vlxv77dwlxlapzuz2dr9xzma6ipqj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ತಲೈಪುರ ಶ್ರೀ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178928</id>
    <revision>
      <id>1371351</id>
      <parentid>1371037</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T14:16:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PGN28</username>
        <id>92190</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>PGN28 [[ತಲಯಾಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನ]] ಪುಟವನ್ನು [[ತಲೈಪುರ ಶ್ರೀ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ</comment>
      <origin>1371037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9740" sha1="c8a5k5y29kbbffnphbpesr1nnxfqimd" xml:space="preserve">'''ತಲಯಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನವು''' [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] [[ತಿರುವನಂತಪುರಮ್|ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ಕುಡಪ್ಪನಕುನ್ನುನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Thalaypuru Devi Temple |url=https://www.justdial.com/Thiruvananthapuram/Thalaypuru-Devi-Temple/0471PX471-X471-221021013736-B7X1_BZDET |access-date=Date when the original URL was archived; do not w |website=Justdial}}&lt;/ref&gt;

== ದಂತಕಥೆ ==
ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ|ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು [[ದುರ್ಗೆ|ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯನ್ನು]] ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜನ ಸೈನಿಕರಾಗಿದ್ದ [[ನಾಯರ್|ನಾಯರ್‌ಗಳು]] ಅವರನ್ನು ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಕೊಲಸ್ಸೆರಿಕೋಣಂ, ಮುಕ್ಕಂಪಲವಿಲಾ, ವಲಿಯವಿಲಾ, ಕುಲಕ್ಕೋಡ್ ಮತ್ತು ಅಂದುರ್ಕೋಣಂಗಳಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದರು. ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ನಾಯರ್‌ಗಳು [[ಕಾಳಿ|ಭದ್ರಕಾಳಿಯ]] ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟದ ಅಡೂರಿನಲ್ಲಿ ಮನ್ನಾಡಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ಪುಲ್ಲಂಕೋಣಂ ಶ್ರೀ ಭದ್ರದೇವಿ ದೇವಾಲಯವೂ ಈ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 December 2013 |title=Mannadi Temple and Kambithan the Oracle there |url=https://keralamythology.blogspot.com/2013/12/mannadi-temple-and-kambithan-oracle.html |access-date=17 October 2025}}&lt;/ref&gt; ರಾಜರು 'ಇರೈಲಿ'ಯ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪರ್ಕವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 October 2025 |title=ഇറയിലി |url=https://jenson.in/mal2mal.php?word=%E0%B4%87%E0%B4%B1%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B4%BF |access-date=17 October 2025}}&lt;/ref&gt;

== ಇತಿಹಾಸ ==
ಮನೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಉಡಂಬರ ಎಂಬ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತೆಕ್ಕತ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕೋಣೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವು ಮೇಲಿನಿಂದ ಇತ್ತು, ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯ ಕರಣವರ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರಿಗೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವಿತ್ತು. ಈ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳು, ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಿಯ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಕೋಣೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಬೀಗವಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಭಕ್ತನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಿಯಲ್ಲದೆ, ಯಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮ, ಮಾಡನ್ ತಂಪುರಾನ್, ಮರುತ, ಪೆಯುಮ್ ಗಣಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಹ ಆಲ್ತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ನಂತರ, ಮನ್ನಂತಲ ಮೇಳಂಕೋಡ್ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ಅರಮನೆಯ ಬೋಧಕರಾದ ಎನ್. ರಾಘವನ್ ಪಿಳ್ಳೈ (c.904 – 12.1.1960) ದೇವಾಲಯದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ರಾಘವನ್ ಪಿಳ್ಳೈ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಎಲ್. ಭಾರ್ಗವಿ ಅಮ್ಮ (1912 – 1993) ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರು. 1961 ರಲ್ಲಿ, ಥರಾವಡ್ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. 1964 ರಲ್ಲಿ, ಹತ್ತಿರದ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ನಾಗರ ವಿಗ್ರಹ ಕಂಡುಬಂದಿತು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಾಗಕನ್ಯಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 10, 1978 ರಂದು ಹೊಸ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನವಿಲಿನ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಿದ ದೇವಿಯ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ದೇವಾಲಯದ ದ್ವಾರವನ್ನು 1985 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1999 ರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=15 March 2026 |title=Thalayapooru Newspaper Article |url=https://archive.org/details/thalayapooru-newspaper-article |access-date=29 March 2026 |website=Archive}}&lt;/ref&gt;

೨೦೨೫ ರಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರಮುಖ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಭದ್ರಕಾಳಿಯ [[ಪಂಚಲೋಹ|ಪಂಚಲೋಹದ]] ವಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಶಿವಾಲಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗಕನ್ಯಕ ವಿಗ್ರಹದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಾಗರಾಜ ಮತ್ತು ನಾಗಯಕ್ಷಿಯ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಭದ್ರಕಾಳಿ, ದುರ್ಗಾದೇವಿ ಮತ್ತು [[ಗಣೇಶ|ಗಣಪತಿಯ]] ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು [[ಹಿತ್ತಾಳೆ|ಹಿತ್ತಾಳೆಯಿಂದ]] ಹೊದಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಶಿವಲಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಲು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.

== ದೇವತೆಗಳು ==
ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆ. ದುರ್ಗಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಗಣಪತಿ ಮುಖ್ಯ ಉಪದೇವತೆಗಳು. ಯೋಗೀಶ್ವರರ್, ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸ್, ಭುವನೇಶ್ವರಿ, ಯಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮ, ಮದನ್ ತಂಪುರನ್, ಮರುತ ಮತ್ತು ಪೆಯುಮ್ ಗಣಂಗಲುಮ್‌ಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮದನ್ ತಂಪುರನ್ ಅವರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಗರಾಜ, ನಾಗಯಕ್ಷಿ, ನಾಗಕನ್ಯಕೆಯರ ಕಾವೂ ಇದೆ. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ಆಚರಣೆಗಳು ==
ಮೂರು ದಿನಗಳ ದೇವಾಲಯ ಉತ್ಸವವು ಕುಂಭ ಮಾಸದ [[ಕೃತ್ತಿಕಾ|ಕಾರ್ತಿಕ]] ದಿನದಂದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ದಿನದಂದು, ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯ ಮೇಲೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಗುರುಸಿ (ಕುರುತಿ) ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ನವರಾತ್ರಿ|ನವರಾತ್ರಿಯನ್ನು]] ಸಹ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಸರಸ್ವತಿ]] ಮಂಟಪವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಲಕ್ಷದೀಪ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಲಕ್ಷದೀಪವನ್ನು ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ 2016 ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Thalayapooru Lakshadeepam 2016 |url=https://archive.org/details/lakshadeepam-2016 |access-date=15 March 2026 |website=Internet Archive}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |ಲಕ್ಷದೀಪಮ್
|-
!ವರ್ಷ.
!ಭದ್ರದೀಪಮ್
|-
|2016
|ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ
|-
|2017
|ಮಲ್ಲಿಯೂರ್ ತಿರುಮೇನಿ
|-
|2018
|ಆದಿತ್ಯ ವರ್ಮಾ
|-
|2023
| -
|}

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==

[[ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು]]</text>
      <sha1>c8a5k5y29kbbffnphbpesr1nnxfqimd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371353</id>
      <parentid>1371351</parentid>
      <timestamp>2026-04-06T14:17:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PGN28</username>
        <id>92190</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1371353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9794" sha1="ryaeo9m1r09d1uzdn2wkhpq1znwsezo" xml:space="preserve">'''ತಲೈಪುರ ಶ್ರೀ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ''' [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] [[ತಿರುವನಂತಪುರಮ್|ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ]] ಕುಡಪ್ಪನಕುನ್ನುನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Thalaypuru Devi Temple |url=https://www.justdial.com/Thiruvananthapuram/Thalaypuru-Devi-Temple/0471PX471-X471-221021013736-B7X1_BZDET |access-date=Date when the original URL was archived; do not w |website=Justdial}}&lt;/ref&gt;

== ದಂತಕಥೆ ==
ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು [[ಬ್ರಾಹ್ಮಣ|ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು]] ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು [[ದುರ್ಗೆ|ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯನ್ನು]] ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜನ ಸೈನಿಕರಾಗಿದ್ದ [[ನಾಯರ್|ನಾಯರ್‌ಗಳು]] ಅವರನ್ನು ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಕೊಲಸ್ಸೆರಿಕೋಣಂ, ಮುಕ್ಕಂಪಲವಿಲಾ, ವಲಿಯವಿಲಾ, ಕುಲಕ್ಕೋಡ್ ಮತ್ತು ಅಂದುರ್ಕೋಣಂಗಳಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದರು. ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ನಾಯರ್‌ಗಳು [[ಕಾಳಿ|ಭದ್ರಕಾಳಿಯ]] ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟದ ಅಡೂರಿನಲ್ಲಿ ಮನ್ನಾಡಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ಪುಲ್ಲಂಕೋಣಂ ಶ್ರೀ ಭದ್ರದೇವಿ ದೇವಾಲಯವೂ ಈ ಸಂಪರ್ಕದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=31 December 2013 |title=Mannadi Temple and Kambithan the Oracle there |url=https://keralamythology.blogspot.com/2013/12/mannadi-temple-and-kambithan-oracle.html |access-date=17 October 2025}}&lt;/ref&gt; ರಾಜರು 'ಇರೈಲಿ'ಯ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪರ್ಕವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. &lt;ref&gt;{{Cite web |date=17 October 2025 |title=ഇറയിലി |url=https://jenson.in/mal2mal.php?word=%E0%B4%87%E0%B4%B1%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B4%B2%E0%B4%BF |access-date=17 October 2025}}&lt;/ref&gt;

== ಇತಿಹಾಸ ==
ಮನೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಉಡಂಬರ ಎಂಬ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತೆಕ್ಕತ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕೋಣೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವು ಮೇಲಿನಿಂದ ಇತ್ತು, ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯ ಸದಸ್ಯ ಕರಣವರ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಅವರಿಗೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವಿತ್ತು. ಈ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳು, ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಿಯ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಕೋಣೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಬೀಗವಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಭಕ್ತನು ಅದರ ಮೇಲೆ ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಿಯಲ್ಲದೆ, ಯಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮ, ಮಾಡನ್ ತಂಪುರಾನ್, ಮರುತ, ಪೆಯುಮ್ ಗಣಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಹ ಆಲ್ತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದ ನಂತರ, ಮನ್ನಂತಲ ಮೇಳಂಕೋಡ್ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ಅರಮನೆಯ ಬೋಧಕರಾದ ಎನ್. ರಾಘವನ್ ಪಿಳ್ಳೈ (c.904 – 12.1.1960) ದೇವಾಲಯದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ರಾಘವನ್ ಪಿಳ್ಳೈ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಎಲ್. ಭಾರ್ಗವಿ ಅಮ್ಮ (1912 – 1993) ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರು. 1961 ರಲ್ಲಿ, ಥರಾವಡ್ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. 1964 ರಲ್ಲಿ, ಹತ್ತಿರದ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ನಾಗರ ವಿಗ್ರಹ ಕಂಡುಬಂದಿತು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಾಗಕನ್ಯಕ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 10, 1978 ರಂದು ಹೊಸ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನವಿಲಿನ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಿದ ದೇವಿಯ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ದೇವಾಲಯದ ದ್ವಾರವನ್ನು 1985 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 1999 ರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=15 March 2026 |title=Thalayapooru Newspaper Article |url=https://archive.org/details/thalayapooru-newspaper-article |access-date=29 March 2026 |website=Archive}}&lt;/ref&gt;

೨೦೨೫ ರಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರಮುಖ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಭದ್ರಕಾಳಿಯ [[ಪಂಚಲೋಹ|ಪಂಚಲೋಹದ]] ವಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಶಿವಾಲಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗಕನ್ಯಕ ವಿಗ್ರಹದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಾಗರಾಜ ಮತ್ತು ನಾಗಯಕ್ಷಿಯ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.

ಭದ್ರಕಾಳಿ, ದುರ್ಗಾದೇವಿ ಮತ್ತು [[ಗಣೇಶ|ಗಣಪತಿಯ]] ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು [[ಹಿತ್ತಾಳೆ|ಹಿತ್ತಾಳೆಯಿಂದ]] ಹೊದಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಶಿವಲಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಲು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸಹ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.

== ದೇವತೆಗಳು ==
ಭದ್ರಕಾಳಿ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆ. ದುರ್ಗಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಗಣಪತಿ ಮುಖ್ಯ ಉಪದೇವತೆಗಳು. ಯೋಗೀಶ್ವರರ್, ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸ್, ಭುವನೇಶ್ವರಿ, ಯಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮ, ಮದನ್ ತಂಪುರನ್, ಮರುತ ಮತ್ತು ಪೆಯುಮ್ ಗಣಂಗಲುಮ್‌ಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮ ಮತ್ತು ಮದನ್ ತಂಪುರನ್ ಅವರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಗರಾಜ, ನಾಗಯಕ್ಷಿ, ನಾಗಕನ್ಯಕೆಯರ ಕಾವೂ ಇದೆ. &lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== ಆಚರಣೆಗಳು ==
ಮೂರು ದಿನಗಳ ದೇವಾಲಯ ಉತ್ಸವವು ಕುಂಭ ಮಾಸದ [[ಕೃತ್ತಿಕಾ|ಕಾರ್ತಿಕ]] ದಿನದಂದು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ದಿನದಂದು, ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯ ಮೇಲೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಗುರುಸಿ (ಕುರುತಿ) ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ನವರಾತ್ರಿ|ನವರಾತ್ರಿಯನ್ನು]] ಸಹ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಸರಸ್ವತಿ]] ಮಂಟಪವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಲಕ್ಷದೀಪ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಲಕ್ಷದೀಪವನ್ನು ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ 2016 ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Thalayapooru Lakshadeepam 2016 |url=https://archive.org/details/lakshadeepam-2016 |access-date=15 March 2026 |website=Internet Archive}}&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;2&quot; |ಲಕ್ಷದೀಪಮ್
|-
!ವರ್ಷ.
!ಭದ್ರದೀಪಮ್
|-
|2016
|ಸುರೇಶ್ ಗೋಪಿ
|-
|2017
|ಮಲ್ಲಿಯೂರು ಪರಮೇಶ್ವರನ್ ನಂಬೂತಿರಿ
|-
|2018
|ಆದಿತ್ಯ ವರ್ಮಾ
|-
|2023
| -
|}

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==

[[ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು]]</text>
      <sha1>ryaeo9m1r09d1uzdn2wkhpq1znwsezo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ತಲಯಾಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178947</id>
    <redirect title="ತಲೈಪುರ ಶ್ರೀ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ" />
    <revision>
      <id>1371352</id>
      <timestamp>2026-04-06T14:16:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PGN28</username>
        <id>92190</id>
      </contributor>
      <comment>PGN28 [[ತಲಯಾಪುರ ದೇವಸ್ಥಾನ]] ಪುಟವನ್ನು [[ತಲೈಪುರ ಶ್ರೀ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ</comment>
      <origin>1371352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86" sha1="5e58stysn7mcbnaffck9zmw9gnop74p" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ತಲೈಪುರ ಶ್ರೀ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ]]</text>
      <sha1>5e58stysn7mcbnaffck9zmw9gnop74p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178948</id>
    <revision>
      <id>1371356</id>
      <timestamp>2026-04-06T15:46:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mouna Changappa</username>
        <id>97163</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಪುಟ: == ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟ == ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕೊಡಗಿನ ರಮಣೀಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ಬೆಟ್ಟದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ಮಂಜಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಶ...</comment>
      <origin>1371356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17490" sha1="7rls4awhrq16lfsdxl175z8z3tyx430" xml:space="preserve">== ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟ ==
ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕೊಡಗಿನ ರಮಣೀಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಸುಂದರ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ಬೆಟ್ಟದ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ಮಂಜಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಶಾಂತ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರಿಯರು, ಚಾರಣಿಗರು ಮತ್ತು ಜನದಟ್ಟಣೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಏಕಾಂತತೆಯನ್ನು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ವಿಹಾರ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಕೂರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕಡಿಮೆ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣಗೊಂಡಿವೆ, ಅದರ ಕಚ್ಚಾ ಮೋಡಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಾಂತತೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.&lt;ref&gt;https://trekentrip.com/kabbe-hills-kabbe-betta/&lt;/ref&gt;
== ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಿಕೆ ==
ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಚೆಲಾವರ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಇದೆ. ಇದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ತಾಣವಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣ ವಿರಾಜಪೇಟೆ, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಬುಡವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳು ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ ಕೊನೆಯ ಭಾಗವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಚಾರಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣವು ಒಂದು ಆನಂದದಾಯಕ ಅನುಭವವಾಗಿದ್ದು, ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ರಸ್ತೆಗಳು, ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳು, ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಗವು ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರವಿರಬಹುದಾದರೂ, ಇದು ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನದ ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
== ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯ ==
ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಉಸಿರುಕಟ್ಟುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಬೆಟ್ಟಗಳು ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ, ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡಿನ ತೇಪೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಮತ್ತು ತೆರೆದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಹಿತವಾದ ದೃಶ್ಯ ಅನುಭವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಮುಂಜಾನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬೆಟ್ಟಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದಟ್ಟವಾದ ಮಂಜಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಕನಸಿನಂತಹ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;https://www.trawell.in/karnataka/coorg/kabbe-hills&lt;/ref&gt;

ಮೇಲಿನಿಂದ ನೋಡುವ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟವು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕಣಿವೆಗಳು, ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ದೂರದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ವಿಶಾಲ ನೋಟವನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಆನಂದಿಸಬಹುದು. ತಂಪಾದ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿಯುತ ವಾತಾವರಣವು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
== ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ==
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಸ್ಥಳೀಯ ಹುಲ್ಲುಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಮರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.

ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪರಿಸರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ಸಂದರ್ಶಕರು ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಬೆಟ್ಟಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಈ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ.
== ಚಾರಣ ಅನುಭವ ==
ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಚಾರಣವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಚಾರಣವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಆರಂಭಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅನುಭವಿ ಚಾರಣಿಗರಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಹಾದಿಯು ತುಂಬಾ ಕಡಿದಾದದ್ದಲ್ಲ ಆದರೆ ಹುಲ್ಲಿನ ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಮ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಚಾರಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಲು ಸುಮಾರು 1 ರಿಂದ 2 ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರಾರಂಭದ ಹಂತ ಮತ್ತು ವೇಗವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ, ಚಾರಣಿಗರು ಸುಂದರವಾದ ನೋಟಗಳು, ತಾಜಾ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಶಾಂತಿಯುತ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು. ಹವಾಮಾನವು ಆಹ್ಲಾದಕರವಾಗಿರುವಾಗ ಮುಂಜಾನೆ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ತಡವಾಗಿ ಚಾರಣಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಸಮಯ.
== ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವ ==
ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕೂರ್ಗ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಕೊಡವ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕೇವಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ.

ಕೊಡವರಿಗೆ, ಪ್ರಕೃತಿ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಕಬ್ಬೆಯಂತಹ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೈವಿಕ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಭೂದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಆತ್ಮಗಳು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಜನರು ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹತ್ತಿರದ ಚಾರಣ ಅಥವಾ ಕೃಷಿಯಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು, ಸ್ಥಳೀಯರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಕೋರಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.

ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟಗಳು ತಡಿಯಾಂಡಮೋಲ್ ಬಳಿ ಇದೆ, ಇದನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವಿನ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.

ಕೈಲ್‌ಪೋಡ್ ಮತ್ತು ಪುಥರಿಯಂತಹ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಆಚರಣೆಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಔದಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗಿನ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ.

ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೊಡವ ಜನರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
== ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲ ==
ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಯುನೆಸ್ಕೋದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದರರ್ಥ ಇದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿವೆ.

ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರುಗಳು ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೊಡವ ಪರಿಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಅಪರೂಪದ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಕರು ನೋಡಬಹುದು. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಸಣ್ಣ ಸಸ್ತನಿಗಳು, ಸರೀಸೃಪಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಪರಿಸರ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.&lt;ref&gt;https://www.escape2explore.com/blog/sightseeing/explore-kabbe-hills-best-time-to-visit-mustsee-nearby-attractions/36&lt;/ref&gt;

ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವು ಭವಿಷ್ಯದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
== ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯ ==
ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಅನುಕೂಲಕರ ಅವಧಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ನಡುವಿನ ಸಮಯ. ಈ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಹವಾಮಾನವು ತಂಪಾಗಿ ಮತ್ತು ಶುಷ್ಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಚಾರಣವನ್ನು ಆರಾಮದಾಯಕ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಆಕಾಶವು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕಣಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಉಸಿರುಕಟ್ಟುವ ನೋಟಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ (ಜೂನ್ ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್) ಬೆಟ್ಟಗಳು ಭಾರೀ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹರಿಯುವ ಹೊಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಪಾತಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜಾರು ಹಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಮಂಜಿನಿಂದಾಗಿ ಚಾರಣವು ಸವಾಲಿನದಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಆರ್ದ್ರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ ಅನುಭವಿ ಚಾರಣಿಗರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ವಿವಿಧ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: ಮಾನ್ಸೂನ್ ನಂತರದ ಅವಧಿಯು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಂಡ ಹಸಿರನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಚಳಿಗಾಲವು ದೀರ್ಘ ಚಾರಣಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ಪಷ್ಟ ನೋಟಗಳು ಮತ್ತು ಆಹ್ಲಾದಕರ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;https://www.trawell.in/karnataka/coorg/kabbe-hills&lt;/ref&gt;

ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ, ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ನೆಮ್ಮದಿಯ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಜನದಟ್ಟಣೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳ ಗದ್ದಲದಿಂದ ದೂರವಾಗಿ, ಇದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯುತವಾದ ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ನೀವು ಚಾರಣಿಗರಾಗಿರಲಿ, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಬಯಸುವ ಯಾರಾಗಿರಲಿ, ಕೂರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕಬ್ಬೆ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು==</text>
      <sha1>7rls4awhrq16lfsdxl175z8z3tyx430</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಕ್ಯೋಟೋ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178949</id>
    <redirect title="ಕ್ಯೋತೋ" />
    <revision>
      <id>1371364</id>
      <timestamp>2026-04-07T06:02:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Footy2000</username>
        <id>69974</id>
      </contributor>
      <comment>Footy2000 [[ಕ್ಯೋಟೋ]] ಪುಟವನ್ನು [[ಕ್ಯೋತೋ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಸರಿಯಾದ ಜಪಾನೀಸ್ ಉಚ್ಚಾರಣೆ</comment>
      <origin>1371364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="8perjp6mugbz1eij80402jv5sylkxv8" xml:space="preserve">#REDIRECT [[ಕ್ಯೋತೋ]]</text>
      <sha1>8perjp6mugbz1eij80402jv5sylkxv8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ವರ್ಗ:ಕ್ಯೋಟೋ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>178950</id>
    <redirect title="ವರ್ಗ:ಕ್ಯೋತೋ" />
    <revision>
      <id>1371367</id>
      <timestamp>2026-04-07T06:04:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Footy2000</username>
        <id>69974</id>
      </contributor>
      <comment>Footy2000 [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯೋಟೋ]] ಪುಟವನ್ನು [[ವರ್ಗ:ಕ್ಯೋತೋ]] ಕ್ಕೆ ಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಸರಿಯಾದ ಜಪಾನೀಸ್ ಉಚ್ಚಾರಣೆ</comment>
      <origin>1371367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="46" sha1="dd9k78reqvhhebxkoaa3kauvkpp7x0v" xml:space="preserve">#REDIRECT [[:ವರ್ಗ:ಕ್ಯೋತೋ]]</text>
      <sha1>dd9k78reqvhhebxkoaa3kauvkpp7x0v</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಅನಿಮಾ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178951</id>
    <revision>
      <id>1371374</id>
      <timestamp>2026-04-07T09:12:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಪುಟ:  ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ, ಅನಿಮಾ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಾಖಾ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗ...</comment>
      <origin>1371374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8205" sha1="3wkohgyhlk0l37ounr162wrrrgdx4kk" xml:space="preserve">
ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ, ಅನಿಮಾ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಾಖಾ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಜೀನೆಸಿಸ್ ೨ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಅನಿಮಾ ಅವರು ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ, ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್, ಯೀಟ್, ಲಾನಾ ಡೆಲ್ ರೇ, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

=ಇತಿಹಾಸ=
=ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್=

ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ (ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ) ಜೊತೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು. 2011ರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವು ಇಪಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ 2017ರಲ್ಲಿ ಡಾಯ್ಚೆ ಗ್ರಾಮೋಫೋನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಎಂಡ್‌ಲೆಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2023ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ಜೊತೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

=ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಅವರ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್‌ನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಮೊದಲ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು—ಒಂದು ಅನ್ಯಮಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ ಅವರಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು—ಇದು ಜೂನ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.

=2021: ಸೋಲೋ ಡೆಬ್ಯೂ=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ನ ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2021ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅನ್ಯಮಾ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ರೋಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಜಾನಸ್ ರಾಸ್ಮುಸನ್ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಹಿಯಾ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಬರ್ಲಿನ್ ಆಧಾರಿತ ಕಲಾವಿದ ಮರಿಗೋಲ್ಡ್ಫ್ ಮತ್ತು ಐಒಆರ್50 ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.

=2022–2023: ಜೀನೆಸಿಸ್=

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ 11 ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 14 ಹಾಡುಗಳು ಇದ್ದು, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್ ಮುಂತಾದ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

2023ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಟೇಜ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಸೇರಿತ್ತು.

2024–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಜೀನೆಸಿಸ್ II, ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಫಿಯರ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ

29 ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಂದು ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ II ಅನ್ನು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್/ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 21 ಹಾಡುಗಳ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರಿಸಿ, ಕರಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳಿದ್ದವು, ಹಾಗೆಯೇ ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕೊಲ್ಷ್, ಅಮೆಲಿ ಲೆನ್ಸ್, ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಏವೇರಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್‌ನ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ರಿಮಿಕ್ಸ್‌ಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು. ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಟೋಬಿಯಾಸ್ ಗ್ರೆಮ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಅವರ ದೃಶ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಬಿವಿಎಲ್‌ಜಿಎಆರ್‌ಐ ಜೊತೆ ಆಭರಣ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವೂ ಜೊತೆಯಾಯಿತು.

2024ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ (ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕ್ರಿಸ್ ಅವಾಂಟ್‌ಗಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು), ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಆಲ್ವೇಸ್ ಲೈವ್ (ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ) ಮತ್ತು ಅಟಾಕೋಯ್ ಮರೀನಾ ಅರೆನಾ (ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್, ಟರ್ಕಿ) ಸೇರಿವೆ.</text>
      <sha1>3wkohgyhlk0l37ounr162wrrrgdx4kk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371375</id>
      <parentid>1371374</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:14:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2022–2023: ಜೀನೆಸಿಸ್ */</comment>
      <origin>1371375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14193" sha1="dkzbdwn96ea60m5amjc68ddk2arks58" xml:space="preserve">
ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ, ಅನಿಮಾ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಾಖಾ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಜೀನೆಸಿಸ್ ೨ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಅನಿಮಾ ಅವರು ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ, ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್, ಯೀಟ್, ಲಾನಾ ಡೆಲ್ ರೇ, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

=ಇತಿಹಾಸ=
=ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್=

ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ (ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ) ಜೊತೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು. 2011ರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವು ಇಪಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ 2017ರಲ್ಲಿ ಡಾಯ್ಚೆ ಗ್ರಾಮೋಫೋನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಎಂಡ್‌ಲೆಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2023ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ಜೊತೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

=ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಅವರ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್‌ನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಮೊದಲ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು—ಒಂದು ಅನ್ಯಮಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ ಅವರಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು—ಇದು ಜೂನ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.

=2021: ಸೋಲೋ ಡೆಬ್ಯೂ=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ನ ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2021ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅನ್ಯಮಾ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ರೋಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಜಾನಸ್ ರಾಸ್ಮುಸನ್ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಹಿಯಾ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಬರ್ಲಿನ್ ಆಧಾರಿತ ಕಲಾವಿದ ಮರಿಗೋಲ್ಡ್ಫ್ ಮತ್ತು ಐಒಆರ್50 ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.

=2022–2023: ಜೀನೆಸಿಸ್=

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ 11 ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 14 ಹಾಡುಗಳು ಇದ್ದು, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್ ಮುಂತಾದ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

2023ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಟೇಜ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಸೇರಿತ್ತು.

2024–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಜೀನೆಸಿಸ್ II, ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಫಿಯರ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ

29 ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಂದು ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ II ಅನ್ನು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್/ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 21 ಹಾಡುಗಳ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರಿಸಿ, ಕರಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳಿದ್ದವು, ಹಾಗೆಯೇ ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕೊಲ್ಷ್, ಅಮೆಲಿ ಲೆನ್ಸ್, ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಏವೇರಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್‌ನ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ರಿಮಿಕ್ಸ್‌ಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು. ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಟೋಬಿಯಾಸ್ ಗ್ರೆಮ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಅವರ ದೃಶ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಬಿವಿಎಲ್‌ಜಿಎಆರ್‌ಐ ಜೊತೆ ಆಭರಣ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವೂ ಜೊತೆಯಾಯಿತು.

2024ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ (ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕ್ರಿಸ್ ಅವಾಂಟ್‌ಗಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು), ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಆಲ್ವೇಸ್ ಲೈವ್ (ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ) ಮತ್ತು ಅಟಾಕೋಯ್ ಮರೀನಾ ಅರೆನಾ (ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್, ಟರ್ಕಿ) ಸೇರಿವೆ.
15 ಜುಲೈ ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಒಂದು ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುವರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, “ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ಸ್ ಅನ್ಯಮಾ: ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್”, ಇದು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್‌ನ ಸ್ಫಿಯರ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಿಂದ 2025 ಆರಂಭದವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೊದಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಆರು ಶೋಗಳಿಗೆ 100,000 ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

ಜನಪ್ರಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2025ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೋಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್, ಜಾನ್ ಸಮಿಟ್, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಯೀಟ್ ಸೇರಿದ್ದರು, ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರ್ಯಾಪರ್ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಅನ್ಯಮಾ ಈ ಶೋಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವೆಸೆಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು.

10 ಜನವರಿ 2025ರಂದು, ಅನ್ಯಮಾ “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಹಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಮೂರನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಹಾಡು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು. “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಡಾನ್ಸ್/ಮಿಕ್ಸ್ ಶೋ ಏರ್‌ಪ್ಲೇ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂ. 1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಯಾವುದೇ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೊದಲ ನಂ. 1 ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಂದು, ಅವರು ಅರ್ಗಿ ಮತ್ತು ಸನ್ ಆಫ್ ಸನ್ ಜೊತೆ “ವಾಯ್ಸಸ್ ಇನ್ ಮೈ ಹೆಡ್” ಅನ್ನು ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಕೊನೆಯ ಶೋ ವೇಳೆ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮೇ 23ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 25ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಕೊಬಾಲ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಕಟಣಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

2025 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ 25ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲೊಮನ್ ಜೊತೆ ಬ್ಯಾಕ್-ಟು-ಬ್ಯಾಕ್ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅಚ್ಚರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ 2025 ನಲ್ಲಿ ಯೀಟ್ ಜೊತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 2025ರಲ್ಲಿ ಇತರ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಹಂಗೇರಿಯ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನ ಸಿಜಿಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಓಪನ್ ಏರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ರಾಕ್ ಎನ್ ಸೈನ್ ಸೇರಿವೆ.

2025ರಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಡಿಜೆ ಮ್ಯಾಗ್ ಟಾಪ್ 100 ಡಿಜೆಸ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಲೆಜೆಂಡ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 2025 ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದು, ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದ ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಹಾಡಿದ “ಸ್ಯಾಕ್ರಿಫೈಸ್” ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡಿಗೆ ಅನ್ಯಮಾ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ನೀಡಿದರು.</text>
      <sha1>dkzbdwn96ea60m5amjc68ddk2arks58</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371376</id>
      <parentid>1371375</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:16:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2022–2023: ಜೀನೆಸಿಸ್ */</comment>
      <origin>1371376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18444" sha1="syble84eu391q1reh8naczjate71pn2" xml:space="preserve">
ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ, ಅನಿಮಾ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಾಖಾ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಜೀನೆಸಿಸ್ ೨ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಅನಿಮಾ ಅವರು ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ, ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್, ಯೀಟ್, ಲಾನಾ ಡೆಲ್ ರೇ, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

=ಇತಿಹಾಸ=
=ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್=

ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ (ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ) ಜೊತೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು. 2011ರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವು ಇಪಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ 2017ರಲ್ಲಿ ಡಾಯ್ಚೆ ಗ್ರಾಮೋಫೋನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಎಂಡ್‌ಲೆಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2023ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ಜೊತೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

=ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಅವರ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್‌ನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಮೊದಲ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು—ಒಂದು ಅನ್ಯಮಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ ಅವರಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು—ಇದು ಜೂನ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.

=2021: ಸೋಲೋ ಡೆಬ್ಯೂ=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ನ ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2021ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅನ್ಯಮಾ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ರೋಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಜಾನಸ್ ರಾಸ್ಮುಸನ್ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಹಿಯಾ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಬರ್ಲಿನ್ ಆಧಾರಿತ ಕಲಾವಿದ ಮರಿಗೋಲ್ಡ್ಫ್ ಮತ್ತು ಐಒಆರ್50 ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.

=2022–2023: ಜೀನೆಸಿಸ್=

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ 11 ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 14 ಹಾಡುಗಳು ಇದ್ದು, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್ ಮುಂತಾದ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

2023ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಟೇಜ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಸೇರಿತ್ತು.

2024–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಜೀನೆಸಿಸ್ II, ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಫಿಯರ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ

29 ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಂದು ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ II ಅನ್ನು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್/ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 21 ಹಾಡುಗಳ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರಿಸಿ, ಕರಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳಿದ್ದವು, ಹಾಗೆಯೇ ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕೊಲ್ಷ್, ಅಮೆಲಿ ಲೆನ್ಸ್, ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಏವೇರಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್‌ನ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ರಿಮಿಕ್ಸ್‌ಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು. ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಟೋಬಿಯಾಸ್ ಗ್ರೆಮ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಅವರ ದೃಶ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಬಿವಿಎಲ್‌ಜಿಎಆರ್‌ಐ ಜೊತೆ ಆಭರಣ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವೂ ಜೊತೆಯಾಯಿತು.

2024ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ (ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕ್ರಿಸ್ ಅವಾಂಟ್‌ಗಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು), ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಆಲ್ವೇಸ್ ಲೈವ್ (ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ) ಮತ್ತು ಅಟಾಕೋಯ್ ಮರೀನಾ ಅರೆನಾ (ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್, ಟರ್ಕಿ) ಸೇರಿವೆ.
15 ಜುಲೈ ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಒಂದು ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುವರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, “ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ಸ್ ಅನ್ಯಮಾ: ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್”, ಇದು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್‌ನ ಸ್ಫಿಯರ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಿಂದ 2025 ಆರಂಭದವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೊದಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಆರು ಶೋಗಳಿಗೆ 100,000 ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

ಜನಪ್ರಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2025ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೋಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್, ಜಾನ್ ಸಮಿಟ್, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಯೀಟ್ ಸೇರಿದ್ದರು, ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರ್ಯಾಪರ್ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಅನ್ಯಮಾ ಈ ಶೋಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವೆಸೆಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು.

10 ಜನವರಿ 2025ರಂದು, ಅನ್ಯಮಾ “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಹಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಮೂರನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಹಾಡು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು. “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಡಾನ್ಸ್/ಮಿಕ್ಸ್ ಶೋ ಏರ್‌ಪ್ಲೇ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂ. 1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಯಾವುದೇ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೊದಲ ನಂ. 1 ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಂದು, ಅವರು ಅರ್ಗಿ ಮತ್ತು ಸನ್ ಆಫ್ ಸನ್ ಜೊತೆ “ವಾಯ್ಸಸ್ ಇನ್ ಮೈ ಹೆಡ್” ಅನ್ನು ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಕೊನೆಯ ಶೋ ವೇಳೆ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮೇ 23ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 25ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಕೊಬಾಲ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಕಟಣಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

2025 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ 25ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲೊಮನ್ ಜೊತೆ ಬ್ಯಾಕ್-ಟು-ಬ್ಯಾಕ್ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅಚ್ಚರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ 2025 ನಲ್ಲಿ ಯೀಟ್ ಜೊತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 2025ರಲ್ಲಿ ಇತರ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಹಂಗೇರಿಯ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನ ಸಿಜಿಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಓಪನ್ ಏರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ರಾಕ್ ಎನ್ ಸೈನ್ ಸೇರಿವೆ.

2025ರಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಡಿಜೆ ಮ್ಯಾಗ್ ಟಾಪ್ 100 ಡಿಜೆಸ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಲೆಜೆಂಡ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 2025 ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದು, ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದ ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಹಾಡಿದ “ಸ್ಯಾಕ್ರಿಫೈಸ್” ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡಿಗೆ ಅನ್ಯಮಾ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ನೀಡಿದರು.

=ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ರಿ=

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಮೆಲೋಡಿಕ್ ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ನೋದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅಂಬಿಯಂಟ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕಾ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸಂಗೀತದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಧ್ವನಿಯ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

ವಿಜುವಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್

2023ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮಿಲಾನ್‌ನ ಫ್ಯಾಷನ್ ಸಮೂಹ 44 ಲೇಬಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ “ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್” ಮೇಲೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು, ಇದು “ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು” ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿತ್ತು.

2024ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಸಾವೊ ಪೌಲೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಿ ವೀಕೆಂಡ್ ಅವರ ವನ್ ನೈಟ್ ಓನ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ದೃಶ್ಯ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.

ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ

ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು, ಇಟಾಲಿಯನ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಹಾನಾಯಕ ಫ್ರಾಂಚೆಸ್ಕೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಅವರ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಇಟಲಿಗೆ ತೆರಳಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಮಿಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಸ್ಏಇ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸೌಂಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರು ಸೇರಿ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, ನಂತರ ಬರ್ಲಿನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2020ರಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸೂಪರ್‌ಮಾಡೆಲ್ ವಿಟೋರಿಯಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಜೂನ್ 2023ರಲ್ಲಿ, ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಲೇರಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿಲ್ಲ.

ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಗ್ರೈಮ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿತು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೈಮ್ಸ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು.</text>
      <sha1>syble84eu391q1reh8naczjate71pn2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371377</id>
      <parentid>1371376</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:16:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ರಿ */</comment>
      <origin>1371377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18448" sha1="6v5ysm7n3t6y2rsxsva3dpnkclbj2x8" xml:space="preserve">
ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ, ಅನಿಮಾ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಾಖಾ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಜೀನೆಸಿಸ್ ೨ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಅನಿಮಾ ಅವರು ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ, ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್, ಯೀಟ್, ಲಾನಾ ಡೆಲ್ ರೇ, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

=ಇತಿಹಾಸ=
=ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್=

ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ (ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ) ಜೊತೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು. 2011ರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವು ಇಪಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ 2017ರಲ್ಲಿ ಡಾಯ್ಚೆ ಗ್ರಾಮೋಫೋನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಎಂಡ್‌ಲೆಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2023ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ಜೊತೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

=ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಅವರ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್‌ನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಮೊದಲ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು—ಒಂದು ಅನ್ಯಮಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ ಅವರಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು—ಇದು ಜೂನ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.

=2021: ಸೋಲೋ ಡೆಬ್ಯೂ=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ನ ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2021ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅನ್ಯಮಾ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ರೋಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಜಾನಸ್ ರಾಸ್ಮುಸನ್ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಹಿಯಾ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಬರ್ಲಿನ್ ಆಧಾರಿತ ಕಲಾವಿದ ಮರಿಗೋಲ್ಡ್ಫ್ ಮತ್ತು ಐಒಆರ್50 ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.

=2022–2023: ಜೀನೆಸಿಸ್=

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ 11 ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 14 ಹಾಡುಗಳು ಇದ್ದು, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್ ಮುಂತಾದ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

2023ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಟೇಜ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಸೇರಿತ್ತು.

2024–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಜೀನೆಸಿಸ್ II, ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಫಿಯರ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ

29 ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಂದು ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ II ಅನ್ನು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್/ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 21 ಹಾಡುಗಳ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರಿಸಿ, ಕರಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳಿದ್ದವು, ಹಾಗೆಯೇ ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕೊಲ್ಷ್, ಅಮೆಲಿ ಲೆನ್ಸ್, ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಏವೇರಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್‌ನ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ರಿಮಿಕ್ಸ್‌ಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು. ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಟೋಬಿಯಾಸ್ ಗ್ರೆಮ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಅವರ ದೃಶ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಬಿವಿಎಲ್‌ಜಿಎಆರ್‌ಐ ಜೊತೆ ಆಭರಣ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವೂ ಜೊತೆಯಾಯಿತು.

2024ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ (ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕ್ರಿಸ್ ಅವಾಂಟ್‌ಗಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು), ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಆಲ್ವೇಸ್ ಲೈವ್ (ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ) ಮತ್ತು ಅಟಾಕೋಯ್ ಮರೀನಾ ಅರೆನಾ (ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್, ಟರ್ಕಿ) ಸೇರಿವೆ.
15 ಜುಲೈ ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಒಂದು ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುವರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, “ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ಸ್ ಅನ್ಯಮಾ: ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್”, ಇದು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್‌ನ ಸ್ಫಿಯರ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಿಂದ 2025 ಆರಂಭದವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೊದಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಆರು ಶೋಗಳಿಗೆ 100,000 ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

ಜನಪ್ರಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2025ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೋಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್, ಜಾನ್ ಸಮಿಟ್, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಯೀಟ್ ಸೇರಿದ್ದರು, ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರ್ಯಾಪರ್ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಅನ್ಯಮಾ ಈ ಶೋಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವೆಸೆಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು.

10 ಜನವರಿ 2025ರಂದು, ಅನ್ಯಮಾ “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಹಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಮೂರನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಹಾಡು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು. “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಡಾನ್ಸ್/ಮಿಕ್ಸ್ ಶೋ ಏರ್‌ಪ್ಲೇ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂ. 1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಯಾವುದೇ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೊದಲ ನಂ. 1 ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಂದು, ಅವರು ಅರ್ಗಿ ಮತ್ತು ಸನ್ ಆಫ್ ಸನ್ ಜೊತೆ “ವಾಯ್ಸಸ್ ಇನ್ ಮೈ ಹೆಡ್” ಅನ್ನು ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಕೊನೆಯ ಶೋ ವೇಳೆ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮೇ 23ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 25ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಕೊಬಾಲ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಕಟಣಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

2025 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ 25ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲೊಮನ್ ಜೊತೆ ಬ್ಯಾಕ್-ಟು-ಬ್ಯಾಕ್ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅಚ್ಚರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ 2025 ನಲ್ಲಿ ಯೀಟ್ ಜೊತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 2025ರಲ್ಲಿ ಇತರ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಹಂಗೇರಿಯ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನ ಸಿಜಿಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಓಪನ್ ಏರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ರಾಕ್ ಎನ್ ಸೈನ್ ಸೇರಿವೆ.

2025ರಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಡಿಜೆ ಮ್ಯಾಗ್ ಟಾಪ್ 100 ಡಿಜೆಸ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಲೆಜೆಂಡ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 2025 ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದು, ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದ ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಹಾಡಿದ “ಸ್ಯಾಕ್ರಿಫೈಸ್” ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡಿಗೆ ಅನ್ಯಮಾ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ನೀಡಿದರು.

=ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ರಿ=

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಮೆಲೋಡಿಕ್ ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ನೋದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅಂಬಿಯಂಟ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕಾ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸಂಗೀತದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಧ್ವನಿಯ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

=ವಿಜುವಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್=

2023ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮಿಲಾನ್‌ನ ಫ್ಯಾಷನ್ ಸಮೂಹ 44 ಲೇಬಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ “ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್” ಮೇಲೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು, ಇದು “ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು” ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿತ್ತು.

2024ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಸಾವೊ ಪೌಲೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಿ ವೀಕೆಂಡ್ ಅವರ ವನ್ ನೈಟ್ ಓನ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ದೃಶ್ಯ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.

=ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ=

ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು, ಇಟಾಲಿಯನ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಹಾನಾಯಕ ಫ್ರಾಂಚೆಸ್ಕೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಅವರ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಇಟಲಿಗೆ ತೆರಳಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಮಿಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಸ್ಏಇ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸೌಂಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರು ಸೇರಿ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, ನಂತರ ಬರ್ಲಿನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2020ರಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸೂಪರ್‌ಮಾಡೆಲ್ ವಿಟೋರಿಯಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಜೂನ್ 2023ರಲ್ಲಿ, ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಲೇರಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿಲ್ಲ.

ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಗ್ರೈಮ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿತು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೈಮ್ಸ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು.</text>
      <sha1>6v5ysm7n3t6y2rsxsva3dpnkclbj2x8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371378</id>
      <parentid>1371377</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:18:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ */</comment>
      <origin>1371378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18479" sha1="b9geryy4vcuncnq4p389xb5g79vpxyd" xml:space="preserve">
ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ, ಅನಿಮಾ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಾಖಾ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಜೀನೆಸಿಸ್ ೨ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಅನಿಮಾ ಅವರು ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ, ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್, ಯೀಟ್, ಲಾನಾ ಡೆಲ್ ರೇ, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

=ಇತಿಹಾಸ=
=ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್=

ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ (ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ) ಜೊತೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು. 2011ರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವು ಇಪಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ 2017ರಲ್ಲಿ ಡಾಯ್ಚೆ ಗ್ರಾಮೋಫೋನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಎಂಡ್‌ಲೆಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2023ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ಜೊತೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

=ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಅವರ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್‌ನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಮೊದಲ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು—ಒಂದು ಅನ್ಯಮಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ ಅವರಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು—ಇದು ಜೂನ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.

=2021: ಸೋಲೋ ಡೆಬ್ಯೂ=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ನ ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2021ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅನ್ಯಮಾ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ರೋಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಜಾನಸ್ ರಾಸ್ಮುಸನ್ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಹಿಯಾ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಬರ್ಲಿನ್ ಆಧಾರಿತ ಕಲಾವಿದ ಮರಿಗೋಲ್ಡ್ಫ್ ಮತ್ತು ಐಒಆರ್50 ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.

=2022–2023: ಜೀನೆಸಿಸ್=

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ 11 ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 14 ಹಾಡುಗಳು ಇದ್ದು, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್ ಮುಂತಾದ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

2023ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಟೇಜ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಸೇರಿತ್ತು.

2024–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಜೀನೆಸಿಸ್ II, ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಫಿಯರ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ

29 ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಂದು ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ II ಅನ್ನು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್/ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 21 ಹಾಡುಗಳ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರಿಸಿ, ಕರಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳಿದ್ದವು, ಹಾಗೆಯೇ ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕೊಲ್ಷ್, ಅಮೆಲಿ ಲೆನ್ಸ್, ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಏವೇರಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್‌ನ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ರಿಮಿಕ್ಸ್‌ಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು. ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಟೋಬಿಯಾಸ್ ಗ್ರೆಮ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಅವರ ದೃಶ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಬಿವಿಎಲ್‌ಜಿಎಆರ್‌ಐ ಜೊತೆ ಆಭರಣ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವೂ ಜೊತೆಯಾಯಿತು.

2024ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ (ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕ್ರಿಸ್ ಅವಾಂಟ್‌ಗಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು), ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಆಲ್ವೇಸ್ ಲೈವ್ (ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ) ಮತ್ತು ಅಟಾಕೋಯ್ ಮರೀನಾ ಅರೆನಾ (ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್, ಟರ್ಕಿ) ಸೇರಿವೆ.
15 ಜುಲೈ ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಒಂದು ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುವರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, “ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ಸ್ ಅನ್ಯಮಾ: ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್”, ಇದು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್‌ನ ಸ್ಫಿಯರ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಿಂದ 2025 ಆರಂಭದವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೊದಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಆರು ಶೋಗಳಿಗೆ 100,000 ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

ಜನಪ್ರಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2025ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೋಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್, ಜಾನ್ ಸಮಿಟ್, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಯೀಟ್ ಸೇರಿದ್ದರು, ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರ್ಯಾಪರ್ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಅನ್ಯಮಾ ಈ ಶೋಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವೆಸೆಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು.

10 ಜನವರಿ 2025ರಂದು, ಅನ್ಯಮಾ “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಹಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಮೂರನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಹಾಡು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು. “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಡಾನ್ಸ್/ಮಿಕ್ಸ್ ಶೋ ಏರ್‌ಪ್ಲೇ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂ. 1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಯಾವುದೇ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೊದಲ ನಂ. 1 ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಂದು, ಅವರು ಅರ್ಗಿ ಮತ್ತು ಸನ್ ಆಫ್ ಸನ್ ಜೊತೆ “ವಾಯ್ಸಸ್ ಇನ್ ಮೈ ಹೆಡ್” ಅನ್ನು ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಕೊನೆಯ ಶೋ ವೇಳೆ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮೇ 23ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 25ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಕೊಬಾಲ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಕಟಣಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

2025 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ 25ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲೊಮನ್ ಜೊತೆ ಬ್ಯಾಕ್-ಟು-ಬ್ಯಾಕ್ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅಚ್ಚರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ 2025 ನಲ್ಲಿ ಯೀಟ್ ಜೊತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 2025ರಲ್ಲಿ ಇತರ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಹಂಗೇರಿಯ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನ ಸಿಜಿಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಓಪನ್ ಏರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ರಾಕ್ ಎನ್ ಸೈನ್ ಸೇರಿವೆ.

2025ರಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಡಿಜೆ ಮ್ಯಾಗ್ ಟಾಪ್ 100 ಡಿಜೆಸ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಲೆಜೆಂಡ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 2025 ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದು, ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದ ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಹಾಡಿದ “ಸ್ಯಾಕ್ರಿಫೈಸ್” ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡಿಗೆ ಅನ್ಯಮಾ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ನೀಡಿದರು.

=ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ರಿ=

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಮೆಲೋಡಿಕ್ ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ನೋದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅಂಬಿಯಂಟ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕಾ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸಂಗೀತದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಧ್ವನಿಯ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

=ವಿಜುವಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್=

2023ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮಿಲಾನ್‌ನ ಫ್ಯಾಷನ್ ಸಮೂಹ 44 ಲೇಬಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ “ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್” ಮೇಲೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು, ಇದು “ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು” ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿತ್ತು.

2024ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಸಾವೊ ಪೌಲೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಿ ವೀಕೆಂಡ್ ಅವರ ವನ್ ನೈಟ್ ಓನ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ದೃಶ್ಯ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.

=ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ=

ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು, ಇಟಾಲಿಯನ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಹಾನಾಯಕ ಫ್ರಾಂಚೆಸ್ಕೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಅವರ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಇಟಲಿಗೆ ತೆರಳಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಮಿಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಸ್ಏಇ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸೌಂಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರು ಸೇರಿ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, ನಂತರ ಬರ್ಲಿನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2020ರಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸೂಪರ್‌ಮಾಡೆಲ್ ವಿಟೋರಿಯಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಜೂನ್ 2023ರಲ್ಲಿ, ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಲೇರಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿಲ್ಲ.

ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಗ್ರೈಮ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿತು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೈಮ್ಸ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು.

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=</text>
      <sha1>b9geryy4vcuncnq4p389xb5g79vpxyd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371379</id>
      <parentid>1371378</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:19:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <origin>1371379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18625" sha1="jcfv05zg52eoz9rm21rw9y3o1hrygha" xml:space="preserve">
ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ, ಅನಿಮಾ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಾಖಾ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;&quot;Musician Anyma on working with Bulgari and the synergy between humanity and AI&quot;. vogue.com.au. 11 April 2024. Retrieved 11 April 2025.&lt;/ref&gt; ಅವರು ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಜೀನೆಸಿಸ್ ೨ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಅನಿಮಾ ಅವರು ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ, ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್, ಯೀಟ್, ಲಾನಾ ಡೆಲ್ ರೇ, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

=ಇತಿಹಾಸ=
=ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್=

ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ (ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ) ಜೊತೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು. 2011ರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವು ಇಪಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ 2017ರಲ್ಲಿ ಡಾಯ್ಚೆ ಗ್ರಾಮೋಫೋನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಎಂಡ್‌ಲೆಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2023ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ಜೊತೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.

=ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಅವರ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್‌ನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಮೊದಲ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು—ಒಂದು ಅನ್ಯಮಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ ಅವರಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು—ಇದು ಜೂನ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.

=2021: ಸೋಲೋ ಡೆಬ್ಯೂ=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ನ ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2021ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅನ್ಯಮಾ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ರೋಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಜಾನಸ್ ರಾಸ್ಮುಸನ್ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಹಿಯಾ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಬರ್ಲಿನ್ ಆಧಾರಿತ ಕಲಾವಿದ ಮರಿಗೋಲ್ಡ್ಫ್ ಮತ್ತು ಐಒಆರ್50 ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.

=2022–2023: ಜೀನೆಸಿಸ್=

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ 11 ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 14 ಹಾಡುಗಳು ಇದ್ದು, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್ ಮುಂತಾದ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

2023ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಟೇಜ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಸೇರಿತ್ತು.

2024–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಜೀನೆಸಿಸ್ II, ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಫಿಯರ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ

29 ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಂದು ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ II ಅನ್ನು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್/ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 21 ಹಾಡುಗಳ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರಿಸಿ, ಕರಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳಿದ್ದವು, ಹಾಗೆಯೇ ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕೊಲ್ಷ್, ಅಮೆಲಿ ಲೆನ್ಸ್, ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಏವೇರಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್‌ನ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ರಿಮಿಕ್ಸ್‌ಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು. ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಟೋಬಿಯಾಸ್ ಗ್ರೆಮ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಅವರ ದೃಶ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಬಿವಿಎಲ್‌ಜಿಎಆರ್‌ಐ ಜೊತೆ ಆಭರಣ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವೂ ಜೊತೆಯಾಯಿತು.

2024ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ (ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕ್ರಿಸ್ ಅವಾಂಟ್‌ಗಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು), ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಆಲ್ವೇಸ್ ಲೈವ್ (ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ) ಮತ್ತು ಅಟಾಕೋಯ್ ಮರೀನಾ ಅರೆನಾ (ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್, ಟರ್ಕಿ) ಸೇರಿವೆ.
15 ಜುಲೈ ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಒಂದು ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುವರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, “ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ಸ್ ಅನ್ಯಮಾ: ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್”, ಇದು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್‌ನ ಸ್ಫಿಯರ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಿಂದ 2025 ಆರಂಭದವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೊದಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಆರು ಶೋಗಳಿಗೆ 100,000 ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

ಜನಪ್ರಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2025ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೋಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್, ಜಾನ್ ಸಮಿಟ್, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಯೀಟ್ ಸೇರಿದ್ದರು, ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರ್ಯಾಪರ್ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಅನ್ಯಮಾ ಈ ಶೋಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವೆಸೆಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು.

10 ಜನವರಿ 2025ರಂದು, ಅನ್ಯಮಾ “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಹಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಮೂರನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಹಾಡು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು. “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಡಾನ್ಸ್/ಮಿಕ್ಸ್ ಶೋ ಏರ್‌ಪ್ಲೇ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂ. 1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಯಾವುದೇ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೊದಲ ನಂ. 1 ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಂದು, ಅವರು ಅರ್ಗಿ ಮತ್ತು ಸನ್ ಆಫ್ ಸನ್ ಜೊತೆ “ವಾಯ್ಸಸ್ ಇನ್ ಮೈ ಹೆಡ್” ಅನ್ನು ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಕೊನೆಯ ಶೋ ವೇಳೆ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮೇ 23ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 25ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಕೊಬಾಲ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಕಟಣಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

2025 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ 25ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲೊಮನ್ ಜೊತೆ ಬ್ಯಾಕ್-ಟು-ಬ್ಯಾಕ್ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅಚ್ಚರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ 2025 ನಲ್ಲಿ ಯೀಟ್ ಜೊತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 2025ರಲ್ಲಿ ಇತರ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಹಂಗೇರಿಯ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನ ಸಿಜಿಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಓಪನ್ ಏರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ರಾಕ್ ಎನ್ ಸೈನ್ ಸೇರಿವೆ.

2025ರಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಡಿಜೆ ಮ್ಯಾಗ್ ಟಾಪ್ 100 ಡಿಜೆಸ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಲೆಜೆಂಡ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 2025 ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದು, ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದ ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಹಾಡಿದ “ಸ್ಯಾಕ್ರಿಫೈಸ್” ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡಿಗೆ ಅನ್ಯಮಾ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ನೀಡಿದರು.

=ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ರಿ=

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಮೆಲೋಡಿಕ್ ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ನೋದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅಂಬಿಯಂಟ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕಾ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸಂಗೀತದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಧ್ವನಿಯ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

=ವಿಜುವಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್=

2023ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮಿಲಾನ್‌ನ ಫ್ಯಾಷನ್ ಸಮೂಹ 44 ಲೇಬಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ “ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್” ಮೇಲೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು, ಇದು “ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು” ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿತ್ತು.

2024ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಸಾವೊ ಪೌಲೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಿ ವೀಕೆಂಡ್ ಅವರ ವನ್ ನೈಟ್ ಓನ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ದೃಶ್ಯ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.

=ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ=

ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು, ಇಟಾಲಿಯನ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಹಾನಾಯಕ ಫ್ರಾಂಚೆಸ್ಕೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಅವರ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಇಟಲಿಗೆ ತೆರಳಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಮಿಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಸ್ಏಇ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸೌಂಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರು ಸೇರಿ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, ನಂತರ ಬರ್ಲಿನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2020ರಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸೂಪರ್‌ಮಾಡೆಲ್ ವಿಟೋರಿಯಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಜೂನ್ 2023ರಲ್ಲಿ, ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಲೇರಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿಲ್ಲ.

ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಗ್ರೈಮ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿತು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೈಮ್ಸ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು.

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=</text>
      <sha1>jcfv05zg52eoz9rm21rw9y3o1hrygha</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371380</id>
      <parentid>1371379</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:20:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ */</comment>
      <origin>1371380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18804" sha1="b8lixjsbnbzjxeoge0sbbla2bl3z6jb" xml:space="preserve">
ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ, ಅನಿಮಾ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಾಖಾ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;&quot;Musician Anyma on working with Bulgari and the synergy between humanity and AI&quot;. vogue.com.au. 11 April 2024. Retrieved 11 April 2025.&lt;/ref&gt; ಅವರು ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಜೀನೆಸಿಸ್ ೨ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಅನಿಮಾ ಅವರು ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ, ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್, ಯೀಟ್, ಲಾನಾ ಡೆಲ್ ರೇ, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

=ಇತಿಹಾಸ=
=ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್=

ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ (ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ) ಜೊತೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು. 2011ರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವು ಇಪಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ 2017ರಲ್ಲಿ ಡಾಯ್ಚೆ ಗ್ರಾಮೋಫೋನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಎಂಡ್‌ಲೆಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2023ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ಜೊತೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;&quot;Tale of Us&quot;. residentadvisor.net. Retrieved 10 March 2020.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Afterlife Announces New Curated Music Festival&quot;. edm.com. 31 March 2025. Retrieved 17 April 2025.&lt;/ref&gt;

=ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಅವರ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್‌ನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.

ಮೊದಲ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು—ಒಂದು ಅನ್ಯಮಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ ಅವರಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು—ಇದು ಜೂನ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.

=2021: ಸೋಲೋ ಡೆಬ್ಯೂ=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ನ ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2021ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅನ್ಯಮಾ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ರೋಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಜಾನಸ್ ರಾಸ್ಮುಸನ್ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಹಿಯಾ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಬರ್ಲಿನ್ ಆಧಾರಿತ ಕಲಾವಿದ ಮರಿಗೋಲ್ಡ್ಫ್ ಮತ್ತು ಐಒಆರ್50 ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.

=2022–2023: ಜೀನೆಸಿಸ್=

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ 11 ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 14 ಹಾಡುಗಳು ಇದ್ದು, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್ ಮುಂತಾದ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

2023ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಟೇಜ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಸೇರಿತ್ತು.

2024–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಜೀನೆಸಿಸ್ II, ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಫಿಯರ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ

29 ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಂದು ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ II ಅನ್ನು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್/ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 21 ಹಾಡುಗಳ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರಿಸಿ, ಕರಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳಿದ್ದವು, ಹಾಗೆಯೇ ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕೊಲ್ಷ್, ಅಮೆಲಿ ಲೆನ್ಸ್, ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಏವೇರಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್‌ನ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ರಿಮಿಕ್ಸ್‌ಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು. ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಟೋಬಿಯಾಸ್ ಗ್ರೆಮ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಅವರ ದೃಶ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಬಿವಿಎಲ್‌ಜಿಎಆರ್‌ಐ ಜೊತೆ ಆಭರಣ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವೂ ಜೊತೆಯಾಯಿತು.

2024ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ (ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕ್ರಿಸ್ ಅವಾಂಟ್‌ಗಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು), ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಆಲ್ವೇಸ್ ಲೈವ್ (ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ) ಮತ್ತು ಅಟಾಕೋಯ್ ಮರೀನಾ ಅರೆನಾ (ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್, ಟರ್ಕಿ) ಸೇರಿವೆ.
15 ಜುಲೈ ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಒಂದು ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುವರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, “ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ಸ್ ಅನ್ಯಮಾ: ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್”, ಇದು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್‌ನ ಸ್ಫಿಯರ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಿಂದ 2025 ಆರಂಭದವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೊದಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಆರು ಶೋಗಳಿಗೆ 100,000 ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

ಜನಪ್ರಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2025ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೋಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್, ಜಾನ್ ಸಮಿಟ್, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಯೀಟ್ ಸೇರಿದ್ದರು, ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರ್ಯಾಪರ್ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಅನ್ಯಮಾ ಈ ಶೋಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವೆಸೆಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು.

10 ಜನವರಿ 2025ರಂದು, ಅನ್ಯಮಾ “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಹಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಮೂರನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಹಾಡು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು. “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಡಾನ್ಸ್/ಮಿಕ್ಸ್ ಶೋ ಏರ್‌ಪ್ಲೇ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂ. 1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಯಾವುದೇ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೊದಲ ನಂ. 1 ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಂದು, ಅವರು ಅರ್ಗಿ ಮತ್ತು ಸನ್ ಆಫ್ ಸನ್ ಜೊತೆ “ವಾಯ್ಸಸ್ ಇನ್ ಮೈ ಹೆಡ್” ಅನ್ನು ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಕೊನೆಯ ಶೋ ವೇಳೆ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮೇ 23ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 25ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಕೊಬಾಲ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಕಟಣಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

2025 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ 25ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲೊಮನ್ ಜೊತೆ ಬ್ಯಾಕ್-ಟು-ಬ್ಯಾಕ್ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅಚ್ಚರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ 2025 ನಲ್ಲಿ ಯೀಟ್ ಜೊತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 2025ರಲ್ಲಿ ಇತರ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಹಂಗೇರಿಯ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನ ಸಿಜಿಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಓಪನ್ ಏರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ರಾಕ್ ಎನ್ ಸೈನ್ ಸೇರಿವೆ.

2025ರಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಡಿಜೆ ಮ್ಯಾಗ್ ಟಾಪ್ 100 ಡಿಜೆಸ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಲೆಜೆಂಡ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 2025 ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದು, ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದ ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಹಾಡಿದ “ಸ್ಯಾಕ್ರಿಫೈಸ್” ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡಿಗೆ ಅನ್ಯಮಾ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ನೀಡಿದರು.

=ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ರಿ=

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಮೆಲೋಡಿಕ್ ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ನೋದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅಂಬಿಯಂಟ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕಾ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸಂಗೀತದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಧ್ವನಿಯ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

=ವಿಜುವಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್=

2023ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮಿಲಾನ್‌ನ ಫ್ಯಾಷನ್ ಸಮೂಹ 44 ಲೇಬಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ “ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್” ಮೇಲೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು, ಇದು “ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು” ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿತ್ತು.

2024ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಸಾವೊ ಪೌಲೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಿ ವೀಕೆಂಡ್ ಅವರ ವನ್ ನೈಟ್ ಓನ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ದೃಶ್ಯ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.

=ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ=

ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು, ಇಟಾಲಿಯನ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಹಾನಾಯಕ ಫ್ರಾಂಚೆಸ್ಕೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಅವರ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಇಟಲಿಗೆ ತೆರಳಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಮಿಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಸ್ಏಇ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸೌಂಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರು ಸೇರಿ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, ನಂತರ ಬರ್ಲಿನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2020ರಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸೂಪರ್‌ಮಾಡೆಲ್ ವಿಟೋರಿಯಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಜೂನ್ 2023ರಲ್ಲಿ, ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಲೇರಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿಲ್ಲ.

ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಗ್ರೈಮ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿತು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೈಮ್ಸ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು.

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=</text>
      <sha1>b8lixjsbnbzjxeoge0sbbla2bl3z6jb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371381</id>
      <parentid>1371380</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:21:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ */</comment>
      <origin>1371381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19203" sha1="li7ichzut78op0zun2gbq4q4a8nk3ar" xml:space="preserve">
ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ, ಅನಿಮಾ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಾಖಾ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;&quot;Musician Anyma on working with Bulgari and the synergy between humanity and AI&quot;. vogue.com.au. 11 April 2024. Retrieved 11 April 2025.&lt;/ref&gt; ಅವರು ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಜೀನೆಸಿಸ್ ೨ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಅನಿಮಾ ಅವರು ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ, ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್, ಯೀಟ್, ಲಾನಾ ಡೆಲ್ ರೇ, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

=ಇತಿಹಾಸ=
=ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್=

ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ (ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ) ಜೊತೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು. 2011ರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವು ಇಪಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ 2017ರಲ್ಲಿ ಡಾಯ್ಚೆ ಗ್ರಾಮೋಫೋನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಎಂಡ್‌ಲೆಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2023ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ಜೊತೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;&quot;Tale of Us&quot;. residentadvisor.net. Retrieved 10 March 2020.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Afterlife Announces New Curated Music Festival&quot;. edm.com. 31 March 2025. Retrieved 17 April 2025.&lt;/ref&gt;

=ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಅವರ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್‌ನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;&quot;Interscope Partners with Tale of Us' Afterlife Label Ahead of Anyma &amp; Grimes Track&quot;. billboard.com. 6 August 2023. Retrieved 27 June 2024&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Akshay Bhanawat. &quot;Tale of Us Present Afterlife at the Gashouder During ADE 2019&quot;. themusicessentials.com. Retrieved 17 April 2025.&lt;/ref&gt;

ಮೊದಲ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು—ಒಂದು ಅನ್ಯಮಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ ಅವರಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು—ಇದು ಜೂನ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.&lt;ref&gt;&quot;Afterlife Announces New Curated Music Festival&quot;. edm.com. 31 March 2025. Retrieved 17 April 2025.&lt;/ref&gt;

=2021: ಸೋಲೋ ಡೆಬ್ಯೂ=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ನ ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2021ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅನ್ಯಮಾ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ರೋಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಜಾನಸ್ ರಾಸ್ಮುಸನ್ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಹಿಯಾ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಬರ್ಲಿನ್ ಆಧಾರಿತ ಕಲಾವಿದ ಮರಿಗೋಲ್ಡ್ಫ್ ಮತ್ತು ಐಒಆರ್50 ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.

=2022–2023: ಜೀನೆಸಿಸ್=

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ 11 ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 14 ಹಾಡುಗಳು ಇದ್ದು, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್ ಮುಂತಾದ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

2023ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಟೇಜ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಸೇರಿತ್ತು.

2024–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಜೀನೆಸಿಸ್ II, ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಫಿಯರ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ

29 ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಂದು ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ II ಅನ್ನು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್/ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 21 ಹಾಡುಗಳ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರಿಸಿ, ಕರಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳಿದ್ದವು, ಹಾಗೆಯೇ ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕೊಲ್ಷ್, ಅಮೆಲಿ ಲೆನ್ಸ್, ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಏವೇರಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್‌ನ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ರಿಮಿಕ್ಸ್‌ಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು. ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಟೋಬಿಯಾಸ್ ಗ್ರೆಮ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಅವರ ದೃಶ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಬಿವಿಎಲ್‌ಜಿಎಆರ್‌ಐ ಜೊತೆ ಆಭರಣ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವೂ ಜೊತೆಯಾಯಿತು.

2024ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ (ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕ್ರಿಸ್ ಅವಾಂಟ್‌ಗಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು), ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಆಲ್ವೇಸ್ ಲೈವ್ (ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ) ಮತ್ತು ಅಟಾಕೋಯ್ ಮರೀನಾ ಅರೆನಾ (ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್, ಟರ್ಕಿ) ಸೇರಿವೆ.
15 ಜುಲೈ ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಒಂದು ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುವರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, “ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ಸ್ ಅನ್ಯಮಾ: ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್”, ಇದು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್‌ನ ಸ್ಫಿಯರ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಿಂದ 2025 ಆರಂಭದವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೊದಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಆರು ಶೋಗಳಿಗೆ 100,000 ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

ಜನಪ್ರಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2025ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೋಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್, ಜಾನ್ ಸಮಿಟ್, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಯೀಟ್ ಸೇರಿದ್ದರು, ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರ್ಯಾಪರ್ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಅನ್ಯಮಾ ಈ ಶೋಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವೆಸೆಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು.

10 ಜನವರಿ 2025ರಂದು, ಅನ್ಯಮಾ “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಹಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಮೂರನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಹಾಡು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು. “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಡಾನ್ಸ್/ಮಿಕ್ಸ್ ಶೋ ಏರ್‌ಪ್ಲೇ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂ. 1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಯಾವುದೇ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೊದಲ ನಂ. 1 ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಂದು, ಅವರು ಅರ್ಗಿ ಮತ್ತು ಸನ್ ಆಫ್ ಸನ್ ಜೊತೆ “ವಾಯ್ಸಸ್ ಇನ್ ಮೈ ಹೆಡ್” ಅನ್ನು ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಕೊನೆಯ ಶೋ ವೇಳೆ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮೇ 23ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 25ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಕೊಬಾಲ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಕಟಣಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

2025 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ 25ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲೊಮನ್ ಜೊತೆ ಬ್ಯಾಕ್-ಟು-ಬ್ಯಾಕ್ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅಚ್ಚರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ 2025 ನಲ್ಲಿ ಯೀಟ್ ಜೊತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 2025ರಲ್ಲಿ ಇತರ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಹಂಗೇರಿಯ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನ ಸಿಜಿಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಓಪನ್ ಏರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ರಾಕ್ ಎನ್ ಸೈನ್ ಸೇರಿವೆ.

2025ರಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಡಿಜೆ ಮ್ಯಾಗ್ ಟಾಪ್ 100 ಡಿಜೆಸ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಲೆಜೆಂಡ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 2025 ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದು, ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದ ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಹಾಡಿದ “ಸ್ಯಾಕ್ರಿಫೈಸ್” ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡಿಗೆ ಅನ್ಯಮಾ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ನೀಡಿದರು.

=ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ರಿ=

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಮೆಲೋಡಿಕ್ ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ನೋದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅಂಬಿಯಂಟ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕಾ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸಂಗೀತದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಧ್ವನಿಯ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

=ವಿಜುವಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್=

2023ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮಿಲಾನ್‌ನ ಫ್ಯಾಷನ್ ಸಮೂಹ 44 ಲೇಬಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ “ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್” ಮೇಲೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು, ಇದು “ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು” ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿತ್ತು.

2024ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಸಾವೊ ಪೌಲೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಿ ವೀಕೆಂಡ್ ಅವರ ವನ್ ನೈಟ್ ಓನ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ದೃಶ್ಯ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.

=ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ=

ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು, ಇಟಾಲಿಯನ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಹಾನಾಯಕ ಫ್ರಾಂಚೆಸ್ಕೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಅವರ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಇಟಲಿಗೆ ತೆರಳಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಮಿಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಸ್ಏಇ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸೌಂಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರು ಸೇರಿ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, ನಂತರ ಬರ್ಲಿನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2020ರಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸೂಪರ್‌ಮಾಡೆಲ್ ವಿಟೋರಿಯಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಜೂನ್ 2023ರಲ್ಲಿ, ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಲೇರಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿಲ್ಲ.

ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಗ್ರೈಮ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿತು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೈಮ್ಸ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು.

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=</text>
      <sha1>li7ichzut78op0zun2gbq4q4a8nk3ar</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371383</id>
      <parentid>1371381</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:24:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2021: ಸೋಲೋ ಡೆಬ್ಯೂ */</comment>
      <origin>1371383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20279" sha1="8feuklk3zvh2hybtse1u24np31rwvi2" xml:space="preserve">
ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ, ಅನಿಮಾ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಾಖಾ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;&quot;Musician Anyma on working with Bulgari and the synergy between humanity and AI&quot;. vogue.com.au. 11 April 2024. Retrieved 11 April 2025.&lt;/ref&gt; ಅವರು ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಜೀನೆಸಿಸ್ ೨ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಅನಿಮಾ ಅವರು ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ, ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್, ಯೀಟ್, ಲಾನಾ ಡೆಲ್ ರೇ, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

=ಇತಿಹಾಸ=
=ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್=

ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ (ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ) ಜೊತೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು. 2011ರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವು ಇಪಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ 2017ರಲ್ಲಿ ಡಾಯ್ಚೆ ಗ್ರಾಮೋಫೋನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಎಂಡ್‌ಲೆಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2023ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ಜೊತೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;&quot;Tale of Us&quot;. residentadvisor.net. Retrieved 10 March 2020.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Afterlife Announces New Curated Music Festival&quot;. edm.com. 31 March 2025. Retrieved 17 April 2025.&lt;/ref&gt;

=ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಅವರ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್‌ನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;&quot;Interscope Partners with Tale of Us' Afterlife Label Ahead of Anyma &amp; Grimes Track&quot;. billboard.com. 6 August 2023. Retrieved 27 June 2024&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Akshay Bhanawat. &quot;Tale of Us Present Afterlife at the Gashouder During ADE 2019&quot;. themusicessentials.com. Retrieved 17 April 2025.&lt;/ref&gt;

ಮೊದಲ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು—ಒಂದು ಅನ್ಯಮಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ ಅವರಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು—ಇದು ಜೂನ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.&lt;ref&gt;&quot;Afterlife Announces New Curated Music Festival&quot;. edm.com. 31 March 2025. Retrieved 17 April 2025.&lt;/ref&gt;

=2021: ಸೋಲೋ ಡೆಬ್ಯೂ=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ನ ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2021ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅನ್ಯಮಾ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;Freeman, Rachel (11 August 2023). &quot;Listen: Anyma's Debut Album &quot;Genesys&quot; Explores the Interconnectedness of Humankind and Machines&quot;. EDM.com – The Latest Electronic Dance Music News, Reviews &amp; Artists. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mullins, Ellie (19 May 2021). &quot;Anyma is the new musical concept from Tale of Us' Matteo Milleri&quot;. weraveyou.com. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Tale of Us' Matteo Milleri Details His New Solo Project, Anyma&quot;. Beatportal. 3 June 2021. Retrieved 26 December 2023.&lt;/ref&gt;

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ರೋಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಜಾನಸ್ ರಾಸ್ಮುಸನ್ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಹಿಯಾ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಬರ್ಲಿನ್ ಆಧಾರಿತ ಕಲಾವಿದ ಮರಿಗೋಲ್ಡ್ಫ್ ಮತ್ತು ಐಒಆರ್50 ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;&quot;Claire: A full-definition NFT music video by Anyma and Marigoldff&quot;. 21 July 2021. Archived from the original on 16 June 2024. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Gaboury-Potvin, Thomas (16 July 2021). &quot;Anyma returns with new EP 'Claire'&quot;. When We Dip. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Anyma &amp; Marigoldff – Claire (Official NFT Music Video), 28 July 2021, retrieved 27 December 2023&lt;/ref&gt;

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;&quot;Sentient EP, by Anyma&quot;. Afterlife Recordings. Retrieved 27 December 2023&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Anyma – Sentient EP. Bleep., retrieved 27 December 2023&lt;/ref&gt;

=2022–2023: ಜೀನೆಸಿಸ್=

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ 11 ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 14 ಹಾಡುಗಳು ಇದ್ದು, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್ ಮುಂತಾದ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.

2023ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಟೇಜ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಸೇರಿತ್ತು.

2024–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಜೀನೆಸಿಸ್ II, ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಫಿಯರ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ

29 ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಂದು ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ II ಅನ್ನು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್/ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 21 ಹಾಡುಗಳ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರಿಸಿ, ಕರಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳಿದ್ದವು, ಹಾಗೆಯೇ ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕೊಲ್ಷ್, ಅಮೆಲಿ ಲೆನ್ಸ್, ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಏವೇರಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್‌ನ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ರಿಮಿಕ್ಸ್‌ಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು. ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಟೋಬಿಯಾಸ್ ಗ್ರೆಮ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಅವರ ದೃಶ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಬಿವಿಎಲ್‌ಜಿಎಆರ್‌ಐ ಜೊತೆ ಆಭರಣ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವೂ ಜೊತೆಯಾಯಿತು.

2024ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ (ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕ್ರಿಸ್ ಅವಾಂಟ್‌ಗಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು), ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಆಲ್ವೇಸ್ ಲೈವ್ (ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ) ಮತ್ತು ಅಟಾಕೋಯ್ ಮರೀನಾ ಅರೆನಾ (ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್, ಟರ್ಕಿ) ಸೇರಿವೆ.
15 ಜುಲೈ ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಒಂದು ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುವರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, “ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ಸ್ ಅನ್ಯಮಾ: ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್”, ಇದು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್‌ನ ಸ್ಫಿಯರ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಿಂದ 2025 ಆರಂಭದವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೊದಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಆರು ಶೋಗಳಿಗೆ 100,000 ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

ಜನಪ್ರಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2025ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೋಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್, ಜಾನ್ ಸಮಿಟ್, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಯೀಟ್ ಸೇರಿದ್ದರು, ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರ್ಯಾಪರ್ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಅನ್ಯಮಾ ಈ ಶೋಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವೆಸೆಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು.

10 ಜನವರಿ 2025ರಂದು, ಅನ್ಯಮಾ “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಹಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಮೂರನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಹಾಡು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು. “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಡಾನ್ಸ್/ಮಿಕ್ಸ್ ಶೋ ಏರ್‌ಪ್ಲೇ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂ. 1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಯಾವುದೇ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೊದಲ ನಂ. 1 ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಂದು, ಅವರು ಅರ್ಗಿ ಮತ್ತು ಸನ್ ಆಫ್ ಸನ್ ಜೊತೆ “ವಾಯ್ಸಸ್ ಇನ್ ಮೈ ಹೆಡ್” ಅನ್ನು ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಕೊನೆಯ ಶೋ ವೇಳೆ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮೇ 23ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 25ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಕೊಬಾಲ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಕಟಣಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

2025 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ 25ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲೊಮನ್ ಜೊತೆ ಬ್ಯಾಕ್-ಟು-ಬ್ಯಾಕ್ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅಚ್ಚರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ 2025 ನಲ್ಲಿ ಯೀಟ್ ಜೊತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 2025ರಲ್ಲಿ ಇತರ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಹಂಗೇರಿಯ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನ ಸಿಜಿಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಓಪನ್ ಏರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ರಾಕ್ ಎನ್ ಸೈನ್ ಸೇರಿವೆ.

2025ರಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಡಿಜೆ ಮ್ಯಾಗ್ ಟಾಪ್ 100 ಡಿಜೆಸ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಲೆಜೆಂಡ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 2025 ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದು, ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದ ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಹಾಡಿದ “ಸ್ಯಾಕ್ರಿಫೈಸ್” ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡಿಗೆ ಅನ್ಯಮಾ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ನೀಡಿದರು.

=ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ರಿ=

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಮೆಲೋಡಿಕ್ ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ನೋದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅಂಬಿಯಂಟ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕಾ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸಂಗೀತದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಧ್ವನಿಯ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

=ವಿಜುವಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್=

2023ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮಿಲಾನ್‌ನ ಫ್ಯಾಷನ್ ಸಮೂಹ 44 ಲೇಬಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ “ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್” ಮೇಲೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು, ಇದು “ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು” ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿತ್ತು.

2024ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಸಾವೊ ಪೌಲೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಿ ವೀಕೆಂಡ್ ಅವರ ವನ್ ನೈಟ್ ಓನ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ದೃಶ್ಯ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.

=ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ=

ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು, ಇಟಾಲಿಯನ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಹಾನಾಯಕ ಫ್ರಾಂಚೆಸ್ಕೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಅವರ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಇಟಲಿಗೆ ತೆರಳಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಮಿಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಸ್ಏಇ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸೌಂಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರು ಸೇರಿ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, ನಂತರ ಬರ್ಲಿನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2020ರಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸೂಪರ್‌ಮಾಡೆಲ್ ವಿಟೋರಿಯಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಜೂನ್ 2023ರಲ್ಲಿ, ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಲೇರಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿಲ್ಲ.

ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಗ್ರೈಮ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿತು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೈಮ್ಸ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು.

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=</text>
      <sha1>8feuklk3zvh2hybtse1u24np31rwvi2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371384</id>
      <parentid>1371383</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:25:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2022–2023: ಜೀನೆಸಿಸ್ */</comment>
      <origin>1371384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20976" sha1="2cgstg82ozbboa9v97cth9phrg9at3h" xml:space="preserve">
ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ, ಅನಿಮಾ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಾಖಾ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;&quot;Musician Anyma on working with Bulgari and the synergy between humanity and AI&quot;. vogue.com.au. 11 April 2024. Retrieved 11 April 2025.&lt;/ref&gt; ಅವರು ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಜೀನೆಸಿಸ್ ೨ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಅನಿಮಾ ಅವರು ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ, ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್, ಯೀಟ್, ಲಾನಾ ಡೆಲ್ ರೇ, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

=ಇತಿಹಾಸ=
=ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್=

ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ (ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ) ಜೊತೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು. 2011ರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವು ಇಪಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ 2017ರಲ್ಲಿ ಡಾಯ್ಚೆ ಗ್ರಾಮೋಫೋನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಎಂಡ್‌ಲೆಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2023ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ಜೊತೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;&quot;Tale of Us&quot;. residentadvisor.net. Retrieved 10 March 2020.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Afterlife Announces New Curated Music Festival&quot;. edm.com. 31 March 2025. Retrieved 17 April 2025.&lt;/ref&gt;

=ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಅವರ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್‌ನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;&quot;Interscope Partners with Tale of Us' Afterlife Label Ahead of Anyma &amp; Grimes Track&quot;. billboard.com. 6 August 2023. Retrieved 27 June 2024&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Akshay Bhanawat. &quot;Tale of Us Present Afterlife at the Gashouder During ADE 2019&quot;. themusicessentials.com. Retrieved 17 April 2025.&lt;/ref&gt;

ಮೊದಲ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು—ಒಂದು ಅನ್ಯಮಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ ಅವರಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು—ಇದು ಜೂನ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.&lt;ref&gt;&quot;Afterlife Announces New Curated Music Festival&quot;. edm.com. 31 March 2025. Retrieved 17 April 2025.&lt;/ref&gt;

=2021: ಸೋಲೋ ಡೆಬ್ಯೂ=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ನ ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2021ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅನ್ಯಮಾ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;Freeman, Rachel (11 August 2023). &quot;Listen: Anyma's Debut Album &quot;Genesys&quot; Explores the Interconnectedness of Humankind and Machines&quot;. EDM.com – The Latest Electronic Dance Music News, Reviews &amp; Artists. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mullins, Ellie (19 May 2021). &quot;Anyma is the new musical concept from Tale of Us' Matteo Milleri&quot;. weraveyou.com. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Tale of Us' Matteo Milleri Details His New Solo Project, Anyma&quot;. Beatportal. 3 June 2021. Retrieved 26 December 2023.&lt;/ref&gt;

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ರೋಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಜಾನಸ್ ರಾಸ್ಮುಸನ್ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಹಿಯಾ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಬರ್ಲಿನ್ ಆಧಾರಿತ ಕಲಾವಿದ ಮರಿಗೋಲ್ಡ್ಫ್ ಮತ್ತು ಐಒಆರ್50 ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;&quot;Claire: A full-definition NFT music video by Anyma and Marigoldff&quot;. 21 July 2021. Archived from the original on 16 June 2024. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Gaboury-Potvin, Thomas (16 July 2021). &quot;Anyma returns with new EP 'Claire'&quot;. When We Dip. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Anyma &amp; Marigoldff – Claire (Official NFT Music Video), 28 July 2021, retrieved 27 December 2023&lt;/ref&gt;

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;&quot;Sentient EP, by Anyma&quot;. Afterlife Recordings. Retrieved 27 December 2023&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Anyma – Sentient EP. Bleep., retrieved 27 December 2023&lt;/ref&gt;

=2022–2023: ಜೀನೆಸಿಸ್=

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ 11 ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 14 ಹಾಡುಗಳು ಇದ್ದು, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್ ಮುಂತಾದ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;Freeman, Rachel (11 August 2023). &quot;Listen: Anyma's Debut Album &quot;Genesys&quot; Explores the Interconnectedness of Humankind and Machines&quot;. EDM.com – The Latest Electronic Dance Music News, Reviews &amp; Artists. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mulligan, Lewis (24 July 2023). &quot;Anyma debut album 'Genesys' set to drop on August 11th&quot;. weraveyou.com. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;

2023ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಟೇಜ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಸೇರಿತ್ತು.&lt;ref&gt;Schube, Will (11 August 2023). &quot;Anyma, Grimes Collaborator from Tale of Us and Afterlife Records, Shares Debut Album 'Genesys'&quot;. uDiscover Music. Retrieved 8 July 2024.&lt;/ref&gt;

2024–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಜೀನೆಸಿಸ್ II, ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಫಿಯರ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ

29 ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಂದು ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ II ಅನ್ನು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್/ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 21 ಹಾಡುಗಳ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರಿಸಿ, ಕರಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳಿದ್ದವು, ಹಾಗೆಯೇ ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕೊಲ್ಷ್, ಅಮೆಲಿ ಲೆನ್ಸ್, ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಏವೇರಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್‌ನ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ರಿಮಿಕ್ಸ್‌ಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು. ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಟೋಬಿಯಾಸ್ ಗ್ರೆಮ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಅವರ ದೃಶ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಬಿವಿಎಲ್‌ಜಿಎಆರ್‌ಐ ಜೊತೆ ಆಭರಣ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವೂ ಜೊತೆಯಾಯಿತು.

2024ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ (ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕ್ರಿಸ್ ಅವಾಂಟ್‌ಗಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು), ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಆಲ್ವೇಸ್ ಲೈವ್ (ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ) ಮತ್ತು ಅಟಾಕೋಯ್ ಮರೀನಾ ಅರೆನಾ (ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್, ಟರ್ಕಿ) ಸೇರಿವೆ.
15 ಜುಲೈ ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಒಂದು ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುವರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, “ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ಸ್ ಅನ್ಯಮಾ: ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್”, ಇದು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್‌ನ ಸ್ಫಿಯರ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಿಂದ 2025 ಆರಂಭದವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೊದಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಆರು ಶೋಗಳಿಗೆ 100,000 ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

ಜನಪ್ರಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2025ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೋಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್, ಜಾನ್ ಸಮಿಟ್, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಯೀಟ್ ಸೇರಿದ್ದರು, ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರ್ಯಾಪರ್ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಅನ್ಯಮಾ ಈ ಶೋಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವೆಸೆಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;&quot;Anyma enchants the crowd at Tomorrowland 2023 Freedom Stage: Live&quot;. weraveyou.com. 22 July 2023. Retrieved 16 April 2025.&lt;/ref&gt;

10 ಜನವರಿ 2025ರಂದು, ಅನ್ಯಮಾ “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಹಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಮೂರನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಹಾಡು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು. “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಡಾನ್ಸ್/ಮಿಕ್ಸ್ ಶೋ ಏರ್‌ಪ್ಲೇ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂ. 1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಯಾವುದೇ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೊದಲ ನಂ. 1 ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಂದು, ಅವರು ಅರ್ಗಿ ಮತ್ತು ಸನ್ ಆಫ್ ಸನ್ ಜೊತೆ “ವಾಯ್ಸಸ್ ಇನ್ ಮೈ ಹೆಡ್” ಅನ್ನು ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಕೊನೆಯ ಶೋ ವೇಳೆ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮೇ 23ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 25ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಕೊಬಾಲ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಕಟಣಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

2025 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ 25ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲೊಮನ್ ಜೊತೆ ಬ್ಯಾಕ್-ಟು-ಬ್ಯಾಕ್ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅಚ್ಚರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ 2025 ನಲ್ಲಿ ಯೀಟ್ ಜೊತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 2025ರಲ್ಲಿ ಇತರ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಹಂಗೇರಿಯ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನ ಸಿಜಿಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಓಪನ್ ಏರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ರಾಕ್ ಎನ್ ಸೈನ್ ಸೇರಿವೆ.

2025ರಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಡಿಜೆ ಮ್ಯಾಗ್ ಟಾಪ್ 100 ಡಿಜೆಸ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಲೆಜೆಂಡ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 2025 ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದು, ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದ ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಹಾಡಿದ “ಸ್ಯಾಕ್ರಿಫೈಸ್” ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡಿಗೆ ಅನ್ಯಮಾ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ನೀಡಿದರು.

=ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ರಿ=

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಮೆಲೋಡಿಕ್ ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ನೋದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅಂಬಿಯಂಟ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕಾ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸಂಗೀತದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಧ್ವನಿಯ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

=ವಿಜುವಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್=

2023ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮಿಲಾನ್‌ನ ಫ್ಯಾಷನ್ ಸಮೂಹ 44 ಲೇಬಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ “ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್” ಮೇಲೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು, ಇದು “ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು” ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿತ್ತು.

2024ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಸಾವೊ ಪೌಲೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಿ ವೀಕೆಂಡ್ ಅವರ ವನ್ ನೈಟ್ ಓನ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ದೃಶ್ಯ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.

=ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ=

ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು, ಇಟಾಲಿಯನ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಹಾನಾಯಕ ಫ್ರಾಂಚೆಸ್ಕೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಅವರ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಇಟಲಿಗೆ ತೆರಳಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಮಿಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಸ್ಏಇ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸೌಂಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರು ಸೇರಿ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, ನಂತರ ಬರ್ಲಿನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2020ರಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸೂಪರ್‌ಮಾಡೆಲ್ ವಿಟೋರಿಯಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಜೂನ್ 2023ರಲ್ಲಿ, ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಲೇರಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿಲ್ಲ.

ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಗ್ರೈಮ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿತು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೈಮ್ಸ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು.

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=</text>
      <sha1>2cgstg82ozbboa9v97cth9phrg9at3h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371385</id>
      <parentid>1371384</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:27:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ರಿ */</comment>
      <origin>1371385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21373" sha1="3lf2brwel2d21fvycg7fhspprwu7h2w" xml:space="preserve">
ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ, ಅನಿಮಾ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಾಖಾ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;&quot;Musician Anyma on working with Bulgari and the synergy between humanity and AI&quot;. vogue.com.au. 11 April 2024. Retrieved 11 April 2025.&lt;/ref&gt; ಅವರು ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಜೀನೆಸಿಸ್ ೨ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಅನಿಮಾ ಅವರು ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ, ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್, ಯೀಟ್, ಲಾನಾ ಡೆಲ್ ರೇ, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

=ಇತಿಹಾಸ=
=ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್=

ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ (ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ) ಜೊತೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು. 2011ರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವು ಇಪಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ 2017ರಲ್ಲಿ ಡಾಯ್ಚೆ ಗ್ರಾಮೋಫೋನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಎಂಡ್‌ಲೆಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2023ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ಜೊತೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;&quot;Tale of Us&quot;. residentadvisor.net. Retrieved 10 March 2020.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Afterlife Announces New Curated Music Festival&quot;. edm.com. 31 March 2025. Retrieved 17 April 2025.&lt;/ref&gt;

=ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಅವರ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್‌ನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;&quot;Interscope Partners with Tale of Us' Afterlife Label Ahead of Anyma &amp; Grimes Track&quot;. billboard.com. 6 August 2023. Retrieved 27 June 2024&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Akshay Bhanawat. &quot;Tale of Us Present Afterlife at the Gashouder During ADE 2019&quot;. themusicessentials.com. Retrieved 17 April 2025.&lt;/ref&gt;

ಮೊದಲ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು—ಒಂದು ಅನ್ಯಮಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ ಅವರಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು—ಇದು ಜೂನ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.&lt;ref&gt;&quot;Afterlife Announces New Curated Music Festival&quot;. edm.com. 31 March 2025. Retrieved 17 April 2025.&lt;/ref&gt;

=2021: ಸೋಲೋ ಡೆಬ್ಯೂ=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ನ ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2021ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅನ್ಯಮಾ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;Freeman, Rachel (11 August 2023). &quot;Listen: Anyma's Debut Album &quot;Genesys&quot; Explores the Interconnectedness of Humankind and Machines&quot;. EDM.com – The Latest Electronic Dance Music News, Reviews &amp; Artists. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mullins, Ellie (19 May 2021). &quot;Anyma is the new musical concept from Tale of Us' Matteo Milleri&quot;. weraveyou.com. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Tale of Us' Matteo Milleri Details His New Solo Project, Anyma&quot;. Beatportal. 3 June 2021. Retrieved 26 December 2023.&lt;/ref&gt;

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ರೋಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಜಾನಸ್ ರಾಸ್ಮುಸನ್ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಹಿಯಾ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಬರ್ಲಿನ್ ಆಧಾರಿತ ಕಲಾವಿದ ಮರಿಗೋಲ್ಡ್ಫ್ ಮತ್ತು ಐಒಆರ್50 ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;&quot;Claire: A full-definition NFT music video by Anyma and Marigoldff&quot;. 21 July 2021. Archived from the original on 16 June 2024. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Gaboury-Potvin, Thomas (16 July 2021). &quot;Anyma returns with new EP 'Claire'&quot;. When We Dip. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Anyma &amp; Marigoldff – Claire (Official NFT Music Video), 28 July 2021, retrieved 27 December 2023&lt;/ref&gt;

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;&quot;Sentient EP, by Anyma&quot;. Afterlife Recordings. Retrieved 27 December 2023&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Anyma – Sentient EP. Bleep., retrieved 27 December 2023&lt;/ref&gt;

=2022–2023: ಜೀನೆಸಿಸ್=

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ 11 ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 14 ಹಾಡುಗಳು ಇದ್ದು, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್ ಮುಂತಾದ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;Freeman, Rachel (11 August 2023). &quot;Listen: Anyma's Debut Album &quot;Genesys&quot; Explores the Interconnectedness of Humankind and Machines&quot;. EDM.com – The Latest Electronic Dance Music News, Reviews &amp; Artists. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mulligan, Lewis (24 July 2023). &quot;Anyma debut album 'Genesys' set to drop on August 11th&quot;. weraveyou.com. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;

2023ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಟೇಜ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಸೇರಿತ್ತು.&lt;ref&gt;Schube, Will (11 August 2023). &quot;Anyma, Grimes Collaborator from Tale of Us and Afterlife Records, Shares Debut Album 'Genesys'&quot;. uDiscover Music. Retrieved 8 July 2024.&lt;/ref&gt;

2024–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಜೀನೆಸಿಸ್ II, ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಫಿಯರ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ

29 ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಂದು ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ II ಅನ್ನು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್/ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 21 ಹಾಡುಗಳ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರಿಸಿ, ಕರಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳಿದ್ದವು, ಹಾಗೆಯೇ ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕೊಲ್ಷ್, ಅಮೆಲಿ ಲೆನ್ಸ್, ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಏವೇರಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್‌ನ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ರಿಮಿಕ್ಸ್‌ಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು. ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಟೋಬಿಯಾಸ್ ಗ್ರೆಮ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಅವರ ದೃಶ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಬಿವಿಎಲ್‌ಜಿಎಆರ್‌ಐ ಜೊತೆ ಆಭರಣ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವೂ ಜೊತೆಯಾಯಿತು.

2024ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ (ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕ್ರಿಸ್ ಅವಾಂಟ್‌ಗಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು), ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಆಲ್ವೇಸ್ ಲೈವ್ (ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ) ಮತ್ತು ಅಟಾಕೋಯ್ ಮರೀನಾ ಅರೆನಾ (ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್, ಟರ್ಕಿ) ಸೇರಿವೆ.
15 ಜುಲೈ ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಒಂದು ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುವರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, “ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ಸ್ ಅನ್ಯಮಾ: ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್”, ಇದು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್‌ನ ಸ್ಫಿಯರ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಿಂದ 2025 ಆರಂಭದವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೊದಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಆರು ಶೋಗಳಿಗೆ 100,000 ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

ಜನಪ್ರಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2025ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೋಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್, ಜಾನ್ ಸಮಿಟ್, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಯೀಟ್ ಸೇರಿದ್ದರು, ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರ್ಯಾಪರ್ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಅನ್ಯಮಾ ಈ ಶೋಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವೆಸೆಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;&quot;Anyma enchants the crowd at Tomorrowland 2023 Freedom Stage: Live&quot;. weraveyou.com. 22 July 2023. Retrieved 16 April 2025.&lt;/ref&gt;

10 ಜನವರಿ 2025ರಂದು, ಅನ್ಯಮಾ “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಹಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಮೂರನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಹಾಡು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು. “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಡಾನ್ಸ್/ಮಿಕ್ಸ್ ಶೋ ಏರ್‌ಪ್ಲೇ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂ. 1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಯಾವುದೇ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೊದಲ ನಂ. 1 ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಂದು, ಅವರು ಅರ್ಗಿ ಮತ್ತು ಸನ್ ಆಫ್ ಸನ್ ಜೊತೆ “ವಾಯ್ಸಸ್ ಇನ್ ಮೈ ಹೆಡ್” ಅನ್ನು ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಕೊನೆಯ ಶೋ ವೇಳೆ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮೇ 23ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 25ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಕೊಬಾಲ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಕಟಣಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

2025 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ 25ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲೊಮನ್ ಜೊತೆ ಬ್ಯಾಕ್-ಟು-ಬ್ಯಾಕ್ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅಚ್ಚರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ 2025 ನಲ್ಲಿ ಯೀಟ್ ಜೊತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 2025ರಲ್ಲಿ ಇತರ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಹಂಗೇರಿಯ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನ ಸಿಜಿಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಓಪನ್ ಏರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ರಾಕ್ ಎನ್ ಸೈನ್ ಸೇರಿವೆ.

2025ರಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಡಿಜೆ ಮ್ಯಾಗ್ ಟಾಪ್ 100 ಡಿಜೆಸ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಲೆಜೆಂಡ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 2025 ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದು, ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದ ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಹಾಡಿದ “ಸ್ಯಾಕ್ರಿಫೈಸ್” ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡಿಗೆ ಅನ್ಯಮಾ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ನೀಡಿದರು.

=ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ರಿ=

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಮೆಲೋಡಿಕ್ ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ನೋದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅಂಬಿಯಂಟ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕಾ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸಂಗೀತದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;Chong, Sebastian Flores (16 July 2021). &quot;Anyma Delivers Second EP of the Year 'Claire' and It's a Masterpiece&quot;. EDMTunes. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Anyma / Digital Landscapes&quot;. Nasty Magazine. 16 July 2021. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;

ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಧ್ವನಿಯ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;Erica Campbell (30 September 2024). &quot;Anyma on Creative Directing Visuals for The Weeknd&quot;. papermag.com. Retrieved 14 April 2025.&lt;/ref&gt;

=ವಿಜುವಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್=

2023ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮಿಲಾನ್‌ನ ಫ್ಯಾಷನ್ ಸಮೂಹ 44 ಲೇಬಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ “ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್” ಮೇಲೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು, ಇದು “ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು” ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿತ್ತು.

2024ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಸಾವೊ ಪೌಲೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಿ ವೀಕೆಂಡ್ ಅವರ ವನ್ ನೈಟ್ ಓನ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ದೃಶ್ಯ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.

=ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ=

ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು, ಇಟಾಲಿಯನ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಹಾನಾಯಕ ಫ್ರಾಂಚೆಸ್ಕೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಅವರ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಇಟಲಿಗೆ ತೆರಳಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಮಿಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಸ್ಏಇ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸೌಂಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರು ಸೇರಿ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, ನಂತರ ಬರ್ಲಿನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2020ರಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸೂಪರ್‌ಮಾಡೆಲ್ ವಿಟೋರಿಯಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಜೂನ್ 2023ರಲ್ಲಿ, ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಲೇರಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿಲ್ಲ.

ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಗ್ರೈಮ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿತು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೈಮ್ಸ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು.

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=</text>
      <sha1>3lf2brwel2d21fvycg7fhspprwu7h2w</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371386</id>
      <parentid>1371385</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:27:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2022–2023: ಜೀನೆಸಿಸ್ */</comment>
      <origin>1371386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21375" sha1="a03o7k9fqtlm5m5kef6kfmdhf4mosgf" xml:space="preserve">
ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ, ಅನಿಮಾ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಾಖಾ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;&quot;Musician Anyma on working with Bulgari and the synergy between humanity and AI&quot;. vogue.com.au. 11 April 2024. Retrieved 11 April 2025.&lt;/ref&gt; ಅವರು ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಜೀನೆಸಿಸ್ ೨ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಅನಿಮಾ ಅವರು ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ, ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್, ಯೀಟ್, ಲಾನಾ ಡೆಲ್ ರೇ, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

=ಇತಿಹಾಸ=
=ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್=

ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ (ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ) ಜೊತೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು. 2011ರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವು ಇಪಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ 2017ರಲ್ಲಿ ಡಾಯ್ಚೆ ಗ್ರಾಮೋಫೋನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಎಂಡ್‌ಲೆಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2023ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ಜೊತೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;&quot;Tale of Us&quot;. residentadvisor.net. Retrieved 10 March 2020.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Afterlife Announces New Curated Music Festival&quot;. edm.com. 31 March 2025. Retrieved 17 April 2025.&lt;/ref&gt;

=ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಅವರ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್‌ನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;&quot;Interscope Partners with Tale of Us' Afterlife Label Ahead of Anyma &amp; Grimes Track&quot;. billboard.com. 6 August 2023. Retrieved 27 June 2024&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Akshay Bhanawat. &quot;Tale of Us Present Afterlife at the Gashouder During ADE 2019&quot;. themusicessentials.com. Retrieved 17 April 2025.&lt;/ref&gt;

ಮೊದಲ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು—ಒಂದು ಅನ್ಯಮಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ ಅವರಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು—ಇದು ಜೂನ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.&lt;ref&gt;&quot;Afterlife Announces New Curated Music Festival&quot;. edm.com. 31 March 2025. Retrieved 17 April 2025.&lt;/ref&gt;

=2021: ಸೋಲೋ ಡೆಬ್ಯೂ=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ನ ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2021ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅನ್ಯಮಾ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;Freeman, Rachel (11 August 2023). &quot;Listen: Anyma's Debut Album &quot;Genesys&quot; Explores the Interconnectedness of Humankind and Machines&quot;. EDM.com – The Latest Electronic Dance Music News, Reviews &amp; Artists. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mullins, Ellie (19 May 2021). &quot;Anyma is the new musical concept from Tale of Us' Matteo Milleri&quot;. weraveyou.com. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Tale of Us' Matteo Milleri Details His New Solo Project, Anyma&quot;. Beatportal. 3 June 2021. Retrieved 26 December 2023.&lt;/ref&gt;

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ರೋಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಜಾನಸ್ ರಾಸ್ಮುಸನ್ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಹಿಯಾ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಬರ್ಲಿನ್ ಆಧಾರಿತ ಕಲಾವಿದ ಮರಿಗೋಲ್ಡ್ಫ್ ಮತ್ತು ಐಒಆರ್50 ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;&quot;Claire: A full-definition NFT music video by Anyma and Marigoldff&quot;. 21 July 2021. Archived from the original on 16 June 2024. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Gaboury-Potvin, Thomas (16 July 2021). &quot;Anyma returns with new EP 'Claire'&quot;. When We Dip. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Anyma &amp; Marigoldff – Claire (Official NFT Music Video), 28 July 2021, retrieved 27 December 2023&lt;/ref&gt;

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;&quot;Sentient EP, by Anyma&quot;. Afterlife Recordings. Retrieved 27 December 2023&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Anyma – Sentient EP. Bleep., retrieved 27 December 2023&lt;/ref&gt;

=2022–2023: ಜೀನೆಸಿಸ್=

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ 11 ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 14 ಹಾಡುಗಳು ಇದ್ದು, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್ ಮುಂತಾದ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;Freeman, Rachel (11 August 2023). &quot;Listen: Anyma's Debut Album &quot;Genesys&quot; Explores the Interconnectedness of Humankind and Machines&quot;. EDM.com – The Latest Electronic Dance Music News, Reviews &amp; Artists. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mulligan, Lewis (24 July 2023). &quot;Anyma debut album 'Genesys' set to drop on August 11th&quot;. weraveyou.com. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;

2023ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಟೇಜ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಸೇರಿತ್ತು.&lt;ref&gt;Schube, Will (11 August 2023). &quot;Anyma, Grimes Collaborator from Tale of Us and Afterlife Records, Shares Debut Album 'Genesys'&quot;. uDiscover Music. Retrieved 8 July 2024.&lt;/ref&gt;

=2024–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಜೀನೆಸಿಸ್ II, ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಫಿಯರ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ=

29 ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಂದು ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ II ಅನ್ನು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್/ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 21 ಹಾಡುಗಳ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರಿಸಿ, ಕರಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳಿದ್ದವು, ಹಾಗೆಯೇ ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕೊಲ್ಷ್, ಅಮೆಲಿ ಲೆನ್ಸ್, ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಏವೇರಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್‌ನ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ರಿಮಿಕ್ಸ್‌ಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು. ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಟೋಬಿಯಾಸ್ ಗ್ರೆಮ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಅವರ ದೃಶ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಬಿವಿಎಲ್‌ಜಿಎಆರ್‌ಐ ಜೊತೆ ಆಭರಣ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವೂ ಜೊತೆಯಾಯಿತು.

2024ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ (ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕ್ರಿಸ್ ಅವಾಂಟ್‌ಗಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು), ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಆಲ್ವೇಸ್ ಲೈವ್ (ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ) ಮತ್ತು ಅಟಾಕೋಯ್ ಮರೀನಾ ಅರೆನಾ (ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್, ಟರ್ಕಿ) ಸೇರಿವೆ.
15 ಜುಲೈ ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಒಂದು ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುವರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, “ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ಸ್ ಅನ್ಯಮಾ: ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್”, ಇದು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್‌ನ ಸ್ಫಿಯರ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಿಂದ 2025 ಆರಂಭದವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೊದಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಆರು ಶೋಗಳಿಗೆ 100,000 ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

ಜನಪ್ರಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2025ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೋಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್, ಜಾನ್ ಸಮಿಟ್, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಯೀಟ್ ಸೇರಿದ್ದರು, ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರ್ಯಾಪರ್ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಅನ್ಯಮಾ ಈ ಶೋಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವೆಸೆಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;&quot;Anyma enchants the crowd at Tomorrowland 2023 Freedom Stage: Live&quot;. weraveyou.com. 22 July 2023. Retrieved 16 April 2025.&lt;/ref&gt;

10 ಜನವರಿ 2025ರಂದು, ಅನ್ಯಮಾ “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಹಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಮೂರನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಹಾಡು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು. “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಡಾನ್ಸ್/ಮಿಕ್ಸ್ ಶೋ ಏರ್‌ಪ್ಲೇ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂ. 1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಯಾವುದೇ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೊದಲ ನಂ. 1 ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಂದು, ಅವರು ಅರ್ಗಿ ಮತ್ತು ಸನ್ ಆಫ್ ಸನ್ ಜೊತೆ “ವಾಯ್ಸಸ್ ಇನ್ ಮೈ ಹೆಡ್” ಅನ್ನು ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಕೊನೆಯ ಶೋ ವೇಳೆ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮೇ 23ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 25ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಕೊಬಾಲ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಕಟಣಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.

2025 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ 25ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲೊಮನ್ ಜೊತೆ ಬ್ಯಾಕ್-ಟು-ಬ್ಯಾಕ್ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅಚ್ಚರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ 2025 ನಲ್ಲಿ ಯೀಟ್ ಜೊತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 2025ರಲ್ಲಿ ಇತರ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಹಂಗೇರಿಯ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನ ಸಿಜಿಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಓಪನ್ ಏರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ರಾಕ್ ಎನ್ ಸೈನ್ ಸೇರಿವೆ.

2025ರಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಡಿಜೆ ಮ್ಯಾಗ್ ಟಾಪ್ 100 ಡಿಜೆಸ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಲೆಜೆಂಡ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 2025 ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದು, ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದ ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಹಾಡಿದ “ಸ್ಯಾಕ್ರಿಫೈಸ್” ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡಿಗೆ ಅನ್ಯಮಾ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ನೀಡಿದರು.

=ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ರಿ=

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಮೆಲೋಡಿಕ್ ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ನೋದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅಂಬಿಯಂಟ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕಾ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸಂಗೀತದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;Chong, Sebastian Flores (16 July 2021). &quot;Anyma Delivers Second EP of the Year 'Claire' and It's a Masterpiece&quot;. EDMTunes. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Anyma / Digital Landscapes&quot;. Nasty Magazine. 16 July 2021. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;

ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಧ್ವನಿಯ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;Erica Campbell (30 September 2024). &quot;Anyma on Creative Directing Visuals for The Weeknd&quot;. papermag.com. Retrieved 14 April 2025.&lt;/ref&gt;

=ವಿಜುವಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್=

2023ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮಿಲಾನ್‌ನ ಫ್ಯಾಷನ್ ಸಮೂಹ 44 ಲೇಬಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ “ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್” ಮೇಲೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು, ಇದು “ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು” ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿತ್ತು.

2024ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಸಾವೊ ಪೌಲೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಿ ವೀಕೆಂಡ್ ಅವರ ವನ್ ನೈಟ್ ಓನ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ದೃಶ್ಯ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.

=ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ=

ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು, ಇಟಾಲಿಯನ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಹಾನಾಯಕ ಫ್ರಾಂಚೆಸ್ಕೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಅವರ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಇಟಲಿಗೆ ತೆರಳಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಮಿಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಸ್ಏಇ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸೌಂಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರು ಸೇರಿ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, ನಂತರ ಬರ್ಲಿನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2020ರಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸೂಪರ್‌ಮಾಡೆಲ್ ವಿಟೋರಿಯಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಜೂನ್ 2023ರಲ್ಲಿ, ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಲೇರಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿಲ್ಲ.

ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಗ್ರೈಮ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿತು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೈಮ್ಸ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು.

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=</text>
      <sha1>a03o7k9fqtlm5m5kef6kfmdhf4mosgf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371387</id>
      <parentid>1371386</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:31:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2024–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಜೀನೆಸಿಸ್ II, ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಫಿಯರ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ */</comment>
      <origin>1371387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22670" sha1="iw59jh9sgxkhs780kyerarh1iib7nx1" xml:space="preserve">
ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ, ಅನಿಮಾ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಾಖಾ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;&quot;Musician Anyma on working with Bulgari and the synergy between humanity and AI&quot;. vogue.com.au. 11 April 2024. Retrieved 11 April 2025.&lt;/ref&gt; ಅವರು ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಜೀನೆಸಿಸ್ ೨ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಅನಿಮಾ ಅವರು ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ, ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್, ಯೀಟ್, ಲಾನಾ ಡೆಲ್ ರೇ, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.

=ಇತಿಹಾಸ=
=ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್=

ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ (ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ) ಜೊತೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು. 2011ರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವು ಇಪಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ 2017ರಲ್ಲಿ ಡಾಯ್ಚೆ ಗ್ರಾಮೋಫೋನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಎಂಡ್‌ಲೆಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2023ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ಜೊತೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.&lt;ref&gt;&quot;Tale of Us&quot;. residentadvisor.net. Retrieved 10 March 2020.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Afterlife Announces New Curated Music Festival&quot;. edm.com. 31 March 2025. Retrieved 17 April 2025.&lt;/ref&gt;

=ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಅವರ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್‌ನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.&lt;ref&gt;&quot;Interscope Partners with Tale of Us' Afterlife Label Ahead of Anyma &amp; Grimes Track&quot;. billboard.com. 6 August 2023. Retrieved 27 June 2024&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Akshay Bhanawat. &quot;Tale of Us Present Afterlife at the Gashouder During ADE 2019&quot;. themusicessentials.com. Retrieved 17 April 2025.&lt;/ref&gt;

ಮೊದಲ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು—ಒಂದು ಅನ್ಯಮಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ ಅವರಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು—ಇದು ಜೂನ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.&lt;ref&gt;&quot;Afterlife Announces New Curated Music Festival&quot;. edm.com. 31 March 2025. Retrieved 17 April 2025.&lt;/ref&gt;

=2021: ಸೋಲೋ ಡೆಬ್ಯೂ=

ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ನ ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2021ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅನ್ಯಮಾ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;Freeman, Rachel (11 August 2023). &quot;Listen: Anyma's Debut Album &quot;Genesys&quot; Explores the Interconnectedness of Humankind and Machines&quot;. EDM.com – The Latest Electronic Dance Music News, Reviews &amp; Artists. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mullins, Ellie (19 May 2021). &quot;Anyma is the new musical concept from Tale of Us' Matteo Milleri&quot;. weraveyou.com. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Tale of Us' Matteo Milleri Details His New Solo Project, Anyma&quot;. Beatportal. 3 June 2021. Retrieved 26 December 2023.&lt;/ref&gt;

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ರೋಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಜಾನಸ್ ರಾಸ್ಮುಸನ್ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಹಿಯಾ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಬರ್ಲಿನ್ ಆಧಾರಿತ ಕಲಾವಿದ ಮರಿಗೋಲ್ಡ್ಫ್ ಮತ್ತು ಐಒಆರ್50 ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;&quot;Claire: A full-definition NFT music video by Anyma and Marigoldff&quot;. 21 July 2021. Archived from the original on 16 June 2024. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Gaboury-Potvin, Thomas (16 July 2021). &quot;Anyma returns with new EP 'Claire'&quot;. When We Dip. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Anyma &amp; Marigoldff – Claire (Official NFT Music Video), 28 July 2021, retrieved 27 December 2023&lt;/ref&gt;

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;&quot;Sentient EP, by Anyma&quot;. Afterlife Recordings. Retrieved 27 December 2023&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Anyma – Sentient EP. Bleep., retrieved 27 December 2023&lt;/ref&gt;

=2022–2023: ಜೀನೆಸಿಸ್=

ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ 11 ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 14 ಹಾಡುಗಳು ಇದ್ದು, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್ ಮುಂತಾದ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.&lt;ref&gt;Freeman, Rachel (11 August 2023). &quot;Listen: Anyma's Debut Album &quot;Genesys&quot; Explores the Interconnectedness of Humankind and Machines&quot;. EDM.com – The Latest Electronic Dance Music News, Reviews &amp; Artists. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Mulligan, Lewis (24 July 2023). &quot;Anyma debut album 'Genesys' set to drop on August 11th&quot;. weraveyou.com. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;

2023ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಟೇಜ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಸೇರಿತ್ತು.&lt;ref&gt;Schube, Will (11 August 2023). &quot;Anyma, Grimes Collaborator from Tale of Us and Afterlife Records, Shares Debut Album 'Genesys'&quot;. uDiscover Music. Retrieved 8 July 2024.&lt;/ref&gt;

=2024–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಜೀನೆಸಿಸ್ II, ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಫಿಯರ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ=

29 ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಂದು ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ II ಅನ್ನು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್/ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 21 ಹಾಡುಗಳ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರಿಸಿ, ಕರಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳಿದ್ದವು, ಹಾಗೆಯೇ ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕೊಲ್ಷ್, ಅಮೆಲಿ ಲೆನ್ಸ್, ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಏವೇರಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್‌ನ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ರಿಮಿಕ್ಸ್‌ಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು. ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಟೋಬಿಯಾಸ್ ಗ್ರೆಮ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಅವರ ದೃಶ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಬಿವಿಎಲ್‌ಜಿಎಆರ್‌ಐ ಜೊತೆ ಆಭರಣ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವೂ ಜೊತೆಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;&quot;Anyma releases second studio album Genesys II&quot;. Prelude Press. 29 March 2024. Retrieved 28 March 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Tale of Us' Anyma announces new album, 'Genesys Part II'&quot;. DJ Mag. 12 March 2024. Retrieved 28 March 2025.&lt;/ref&gt;

2024ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ (ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕ್ರಿಸ್ ಅವಾಂಟ್‌ಗಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು), ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಆಲ್ವೇಸ್ ಲೈವ್ (ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ) ಮತ್ತು ಅಟಾಕೋಯ್ ಮರೀನಾ ಅರೆನಾ (ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್, ಟರ್ಕಿ) ಸೇರಿವೆ.&lt;ref&gt;Tleon (14 August 2024). &quot;Anyma's Genesys Tour Arrives in Istanbul&quot;. technoairlines.com. Retrieved 16 April 2025.&lt;/ref&gt;
15 ಜುಲೈ ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಒಂದು ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುವರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, “ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ಸ್ ಅನ್ಯಮಾ: ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್”, ಇದು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್‌ನ ಸ್ಫಿಯರ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಿಂದ 2025 ಆರಂಭದವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೊದಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಆರು ಶೋಗಳಿಗೆ 100,000 ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;Bain, Katie (31 December 2024). &quot;Anyma's Historic Sphere Residency: 5 Best Moments&quot;. Billboard. Retrieved 11 April 2025.&lt;/ref&gt;

ಜನಪ್ರಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2025ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೋಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;Richardson, Kaliaomas (23 January 2025). &quot;Anyma Announces Final Dates of 'The End of Genesys' Residency at Las Vegas' Sphere&quot;. Rolling Stone. Retrieved 11 April 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Dov, Yotam (14 February 2025). &quot;Anyma releases 'Voices in My Head' with Argy &amp; Son of Son&quot;. We Rave You. Retrieved 28 March 2025.&lt;/ref&gt;

ಈ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್, ಜಾನ್ ಸಮಿಟ್, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಯೀಟ್ ಸೇರಿದ್ದರು, ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರ್ಯಾಪರ್ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಅನ್ಯಮಾ ಈ ಶೋಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವೆಸೆಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು.&lt;ref&gt;&quot;Anyma enchants the crowd at Tomorrowland 2023 Freedom Stage: Live&quot;. weraveyou.com. 22 July 2023. Retrieved 16 April 2025.&lt;/ref&gt;

10 ಜನವರಿ 2025ರಂದು, ಅನ್ಯಮಾ “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಹಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಮೂರನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಹಾಡು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು. “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಡಾನ್ಸ್/ಮಿಕ್ಸ್ ಶೋ ಏರ್‌ಪ್ಲೇ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂ. 1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಯಾವುದೇ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೊದಲ ನಂ. 1 ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಂದು, ಅವರು ಅರ್ಗಿ ಮತ್ತು ಸನ್ ಆಫ್ ಸನ್ ಜೊತೆ “ವಾಯ್ಸಸ್ ಇನ್ ಮೈ ಹೆಡ್” ಅನ್ನು ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಕೊನೆಯ ಶೋ ವೇಳೆ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮೇ 23ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 25ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಕೊಬಾಲ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಕಟಣಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.&lt;ref&gt;Iahn, Buddy (4 March 2025). &quot;Anyma announces 'The End of Genesys' album&quot;. The Music Universe. Retrieved 28 March 2025.&lt;/ref&gt;

2025 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ 25ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲೊಮನ್ ಜೊತೆ ಬ್ಯಾಕ್-ಟು-ಬ್ಯಾಕ್ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅಚ್ಚರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ 2025 ನಲ್ಲಿ ಯೀಟ್ ಜೊತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 2025ರಲ್ಲಿ ಇತರ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಹಂಗೇರಿಯ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನ ಸಿಜಿಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಓಪನ್ ಏರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ರಾಕ್ ಎನ್ ಸೈನ್ ಸೇರಿವೆ.&lt;ref&gt;King, Ariel (1 October 2024). &quot;Ultra Music Festival Announces Phase One, Performances by Anyma &amp; Solomun, deadmau5 &amp; Pendulum, Gesaffelstein, Zeds Dead &amp; More&quot;. Pollstar. Retrieved 16 April 2025.&lt;/ref&gt;

2025ರಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಡಿಜೆ ಮ್ಯಾಗ್ ಟಾಪ್ 100 ಡಿಜೆಸ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಲೆಜೆಂಡ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 2025 ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದು, ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದ ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಹಾಡಿದ “ಸ್ಯಾಕ್ರಿಫೈಸ್” ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡಿಗೆ ಅನ್ಯಮಾ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ನೀಡಿದರು.&lt;ref&gt;Morris, Joey (19 September 2025). &quot;Anyma to co-direct League of Legends Worlds 2025 opening ceremony&quot;. Esports Insider. Retrieved 30 October 2025.&lt;/ref&gt;

=ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ರಿ=

ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಮೆಲೋಡಿಕ್ ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ನೋದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅಂಬಿಯಂಟ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕಾ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸಂಗೀತದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.&lt;ref&gt;Chong, Sebastian Flores (16 July 2021). &quot;Anyma Delivers Second EP of the Year 'Claire' and It's a Masterpiece&quot;. EDMTunes. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;&quot;Anyma / Digital Landscapes&quot;. Nasty Magazine. 16 July 2021. Retrieved 27 December 2023.&lt;/ref&gt;

ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಧ್ವನಿಯ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.&lt;ref&gt;Erica Campbell (30 September 2024). &quot;Anyma on Creative Directing Visuals for The Weeknd&quot;. papermag.com. Retrieved 14 April 2025.&lt;/ref&gt;

=ವಿಜುವಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್=

2023ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮಿಲಾನ್‌ನ ಫ್ಯಾಷನ್ ಸಮೂಹ 44 ಲೇಬಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ “ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್” ಮೇಲೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು, ಇದು “ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು” ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿತ್ತು.

2024ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಸಾವೊ ಪೌಲೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಿ ವೀಕೆಂಡ್ ಅವರ ವನ್ ನೈಟ್ ಓನ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ದೃಶ್ಯ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.

=ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ=

ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು, ಇಟಾಲಿಯನ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಹಾನಾಯಕ ಫ್ರಾಂಚೆಸ್ಕೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಅವರ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಇಟಲಿಗೆ ತೆರಳಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಮಿಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಸ್ಏಇ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸೌಂಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರು ಸೇರಿ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, ನಂತರ ಬರ್ಲಿನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.

ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2020ರಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸೂಪರ್‌ಮಾಡೆಲ್ ವಿಟೋರಿಯಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಜೂನ್ 2023ರಲ್ಲಿ, ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಲೇರಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿಲ್ಲ.

ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಗ್ರೈಮ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿತು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೈಮ್ಸ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು.

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=</text>
      <sha1>iw59jh9sgxkhs780kyerarh1iib7nx1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಅಜೇ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178952</id>
    <revision>
      <id>1371388</id>
      <timestamp>2026-04-07T09:37:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಪುಟ: ಕಿಮ್ ಯುನ್-ಜೇ (ಕೊರಿಯನ್: 김은재; ಜನನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991), ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಈಜೇ (ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಕೃತ; 이재) ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಗಾಯಕಿ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು...</comment>
      <origin>1371388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4349" sha1="bm92n3a669x2yxrpk7d7bqrcsxhxu62" xml:space="preserve">ಕಿಮ್ ಯುನ್-ಜೇ (ಕೊರಿಯನ್: 김은재; ಜನನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991), ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಈಜೇ (ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಕೃತ; 이재) ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಗಾಯಕಿ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ.

ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಪದವೀಧರಳಾದ ಕಿಮ್, 2003ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಏಕಗಾಯಕಿ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ನಂತರ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಕಲಾವಿದರಾದ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್, ಏಸ್ಪಾ, ಟ್ವೈಸ್, ಲೆ ಸೆರಾಫಿಂ ಮತ್ತು ಇತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ಅವರು ಗರ್ಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು.

ಕಿಮ್ ಅವರು 2025ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದರು, ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಅನಿಮೇಶನ್ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ (2025) ನಲ್ಲಿ ರೂಮಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದರು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಎಂಬ ಹಾಡು, ಅವರು ಸಹ-ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು (ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ). ಇದು ಅನೇಕ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಸಾಂಗ್ ರಿಟನ್ ಫಾರ್ ವಿಸ್ವಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಗಾಗಿ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿವೆ.

ಕಿಮ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2025ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.

=ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ=</text>
      <sha1>bm92n3a669x2yxrpk7d7bqrcsxhxu62</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371389</id>
      <parentid>1371388</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:39:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <origin>1371389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4349" sha1="r1ulxcd7wgve1jd76ipyybm9xqv3pg8" xml:space="preserve">ಕಿಮ್ ಯುನ್-ಜೇ (ಕೊರಿಯನ್: 김은재; ಜನನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991), ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಈಜೇ (ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಕೃತ; 이재) ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಗಾಯಕಿ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ.
 ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಪದವೀಧರಳಾದ ಕಿಮ್, 2003ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಏಕಗಾಯಕಿ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ನಂತರ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಕಲಾವಿದರಾದ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್, ಏಸ್ಪಾ, ಟ್ವೈಸ್, ಲೆ ಸೆರಾಫಿಂ ಮತ್ತು ಇತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ಅವರು ಗರ್ಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು.

ಕಿಮ್ ಅವರು 2025ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದರು, ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಅನಿಮೇಶನ್ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ (2025) ನಲ್ಲಿ ರೂಮಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದರು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಎಂಬ ಹಾಡು, ಅವರು ಸಹ-ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು (ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ). ಇದು ಅನೇಕ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಸಾಂಗ್ ರಿಟನ್ ಫಾರ್ ವಿಸ್ವಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಗಾಗಿ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿವೆ.

ಕಿಮ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2025ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.

=ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ=</text>
      <sha1>r1ulxcd7wgve1jd76ipyybm9xqv3pg8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371390</id>
      <parentid>1371389</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:39:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ */</comment>
      <origin>1371390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16652" sha1="52ug0w8i4kw85l0jnkjz87i795bnaqg" xml:space="preserve">ಕಿಮ್ ಯುನ್-ಜೇ (ಕೊರಿಯನ್: 김은재; ಜನನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991), ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಈಜೇ (ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಕೃತ; 이재) ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಗಾಯಕಿ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ.
 ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಪದವೀಧರಳಾದ ಕಿಮ್, 2003ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಏಕಗಾಯಕಿ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ನಂತರ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಕಲಾವಿದರಾದ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್, ಏಸ್ಪಾ, ಟ್ವೈಸ್, ಲೆ ಸೆರಾಫಿಂ ಮತ್ತು ಇತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ಅವರು ಗರ್ಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು.

ಕಿಮ್ ಅವರು 2025ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದರು, ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಅನಿಮೇಶನ್ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ (2025) ನಲ್ಲಿ ರೂಮಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದರು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಎಂಬ ಹಾಡು, ಅವರು ಸಹ-ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು (ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ). ಇದು ಅನೇಕ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಸಾಂಗ್ ರಿಟನ್ ಫಾರ್ ವಿಸ್ವಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಗಾಗಿ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿವೆ.

ಕಿಮ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2025ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.

=ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ=


ಕಿಮ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991 ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಸಿಯೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆ ಆರು ತಿಂಗಳಿದ್ದಾಗ, ಕುಟುಂಬವು ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿಯ ಫೋರ್ಟ್ ಲೀಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದಳು. ಎಂಟು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಸಿಯೋಲ್ ಫಾರೆನ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಳು. ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಆಕೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, 2014ರಲ್ಲಿ ಟಿಶ್‌ನ ಕ್ಲೈವ್ ಡೇವಿಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡೆಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಿಎಫ್‌ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದಳು.


=ವೃತ್ತಿಜೀವನ=

=ಪ್ರಾರಂಭ=

11ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ 2003ರಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಆದರೆ, ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಏಕಗಾಯಕಿಯಾಗಲಿ ಆಕೆಯ ಡೆಬ್ಯೂಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. 2011ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ತರಬೇತಿಯಿಂದ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. 2015ರ ವೇಳೆಗೆ, ಆಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದ ಮುಗಿದು, ಲೇಬಲ್‌ನಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಳು, ಇದರಿಂದ ಆಕೆಯ ಐಡಲ್ ತರಬೇತಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.


=2016–2024: ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ=

ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕಿಮ್ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಳು. ಆಕೆ ಆಂಡ್ರೂ ಚೋಯ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅವರು ಆಕೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು. 2017ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಗೀತರಚನಾ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ, ಆಕೆಯ ಗೀತರಚನಾ ಆಸಕ್ತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು, ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್‌ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ದೊರೆಯಿತು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಇದರಿಂದ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಜೊತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರಕಿದವು. 2019ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಕೆ-ಡ್ರಾಮಾ “ವೊಮನ್ ಆಫ್ 9.9 ಬಿಲಿಯನ್” ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.

ಕೋವಿಡ್-19 ಮಹಾಮಾರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಏಸ್ಪಾ‌ಗಾಗಿ “ಡ್ರಾಮಾ” ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದಳು. ಆಕೆ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಗರ್ಲ್ ಕ್ರಶ್ ಕೆ-ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ಸ್ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದಳು. 2022ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ ಜೊತೆ “ಬರ್ಥ್‌ಡೇ” ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಳು. 2025ರಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಡಾ. ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾಶಕ ಸಂಸ್ಥೆ **ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಸಾಂಗ್ಸ್** ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು.

---

**2025–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಯಶಸ್ಸು**

2025 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಿತ್ರ **ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್** ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಆಕೆ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬರೆದಳು. ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಮ್ಯಾಗಿ ಕಾಂಗ್, ಚಿತ್ರದ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಕಿಮ್‌ನ ಡೆಮೊಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಿದಳು; ಕಿಮ್ ಚಿತ್ರದ ಬಹುತೇಕ ಡೆಮೊಗಳನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ನಂತರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಆಕೆಯನ್ನು ರೂಮಿ ಪಾತ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು.

ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಲಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಆಕೆ ಸಹ-ಬರೆದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಈ ಹಾಡಿನ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಇದು ಮೂರು ಆಕ್ಟೇವ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೊರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎ-5 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಓಪೆರಾ ಸೋಪ್ರಾನೊಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೋಕಲ್ ತರಬೇತುದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದ್ದು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಶೀಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೋರಿಯಾ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಕೂಡ ಹೇಳಿದೆ.

2025 ಆಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು, ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಾಡುಗಳು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದವು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಜೊತೆಗೆ, ಕಿಮ್ “ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್” ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ಹಾಡಿದಳು ಮತ್ತು “ಯೂರ್ ಐಡಲ್” ಅನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದಳು. “ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್” ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಡಿ6 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪಿದಳು.

2025 ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಯುಎಸ್‌ಒಜಿ, “ಅನದರ್ ಡೇ ಆಫ್ ಡೆಬ್ಯೂ ಟ್ರೈನಿಂಗ್” ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗೆ ಕಿಮ್ ಹಾಡನ್ನು ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದರ ಎಲ್ಲಾ ಲಾಭಗಳು ಕೊರಿಯಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಸಂತತಿಗೆ ದಾನವಾಗಲಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 14, 2025ರಂದು, ಟಿಡಿವೈಎ ಗುಂಪು “ಕೀಪ್ ದ ಲೈಟ್” ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಡೆಬ್ಯೂ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಕಿಮ್ ರಚಿಸಿದದ್ದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಿನ ಸಿಯೋಲ್‌ನ ಗ್ವಾಂಗ್ಹ್ವಾಮುನ್ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.

2025 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4ರಂದು, ಕಿಮ್ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅದೇ ರಾತ್ರಿ, ಆಕೆ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಸಹ-ನಟಿಯರಾದ ಆಡ್ರಿ ನುನಾ ಮತ್ತು ರೇಯ್ ಅಮಿ ಜೊತೆ ಸ್ಯಾಟರ್ಡೇ ನೈಟ್ ಲೈವ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7ರಂದು, ಅವರು “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡನ್ನು ದ ಟುನೈಟ್ ಶೋ ಸ್ಟಾರಿಂಗ್ ಜಿಮ್ಮಿ ಫ್ಯಾಲನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು, ಕಿಮ್ **ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂಇ** ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ನಂತರ ಆಕೆ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೂರನೇ ಆಲ್ಬಮ್ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಡಿಲಕ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯ “ಔಟ್ ಆಫ್ ಮೈ ಬಾಡಿ” ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಳು, ಇದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 19ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 25ರಂದು, ಆಕೆ ಹಂಟ್ರಿಕ್ಸ್ ತಂಡದ ಜೊತೆ “12 ಡೇಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್” ಹಾಡನ್ನು ಸ್ನೂಪ್ ಡಾಗ್ 2025 ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್ ಹಾಫ್‌ಟೈಮ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. 2026 ಫೆಬ್ರವರಿ 6ರಂದು, ಆಕೆ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ “ಟೈಮ್ ಆಫ್ಟರ್ ಟೈಮ್” ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.

---

**ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ**

ಕಿಮ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

2023 ಅಂತ್ಯದಿಂದ, ಕಿಮ್ ಮಾಜಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಸ್ಯಾಮ್ ಕಿಮ್ ಜೊತೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2017ರಲ್ಲಿ ಗೀತರಚನಾ ಸೆಷನ್ ವೇಳೆ ಭೇಟಿಯಾದರು. 2026 ನವೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾಗಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆಯ ತಾತ ಶಿನ್ ಯಂಗ್-ಕ್ಯುನ್, ಒಬ್ಬ ನಟ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಅಭಿಮಾನಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.</text>
      <sha1>52ug0w8i4kw85l0jnkjz87i795bnaqg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371391</id>
      <parentid>1371390</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:40:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2016–2024: ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ */</comment>
      <origin>1371391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16642" sha1="2w4m49kzvgnnguf16rkyeh76jts5v1l" xml:space="preserve">ಕಿಮ್ ಯುನ್-ಜೇ (ಕೊರಿಯನ್: 김은재; ಜನನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991), ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಈಜೇ (ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಕೃತ; 이재) ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಗಾಯಕಿ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ.
 ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಪದವೀಧರಳಾದ ಕಿಮ್, 2003ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಏಕಗಾಯಕಿ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ನಂತರ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಕಲಾವಿದರಾದ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್, ಏಸ್ಪಾ, ಟ್ವೈಸ್, ಲೆ ಸೆರಾಫಿಂ ಮತ್ತು ಇತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ಅವರು ಗರ್ಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು.

ಕಿಮ್ ಅವರು 2025ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದರು, ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಅನಿಮೇಶನ್ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ (2025) ನಲ್ಲಿ ರೂಮಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದರು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಎಂಬ ಹಾಡು, ಅವರು ಸಹ-ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು (ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ). ಇದು ಅನೇಕ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಸಾಂಗ್ ರಿಟನ್ ಫಾರ್ ವಿಸ್ವಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಗಾಗಿ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿವೆ.

ಕಿಮ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2025ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.

=ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ=


ಕಿಮ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991 ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಸಿಯೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆ ಆರು ತಿಂಗಳಿದ್ದಾಗ, ಕುಟುಂಬವು ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿಯ ಫೋರ್ಟ್ ಲೀಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದಳು. ಎಂಟು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, ಸಿಯೋಲ್ ಫಾರೆನ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಳು. ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಆಕೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, 2014ರಲ್ಲಿ ಟಿಶ್‌ನ ಕ್ಲೈವ್ ಡೇವಿಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡೆಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಿಎಫ್‌ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದಳು.


=ವೃತ್ತಿಜೀವನ=

=ಪ್ರಾರಂಭ=

11ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ 2003ರಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಆದರೆ, ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಏಕಗಾಯಕಿಯಾಗಲಿ ಆಕೆಯ ಡೆಬ್ಯೂಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. 2011ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ತರಬೇತಿಯಿಂದ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. 2015ರ ವೇಳೆಗೆ, ಆಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದ ಮುಗಿದು, ಲೇಬಲ್‌ನಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಳು, ಇದರಿಂದ ಆಕೆಯ ಐಡಲ್ ತರಬೇತಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.


=2016–2024: ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ=

ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕಿಮ್ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಳು. ಆಕೆ ಆಂಡ್ರೂ ಚೋಯ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅವರು ಆಕೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು. 2017ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಗೀತರಚನಾ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ, ಆಕೆಯ ಗೀತರಚನಾ ಆಸಕ್ತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು, ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್‌ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ದೊರೆಯಿತು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಇದರಿಂದ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಜೊತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರಕಿದವು. 2019ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಕೆ-ಡ್ರಾಮಾ “ವೊಮನ್ ಆಫ್ 9.9 ಬಿಲಿಯನ್” ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.

ಕೋವಿಡ್-19 ಮಹಾಮಾರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಏಸ್ಪಾ‌ಗಾಗಿ “ಡ್ರಾಮಾ” ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದಳು. ಆಕೆ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಗರ್ಲ್ ಕ್ರಶ್ ಕೆ-ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ಸ್ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದಳು. 2022ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ ಜೊತೆ “ಬರ್ಥ್‌ಡೇ” ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಳು. 2025ರಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಡಾ. ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾಶಕ ಸಂಸ್ಥೆ **ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಸಾಂಗ್ಸ್** ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು.


=2025–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಯಶಸ್ಸು=

2025 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಿತ್ರ **ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್** ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಆಕೆ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬರೆದಳು. ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಮ್ಯಾಗಿ ಕಾಂಗ್, ಚಿತ್ರದ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಕಿಮ್‌ನ ಡೆಮೊಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಿದಳು; ಕಿಮ್ ಚಿತ್ರದ ಬಹುತೇಕ ಡೆಮೊಗಳನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ನಂತರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಆಕೆಯನ್ನು ರೂಮಿ ಪಾತ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು.

ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಲಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಆಕೆ ಸಹ-ಬರೆದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಈ ಹಾಡಿನ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಇದು ಮೂರು ಆಕ್ಟೇವ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೊರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎ-5 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಓಪೆರಾ ಸೋಪ್ರಾನೊಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೋಕಲ್ ತರಬೇತುದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದ್ದು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಶೀಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೋರಿಯಾ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಕೂಡ ಹೇಳಿದೆ.

2025 ಆಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು, ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಾಡುಗಳು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದವು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಜೊತೆಗೆ, ಕಿಮ್ “ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್” ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ಹಾಡಿದಳು ಮತ್ತು “ಯೂರ್ ಐಡಲ್” ಅನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದಳು. “ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್” ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಡಿ6 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪಿದಳು.

2025 ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಯುಎಸ್‌ಒಜಿ, “ಅನದರ್ ಡೇ ಆಫ್ ಡೆಬ್ಯೂ ಟ್ರೈನಿಂಗ್” ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗೆ ಕಿಮ್ ಹಾಡನ್ನು ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದರ ಎಲ್ಲಾ ಲಾಭಗಳು ಕೊರಿಯಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಸಂತತಿಗೆ ದಾನವಾಗಲಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 14, 2025ರಂದು, ಟಿಡಿವೈಎ ಗುಂಪು “ಕೀಪ್ ದ ಲೈಟ್” ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಡೆಬ್ಯೂ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಕಿಮ್ ರಚಿಸಿದದ್ದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಿನ ಸಿಯೋಲ್‌ನ ಗ್ವಾಂಗ್ಹ್ವಾಮುನ್ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.

2025 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4ರಂದು, ಕಿಮ್ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅದೇ ರಾತ್ರಿ, ಆಕೆ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಸಹ-ನಟಿಯರಾದ ಆಡ್ರಿ ನುನಾ ಮತ್ತು ರೇಯ್ ಅಮಿ ಜೊತೆ ಸ್ಯಾಟರ್ಡೇ ನೈಟ್ ಲೈವ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7ರಂದು, ಅವರು “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡನ್ನು ದ ಟುನೈಟ್ ಶೋ ಸ್ಟಾರಿಂಗ್ ಜಿಮ್ಮಿ ಫ್ಯಾಲನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು, ಕಿಮ್ **ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂಇ** ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ನಂತರ ಆಕೆ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೂರನೇ ಆಲ್ಬಮ್ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಡಿಲಕ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯ “ಔಟ್ ಆಫ್ ಮೈ ಬಾಡಿ” ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಳು, ಇದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 19ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 25ರಂದು, ಆಕೆ ಹಂಟ್ರಿಕ್ಸ್ ತಂಡದ ಜೊತೆ “12 ಡೇಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್” ಹಾಡನ್ನು ಸ್ನೂಪ್ ಡಾಗ್ 2025 ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್ ಹಾಫ್‌ಟೈಮ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. 2026 ಫೆಬ್ರವರಿ 6ರಂದು, ಆಕೆ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ “ಟೈಮ್ ಆಫ್ಟರ್ ಟೈಮ್” ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.


=ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ=

ಕಿಮ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

2023 ಅಂತ್ಯದಿಂದ, ಕಿಮ್ ಮಾಜಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಸ್ಯಾಮ್ ಕಿಮ್ ಜೊತೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2017ರಲ್ಲಿ ಗೀತರಚನಾ ಸೆಷನ್ ವೇಳೆ ಭೇಟಿಯಾದರು. 2026 ನವೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾಗಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆಯ ತಾತ ಶಿನ್ ಯಂಗ್-ಕ್ಯುನ್, ಒಬ್ಬ ನಟ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಅಭಿಮಾನಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.</text>
      <sha1>2w4m49kzvgnnguf16rkyeh76jts5v1l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371392</id>
      <parentid>1371391</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:42:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ */</comment>
      <origin>1371392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17190" sha1="bpp9wh4ls5oj733eaydebmcg2c5qprk" xml:space="preserve">ಕಿಮ್ ಯುನ್-ಜೇ (ಕೊರಿಯನ್: 김은재; ಜನನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991), ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಈಜೇ (ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಕೃತ; 이재) ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಗಾಯಕಿ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ.
 ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಪದವೀಧರಳಾದ ಕಿಮ್, 2003ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಏಕಗಾಯಕಿ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ನಂತರ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಕಲಾವಿದರಾದ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್, ಏಸ್ಪಾ, ಟ್ವೈಸ್, ಲೆ ಸೆರಾಫಿಂ ಮತ್ತು ಇತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ಅವರು ಗರ್ಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು.

ಕಿಮ್ ಅವರು 2025ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದರು, ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಅನಿಮೇಶನ್ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ (2025) ನಲ್ಲಿ ರೂಮಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದರು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಎಂಬ ಹಾಡು, ಅವರು ಸಹ-ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು (ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ). ಇದು ಅನೇಕ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಸಾಂಗ್ ರಿಟನ್ ಫಾರ್ ವಿಸ್ವಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಗಾಗಿ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿವೆ.

ಕಿಮ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2025ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.

=ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ=


ಕಿಮ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991 ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಸಿಯೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆ ಆರು ತಿಂಗಳಿದ್ದಾಗ, ಕುಟುಂಬವು ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿಯ ಫೋರ್ಟ್ ಲೀಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದಳು. ಎಂಟು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ&lt;ref&gt;&quot;Netflix 'KPop Demon Hunters' Star Talks Fort Lee Roots: 'Best Korean Food'&quot;. Fort Lee Daily Voice. December 9, 2025. Retrieved January 15, 2026&lt;/ref&gt;, ಸಿಯೋಲ್ ಫಾರೆನ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಳು. ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಆಕೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, 2014ರಲ್ಲಿ ಟಿಶ್‌ನ ಕ್ಲೈವ್ ಡೇವಿಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡೆಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಿಎಫ್‌ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದಳು.&lt;ref&gt;Ahmad, Manahil. &quot;Did you know about this Bergen County tie to 'KPop Demon Hunters'?&quot;. North Jersey Media Group. Retrieved January 15, 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Feinberg, Scott (February 17, 2026). &quot;'Awards Chatter' Pod: EJAE on Her 'KPop Demon Hunters' Hit &quot;Golden,&quot; New Single &quot;Time After Time&quot; and Feeling &quot;Very Nervous&quot; About the Oscars&quot;. The Hollywood Reporter. Retrieved February 18, 2026.&lt;/ref&gt;

=ವೃತ್ತಿಜೀವನ=

=ಪ್ರಾರಂಭ=

11ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ 2003ರಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಆದರೆ, ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಏಕಗಾಯಕಿಯಾಗಲಿ ಆಕೆಯ ಡೆಬ್ಯೂಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. 2011ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ತರಬೇತಿಯಿಂದ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. 2015ರ ವೇಳೆಗೆ, ಆಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದ ಮುಗಿದು, ಲೇಬಲ್‌ನಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಳು, ಇದರಿಂದ ಆಕೆಯ ಐಡಲ್ ತರಬೇತಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.


=2016–2024: ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ=

ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕಿಮ್ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಳು. ಆಕೆ ಆಂಡ್ರೂ ಚೋಯ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅವರು ಆಕೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು. 2017ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಗೀತರಚನಾ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ, ಆಕೆಯ ಗೀತರಚನಾ ಆಸಕ್ತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು, ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್‌ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ದೊರೆಯಿತು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಇದರಿಂದ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಜೊತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರಕಿದವು. 2019ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಕೆ-ಡ್ರಾಮಾ “ವೊಮನ್ ಆಫ್ 9.9 ಬಿಲಿಯನ್” ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.

ಕೋವಿಡ್-19 ಮಹಾಮಾರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಏಸ್ಪಾ‌ಗಾಗಿ “ಡ್ರಾಮಾ” ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದಳು. ಆಕೆ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಗರ್ಲ್ ಕ್ರಶ್ ಕೆ-ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ಸ್ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದಳು. 2022ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ ಜೊತೆ “ಬರ್ಥ್‌ಡೇ” ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಳು. 2025ರಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಡಾ. ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾಶಕ ಸಂಸ್ಥೆ **ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಸಾಂಗ್ಸ್** ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು.


=2025–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಯಶಸ್ಸು=

2025 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಿತ್ರ **ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್** ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಆಕೆ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬರೆದಳು. ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಮ್ಯಾಗಿ ಕಾಂಗ್, ಚಿತ್ರದ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಕಿಮ್‌ನ ಡೆಮೊಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಿದಳು; ಕಿಮ್ ಚಿತ್ರದ ಬಹುತೇಕ ಡೆಮೊಗಳನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ನಂತರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಆಕೆಯನ್ನು ರೂಮಿ ಪಾತ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು.

ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಲಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಆಕೆ ಸಹ-ಬರೆದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಈ ಹಾಡಿನ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಇದು ಮೂರು ಆಕ್ಟೇವ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೊರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎ-5 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಓಪೆರಾ ಸೋಪ್ರಾನೊಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೋಕಲ್ ತರಬೇತುದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದ್ದು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಶೀಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೋರಿಯಾ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಕೂಡ ಹೇಳಿದೆ.

2025 ಆಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು, ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಾಡುಗಳು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದವು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಜೊತೆಗೆ, ಕಿಮ್ “ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್” ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ಹಾಡಿದಳು ಮತ್ತು “ಯೂರ್ ಐಡಲ್” ಅನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದಳು. “ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್” ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಡಿ6 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪಿದಳು.

2025 ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಯುಎಸ್‌ಒಜಿ, “ಅನದರ್ ಡೇ ಆಫ್ ಡೆಬ್ಯೂ ಟ್ರೈನಿಂಗ್” ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗೆ ಕಿಮ್ ಹಾಡನ್ನು ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದರ ಎಲ್ಲಾ ಲಾಭಗಳು ಕೊರಿಯಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಸಂತತಿಗೆ ದಾನವಾಗಲಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 14, 2025ರಂದು, ಟಿಡಿವೈಎ ಗುಂಪು “ಕೀಪ್ ದ ಲೈಟ್” ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಡೆಬ್ಯೂ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಕಿಮ್ ರಚಿಸಿದದ್ದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಿನ ಸಿಯೋಲ್‌ನ ಗ್ವಾಂಗ್ಹ್ವಾಮುನ್ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.

2025 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4ರಂದು, ಕಿಮ್ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅದೇ ರಾತ್ರಿ, ಆಕೆ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಸಹ-ನಟಿಯರಾದ ಆಡ್ರಿ ನುನಾ ಮತ್ತು ರೇಯ್ ಅಮಿ ಜೊತೆ ಸ್ಯಾಟರ್ಡೇ ನೈಟ್ ಲೈವ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7ರಂದು, ಅವರು “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡನ್ನು ದ ಟುನೈಟ್ ಶೋ ಸ್ಟಾರಿಂಗ್ ಜಿಮ್ಮಿ ಫ್ಯಾಲನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು, ಕಿಮ್ **ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂಇ** ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ನಂತರ ಆಕೆ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೂರನೇ ಆಲ್ಬಮ್ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಡಿಲಕ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯ “ಔಟ್ ಆಫ್ ಮೈ ಬಾಡಿ” ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಳು, ಇದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 19ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 25ರಂದು, ಆಕೆ ಹಂಟ್ರಿಕ್ಸ್ ತಂಡದ ಜೊತೆ “12 ಡೇಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್” ಹಾಡನ್ನು ಸ್ನೂಪ್ ಡಾಗ್ 2025 ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್ ಹಾಫ್‌ಟೈಮ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. 2026 ಫೆಬ್ರವರಿ 6ರಂದು, ಆಕೆ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ “ಟೈಮ್ ಆಫ್ಟರ್ ಟೈಮ್” ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.


=ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ=

ಕಿಮ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

2023 ಅಂತ್ಯದಿಂದ, ಕಿಮ್ ಮಾಜಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಸ್ಯಾಮ್ ಕಿಮ್ ಜೊತೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2017ರಲ್ಲಿ ಗೀತರಚನಾ ಸೆಷನ್ ವೇಳೆ ಭೇಟಿಯಾದರು. 2026 ನವೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾಗಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆಯ ತಾತ ಶಿನ್ ಯಂಗ್-ಕ್ಯುನ್, ಒಬ್ಬ ನಟ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಅಭಿಮಾನಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.</text>
      <sha1>bpp9wh4ls5oj733eaydebmcg2c5qprk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371393</id>
      <parentid>1371392</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:44:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ಪ್ರಾರಂಭ */</comment>
      <origin>1371393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17780" sha1="pbsb1emo2nfjqa4rfxuqdy7uvv5q6ag" xml:space="preserve">ಕಿಮ್ ಯುನ್-ಜೇ (ಕೊರಿಯನ್: 김은재; ಜನನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991), ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಈಜೇ (ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಕೃತ; 이재) ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಗಾಯಕಿ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ.
 ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಪದವೀಧರಳಾದ ಕಿಮ್, 2003ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಏಕಗಾಯಕಿ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ನಂತರ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಕಲಾವಿದರಾದ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್, ಏಸ್ಪಾ, ಟ್ವೈಸ್, ಲೆ ಸೆರಾಫಿಂ ಮತ್ತು ಇತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ಅವರು ಗರ್ಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು.

ಕಿಮ್ ಅವರು 2025ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದರು, ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಅನಿಮೇಶನ್ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ (2025) ನಲ್ಲಿ ರೂಮಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದರು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಎಂಬ ಹಾಡು, ಅವರು ಸಹ-ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು (ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ). ಇದು ಅನೇಕ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಸಾಂಗ್ ರಿಟನ್ ಫಾರ್ ವಿಸ್ವಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಗಾಗಿ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿವೆ.

ಕಿಮ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2025ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.

=ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ=


ಕಿಮ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991 ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಸಿಯೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆ ಆರು ತಿಂಗಳಿದ್ದಾಗ, ಕುಟುಂಬವು ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿಯ ಫೋರ್ಟ್ ಲೀಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದಳು. ಎಂಟು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ&lt;ref&gt;&quot;Netflix 'KPop Demon Hunters' Star Talks Fort Lee Roots: 'Best Korean Food'&quot;. Fort Lee Daily Voice. December 9, 2025. Retrieved January 15, 2026&lt;/ref&gt;, ಸಿಯೋಲ್ ಫಾರೆನ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಳು. ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಆಕೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, 2014ರಲ್ಲಿ ಟಿಶ್‌ನ ಕ್ಲೈವ್ ಡೇವಿಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡೆಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಿಎಫ್‌ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದಳು.&lt;ref&gt;Ahmad, Manahil. &quot;Did you know about this Bergen County tie to 'KPop Demon Hunters'?&quot;. North Jersey Media Group. Retrieved January 15, 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Feinberg, Scott (February 17, 2026). &quot;'Awards Chatter' Pod: EJAE on Her 'KPop Demon Hunters' Hit &quot;Golden,&quot; New Single &quot;Time After Time&quot; and Feeling &quot;Very Nervous&quot; About the Oscars&quot;. The Hollywood Reporter. Retrieved February 18, 2026.&lt;/ref&gt;

=ವೃತ್ತಿಜೀವನ=

=ಪ್ರಾರಂಭ=

11ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ 2003ರಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಆದರೆ, ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಏಕಗಾಯಕಿಯಾಗಲಿ ಆಕೆಯ ಡೆಬ್ಯೂಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;Daily, The Chosun (October 23, 2025). &quot;EJAE: From 12-Year SM Trainee to Billboard No. 1&quot;. The Chosun Daily (in Korean). Retrieved March 18, 2026. trained for 12 years since the age of 11&lt;ref&gt;&quot;How &quot;KPop Demon Hunters&quot; Songwriter EJAE Turned Rejection Into Her Golden Success&quot;. Motion Picture Association. October 27, 2025. Retrieved November 29, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;/ref&gt; 2011ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ತರಬೇತಿಯಿಂದ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. 2015ರ ವೇಳೆಗೆ, ಆಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದ ಮುಗಿದು, ಲೇಬಲ್‌ನಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಳು, ಇದರಿಂದ ಆಕೆಯ ಐಡಲ್ ತರಬೇತಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;Liu, Cherry (August 12, 2025). &quot;Who is Ejae, who wrote the hit song 'Golden' from Netflix's K-pop Demon Hunters?&quot;. South China Morning Post. Archived from the original on August 12, 2025. Retrieved August 13, 2025.&lt;/ref&gt;

=2016–2024: ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ=

ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕಿಮ್ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಳು. ಆಕೆ ಆಂಡ್ರೂ ಚೋಯ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅವರು ಆಕೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು. 2017ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಗೀತರಚನಾ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ, ಆಕೆಯ ಗೀತರಚನಾ ಆಸಕ್ತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು, ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್‌ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ದೊರೆಯಿತು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಇದರಿಂದ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಜೊತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರಕಿದವು. 2019ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಕೆ-ಡ್ರಾಮಾ “ವೊಮನ್ ಆಫ್ 9.9 ಬಿಲಿಯನ್” ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.

ಕೋವಿಡ್-19 ಮಹಾಮಾರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಏಸ್ಪಾ‌ಗಾಗಿ “ಡ್ರಾಮಾ” ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದಳು. ಆಕೆ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಗರ್ಲ್ ಕ್ರಶ್ ಕೆ-ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ಸ್ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದಳು. 2022ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ ಜೊತೆ “ಬರ್ಥ್‌ಡೇ” ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಳು. 2025ರಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಡಾ. ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾಶಕ ಸಂಸ್ಥೆ **ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಸಾಂಗ್ಸ್** ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು.


=2025–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಯಶಸ್ಸು=

2025 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಿತ್ರ **ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್** ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಆಕೆ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬರೆದಳು. ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಮ್ಯಾಗಿ ಕಾಂಗ್, ಚಿತ್ರದ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಕಿಮ್‌ನ ಡೆಮೊಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಿದಳು; ಕಿಮ್ ಚಿತ್ರದ ಬಹುತೇಕ ಡೆಮೊಗಳನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ನಂತರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಆಕೆಯನ್ನು ರೂಮಿ ಪಾತ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು.

ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಲಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಆಕೆ ಸಹ-ಬರೆದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಈ ಹಾಡಿನ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಇದು ಮೂರು ಆಕ್ಟೇವ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೊರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎ-5 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಓಪೆರಾ ಸೋಪ್ರಾನೊಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೋಕಲ್ ತರಬೇತುದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದ್ದು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಶೀಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೋರಿಯಾ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಕೂಡ ಹೇಳಿದೆ.

2025 ಆಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು, ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಾಡುಗಳು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದವು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಜೊತೆಗೆ, ಕಿಮ್ “ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್” ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ಹಾಡಿದಳು ಮತ್ತು “ಯೂರ್ ಐಡಲ್” ಅನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದಳು. “ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್” ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಡಿ6 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪಿದಳು.

2025 ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಯುಎಸ್‌ಒಜಿ, “ಅನದರ್ ಡೇ ಆಫ್ ಡೆಬ್ಯೂ ಟ್ರೈನಿಂಗ್” ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗೆ ಕಿಮ್ ಹಾಡನ್ನು ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದರ ಎಲ್ಲಾ ಲಾಭಗಳು ಕೊರಿಯಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಸಂತತಿಗೆ ದಾನವಾಗಲಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 14, 2025ರಂದು, ಟಿಡಿವೈಎ ಗುಂಪು “ಕೀಪ್ ದ ಲೈಟ್” ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಡೆಬ್ಯೂ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಕಿಮ್ ರಚಿಸಿದದ್ದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಿನ ಸಿಯೋಲ್‌ನ ಗ್ವಾಂಗ್ಹ್ವಾಮುನ್ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.

2025 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4ರಂದು, ಕಿಮ್ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅದೇ ರಾತ್ರಿ, ಆಕೆ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಸಹ-ನಟಿಯರಾದ ಆಡ್ರಿ ನುನಾ ಮತ್ತು ರೇಯ್ ಅಮಿ ಜೊತೆ ಸ್ಯಾಟರ್ಡೇ ನೈಟ್ ಲೈವ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7ರಂದು, ಅವರು “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡನ್ನು ದ ಟುನೈಟ್ ಶೋ ಸ್ಟಾರಿಂಗ್ ಜಿಮ್ಮಿ ಫ್ಯಾಲನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು, ಕಿಮ್ **ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂಇ** ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ನಂತರ ಆಕೆ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೂರನೇ ಆಲ್ಬಮ್ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಡಿಲಕ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯ “ಔಟ್ ಆಫ್ ಮೈ ಬಾಡಿ” ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಳು, ಇದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 19ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 25ರಂದು, ಆಕೆ ಹಂಟ್ರಿಕ್ಸ್ ತಂಡದ ಜೊತೆ “12 ಡೇಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್” ಹಾಡನ್ನು ಸ್ನೂಪ್ ಡಾಗ್ 2025 ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್ ಹಾಫ್‌ಟೈಮ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. 2026 ಫೆಬ್ರವರಿ 6ರಂದು, ಆಕೆ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ “ಟೈಮ್ ಆಫ್ಟರ್ ಟೈಮ್” ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.


=ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ=

ಕಿಮ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

2023 ಅಂತ್ಯದಿಂದ, ಕಿಮ್ ಮಾಜಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಸ್ಯಾಮ್ ಕಿಮ್ ಜೊತೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2017ರಲ್ಲಿ ಗೀತರಚನಾ ಸೆಷನ್ ವೇಳೆ ಭೇಟಿಯಾದರು. 2026 ನವೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾಗಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆಯ ತಾತ ಶಿನ್ ಯಂಗ್-ಕ್ಯುನ್, ಒಬ್ಬ ನಟ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಅಭಿಮಾನಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.</text>
      <sha1>pbsb1emo2nfjqa4rfxuqdy7uvv5q6ag</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371394</id>
      <parentid>1371393</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:46:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2016–2024: ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ */</comment>
      <origin>1371394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18539" sha1="ps6rq70o87ew5inguo7k1acnnunpkga" xml:space="preserve">ಕಿಮ್ ಯುನ್-ಜೇ (ಕೊರಿಯನ್: 김은재; ಜನನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991), ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಈಜೇ (ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಕೃತ; 이재) ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಗಾಯಕಿ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ.
 ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಪದವೀಧರಳಾದ ಕಿಮ್, 2003ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಏಕಗಾಯಕಿ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ನಂತರ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಕಲಾವಿದರಾದ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್, ಏಸ್ಪಾ, ಟ್ವೈಸ್, ಲೆ ಸೆರಾಫಿಂ ಮತ್ತು ಇತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ಅವರು ಗರ್ಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು.

ಕಿಮ್ ಅವರು 2025ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದರು, ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಅನಿಮೇಶನ್ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ (2025) ನಲ್ಲಿ ರೂಮಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದರು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಎಂಬ ಹಾಡು, ಅವರು ಸಹ-ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು (ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ). ಇದು ಅನೇಕ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಸಾಂಗ್ ರಿಟನ್ ಫಾರ್ ವಿಸ್ವಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಗಾಗಿ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿವೆ.

ಕಿಮ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2025ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.

=ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ=


ಕಿಮ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991 ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಸಿಯೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆ ಆರು ತಿಂಗಳಿದ್ದಾಗ, ಕುಟುಂಬವು ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿಯ ಫೋರ್ಟ್ ಲೀಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದಳು. ಎಂಟು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ&lt;ref&gt;&quot;Netflix 'KPop Demon Hunters' Star Talks Fort Lee Roots: 'Best Korean Food'&quot;. Fort Lee Daily Voice. December 9, 2025. Retrieved January 15, 2026&lt;/ref&gt;, ಸಿಯೋಲ್ ಫಾರೆನ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಳು. ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಆಕೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, 2014ರಲ್ಲಿ ಟಿಶ್‌ನ ಕ್ಲೈವ್ ಡೇವಿಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡೆಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಿಎಫ್‌ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದಳು.&lt;ref&gt;Ahmad, Manahil. &quot;Did you know about this Bergen County tie to 'KPop Demon Hunters'?&quot;. North Jersey Media Group. Retrieved January 15, 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Feinberg, Scott (February 17, 2026). &quot;'Awards Chatter' Pod: EJAE on Her 'KPop Demon Hunters' Hit &quot;Golden,&quot; New Single &quot;Time After Time&quot; and Feeling &quot;Very Nervous&quot; About the Oscars&quot;. The Hollywood Reporter. Retrieved February 18, 2026.&lt;/ref&gt;

=ವೃತ್ತಿಜೀವನ=

=ಪ್ರಾರಂಭ=

11ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ 2003ರಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಆದರೆ, ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಏಕಗಾಯಕಿಯಾಗಲಿ ಆಕೆಯ ಡೆಬ್ಯೂಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;Daily, The Chosun (October 23, 2025). &quot;EJAE: From 12-Year SM Trainee to Billboard No. 1&quot;. The Chosun Daily (in Korean). Retrieved March 18, 2026. trained for 12 years since the age of 11&lt;ref&gt;&quot;How &quot;KPop Demon Hunters&quot; Songwriter EJAE Turned Rejection Into Her Golden Success&quot;. Motion Picture Association. October 27, 2025. Retrieved November 29, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;/ref&gt; 2011ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ತರಬೇತಿಯಿಂದ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. 2015ರ ವೇಳೆಗೆ, ಆಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದ ಮುಗಿದು, ಲೇಬಲ್‌ನಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಳು, ಇದರಿಂದ ಆಕೆಯ ಐಡಲ್ ತರಬೇತಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;Liu, Cherry (August 12, 2025). &quot;Who is Ejae, who wrote the hit song 'Golden' from Netflix's K-pop Demon Hunters?&quot;. South China Morning Post. Archived from the original on August 12, 2025. Retrieved August 13, 2025.&lt;/ref&gt;

=2016–2024: ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ=

ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕಿಮ್ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಳು. ಆಕೆ ಆಂಡ್ರೂ ಚೋಯ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅವರು ಆಕೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು. 2017ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಗೀತರಚನಾ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ, ಆಕೆಯ ಗೀತರಚನಾ ಆಸಕ್ತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು, ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್‌ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ದೊರೆಯಿತು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಇದರಿಂದ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಜೊತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರಕಿದವು. 2019ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಕೆ-ಡ್ರಾಮಾ “ವೊಮನ್ ಆಫ್ 9.9 ಬಿಲಿಯನ್” ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.&lt;ref&gt;Mitchell, Ben (August 5, 2025). &quot;'Music is my therapy': Meet 'KPop Demon Hunters' star EJAE&quot;. PIX11. Archived from the original on August 13, 2025. Retrieved August 9, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Yim, Hyun-su (February 10, 2020). &quot;[Herald Interview] Why you can't stop listening to Red Velvet's 'Psycho'&quot;. The Korea Herald (in Korean). Archived from the original on April 18, 2025. Retrieved June 26, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Johnson, Sarah (February 23, 2020). &quot;Woman of 9.9 Billion&quot;. Heart and Seoul. Archived from the original on June 28, 2025. Retrieved June 27, 2025.&lt;/ref&gt;

ಕೋವಿಡ್-19 ಮಹಾಮಾರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಏಸ್ಪಾ‌ಗಾಗಿ “ಡ್ರಾಮಾ” ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದಳು. ಆಕೆ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಗರ್ಲ್ ಕ್ರಶ್ ಕೆ-ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ಸ್ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದಳು. 2022ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ ಜೊತೆ “ಬರ್ಥ್‌ಡೇ” ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಳು. 2025ರಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಡಾ. ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾಶಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು.&lt;ref&gt;Kim, Eun-jae (November 2023). &quot;[INTERVIEW] Making of &quot;Drama&quot; by aespa with EJAE and Charlotte Wilson&quot; (Interview). Genius. Archived from the original on June 26, 2025. Retrieved June 28, 2025.&lt;/ref&gt;

=2025–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಯಶಸ್ಸು=

2025 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಿತ್ರ **ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್** ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಆಕೆ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬರೆದಳು. ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಮ್ಯಾಗಿ ಕಾಂಗ್, ಚಿತ್ರದ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಕಿಮ್‌ನ ಡೆಮೊಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಿದಳು; ಕಿಮ್ ಚಿತ್ರದ ಬಹುತೇಕ ಡೆಮೊಗಳನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ನಂತರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಆಕೆಯನ್ನು ರೂಮಿ ಪಾತ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು.

ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಲಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಆಕೆ ಸಹ-ಬರೆದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಈ ಹಾಡಿನ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಇದು ಮೂರು ಆಕ್ಟೇವ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೊರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎ-5 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಓಪೆರಾ ಸೋಪ್ರಾನೊಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೋಕಲ್ ತರಬೇತುದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದ್ದು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಶೀಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೋರಿಯಾ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಕೂಡ ಹೇಳಿದೆ.

2025 ಆಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು, ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಾಡುಗಳು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದವು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಜೊತೆಗೆ, ಕಿಮ್ “ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್” ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ಹಾಡಿದಳು ಮತ್ತು “ಯೂರ್ ಐಡಲ್” ಅನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದಳು. “ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್” ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಡಿ6 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪಿದಳು.

2025 ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಯುಎಸ್‌ಒಜಿ, “ಅನದರ್ ಡೇ ಆಫ್ ಡೆಬ್ಯೂ ಟ್ರೈನಿಂಗ್” ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗೆ ಕಿಮ್ ಹಾಡನ್ನು ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದರ ಎಲ್ಲಾ ಲಾಭಗಳು ಕೊರಿಯಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಸಂತತಿಗೆ ದಾನವಾಗಲಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 14, 2025ರಂದು, ಟಿಡಿವೈಎ ಗುಂಪು “ಕೀಪ್ ದ ಲೈಟ್” ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಡೆಬ್ಯೂ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಕಿಮ್ ರಚಿಸಿದದ್ದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಿನ ಸಿಯೋಲ್‌ನ ಗ್ವಾಂಗ್ಹ್ವಾಮುನ್ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.

2025 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4ರಂದು, ಕಿಮ್ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅದೇ ರಾತ್ರಿ, ಆಕೆ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಸಹ-ನಟಿಯರಾದ ಆಡ್ರಿ ನುನಾ ಮತ್ತು ರೇಯ್ ಅಮಿ ಜೊತೆ ಸ್ಯಾಟರ್ಡೇ ನೈಟ್ ಲೈವ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7ರಂದು, ಅವರು “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡನ್ನು ದ ಟುನೈಟ್ ಶೋ ಸ್ಟಾರಿಂಗ್ ಜಿಮ್ಮಿ ಫ್ಯಾಲನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು, ಕಿಮ್ **ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂಇ** ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ನಂತರ ಆಕೆ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೂರನೇ ಆಲ್ಬಮ್ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಡಿಲಕ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯ “ಔಟ್ ಆಫ್ ಮೈ ಬಾಡಿ” ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಳು, ಇದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 19ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 25ರಂದು, ಆಕೆ ಹಂಟ್ರಿಕ್ಸ್ ತಂಡದ ಜೊತೆ “12 ಡೇಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್” ಹಾಡನ್ನು ಸ್ನೂಪ್ ಡಾಗ್ 2025 ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್ ಹಾಫ್‌ಟೈಮ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. 2026 ಫೆಬ್ರವರಿ 6ರಂದು, ಆಕೆ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ “ಟೈಮ್ ಆಫ್ಟರ್ ಟೈಮ್” ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.


=ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ=

ಕಿಮ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

2023 ಅಂತ್ಯದಿಂದ, ಕಿಮ್ ಮಾಜಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಸ್ಯಾಮ್ ಕಿಮ್ ಜೊತೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2017ರಲ್ಲಿ ಗೀತರಚನಾ ಸೆಷನ್ ವೇಳೆ ಭೇಟಿಯಾದರು. 2026 ನವೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾಗಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆಯ ತಾತ ಶಿನ್ ಯಂಗ್-ಕ್ಯುನ್, ಒಬ್ಬ ನಟ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಅಭಿಮಾನಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.</text>
      <sha1>ps6rq70o87ew5inguo7k1acnnunpkga</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371395</id>
      <parentid>1371394</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:48:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>/* 2025–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಯಶಸ್ಸು */</comment>
      <origin>1371395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19618" sha1="stbie55q4xqnlaz09r9t5lxrne91jvh" xml:space="preserve">ಕಿಮ್ ಯುನ್-ಜೇ (ಕೊರಿಯನ್: 김은재; ಜನನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991), ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಈಜೇ (ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಕೃತ; 이재) ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಗಾಯಕಿ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ.
 ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಪದವೀಧರಳಾದ ಕಿಮ್, 2003ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಏಕಗಾಯಕಿ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ನಂತರ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಕಲಾವಿದರಾದ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್, ಏಸ್ಪಾ, ಟ್ವೈಸ್, ಲೆ ಸೆರಾಫಿಂ ಮತ್ತು ಇತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ಅವರು ಗರ್ಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು.

ಕಿಮ್ ಅವರು 2025ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದರು, ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಅನಿಮೇಶನ್ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ (2025) ನಲ್ಲಿ ರೂಮಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದರು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಎಂಬ ಹಾಡು, ಅವರು ಸಹ-ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು (ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ). ಇದು ಅನೇಕ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಸಾಂಗ್ ರಿಟನ್ ಫಾರ್ ವಿಸ್ವಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಗಾಗಿ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿವೆ.

ಕಿಮ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2025ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.

=ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ=


ಕಿಮ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991 ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಸಿಯೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆ ಆರು ತಿಂಗಳಿದ್ದಾಗ, ಕುಟುಂಬವು ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿಯ ಫೋರ್ಟ್ ಲೀಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದಳು. ಎಂಟು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ&lt;ref&gt;&quot;Netflix 'KPop Demon Hunters' Star Talks Fort Lee Roots: 'Best Korean Food'&quot;. Fort Lee Daily Voice. December 9, 2025. Retrieved January 15, 2026&lt;/ref&gt;, ಸಿಯೋಲ್ ಫಾರೆನ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಳು. ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಆಕೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, 2014ರಲ್ಲಿ ಟಿಶ್‌ನ ಕ್ಲೈವ್ ಡೇವಿಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡೆಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಿಎಫ್‌ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದಳು.&lt;ref&gt;Ahmad, Manahil. &quot;Did you know about this Bergen County tie to 'KPop Demon Hunters'?&quot;. North Jersey Media Group. Retrieved January 15, 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Feinberg, Scott (February 17, 2026). &quot;'Awards Chatter' Pod: EJAE on Her 'KPop Demon Hunters' Hit &quot;Golden,&quot; New Single &quot;Time After Time&quot; and Feeling &quot;Very Nervous&quot; About the Oscars&quot;. The Hollywood Reporter. Retrieved February 18, 2026.&lt;/ref&gt;

=ವೃತ್ತಿಜೀವನ=

=ಪ್ರಾರಂಭ=

11ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ 2003ರಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಆದರೆ, ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಏಕಗಾಯಕಿಯಾಗಲಿ ಆಕೆಯ ಡೆಬ್ಯೂಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;Daily, The Chosun (October 23, 2025). &quot;EJAE: From 12-Year SM Trainee to Billboard No. 1&quot;. The Chosun Daily (in Korean). Retrieved March 18, 2026. trained for 12 years since the age of 11&lt;ref&gt;&quot;How &quot;KPop Demon Hunters&quot; Songwriter EJAE Turned Rejection Into Her Golden Success&quot;. Motion Picture Association. October 27, 2025. Retrieved November 29, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;/ref&gt; 2011ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ತರಬೇತಿಯಿಂದ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. 2015ರ ವೇಳೆಗೆ, ಆಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದ ಮುಗಿದು, ಲೇಬಲ್‌ನಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಳು, ಇದರಿಂದ ಆಕೆಯ ಐಡಲ್ ತರಬೇತಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;Liu, Cherry (August 12, 2025). &quot;Who is Ejae, who wrote the hit song 'Golden' from Netflix's K-pop Demon Hunters?&quot;. South China Morning Post. Archived from the original on August 12, 2025. Retrieved August 13, 2025.&lt;/ref&gt;

=2016–2024: ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ=

ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕಿಮ್ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಳು. ಆಕೆ ಆಂಡ್ರೂ ಚೋಯ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅವರು ಆಕೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು. 2017ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಗೀತರಚನಾ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ, ಆಕೆಯ ಗೀತರಚನಾ ಆಸಕ್ತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು, ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್‌ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ದೊರೆಯಿತು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಇದರಿಂದ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಜೊತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರಕಿದವು. 2019ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಕೆ-ಡ್ರಾಮಾ “ವೊಮನ್ ಆಫ್ 9.9 ಬಿಲಿಯನ್” ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.&lt;ref&gt;Mitchell, Ben (August 5, 2025). &quot;'Music is my therapy': Meet 'KPop Demon Hunters' star EJAE&quot;. PIX11. Archived from the original on August 13, 2025. Retrieved August 9, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Yim, Hyun-su (February 10, 2020). &quot;[Herald Interview] Why you can't stop listening to Red Velvet's 'Psycho'&quot;. The Korea Herald (in Korean). Archived from the original on April 18, 2025. Retrieved June 26, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Johnson, Sarah (February 23, 2020). &quot;Woman of 9.9 Billion&quot;. Heart and Seoul. Archived from the original on June 28, 2025. Retrieved June 27, 2025.&lt;/ref&gt;

ಕೋವಿಡ್-19 ಮಹಾಮಾರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಏಸ್ಪಾ‌ಗಾಗಿ “ಡ್ರಾಮಾ” ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದಳು. ಆಕೆ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಗರ್ಲ್ ಕ್ರಶ್ ಕೆ-ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ಸ್ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದಳು. 2022ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ ಜೊತೆ “ಬರ್ಥ್‌ಡೇ” ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಳು. 2025ರಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಡಾ. ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾಶಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು.&lt;ref&gt;Kim, Eun-jae (November 2023). &quot;[INTERVIEW] Making of &quot;Drama&quot; by aespa with EJAE and Charlotte Wilson&quot; (Interview). Genius. Archived from the original on June 26, 2025. Retrieved June 28, 2025.&lt;/ref&gt;

=2025–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಯಶಸ್ಸು=

2025 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಿತ್ರ **ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್** ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಆಕೆ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬರೆದಳು.&lt;ref&gt;&quot;KPop Demon Hunters Is Now Streaming&quot;. Netflix Tudum. Archived from the original on June 24, 2025. Retrieved June 26, 2025.&lt;/ref&gt; ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಮ್ಯಾಗಿ ಕಾಂಗ್, ಚಿತ್ರದ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಕಿಮ್‌ನ ಡೆಮೊಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಿದಳು; ಕಿಮ್ ಚಿತ್ರದ ಬಹುತೇಕ ಡೆಮೊಗಳನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ನಂತರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಆಕೆಯನ್ನು ರೂಮಿ ಪಾತ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;Grein, Paul (July 7, 2025). &quot;Here's Which 'KPop Demon Hunters' Song Will Be Entered for 2026 Oscars — and What It Would Mean If It's Nominated&quot;. Billboard. Archived from the original on July 8, 2025. Retrieved July 8, 2025.&lt;/ref&gt;

ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಲಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಆಕೆ ಸಹ-ಬರೆದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಈ ಹಾಡಿನ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಇದು ಮೂರು ಆಕ್ಟೇವ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೊರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎ-5 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಓಪೆರಾ ಸೋಪ್ರಾನೊಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೋಕಲ್ ತರಬೇತುದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದ್ದು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಶೀಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೋರಿಯಾ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಕೂಡ ಹೇಳಿದೆ.&lt;ref&gt;Trust, Gary (August 18, 2025). &quot;'KPop Demon Hunters' Hits Make Up 4 of Top 5 on Billboard Global 200, Led By HUNTR/X's 'Golden'&quot;. Billboard. Retrieved August 19, 2025.&lt;/ref&gt;

2025 ಆಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು, ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಾಡುಗಳು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದವು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಜೊತೆಗೆ, ಕಿಮ್ “ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್” ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ಹಾಡಿದಳು ಮತ್ತು “ಯೂರ್ ಐಡಲ್” ಅನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದಳು. “ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್” ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಡಿ6 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪಿದಳು&lt;ref&gt;Kim, Ejae (September 3, 2025). &quot;EJAE says she wrote melody for 'KPop Demon Hunters' song en route to the dentist&quot; (Interview). Retrieved September 3, 2025.&lt;/ref&gt;.

2025 ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಯುಎಸ್‌ಒಜಿ, “ಅನದರ್ ಡೇ ಆಫ್ ಡೆಬ್ಯೂ ಟ್ರೈನಿಂಗ್” ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗೆ ಕಿಮ್ ಹಾಡನ್ನು ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದರ ಎಲ್ಲಾ ಲಾಭಗಳು ಕೊರಿಯಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಸಂತತಿಗೆ ದಾನವಾಗಲಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 14, 2025ರಂದು, ಟಿಡಿವೈಎ ಗುಂಪು “ಕೀಪ್ ದ ಲೈಟ್” ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಡೆಬ್ಯೂ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಕಿಮ್ ರಚಿಸಿದದ್ದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಿನ ಸಿಯೋಲ್‌ನ ಗ್ವಾಂಗ್ಹ್ವಾಮುನ್ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;Lee, Si-jin (August 14, 2025). &quot;'KPop Demon Hunters' songwriter Ejae composes Aug. 15 commemorative song: Veterans Ministry&quot;. The Korea Herald. Retrieved August 14, 2025.&lt;/ref&gt;

2025 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4ರಂದು, ಕಿಮ್ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅದೇ ರಾತ್ರಿ, ಆಕೆ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಸಹ-ನಟಿಯರಾದ ಆಡ್ರಿ ನುನಾ ಮತ್ತು ರೇಯ್ ಅಮಿ ಜೊತೆ ಸ್ಯಾಟರ್ಡೇ ನೈಟ್ ಲೈವ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7ರಂದು, ಅವರು “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡನ್ನು ದ ಟುನೈಟ್ ಶೋ ಸ್ಟಾರಿಂಗ್ ಜಿಮ್ಮಿ ಫ್ಯಾಲನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು, ಕಿಮ್ **ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂಇ** ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ನಂತರ ಆಕೆ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೂರನೇ ಆಲ್ಬಮ್ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಡಿಲಕ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯ “ಔಟ್ ಆಫ್ ಮೈ ಬಾಡಿ” ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಳು, ಇದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 19ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 25ರಂದು, ಆಕೆ ಹಂಟ್ರಿಕ್ಸ್ ತಂಡದ ಜೊತೆ “12 ಡೇಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್” ಹಾಡನ್ನು ಸ್ನೂಪ್ ಡಾಗ್ 2025 ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್ ಹಾಫ್‌ಟೈಮ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. 2026 ಫೆಬ್ರವರಿ 6ರಂದು, ಆಕೆ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ “ಟೈಮ್ ಆಫ್ಟರ್ ಟೈಮ್” ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;Tangcay, Jazz (February 5, 2026). &quot;EJAE Releases New Heartbreak Anthem 'Time After Time'&quot;. Variety. Archived from the original on February 6, 2026. Retrieved February 5, 2026.&lt;/ref&gt;

=ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ=

ಕಿಮ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

2023 ಅಂತ್ಯದಿಂದ, ಕಿಮ್ ಮಾಜಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಸ್ಯಾಮ್ ಕಿಮ್ ಜೊತೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2017ರಲ್ಲಿ ಗೀತರಚನಾ ಸೆಷನ್ ವೇಳೆ ಭೇಟಿಯಾದರು. 2026 ನವೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾಗಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆಯ ತಾತ ಶಿನ್ ಯಂಗ್-ಕ್ಯುನ್, ಒಬ್ಬ ನಟ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಅಭಿಮಾನಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.</text>
      <sha1>stbie55q4xqnlaz09r9t5lxrne91jvh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371396</id>
      <parentid>1371395</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:49:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ */</comment>
      <origin>1371396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19649" sha1="48s3zqf42l5rwx2npx9v5iyzmag1x0k" xml:space="preserve">ಕಿಮ್ ಯುನ್-ಜೇ (ಕೊರಿಯನ್: 김은재; ಜನನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991), ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಈಜೇ (ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಕೃತ; 이재) ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಗಾಯಕಿ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ.
 ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಪದವೀಧರಳಾದ ಕಿಮ್, 2003ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಏಕಗಾಯಕಿ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ನಂತರ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಕಲಾವಿದರಾದ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್, ಏಸ್ಪಾ, ಟ್ವೈಸ್, ಲೆ ಸೆರಾಫಿಂ ಮತ್ತು ಇತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ಅವರು ಗರ್ಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು.

ಕಿಮ್ ಅವರು 2025ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದರು, ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಅನಿಮೇಶನ್ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ (2025) ನಲ್ಲಿ ರೂಮಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದರು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಎಂಬ ಹಾಡು, ಅವರು ಸಹ-ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು (ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ). ಇದು ಅನೇಕ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಸಾಂಗ್ ರಿಟನ್ ಫಾರ್ ವಿಸ್ವಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಗಾಗಿ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿವೆ.

ಕಿಮ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2025ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.

=ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ=


ಕಿಮ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991 ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಸಿಯೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆ ಆರು ತಿಂಗಳಿದ್ದಾಗ, ಕುಟುಂಬವು ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿಯ ಫೋರ್ಟ್ ಲೀಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದಳು. ಎಂಟು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ&lt;ref&gt;&quot;Netflix 'KPop Demon Hunters' Star Talks Fort Lee Roots: 'Best Korean Food'&quot;. Fort Lee Daily Voice. December 9, 2025. Retrieved January 15, 2026&lt;/ref&gt;, ಸಿಯೋಲ್ ಫಾರೆನ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಳು. ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಆಕೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, 2014ರಲ್ಲಿ ಟಿಶ್‌ನ ಕ್ಲೈವ್ ಡೇವಿಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡೆಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಿಎಫ್‌ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದಳು.&lt;ref&gt;Ahmad, Manahil. &quot;Did you know about this Bergen County tie to 'KPop Demon Hunters'?&quot;. North Jersey Media Group. Retrieved January 15, 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Feinberg, Scott (February 17, 2026). &quot;'Awards Chatter' Pod: EJAE on Her 'KPop Demon Hunters' Hit &quot;Golden,&quot; New Single &quot;Time After Time&quot; and Feeling &quot;Very Nervous&quot; About the Oscars&quot;. The Hollywood Reporter. Retrieved February 18, 2026.&lt;/ref&gt;

=ವೃತ್ತಿಜೀವನ=

=ಪ್ರಾರಂಭ=

11ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ 2003ರಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಆದರೆ, ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಏಕಗಾಯಕಿಯಾಗಲಿ ಆಕೆಯ ಡೆಬ್ಯೂಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;Daily, The Chosun (October 23, 2025). &quot;EJAE: From 12-Year SM Trainee to Billboard No. 1&quot;. The Chosun Daily (in Korean). Retrieved March 18, 2026. trained for 12 years since the age of 11&lt;ref&gt;&quot;How &quot;KPop Demon Hunters&quot; Songwriter EJAE Turned Rejection Into Her Golden Success&quot;. Motion Picture Association. October 27, 2025. Retrieved November 29, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;/ref&gt; 2011ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ತರಬೇತಿಯಿಂದ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. 2015ರ ವೇಳೆಗೆ, ಆಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದ ಮುಗಿದು, ಲೇಬಲ್‌ನಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಳು, ಇದರಿಂದ ಆಕೆಯ ಐಡಲ್ ತರಬೇತಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;Liu, Cherry (August 12, 2025). &quot;Who is Ejae, who wrote the hit song 'Golden' from Netflix's K-pop Demon Hunters?&quot;. South China Morning Post. Archived from the original on August 12, 2025. Retrieved August 13, 2025.&lt;/ref&gt;

=2016–2024: ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ=

ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕಿಮ್ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಳು. ಆಕೆ ಆಂಡ್ರೂ ಚೋಯ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅವರು ಆಕೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು. 2017ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಗೀತರಚನಾ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ, ಆಕೆಯ ಗೀತರಚನಾ ಆಸಕ್ತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು, ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್‌ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ದೊರೆಯಿತು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಇದರಿಂದ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಜೊತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರಕಿದವು. 2019ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಕೆ-ಡ್ರಾಮಾ “ವೊಮನ್ ಆಫ್ 9.9 ಬಿಲಿಯನ್” ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.&lt;ref&gt;Mitchell, Ben (August 5, 2025). &quot;'Music is my therapy': Meet 'KPop Demon Hunters' star EJAE&quot;. PIX11. Archived from the original on August 13, 2025. Retrieved August 9, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Yim, Hyun-su (February 10, 2020). &quot;[Herald Interview] Why you can't stop listening to Red Velvet's 'Psycho'&quot;. The Korea Herald (in Korean). Archived from the original on April 18, 2025. Retrieved June 26, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Johnson, Sarah (February 23, 2020). &quot;Woman of 9.9 Billion&quot;. Heart and Seoul. Archived from the original on June 28, 2025. Retrieved June 27, 2025.&lt;/ref&gt;

ಕೋವಿಡ್-19 ಮಹಾಮಾರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಏಸ್ಪಾ‌ಗಾಗಿ “ಡ್ರಾಮಾ” ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದಳು. ಆಕೆ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಗರ್ಲ್ ಕ್ರಶ್ ಕೆ-ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ಸ್ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದಳು. 2022ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ ಜೊತೆ “ಬರ್ಥ್‌ಡೇ” ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಳು. 2025ರಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಡಾ. ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾಶಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು.&lt;ref&gt;Kim, Eun-jae (November 2023). &quot;[INTERVIEW] Making of &quot;Drama&quot; by aespa with EJAE and Charlotte Wilson&quot; (Interview). Genius. Archived from the original on June 26, 2025. Retrieved June 28, 2025.&lt;/ref&gt;

=2025–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಯಶಸ್ಸು=

2025 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಿತ್ರ **ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್** ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಆಕೆ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬರೆದಳು.&lt;ref&gt;&quot;KPop Demon Hunters Is Now Streaming&quot;. Netflix Tudum. Archived from the original on June 24, 2025. Retrieved June 26, 2025.&lt;/ref&gt; ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಮ್ಯಾಗಿ ಕಾಂಗ್, ಚಿತ್ರದ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಕಿಮ್‌ನ ಡೆಮೊಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಿದಳು; ಕಿಮ್ ಚಿತ್ರದ ಬಹುತೇಕ ಡೆಮೊಗಳನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ನಂತರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಆಕೆಯನ್ನು ರೂಮಿ ಪಾತ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;Grein, Paul (July 7, 2025). &quot;Here's Which 'KPop Demon Hunters' Song Will Be Entered for 2026 Oscars — and What It Would Mean If It's Nominated&quot;. Billboard. Archived from the original on July 8, 2025. Retrieved July 8, 2025.&lt;/ref&gt;

ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಲಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಆಕೆ ಸಹ-ಬರೆದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಈ ಹಾಡಿನ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಇದು ಮೂರು ಆಕ್ಟೇವ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೊರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎ-5 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಓಪೆರಾ ಸೋಪ್ರಾನೊಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೋಕಲ್ ತರಬೇತುದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದ್ದು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಶೀಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೋರಿಯಾ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಕೂಡ ಹೇಳಿದೆ.&lt;ref&gt;Trust, Gary (August 18, 2025). &quot;'KPop Demon Hunters' Hits Make Up 4 of Top 5 on Billboard Global 200, Led By HUNTR/X's 'Golden'&quot;. Billboard. Retrieved August 19, 2025.&lt;/ref&gt;

2025 ಆಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು, ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಾಡುಗಳು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದವು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಜೊತೆಗೆ, ಕಿಮ್ “ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್” ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ಹಾಡಿದಳು ಮತ್ತು “ಯೂರ್ ಐಡಲ್” ಅನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದಳು. “ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್” ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಡಿ6 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪಿದಳು&lt;ref&gt;Kim, Ejae (September 3, 2025). &quot;EJAE says she wrote melody for 'KPop Demon Hunters' song en route to the dentist&quot; (Interview). Retrieved September 3, 2025.&lt;/ref&gt;.

2025 ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಯುಎಸ್‌ಒಜಿ, “ಅನದರ್ ಡೇ ಆಫ್ ಡೆಬ್ಯೂ ಟ್ರೈನಿಂಗ್” ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗೆ ಕಿಮ್ ಹಾಡನ್ನು ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದರ ಎಲ್ಲಾ ಲಾಭಗಳು ಕೊರಿಯಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಸಂತತಿಗೆ ದಾನವಾಗಲಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 14, 2025ರಂದು, ಟಿಡಿವೈಎ ಗುಂಪು “ಕೀಪ್ ದ ಲೈಟ್” ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಡೆಬ್ಯೂ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಕಿಮ್ ರಚಿಸಿದದ್ದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಿನ ಸಿಯೋಲ್‌ನ ಗ್ವಾಂಗ್ಹ್ವಾಮುನ್ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;Lee, Si-jin (August 14, 2025). &quot;'KPop Demon Hunters' songwriter Ejae composes Aug. 15 commemorative song: Veterans Ministry&quot;. The Korea Herald. Retrieved August 14, 2025.&lt;/ref&gt;

2025 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4ರಂದು, ಕಿಮ್ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅದೇ ರಾತ್ರಿ, ಆಕೆ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಸಹ-ನಟಿಯರಾದ ಆಡ್ರಿ ನುನಾ ಮತ್ತು ರೇಯ್ ಅಮಿ ಜೊತೆ ಸ್ಯಾಟರ್ಡೇ ನೈಟ್ ಲೈವ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7ರಂದು, ಅವರು “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡನ್ನು ದ ಟುನೈಟ್ ಶೋ ಸ್ಟಾರಿಂಗ್ ಜಿಮ್ಮಿ ಫ್ಯಾಲನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು, ಕಿಮ್ **ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂಇ** ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ನಂತರ ಆಕೆ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೂರನೇ ಆಲ್ಬಮ್ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಡಿಲಕ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯ “ಔಟ್ ಆಫ್ ಮೈ ಬಾಡಿ” ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಳು, ಇದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 19ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 25ರಂದು, ಆಕೆ ಹಂಟ್ರಿಕ್ಸ್ ತಂಡದ ಜೊತೆ “12 ಡೇಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್” ಹಾಡನ್ನು ಸ್ನೂಪ್ ಡಾಗ್ 2025 ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್ ಹಾಫ್‌ಟೈಮ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. 2026 ಫೆಬ್ರವರಿ 6ರಂದು, ಆಕೆ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ “ಟೈಮ್ ಆಫ್ಟರ್ ಟೈಮ್” ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;Tangcay, Jazz (February 5, 2026). &quot;EJAE Releases New Heartbreak Anthem 'Time After Time'&quot;. Variety. Archived from the original on February 6, 2026. Retrieved February 5, 2026.&lt;/ref&gt;

=ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ=

ಕಿಮ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

2023 ಅಂತ್ಯದಿಂದ, ಕಿಮ್ ಮಾಜಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಸ್ಯಾಮ್ ಕಿಮ್ ಜೊತೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2017ರಲ್ಲಿ ಗೀತರಚನಾ ಸೆಷನ್ ವೇಳೆ ಭೇಟಿಯಾದರು. 2026 ನವೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾಗಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆಯ ತಾತ ಶಿನ್ ಯಂಗ್-ಕ್ಯುನ್, ಒಬ್ಬ ನಟ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಅಭಿಮಾನಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=</text>
      <sha1>48s3zqf42l5rwx2npx9v5iyzmag1x0k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1371397</id>
      <parentid>1371396</parentid>
      <timestamp>2026-04-07T09:49:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mona Mendonca</username>
        <id>95880</id>
      </contributor>
      <comment>/* ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ */</comment>
      <origin>1371397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20065" sha1="4cus09ndr5xqdp8as8vlf0sp26q1mdr" xml:space="preserve">ಕಿಮ್ ಯುನ್-ಜೇ (ಕೊರಿಯನ್: 김은재; ಜನನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991), ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಈಜೇ (ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಕೃತ; 이재) ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಗಾಯಕಿ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ.
 ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಪದವೀಧರಳಾದ ಕಿಮ್, 2003ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಏಕಗಾಯಕಿ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ನಂತರ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಕಲಾವಿದರಾದ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್, ಏಸ್ಪಾ, ಟ್ವೈಸ್, ಲೆ ಸೆರಾಫಿಂ ಮತ್ತು ಇತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ಅವರು ಗರ್ಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು.

ಕಿಮ್ ಅವರು 2025ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದರು, ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಅನಿಮೇಶನ್ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ (2025) ನಲ್ಲಿ ರೂಮಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದರು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಎಂಬ ಹಾಡು, ಅವರು ಸಹ-ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು (ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ). ಇದು ಅನೇಕ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಸಾಂಗ್ ರಿಟನ್ ಫಾರ್ ವಿಸ್ವಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಗಾಗಿ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿವೆ.

ಕಿಮ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2025ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.

=ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ=


ಕಿಮ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991 ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಸಿಯೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆ ಆರು ತಿಂಗಳಿದ್ದಾಗ, ಕುಟುಂಬವು ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿಯ ಫೋರ್ಟ್ ಲೀಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದಳು. ಎಂಟು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ&lt;ref&gt;&quot;Netflix 'KPop Demon Hunters' Star Talks Fort Lee Roots: 'Best Korean Food'&quot;. Fort Lee Daily Voice. December 9, 2025. Retrieved January 15, 2026&lt;/ref&gt;, ಸಿಯೋಲ್ ಫಾರೆನ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಳು. ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಆಕೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, 2014ರಲ್ಲಿ ಟಿಶ್‌ನ ಕ್ಲೈವ್ ಡೇವಿಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡೆಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಿಎಫ್‌ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದಳು.&lt;ref&gt;Ahmad, Manahil. &quot;Did you know about this Bergen County tie to 'KPop Demon Hunters'?&quot;. North Jersey Media Group. Retrieved January 15, 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Feinberg, Scott (February 17, 2026). &quot;'Awards Chatter' Pod: EJAE on Her 'KPop Demon Hunters' Hit &quot;Golden,&quot; New Single &quot;Time After Time&quot; and Feeling &quot;Very Nervous&quot; About the Oscars&quot;. The Hollywood Reporter. Retrieved February 18, 2026.&lt;/ref&gt;

=ವೃತ್ತಿಜೀವನ=

=ಪ್ರಾರಂಭ=

11ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ 2003ರಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಆದರೆ, ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಏಕಗಾಯಕಿಯಾಗಲಿ ಆಕೆಯ ಡೆಬ್ಯೂಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.&lt;ref&gt;Daily, The Chosun (October 23, 2025). &quot;EJAE: From 12-Year SM Trainee to Billboard No. 1&quot;. The Chosun Daily (in Korean). Retrieved March 18, 2026. trained for 12 years since the age of 11&lt;ref&gt;&quot;How &quot;KPop Demon Hunters&quot; Songwriter EJAE Turned Rejection Into Her Golden Success&quot;. Motion Picture Association. October 27, 2025. Retrieved November 29, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;/ref&gt; 2011ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ತರಬೇತಿಯಿಂದ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. 2015ರ ವೇಳೆಗೆ, ಆಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದ ಮುಗಿದು, ಲೇಬಲ್‌ನಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಳು, ಇದರಿಂದ ಆಕೆಯ ಐಡಲ್ ತರಬೇತಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.&lt;ref&gt;Liu, Cherry (August 12, 2025). &quot;Who is Ejae, who wrote the hit song 'Golden' from Netflix's K-pop Demon Hunters?&quot;. South China Morning Post. Archived from the original on August 12, 2025. Retrieved August 13, 2025.&lt;/ref&gt;

=2016–2024: ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ=

ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕಿಮ್ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಳು. ಆಕೆ ಆಂಡ್ರೂ ಚೋಯ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅವರು ಆಕೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು. 2017ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಗೀತರಚನಾ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ, ಆಕೆಯ ಗೀತರಚನಾ ಆಸಕ್ತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು, ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್‌ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ದೊರೆಯಿತು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಇದರಿಂದ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಜೊತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರಕಿದವು. 2019ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಕೆ-ಡ್ರಾಮಾ “ವೊಮನ್ ಆಫ್ 9.9 ಬಿಲಿಯನ್” ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.&lt;ref&gt;Mitchell, Ben (August 5, 2025). &quot;'Music is my therapy': Meet 'KPop Demon Hunters' star EJAE&quot;. PIX11. Archived from the original on August 13, 2025. Retrieved August 9, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Yim, Hyun-su (February 10, 2020). &quot;[Herald Interview] Why you can't stop listening to Red Velvet's 'Psycho'&quot;. The Korea Herald (in Korean). Archived from the original on April 18, 2025. Retrieved June 26, 2025.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Johnson, Sarah (February 23, 2020). &quot;Woman of 9.9 Billion&quot;. Heart and Seoul. Archived from the original on June 28, 2025. Retrieved June 27, 2025.&lt;/ref&gt;

ಕೋವಿಡ್-19 ಮಹಾಮಾರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಏಸ್ಪಾ‌ಗಾಗಿ “ಡ್ರಾಮಾ” ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದಳು. ಆಕೆ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಗರ್ಲ್ ಕ್ರಶ್ ಕೆ-ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ಸ್ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದಳು. 2022ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ ಜೊತೆ “ಬರ್ಥ್‌ಡೇ” ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಳು. 2025ರಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಡಾ. ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾಶಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು.&lt;ref&gt;Kim, Eun-jae (November 2023). &quot;[INTERVIEW] Making of &quot;Drama&quot; by aespa with EJAE and Charlotte Wilson&quot; (Interview). Genius. Archived from the original on June 26, 2025. Retrieved June 28, 2025.&lt;/ref&gt;

=2025–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಯಶಸ್ಸು=

2025 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಿತ್ರ **ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್** ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಆಕೆ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬರೆದಳು.&lt;ref&gt;&quot;KPop Demon Hunters Is Now Streaming&quot;. Netflix Tudum. Archived from the original on June 24, 2025. Retrieved June 26, 2025.&lt;/ref&gt; ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಮ್ಯಾಗಿ ಕಾಂಗ್, ಚಿತ್ರದ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಕಿಮ್‌ನ ಡೆಮೊಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಿದಳು; ಕಿಮ್ ಚಿತ್ರದ ಬಹುತೇಕ ಡೆಮೊಗಳನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ನಂತರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಆಕೆಯನ್ನು ರೂಮಿ ಪಾತ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;Grein, Paul (July 7, 2025). &quot;Here's Which 'KPop Demon Hunters' Song Will Be Entered for 2026 Oscars — and What It Would Mean If It's Nominated&quot;. Billboard. Archived from the original on July 8, 2025. Retrieved July 8, 2025.&lt;/ref&gt;

ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಲಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಆಕೆ ಸಹ-ಬರೆದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಈ ಹಾಡಿನ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಇದು ಮೂರು ಆಕ್ಟೇವ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೊರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎ-5 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಓಪೆರಾ ಸೋಪ್ರಾನೊಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೋಕಲ್ ತರಬೇತುದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದ್ದು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಶೀಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೋರಿಯಾ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಕೂಡ ಹೇಳಿದೆ.&lt;ref&gt;Trust, Gary (August 18, 2025). &quot;'KPop Demon Hunters' Hits Make Up 4 of Top 5 on Billboard Global 200, Led By HUNTR/X's 'Golden'&quot;. Billboard. Retrieved August 19, 2025.&lt;/ref&gt;

2025 ಆಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು, ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಾಡುಗಳು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದವು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಜೊತೆಗೆ, ಕಿಮ್ “ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್” ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ಹಾಡಿದಳು ಮತ್ತು “ಯೂರ್ ಐಡಲ್” ಅನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದಳು. “ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್” ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಡಿ6 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪಿದಳು&lt;ref&gt;Kim, Ejae (September 3, 2025). &quot;EJAE says she wrote melody for 'KPop Demon Hunters' song en route to the dentist&quot; (Interview). Retrieved September 3, 2025.&lt;/ref&gt;.

2025 ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಯುಎಸ್‌ಒಜಿ, “ಅನದರ್ ಡೇ ಆಫ್ ಡೆಬ್ಯೂ ಟ್ರೈನಿಂಗ್” ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗೆ ಕಿಮ್ ಹಾಡನ್ನು ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದರ ಎಲ್ಲಾ ಲಾಭಗಳು ಕೊರಿಯಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಸಂತತಿಗೆ ದಾನವಾಗಲಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 14, 2025ರಂದು, ಟಿಡಿವೈಎ ಗುಂಪು “ಕೀಪ್ ದ ಲೈಟ್” ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಡೆಬ್ಯೂ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಕಿಮ್ ರಚಿಸಿದದ್ದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಿನ ಸಿಯೋಲ್‌ನ ಗ್ವಾಂಗ್ಹ್ವಾಮುನ್ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.&lt;ref&gt;Lee, Si-jin (August 14, 2025). &quot;'KPop Demon Hunters' songwriter Ejae composes Aug. 15 commemorative song: Veterans Ministry&quot;. The Korea Herald. Retrieved August 14, 2025.&lt;/ref&gt;

2025 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4ರಂದು, ಕಿಮ್ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅದೇ ರಾತ್ರಿ, ಆಕೆ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಸಹ-ನಟಿಯರಾದ ಆಡ್ರಿ ನುನಾ ಮತ್ತು ರೇಯ್ ಅಮಿ ಜೊತೆ ಸ್ಯಾಟರ್ಡೇ ನೈಟ್ ಲೈವ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7ರಂದು, ಅವರು “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡನ್ನು ದ ಟುನೈಟ್ ಶೋ ಸ್ಟಾರಿಂಗ್ ಜಿಮ್ಮಿ ಫ್ಯಾಲನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು, ಕಿಮ್ **ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂಇ** ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ನಂತರ ಆಕೆ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೂರನೇ ಆಲ್ಬಮ್ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಡಿಲಕ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯ “ಔಟ್ ಆಫ್ ಮೈ ಬಾಡಿ” ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಳು, ಇದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 19ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 25ರಂದು, ಆಕೆ ಹಂಟ್ರಿಕ್ಸ್ ತಂಡದ ಜೊತೆ “12 ಡೇಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್” ಹಾಡನ್ನು ಸ್ನೂಪ್ ಡಾಗ್ 2025 ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್ ಹಾಫ್‌ಟೈಮ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. 2026 ಫೆಬ್ರವರಿ 6ರಂದು, ಆಕೆ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ “ಟೈಮ್ ಆಫ್ಟರ್ ಟೈಮ್” ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.&lt;ref&gt;Tangcay, Jazz (February 5, 2026). &quot;EJAE Releases New Heartbreak Anthem 'Time After Time'&quot;. Variety. Archived from the original on February 6, 2026. Retrieved February 5, 2026.&lt;/ref&gt;

=ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ=

ಕಿಮ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;Patrick, Ian Jeremiah (June 25, 2025). &quot;Who sing for Huntrix and Saja Boys? Meet the Korean industry insiders, rising stars behind Netflix's 'KPop Demon Hunters'&quot;. Malay Mail. Archived from the original on June 26, 2025. Retrieved June 27, 2025 – via Yahoo News.&lt;/ref&gt;

2023 ಅಂತ್ಯದಿಂದ, ಕಿಮ್ ಮಾಜಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಸ್ಯಾಮ್ ಕಿಮ್ ಜೊತೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2017ರಲ್ಲಿ ಗೀತರಚನಾ ಸೆಷನ್ ವೇಳೆ ಭೇಟಿಯಾದರು. 2026 ನವೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾಗಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.&lt;ref&gt;Zhan, Jennifer (October 24, 2025). &quot;EJAE's Glad Her KPop Demon Hunters Fame Came in Her 30s&quot;. Vulture. Retrieved October 24, 2025.&lt;/ref&gt; ಆಕೆಯ ತಾತ ಶಿನ್ ಯಂಗ್-ಕ್ಯುನ್, ಒಬ್ಬ ನಟ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಅಭಿಮಾನಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.

=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=</text>
      <sha1>4cus09ndr5xqdp8as8vlf0sp26q1mdr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ಸೆಫಲೋಫೋಲಿಸ್ ಸೊನ್ನೆರಾಟಿ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>178953</id>
    <revision>
      <id>1371410</id>
      <timestamp>2026-04-07T11:33:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hariprasad Shetty10</username>
        <id>87270</id>
      </contributor>
      <comment>ಹೊಸ ಪುಟ:  [[File:Cephalopholis sonnerati.jpg|thumb|'''''ಸೆಫಲೋಫೋಲಿಸ್ ಸೊನ್ನೆರಾಟಿ''''']] '''ಸೆಫಲೋಫೋಲಿಸ್ ಸೊನ್ನೆರಾಟಿ''' (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಟೊಮೇಟೊ ಗ್ರೂಪರ್'' ಅಥವಾ ''ಟೊಮೇಟೊ ಹಿಂಡ್'') ಒಂದು ಸಮುದ್ರ ಮೀನು ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದ್ದು, ಇದು '''ಸೆರಾನಿಡೆ''' ಕುಟುಂಬಕ...</comment>
      <origin>1371410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4549" sha1="fqsocs0lzu0tp30k022t6p2rk593klu" xml:space="preserve">
[[File:Cephalopholis sonnerati.jpg|thumb|'''''ಸೆಫಲೋಫೋಲಿಸ್ ಸೊನ್ನೆರಾಟಿ''''']]
'''ಸೆಫಲೋಫೋಲಿಸ್ ಸೊನ್ನೆರಾಟಿ''' (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ''ಟೊಮೇಟೊ ಗ್ರೂಪರ್'' ಅಥವಾ ''ಟೊಮೇಟೊ ಹಿಂಡ್'') ಒಂದು ಸಮುದ್ರ ಮೀನು ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದ್ದು, ಇದು '''ಸೆರಾನಿಡೆ''' ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಮೀನು ಇಂಡೋ-ಪಶ್ಚಿಮ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;fishbase&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fishbase.se/summary/Cephalopholis-sonnerati.html |title=Cephalopholis sonnerati |publisher=FishBase |access-date=2026-04-07}}&lt;/ref&gt;

== ವರ್ಗೀಕರಣ ==
* ರಾಜ್ಯ: ಅನಿಮಾಲಿಯಾ  
* ವಿಭಾಗ: ಚೋರ್ಡಾಟಾ  
* ವರ್ಗ: ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಜಿ  
* ಕ್ರಮ: ಪರ್ಸಿಫಾರ್ಮ್ಸ್  
* ಕುಟುಂಬ: ಸೆರಾನಿಡೆ  
* ಜಾತಿ: ''''ಸೆಫಲೋಫೋಲಿಸ್''''  
* ಪ್ರಕಾರಗಳು: '''''ಸಿ. ಸೊನ್ನೆರತಿ'''''

ಈ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು 1828ರಲ್ಲಿ '''ವ್ಯಾಲೆನ್ಸಿಯೆನ್ಸ್''' ಅವರು ವರ್ಣಿಸಿದರು.&lt;ref name=&quot;worms&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.marinespecies.org/hkrms/aphia.php?p=taxdetails&amp;id=218183 |title=WoRMS - Cephalopholis sonnerati |publisher=World Register of Marine Species |access-date=2026-04-07}}&lt;/ref&gt;

== ವಿಸ್ತರಣೆ ==
ಈ ಮೀನು ಇಂಡೋ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ:
* ಆಫ್ರಿಕಾ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿ
* ಜಪಾನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗ
* ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ

&lt;ref name=&quot;australia&quot;&gt;{{cite web |url=https://fishesofaustralia.net.au/home/species/4658 |title=Cephalopholis sonnerati |publisher=Fishes of Australia |access-date=2026-04-07}}&lt;/ref&gt;

== ವಾಸಸ್ಥಾನ ==
ಈ ಮೀನುಗಳು ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ:
* ಪಗಡಿಗಳ ಕಲ್ಲುಪಾಳು (coral reefs)
* ಲಗೂನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು
* ಬಂಡೆಗಳ ಸಮುದ್ರ ತೀರಗಳು

ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 10–150 ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;fishider&quot;&gt;{{cite web |url=https://fishider.org/en/guide/osteichthyes/serranidae/cephalopholis/cephalopholis-sonnerati |title=Cephalopholis sonnerati |publisher=FishIDER |access-date=2026-04-07}}&lt;/ref&gt;

== ರೂಪಲಕ್ಷಣಗಳು ==
* ದೇಹದ ಬಣ್ಣ: ಕಿತ್ತಳೆ-ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಹಳದಿ-ಕಂದು  
* ಗರಿಷ್ಠ ಉದ್ದ: ಸುಮಾರು 57 ಸೆಂ.ಮೀ.  
* ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ದ: 30 ಸೆಂ.ಮೀ.  

ಈ ಮೀನುಗಳ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಕಲೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;fishider&quot; /&gt;

== ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ==
ಈ ಮೀನುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಮೀನುಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ರಸ್ಟೇಶಿಯನ್‌ಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;fishbase&quot; /&gt;

== ಪ್ರಜನನ ==
ಹೆಣ್ಣು ಮೀನುಗಳು ಸುಮಾರು 28 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಗಂಡು ಮೀನುಗಳು ಸುಮಾರು 34 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಕವಾಗುತ್ತವೆ.&lt;ref name=&quot;fishbase&quot; /&gt;

== ಮಾನವ ಬಳಕೆ ==
ಈ ಮೀನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ತಾಜಾ ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.&lt;ref name=&quot;fishbase&quot; /&gt;

== ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಸ್ಥಿತಿ ==
IUCN ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪ್ರಭೇದವು &quot;Least Concern (LC)&quot; ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.&lt;ref name=&quot;fishbase&quot; /&gt;

== ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ==
{{Reflist}}

[[Category:Serranidae]]
[[Category:Marine fish]]
[[Category:Fish described in 1828]]</text>
      <sha1>fqsocs0lzu0tp30k022t6p2rk593klu</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>