ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.46.0-wmf.22 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 1738 1371425 1352667 2026-04-08T07:21:50Z ~2026-21407-88 98985 Dboss 1371425 wikitext text/x-wiki '''Dboss''' (ಕ್ರಿ.ಶ. (902-955 CE) ''ಕನ್ನಡದ ಆದಿ ಮಹಾಕವಿ'' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವನು. <ref>{{Cite web |url=http://www.kannadakavi.com/kavikoota/1halekannada/pampa.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-03-26 |archive-date=2022-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221009171350/http://www.kannadakavi.com/kavikoota/1halekannada/pampa.htm |url-status=dead }}</ref> ಇಮ್ಮಡಿ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಆಸ್ಥಾನದ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದ ಪಂಪನು, ಗದ್ಯ ಮತ್ತು ಪದ್ಯ ಸೇರಿದ “[[ಚಂಪೂ]]” ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದಿಕವಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದ ಪಂಪನು ಕನ್ನಡದ ರತ್ನತ್ರಯರಲ್ಲಿ (ಪಂಪ, ಪೊನ್ನ ಮತ್ತು ರನ್ನ) ಒಬ್ಬನು. ಪಂಪನನ್ನು ಯುಗ ಪ್ರವರ್ತಕನೆಂದು ಕನ್ನಡಿಗರು ಗೌರವಿಸಿ ಅವನ ಕಾಲವನ್ನು ‘ಪಂಪಯುಗ’ ವೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. "ಆದಿಪುರಾಣ ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ" ಇವೆರಡೂ, ಪಂಪನ ಎರಡು ಮೇರು ಕೃತಿಗಳು. ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== *ಪಂಪನು [[ಗದಗ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಣ್ಣಿಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ಇವನ ತಂದೆ ಭೀಮಪ್ಪಯ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಅಬ್ಬಣಬ್ಬೆ. ಕ್ರಿ.ಶ.ಸುಮಾರು ೯೦೨ ರಿಂದ [[೯೫೫]]ರ ವರೆಗೆ ಆಳಿದ ವೇಮುಲವಾಡ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಂಶದ ಅರಸ ಇಮ್ಮಡಿ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದ. *ಪಂಪನ ಪೂರ್ವಜರು [[ವೆಂಗಿನಾಡು|ವೆಂಗಿ]] ಮಂಡಲದವರು. ವೆಂಗಿಮಂಡಲವು [[ಕೃಷ್ಣಾ]] ಮತ್ತು [[ಗೋದಾವರಿ]] ನದಿಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಪ್ರದೇಶ. ಇದು ಇಂದಿನ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಕರೀಂ ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವೇಮುಲವಾಡ ಎಂಬ ಊರು.<ref>ಪಂಪ, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ೧೯೫೭</ref> ಇದರಲ್ಲಿದ್ದ ಏಳು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವೆಂಗಿಪಳು ಎಂಬುದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಗ್ರಹಾರ. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಜಮದಗ್ನಿ ಪಂಚಾರ್ಷೇಯ ಪ್ರವರದ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಗೋತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು ಪಂಪ. *ಮಾಧವ ಸೋಮಯಾಜಿ ಎಂಬಾತನನ್ನು ಪಂಪನ ಮನೆತನದ ಹಿರಿಯನೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈತ ಪಂಪನ ಮುತ್ತಜ್ಜನ ತಂದೆ. ಮಾಧವ ಸೋಮಯಾಜಿಯ ಮಗ ಅಭಿಮಾನ ಚಂದ್ರ. ಈತ ಈಗಿನ ಗುಂಟೂರು ಸಮೀಪದ ಗುಂಡಿಕಾಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ನಿಡುಗುಂದಿ]] ಎಂಬ ಅಗ್ರಹಾರದಲ್ಲಿದ್ದ. ಈತ ಪಂಪನ ಮುತ್ತಜ್ಜ. *ಅಭಿಮಾನ ಚಂದ್ರನ ಮಗ ಕೊಮರಯ್ಯ. ಈತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕುಟುಂಬದವರು [[ಬನವಾಸಿ]], ಅಂದರೆ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]]/ಧಾರವಾಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಕೊಮರಯ್ಯ ಪಂಪನ ಅಜ್ಜ. ಇವನ ಮಗ ಭೀಮಪಯ್ಯ. ಭೀಮಪಯ್ಯನ ಹೆಂಡತಿ ಅಣ್ಣಿಗೇರಿಯ ಜೋಯಿಸ ಸಿಂಘನ ಮೊಮ್ಮಗಳು. ಪಂಪ ಇವರ ಮಗ. ಜಿನವಲ್ಲಭ ಪಂಪನ ತಮ್ಮ. *ಪಂಪನ ತಂದೆ ಭೀಮಪ್ಪಯ್ಯ [[ಯಜ್ಞ]]ಯಾಗಾದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ [[ಜೈನ]] ಮತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ದೇವೇಂದ್ರಮುನಿ ಎಂಬಾತ ಪಂಪನ ಗುರು. ==ಜೀವನ== *ಪಂಪನು(ಪಂಪ ಅವರ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು ಜಯಂತ) ದೇಶೀ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗ ಇವುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಸಾಹಿತ್ಯದಂತಿರುವುದು ‘ಮಾರ್ಗ’, ಅಚ್ಚಕನ್ನಡದ ಶೈಲಿಯು ’ದೇಶೀ’ ಎನಿಸಿತ್ತು. ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪಂಪ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದ. ಪಂಪ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಯೋಧನಾಗಿ ಅಥವಾ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ಎಂಬ ಮಾತು ಇದೆ. ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಪಂಪನು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಡಿತ ಉಳ್ಳವನು, ಪ್ರೀತಿಯಿದ್ದವನು. ತನ್ನ ದೇಶಪ್ರೇಮವನ್ನು, “ಆರಂಕುಶವಿಟ್ಟೊಡಂ ನೆನವುದೆನ್ನ ಮನಂ ಬನವಾಸಿ ದೇಶಮಂ” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿ ಪಂಪ ತನ್ನ ತಾಯ್ನಾಡನ್ನು ಹೊಗಳಿದ್ದಾನೆ. *ಪಂಪನು ಪುಲಿಗೆರೆಯ 'ತಿರುಳ್ ಗನ್ನಡ'ದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. ಪಂಪನು ಆದಿಪುರಾಣವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೯೪೧-೪೨ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ. ಇದು ಗುಣಸೇನಾಚಾರ್ಯನ ಪೂರ್ವಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಪ್ರಥಮ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರ ವೃಷಭನಾಥನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪಂಪನು ಆದಿಪುರಾಣವನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿರುವೆನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. *ಪಂಪನ ಇನ್ನೊಂದು ಕೃತಿ 'ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ'ವು ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಸರ ಮಹಾಭಾರತ ಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ದೇಶೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮೇಳವಿಸಿ ಬರೆದ ಮೊದಲ ಕೃತಿ. ವ್ಯಾಸ ಮುನೀಂದ್ರರುಂದ್ರ ವಚನಾಮೃತವಾರ್ದಿಯನೀಸುವೆಂ ಕವಿ ವ್ಯಾಸನೆಂಬ ಗರ್ವಮೆನಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿನಯದಿಂದ ನುಡಿದಿದ್ದಾನೆ. ತನಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದ ಅರಿಕೇಸರಿಯನ್ನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ, ಅವನನ್ನೇ ಕಥಾನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಪಂಪನು ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯವನ್ನು ಆರು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದನಂತೆ. ಇದು ೧೪ ಆಶ್ವಾಸಗಳನ್ನು, ೧೬೦೯ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. *ಪಂಪ ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಅವನ ತಮ್ಮ ಕೂರ್ಕ್ಯಾಲ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಡಿಸಿದ ಶಾಸನದಿಂದ ಈ ವಿವರಗಳು ತಿಳಿದು ಬಂದಿವೆ. *ಪಂಪನನ್ನು "ಪಸರಿಪ ಕನ್ನಡಕ್ಕೊಡೆಯನೊರ್ವನೆ ಸತ್ಕವಿ ಪಂಪನಾವಗಂ" ಎಂದು ಪುಣ್ಯಾಸ್ರವದ ಕವಿ ನಾಗರಾಜನೆಂಬುವನ ನುಡಿ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ಪಂಪನಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಕಾವ್ಯ ಗೌರವದ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ವಾಣಿಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮುಂದುವರೆದು “ಏಂ ಕಲಿಯೋ, ಸತ್ಕವಿಯೋ? ಕವಿತಾಗುಣಾರ್ಣಭವಂ” ಎಂದು ಕೂಡ ಪಂಪನನ್ನು ಹೊಗಳಿದ್ದಾರೆ. *ಪಂಪ ಬರೆದ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳು ಹಳಗನ್ನಡದ ಕಾವ್ಯ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದವು. ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾದರಿಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವು. 'ಹಿತಮಿತ ಮೃದುವಚನ' ಎಂದು ಪಂಪ ತನ್ನ ಭಾಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕವಿ ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಆಶಯಗಳು, ಬಳಸಿದ ರೂಪಕಗಳು ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೃತಿಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ. *ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಕುವೆಂಪು]] ಅವರು ಪಂಪನ ಎರಡು ಕಾವ್ಯಗಳ ಆಶಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ವೇಷಿಸಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ==ಕೃತಿಗಳು== *[[ಆದಿಪುರಾಣ]]<ref>https://www.kendasampige.com/ಈ-ಭೋಗದ-ಜಗತ್ತೇ-ಬೇರೆ-ಆದಿಪುರ/</ref> *[[ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ]] no poems *ಪಂಪ ಭಾರತ *ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಆಸ್ಥಾನ == ಬನವಾಸಿ ವರ್ಣನೆಯ ಪದ್ಯ == ಪಂಪನ ಭಾರತಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಬನವಾಸಿಯ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ನೀಡುವು ಪದ್ಯಗಳು : ಸೊಗಯಿಸಿ ಬಂದ ಮಾಮರನೆ ತಳ್ತೆಲೆವಳ್ಳಿಯೆ ಪೂತ ಜಾತಿ ಸಂ- :ಪಗೆಯೆ ಕುಕಿಲ್ವ ಕೋಗಿಲೆಯೆ ಪಾಡುವ ತುಂಬಿಯೆ ನಲ್ಲರೊಳ್ಮೊಗಂ| :ನಗೆಮೊಗದೊಳ್ ಪಳಂಚಲೆಯೆ ಕೂಡುವ ನಲ್ಲರೆ ನೋೞ್ಪೊಡಾವ ಬೆ- :ಟ್ಟುಗಳೊಳಮಾವ ನಂದನವನಂಗಳೊಳಂ ಬನವಾಸಿ ದೇಶದೊಳ್|| ೨೮ ([[ಚಂಪಕ ಮಾಲಾವೃತ್ತ|ಚಂಪಕಮಾಲೆ]]) ಗದ್ಯ ಭಾಗ : ಬನವಾಸಿ ದೇಶದ ಯಾವ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೋಡುವುದಾದರೆ ಸೊಗಸಾಗಿ ಫಲ ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಮಾವಿನ ಮರಗಳೇ; ದಟ್ಟವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಳ್ಳೆಯದೆಲೆಯ ಬಳ್ಳಿಗಳೇ, ಹೂವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಜಾಜಿ ಮತ್ತು ಸಂಪಗೆ ಗಿಡಗಳೇ; ಸುಸ್ವರವಾಗಿ ಧ್ವನಿಮಾಡುವ ಕೋಗಿಲೆ, ಝೇಂಕರಿಸುವ ದುಂಬಿಗಳೇ, ಪ್ರೇಯಸಿಯರ ಒಳ್ಳೆಯ ಮುಖಗಳೇ, ನಗುಮುಖದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಕೂಡುವ ನಲ್ಲರೇ. : ಚಾಗದ ಭೋಗದಕ್ಕರದ ಗೇಯದ ಗೊಟ್ಟಿಯಲಂಪಿನಿಂಪುಗ- :ಳ್ಗಾಗರವಾದ ಮಾನಸರೆ ಮಾನಸರಂತವರಾಗಿ ಪುಟ್ಟಲೇ-| :ನಾಗಿಯುಮೇನೊ ತೀರ್ದಪುದೆ ತೀರದೊಡಂ ಮಱಿದುಂಬಿಯಾಗಿ ಮೇಣ್ :ಕೋಗಿಲೆಯಾಗಿ ಪುಟ್ಟುವುದು ನಂದನದೊಳ್ ವನವಾಸಿ ದೇಶದೊಳ್|| ೨೯ ([[ಉತ್ಪಲ ಮಾಲಾ ವೃತ್ತ|ಉತ್ಪಲಮಾಲೆ]]) ಗದ್ಯಭಾಗ : ಆ ಬನವಾಸಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗ, ಭೋಗ, ವಿದ್ಯೆ, ಸಂಗೀತ-ಗೋಷ್ಠಿಗಳ ಸಂತೋಷ ಸೌಖ್ಯಕ್ಕೆ ಅನರಾಗಿರುವ ಮನುಷ್ಯರೇ ಮನುಷ್ಯರು. ಅಂತಹ ಅದೃಷ್ಟಶಾಲಿಗಳಾದ ಮನುಷ್ಯರಾಗಿ ಹುಟ್ಟಲು ಏನಾದರೂ ತಾನೇ ಸಾಧ್ಯವೇ? ಹಾಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ ಆ ಬನವಾಸಿ ದೇಶದ ನಂದನವನಗಳಲ್ಲಿ ಮರಿದುಂಬಿಯಾಗಿಯೋ ಅಥವಾ ಕೋಗಿಲೆಯಾಗಿಯೋ ಹುಟ್ಟಬೇಕು. :ತೆಂಕಣ ಗಾಳಿ ಸೋಂಕಿದೊಡಮೊಳ್ನುಡಿಗೇಳ್ದೊಡಮಿಂಪನಾಳ್ದ ಗೇ- :ಯಂ ಕಿವಿವೊಕ್ಕೊಡಂ ಬಿರಿದ ಮಲ್ಲಿಗೆಗಂಡೊಡಮಾದ ಕೆಂದಲಂ-| :ಪಂಗೆಡೆಗೊಂಡೊಡಂ ಮಧುಮಹೋತ್ಸವಮಾದೊಡಮೇನನೆಂಬೆನಾ- :ರಂಕುಸವಿಟ್ಟೊಡಂ ನೆನೆವುದೆನ್ನ ಮನಂ ವನವಾಸಿ ದೇಶಮಂ|| ೩೦ ([[ಉತ್ಪಲ ಮಾಲಾ ವೃತ್ತ|ಉತ್ಪಲಮಾಲೆ]]) ಗದ್ಯಭಾಗ - ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯ ಸ್ಪರ್ಶವಾದರೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ಇಂಪಾದ ಗಾನವು ಕಿವಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ ಅರಳಿದ ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಹೂವನ್ನು ಕಂಡರೂ ನಿದ್ರಾಮುದ್ರಿತವಾದ ರತಿಸೌಖ್ಯಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾದರೂ ವಸಂತೋತ್ಸವ ಪ್ರಾಪ್ತವಾದರೂ ಏನು ಹೇಳಲಿ ಯಾರು (ಬೇಡವೆಂದು ತಡೆದು) ಅಂಕುಶದಿಂದ ತಿವಿದರೂ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಬನವಾಸಿ ದೇಶವನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತದೆ.<ref>ಪಂಪಭಾರತ : ಗದ್ಯಾನುವಾದ - ಚತುರ್ದಶಾಶ್ವಾಸಂ ಪದ್ಯ ೪೩-೫೨</ref> '''ಗದ್ಯಾನುವಾದ''' <ref>name="ಪಂಪಭಾರತ : ಗದ್ಯಾನುವಾದ - ಚತುರ್ಥಾಶ್ವಾಸಂ">{{cite web | url=https://kannadadeevige-literature.blogspot.com/2016/03/blog-post_28.html | title=ಪಂಪಭಾರತ : ಗದ್ಯಾನುವಾದ - ಚತುರ್ಥಾಶ್ವಾಸಂ}}</ref> ==ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{wikisource|ಪಂಪ:ಕವಿ-ಕೃತಿ ಪರಿಚಯ|ಪಂಪ}} *[https://www.prajavani.net/ityadi/pravasa/pampa-house-561408.html ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಣ್ಣಿಗೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪಂಪನಮನೆ/ ವಂಶದವರ ಮನೆ- ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕ] *[http://www.ourkarnataka.com/Articles/literature/pampa.htm ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಪಂಪ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716181723/http://www.ourkarnataka.com/Articles/literature/pampa.htm |date=2012-07-16 }} (ಇದು ಕೆಟ್ಟಿದೆ) *[https://kn.wikisource.org/s/53s ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಪಂಪ] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಳಗನ್ನಡ ಕವಿಗಳು]] 9jwswzyotp3vzi27o1llpxd5xzvjh16 1371426 1371425 2026-04-08T07:24:01Z ~2026-21499-96 98986 1371426 wikitext text/x-wiki '''Dileep M j'''(ಕ್ರಿ.ಶ. (902-955 CE) ''ಕನ್ನಡದ ಆದಿ ಮಹಾಕವಿ'' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವನು. <ref>{{Cite web |url=http://www.kannadakavi.com/kavikoota/1halekannada/pampa.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-03-26 |archive-date=2022-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221009171350/http://www.kannadakavi.com/kavikoota/1halekannada/pampa.htm |url-status=dead }}</ref> ಇಮ್ಮಡಿ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಆಸ್ಥಾನದ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದ ಪಂಪನು, ಗದ್ಯ ಮತ್ತು ಪದ್ಯ ಸೇರಿದ “[[ಚಂಪೂ]]” ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದಿಕವಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದ ಪಂಪನು ಕನ್ನಡದ ರತ್ನತ್ರಯರಲ್ಲಿ (ಪಂಪ, ಪೊನ್ನ ಮತ್ತು ರನ್ನ) ಒಬ್ಬನು. ಪಂಪನನ್ನು ಯುಗ ಪ್ರವರ್ತಕನೆಂದು ಕನ್ನಡಿಗರು ಗೌರವಿಸಿ ಅವನ ಕಾಲವನ್ನು ‘ಪಂಪಯುಗ’ ವೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. "ಆದಿಪುರಾಣ ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ" ಇವೆರಡೂ, ಪಂಪನ ಎರಡು ಮೇರು ಕೃತಿಗಳು. ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== *ಪಂಪನು [[ಗದಗ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಣ್ಣಿಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ಇವನ ತಂದೆ ಭೀಮಪ್ಪಯ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಅಬ್ಬಣಬ್ಬೆ. ಕ್ರಿ.ಶ.ಸುಮಾರು ೯೦೨ ರಿಂದ [[೯೫೫]]ರ ವರೆಗೆ ಆಳಿದ ವೇಮುಲವಾಡ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಂಶದ ಅರಸ ಇಮ್ಮಡಿ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದ. *ಪಂಪನ ಪೂರ್ವಜರು [[ವೆಂಗಿನಾಡು|ವೆಂಗಿ]] ಮಂಡಲದವರು. ವೆಂಗಿಮಂಡಲವು [[ಕೃಷ್ಣಾ]] ಮತ್ತು [[ಗೋದಾವರಿ]] ನದಿಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಪ್ರದೇಶ. ಇದು ಇಂದಿನ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಕರೀಂ ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವೇಮುಲವಾಡ ಎಂಬ ಊರು.<ref>ಪಂಪ, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ೧೯೫೭</ref> ಇದರಲ್ಲಿದ್ದ ಏಳು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವೆಂಗಿಪಳು ಎಂಬುದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಗ್ರಹಾರ. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಜಮದಗ್ನಿ ಪಂಚಾರ್ಷೇಯ ಪ್ರವರದ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಗೋತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು ಪಂಪ. *ಮಾಧವ ಸೋಮಯಾಜಿ ಎಂಬಾತನನ್ನು ಪಂಪನ ಮನೆತನದ ಹಿರಿಯನೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈತ ಪಂಪನ ಮುತ್ತಜ್ಜನ ತಂದೆ. ಮಾಧವ ಸೋಮಯಾಜಿಯ ಮಗ ಅಭಿಮಾನ ಚಂದ್ರ. ಈತ ಈಗಿನ ಗುಂಟೂರು ಸಮೀಪದ ಗುಂಡಿಕಾಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ನಿಡುಗುಂದಿ]] ಎಂಬ ಅಗ್ರಹಾರದಲ್ಲಿದ್ದ. ಈತ ಪಂಪನ ಮುತ್ತಜ್ಜ. *ಅಭಿಮಾನ ಚಂದ್ರನ ಮಗ ಕೊಮರಯ್ಯ. ಈತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕುಟುಂಬದವರು [[ಬನವಾಸಿ]], ಅಂದರೆ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]]/ಧಾರವಾಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಕೊಮರಯ್ಯ ಪಂಪನ ಅಜ್ಜ. ಇವನ ಮಗ ಭೀಮಪಯ್ಯ. ಭೀಮಪಯ್ಯನ ಹೆಂಡತಿ ಅಣ್ಣಿಗೇರಿಯ ಜೋಯಿಸ ಸಿಂಘನ ಮೊಮ್ಮಗಳು. ಪಂಪ ಇವರ ಮಗ. ಜಿನವಲ್ಲಭ ಪಂಪನ ತಮ್ಮ. *ಪಂಪನ ತಂದೆ ಭೀಮಪ್ಪಯ್ಯ [[ಯಜ್ಞ]]ಯಾಗಾದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ [[ಜೈನ]] ಮತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ದೇವೇಂದ್ರಮುನಿ ಎಂಬಾತ ಪಂಪನ ಗುರು. ==ಜೀವನ== *ಪಂಪನು(ಪಂಪ ಅವರ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು ಜಯಂತ) ದೇಶೀ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗ ಇವುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಸಾಹಿತ್ಯದಂತಿರುವುದು ‘ಮಾರ್ಗ’, ಅಚ್ಚಕನ್ನಡದ ಶೈಲಿಯು ’ದೇಶೀ’ ಎನಿಸಿತ್ತು. ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪಂಪ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದ. ಪಂಪ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಯೋಧನಾಗಿ ಅಥವಾ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ಎಂಬ ಮಾತು ಇದೆ. ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಪಂಪನು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಡಿತ ಉಳ್ಳವನು, ಪ್ರೀತಿಯಿದ್ದವನು. ತನ್ನ ದೇಶಪ್ರೇಮವನ್ನು, “ಆರಂಕುಶವಿಟ್ಟೊಡಂ ನೆನವುದೆನ್ನ ಮನಂ ಬನವಾಸಿ ದೇಶಮಂ” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿ ಪಂಪ ತನ್ನ ತಾಯ್ನಾಡನ್ನು ಹೊಗಳಿದ್ದಾನೆ. *ಪಂಪನು ಪುಲಿಗೆರೆಯ 'ತಿರುಳ್ ಗನ್ನಡ'ದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. ಪಂಪನು ಆದಿಪುರಾಣವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೯೪೧-೪೨ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ. ಇದು ಗುಣಸೇನಾಚಾರ್ಯನ ಪೂರ್ವಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಪ್ರಥಮ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರ ವೃಷಭನಾಥನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪಂಪನು ಆದಿಪುರಾಣವನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿರುವೆನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. *ಪಂಪನ ಇನ್ನೊಂದು ಕೃತಿ 'ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ'ವು ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಸರ ಮಹಾಭಾರತ ಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ದೇಶೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮೇಳವಿಸಿ ಬರೆದ ಮೊದಲ ಕೃತಿ. ವ್ಯಾಸ ಮುನೀಂದ್ರರುಂದ್ರ ವಚನಾಮೃತವಾರ್ದಿಯನೀಸುವೆಂ ಕವಿ ವ್ಯಾಸನೆಂಬ ಗರ್ವಮೆನಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿನಯದಿಂದ ನುಡಿದಿದ್ದಾನೆ. ತನಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದ ಅರಿಕೇಸರಿಯನ್ನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ, ಅವನನ್ನೇ ಕಥಾನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಪಂಪನು ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯವನ್ನು ಆರು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದನಂತೆ. ಇದು ೧೪ ಆಶ್ವಾಸಗಳನ್ನು, ೧೬೦೯ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. *ಪಂಪ ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಅವನ ತಮ್ಮ ಕೂರ್ಕ್ಯಾಲ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಡಿಸಿದ ಶಾಸನದಿಂದ ಈ ವಿವರಗಳು ತಿಳಿದು ಬಂದಿವೆ. *ಪಂಪನನ್ನು "ಪಸರಿಪ ಕನ್ನಡಕ್ಕೊಡೆಯನೊರ್ವನೆ ಸತ್ಕವಿ ಪಂಪನಾವಗಂ" ಎಂದು ಪುಣ್ಯಾಸ್ರವದ ಕವಿ ನಾಗರಾಜನೆಂಬುವನ ನುಡಿ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ಪಂಪನಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಕಾವ್ಯ ಗೌರವದ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ವಾಣಿಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮುಂದುವರೆದು “ಏಂ ಕಲಿಯೋ, ಸತ್ಕವಿಯೋ? ಕವಿತಾಗುಣಾರ್ಣಭವಂ” ಎಂದು ಕೂಡ ಪಂಪನನ್ನು ಹೊಗಳಿದ್ದಾರೆ. *ಪಂಪ ಬರೆದ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳು ಹಳಗನ್ನಡದ ಕಾವ್ಯ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದವು. ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾದರಿಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವು. 'ಹಿತಮಿತ ಮೃದುವಚನ' ಎಂದು ಪಂಪ ತನ್ನ ಭಾಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕವಿ ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಆಶಯಗಳು, ಬಳಸಿದ ರೂಪಕಗಳು ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೃತಿಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ. *ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಕುವೆಂಪು]] ಅವರು ಪಂಪನ ಎರಡು ಕಾವ್ಯಗಳ ಆಶಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ವೇಷಿಸಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ==ಕೃತಿಗಳು== *[[ಆದಿಪುರಾಣ]]<ref>https://www.kendasampige.com/ಈ-ಭೋಗದ-ಜಗತ್ತೇ-ಬೇರೆ-ಆದಿಪುರ/</ref> *[[ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ]] no poems *ಪಂಪ ಭಾರತ *ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಆಸ್ಥಾನ == ಬನವಾಸಿ ವರ್ಣನೆಯ ಪದ್ಯ == ಪಂಪನ ಭಾರತಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಬನವಾಸಿಯ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ನೀಡುವು ಪದ್ಯಗಳು : ಸೊಗಯಿಸಿ ಬಂದ ಮಾಮರನೆ ತಳ್ತೆಲೆವಳ್ಳಿಯೆ ಪೂತ ಜಾತಿ ಸಂ- :ಪಗೆಯೆ ಕುಕಿಲ್ವ ಕೋಗಿಲೆಯೆ ಪಾಡುವ ತುಂಬಿಯೆ ನಲ್ಲರೊಳ್ಮೊಗಂ| :ನಗೆಮೊಗದೊಳ್ ಪಳಂಚಲೆಯೆ ಕೂಡುವ ನಲ್ಲರೆ ನೋೞ್ಪೊಡಾವ ಬೆ- :ಟ್ಟುಗಳೊಳಮಾವ ನಂದನವನಂಗಳೊಳಂ ಬನವಾಸಿ ದೇಶದೊಳ್|| ೨೮ ([[ಚಂಪಕ ಮಾಲಾವೃತ್ತ|ಚಂಪಕಮಾಲೆ]]) ಗದ್ಯ ಭಾಗ : ಬನವಾಸಿ ದೇಶದ ಯಾವ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೋಡುವುದಾದರೆ ಸೊಗಸಾಗಿ ಫಲ ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಮಾವಿನ ಮರಗಳೇ; ದಟ್ಟವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಳ್ಳೆಯದೆಲೆಯ ಬಳ್ಳಿಗಳೇ, ಹೂವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಜಾಜಿ ಮತ್ತು ಸಂಪಗೆ ಗಿಡಗಳೇ; ಸುಸ್ವರವಾಗಿ ಧ್ವನಿಮಾಡುವ ಕೋಗಿಲೆ, ಝೇಂಕರಿಸುವ ದುಂಬಿಗಳೇ, ಪ್ರೇಯಸಿಯರ ಒಳ್ಳೆಯ ಮುಖಗಳೇ, ನಗುಮುಖದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಕೂಡುವ ನಲ್ಲರೇ. : ಚಾಗದ ಭೋಗದಕ್ಕರದ ಗೇಯದ ಗೊಟ್ಟಿಯಲಂಪಿನಿಂಪುಗ- :ಳ್ಗಾಗರವಾದ ಮಾನಸರೆ ಮಾನಸರಂತವರಾಗಿ ಪುಟ್ಟಲೇ-| :ನಾಗಿಯುಮೇನೊ ತೀರ್ದಪುದೆ ತೀರದೊಡಂ ಮಱಿದುಂಬಿಯಾಗಿ ಮೇಣ್ :ಕೋಗಿಲೆಯಾಗಿ ಪುಟ್ಟುವುದು ನಂದನದೊಳ್ ವನವಾಸಿ ದೇಶದೊಳ್|| ೨೯ ([[ಉತ್ಪಲ ಮಾಲಾ ವೃತ್ತ|ಉತ್ಪಲಮಾಲೆ]]) ಗದ್ಯಭಾಗ : ಆ ಬನವಾಸಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗ, ಭೋಗ, ವಿದ್ಯೆ, ಸಂಗೀತ-ಗೋಷ್ಠಿಗಳ ಸಂತೋಷ ಸೌಖ್ಯಕ್ಕೆ ಅನರಾಗಿರುವ ಮನುಷ್ಯರೇ ಮನುಷ್ಯರು. ಅಂತಹ ಅದೃಷ್ಟಶಾಲಿಗಳಾದ ಮನುಷ್ಯರಾಗಿ ಹುಟ್ಟಲು ಏನಾದರೂ ತಾನೇ ಸಾಧ್ಯವೇ? ಹಾಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ ಆ ಬನವಾಸಿ ದೇಶದ ನಂದನವನಗಳಲ್ಲಿ ಮರಿದುಂಬಿಯಾಗಿಯೋ ಅಥವಾ ಕೋಗಿಲೆಯಾಗಿಯೋ ಹುಟ್ಟಬೇಕು. :ತೆಂಕಣ ಗಾಳಿ ಸೋಂಕಿದೊಡಮೊಳ್ನುಡಿಗೇಳ್ದೊಡಮಿಂಪನಾಳ್ದ ಗೇ- :ಯಂ ಕಿವಿವೊಕ್ಕೊಡಂ ಬಿರಿದ ಮಲ್ಲಿಗೆಗಂಡೊಡಮಾದ ಕೆಂದಲಂ-| :ಪಂಗೆಡೆಗೊಂಡೊಡಂ ಮಧುಮಹೋತ್ಸವಮಾದೊಡಮೇನನೆಂಬೆನಾ- :ರಂಕುಸವಿಟ್ಟೊಡಂ ನೆನೆವುದೆನ್ನ ಮನಂ ವನವಾಸಿ ದೇಶಮಂ|| ೩೦ ([[ಉತ್ಪಲ ಮಾಲಾ ವೃತ್ತ|ಉತ್ಪಲಮಾಲೆ]]) ಗದ್ಯಭಾಗ - ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯ ಸ್ಪರ್ಶವಾದರೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ಇಂಪಾದ ಗಾನವು ಕಿವಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ ಅರಳಿದ ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಹೂವನ್ನು ಕಂಡರೂ ನಿದ್ರಾಮುದ್ರಿತವಾದ ರತಿಸೌಖ್ಯಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾದರೂ ವಸಂತೋತ್ಸವ ಪ್ರಾಪ್ತವಾದರೂ ಏನು ಹೇಳಲಿ ಯಾರು (ಬೇಡವೆಂದು ತಡೆದು) ಅಂಕುಶದಿಂದ ತಿವಿದರೂ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಬನವಾಸಿ ದೇಶವನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತದೆ.<ref>ಪಂಪಭಾರತ : ಗದ್ಯಾನುವಾದ - ಚತುರ್ದಶಾಶ್ವಾಸಂ ಪದ್ಯ ೪೩-೫೨</ref> '''ಗದ್ಯಾನುವಾದ''' <ref>name="ಪಂಪಭಾರತ : ಗದ್ಯಾನುವಾದ - ಚತುರ್ಥಾಶ್ವಾಸಂ">{{cite web | url=https://kannadadeevige-literature.blogspot.com/2016/03/blog-post_28.html | title=ಪಂಪಭಾರತ : ಗದ್ಯಾನುವಾದ - ಚತುರ್ಥಾಶ್ವಾಸಂ}}</ref> ==ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{wikisource|ಪಂಪ:ಕವಿ-ಕೃತಿ ಪರಿಚಯ|ಪಂಪ}} *[https://www.prajavani.net/ityadi/pravasa/pampa-house-561408.html ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಣ್ಣಿಗೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪಂಪನಮನೆ/ ವಂಶದವರ ಮನೆ- ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕ] *[http://www.ourkarnataka.com/Articles/literature/pampa.htm ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಪಂಪ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716181723/http://www.ourkarnataka.com/Articles/literature/pampa.htm |date=2012-07-16 }} (ಇದು ಕೆಟ್ಟಿದೆ) *[https://kn.wikisource.org/s/53s ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಪಂಪ] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಳಗನ್ನಡ ಕವಿಗಳು]] svump8u3ymljaqt5f5bh17rig00gkui 1371427 1371426 2026-04-08T09:36:17Z A826 72368 Reverted 1 edit by [[Special:Contributions/~2026-21499-96|~2026-21499-96]] ([[User talk:~2026-21499-96|talk]]) to last revision by ~2026-21407-88(TwinkleGlobal) 1371427 wikitext text/x-wiki '''Dboss''' (ಕ್ರಿ.ಶ. (902-955 CE) ''ಕನ್ನಡದ ಆದಿ ಮಹಾಕವಿ'' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವನು. <ref>{{Cite web |url=http://www.kannadakavi.com/kavikoota/1halekannada/pampa.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-03-26 |archive-date=2022-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221009171350/http://www.kannadakavi.com/kavikoota/1halekannada/pampa.htm |url-status=dead }}</ref> ಇಮ್ಮಡಿ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಆಸ್ಥಾನದ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದ ಪಂಪನು, ಗದ್ಯ ಮತ್ತು ಪದ್ಯ ಸೇರಿದ “[[ಚಂಪೂ]]” ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದಿಕವಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದ ಪಂಪನು ಕನ್ನಡದ ರತ್ನತ್ರಯರಲ್ಲಿ (ಪಂಪ, ಪೊನ್ನ ಮತ್ತು ರನ್ನ) ಒಬ್ಬನು. ಪಂಪನನ್ನು ಯುಗ ಪ್ರವರ್ತಕನೆಂದು ಕನ್ನಡಿಗರು ಗೌರವಿಸಿ ಅವನ ಕಾಲವನ್ನು ‘ಪಂಪಯುಗ’ ವೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. "ಆದಿಪುರಾಣ ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ" ಇವೆರಡೂ, ಪಂಪನ ಎರಡು ಮೇರು ಕೃತಿಗಳು. ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== *ಪಂಪನು [[ಗದಗ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಣ್ಣಿಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ಇವನ ತಂದೆ ಭೀಮಪ್ಪಯ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಅಬ್ಬಣಬ್ಬೆ. ಕ್ರಿ.ಶ.ಸುಮಾರು ೯೦೨ ರಿಂದ [[೯೫೫]]ರ ವರೆಗೆ ಆಳಿದ ವೇಮುಲವಾಡ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಂಶದ ಅರಸ ಇಮ್ಮಡಿ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದ. *ಪಂಪನ ಪೂರ್ವಜರು [[ವೆಂಗಿನಾಡು|ವೆಂಗಿ]] ಮಂಡಲದವರು. ವೆಂಗಿಮಂಡಲವು [[ಕೃಷ್ಣಾ]] ಮತ್ತು [[ಗೋದಾವರಿ]] ನದಿಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಪ್ರದೇಶ. ಇದು ಇಂದಿನ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಕರೀಂ ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವೇಮುಲವಾಡ ಎಂಬ ಊರು.<ref>ಪಂಪ, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ೧೯೫೭</ref> ಇದರಲ್ಲಿದ್ದ ಏಳು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವೆಂಗಿಪಳು ಎಂಬುದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಗ್ರಹಾರ. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಜಮದಗ್ನಿ ಪಂಚಾರ್ಷೇಯ ಪ್ರವರದ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಗೋತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು ಪಂಪ. *ಮಾಧವ ಸೋಮಯಾಜಿ ಎಂಬಾತನನ್ನು ಪಂಪನ ಮನೆತನದ ಹಿರಿಯನೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈತ ಪಂಪನ ಮುತ್ತಜ್ಜನ ತಂದೆ. ಮಾಧವ ಸೋಮಯಾಜಿಯ ಮಗ ಅಭಿಮಾನ ಚಂದ್ರ. ಈತ ಈಗಿನ ಗುಂಟೂರು ಸಮೀಪದ ಗುಂಡಿಕಾಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ನಿಡುಗುಂದಿ]] ಎಂಬ ಅಗ್ರಹಾರದಲ್ಲಿದ್ದ. ಈತ ಪಂಪನ ಮುತ್ತಜ್ಜ. *ಅಭಿಮಾನ ಚಂದ್ರನ ಮಗ ಕೊಮರಯ್ಯ. ಈತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕುಟುಂಬದವರು [[ಬನವಾಸಿ]], ಅಂದರೆ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]]/ಧಾರವಾಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಕೊಮರಯ್ಯ ಪಂಪನ ಅಜ್ಜ. ಇವನ ಮಗ ಭೀಮಪಯ್ಯ. ಭೀಮಪಯ್ಯನ ಹೆಂಡತಿ ಅಣ್ಣಿಗೇರಿಯ ಜೋಯಿಸ ಸಿಂಘನ ಮೊಮ್ಮಗಳು. ಪಂಪ ಇವರ ಮಗ. ಜಿನವಲ್ಲಭ ಪಂಪನ ತಮ್ಮ. *ಪಂಪನ ತಂದೆ ಭೀಮಪ್ಪಯ್ಯ [[ಯಜ್ಞ]]ಯಾಗಾದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ [[ಜೈನ]] ಮತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ದೇವೇಂದ್ರಮುನಿ ಎಂಬಾತ ಪಂಪನ ಗುರು. ==ಜೀವನ== *ಪಂಪನು(ಪಂಪ ಅವರ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು ಜಯಂತ) ದೇಶೀ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗ ಇವುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಸಾಹಿತ್ಯದಂತಿರುವುದು ‘ಮಾರ್ಗ’, ಅಚ್ಚಕನ್ನಡದ ಶೈಲಿಯು ’ದೇಶೀ’ ಎನಿಸಿತ್ತು. ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪಂಪ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದ. ಪಂಪ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಯೋಧನಾಗಿ ಅಥವಾ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ಎಂಬ ಮಾತು ಇದೆ. ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಪಂಪನು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಡಿತ ಉಳ್ಳವನು, ಪ್ರೀತಿಯಿದ್ದವನು. ತನ್ನ ದೇಶಪ್ರೇಮವನ್ನು, “ಆರಂಕುಶವಿಟ್ಟೊಡಂ ನೆನವುದೆನ್ನ ಮನಂ ಬನವಾಸಿ ದೇಶಮಂ” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿ ಪಂಪ ತನ್ನ ತಾಯ್ನಾಡನ್ನು ಹೊಗಳಿದ್ದಾನೆ. *ಪಂಪನು ಪುಲಿಗೆರೆಯ 'ತಿರುಳ್ ಗನ್ನಡ'ದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. ಪಂಪನು ಆದಿಪುರಾಣವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೯೪೧-೪೨ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ. ಇದು ಗುಣಸೇನಾಚಾರ್ಯನ ಪೂರ್ವಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಪ್ರಥಮ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರ ವೃಷಭನಾಥನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪಂಪನು ಆದಿಪುರಾಣವನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿರುವೆನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. *ಪಂಪನ ಇನ್ನೊಂದು ಕೃತಿ 'ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ'ವು ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಸರ ಮಹಾಭಾರತ ಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ದೇಶೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮೇಳವಿಸಿ ಬರೆದ ಮೊದಲ ಕೃತಿ. ವ್ಯಾಸ ಮುನೀಂದ್ರರುಂದ್ರ ವಚನಾಮೃತವಾರ್ದಿಯನೀಸುವೆಂ ಕವಿ ವ್ಯಾಸನೆಂಬ ಗರ್ವಮೆನಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿನಯದಿಂದ ನುಡಿದಿದ್ದಾನೆ. ತನಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದ ಅರಿಕೇಸರಿಯನ್ನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ, ಅವನನ್ನೇ ಕಥಾನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಪಂಪನು ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯವನ್ನು ಆರು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದನಂತೆ. ಇದು ೧೪ ಆಶ್ವಾಸಗಳನ್ನು, ೧೬೦೯ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. *ಪಂಪ ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಅವನ ತಮ್ಮ ಕೂರ್ಕ್ಯಾಲ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಡಿಸಿದ ಶಾಸನದಿಂದ ಈ ವಿವರಗಳು ತಿಳಿದು ಬಂದಿವೆ. *ಪಂಪನನ್ನು "ಪಸರಿಪ ಕನ್ನಡಕ್ಕೊಡೆಯನೊರ್ವನೆ ಸತ್ಕವಿ ಪಂಪನಾವಗಂ" ಎಂದು ಪುಣ್ಯಾಸ್ರವದ ಕವಿ ನಾಗರಾಜನೆಂಬುವನ ನುಡಿ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ಪಂಪನಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಕಾವ್ಯ ಗೌರವದ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ವಾಣಿಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮುಂದುವರೆದು “ಏಂ ಕಲಿಯೋ, ಸತ್ಕವಿಯೋ? ಕವಿತಾಗುಣಾರ್ಣಭವಂ” ಎಂದು ಕೂಡ ಪಂಪನನ್ನು ಹೊಗಳಿದ್ದಾರೆ. *ಪಂಪ ಬರೆದ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳು ಹಳಗನ್ನಡದ ಕಾವ್ಯ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದವು. ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾದರಿಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವು. 'ಹಿತಮಿತ ಮೃದುವಚನ' ಎಂದು ಪಂಪ ತನ್ನ ಭಾಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕವಿ ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಆಶಯಗಳು, ಬಳಸಿದ ರೂಪಕಗಳು ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೃತಿಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ. *ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಕುವೆಂಪು]] ಅವರು ಪಂಪನ ಎರಡು ಕಾವ್ಯಗಳ ಆಶಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ವೇಷಿಸಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ==ಕೃತಿಗಳು== *[[ಆದಿಪುರಾಣ]]<ref>https://www.kendasampige.com/ಈ-ಭೋಗದ-ಜಗತ್ತೇ-ಬೇರೆ-ಆದಿಪುರ/</ref> *[[ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ]] no poems *ಪಂಪ ಭಾರತ *ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಆಸ್ಥಾನ == ಬನವಾಸಿ ವರ್ಣನೆಯ ಪದ್ಯ == ಪಂಪನ ಭಾರತಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಬನವಾಸಿಯ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ನೀಡುವು ಪದ್ಯಗಳು : ಸೊಗಯಿಸಿ ಬಂದ ಮಾಮರನೆ ತಳ್ತೆಲೆವಳ್ಳಿಯೆ ಪೂತ ಜಾತಿ ಸಂ- :ಪಗೆಯೆ ಕುಕಿಲ್ವ ಕೋಗಿಲೆಯೆ ಪಾಡುವ ತುಂಬಿಯೆ ನಲ್ಲರೊಳ್ಮೊಗಂ| :ನಗೆಮೊಗದೊಳ್ ಪಳಂಚಲೆಯೆ ಕೂಡುವ ನಲ್ಲರೆ ನೋೞ್ಪೊಡಾವ ಬೆ- :ಟ್ಟುಗಳೊಳಮಾವ ನಂದನವನಂಗಳೊಳಂ ಬನವಾಸಿ ದೇಶದೊಳ್|| ೨೮ ([[ಚಂಪಕ ಮಾಲಾವೃತ್ತ|ಚಂಪಕಮಾಲೆ]]) ಗದ್ಯ ಭಾಗ : ಬನವಾಸಿ ದೇಶದ ಯಾವ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೋಡುವುದಾದರೆ ಸೊಗಸಾಗಿ ಫಲ ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಮಾವಿನ ಮರಗಳೇ; ದಟ್ಟವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಳ್ಳೆಯದೆಲೆಯ ಬಳ್ಳಿಗಳೇ, ಹೂವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಜಾಜಿ ಮತ್ತು ಸಂಪಗೆ ಗಿಡಗಳೇ; ಸುಸ್ವರವಾಗಿ ಧ್ವನಿಮಾಡುವ ಕೋಗಿಲೆ, ಝೇಂಕರಿಸುವ ದುಂಬಿಗಳೇ, ಪ್ರೇಯಸಿಯರ ಒಳ್ಳೆಯ ಮುಖಗಳೇ, ನಗುಮುಖದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಕೂಡುವ ನಲ್ಲರೇ. : ಚಾಗದ ಭೋಗದಕ್ಕರದ ಗೇಯದ ಗೊಟ್ಟಿಯಲಂಪಿನಿಂಪುಗ- :ಳ್ಗಾಗರವಾದ ಮಾನಸರೆ ಮಾನಸರಂತವರಾಗಿ ಪುಟ್ಟಲೇ-| :ನಾಗಿಯುಮೇನೊ ತೀರ್ದಪುದೆ ತೀರದೊಡಂ ಮಱಿದುಂಬಿಯಾಗಿ ಮೇಣ್ :ಕೋಗಿಲೆಯಾಗಿ ಪುಟ್ಟುವುದು ನಂದನದೊಳ್ ವನವಾಸಿ ದೇಶದೊಳ್|| ೨೯ ([[ಉತ್ಪಲ ಮಾಲಾ ವೃತ್ತ|ಉತ್ಪಲಮಾಲೆ]]) ಗದ್ಯಭಾಗ : ಆ ಬನವಾಸಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗ, ಭೋಗ, ವಿದ್ಯೆ, ಸಂಗೀತ-ಗೋಷ್ಠಿಗಳ ಸಂತೋಷ ಸೌಖ್ಯಕ್ಕೆ ಅನರಾಗಿರುವ ಮನುಷ್ಯರೇ ಮನುಷ್ಯರು. ಅಂತಹ ಅದೃಷ್ಟಶಾಲಿಗಳಾದ ಮನುಷ್ಯರಾಗಿ ಹುಟ್ಟಲು ಏನಾದರೂ ತಾನೇ ಸಾಧ್ಯವೇ? ಹಾಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ ಆ ಬನವಾಸಿ ದೇಶದ ನಂದನವನಗಳಲ್ಲಿ ಮರಿದುಂಬಿಯಾಗಿಯೋ ಅಥವಾ ಕೋಗಿಲೆಯಾಗಿಯೋ ಹುಟ್ಟಬೇಕು. :ತೆಂಕಣ ಗಾಳಿ ಸೋಂಕಿದೊಡಮೊಳ್ನುಡಿಗೇಳ್ದೊಡಮಿಂಪನಾಳ್ದ ಗೇ- :ಯಂ ಕಿವಿವೊಕ್ಕೊಡಂ ಬಿರಿದ ಮಲ್ಲಿಗೆಗಂಡೊಡಮಾದ ಕೆಂದಲಂ-| :ಪಂಗೆಡೆಗೊಂಡೊಡಂ ಮಧುಮಹೋತ್ಸವಮಾದೊಡಮೇನನೆಂಬೆನಾ- :ರಂಕುಸವಿಟ್ಟೊಡಂ ನೆನೆವುದೆನ್ನ ಮನಂ ವನವಾಸಿ ದೇಶಮಂ|| ೩೦ ([[ಉತ್ಪಲ ಮಾಲಾ ವೃತ್ತ|ಉತ್ಪಲಮಾಲೆ]]) ಗದ್ಯಭಾಗ - ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯ ಸ್ಪರ್ಶವಾದರೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ಇಂಪಾದ ಗಾನವು ಕಿವಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ ಅರಳಿದ ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಹೂವನ್ನು ಕಂಡರೂ ನಿದ್ರಾಮುದ್ರಿತವಾದ ರತಿಸೌಖ್ಯಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾದರೂ ವಸಂತೋತ್ಸವ ಪ್ರಾಪ್ತವಾದರೂ ಏನು ಹೇಳಲಿ ಯಾರು (ಬೇಡವೆಂದು ತಡೆದು) ಅಂಕುಶದಿಂದ ತಿವಿದರೂ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಬನವಾಸಿ ದೇಶವನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತದೆ.<ref>ಪಂಪಭಾರತ : ಗದ್ಯಾನುವಾದ - ಚತುರ್ದಶಾಶ್ವಾಸಂ ಪದ್ಯ ೪೩-೫೨</ref> '''ಗದ್ಯಾನುವಾದ''' <ref>name="ಪಂಪಭಾರತ : ಗದ್ಯಾನುವಾದ - ಚತುರ್ಥಾಶ್ವಾಸಂ">{{cite web | url=https://kannadadeevige-literature.blogspot.com/2016/03/blog-post_28.html | title=ಪಂಪಭಾರತ : ಗದ್ಯಾನುವಾದ - ಚತುರ್ಥಾಶ್ವಾಸಂ}}</ref> ==ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{wikisource|ಪಂಪ:ಕವಿ-ಕೃತಿ ಪರಿಚಯ|ಪಂಪ}} *[https://www.prajavani.net/ityadi/pravasa/pampa-house-561408.html ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಣ್ಣಿಗೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪಂಪನಮನೆ/ ವಂಶದವರ ಮನೆ- ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕ] *[http://www.ourkarnataka.com/Articles/literature/pampa.htm ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಪಂಪ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716181723/http://www.ourkarnataka.com/Articles/literature/pampa.htm |date=2012-07-16 }} (ಇದು ಕೆಟ್ಟಿದೆ) *[https://kn.wikisource.org/s/53s ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಪಂಪ] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಳಗನ್ನಡ ಕವಿಗಳು]] 9jwswzyotp3vzi27o1llpxd5xzvjh16 1371428 1371427 2026-04-08T09:36:37Z A826 72368 Restored revision 1352667 by [[Special:Contributions/Anzx-ooo|Anzx-ooo]] ([[User talk:Anzx-ooo|talk]]): Revert(TwinkleGlobal) 1371428 wikitext text/x-wiki '''ಪಂಪ''' (ಕ್ರಿ.ಶ. (902-955 CE) ''ಕನ್ನಡದ ಆದಿ ಮಹಾಕವಿ'' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವನು. <ref>{{Cite web |url=http://www.kannadakavi.com/kavikoota/1halekannada/pampa.htm |title=ಆರ್ಕೈವ್ ನಕಲು |access-date=2020-03-26 |archive-date=2022-10-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221009171350/http://www.kannadakavi.com/kavikoota/1halekannada/pampa.htm |url-status=dead }}</ref> ಇಮ್ಮಡಿ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಆಸ್ಥಾನದ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದ ಪಂಪನು, ಗದ್ಯ ಮತ್ತು ಪದ್ಯ ಸೇರಿದ “[[ಚಂಪೂ]]” ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದಿಕವಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದ ಪಂಪನು ಕನ್ನಡದ ರತ್ನತ್ರಯರಲ್ಲಿ (ಪಂಪ, ಪೊನ್ನ ಮತ್ತು ರನ್ನ) ಒಬ್ಬನು. ಪಂಪನನ್ನು ಯುಗ ಪ್ರವರ್ತಕನೆಂದು ಕನ್ನಡಿಗರು ಗೌರವಿಸಿ ಅವನ ಕಾಲವನ್ನು ‘ಪಂಪಯುಗ’ ವೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. "ಆದಿಪುರಾಣ ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ" ಇವೆರಡೂ, ಪಂಪನ ಎರಡು ಮೇರು ಕೃತಿಗಳು. ==ಹಿನ್ನೆಲೆ== *ಪಂಪನು [[ಗದಗ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಣ್ಣಿಗೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ಇವನ ತಂದೆ ಭೀಮಪ್ಪಯ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಅಬ್ಬಣಬ್ಬೆ. ಕ್ರಿ.ಶ.ಸುಮಾರು ೯೦೨ ರಿಂದ [[೯೫೫]]ರ ವರೆಗೆ ಆಳಿದ ವೇಮುಲವಾಡ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಂಶದ ಅರಸ ಇಮ್ಮಡಿ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದ. *ಪಂಪನ ಪೂರ್ವಜರು [[ವೆಂಗಿನಾಡು|ವೆಂಗಿ]] ಮಂಡಲದವರು. ವೆಂಗಿಮಂಡಲವು [[ಕೃಷ್ಣಾ]] ಮತ್ತು [[ಗೋದಾವರಿ]] ನದಿಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಪ್ರದೇಶ. ಇದು ಇಂದಿನ ತೆಲಂಗಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಕರೀಂ ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವೇಮುಲವಾಡ ಎಂಬ ಊರು.<ref>ಪಂಪ, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ೧೯೫೭</ref> ಇದರಲ್ಲಿದ್ದ ಏಳು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವೆಂಗಿಪಳು ಎಂಬುದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಗ್ರಹಾರ. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಜಮದಗ್ನಿ ಪಂಚಾರ್ಷೇಯ ಪ್ರವರದ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಗೋತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು ಪಂಪ. *ಮಾಧವ ಸೋಮಯಾಜಿ ಎಂಬಾತನನ್ನು ಪಂಪನ ಮನೆತನದ ಹಿರಿಯನೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈತ ಪಂಪನ ಮುತ್ತಜ್ಜನ ತಂದೆ. ಮಾಧವ ಸೋಮಯಾಜಿಯ ಮಗ ಅಭಿಮಾನ ಚಂದ್ರ. ಈತ ಈಗಿನ ಗುಂಟೂರು ಸಮೀಪದ ಗುಂಡಿಕಾಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ [[ನಿಡುಗುಂದಿ]] ಎಂಬ ಅಗ್ರಹಾರದಲ್ಲಿದ್ದ. ಈತ ಪಂಪನ ಮುತ್ತಜ್ಜ. *ಅಭಿಮಾನ ಚಂದ್ರನ ಮಗ ಕೊಮರಯ್ಯ. ಈತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕುಟುಂಬದವರು [[ಬನವಾಸಿ]], ಅಂದರೆ [[ಕರ್ನಾಟಕ]]ದ [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]]/ಧಾರವಾಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಕೊಮರಯ್ಯ ಪಂಪನ ಅಜ್ಜ. ಇವನ ಮಗ ಭೀಮಪಯ್ಯ. ಭೀಮಪಯ್ಯನ ಹೆಂಡತಿ ಅಣ್ಣಿಗೇರಿಯ ಜೋಯಿಸ ಸಿಂಘನ ಮೊಮ್ಮಗಳು. ಪಂಪ ಇವರ ಮಗ. ಜಿನವಲ್ಲಭ ಪಂಪನ ತಮ್ಮ. *ಪಂಪನ ತಂದೆ ಭೀಮಪ್ಪಯ್ಯ [[ಯಜ್ಞ]]ಯಾಗಾದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ [[ಜೈನ]] ಮತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ದೇವೇಂದ್ರಮುನಿ ಎಂಬಾತ ಪಂಪನ ಗುರು. ==ಜೀವನ== *ಪಂಪನು(ಪಂಪ ಅವರ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು ಜಯಂತ) ದೇಶೀ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗ ಇವುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. [[ಸಂಸ್ಕೃತ]] ಸಾಹಿತ್ಯದಂತಿರುವುದು ‘ಮಾರ್ಗ’, ಅಚ್ಚಕನ್ನಡದ ಶೈಲಿಯು ’ದೇಶೀ’ ಎನಿಸಿತ್ತು. ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪಂಪ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದ. ಪಂಪ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಯೋಧನಾಗಿ ಅಥವಾ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ಎಂಬ ಮಾತು ಇದೆ. ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಪಂಪನು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಡಿತ ಉಳ್ಳವನು, ಪ್ರೀತಿಯಿದ್ದವನು. ತನ್ನ ದೇಶಪ್ರೇಮವನ್ನು, “ಆರಂಕುಶವಿಟ್ಟೊಡಂ ನೆನವುದೆನ್ನ ಮನಂ ಬನವಾಸಿ ದೇಶಮಂ” ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿ ಪಂಪ ತನ್ನ ತಾಯ್ನಾಡನ್ನು ಹೊಗಳಿದ್ದಾನೆ. *ಪಂಪನು ಪುಲಿಗೆರೆಯ 'ತಿರುಳ್ ಗನ್ನಡ'ದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ರಚಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. ಪಂಪನು ಆದಿಪುರಾಣವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೯೪೧-೪೨ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ. ಇದು ಗುಣಸೇನಾಚಾರ್ಯನ ಪೂರ್ವಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಪ್ರಥಮ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರ ವೃಷಭನಾಥನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಪಂಪನು ಆದಿಪುರಾಣವನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿರುವೆನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. *ಪಂಪನ ಇನ್ನೊಂದು ಕೃತಿ 'ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ'ವು ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಸರ ಮಹಾಭಾರತ ಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ದೇಶೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮೇಳವಿಸಿ ಬರೆದ ಮೊದಲ ಕೃತಿ. ವ್ಯಾಸ ಮುನೀಂದ್ರರುಂದ್ರ ವಚನಾಮೃತವಾರ್ದಿಯನೀಸುವೆಂ ಕವಿ ವ್ಯಾಸನೆಂಬ ಗರ್ವಮೆನಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿನಯದಿಂದ ನುಡಿದಿದ್ದಾನೆ. ತನಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದ ಅರಿಕೇಸರಿಯನ್ನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ, ಅವನನ್ನೇ ಕಥಾನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಪಂಪನು ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯವನ್ನು ಆರು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದನಂತೆ. ಇದು ೧೪ ಆಶ್ವಾಸಗಳನ್ನು, ೧೬೦೯ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. *ಪಂಪ ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಅವನ ತಮ್ಮ ಕೂರ್ಕ್ಯಾಲ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಡಿಸಿದ ಶಾಸನದಿಂದ ಈ ವಿವರಗಳು ತಿಳಿದು ಬಂದಿವೆ. *ಪಂಪನನ್ನು "ಪಸರಿಪ ಕನ್ನಡಕ್ಕೊಡೆಯನೊರ್ವನೆ ಸತ್ಕವಿ ಪಂಪನಾವಗಂ" ಎಂದು ಪುಣ್ಯಾಸ್ರವದ ಕವಿ ನಾಗರಾಜನೆಂಬುವನ ನುಡಿ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ಪಂಪನಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಕಾವ್ಯ ಗೌರವದ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ವಾಣಿಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮುಂದುವರೆದು “ಏಂ ಕಲಿಯೋ, ಸತ್ಕವಿಯೋ? ಕವಿತಾಗುಣಾರ್ಣಭವಂ” ಎಂದು ಕೂಡ ಪಂಪನನ್ನು ಹೊಗಳಿದ್ದಾರೆ. *ಪಂಪ ಬರೆದ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳು ಹಳಗನ್ನಡದ ಕಾವ್ಯ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದವು. ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾದರಿಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವು. 'ಹಿತಮಿತ ಮೃದುವಚನ' ಎಂದು ಪಂಪ ತನ್ನ ಭಾಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕವಿ ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಆಶಯಗಳು, ಬಳಸಿದ ರೂಪಕಗಳು ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೃತಿಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ. *ವಿಶೇಷವಾಗಿ [[ಕುವೆಂಪು]] ಅವರು ಪಂಪನ ಎರಡು ಕಾವ್ಯಗಳ ಆಶಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಅನ್ವೇಷಿಸಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ==ಕೃತಿಗಳು== *[[ಆದಿಪುರಾಣ]]<ref>https://www.kendasampige.com/ಈ-ಭೋಗದ-ಜಗತ್ತೇ-ಬೇರೆ-ಆದಿಪುರ/</ref> *[[ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ]] no poems *ಪಂಪ ಭಾರತ *ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಆಸ್ಥಾನ == ಬನವಾಸಿ ವರ್ಣನೆಯ ಪದ್ಯ == ಪಂಪನ ಭಾರತಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಬನವಾಸಿಯ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ನೀಡುವು ಪದ್ಯಗಳು : ಸೊಗಯಿಸಿ ಬಂದ ಮಾಮರನೆ ತಳ್ತೆಲೆವಳ್ಳಿಯೆ ಪೂತ ಜಾತಿ ಸಂ- :ಪಗೆಯೆ ಕುಕಿಲ್ವ ಕೋಗಿಲೆಯೆ ಪಾಡುವ ತುಂಬಿಯೆ ನಲ್ಲರೊಳ್ಮೊಗಂ| :ನಗೆಮೊಗದೊಳ್ ಪಳಂಚಲೆಯೆ ಕೂಡುವ ನಲ್ಲರೆ ನೋೞ್ಪೊಡಾವ ಬೆ- :ಟ್ಟುಗಳೊಳಮಾವ ನಂದನವನಂಗಳೊಳಂ ಬನವಾಸಿ ದೇಶದೊಳ್|| ೨೮ ([[ಚಂಪಕ ಮಾಲಾವೃತ್ತ|ಚಂಪಕಮಾಲೆ]]) ಗದ್ಯ ಭಾಗ : ಬನವಾಸಿ ದೇಶದ ಯಾವ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೋಡುವುದಾದರೆ ಸೊಗಸಾಗಿ ಫಲ ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಮಾವಿನ ಮರಗಳೇ; ದಟ್ಟವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವ ವಿಳ್ಳೆಯದೆಲೆಯ ಬಳ್ಳಿಗಳೇ, ಹೂವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಜಾಜಿ ಮತ್ತು ಸಂಪಗೆ ಗಿಡಗಳೇ; ಸುಸ್ವರವಾಗಿ ಧ್ವನಿಮಾಡುವ ಕೋಗಿಲೆ, ಝೇಂಕರಿಸುವ ದುಂಬಿಗಳೇ, ಪ್ರೇಯಸಿಯರ ಒಳ್ಳೆಯ ಮುಖಗಳೇ, ನಗುಮುಖದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿ ಕೂಡುವ ನಲ್ಲರೇ. : ಚಾಗದ ಭೋಗದಕ್ಕರದ ಗೇಯದ ಗೊಟ್ಟಿಯಲಂಪಿನಿಂಪುಗ- :ಳ್ಗಾಗರವಾದ ಮಾನಸರೆ ಮಾನಸರಂತವರಾಗಿ ಪುಟ್ಟಲೇ-| :ನಾಗಿಯುಮೇನೊ ತೀರ್ದಪುದೆ ತೀರದೊಡಂ ಮಱಿದುಂಬಿಯಾಗಿ ಮೇಣ್ :ಕೋಗಿಲೆಯಾಗಿ ಪುಟ್ಟುವುದು ನಂದನದೊಳ್ ವನವಾಸಿ ದೇಶದೊಳ್|| ೨೯ ([[ಉತ್ಪಲ ಮಾಲಾ ವೃತ್ತ|ಉತ್ಪಲಮಾಲೆ]]) ಗದ್ಯಭಾಗ : ಆ ಬನವಾಸಿ ದೇಶದಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗ, ಭೋಗ, ವಿದ್ಯೆ, ಸಂಗೀತ-ಗೋಷ್ಠಿಗಳ ಸಂತೋಷ ಸೌಖ್ಯಕ್ಕೆ ಅನರಾಗಿರುವ ಮನುಷ್ಯರೇ ಮನುಷ್ಯರು. ಅಂತಹ ಅದೃಷ್ಟಶಾಲಿಗಳಾದ ಮನುಷ್ಯರಾಗಿ ಹುಟ್ಟಲು ಏನಾದರೂ ತಾನೇ ಸಾಧ್ಯವೇ? ಹಾಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ ಆ ಬನವಾಸಿ ದೇಶದ ನಂದನವನಗಳಲ್ಲಿ ಮರಿದುಂಬಿಯಾಗಿಯೋ ಅಥವಾ ಕೋಗಿಲೆಯಾಗಿಯೋ ಹುಟ್ಟಬೇಕು. :ತೆಂಕಣ ಗಾಳಿ ಸೋಂಕಿದೊಡಮೊಳ್ನುಡಿಗೇಳ್ದೊಡಮಿಂಪನಾಳ್ದ ಗೇ- :ಯಂ ಕಿವಿವೊಕ್ಕೊಡಂ ಬಿರಿದ ಮಲ್ಲಿಗೆಗಂಡೊಡಮಾದ ಕೆಂದಲಂ-| :ಪಂಗೆಡೆಗೊಂಡೊಡಂ ಮಧುಮಹೋತ್ಸವಮಾದೊಡಮೇನನೆಂಬೆನಾ- :ರಂಕುಸವಿಟ್ಟೊಡಂ ನೆನೆವುದೆನ್ನ ಮನಂ ವನವಾಸಿ ದೇಶಮಂ|| ೩೦ ([[ಉತ್ಪಲ ಮಾಲಾ ವೃತ್ತ|ಉತ್ಪಲಮಾಲೆ]]) ಗದ್ಯಭಾಗ - ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯ ಸ್ಪರ್ಶವಾದರೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದರೂ ಇಂಪಾದ ಗಾನವು ಕಿವಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೂ ಅರಳಿದ ಮಲ್ಲಿಗೆಯ ಹೂವನ್ನು ಕಂಡರೂ ನಿದ್ರಾಮುದ್ರಿತವಾದ ರತಿಸೌಖ್ಯಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾದರೂ ವಸಂತೋತ್ಸವ ಪ್ರಾಪ್ತವಾದರೂ ಏನು ಹೇಳಲಿ ಯಾರು (ಬೇಡವೆಂದು ತಡೆದು) ಅಂಕುಶದಿಂದ ತಿವಿದರೂ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಬನವಾಸಿ ದೇಶವನ್ನು ನೆನೆಯುತ್ತದೆ.<ref>ಪಂಪಭಾರತ : ಗದ್ಯಾನುವಾದ - ಚತುರ್ದಶಾಶ್ವಾಸಂ ಪದ್ಯ ೪೩-೫೨</ref> '''ಗದ್ಯಾನುವಾದ''' <ref>name="ಪಂಪಭಾರತ : ಗದ್ಯಾನುವಾದ - ಚತುರ್ಥಾಶ್ವಾಸಂ">{{cite web | url=https://kannadadeevige-literature.blogspot.com/2016/03/blog-post_28.html | title=ಪಂಪಭಾರತ : ಗದ್ಯಾನುವಾದ - ಚತುರ್ಥಾಶ್ವಾಸಂ}}</ref> ==ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{wikisource|ಪಂಪ:ಕವಿ-ಕೃತಿ ಪರಿಚಯ|ಪಂಪ}} *[https://www.prajavani.net/ityadi/pravasa/pampa-house-561408.html ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಣ್ಣಿಗೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪಂಪನಮನೆ/ ವಂಶದವರ ಮನೆ- ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕ] *[http://www.ourkarnataka.com/Articles/literature/pampa.htm ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಪಂಪ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716181723/http://www.ourkarnataka.com/Articles/literature/pampa.htm |date=2012-07-16 }} (ಇದು ಕೆಟ್ಟಿದೆ) *[https://kn.wikisource.org/s/53s ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಪಂಪ] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಳಗನ್ನಡ ಕವಿಗಳು]] tp0jh8si8l9bggu9kds9xs7ukus45wh 0 7679 1371415 1366919 2026-04-08T02:27:09Z NesaraNesara 98708 Typo 1371415 wikitext text/x-wiki {{Infobox writer | name = ಸಿ. ಪಿ. ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್ |birth_name = ಕುಣಸಿಂಗ್ರಿಗೌಡ | image = Prof CP Krishnakumar.jpg | birth_date = ಏಪ್ರಿಲ್ ೮. ೧೯೩೯ | birth_place = ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ನಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನ ಹಳ್ಳಿ | occupation = ಅಧ್ಯಾಪಕ, ಸಂಶೋಧಕ | Nationality = ಭಾರತೀಯ | subject = ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ }} ''' ಸಿ.ಪಿ. ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್ ''' ಅಂದರೆ ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ ಪುಟ್ಟೇಗೌಡ ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್ ಅವರು ೧೯೩೯ ಎಪ್ರಿಲ್ ೮ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಹುಟ್ಟುಹೆಸರು ಕುಣಸಿಂಗ್ರಿಗೌಡ. ತಾಯಿ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ; ತಂದೆ ಪುಟ್ಟೇಗೌಡ ಮೋಜಣಿದಾರರಾಗಿ ಸರಕಾರಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಸಿ.ಪಿ.ಕೆ. ೯ ತಿಂಗಳ ಕೂಸಿದ್ದಾಗ ತಾಯಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ==ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗು ಉದ್ಯೋಗ== ಸಿ.ಪಿ.ಕೆ.ಯವರು ಜೆ.ಎಸ್.ಎಸ್. ಮಹಾರಾಜಾ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎ. (ಆನರ್ಸ) ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.೧೯೬೧ರಲ್ಲಿ [[ಮಾನಸಗಂಗೋತ್ರಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾ ಭವನದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕೋವಿದ ಪದವಿಯನ್ನು ಸಹ ಪಡೆದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಚ್ಯವಿದ್ಯಾ ಸಂಶೋಧನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ ಸಿ.ಪಿ.ಕೆ.ಯವರ ಮದುವೆ ಶಾರದಾ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ಜರುಗಿತು. ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾದರು. ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಮಾನಸ ಗಂಗೋತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾದರು. ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾದರು. ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾದರು. ಆನಂತರ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರೂ ಆದರು. ==ವಿವಿಧ ಜವಾಭ್ಧಾರಿ ನಿರ್ವಹಣೆ== ಸಿ.ಪಿ.ಕೆ ಅವರು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರವೂ ಹೊತ್ತ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಹಲವಾರು. ಕುವೆಂಪು ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಮೈಸೂರು ವಿ.ವಿ.ದ ಪ್ರಸಾರಾಂಗದ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಟಣಾ ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಪ್ರಬುದ್ಧ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ, ಸಮಗ್ರವಚನ ಸಂಪುಟಗಳ ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಇಲಾಖೆಯ ಗ್ರಂಥ ಖರೀದಿ ಅಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿ, ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲೂ ತಮ್ಮ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಸಲಹೆ, ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಸಮ್ಮೇಳನಾಧ್ಯಕ್ಷತೆ== ಸಿ. ಪಿ. ಕೆ ಅವರು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಹಲವಾರು ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ೪೯ನೆಯ ಕನ್ನಡ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಭಾಷಾಂತರ ಗೋಷ್ಠಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ನಾಗಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜಾನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸಾಹಿತ್ಯಗೋಷ್ಠಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ಟಿ. ನರಸೀಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಮಂಡ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಲಕ್ನೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಕೆ, ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಗಂಗಾವತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೭೮ನೆಯ ಅಖಿಲಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ – ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಗೌರವಗಳು ಪ್ರೊ. ಸಿ.ಪಿ. ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಸಂದಿವೆ. ==ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು== ಸಿ.ಪಿ.ಕೆ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹುಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಹಲವಾರು. ‘ವಚನ ವಿಲೋಕನ’ ಕೃತಿಗೆ ಬಸವ ವೇದಿಕೆಯು ‘ಬಸವ ಸಾಹಿತ್ಯಶ್ರೀ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕಾವ್ಯಾನಂದ ಪುರಸ್ಕಾರ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಬೃಹನ್ಮಠದ ‘ವಿದ್ವತ್‌ ಶಿರೋಮಣಿ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮುಕ್ತಕ ಅಕಾಡಮಿಯಿಂದ ‘ಹನಿಗವನ ಹರಿಕಾರ’, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡಮಿಯಿಂದ ‘ಜಾನಪದ ತಜ್ಞ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಎಚ್.ಎಲ್. ನಾಗೇಗೌಡ ‘ಜಾನಪದ ತಜ್ಞ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ವಿಶ್ವಮಾನವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಚುಂಚಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಎಸ್.ವಿ.ಪಿ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಚುಟುಕು ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಇನ್ನೂ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸಂದಿವೆ. ಪ್ರೊ. ಸಿ.ಪಿ. ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್ ಅವರಿಗೆ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅರ್ಪಿಸಿರುವ ಗೌರವ ಗ್ರಂಥ ‘ಸಾರ್ಥಕ’. ==ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ== ===ಕಾವ್ಯ=== * ಅಂತರತಮ (ವಚನಗಳು) * ಅನಂತ-ಪೃಥ್ವೀ * ಒಳದನಿ * ತಾರಾಸಖ * ನೀವೆ ನಮಗೆ ದಿಕ್ಕು * ನೂರೊಂದು (ವಚನ, ಕವನ) * ಪ್ರಕೃತಿ * ಬೊಗಸೆ * ವರ್ತಮಾನ * ಹನಿಮಿನಿ ===ಪ್ರಬಂಧಗಳು=== * ಚಿಂತನಬಿಂದು * ಮೆಲುಕು * ವಿಚಾರನಿವಿಷ ===ವಿಮರ್ಶೆ/ವಿಚಾರ/ಸಂಶೋಧನೆ=== * ಅಧ್ಯಯನ * ಅಲೋಚನ * ಉಪಚಯ * ಎರಡು ಜೈನ ಪುರಾಣಗಳು * ಐವರು ವಚನಕಾರರು * ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯ : ಹತ್ತು ವರ್ಷ * ಕನ್ನಡ ಚತುರ್ಮುಖ * ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾದಂಬರಿ * ಕಲಾಪ * ಕಾವ್ಯಗೌರವ * ಕಾವ್ಯತತ್ವ : ಕೆಲವು ಮುಖಗಳು * ಕಾವ್ಯವಿವೇಕ * ಕಾವ್ಯಾರಾಧನ * ಕಾವ್ಯಾಲಾಪ * ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ : ಒಂದು ನೋಟ * ಕುವೆಂಪು ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ * ಕುವೆಂಪು ಕಿರಣಗಳು * ಕುವೆಂಪು ಸಾಹಿತ್ಯ : ಕೆಲವು ಮುಖಗಳು (೧,೨) * ಜನ್ನ * ಜನ್ನ ಮತು ಅವನ ಕೃತಿಗಳು * ಜನ್ನ (ಇತರರೊಡನೆ) * ಟಾಲ್ಸ್ಟಾಯ್ ಕಲಾಮೀಮಾಂಸೆ * ನಾಗಚಂದ್ರ * ನೂರಾರು ವಿಮರ್ಶೆಗಳು * ಪಂಪ : ಕೆಲವು ಮುಖಗಳು * ಪರಾಮರ್ಶೆ * ಪರಿಭಾವನೆ * ಪರಿವೀಕ್ಷಣ * ಪು.ತಿ.ನ. ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ * ಬರೆದ ಭಾಷಣಗಳು * ಬಸವಭಾವನೆ * ಭಾಸ್ಕರಕವಿ * ಮುನ್ನುಡಿಮಾಲೆ * ರನ್ನ * ರನ್ನಪರೀಕ್ಷೆ * ಶೋಧನ * ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ * ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣರು ಮತ್ತು ಯುಗಧರ್ಮ * ಸಪ್ತಸಮಾಲೋಕ * ಸಭಾಪರ್ವ ಸಂತುಲನ * ಸಮಾವೇಶ * ಸಮಾಹಾರ * ಸಮ್ಮೇಳ * ಸಾಹಿತ್ಯಮನನ * ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗತಿ ===ಜಾನಪದ=== * ಜನಪದಗೀತೆ * ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಕೆ * ಜಾನಪದ ಜಾಗರ * ಜಾನಪದ ಪ್ರತಿಭೆ * ಜಾನಪದ ಸರಸ್ವತಿ ===ಜೀವನ ಚಿತ್ರ=== * ರತ್ನತ್ರಯ * ಸಾಕ್ರೆಟೀಸ್ * ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ * ಹಿರಿಯರ ಗೆರೆಗಳು ===ಸಂಪಾದನ=== * ಅರಣ್ಯಪರ್ವ * ಅಂತಃಕರಣ (ಇತರರೊಡನೆ) * ಆಯ್ದ ಕುವೆಂಪು ಕವನಗಳು * ಇಕ್ಷುಕಾವೇರಿ (ಇತರರೊಡನೆ) * ಕಟ್ಟೀಮನಿ : ಬದುಕು-ಬರಹ (ಇತರರೊಡನೆ) * ಕನ್ನಡ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಚರಿತ್ರೆ (೧,೨) * ಕನ್ನಡ ವಿಮರ್ಶೆ (ಇತರರೊಡನೆ) * ಕಾಮಳ್ಳಿ * ಕಾವ್ಯನಂದನ * ಚುಂಚನಗಿರಿ * ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರು (ಇತರರೊಡನೆ) * ಮುತ್ತ ತುಂಬೇವ ಕಣಜಕೆ (ಇತರರೊಡನೆ) * ಯದುಗಿರಿ (ಇತರರೊಡನೆ) * ಯದುಗಿರಿಯ ವೀಣೆ (ಇತರರೊಡನೆ) * ಶ್ರೀಗಂಧ * ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ (ಇತರರೊಡನೆ) * ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶೆ ೧೯೮೦ * ಸಾಹಿತ್ಯಸೌಧ (ಇತರರೊಡನೆ) * ಸಾಹಿತ್ಯಾರಾಧನೆ (ಇತರರೊಡನೆ) * ಸುರನದಿಯ ತೀರ್ಥ * ಸುರುಚಿ : ನೂರು * ಸ್ವಸ್ತಿ ( ಇತರರೊಡನೆ ) * ಹಬ್ಬಲಿ ಅವರ ರಸಬಳ್ಳಿ * ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಸಾಂಗತ್ಯ (ರಾಮರಸ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ) * ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಸಾಂಗತ್ಯ (ಹಲಗ) ===ಸಂಕೀರ್ಣ=== * ಅಹಿಂಸೆ * ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಹತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳು * ಗಂಧದ ಕೋಟೆ ಗಮಗಮ * ಚೆಲುವಯ್ಯ-ವರನಂದಿ * ಮಹಾಕವಿಯೊಡನೆ ಮಾತುಕತೆ * ವಸುಭೂತಿ ಕಥೆ * ಶೃಂಗಾರಲಹರಿ ===ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷಾಂತರ=== * ಅಭಿಜ್ಞಾನ ಶಾಕುಂತಲ * ಊರುಭಂಗ * ಕನ್ನಡ ಉತ್ತರರಾಮಚರಿತ * ಕನ್ನಡ ನಾಗಾನಂದ * ಕನ್ನಡ ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿಕಾ * ಕನ್ನಡ ಯಶೋಧರಚರಿತ * ಕನ್ನಡ ರತ್ನಾವಳಿ * ಕನ್ನಡ ವೇಣೀಸಂಹಾರ * ಕನ್ನಡ ಸೌಂದರ್ಯಲಹರಿ * ಬೆಳಕಿನ ಹನಿಗಳು * ಭಾಸನ ಎರಡು ನಾಟಕಗಳು * ರಾಮಾಯಣ : ಬಾಲಕಾಂಡ ( ಇತರರೊಡನೆ) * ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಕರ್ಣಾಮೃತಸಾರ * ಸಂಗ್ರಹ ಭಾಗವತ * ಸಂಗ್ರಹ ಮಹಾಭಾರತ * ಸಂಗ್ರಹ ರಾಮಾಯಣ ===ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷಾಂತರ=== * ಇತಿಹಾಸ, ಪುರಾಣಗಳು * ಎಲಿಯಟ್ಟನ ಮೂರು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು * ಕಲಾತತ್ವ * ಕಲೆ ಎಂದರೇನು? * ಕಾಡಿನ ಹಾಡುಗಳು * ಕಾವ್ಯ ವಿಚಾರಸಾರ * ಗಾಂಧೀ ಕಾಣ್ಕೆ * ಠಾಕೂರ್ ವಚನಾಂಜಲಿ * ನೋವಿನ ದೇವತೆಗೆ * ಪಂಡಿತ ಗೋವಿಂದ ವಲ್ಲಭ ಪಂತ್: ವಿಚಾರಧಾರೆ * ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಕಾವ್ಯಚಿಂತನ * ಪುರಾತನ ನಾವಿಕ * ಪ್ರೇಮತತ್ವ * ಭಾರತೀಯ ಶಾಸನಶಾಸ್ತ್ರ ಪರಿಚಯ * ಭಾಷಾ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಕುರಿತು * ಮಹತ್ಕಾವ್ಯ ಕಲ್ಪನೆ * ಮಹಾತ್ಮ (ಇತರರೊಡನೆ) * ವಿದ್ಯಾಪತಿ * ಸಂಕಲನ * ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರವೇಶ * ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ * ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶೆಯ ತತ್ವಗಳು * ಹನ್ನೊಂದು ಹೊರಗಿನ ಕತೆಗಳು * ಹಿಪ್ಪೊಲಿಟಸ್ {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ನೃಪತುಂಗ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲದ ಲೇಖನಗಳು]] rxv1qg7pt5kwx4dtw70geligzlnxkq4 0 120055 1371423 1363900 2026-04-08T05:33:25Z Psubhashish 8195 1371423 wikitext text/x-wiki {{Infobox language family |name=ಮುಂಡಾ |region=[[ಭಾರತ]], [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] |familycolor=ಆಸ್ಟ್ರೋ ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ |child1=ಕೆರ್ವಾರಿ (ಉತ್ತರ) |child2=ಕೊರ್ಕು (ಉತ್ತರ) |child3=ಖರಿಯಾ-ಜುವಾಂಗ್, ಖೊಂಡ |child4=ಕೊರಾಪುಟ್ (ರೆಮೊ,ಸವರ)) |protoname=ಪ್ರೊಟೊ-ಮುಂಡಾ |iso2=mun |iso5=mun |glotto=mund1335 |glottorefname=Mundaic |map=Munda-Sprachen.png |mapcaption=ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಂಡಾ ಭಾಷಿಗರ ಹಂಚಿಕೆ }} '''ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳು''' ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ|ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ]] ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ಮಾತನಾಡುವ [[ಭಾಷಾ ವಂಶವೃಕ್ಷ|ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬವಾಗಿದೆ]] . ಅವರು [[ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಆಸ್ಟ್ರೋಸಿಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬದ]] ಒಂದು ಶಾಖೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಇದರರ್ಥ ಅವು ಸೋಮ ಮತ್ತು ಖಮೇರ್ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮಿನ ಭಾಷೆ|ವಿಯೆಟ್ನಾಮೀಸ್‌ನಂತಹ]] ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಲಾವೋಸ್|ಲಾವೋಸ್‌ನ]] ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಮಾಂಗಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. <ref>Bradley (2012) notes, MK in the wider sense including the Munda languages of eastern South Asia is also known as Austroasiatic</ref> ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳ ಮೂಲವು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಅವು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮೊದಲೇ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಹೋ, ಮುಂಡಾರಿ ಮತ್ತು ಸಂತಾಲಿ ಭಾಷೆಗಳು ಈ ಗುಂಪಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಷೆಗಳು. <ref name="Sealang">{{Cite web|url=http://sealang.net/sala/archives/pdf4/pinnow1966comparative.pdf|title=A comparative study of the verb in Munda language|last=Pinnow|first=Heinz-Jurgen|website=Sealang.com|access-date=22 March 2015}}</ref> <ref name="elanguage">{{Cite web|url=http://elanguage.net/journals/bls/article/viewFile/752/645|title=Kinship and Spirit Terms Renewed as Classifiers of "Animate" Nouns and Their Reduced Combining Forms in Austroasiatic|last=Daladier|first=Anne|website=http://elanguage.net|publisher=Elanguage|access-date=22 March 2015|archive-date=27 ನವೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181127193916/http://elanguage.net/journals/bls/article/viewFile/752/645|url-status=dead}}</ref> ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: # ಉತ್ತರ ಮುಂಡಾ, [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ]] [[ಛೋಟಾ ನಾಗಪುರ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ|ಚೋಟಾ ನಾಗ್ಪುರ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. # [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್]] , [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]], ಮತ್ತು [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಡಾ, ಮಧ್ಯ ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. <ref name="Bhattacharya">{{Cite journal|url=https://brill.com/abstract/journals/iij/17/1-2/article-p97_6.xml|last=Bhattacharya|first=S.|title=Munda studies: A new classification of Munda|date=1975|journal=Indo-Iranian Journal|volume=17|issue=1|issn=1572-8536|pages=97–101|doi=10.1163/000000075794742852}}</ref> <ref name="Languagesgulper">{{Cite web|url=http://www.languagesgulper.com/eng/Munda.html|title=Munda languages|website=The Language Gulper|access-date=2019-05-14}}</ref> ಉತ್ತರ ಮುಂಡಾದಲ್ಲಿ ಸಂತಾಲಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪಿದೆ; ಅದರ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ತೊಂಬತ್ತು ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಮುಂಡಾ ಮಾತನಾಡುವವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸಂತಾಲಿಯ ನಂತರ ಮುಂಡಾರಿ ಮತ್ತು ಹೋ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ; ಕೊರ್ಕು ಮತ್ತು ಸೊರಾ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ. ಉಳಿದ ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳು ಸಣ್ಣ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜನರಿಂದ ಮಾತನಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಕಡಿಮೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳು ವ್ಯಾಕರಣ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು (ಏಕವಚನ, ಉಭಯ ಮತ್ತು ಬಹುವಚನ) ಎಂಬ ಮೂರು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ, ಎರಡು ಲಿಂಗಗಳು (ಅನಿಮೇಟ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ಜೀವ), ಅಂತರ್ಗತ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಹುವಚನ ಸರ್ವನಾಮಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಅಥವಾ ಸಹಾಯಕಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳು ಪಾಲಿಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆಗಳೂ ಆಗಿವೆ. <ref>{{Cite journal|last=Donegan|first=Patricia Jane|last2=Stampe|first2=David|date=|title=South-East Asian Features in the Munda Languages|url=https://journals.linguisticsociety.org/proceedings/index.php/BLS/article/download/1041/825|journal=Berkley Linguistics Society|volume=|pages=}}</ref> ಮುಂಡಾ ಧ್ವನಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ವ್ಯಂಜನ ಅನುಕ್ರಮಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಕೊರ್ಕುಚನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅವರ ಉಚ್ಚಾರಾಂಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಸ್ವರದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. == ಮೂಲ == [[ಚಿತ್ರ:Austroasiatic-en.png|thumb| ಆಸ್ಟ್ರೋಸಿಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳ ಇಂದಿನ ದಿನದ ವಿತರಣೆ ]] ಪಾಲ್ ಸಿಡ್ವೆಲ್ (೨೦೧೮)ರಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೋಟೋ-ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಯು ಬಹುಶಃ ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾ ಅಥವಾ [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ|ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ]]ದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋ ಆಸ್ಟ್ರೊಸಿಯಾಟಿಕ್‌ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾಗೆ]] ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ವಲಸೆಯ ನಂತರ ಸುಮಾರು ೪೦೦೦-೩೫೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ [[ಪೂರ್ವ ಭಾರತಕ್ಕೆ]] ಬಂದಿರಬಹುದು. <ref>Sidwell, Paul. 2018. [https://www.academia.edu/36689736/Austroasiatic_Studies_state_of_the_art_in_2018 Austroasiatic Studies: state of the art in 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190503013417/https://www.academia.edu/36689736/Austroasiatic_Studies_state_of_the_art_in_2018 |date=2019-05-03 }}. Presentation at the Graduate Institute of Linguistics, National Tsing Hua University, Taiwan, May 22, 2018.</ref> [[ರೌ ಮತ್ತು ಸಿಡ್ವೆಲ್]] (೨೦೧೯)ರ <ref>Rau, Felix and Paul Sidwell 2019. “[[hdl:10524/52454|The Maritime Munda Hypothesis]].” Journal of the Southeast Asian Linguistics Society 12.2 (2019): 31-53</ref> ಜೊತೆಗೆ [[ಬ್ಲೆಂಚ್]] (೨೦೧೯)ಅವರು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ <ref>Blench, Roger. 2019. [http://rogerblench.info/Language/Austroasiatic/Munda%20hypothesis%202019.pdf The Munda maritime dispersal: when, where and what is the evidence?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220330133810/http://rogerblench.info/Language/Austroasiatic/Munda%20hypothesis%202019.pdf |date=2022-03-30 }}</ref> [[ಪೂರ್ವ-ಪ್ರೊಟೊ-ಮುಂಡಾ]]ವು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಕ್ರಿ.ಪೂ ೧೫೦೦ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮಹಾನದಿ ನದಿ ಡೆಲ್ಟಾಕ್ಕೆ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಹೊರತಾಗಿ ಸಾಗರ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಬಂದಿರಬಹುದು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳು [[ಮಹಾನದಿ]] ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. == ವರ್ಗೀಕರಣ == ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಯು ಐದು ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವು ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದೆ. === ಡಿಫ್ಲೋತ್ (೧೯೭೪) === ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಡಿಫ್‌ಲೋತ್ (೧೯೭೪) ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ: * ಉತ್ತರ ಮುಂಡಾ ೧) ಕೊರ್ಕು ೨)ಖೇವಾರಿಯನ್ ಅ) ಖೇರ್ವರಿ ಶಾಖೆ: ಬಿಜೋರಿ, ಕೊರಕು ಆ) ಮುಂಡಾರಿ ಶಾಖೆ: ಮುಂಡಾರಿ, ಭೂಮಿಜ್, ಅಸುರಿ, ಕೋಡಾ, ಹೋ, ಬಿರ್ಹೋರ್, ಕೋಲ್, ತುರಿ ಇ) ಸಂತಾಲಿ ಶಾಖೆ: ಸಂತಾಲಿ, ಮಹಾಲಿ * ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಡಾ ೧) ಖರಿಯಾ-ಜುವಾಂಗ್: ಖರಿಯಾ, ಜುವಾಂಗ್ ೨) ಕೊರಪುತ್ ಮುಂಡಾ ಅ) ರೆಮೋ ಶಾಖೆ: ಗತಾ (ಜಿಟಿಎ), ಬೊಂಡೋ (ರೆಮೋ), ಬೋಡೋ ಗಡಾಬಾ (ಗುಟೋಬ್) ಆ) ಸವರಾ ಶಾಖೆ [ಸೊರಾ-ಜುರೈ-ಗೊರಮ್] : ಪಾರೆಂಗಿ (ಗೊರಮ್), ಸೊರಾ ( ಸವರಾ ), ಜುರೈ, ಲೋಧಿ === ಆಂಡರ್ಸನ್ (೧೯೯೯) === ಗ್ರೆಗೊರಿ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅವರ ೧೯೯೯ ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪವು ಹೀಗಿದೆ * ಉತ್ತರ ಮುಂಡಾ <nowiki>**</nowiki> ಕೊರ್ಕು <nowiki>**</nowiki> ಖೇವಾರಿಯನ್ <nowiki>***</nowiki> ಸಂತಾಲಿ <nowiki>***</nowiki> ಮುಂಡಾರಿ * ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಡಾ (೩ ಶಾಖೆಗಳು) <nowiki>**</nowiki> ಖರಿಯಾ-ಜುವಾಂಗ್ <nowiki>***</nowiki> ಜುವಾಂಗ್ <nowiki>***</nowiki> ಖರಿಯಾ * ಸೊರಾ-ಗೊರಮ್ <nowiki>**</nowiki> ಸೊರ <nowiki>**</nowiki> ಗೊರಮ್ * ಗುಟೋಬ್-ರೆಮೋ-ಜಿಟಾಸ್ * ಗುಟೋಬ್-ರೆಮೋ <nowiki>**</nowiki> ಗುಟೋಬ್ <nowiki>**</nowiki> ರೆಮೋ * ಜಿಟಿಎ ’ <nowiki>**</nowiki> ಬಯಲು Gtaʔ <nowiki>**</nowiki> ಬೆಟ್ಟ Gtaʔ ಆದಾಗ್ಯೂ, ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಆಂಡರ್ಸನ್ಅವರ [[ಜುವಾಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಖರಿಯಾ]]ವನ್ನು [[ಜುವಾಂಗ್-ಖರಿಯಾ]] ಶಾಖೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಗ್ಟಾವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ [[ಗುಟೊಬ್-ರೆಮೋ-ಜಿಟಾಸ್]] ಶಾಖೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟರು. ಹೀಗಾಗಿ, ಅವರ ೨೦೦೧ ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪವು ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಡಾಗೆ ೫ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. === ಆಂಡರ್ಸನ್ (೨೦೦೧) === ಕೊರಾಪುಟ್‌ನ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದರ ಹೊರತಾಗಿ ಆಂಡರ್ಸನ್ (೨೦೦೧) ಡಿಫ್‌ಲೋತ್ (೧೯೭೪) ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಬದಲಿಗೆ ರೂಪವಿಜ್ಞಾನದ ಹೋಲಿಕೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರೊಟೊ-ಸೌತ್ ಮುಂಡಾ ನೇರವಾಗಿ ಡಿಫ್ಲೋತ್‌ನ ಮೂರು ಮಗಳು ಗುಂಪುಗಳಾದ ಖರಿಯಾ-ಜುವಾಂಗ್, ಸೊರಾ-ಗೊರಮ್ (ಸವರಾ) ಮತ್ತು ಗುಟೋಬ್-ರೆಮೋ-ಜಿಟಾಸ್ (ರೆಮೋ) ಆಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite book|url=|title=A New Classification of South Munda: Evidence from Comparative Verb Morphology|last=Anderson|first=Gregory D S|publisher=Linguistic Society of India|others=|year=2001|isbn=|editor-last=|edition=|series=Indian Linguistics|volume=62|location=Poona|pages=21–36|language=|chapter=|format=|doi=|oclc=|id=|quote=|ref=|author-link=|access-date=|orig-year=|chapter-url=}}</ref> ಅವರ ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಡಾ ಶಾಖೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಐದು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಮುಂಡಾ ಶಾಖೆಯು ಡಿಫ್ಲೋತ್ (೧೯೭೪) ಮತ್ತು ಆಂಡರ್ಸನ್ (೧೯೯೯) ರಂತೆಯೇ ಇದೆ. * ''ಗಮನಿಸಿ'' : "↔" = ಇದು ಕೆಲವು ನವೀನ ಐಸೊಗ್ಲೋಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ರಚನಾತ್ಮಕ, ಲೆಕ್ಸಿಕಲ್). ಆಸ್ಟ್ರೋನೇಷಿಯನ್ ಮತ್ತು ಪಪುವಾನ್ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಾಲ್ಕಮ್ ರಾಸ್ ಅವರು " ಸಂಪರ್ಕ " ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. === ಸಿಡ್ವೆಲ್ (೨೦೧೫) === ಪಾಲ್ ಸಿಡ್ವೆಲ್ (೨೦೧೫: ೧೯೭)ಅವರು <ref>Sidwell, Paul. 2015. "Austroasiatic classification." In Jenny, Mathias and Paul Sidwell, eds (೨೦೧೫). ''The Handbook of Austroasiatic Languages''. Leiden: Brill.</ref> ಮುಂಡಾವನ್ನು ೬ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಡಾವನ್ನು ಏಕೀಕೃತ ಉಪಗುಂಪು ಎಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ; ಮುಂಡಾ * ಉತ್ತರ ಮುಂಡಾ ** ಕೊರ್ಕು ** ಸಂತಾಲಿ, ಮುಂಡಾ * ಸೊರಾ - ಗೊರಮ್ * ಜುವಾಂಗ್ * ಖರಿಯಾ * ಗುಟೋಬ್ - ರೆಮೋ * ಜಿಟಿಎ ' == ವಿತರಣೆ == {{Pie chart|label1=[[Santali language|Santali]]|value1=45.1|label2=[[Ho language|Ho]]|value2=27.6|label3=[[Mundari language|Mundari]]|value3=11.3|label4=[[Juray language|Juray]]|value4=5.8|label5=[[Korku language|Korku]]|value5=3.5|label6=[[Sora language|Sora]]|value6=2.3|label7=[[Kharia language|Kharia]]|value7=2.1|label8=Others|value8=2.3|caption=Percentage of Munda speakers by language}}{{Pie chart|label1=[[Santali language|Santali]]|value1=45.1|label2=[[Ho language|Ho]]|value2=27.6|label3=[[Mundari language|Mundari]]|value3=11.3|label4=[[Juray language|Juray]]|value4=5.8|label5=[[Korku language|Korku]]|value5=3.5|label6=[[Sora language|Sora]]|value6=2.3|label7=[[Kharia language|Kharia]]|value7=2.1|label8=Others|value8=2.3|caption=Percentage of Munda speakers by language}} {| class="wikitable sortable" ! ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರು ! ಮಾತನಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ! ಸ್ಥಳ |- | ಕೊರ್ಕು | ೭೨೭,೧೦೦ | [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ|ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] |- | ಬಿರ್ಜಿಯಾ | ೨೫,000 | [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] |- | ಕೊರ್ವಾ | ೨೮,೪00 ರೂ | [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|hatt]] [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ತ್ತೀಸ್‌ಗ]] [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|h]], [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] |- | ಮುಂಡಾರಿ (ಇಂಕ್. ಭೂಮಿಜ್ ಉಪಭಾಷೆ) | ೧,೧00,000 | [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಬಿಹಾರ]], [[ಅಸ್ಸಾಂ]], [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|hatt]] [[ಅಸ್ಸಾಂ|ತ್ತೀಸ್‌ಗ]] [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|h]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] |- | ಅಸುರ್ | ೭,000 | [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|hatt]] [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ತ್ತೀಸ್‌ಗ]] [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|h]], [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]] |- | ಕೋಡಾ | ೪೭,೩00 | [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] |- | ಹೋ | ೧,೪00,000 | [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]], [[ಬಿಹಾರ]], [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|hatt]] [[ಅಸ್ಸಾಂ|ತ್ತೀಸ್‌ಗ]] [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|h]], [[ಅಸ್ಸಾಂ]], [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ|ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ]], [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] |- | ಬಿರ್ಹೋರ್ | ೨,000 | [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|hatt]] [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ತ್ತೀಸ್‌ಗ]] [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|h]], [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] |- | ಸಂತಾಲಿ | ೭,೪00,000 | [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]], [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಬಿಹಾರ]] |- | ಮಹಾಲಿ | ೩೩,000 | [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] |- | ತುರಿ | ೨,000 | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|hatt]] [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ತ್ತೀಸ್‌ಗ]] [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|h]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] |- | ಖರಿಯಾ | ೨೯೮,000 | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|hatt]] [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ತ್ತೀಸ್‌ಗ]] [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|h]], [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]] |- | ಜುವಾಂಗ್ | ೩0,೪00 | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]] |- | ಜಿಟಿಎ ' | ೩,000 | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]] |- | ಬೋಂಡಾ | ೯,000 | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]] |- | ಗುಟೋಬ್ | ೮,000 | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] |- | ಗೊರಮ್ | | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] |- | ಸೊರ | ೪೧0,000 | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] |- | ಜುರೈ | ೮೦೧,000 | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]] |- | ಲೋಧಿ | ೨೫,000 | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] |} == ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ == ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರೊಟೊ-ಮುಂಡಾ ಲೆಕ್ಸಿಕಲ್ ಪ್ರೊಟೊ-ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳನ್ನು ಸಿಡ್ವೆಲ್ & ರೌ ಅವರು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ (೨೦೧೫: ೩೧೯, ೩೪೦-೩೬೩). <ref name="SidwellRau2015">Sidwell, Paul and Felix Rau (೨೦೧೫). "Austroasiatic Comparative-Historical Reconstruction: An Overview." In Jenny, Mathias and Paul Sidwell, eds (2015). ''The Handbook of Austroasiatic Languages''. Leiden: Brill.</ref> ಮೂಲ-ಭಾಷೆಯ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. {| class="wikitable sortable" !Gloss !Proto-Munda |- |ಹೊಟ್ಟೆ |**(sə)laɟ |- |ದೊಡ್ಡದು |**məraŋ |- |ಕಚ್ಚಲು |**kaˀp |- |ಕಪ್ಪು |**kE(n)dE |- |ರಕ್ತ |**məjam |- |ಮೂಳೆ |**ɟaːˀŋ |- |ಸುಡಲು (vt.) |**gEˀp |- |ಪಂಜ/ಉಗುರು |**rəmAj |- |ಮೋಡ |**tərIˀp |- |ಶೀತ |**raŋ |- |ಸಾವು (ವ್ಯಕ್ತಿಯ) |**gOˀj |- |ನಾಯಿ/ಶ್ವಾನ |**sOˀt |- |ಕುಡಿಯಲು (ನೀರು) |**uˀt, **uˀk |- |ಒಣಗಿಸು (adj./stat.) |**(ə)sAr |- |ಕಿವಿ |**lutur, **luˀt |- |ಭೂಮಿ/ಮಣ್ಣು |**ʔOte |- |ತಿನ್ನಲು |**ɟOm |- |ಮೊಟ್ಟೆ |**(ə)tAˀp |- |ಕಣ್ಣು |**maˀt |- |ಕೊಬ್ಬು / ಗ್ರೀಸ್ / ಎಣ್ಣೆ |**sunum |- |ಗರಿ |**bəlEˀt |- |ಅಗ್ನಿ |**səŋal |- |ಮೀನು (n.) |**ka, **kadO(ŋ) |- |ಹಾರು (v.) |**pEr |- |ಪಾದ |**ɟəːˀŋ |- |ಕೊಡು |**ʔam |- |ಕೂದಲು (ತಲೆಯ) |**suˀk |- |ಕೈ |**tiːˀ |- |ಕೇಳಲು |**ajɔm |- |ಹೃದಯ, ಯಕೃತ್ತು |**(gə)rE, **ʔim |- | ಕೊಂಬು |**dəraŋ |- |ನಾನು |**(n)iɲ |- |ಕೊಲ್ಲಲು |**(bə)ɡOˀɟ |- |ಎಲೆ |**Olaːˀ |- |ಮಲಗಲು (ಕೆಳಗೆ) |**gətiˀc |- |ಉದ್ದ |**ɟəlƏŋ |- |ಕುಪ್ಪಸ (ತಲೆ) |**siːˀ |- | ಮನುಷ್ಯ / ಗಂಡ, ವ್ಯಕ್ತಿ / ಮಾನವ |**kOrOˀ |- |ಮಾಂಸ / ಮಾಂಸ |**ɟəlU(Uˀ) |- |ಚಂದ್ರ |**harkE, **aŋaj |- |ಮಾಂಸ / ಮಾಂಸ |**bəru(uˀ) |- |ಬಾಯಿ |**təmOˀt |- |ಹೆಸರು |**ɲUm |- |ಕುತ್ತಿಗೆ |**kO, **gOˀk |- |ಹೊಸ |**təmI |- |ರಾತ್ರಿ |**(m)ədiˀp |- |ಮೂಗು |**muːˀ |- |ಅಲ್ಲ |**əˀt |- |ಒಂದು |**mOOˀj |- |ಮಳೆ |**gəma |- |ಕೆಂಪು |**ɟəŋAˀt |- | ರಸ್ತೆ, ಮಾರ್ಗ |**kOrA |- |ಮೂಲ (ಮರದ) |**rEˀt |- |ಮರಳು |**kEˀt |- |ನೋಡಿ |**(n)El |- |ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ |**kO |- |ಚರ್ಮ |**usal |- |ನಿದ್ರೆ |**gətiˀc |- | ಹೊಗೆ (ಎನ್.) |**mOˀk |- |ಮಾತನಾಡಲು, ಹೇಳಲು |**sun, **gam, **kaj |- |ನಿಲ್ಲಲು |**tənaŋ, **tƏŋgə |- |ಕಲ್ಲು |**bərƏl, **sərEŋ |- |ಸೂರ್ಯ |**siŋi(iˀ) |- |ಬಾಲ |**pata |- |ತೊಡೆ |**buluuˀ |- |ಅದು (dist.) |**han |- |ಇದು (prox.) |**En |- |ನೀನು |**(n)Am |- |ನಾಲಿಗೆ |**laːˀŋ |- |ಹಲ್ಲು |**gənE |- |ಮರ |**ɟiːˀ |- |ಎರಡು |**baːˀr |- |ನಡೆಯಲು, ಹೋಗಲು |**sEn |- |ನೇಯ್ಗೆ ಮಾಡಲು |**ta(aˀ)ɲ |- |ನೀರು |**daːˀk |- |ಹೆಂಗಸು/ಹೆಂಡತಿ |**selA, **kəni |- |ಹಳದಿ |**saŋsaŋ |} ಪ್ರೊಟೊ-ಮುಂಡಾದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು [[ರೌ]] (೨೦೧೯)ಅವರು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಸಹ ನೋಡಿ == * ನಿಹಾಲಿ ಭಾಷೆ * ಮುಂಡಾ ಜನರು == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == === ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು === {{Reflist}} === ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು === * ಡಿಫ್ಲೋತ್, ಗೆರಾರ್ಡ್. ೧೯೭೪. "ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು". ''ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ'' . ಪುಟಗಳು ೪೮೦-೪೮೪. * ಡಿಫ್ಲೋತ್, ಗೆರಾರ್ಡ್. ೨೦೦೫. "ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಏಷಿಯಾಟಿಕ್‌ನ ತಾಯ್ನಾಡಿಗೆ ಭಾಷಾ ಪಾಲಿಯಂಟಾಲಜಿಯ ಕೊಡುಗೆ". ಇನ್: ಸಾಗಾರ್ಟ್, ಲಾರೆಂಟ್, ರೋಜರ್ ಬ್ಲೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಅಲಿಸಿಯಾ ಸ್ಯಾಂಚೆ z ್-ಮಜಾಸ್ (ಸಂಪಾದಕರು). ). ''ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಪಿಯೋಪ್ಲಿಂಗ್: ಪುಟ್ಟಿಂಗ್ ಟುಗೆದರ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ, ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್'' . ರೂಟ್ಲೆಡ್ಜ್ ಕರ್ಜನ್. ಪುಟಗಳು ೭೯-೮೨. == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ == * {{Cite book|url=|title=Munda Languages|last=|first=|publisher=Routledge|others=|year=2008|isbn=0-415-32890-X|editor-last=Gregory D S Anderson|edition=|series=Routledge Language Family Series|volume=3|location=|pages=|language=|chapter=|format=|doi=|oclc=|id=|quote=|ref=|author-link=|access-date=|orig-year=|chapter-url=}} * {{Cite book|url=|title=The Munda verb: typological perspectives|last=Anderson|first=Gregory D S|publisher=Mouton de Gruyter|others=|year=2007|isbn=978-3-11-018965-0|editor-last=|edition=|series=Trends in linguistics|volume=174|location=Berlin|pages=|language=|chapter=|format=|doi=|oclc=|id=|quote=|ref=|author-link=|access-date=|orig-year=|chapter-url=}} * {{Cite book|url=|title=South-East Asian Features in the Munda Languages: Evidence for the Analytic-to-Synthetic Drift of Munda|last=Donegan|first=Patricia|last2=David Stampe|publisher=Berkeley Linguistics Society|others=|year=2002|isbn=|editor-last=|edition=|series=|volume=|location=In Patrick Chew, ed., Proceedings of the 28th Annual Meeting of the Berkeley Linguistics Society, Special Session on Tibeto-Burman and Southeast Asian Linguistics, in honor of Prof. James A. Matisoff. 111-129. Berkeley, CA|pages=|language=|chapter=|format=|doi=|oclc=|id=|quote=|ref=|author-link=|access-date=|orig-year=|chapter-url=}} * {{Cite book|url=|title=Munda: sub-stratum of Tibeto-Himalayan languages|last=Śarmā|first=Devīdatta|publisher=Mittal Publications|others=|year=2003|isbn=81-7099-860-3|editor-last=|edition=|series=Studies in Tibeto-Himalayan languages|volume=7|location=New Delhi|pages=|language=|chapter=|format=|doi=|oclc=|id=|quote=|ref=|author-link=|access-date=|orig-year=|chapter-url=}} * {{Cite book|url=|title=North Munda hieroglyphics|last=Newberry|first=J|publisher=J Newberry|others=|year=2000|isbn=|editor-last=|edition=|series=|volume=|location=Victoria BC CA|pages=|language=|chapter=|format=|doi=|oclc=|id=|quote=|ref=|author-link=|access-date=|orig-year=|chapter-url=}} * {{Cite book|url=|title=Munda and Dravidian languages: a linguistic analysis|last=Varma|first=Siddheshwar|publisher=Vishveshvaranand Vishva Bandhu Institute of Sanskrit and Indological Studies, Panjab University|others=|year=|isbn=|editor-last=|edition=|series=|volume=|location=Hoshiarpur|pages=|language=|chapter=|format=|doi=|oclc=25852225|id=|quote=|ref=|author-link=|access-date=|orig-year=|chapter-url=}} ; ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಲಸೆ * ಬ್ಲೆಂಚ್, ರೋಜರ್. ೨೦೧೯. [http://rogerblench.info/Language/Austroasiatic/Munda%20hypothesis%202019.pdf ಮುಂಡಾ ಕಡಲ ಪ್ರಸರಣ: ಯಾವಾಗ, ಎಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯಾವ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220330133810/http://rogerblench.info/Language/Austroasiatic/Munda%20hypothesis%202019.pdf |date=2022-03-30 }} * ರೌ, ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಸಿಡ್ವೆಲ್ ೨೦೧೯. " [https://zenodo.org/record/3365316 ದಿ ಮ್ಯಾರಿಟೈಮ್ ಮುಂಡಾ ಹೈಪೋಥಿಸಿಸ್] ." ICAAL 8, ಚಿಯಾಂಗ್ ಮೈ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಸ್ಟ್ 29-31, 2019 doi * ರೌ, ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಸಿಡ್ವೆಲ್ ೨೦೧೯. " [[hdl:10524/52454|ದಿ ಮ್ಯಾರಿಟೈಮ್ ಮುಂಡಾ ಹೈಪೋಥಿಸಿಸ್]] ." ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯನ್ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಸೊಸೈಟಿಯ ಜರ್ನಲ್ ೧೨.೨ (೨೦೧೯): ೩೧-೫೩ == ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು == * [http://sealang.net/munda/ ಸೀಲಾಂಗ್ ಮುಂಡಾ ಭಾಷಾ ಯೋಜನೆ] ** [http://sealang.net/munda/dictionary/ SEAlang Munda ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು] * [http://www.southasiabibliography.de/index.html ಮುಂಡಾ ನಿಘಂಟುಗಳ ಯೋಜನೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031062821/http://www.southasiabibliography.de/index.html |date=2018-10-31 }} (ಕೀಲ್, ಪೀಟರ್ಸನ್) * [http://www.ling.hawaii.edu/austroasiatic/ ಡೊನೆಗನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾಂಪೆ ಮುಂಡಾ ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211103032630/http://www.ling.hawaii.edu/austroasiatic/ |date=2021-11-03 }} * [https://livingtongues.org/projects/asia/india/munda-languages/ ಲಿವಿಂಗ್ ಟಾಂಗ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳು] * [https://web.archive.org/web/20061001210916/http://www.southasiabibliography.de/Bibliography/Austroasiatic/Munda/Munda_-_General/munda_-_general.html ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ] * [http://www.swarthmore.edu/SocSci/langhotspots/Ho/ ಕೆ. ಡೇವಿಡ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್, ಸ್ವರ್ತ್‌ಮೋರ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಹೋ ಭಾಷೆಯ ವೆಬ್‌ಪುಟ] * http://projekt.ht.lu.se/rwaai RWAAI (ಆಸ್ಟ್ರೋಸಿಯಾಟಿಕ್ ಅಮೂರ್ತ ಪರಂಪರೆಯ ಭಂಡಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ) * http://hdl.handle.net/10050/00-0000-0000-0003-66EE-3@view RWAAI ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಕೈವ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳು {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು]] 9630c7g03b3cjh6t0hpct2kwoh4uscv 1371424 1371423 2026-04-08T05:33:47Z Psubhashish 8195 ವೀಡಿಯೊ + 1371424 wikitext text/x-wiki {{Infobox language family |name=ಮುಂಡಾ |region=[[ಭಾರತ]], [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] |familycolor=ಆಸ್ಟ್ರೋ ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ |child1=ಕೆರ್ವಾರಿ (ಉತ್ತರ) |child2=ಕೊರ್ಕು (ಉತ್ತರ) |child3=ಖರಿಯಾ-ಜುವಾಂಗ್, ಖೊಂಡ |child4=ಕೊರಾಪುಟ್ (ರೆಮೊ,ಸವರ)) |protoname=ಪ್ರೊಟೊ-ಮುಂಡಾ |iso2=mun |iso5=mun |glotto=mund1335 |glottorefname=Mundaic |map=Munda-Sprachen.png |mapcaption=ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಂಡಾ ಭಾಷಿಗರ ಹಂಚಿಕೆ }} [[File:OpenSpeaks-juy-Juray-Dinabandhu Gamango-OG-Social Impact of Aadhaar.webm|thumb|ಮುಂಬಾ ಭಾಷೆ ಜುರಾಯ್‌ನ ಒಬ್ಬ ಮಾತೃಭಾಷಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಐಡಿ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವರು]] '''ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳು''' ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ|ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ]] ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ಮಾತನಾಡುವ [[ಭಾಷಾ ವಂಶವೃಕ್ಷ|ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬವಾಗಿದೆ]] . ಅವರು [[ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು|ಆಸ್ಟ್ರೋಸಿಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬದ]] ಒಂದು ಶಾಖೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಇದರರ್ಥ ಅವು ಸೋಮ ಮತ್ತು ಖಮೇರ್ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು [[ವಿಯೆಟ್ನಾಮಿನ ಭಾಷೆ|ವಿಯೆಟ್ನಾಮೀಸ್‌ನಂತಹ]] ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ, ಜೊತೆಗೆ [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]] ಮತ್ತು [[ಲಾವೋಸ್|ಲಾವೋಸ್‌ನ]] ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಮಾಂಗಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. <ref>Bradley (2012) notes, MK in the wider sense including the Munda languages of eastern South Asia is also known as Austroasiatic</ref> ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳ ಮೂಲವು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಅವು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮೊದಲೇ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಹೋ, ಮುಂಡಾರಿ ಮತ್ತು ಸಂತಾಲಿ ಭಾಷೆಗಳು ಈ ಗುಂಪಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಭಾಷೆಗಳು. <ref name="Sealang">{{Cite web|url=http://sealang.net/sala/archives/pdf4/pinnow1966comparative.pdf|title=A comparative study of the verb in Munda language|last=Pinnow|first=Heinz-Jurgen|website=Sealang.com|access-date=22 March 2015}}</ref> <ref name="elanguage">{{Cite web|url=http://elanguage.net/journals/bls/article/viewFile/752/645|title=Kinship and Spirit Terms Renewed as Classifiers of "Animate" Nouns and Their Reduced Combining Forms in Austroasiatic|last=Daladier|first=Anne|website=http://elanguage.net|publisher=Elanguage|access-date=22 March 2015|archive-date=27 ನವೆಂಬರ್ 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181127193916/http://elanguage.net/journals/bls/article/viewFile/752/645|url-status=dead}}</ref> ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: # ಉತ್ತರ ಮುಂಡಾ, [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ]] [[ಛೋಟಾ ನಾಗಪುರ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ|ಚೋಟಾ ನಾಗ್ಪುರ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ]] ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. # [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್]] , [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]], ಮತ್ತು [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಡಾ, ಮಧ್ಯ ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. <ref name="Bhattacharya">{{Cite journal|url=https://brill.com/abstract/journals/iij/17/1-2/article-p97_6.xml|last=Bhattacharya|first=S.|title=Munda studies: A new classification of Munda|date=1975|journal=Indo-Iranian Journal|volume=17|issue=1|issn=1572-8536|pages=97–101|doi=10.1163/000000075794742852}}</ref> <ref name="Languagesgulper">{{Cite web|url=http://www.languagesgulper.com/eng/Munda.html|title=Munda languages|website=The Language Gulper|access-date=2019-05-14}}</ref> ಉತ್ತರ ಮುಂಡಾದಲ್ಲಿ ಸಂತಾಲಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪಿದೆ; ಅದರ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ತೊಂಬತ್ತು ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಮುಂಡಾ ಮಾತನಾಡುವವರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸಂತಾಲಿಯ ನಂತರ ಮುಂಡಾರಿ ಮತ್ತು ಹೋ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರೆ; ಕೊರ್ಕು ಮತ್ತು ಸೊರಾ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ. ಉಳಿದ ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳು ಸಣ್ಣ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜನರಿಂದ ಮಾತನಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಕಡಿಮೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳು ವ್ಯಾಕರಣ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು (ಏಕವಚನ, ಉಭಯ ಮತ್ತು ಬಹುವಚನ) ಎಂಬ ಮೂರು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ, ಎರಡು ಲಿಂಗಗಳು (ಅನಿಮೇಟ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ಜೀವ), ಅಂತರ್ಗತ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಹುವಚನ ಸರ್ವನಾಮಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಅಥವಾ ಸಹಾಯಕಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳು ಪಾಲಿಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆಗಳೂ ಆಗಿವೆ. <ref>{{Cite journal|last=Donegan|first=Patricia Jane|last2=Stampe|first2=David|date=|title=South-East Asian Features in the Munda Languages|url=https://journals.linguisticsociety.org/proceedings/index.php/BLS/article/download/1041/825|journal=Berkley Linguistics Society|volume=|pages=}}</ref> ಮುಂಡಾ ಧ್ವನಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ವ್ಯಂಜನ ಅನುಕ್ರಮಗಳು ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಕೊರ್ಕುಚನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅವರ ಉಚ್ಚಾರಾಂಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಸ್ವರದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. == ಮೂಲ == [[ಚಿತ್ರ:Austroasiatic-en.png|thumb| ಆಸ್ಟ್ರೋಸಿಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳ ಇಂದಿನ ದಿನದ ವಿತರಣೆ ]] ಪಾಲ್ ಸಿಡ್ವೆಲ್ (೨೦೧೮)ರಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೋಟೋ-ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಯು ಬಹುಶಃ ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾ ಅಥವಾ [[ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ|ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ]]ದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೋ ಆಸ್ಟ್ರೊಸಿಯಾಟಿಕ್‌ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾಗೆ]] ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ವಲಸೆಯ ನಂತರ ಸುಮಾರು ೪೦೦೦-೩೫೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ [[ಪೂರ್ವ ಭಾರತಕ್ಕೆ]] ಬಂದಿರಬಹುದು. <ref>Sidwell, Paul. 2018. [https://www.academia.edu/36689736/Austroasiatic_Studies_state_of_the_art_in_2018 Austroasiatic Studies: state of the art in 2018] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190503013417/https://www.academia.edu/36689736/Austroasiatic_Studies_state_of_the_art_in_2018 |date=2019-05-03 }}. Presentation at the Graduate Institute of Linguistics, National Tsing Hua University, Taiwan, May 22, 2018.</ref> [[ರೌ ಮತ್ತು ಸಿಡ್ವೆಲ್]] (೨೦೧೯)ರ <ref>Rau, Felix and Paul Sidwell 2019. “[[hdl:10524/52454|The Maritime Munda Hypothesis]].” Journal of the Southeast Asian Linguistics Society 12.2 (2019): 31-53</ref> ಜೊತೆಗೆ [[ಬ್ಲೆಂಚ್]] (೨೦೧೯)ಅವರು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ <ref>Blench, Roger. 2019. [http://rogerblench.info/Language/Austroasiatic/Munda%20hypothesis%202019.pdf The Munda maritime dispersal: when, where and what is the evidence?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220330133810/http://rogerblench.info/Language/Austroasiatic/Munda%20hypothesis%202019.pdf |date=2022-03-30 }}</ref> [[ಪೂರ್ವ-ಪ್ರೊಟೊ-ಮುಂಡಾ]]ವು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಕ್ರಿ.ಪೂ ೧೫೦೦ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮಹಾನದಿ ನದಿ ಡೆಲ್ಟಾಕ್ಕೆ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಹೊರತಾಗಿ ಸಾಗರ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಬಂದಿರಬಹುದು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳು [[ಮಹಾನದಿ]] ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. == ವರ್ಗೀಕರಣ == ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಯು ಐದು ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವು ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದೆ. === ಡಿಫ್ಲೋತ್ (೧೯೭೪) === ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಡಿಫ್‌ಲೋತ್ (೧೯೭೪) ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ: * ಉತ್ತರ ಮುಂಡಾ ೧) ಕೊರ್ಕು ೨)ಖೇವಾರಿಯನ್ ಅ) ಖೇರ್ವರಿ ಶಾಖೆ: ಬಿಜೋರಿ, ಕೊರಕು ಆ) ಮುಂಡಾರಿ ಶಾಖೆ: ಮುಂಡಾರಿ, ಭೂಮಿಜ್, ಅಸುರಿ, ಕೋಡಾ, ಹೋ, ಬಿರ್ಹೋರ್, ಕೋಲ್, ತುರಿ ಇ) ಸಂತಾಲಿ ಶಾಖೆ: ಸಂತಾಲಿ, ಮಹಾಲಿ * ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಡಾ ೧) ಖರಿಯಾ-ಜುವಾಂಗ್: ಖರಿಯಾ, ಜುವಾಂಗ್ ೨) ಕೊರಪುತ್ ಮುಂಡಾ ಅ) ರೆಮೋ ಶಾಖೆ: ಗತಾ (ಜಿಟಿಎ), ಬೊಂಡೋ (ರೆಮೋ), ಬೋಡೋ ಗಡಾಬಾ (ಗುಟೋಬ್) ಆ) ಸವರಾ ಶಾಖೆ [ಸೊರಾ-ಜುರೈ-ಗೊರಮ್] : ಪಾರೆಂಗಿ (ಗೊರಮ್), ಸೊರಾ ( ಸವರಾ ), ಜುರೈ, ಲೋಧಿ === ಆಂಡರ್ಸನ್ (೧೯೯೯) === ಗ್ರೆಗೊರಿ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅವರ ೧೯೯೯ ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪವು ಹೀಗಿದೆ * ಉತ್ತರ ಮುಂಡಾ <nowiki>**</nowiki> ಕೊರ್ಕು <nowiki>**</nowiki> ಖೇವಾರಿಯನ್ <nowiki>***</nowiki> ಸಂತಾಲಿ <nowiki>***</nowiki> ಮುಂಡಾರಿ * ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಡಾ (೩ ಶಾಖೆಗಳು) <nowiki>**</nowiki> ಖರಿಯಾ-ಜುವಾಂಗ್ <nowiki>***</nowiki> ಜುವಾಂಗ್ <nowiki>***</nowiki> ಖರಿಯಾ * ಸೊರಾ-ಗೊರಮ್ <nowiki>**</nowiki> ಸೊರ <nowiki>**</nowiki> ಗೊರಮ್ * ಗುಟೋಬ್-ರೆಮೋ-ಜಿಟಾಸ್ * ಗುಟೋಬ್-ರೆಮೋ <nowiki>**</nowiki> ಗುಟೋಬ್ <nowiki>**</nowiki> ರೆಮೋ * ಜಿಟಿಎ ’ <nowiki>**</nowiki> ಬಯಲು Gtaʔ <nowiki>**</nowiki> ಬೆಟ್ಟ Gtaʔ ಆದಾಗ್ಯೂ, ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಆಂಡರ್ಸನ್ಅವರ [[ಜುವಾಂಗ್]] ಮತ್ತು [[ಖರಿಯಾ]]ವನ್ನು [[ಜುವಾಂಗ್-ಖರಿಯಾ]] ಶಾಖೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಗ್ಟಾವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ [[ಗುಟೊಬ್-ರೆಮೋ-ಜಿಟಾಸ್]] ಶಾಖೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಟ್ಟರು. ಹೀಗಾಗಿ, ಅವರ ೨೦೦೧ ರ ಪ್ರಸ್ತಾಪವು ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಡಾಗೆ ೫ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. === ಆಂಡರ್ಸನ್ (೨೦೦೧) === ಕೊರಾಪುಟ್‌ನ ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದರ ಹೊರತಾಗಿ ಆಂಡರ್ಸನ್ (೨೦೦೧) ಡಿಫ್‌ಲೋತ್ (೧೯೭೪) ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಬದಲಿಗೆ ರೂಪವಿಜ್ಞಾನದ ಹೋಲಿಕೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರೊಟೊ-ಸೌತ್ ಮುಂಡಾ ನೇರವಾಗಿ ಡಿಫ್ಲೋತ್‌ನ ಮೂರು ಮಗಳು ಗುಂಪುಗಳಾದ ಖರಿಯಾ-ಜುವಾಂಗ್, ಸೊರಾ-ಗೊರಮ್ (ಸವರಾ) ಮತ್ತು ಗುಟೋಬ್-ರೆಮೋ-ಜಿಟಾಸ್ (ರೆಮೋ) ಆಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite book|url=|title=A New Classification of South Munda: Evidence from Comparative Verb Morphology|last=Anderson|first=Gregory D S|publisher=Linguistic Society of India|others=|year=2001|isbn=|editor-last=|edition=|series=Indian Linguistics|volume=62|location=Poona|pages=21–36|language=|chapter=|format=|doi=|oclc=|id=|quote=|ref=|author-link=|access-date=|orig-year=|chapter-url=}}</ref> ಅವರ ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಡಾ ಶಾಖೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಐದು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಮುಂಡಾ ಶಾಖೆಯು ಡಿಫ್ಲೋತ್ (೧೯೭೪) ಮತ್ತು ಆಂಡರ್ಸನ್ (೧೯೯೯) ರಂತೆಯೇ ಇದೆ. * ''ಗಮನಿಸಿ'' : "↔" = ಇದು ಕೆಲವು ನವೀನ ಐಸೊಗ್ಲೋಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ರಚನಾತ್ಮಕ, ಲೆಕ್ಸಿಕಲ್). ಆಸ್ಟ್ರೋನೇಷಿಯನ್ ಮತ್ತು ಪಪುವಾನ್ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಾಲ್ಕಮ್ ರಾಸ್ ಅವರು " ಸಂಪರ್ಕ " ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. === ಸಿಡ್ವೆಲ್ (೨೦೧೫) === ಪಾಲ್ ಸಿಡ್ವೆಲ್ (೨೦೧೫: ೧೯೭)ಅವರು <ref>Sidwell, Paul. 2015. "Austroasiatic classification." In Jenny, Mathias and Paul Sidwell, eds (೨೦೧೫). ''The Handbook of Austroasiatic Languages''. Leiden: Brill.</ref> ಮುಂಡಾವನ್ನು ೬ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಡಾವನ್ನು ಏಕೀಕೃತ ಉಪಗುಂಪು ಎಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ; ಮುಂಡಾ * ಉತ್ತರ ಮುಂಡಾ ** ಕೊರ್ಕು ** ಸಂತಾಲಿ, ಮುಂಡಾ * ಸೊರಾ - ಗೊರಮ್ * ಜುವಾಂಗ್ * ಖರಿಯಾ * ಗುಟೋಬ್ - ರೆಮೋ * ಜಿಟಿಎ ' == ವಿತರಣೆ == {{Pie chart|label1=[[Santali language|Santali]]|value1=45.1|label2=[[Ho language|Ho]]|value2=27.6|label3=[[Mundari language|Mundari]]|value3=11.3|label4=[[Juray language|Juray]]|value4=5.8|label5=[[Korku language|Korku]]|value5=3.5|label6=[[Sora language|Sora]]|value6=2.3|label7=[[Kharia language|Kharia]]|value7=2.1|label8=Others|value8=2.3|caption=Percentage of Munda speakers by language}}{{Pie chart|label1=[[Santali language|Santali]]|value1=45.1|label2=[[Ho language|Ho]]|value2=27.6|label3=[[Mundari language|Mundari]]|value3=11.3|label4=[[Juray language|Juray]]|value4=5.8|label5=[[Korku language|Korku]]|value5=3.5|label6=[[Sora language|Sora]]|value6=2.3|label7=[[Kharia language|Kharia]]|value7=2.1|label8=Others|value8=2.3|caption=Percentage of Munda speakers by language}} {| class="wikitable sortable" ! ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರು ! ಮಾತನಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ! ಸ್ಥಳ |- | ಕೊರ್ಕು | ೭೨೭,೧೦೦ | [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ|ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ]], [[ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]] |- | ಬಿರ್ಜಿಯಾ | ೨೫,000 | [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] |- | ಕೊರ್ವಾ | ೨೮,೪00 ರೂ | [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|hatt]] [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ತ್ತೀಸ್‌ಗ]] [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|h]], [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] |- | ಮುಂಡಾರಿ (ಇಂಕ್. ಭೂಮಿಜ್ ಉಪಭಾಷೆ) | ೧,೧00,000 | [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಬಿಹಾರ]], [[ಅಸ್ಸಾಂ]], [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|hatt]] [[ಅಸ್ಸಾಂ|ತ್ತೀಸ್‌ಗ]] [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|h]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] |- | ಅಸುರ್ | ೭,000 | [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|hatt]] [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ತ್ತೀಸ್‌ಗ]] [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|h]], [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]] |- | ಕೋಡಾ | ೪೭,೩00 | [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] |- | ಹೋ | ೧,೪00,000 | [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]], [[ಬಿಹಾರ]], [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|hatt]] [[ಅಸ್ಸಾಂ|ತ್ತೀಸ್‌ಗ]] [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|h]], [[ಅಸ್ಸಾಂ]], [[ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ|ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ]], [[ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ]] |- | ಬಿರ್ಹೋರ್ | ೨,000 | [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|hatt]] [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ತ್ತೀಸ್‌ಗ]] [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|h]], [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] |- | ಸಂತಾಲಿ | ೭,೪00,000 | [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]], [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಬಿಹಾರ]] |- | ಮಹಾಲಿ | ೩೩,000 | [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] |- | ತುರಿ | ೨,000 | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]], [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|hatt]] [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ತ್ತೀಸ್‌ಗ]] [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|h]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] |- | ಖರಿಯಾ | ೨೯೮,000 | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|hatt]] [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ತ್ತೀಸ್‌ಗ]] [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|h]], [[ಝಾರ್ಖಂಡ್|ಜಾರ್ಖಂಡ್]] |- | ಜುವಾಂಗ್ | ೩0,೪00 | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]] |- | ಜಿಟಿಎ ' | ೩,000 | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]] |- | ಬೋಂಡಾ | ೯,000 | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]] |- | ಗುಟೋಬ್ | ೮,000 | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] |- | ಗೊರಮ್ | | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] |- | ಸೊರ | ೪೧0,000 | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ]] |- | ಜುರೈ | ೮೦೧,000 | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]] |- | ಲೋಧಿ | ೨೫,000 | [[ಒರಿಸ್ಸಾ|ಒಡಿಶಾ]], [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ]] |} == ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ == ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರೊಟೊ-ಮುಂಡಾ ಲೆಕ್ಸಿಕಲ್ ಪ್ರೊಟೊ-ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳನ್ನು ಸಿಡ್ವೆಲ್ & ರೌ ಅವರು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ (೨೦೧೫: ೩೧೯, ೩೪೦-೩೬೩). <ref name="SidwellRau2015">Sidwell, Paul and Felix Rau (೨೦೧೫). "Austroasiatic Comparative-Historical Reconstruction: An Overview." In Jenny, Mathias and Paul Sidwell, eds (2015). ''The Handbook of Austroasiatic Languages''. Leiden: Brill.</ref> ಮೂಲ-ಭಾಷೆಯ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. {| class="wikitable sortable" !Gloss !Proto-Munda |- |ಹೊಟ್ಟೆ |**(sə)laɟ |- |ದೊಡ್ಡದು |**məraŋ |- |ಕಚ್ಚಲು |**kaˀp |- |ಕಪ್ಪು |**kE(n)dE |- |ರಕ್ತ |**məjam |- |ಮೂಳೆ |**ɟaːˀŋ |- |ಸುಡಲು (vt.) |**gEˀp |- |ಪಂಜ/ಉಗುರು |**rəmAj |- |ಮೋಡ |**tərIˀp |- |ಶೀತ |**raŋ |- |ಸಾವು (ವ್ಯಕ್ತಿಯ) |**gOˀj |- |ನಾಯಿ/ಶ್ವಾನ |**sOˀt |- |ಕುಡಿಯಲು (ನೀರು) |**uˀt, **uˀk |- |ಒಣಗಿಸು (adj./stat.) |**(ə)sAr |- |ಕಿವಿ |**lutur, **luˀt |- |ಭೂಮಿ/ಮಣ್ಣು |**ʔOte |- |ತಿನ್ನಲು |**ɟOm |- |ಮೊಟ್ಟೆ |**(ə)tAˀp |- |ಕಣ್ಣು |**maˀt |- |ಕೊಬ್ಬು / ಗ್ರೀಸ್ / ಎಣ್ಣೆ |**sunum |- |ಗರಿ |**bəlEˀt |- |ಅಗ್ನಿ |**səŋal |- |ಮೀನು (n.) |**ka, **kadO(ŋ) |- |ಹಾರು (v.) |**pEr |- |ಪಾದ |**ɟəːˀŋ |- |ಕೊಡು |**ʔam |- |ಕೂದಲು (ತಲೆಯ) |**suˀk |- |ಕೈ |**tiːˀ |- |ಕೇಳಲು |**ajɔm |- |ಹೃದಯ, ಯಕೃತ್ತು |**(gə)rE, **ʔim |- | ಕೊಂಬು |**dəraŋ |- |ನಾನು |**(n)iɲ |- |ಕೊಲ್ಲಲು |**(bə)ɡOˀɟ |- |ಎಲೆ |**Olaːˀ |- |ಮಲಗಲು (ಕೆಳಗೆ) |**gətiˀc |- |ಉದ್ದ |**ɟəlƏŋ |- |ಕುಪ್ಪಸ (ತಲೆ) |**siːˀ |- | ಮನುಷ್ಯ / ಗಂಡ, ವ್ಯಕ್ತಿ / ಮಾನವ |**kOrOˀ |- |ಮಾಂಸ / ಮಾಂಸ |**ɟəlU(Uˀ) |- |ಚಂದ್ರ |**harkE, **aŋaj |- |ಮಾಂಸ / ಮಾಂಸ |**bəru(uˀ) |- |ಬಾಯಿ |**təmOˀt |- |ಹೆಸರು |**ɲUm |- |ಕುತ್ತಿಗೆ |**kO, **gOˀk |- |ಹೊಸ |**təmI |- |ರಾತ್ರಿ |**(m)ədiˀp |- |ಮೂಗು |**muːˀ |- |ಅಲ್ಲ |**əˀt |- |ಒಂದು |**mOOˀj |- |ಮಳೆ |**gəma |- |ಕೆಂಪು |**ɟəŋAˀt |- | ರಸ್ತೆ, ಮಾರ್ಗ |**kOrA |- |ಮೂಲ (ಮರದ) |**rEˀt |- |ಮರಳು |**kEˀt |- |ನೋಡಿ |**(n)El |- |ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಿ |**kO |- |ಚರ್ಮ |**usal |- |ನಿದ್ರೆ |**gətiˀc |- | ಹೊಗೆ (ಎನ್.) |**mOˀk |- |ಮಾತನಾಡಲು, ಹೇಳಲು |**sun, **gam, **kaj |- |ನಿಲ್ಲಲು |**tənaŋ, **tƏŋgə |- |ಕಲ್ಲು |**bərƏl, **sərEŋ |- |ಸೂರ್ಯ |**siŋi(iˀ) |- |ಬಾಲ |**pata |- |ತೊಡೆ |**buluuˀ |- |ಅದು (dist.) |**han |- |ಇದು (prox.) |**En |- |ನೀನು |**(n)Am |- |ನಾಲಿಗೆ |**laːˀŋ |- |ಹಲ್ಲು |**gənE |- |ಮರ |**ɟiːˀ |- |ಎರಡು |**baːˀr |- |ನಡೆಯಲು, ಹೋಗಲು |**sEn |- |ನೇಯ್ಗೆ ಮಾಡಲು |**ta(aˀ)ɲ |- |ನೀರು |**daːˀk |- |ಹೆಂಗಸು/ಹೆಂಡತಿ |**selA, **kəni |- |ಹಳದಿ |**saŋsaŋ |} ಪ್ರೊಟೊ-ಮುಂಡಾದ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು [[ರೌ]] (೨೦೧೯)ಅವರು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. == ಸಹ ನೋಡಿ == * ನಿಹಾಲಿ ಭಾಷೆ * ಮುಂಡಾ ಜನರು == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == === ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು === {{Reflist}} === ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು === * ಡಿಫ್ಲೋತ್, ಗೆರಾರ್ಡ್. ೧೯೭೪. "ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಏಷಿಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು". ''ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ'' . ಪುಟಗಳು ೪೮೦-೪೮೪. * ಡಿಫ್ಲೋತ್, ಗೆರಾರ್ಡ್. ೨೦೦೫. "ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಏಷಿಯಾಟಿಕ್‌ನ ತಾಯ್ನಾಡಿಗೆ ಭಾಷಾ ಪಾಲಿಯಂಟಾಲಜಿಯ ಕೊಡುಗೆ". ಇನ್: ಸಾಗಾರ್ಟ್, ಲಾರೆಂಟ್, ರೋಜರ್ ಬ್ಲೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಅಲಿಸಿಯಾ ಸ್ಯಾಂಚೆ z ್-ಮಜಾಸ್ (ಸಂಪಾದಕರು). ). ''ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಪಿಯೋಪ್ಲಿಂಗ್: ಪುಟ್ಟಿಂಗ್ ಟುಗೆದರ್ ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ, ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್'' . ರೂಟ್ಲೆಡ್ಜ್ ಕರ್ಜನ್. ಪುಟಗಳು ೭೯-೮೨. == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ == * {{Cite book|url=|title=Munda Languages|last=|first=|publisher=Routledge|others=|year=2008|isbn=0-415-32890-X|editor-last=Gregory D S Anderson|edition=|series=Routledge Language Family Series|volume=3|location=|pages=|language=|chapter=|format=|doi=|oclc=|id=|quote=|ref=|author-link=|access-date=|orig-year=|chapter-url=}} * {{Cite book|url=|title=The Munda verb: typological perspectives|last=Anderson|first=Gregory D S|publisher=Mouton de Gruyter|others=|year=2007|isbn=978-3-11-018965-0|editor-last=|edition=|series=Trends in linguistics|volume=174|location=Berlin|pages=|language=|chapter=|format=|doi=|oclc=|id=|quote=|ref=|author-link=|access-date=|orig-year=|chapter-url=}} * {{Cite book|url=|title=South-East Asian Features in the Munda Languages: Evidence for the Analytic-to-Synthetic Drift of Munda|last=Donegan|first=Patricia|last2=David Stampe|publisher=Berkeley Linguistics Society|others=|year=2002|isbn=|editor-last=|edition=|series=|volume=|location=In Patrick Chew, ed., Proceedings of the 28th Annual Meeting of the Berkeley Linguistics Society, Special Session on Tibeto-Burman and Southeast Asian Linguistics, in honor of Prof. James A. Matisoff. 111-129. Berkeley, CA|pages=|language=|chapter=|format=|doi=|oclc=|id=|quote=|ref=|author-link=|access-date=|orig-year=|chapter-url=}} * {{Cite book|url=|title=Munda: sub-stratum of Tibeto-Himalayan languages|last=Śarmā|first=Devīdatta|publisher=Mittal Publications|others=|year=2003|isbn=81-7099-860-3|editor-last=|edition=|series=Studies in Tibeto-Himalayan languages|volume=7|location=New Delhi|pages=|language=|chapter=|format=|doi=|oclc=|id=|quote=|ref=|author-link=|access-date=|orig-year=|chapter-url=}} * {{Cite book|url=|title=North Munda hieroglyphics|last=Newberry|first=J|publisher=J Newberry|others=|year=2000|isbn=|editor-last=|edition=|series=|volume=|location=Victoria BC CA|pages=|language=|chapter=|format=|doi=|oclc=|id=|quote=|ref=|author-link=|access-date=|orig-year=|chapter-url=}} * {{Cite book|url=|title=Munda and Dravidian languages: a linguistic analysis|last=Varma|first=Siddheshwar|publisher=Vishveshvaranand Vishva Bandhu Institute of Sanskrit and Indological Studies, Panjab University|others=|year=|isbn=|editor-last=|edition=|series=|volume=|location=Hoshiarpur|pages=|language=|chapter=|format=|doi=|oclc=25852225|id=|quote=|ref=|author-link=|access-date=|orig-year=|chapter-url=}} ; ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಲಸೆ * ಬ್ಲೆಂಚ್, ರೋಜರ್. ೨೦೧೯. [http://rogerblench.info/Language/Austroasiatic/Munda%20hypothesis%202019.pdf ಮುಂಡಾ ಕಡಲ ಪ್ರಸರಣ: ಯಾವಾಗ, ಎಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯಾವ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220330133810/http://rogerblench.info/Language/Austroasiatic/Munda%20hypothesis%202019.pdf |date=2022-03-30 }} * ರೌ, ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಸಿಡ್ವೆಲ್ ೨೦೧೯. " [https://zenodo.org/record/3365316 ದಿ ಮ್ಯಾರಿಟೈಮ್ ಮುಂಡಾ ಹೈಪೋಥಿಸಿಸ್] ." ICAAL 8, ಚಿಯಾಂಗ್ ಮೈ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಗಸ್ಟ್ 29-31, 2019 doi * ರೌ, ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಸಿಡ್ವೆಲ್ ೨೦೧೯. " [[hdl:10524/52454|ದಿ ಮ್ಯಾರಿಟೈಮ್ ಮುಂಡಾ ಹೈಪೋಥಿಸಿಸ್]] ." ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯನ್ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಸೊಸೈಟಿಯ ಜರ್ನಲ್ ೧೨.೨ (೨೦೧೯): ೩೧-೫೩ == ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು == * [http://sealang.net/munda/ ಸೀಲಾಂಗ್ ಮುಂಡಾ ಭಾಷಾ ಯೋಜನೆ] ** [http://sealang.net/munda/dictionary/ SEAlang Munda ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ನಿಘಂಟು] * [http://www.southasiabibliography.de/index.html ಮುಂಡಾ ನಿಘಂಟುಗಳ ಯೋಜನೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181031062821/http://www.southasiabibliography.de/index.html |date=2018-10-31 }} (ಕೀಲ್, ಪೀಟರ್ಸನ್) * [http://www.ling.hawaii.edu/austroasiatic/ ಡೊನೆಗನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾಂಪೆ ಮುಂಡಾ ಸೈಟ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211103032630/http://www.ling.hawaii.edu/austroasiatic/ |date=2021-11-03 }} * [https://livingtongues.org/projects/asia/india/munda-languages/ ಲಿವಿಂಗ್ ಟಾಂಗ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳು] * [https://web.archive.org/web/20061001210916/http://www.southasiabibliography.de/Bibliography/Austroasiatic/Munda/Munda_-_General/munda_-_general.html ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ] * [http://www.swarthmore.edu/SocSci/langhotspots/Ho/ ಕೆ. ಡೇವಿಡ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್, ಸ್ವರ್ತ್‌ಮೋರ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಹೋ ಭಾಷೆಯ ವೆಬ್‌ಪುಟ] * http://projekt.ht.lu.se/rwaai RWAAI (ಆಸ್ಟ್ರೋಸಿಯಾಟಿಕ್ ಅಮೂರ್ತ ಪರಂಪರೆಯ ಭಂಡಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ) * http://hdl.handle.net/10050/00-0000-0000-0003-66EE-3@view RWAAI ಡಿಜಿಟಲ್ ಆರ್ಕೈವ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂಡಾ ಭಾಷೆಗಳು {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು]] 715uyaa95d0r7vrxllgv6k41tg4pcss 0 124421 1371416 1364370 2026-04-08T02:30:10Z NesaraNesara 98708 /* ಜನನ */ 1371416 wikitext text/x-wiki '''ವೈ.ಸಿ.ಭಾನುಮತಿ''' ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಾಚೀನ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]] ಮತ್ತು [[ಜಾನಪದ]] ಸಾಹಿತ್ಯ, ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನೆ<ref>http://kanaja.in/?tribe_events=%E0%B2%A1%E0%B2%BE-%E0%B2%B5%E0%B3%88-%E0%B2%B8%E0%B2%BF-%E0%B2%AD%E0%B2%BE%E0%B2%A8%E0%B3%81%E0%B2%AE%E0%B2%A4%E0%B2%BF{{Dead link|date=ಜನವರಿ 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಮಹತ್ದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಜನನ== ಇವರು [[ಹಾಸನ]] ಜಿಲ್ಲೆಯ [[ಬೇಲೂರು]] ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಯಮಸಂದಿ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ವೈ.ಬಿ. ಚೆನ್ನೇಗೌಡ, ತಾಯಿ ಎಚ್.ಎಸ್. ಜಯಮ್ಮ. ==ಶಿಕ್ಷಣ== ಪ್ರಾಥಮಿಕದಿಂದ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯವರೆಗೆ ಬೇಲೂರಿನ ಸರಕಾರಿ ಪಾಠಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ. ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಣಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎಸ್‌ಸಿ. ಹಾಗೂ ಮಂಗಳೂರಿನ ಮಂಗಳ ಗಂಗೋತ್ರಿಯಿಂದ ಪಡೆದ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿ, ‘ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವರ್ಧಮಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ’ ಪ್ರೌಢಪ್ರಬಂಧ ರಚಿಸಿ ಆ.ನೇ.ಉಪಾಧ್ಯೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕದೊಡನೆ [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ಪಡೆದ ಪಿಎಚ್. ಡಿ. ಪದವಿ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್‌ಸಿ ಪದವಿಯಾದರೂ ಸ್ನೇಹಿತೆಯೊಬ್ಬಳ ಪತ್ರದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದತ್ತ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿ [[ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದಿಂದ ಎಂ.ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ಹಲವಾರು [[ಹಳಗನ್ನಡ]]ದ ಕೃತಿಗಳು. ==ಉದ್ಯೋಗ== ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]]ದ [[ಕುವೆಂಪು ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾಧನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ. ಮೊದಲ ದರ್ಜೆಯ ಸಂಶೋಧನ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಿ ಕಾರ‍್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ. ==ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ== *ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವರ್ಧಮಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ==ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಗಳು== # ವಿಜಯ ಕುಮಾರಿ ಚರಿತೆ # ಷಟ್ಟ್ಸ್ಥಲ ತಿಲಕ # ಪುರಾತನರ ಚರಿತೆ # ಏಕೋ ರಾಮೇಶ್ವರ ಪುರಾಣ # ಕನ್ನಡ ಶ್ರಾವಕಾಚಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು, # ಸೌಂದರ್ಯ ಕಾವ್ಯ, # ಮಡಿವಾಳೇಶ್ವರ ಕಾವ್ಯ, # ಬಸವ ಮಹತ್ವದ ಸಾಂಗತ್ಯ, # ಅರಸರ ಚರಿತ್ರೆಗಳು, # ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಖಂಡ # ಮಡಿವಾಳೇಶ್ವರರ ಲಘುಕೃತಿಗಳು ===ಜಾನಪದ ಕೃತಿಗಳು=== # ಇಬ್ಬೀಡಿನ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು, # ಮಲೆನಾಡ ಶೈವ ಒಕ್ಕಲಿಗರು, # ಬತ್ತೀಸ ಪುತ್ತಳಿ ಕಥೆ # ಜಾನಪದೀಯ ಅಧ್ಯಯನ, # ಜಾನಪದ ಭಿತ್ತಿ, # ಜನಪದ ಅಡುಗೆ<ref>http://www.kahale.gen.in/2016/11/20-Nov.html</ref>, #ಜಾನಪದ ಆಂತರ್ಯ # ಮಕ್ಕಳ ಹಾಡುಗಳು, ===ನಾಟಕ=== # ಚಂದ್ರಹಾಸನ ಕಥೆ, ===ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೃತಿಗಳು=== # ಆಲಿ ನುಂಗಿದ ನೋಟ, # ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನೆಯ: ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು, # ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನೆ ವಿವಕ್ಷೆ, # ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನೆ ಎಳೆಗಳು, # ಸಮಾಗತ. ===ಶಿಶು ಸಾಹಿತ್ಯ=== # ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಸಿಂಹಾಸನ # ಪುಟ್ಟ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹಿಡಿ ತುಂಬ ==ಪ್ರಶಸ್ತಿ== # ತೀ.ನಂ. ಶ್ರೀ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ # [[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಪ್ರಶಸ್ತಿ # ಗುಂಡ್ಮಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಐತಾಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # [[ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು]]ನ ದತ್ತಿ ಬಹುಮಾನ # [[ಫ.ಗು,ಹಳಕಟ್ಟಿ]] ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, # [[ಹ.ಕ.ರಾಜೇಗೌಡ]] ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ<ref>.https://www.prajavani.net/amp/district/bengaluru-city/datti-awards-660779.html</ref>, # [[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]] ಬಹುಮಾನ # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಮಲ್ಲಿಕಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ==ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿದ ಹುದ್ದೆಗಳು== *[[ಹಲ್ಮಿಡಿ]]ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ [[ಬೇಲೂರು]] ತಾಲ್ಲೂಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ<ref>https://www.udayavani.com/district-news/mysore-news/district-womens-literary-conference-is-tomorrow</ref> * [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ]]ಯ ಸದಸ್ಯರು<ref>https://kannada.news18.com/news/state/government-released-presidents-and-members-appointed-for-various-academies-hk-267875.html</ref>. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು]] [[ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಬರಹಗಾರ್ತಿ]] [[ವರ್ಗ:ಸಂಶೋಧಕರು]] av62vgf0k54scnvux7s5bft5r61psoj 0 178951 1371414 1371387 2026-04-07T14:56:09Z A826 72368 1371414 wikitext text/x-wiki {{tone}} ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ, ಅನಿಮಾ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ಇಟಾಲಿಯನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಡಿಜೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಾಖಾ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ.<ref>"Musician Anyma on working with Bulgari and the synergy between humanity and AI". vogue.com.au. 11 April 2024. Retrieved 11 April 2025.</ref> ಅವರು ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಅನೇಕ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಜೀನೆಸಿಸ್ ೨ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅನಿಮಾ ಅವರು ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ, ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್, ಯೀಟ್, ಲಾನಾ ಡೆಲ್ ರೇ, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ==ಇತಿಹಾಸ== ==ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್== ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಜೋಡಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವಾಗಿ, ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ (ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ) ಜೊತೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು. 2011ರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಲವು ಇಪಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ 2017ರಲ್ಲಿ ಡಾಯ್ಚೆ ಗ್ರಾಮೋಫೋನ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಎಂಡ್‌ಲೆಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು 2023ರಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ಜೊತೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.<ref>"Tale of Us". residentadvisor.net. Retrieved 10 March 2020.</ref><ref>"Afterlife Announces New Curated Music Festival". edm.com. 31 March 2025. Retrieved 17 April 2025.</ref> ==ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್== ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಅವರ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲೇಬಲ್‌ನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.<ref>"Interscope Partners with Tale of Us' Afterlife Label Ahead of Anyma & Grimes Track". billboard.com. 6 August 2023. Retrieved 27 June 2024</ref><ref>Akshay Bhanawat. "Tale of Us Present Afterlife at the Gashouder During ADE 2019". themusicessentials.com. Retrieved 17 April 2025.</ref> ಮೊದಲ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು—ಒಂದು ಅನ್ಯಮಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಎಂಆರ್‌ಎಕೆ ಅವರಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು—ಇದು ಜೂನ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.<ref>"Afterlife Announces New Curated Music Festival". edm.com. 31 March 2025. Retrieved 17 April 2025.</ref> ==2021: ಸೋಲೋ ಡೆಬ್ಯೂ== ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ನ ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2021ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅನ್ಯಮಾ ಅನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.<ref>Freeman, Rachel (11 August 2023). "Listen: Anyma's Debut Album "Genesys" Explores the Interconnectedness of Humankind and Machines". EDM.com – The Latest Electronic Dance Music News, Reviews & Artists. Retrieved 27 December 2023.</ref><ref>Mullins, Ellie (19 May 2021). "Anyma is the new musical concept from Tale of Us' Matteo Milleri". weraveyou.com. Retrieved 27 December 2023.</ref><ref>"Tale of Us' Matteo Milleri Details His New Solo Project, Anyma". Beatportal. 3 June 2021. Retrieved 26 December 2023.</ref> ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಇಪಿ ಕ್ಲೇರ್ ಜೂನ್ 2021ರಲ್ಲಿ ರೋಸ್ ಅವೆನ್ಯೂ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ, ಜಾನಸ್ ರಾಸ್ಮುಸನ್ ಮತ್ತು ಡೆಲ್ಹಿಯಾ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಎನ್‌ಎಫ್‌ಟಿ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ಬರ್ಲಿನ್ ಆಧಾರಿತ ಕಲಾವಿದ ಮರಿಗೋಲ್ಡ್ಫ್ ಮತ್ತು ಐಒಆರ್50 ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.<ref>"Claire: A full-definition NFT music video by Anyma and Marigoldff". 21 July 2021. Archived from the original on 16 June 2024. Retrieved 27 December 2023.</ref><ref>Gaboury-Potvin, Thomas (16 July 2021). "Anyma returns with new EP 'Claire'". When We Dip. Retrieved 27 December 2023.</ref><ref>Anyma & Marigoldff – Claire (Official NFT Music Video), 28 July 2021, retrieved 27 December 2023</ref> ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಎರಡನೇ ಇಪಿ ಸೆಂಟಿಯೆಂಟ್ ಜುಲೈ 2021ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.<ref>"Sentient EP, by Anyma". Afterlife Recordings. Retrieved 27 December 2023</ref><ref>Anyma – Sentient EP. Bleep., retrieved 27 December 2023</ref> ==2022–2023: ಜೀನೆಸಿಸ್== ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟಿನ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದದ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ 11 ಆಗಸ್ಟ್ 2023ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 14 ಹಾಡುಗಳು ಇದ್ದು, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಸೆವ್ಡಲಿಜಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಫ್ಯಾಟ್ ಮುಂತಾದ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.<ref>Freeman, Rachel (11 August 2023). "Listen: Anyma's Debut Album "Genesys" Explores the Interconnectedness of Humankind and Machines". EDM.com – The Latest Electronic Dance Music News, Reviews & Artists. Retrieved 27 December 2023.</ref><ref>Mulligan, Lewis (24 July 2023). "Anyma debut album 'Genesys' set to drop on August 11th". weraveyou.com. Retrieved 27 December 2023.</ref> 2023ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಫ್ರೀಡಮ್ ಸ್ಟೇಜ್, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಸೇರಿತ್ತು.<ref>Schube, Will (11 August 2023). "Anyma, Grimes Collaborator from Tale of Us and Afterlife Records, Shares Debut Album 'Genesys'". uDiscover Music. Retrieved 8 July 2024.</ref> ==2024–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಜೀನೆಸಿಸ್ II, ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಫಿಯರ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ== 29 ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಂದು ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್ ಜೀನೆಸಿಸ್ II ಅನ್ನು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್/ಇಂಟರ್ಸ್‌ಕೋಪ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 21 ಹಾಡುಗಳ ಈ ಆಲ್ಬಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾರಿಸಿ, ಕರಿನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ಸಹಕಾರಗಳಿದ್ದವು, ಹಾಗೆಯೇ ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕೊಲ್ಷ್, ಅಮೆಲಿ ಲೆನ್ಸ್, ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಏವೇರಿ ಮತ್ತು ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಲೇಬಲ್‌ನ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ರಿಮಿಕ್ಸ್‌ಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು. ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ ಟೋಬಿಯಾಸ್ ಗ್ರೆಮ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಅವರ ದೃಶ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಬಿವಿಎಲ್‌ಜಿಎಆರ್‌ಐ ಜೊತೆ ಆಭರಣ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವೂ ಜೊತೆಯಾಯಿತು.<ref>"Anyma releases second studio album Genesys II". Prelude Press. 29 March 2024. Retrieved 28 March 2025.</ref><ref>"Tale of Us' Anyma announces new album, 'Genesys Part II'". DJ Mag. 12 March 2024. Retrieved 28 March 2025.</ref> 2024ರಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ (ಎರಿಕ್ ಪ್ರಿಡ್ಜ್, ಕ್ರಿಸ್ ಅವಾಂಟ್‌ಗಾರ್ಡ್ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ ವೇದಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು), ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಆಲ್ವೇಸ್ ಲೈವ್ (ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ) ಮತ್ತು ಅಟಾಕೋಯ್ ಮರೀನಾ ಅರೆನಾ (ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್, ಟರ್ಕಿ) ಸೇರಿವೆ.<ref>Tleon (14 August 2024). "Anyma's Genesys Tour Arrives in Istanbul". technoairlines.com. Retrieved 16 April 2025.</ref> 15 ಜುಲೈ ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಒಂದು ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯನ್ನು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸುವರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, “ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ಸ್ ಅನ್ಯಮಾ: ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್”, ಇದು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್‌ನ ಸ್ಫಿಯರ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಿಂದ 2025 ಆರಂಭದವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬುಕ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೊದಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಆರು ಶೋಗಳಿಗೆ 100,000 ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು 24 ಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.<ref>Bain, Katie (31 December 2024). "Anyma's Historic Sphere Residency: 5 Best Moments". Billboard. Retrieved 11 April 2025.</ref> ಜನಪ್ರಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2025ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಶೋಗಳನ್ನು ಮೂಲ ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.<ref>Richardson, Kaliaomas (23 January 2025). "Anyma Announces Final Dates of 'The End of Genesys' Residency at Las Vegas' Sphere". Rolling Stone. Retrieved 11 April 2025.</ref><ref>Dov, Yotam (14 February 2025). "Anyma releases 'Voices in My Head' with Argy & Son of Son". We Rave You. Retrieved 28 March 2025.</ref> ಈ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಅತಿಥಿ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ಎಫ್‌ಕೆಎ ಟ್ವಿಗ್ಸ್, ಜಾನ್ ಸಮಿಟ್, ಗ್ರೈಮ್ಸ್, ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಯೀಟ್ ಸೇರಿದ್ದರು, ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಈ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರ್ಯಾಪರ್ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಅನ್ಯಮಾ ಈ ಶೋಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಲೆಸ್ಸಿಯೋ ಡೆ ವೆಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವೆಸೆಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು.<ref>"Anyma enchants the crowd at Tomorrowland 2023 Freedom Stage: Live". weraveyou.com. 22 July 2023. Retrieved 16 April 2025.</ref> 10 ಜನವರಿ 2025ರಂದು, ಅನ್ಯಮಾ “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಎಲಿ ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಹಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಮುಂದಿನ ಮೂರನೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಹಾಡು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತು. “ಹಿಪ್ನೋಟೈಜ್ಡ್” ಡಾನ್ಸ್/ಮಿಕ್ಸ್ ಶೋ ಏರ್‌ಪ್ಲೇ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂ. 1 ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಯಾವುದೇ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೊದಲ ನಂ. 1 ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 14ರಂದು, ಅವರು ಅರ್ಗಿ ಮತ್ತು ಸನ್ ಆಫ್ ಸನ್ ಜೊತೆ “ವಾಯ್ಸಸ್ ಇನ್ ಮೈ ಹೆಡ್” ಅನ್ನು ಆಲ್ಬಮ್‌ನ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಕೊನೆಯ ಶೋ ವೇಳೆ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೆ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಮೇ 23ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 25ರಂದು, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಕೊಬಾಲ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರಕಟಣಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು.<ref>Iahn, Buddy (4 March 2025). "Anyma announces 'The End of Genesys' album". The Music Universe. Retrieved 28 March 2025.</ref> 2025 ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ಅಲ್ಟ್ರಾ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ 25ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲೊಮನ್ ಜೊತೆ ಬ್ಯಾಕ್-ಟು-ಬ್ಯಾಕ್ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಅಚ್ಚರಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೋಚೆಲ್ಲಾ 2025 ನಲ್ಲಿ ಯೀಟ್ ಜೊತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 2025ರಲ್ಲಿ ಇತರ ಬುಕ್ಕಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಟುಮಾರೋಲ್ಯಾಂಡ್, ಹಂಗೇರಿಯ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನ ಸಿಜಿಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜ್ಯೂರಿಕ್ ಓಪನ್ ಏರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ರಾಕ್ ಎನ್ ಸೈನ್ ಸೇರಿವೆ.<ref>King, Ariel (1 October 2024). "Ultra Music Festival Announces Phase One, Performances by Anyma & Solomun, deadmau5 & Pendulum, Gesaffelstein, Zeds Dead & More". Pollstar. Retrieved 16 April 2025.</ref> 2025ರಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಮಾ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಡಿಜೆ ಮ್ಯಾಗ್ ಟಾಪ್ 100 ಡಿಜೆಸ್ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲೀಗ್ ಆಫ್ ಲೆಜೆಂಡ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 2025 ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದು, ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದ ಸಹ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಿ.ಇ.ಎಂ. ಹಾಡಿದ “ಸ್ಯಾಕ್ರಿಫೈಸ್” ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡಿಗೆ ಅನ್ಯಮಾ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ನೀಡಿದರು.<ref>Morris, Joey (19 September 2025). "Anyma to co-direct League of Legends Worlds 2025 opening ceremony". Esports Insider. Retrieved 30 October 2025.</ref> ==ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ರಿ== ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಮೆಲೋಡಿಕ್ ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ನೋದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದ್ದು, ಅಂಬಿಯಂಟ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕಾ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸಂಗೀತದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>Chong, Sebastian Flores (16 July 2021). "Anyma Delivers Second EP of the Year 'Claire' and It's a Masterpiece". EDMTunes. Retrieved 27 December 2023.</ref><ref>"Anyma / Digital Landscapes". Nasty Magazine. 16 July 2021. Retrieved 27 December 2023.</ref> ಅವರ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಡಿಜಿಟಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಧ್ವನಿಯ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref>Erica Campbell (30 September 2024). "Anyma on Creative Directing Visuals for The Weeknd". papermag.com. Retrieved 14 April 2025.</ref> ==ವಿಜುವಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್== 2023ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮಿಲಾನ್‌ನ ಫ್ಯಾಷನ್ ಸಮೂಹ 44 ಲೇಬಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ “ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್” ಮೇಲೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು, ಇದು “ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು” ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿತ್ತು. 2024ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನ ಸಾವೊ ಪೌಲೊದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಿ ವೀಕೆಂಡ್ ಅವರ ವನ್ ನೈಟ್ ಓನ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ದೃಶ್ಯ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಮಟ್ಟಿಯೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು, ಇಟಾಲಿಯನ್ ವ್ಯವಹಾರ ಮಹಾನಾಯಕ ಫ್ರಾಂಚೆಸ್ಕೋ ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಅವರ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಇಟಲಿಗೆ ತೆರಳಿ, 2008ರಲ್ಲಿ ಮಿಲಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಸ್ಏಇ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸೌಂಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾರ್ಮೈನ್ ಕಾಂತೆ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವರು ಸೇರಿ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಅಸ್ ಎಂಬ ಜೋಡಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿ, ನಂತರ ಬರ್ಲಿನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಲೇಬಲ್ ಆಫ್ಟರ್‌ಲೈಫ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಮಿಲ್ಲೇರಿ 2020ರಲ್ಲಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಸೂಪರ್‌ಮಾಡೆಲ್ ವಿಟೋರಿಯಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಜೂನ್ 2023ರಲ್ಲಿ, ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಟಿಕ್‌ಟಾಕ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಲೇರಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಬೇರ್ಪಡಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ತಮ್ಮ ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಸೇರೆಟ್ಟಿ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಮಾರ್ಚ್ 2024ರಲ್ಲಿ, ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಗ್ರೈಮ್ಸ್ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತಿಳಿಯಿತು. ಮಿಲ್ಲೇರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೈಮ್ಸ್ 2025ರಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{inetrwikineeded}} le85jr4q47cq8rj3zm1fyb09r7bvf0q 0 178952 1371411 1371397 2026-04-07T14:51:14Z A826 72368 A826 moved page [[**ಅಜೇ** — ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಗಾಯಕಿ ಹಾಗೂ ಗೀತರಚನಾಕಾರ್ತಿ.]] to [[ಅಜೇ]] without leaving a redirect: ಸೂಕ್ತವಾದ ಪುಟ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 1371397 wikitext text/x-wiki ಕಿಮ್ ಯುನ್-ಜೇ (ಕೊರಿಯನ್: 김은재; ಜನನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991), ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಈಜೇ (ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಕೃತ; 이재) ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಗಾಯಕಿ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಪದವೀಧರಳಾದ ಕಿಮ್, 2003ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಏಕಗಾಯಕಿ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ನಂತರ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಕಲಾವಿದರಾದ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್, ಏಸ್ಪಾ, ಟ್ವೈಸ್, ಲೆ ಸೆರಾಫಿಂ ಮತ್ತು ಇತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ಅವರು ಗರ್ಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಕಿಮ್ ಅವರು 2025ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದರು, ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಅನಿಮೇಶನ್ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ (2025) ನಲ್ಲಿ ರೂಮಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದರು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಎಂಬ ಹಾಡು, ಅವರು ಸಹ-ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು (ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ). ಇದು ಅನೇಕ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಸಾಂಗ್ ರಿಟನ್ ಫಾರ್ ವಿಸ್ವಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಗಾಗಿ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿವೆ. ಕಿಮ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2025ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. =ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ= ಕಿಮ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991 ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಸಿಯೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆ ಆರು ತಿಂಗಳಿದ್ದಾಗ, ಕುಟುಂಬವು ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿಯ ಫೋರ್ಟ್ ಲೀಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದಳು. ಎಂಟು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ<ref>"Netflix 'KPop Demon Hunters' Star Talks Fort Lee Roots: 'Best Korean Food'". Fort Lee Daily Voice. December 9, 2025. Retrieved January 15, 2026</ref>, ಸಿಯೋಲ್ ಫಾರೆನ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಳು. ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಆಕೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, 2014ರಲ್ಲಿ ಟಿಶ್‌ನ ಕ್ಲೈವ್ ಡೇವಿಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡೆಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಿಎಫ್‌ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದಳು.<ref>Ahmad, Manahil. "Did you know about this Bergen County tie to 'KPop Demon Hunters'?". North Jersey Media Group. Retrieved January 15, 2026.</ref><ref>Feinberg, Scott (February 17, 2026). "'Awards Chatter' Pod: EJAE on Her 'KPop Demon Hunters' Hit "Golden," New Single "Time After Time" and Feeling "Very Nervous" About the Oscars". The Hollywood Reporter. Retrieved February 18, 2026.</ref> =ವೃತ್ತಿಜೀವನ= =ಪ್ರಾರಂಭ= 11ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ 2003ರಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಆದರೆ, ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಏಕಗಾಯಕಿಯಾಗಲಿ ಆಕೆಯ ಡೆಬ್ಯೂಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.<ref>Daily, The Chosun (October 23, 2025). "EJAE: From 12-Year SM Trainee to Billboard No. 1". The Chosun Daily (in Korean). Retrieved March 18, 2026. trained for 12 years since the age of 11<ref>"How "KPop Demon Hunters" Songwriter EJAE Turned Rejection Into Her Golden Success". Motion Picture Association. October 27, 2025. Retrieved November 29, 2025.</ref></ref> 2011ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ತರಬೇತಿಯಿಂದ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. 2015ರ ವೇಳೆಗೆ, ಆಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದ ಮುಗಿದು, ಲೇಬಲ್‌ನಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಳು, ಇದರಿಂದ ಆಕೆಯ ಐಡಲ್ ತರಬೇತಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.<ref>Liu, Cherry (August 12, 2025). "Who is Ejae, who wrote the hit song 'Golden' from Netflix's K-pop Demon Hunters?". South China Morning Post. Archived from the original on August 12, 2025. Retrieved August 13, 2025.</ref> =2016–2024: ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ= ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕಿಮ್ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಳು. ಆಕೆ ಆಂಡ್ರೂ ಚೋಯ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅವರು ಆಕೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು. 2017ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಗೀತರಚನಾ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ, ಆಕೆಯ ಗೀತರಚನಾ ಆಸಕ್ತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು, ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್‌ಗಾಗಿ “ಸೈಕೋ” ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ದೊರೆಯಿತು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಇದರಿಂದ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಜೊತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರಕಿದವು. 2019ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಕೆ-ಡ್ರಾಮಾ “ವೊಮನ್ ಆಫ್ 9.9 ಬಿಲಿಯನ್” ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.<ref>Mitchell, Ben (August 5, 2025). "'Music is my therapy': Meet 'KPop Demon Hunters' star EJAE". PIX11. Archived from the original on August 13, 2025. Retrieved August 9, 2025.</ref><ref>Yim, Hyun-su (February 10, 2020). "[Herald Interview] Why you can't stop listening to Red Velvet's 'Psycho'". The Korea Herald (in Korean). Archived from the original on April 18, 2025. Retrieved June 26, 2025.</ref><ref>Johnson, Sarah (February 23, 2020). "Woman of 9.9 Billion". Heart and Seoul. Archived from the original on June 28, 2025. Retrieved June 27, 2025.</ref> ಕೋವಿಡ್-19 ಮಹಾಮಾರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಏಸ್ಪಾ‌ಗಾಗಿ “ಡ್ರಾಮಾ” ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದಳು. ಆಕೆ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಗರ್ಲ್ ಕ್ರಶ್ ಕೆ-ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ಸ್ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದಳು. 2022ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ ಜೊತೆ “ಬರ್ಥ್‌ಡೇ” ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಳು. 2025ರಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಡಾ. ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾಶಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು.<ref>Kim, Eun-jae (November 2023). "[INTERVIEW] Making of "Drama" by aespa with EJAE and Charlotte Wilson" (Interview). Genius. Archived from the original on June 26, 2025. Retrieved June 28, 2025.</ref> =2025–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಯಶಸ್ಸು= 2025 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಿತ್ರ **ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್** ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಆಕೆ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬರೆದಳು.<ref>"KPop Demon Hunters Is Now Streaming". Netflix Tudum. Archived from the original on June 24, 2025. Retrieved June 26, 2025.</ref> ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಮ್ಯಾಗಿ ಕಾಂಗ್, ಚಿತ್ರದ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಕಿಮ್‌ನ ಡೆಮೊಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಿದಳು; ಕಿಮ್ ಚಿತ್ರದ ಬಹುತೇಕ ಡೆಮೊಗಳನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ನಂತರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಆಕೆಯನ್ನು ರೂಮಿ ಪಾತ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>Grein, Paul (July 7, 2025). "Here's Which 'KPop Demon Hunters' Song Will Be Entered for 2026 Oscars — and What It Would Mean If It's Nominated". Billboard. Archived from the original on July 8, 2025. Retrieved July 8, 2025.</ref> ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಲಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಆಕೆ ಸಹ-ಬರೆದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಈ ಹಾಡಿನ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಇದು ಮೂರು ಆಕ್ಟೇವ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೊರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎ-5 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಓಪೆರಾ ಸೋಪ್ರಾನೊಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೋಕಲ್ ತರಬೇತುದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದ್ದು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಶೀಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೋರಿಯಾ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಕೂಡ ಹೇಳಿದೆ.<ref>Trust, Gary (August 18, 2025). "'KPop Demon Hunters' Hits Make Up 4 of Top 5 on Billboard Global 200, Led By HUNTR/X's 'Golden'". Billboard. Retrieved August 19, 2025.</ref> 2025 ಆಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು, ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಾಡುಗಳು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದವು. “ಗೋಲ್ಡನ್” ಜೊತೆಗೆ, ಕಿಮ್ “ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್” ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ಹಾಡಿದಳು ಮತ್ತು “ಯೂರ್ ಐಡಲ್” ಅನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದಳು. “ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್” ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಡಿ6 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪಿದಳು<ref>Kim, Ejae (September 3, 2025). "EJAE says she wrote melody for 'KPop Demon Hunters' song en route to the dentist" (Interview). Retrieved September 3, 2025.</ref>. 2025 ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಯುಎಸ್‌ಒಜಿ, “ಅನದರ್ ಡೇ ಆಫ್ ಡೆಬ್ಯೂ ಟ್ರೈನಿಂಗ್” ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗೆ ಕಿಮ್ ಹಾಡನ್ನು ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದರ ಎಲ್ಲಾ ಲಾಭಗಳು ಕೊರಿಯಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಸಂತತಿಗೆ ದಾನವಾಗಲಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 14, 2025ರಂದು, ಟಿಡಿವೈಎ ಗುಂಪು “ಕೀಪ್ ದ ಲೈಟ್” ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಡೆಬ್ಯೂ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಕಿಮ್ ರಚಿಸಿದದ್ದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಿನ ಸಿಯೋಲ್‌ನ ಗ್ವಾಂಗ್ಹ್ವಾಮುನ್ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.<ref>Lee, Si-jin (August 14, 2025). "'KPop Demon Hunters' songwriter Ejae composes Aug. 15 commemorative song: Veterans Ministry". The Korea Herald. Retrieved August 14, 2025.</ref> 2025 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4ರಂದು, ಕಿಮ್ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ “ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್” ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅದೇ ರಾತ್ರಿ, ಆಕೆ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಸಹ-ನಟಿಯರಾದ ಆಡ್ರಿ ನುನಾ ಮತ್ತು ರೇಯ್ ಅಮಿ ಜೊತೆ ಸ್ಯಾಟರ್ಡೇ ನೈಟ್ ಲೈವ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7ರಂದು, ಅವರು “ಗೋಲ್ಡನ್” ಹಾಡನ್ನು ದ ಟುನೈಟ್ ಶೋ ಸ್ಟಾರಿಂಗ್ ಜಿಮ್ಮಿ ಫ್ಯಾಲನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು, ಕಿಮ್ **ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂಇ** ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ನಂತರ ಆಕೆ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೂರನೇ ಆಲ್ಬಮ್ “ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್” ಡಿಲಕ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯ “ಔಟ್ ಆಫ್ ಮೈ ಬಾಡಿ” ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಳು, ಇದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 19ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 25ರಂದು, ಆಕೆ ಹಂಟ್ರಿಕ್ಸ್ ತಂಡದ ಜೊತೆ “12 ಡೇಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್” ಹಾಡನ್ನು ಸ್ನೂಪ್ ಡಾಗ್ 2025 ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್ ಹಾಫ್‌ಟೈಮ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. 2026 ಫೆಬ್ರವರಿ 6ರಂದು, ಆಕೆ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ “ಟೈಮ್ ಆಫ್ಟರ್ ಟೈಮ್” ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>Tangcay, Jazz (February 5, 2026). "EJAE Releases New Heartbreak Anthem 'Time After Time'". Variety. Archived from the original on February 6, 2026. Retrieved February 5, 2026.</ref> =ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ= ಕಿಮ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>Patrick, Ian Jeremiah (June 25, 2025). "Who sing for Huntrix and Saja Boys? Meet the Korean industry insiders, rising stars behind Netflix's 'KPop Demon Hunters'". Malay Mail. Archived from the original on June 26, 2025. Retrieved June 27, 2025 – via Yahoo News.</ref> 2023 ಅಂತ್ಯದಿಂದ, ಕಿಮ್ ಮಾಜಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಸ್ಯಾಮ್ ಕಿಮ್ ಜೊತೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2017ರಲ್ಲಿ ಗೀತರಚನಾ ಸೆಷನ್ ವೇಳೆ ಭೇಟಿಯಾದರು. 2026 ನವೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾಗಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>Zhan, Jennifer (October 24, 2025). "EJAE's Glad Her KPop Demon Hunters Fame Came in Her 30s". Vulture. Retrieved October 24, 2025.</ref> ಆಕೆಯ ತಾತ ಶಿನ್ ಯಂಗ್-ಕ್ಯುನ್, ಒಬ್ಬ ನಟ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಅಭಿಮಾನಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= 4cus09ndr5xqdp8as8vlf0sp26q1mdr 1371412 1371411 2026-04-07T14:54:06Z A826 72368 Removed inappropriate markdown - [[User:Sophisticatedevening/AI Cleaner.js|AI-Cleaner]] | Cleaned up using [[WP:AutoEd|AutoEd]] 1371412 wikitext text/x-wiki ಕಿಮ್ ಯುನ್-ಜೇ (ಕೊರಿಯನ್: 김은재; ಜನನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991), ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಈಜೇ (ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಕೃತ; 이재) ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಗಾಯಕಿ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಪದವೀಧರಳಾದ ಕಿಮ್, 2003ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಏಕಗಾಯಕಿ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ನಂತರ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಕಲಾವಿದರಾದ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್, ಏಸ್ಪಾ, ಟ್ವೈಸ್, ಲೆ ಸೆರಾಫಿಂ ಮತ್ತು ಇತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ಅವರು ಗರ್ಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ಗಾಗಿ "ಸೈಕೋ" ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಕಿಮ್ ಅವರು 2025ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದರು, ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಅನಿಮೇಶನ್ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ (2025) ನಲ್ಲಿ ರೂಮಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದರು. "ಗೋಲ್ಡನ್" ಎಂಬ ಹಾಡು, ಅವರು ಸಹ-ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು (ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ). ಇದು ಅನೇಕ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಸಾಂಗ್ ರಿಟನ್ ಫಾರ್ ವಿಸ್ವಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಗಾಗಿ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿವೆ. ಕಿಮ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ "ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್" ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2025ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ==ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಕಿಮ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991 ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಸಿಯೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆ ಆರು ತಿಂಗಳಿದ್ದಾಗ, ಕುಟುಂಬವು ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿಯ ಫೋರ್ಟ್ ಲೀಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದಳು. ಎಂಟು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ<ref>"Netflix 'KPop Demon Hunters' Star Talks Fort Lee Roots: 'Best Korean Food'". Fort Lee Daily Voice. December 9, 2025. Retrieved January 15, 2026</ref>, ಸಿಯೋಲ್ ಫಾರೆನ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಳು. ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಆಕೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, 2014ರಲ್ಲಿ ಟಿಶ್‌ನ ಕ್ಲೈವ್ ಡೇವಿಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡೆಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಿಎಫ್‌ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದಳು.<ref>Ahmad, Manahil. "Did you know about this Bergen County tie to 'KPop Demon Hunters'?". North Jersey Media Group. Retrieved January 15, 2026.</ref><ref>Feinberg, Scott (February 17, 2026). "'Awards Chatter' Pod: EJAE on Her 'KPop Demon Hunters' Hit "Golden," New Single "Time After Time" and Feeling "Very Nervous" About the Oscars". The Hollywood Reporter. Retrieved February 18, 2026.</ref> ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ===ಪ್ರಾರಂಭ=== 11ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ 2003ರಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಆದರೆ, ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಏಕಗಾಯಕಿಯಾಗಲಿ ಆಕೆಯ ಡೆಬ್ಯೂಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.<ref>Daily, The Chosun (October 23, 2025). "EJAE: From 12-Year SM Trainee to Billboard No. 1". The Chosun Daily (in Korean). Retrieved March 18, 2026. trained for 12 years since the age of 11<ref>"How "KPop Demon Hunters" Songwriter EJAE Turned Rejection Into Her Golden Success". Motion Picture Association. October 27, 2025. Retrieved November 29, 2025.</ref></ref> 2011ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ತರಬೇತಿಯಿಂದ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. 2015ರ ವೇಳೆಗೆ, ಆಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದ ಮುಗಿದು, ಲೇಬಲ್‌ನಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಳು, ಇದರಿಂದ ಆಕೆಯ ಐಡಲ್ ತರಬೇತಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.<ref>Liu, Cherry (August 12, 2025). "Who is Ejae, who wrote the hit song 'Golden' from Netflix's K-pop Demon Hunters?". South China Morning Post. Archived from the original on August 12, 2025. Retrieved August 13, 2025.</ref> ===2016–2024: ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ=== ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕಿಮ್ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಳು. ಆಕೆ ಆಂಡ್ರೂ ಚೋಯ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅವರು ಆಕೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು. 2017ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಗೀತರಚನಾ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ, ಆಕೆಯ ಗೀತರಚನಾ ಆಸಕ್ತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು, ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್‌ಗಾಗಿ "ಸೈಕೋ" ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ದೊರೆಯಿತು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಇದರಿಂದ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಜೊತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರಕಿದವು. 2019ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಕೆ-ಡ್ರಾಮಾ "ವೊಮನ್ ಆಫ್ 9.9 ಬಿಲಿಯನ್" ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.<ref>Mitchell, Ben (August 5, 2025). "'Music is my therapy': Meet 'KPop Demon Hunters' star EJAE". PIX11. Archived from the original on August 13, 2025. Retrieved August 9, 2025.</ref><ref>Yim, Hyun-su (February 10, 2020). "[Herald Interview] Why you can't stop listening to Red Velvet's 'Psycho'". The Korea Herald (in Korean). Archived from the original on April 18, 2025. Retrieved June 26, 2025.</ref><ref>Johnson, Sarah (February 23, 2020). "Woman of 9.9 Billion". Heart and Seoul. Archived from the original on June 28, 2025. Retrieved June 27, 2025.</ref> ಕೋವಿಡ್-19 ಮಹಾಮಾರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಏಸ್ಪಾ‌ಗಾಗಿ "ಡ್ರಾಮಾ" ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದಳು. ಆಕೆ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಗರ್ಲ್ ಕ್ರಶ್ ಕೆ-ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ಸ್ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದಳು. 2022ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ ಜೊತೆ "ಬರ್ಥ್‌ಡೇ" ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಳು. 2025ರಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಡಾ. ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾಶಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು.<ref>Kim, Eun-jae (November 2023). "[INTERVIEW] Making of "Drama" by aespa with EJAE and Charlotte Wilson" (Interview). Genius. Archived from the original on June 26, 2025. Retrieved June 28, 2025.</ref> ===2025–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಯಶಸ್ಸು=== 2025 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಿತ್ರ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಆಕೆ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬರೆದಳು.<ref>"KPop Demon Hunters Is Now Streaming". Netflix Tudum. Archived from the original on June 24, 2025. Retrieved June 26, 2025.</ref> ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಮ್ಯಾಗಿ ಕಾಂಗ್, ಚಿತ್ರದ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಕಿಮ್‌ನ ಡೆಮೊಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಿದಳು; ಕಿಮ್ ಚಿತ್ರದ ಬಹುತೇಕ ಡೆಮೊಗಳನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ನಂತರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಆಕೆಯನ್ನು ರೂಮಿ ಪಾತ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>Grein, Paul (July 7, 2025). "Here's Which 'KPop Demon Hunters' Song Will Be Entered for 2026 Oscars — and What It Would Mean If It's Nominated". Billboard. Archived from the original on July 8, 2025. Retrieved July 8, 2025.</ref> ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಲಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಆಕೆ ಸಹ-ಬರೆದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ "ಗೋಲ್ಡನ್" ಹಾಡು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಈ ಹಾಡಿನ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಇದು ಮೂರು ಆಕ್ಟೇವ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೊರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎ-5 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಓಪೆರಾ ಸೋಪ್ರಾನೊಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೋಕಲ್ ತರಬೇತುದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. "ಗೋಲ್ಡನ್" ಹಾಡು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದ್ದು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಶೀಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೋರಿಯಾ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಕೂಡ ಹೇಳಿದೆ.<ref>Trust, Gary (August 18, 2025). "'KPop Demon Hunters' Hits Make Up 4 of Top 5 on Billboard Global 200, Led By HUNTR/X's 'Golden'". Billboard. Retrieved August 19, 2025.</ref> 2025 ಆಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು, ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಾಡುಗಳು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದವು. "ಗೋಲ್ಡನ್" ಜೊತೆಗೆ, ಕಿಮ್ "ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್" ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ಹಾಡಿದಳು ಮತ್ತು "ಯೂರ್ ಐಡಲ್" ಅನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದಳು. "ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಡಿ6 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪಿದಳು<ref>Kim, Ejae (September 3, 2025). "EJAE says she wrote melody for 'KPop Demon Hunters' song en route to the dentist" (Interview). Retrieved September 3, 2025.</ref>. 2025 ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಯುಎಸ್‌ಒಜಿ, "ಅನದರ್ ಡೇ ಆಫ್ ಡೆಬ್ಯೂ ಟ್ರೈನಿಂಗ್" ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗೆ ಕಿಮ್ ಹಾಡನ್ನು ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದರ ಎಲ್ಲಾ ಲಾಭಗಳು ಕೊರಿಯಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಸಂತತಿಗೆ ದಾನವಾಗಲಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 14, 2025ರಂದು, ಟಿಡಿವೈಎ ಗುಂಪು "ಕೀಪ್ ದ ಲೈಟ್" ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಡೆಬ್ಯೂ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಕಿಮ್ ರಚಿಸಿದದ್ದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಿನ ಸಿಯೋಲ್‌ನ ಗ್ವಾಂಗ್ಹ್ವಾಮುನ್ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.<ref>Lee, Si-jin (August 14, 2025). "'KPop Demon Hunters' songwriter Ejae composes Aug. 15 commemorative song: Veterans Ministry". The Korea Herald. Retrieved August 14, 2025.</ref> 2025 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4ರಂದು, ಕಿಮ್ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ "ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್" ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅದೇ ರಾತ್ರಿ, ಆಕೆ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಸಹ-ನಟಿಯರಾದ ಆಡ್ರಿ ನುನಾ ಮತ್ತು ರೇಯ್ ಅಮಿ ಜೊತೆ ಸ್ಯಾಟರ್ಡೇ ನೈಟ್ ಲೈವ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7ರಂದು, ಅವರು "ಗೋಲ್ಡನ್" ಹಾಡನ್ನು ದ ಟುನೈಟ್ ಶೋ ಸ್ಟಾರಿಂಗ್ ಜಿಮ್ಮಿ ಫ್ಯಾಲನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು, ಕಿಮ್ ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂಇ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ನಂತರ ಆಕೆ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೂರನೇ ಆಲ್ಬಮ್ "ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್" ಡಿಲಕ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯ "ಔಟ್ ಆಫ್ ಮೈ ಬಾಡಿ" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಳು, ಇದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 19ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 25ರಂದು, ಆಕೆ ಹಂಟ್ರಿಕ್ಸ್ ತಂಡದ ಜೊತೆ "12 ಡೇಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್" ಹಾಡನ್ನು ಸ್ನೂಪ್ ಡಾಗ್ 2025 ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್ ಹಾಫ್‌ಟೈಮ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. 2026 ಫೆಬ್ರವರಿ 6ರಂದು, ಆಕೆ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ "ಟೈಮ್ ಆಫ್ಟರ್ ಟೈಮ್" ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>Tangcay, Jazz (February 5, 2026). "EJAE Releases New Heartbreak Anthem 'Time After Time'". Variety. Archived from the original on February 6, 2026. Retrieved February 5, 2026.</ref> ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಕಿಮ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>Patrick, Ian Jeremiah (June 25, 2025). "Who sing for Huntrix and Saja Boys? Meet the Korean industry insiders, rising stars behind Netflix's 'KPop Demon Hunters'". Malay Mail. Archived from the original on June 26, 2025. Retrieved June 27, 2025 – via Yahoo News.</ref> 2023 ಅಂತ್ಯದಿಂದ, ಕಿಮ್ ಮಾಜಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಸ್ಯಾಮ್ ಕಿಮ್ ಜೊತೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2017ರಲ್ಲಿ ಗೀತರಚನಾ ಸೆಷನ್ ವೇಳೆ ಭೇಟಿಯಾದರು. 2026 ನವೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾಗಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>Zhan, Jennifer (October 24, 2025). "EJAE's Glad Her KPop Demon Hunters Fame Came in Her 30s". Vulture. Retrieved October 24, 2025.</ref> ಆಕೆಯ ತಾತ ಶಿನ್ ಯಂಗ್-ಕ್ಯುನ್, ಒಬ್ಬ ನಟ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಅಭಿಮಾನಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{interwikineeded}} 2a8z9iv5bkoq4xbsqm50j53lm2w1bun 1371413 1371412 2026-04-07T14:54:38Z A826 72368 1371413 wikitext text/x-wiki {{tone}}ಕಿಮ್ ಯುನ್-ಜೇ (ಕೊರಿಯನ್: 김은재; ಜನನ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991), ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಈಜೇ (ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಕೃತ; 이재) ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವವರು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಗಾಯಕಿ, ಗೀತರಚನಾಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಪದವೀಧರಳಾದ ಕಿಮ್, 2003ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಏಕಗಾಯಕಿ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ನಂತರ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಕಲಾವಿದರಾದ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್, ಏಸ್ಪಾ, ಟ್ವೈಸ್, ಲೆ ಸೆರಾಫಿಂ ಮತ್ತು ಇತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ಅವರು ಗರ್ಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ಗಾಗಿ "ಸೈಕೋ" ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಕಿಮ್ ಅವರು 2025ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದರು, ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಅನಿಮೇಶನ್ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ (2025) ನಲ್ಲಿ ರೂಮಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದರು. "ಗೋಲ್ಡನ್" ಎಂಬ ಹಾಡು, ಅವರು ಸಹ-ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾಗತಿಕ ಸಂಗೀತ ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು (ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ). ಇದು ಅನೇಕ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ಟ್ ಸಾಂಗ್ ರಿಟನ್ ಫಾರ್ ವಿಸ್ವಲ್ ಮೀಡಿಯಾ ಗಾಗಿ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಟ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸಾಂಗ್ ಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿವೆ. ಕಿಮ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ "ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್" ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2025ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ==ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ== ಕಿಮ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 1991 ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಸಿಯೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆ ಆರು ತಿಂಗಳಿದ್ದಾಗ, ಕುಟುಂಬವು ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿಯ ಫೋರ್ಟ್ ಲೀಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದಳು. ಎಂಟು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ<ref>"Netflix 'KPop Demon Hunters' Star Talks Fort Lee Roots: 'Best Korean Food'". Fort Lee Daily Voice. December 9, 2025. Retrieved January 15, 2026</ref>, ಸಿಯೋಲ್ ಫಾರೆನ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಳು. ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಆಕೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಟಿಶ್ ಶಾಲೆ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, 2014ರಲ್ಲಿ ಟಿಶ್‌ನ ಕ್ಲೈವ್ ಡೇವಿಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ರೆಕಾರ್ಡೆಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಿಎಫ್‌ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದಳು.<ref>Ahmad, Manahil. "Did you know about this Bergen County tie to 'KPop Demon Hunters'?". North Jersey Media Group. Retrieved January 15, 2026.</ref><ref>Feinberg, Scott (February 17, 2026). "'Awards Chatter' Pod: EJAE on Her 'KPop Demon Hunters' Hit "Golden," New Single "Time After Time" and Feeling "Very Nervous" About the Oscars". The Hollywood Reporter. Retrieved February 18, 2026.</ref> ==ವೃತ್ತಿಜೀವನ== ===ಪ್ರಾರಂಭ=== 11ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ 2003ರಿಂದ ಸುಮಾರು 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುವವರಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಆದರೆ, ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಏಕಗಾಯಕಿಯಾಗಲಿ ಆಕೆಯ ಡೆಬ್ಯೂಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.<ref>Daily, The Chosun (October 23, 2025). "EJAE: From 12-Year SM Trainee to Billboard No. 1". The Chosun Daily (in Korean). Retrieved March 18, 2026. trained for 12 years since the age of 11<ref>"How "KPop Demon Hunters" Songwriter EJAE Turned Rejection Into Her Golden Success". Motion Picture Association. October 27, 2025. Retrieved November 29, 2025.</ref></ref> 2011ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ತರಬೇತಿಯಿಂದ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಳು. 2015ರ ವೇಳೆಗೆ, ಆಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದ ಮುಗಿದು, ಲೇಬಲ್‌ನಿಂದ ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟಳು, ಇದರಿಂದ ಆಕೆಯ ಐಡಲ್ ತರಬೇತಿ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು.<ref>Liu, Cherry (August 12, 2025). "Who is Ejae, who wrote the hit song 'Golden' from Netflix's K-pop Demon Hunters?". South China Morning Post. Archived from the original on August 12, 2025. Retrieved August 13, 2025.</ref> ===2016–2024: ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ=== ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಕಿಮ್ ಗೀತರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದಳು. ಆಕೆ ಆಂಡ್ರೂ ಚೋಯ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ಅವರು ಆಕೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು. 2017ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಗೀತರಚನಾ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ, ಆಕೆಯ ಗೀತರಚನಾ ಆಸಕ್ತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ಮೊದಲ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು, ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್‌ಗಾಗಿ "ಸೈಕೋ" ಹಾಡಿನ ಟಾಪ್‌ಲೈನ್ ಸಹ-ರಚನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ದೊರೆಯಿತು, ಇದು ಯುಎಸ್ ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಚಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಇದರಿಂದ ಎಸ್ಎಂ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್ ಜೊತೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರಕಿದವು. 2019ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಕೆ-ಡ್ರಾಮಾ "ವೊಮನ್ ಆಫ್ 9.9 ಬಿಲಿಯನ್" ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು.<ref>Mitchell, Ben (August 5, 2025). "'Music is my therapy': Meet 'KPop Demon Hunters' star EJAE". PIX11. Archived from the original on August 13, 2025. Retrieved August 9, 2025.</ref><ref>Yim, Hyun-su (February 10, 2020). "[Herald Interview] Why you can't stop listening to Red Velvet's 'Psycho'". The Korea Herald (in Korean). Archived from the original on April 18, 2025. Retrieved June 26, 2025.</ref><ref>Johnson, Sarah (February 23, 2020). "Woman of 9.9 Billion". Heart and Seoul. Archived from the original on June 28, 2025. Retrieved June 27, 2025.</ref> ಕೋವಿಡ್-19 ಮಹಾಮಾರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಏಸ್ಪಾ‌ಗಾಗಿ "ಡ್ರಾಮಾ" ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ರಚಿಸಿದಳು. ಆಕೆ ಕೆ-ಪಾಪ್ ಹಾಡುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಗರ್ಲ್ ಕ್ರಶ್ ಕೆ-ಪಾಪ್ ವೋಕಲ್ಸ್ ಸ್ಯಾಂಪಲ್ ಪ್ಯಾಕ್ ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದಳು. 2022ರಲ್ಲಿ, ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ರೆಡ್ ವೆಲ್ವೆಟ್ ಜೊತೆ "ಬರ್ಥ್‌ಡೇ" ಪ್ರಮುಖ ಸಿಂಗಲ್ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಳು. 2025ರಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ಡಾ. ಲ್ಯೂಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾಶಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಿಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು.<ref>Kim, Eun-jae (November 2023). "[INTERVIEW] Making of "Drama" by aespa with EJAE and Charlotte Wilson" (Interview). Genius. Archived from the original on June 26, 2025. Retrieved June 28, 2025.</ref> ===2025–ಪ್ರಸ್ತುತ: ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಯಶಸ್ಸು=== 2025 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕಿಮ್ ನೆಟ್‌ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ಚಿತ್ರ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಆಕೆ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬರೆದಳು.<ref>"KPop Demon Hunters Is Now Streaming". Netflix Tudum. Archived from the original on June 24, 2025. Retrieved June 26, 2025.</ref> ನಿರ್ದೇಶಕಿ ಮ್ಯಾಗಿ ಕಾಂಗ್, ಚಿತ್ರದ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಕಿಮ್‌ನ ಡೆಮೊಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಿದಳು; ಕಿಮ್ ಚಿತ್ರದ ಬಹುತೇಕ ಡೆಮೊಗಳನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ನಂತರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಆಕೆಯನ್ನು ರೂಮಿ ಪಾತ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡುವ ಧ್ವನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>Grein, Paul (July 7, 2025). "Here's Which 'KPop Demon Hunters' Song Will Be Entered for 2026 Oscars — and What It Would Mean If It's Nominated". Billboard. Archived from the original on July 8, 2025. Retrieved July 8, 2025.</ref> ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಲಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಆಕೆ ಸಹ-ಬರೆದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ "ಗೋಲ್ಡನ್" ಹಾಡು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಟ್ 100 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತು. ಈ ಹಾಡಿನ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಇದು ಮೂರು ಆಕ್ಟೇವ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೊರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎ-5 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಓಪೆರಾ ಸೋಪ್ರಾನೊಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ವೋಕಲ್ ತರಬೇತುದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. "ಗೋಲ್ಡನ್" ಹಾಡು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದ್ದು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಶೀಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೋರಿಯಾ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಕೂಡ ಹೇಳಿದೆ.<ref>Trust, Gary (August 18, 2025). "'KPop Demon Hunters' Hits Make Up 4 of Top 5 on Billboard Global 200, Led By HUNTR/X's 'Golden'". Billboard. Retrieved August 19, 2025.</ref> 2025 ಆಗಸ್ಟ್ 18ರಂದು, ಚಿತ್ರದ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನ ಹಾಡುಗಳು ಬಿಲ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ 200 ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಐದು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದವು. "ಗೋಲ್ಡನ್" ಜೊತೆಗೆ, ಕಿಮ್ "ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್" ಹಾಡನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದು ಹಾಡಿದಳು ಮತ್ತು "ಯೂರ್ ಐಡಲ್" ಅನ್ನು ಸಹ-ಬರೆದಳು. "ಹೌ ಇಟ್ಸ್ ಡನ್" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಡಿ6 ಹೈ ನೋಟನ್ನು ತಲುಪಿದಳು<ref>Kim, Ejae (September 3, 2025). "EJAE says she wrote melody for 'KPop Demon Hunters' song en route to the dentist" (Interview). Retrieved September 3, 2025.</ref>. 2025 ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಯುಎಸ್‌ಒಜಿ, "ಅನದರ್ ಡೇ ಆಫ್ ಡೆಬ್ಯೂ ಟ್ರೈನಿಂಗ್" ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ಗೆ ಕಿಮ್ ಹಾಡನ್ನು ನೀಡಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದರ ಎಲ್ಲಾ ಲಾಭಗಳು ಕೊರಿಯಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಸಂತತಿಗೆ ದಾನವಾಗಲಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 14, 2025ರಂದು, ಟಿಡಿವೈಎ ಗುಂಪು "ಕೀಪ್ ದ ಲೈಟ್" ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಡೆಬ್ಯೂ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಕಿಮ್ ರಚಿಸಿದದ್ದು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಿನ ಸಿಯೋಲ್‌ನ ಗ್ವಾಂಗ್ಹ್ವಾಮುನ್ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.<ref>Lee, Si-jin (August 14, 2025). "'KPop Demon Hunters' songwriter Ejae composes Aug. 15 commemorative song: Veterans Ministry". The Korea Herald. Retrieved August 14, 2025.</ref> 2025 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4ರಂದು, ಕಿಮ್ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಏಕಗಾನ "ಇನ್ ಅನದರ್ ವರ್ಲ್ಡ್" ಅನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅದೇ ರಾತ್ರಿ, ಆಕೆ ಕೆಪಾಪ್ ಡೀಮನ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ಸಹ-ನಟಿಯರಾದ ಆಡ್ರಿ ನುನಾ ಮತ್ತು ರೇಯ್ ಅಮಿ ಜೊತೆ ಸ್ಯಾಟರ್ಡೇ ನೈಟ್ ಲೈವ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7ರಂದು, ಅವರು "ಗೋಲ್ಡನ್" ಹಾಡನ್ನು ದ ಟುನೈಟ್ ಶೋ ಸ್ಟಾರಿಂಗ್ ಜಿಮ್ಮಿ ಫ್ಯಾಲನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 22ರಂದು, ಕಿಮ್ ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂಇ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ನಂತರ ಆಕೆ ಅನ್ಯಮಾ ಅವರ ಮೂರನೇ ಆಲ್ಬಮ್ "ದ ಎಂಡ್ ಆಫ್ ಜೀನೆಸಿಸ್" ಡಿಲಕ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯ "ಔಟ್ ಆಫ್ ಮೈ ಬಾಡಿ" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಳು, ಇದು ಡಿಸೆಂಬರ್ 19ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 25ರಂದು, ಆಕೆ ಹಂಟ್ರಿಕ್ಸ್ ತಂಡದ ಜೊತೆ "12 ಡೇಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್" ಹಾಡನ್ನು ಸ್ನೂಪ್ ಡಾಗ್ 2025 ಎನ್‌ಎಫ್‌ಎಲ್ ಹಾಫ್‌ಟೈಮ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. 2026 ಫೆಬ್ರವರಿ 6ರಂದು, ಆಕೆ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸಿಂಗಲ್ "ಟೈಮ್ ಆಫ್ಟರ್ ಟೈಮ್" ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.<ref>Tangcay, Jazz (February 5, 2026). "EJAE Releases New Heartbreak Anthem 'Time After Time'". Variety. Archived from the original on February 6, 2026. Retrieved February 5, 2026.</ref> ==ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ== ಕಿಮ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.<ref>Patrick, Ian Jeremiah (June 25, 2025). "Who sing for Huntrix and Saja Boys? Meet the Korean industry insiders, rising stars behind Netflix's 'KPop Demon Hunters'". Malay Mail. Archived from the original on June 26, 2025. Retrieved June 27, 2025 – via Yahoo News.</ref> 2023 ಅಂತ್ಯದಿಂದ, ಕಿಮ್ ಮಾಜಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಸ್ಯಾಮ್ ಕಿಮ್ ಜೊತೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2017ರಲ್ಲಿ ಗೀತರಚನಾ ಸೆಷನ್ ವೇಳೆ ಭೇಟಿಯಾದರು. 2026 ನವೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾಗಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>Zhan, Jennifer (October 24, 2025). "EJAE's Glad Her KPop Demon Hunters Fame Came in Her 30s". Vulture. Retrieved October 24, 2025.</ref> ಆಕೆಯ ತಾತ ಶಿನ್ ಯಂಗ್-ಕ್ಯುನ್, ಒಬ್ಬ ನಟ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಅಭಿಮಾನಿ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{reflist}} {{interwikineeded}} 3vn4tz7qcqpmguih5hyp9o0vlget8yz 0 178954 1371417 2026-04-08T02:56:44Z Hariprasad Shetty10 87270 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Taxobox | name = ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಡಿಕಾಂಥಕ್ಸ್'' | image = | image_caption = ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಡಿಕಾಂಥಕ್ಸ್'' | regnum = ಅನಿಮೇಲಿಯಾ | phylum = ಕೊರ್ಡೆಟಾ | classis = ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ | ordo = ಪರ್ಸಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ | familia = ಎಪಿನೆಫೆಲಿಡೆ | genus = ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ | species = ''ಎ. ಡಿಕ... 1371417 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಡಿಕಾಂಥಕ್ಸ್'' | image = | image_caption = ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಡಿಕಾಂಥಕ್ಸ್'' | regnum = ಅನಿಮೇಲಿಯಾ | phylum = ಕೊರ್ಡೆಟಾ | classis = ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ | ordo = ಪರ್ಸಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ | familia = ಎಪಿನೆಫೆಲಿಡೆ | genus = ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ | species = ''ಎ. ಡಿಕಾಂಥಕ್ಸ್'' | binomial = ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಡಿಕಾಂಥಕ್ಸ್'' | binomial_authority = (ವ್ಯಾಲೆನ್ಸಿಯೆನ್ಸ್, 1828) }} ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಡಿಕಾಂಥಕ್ಸ್'' (ಸ್ಪೈನಿಚೀಕ್ ಗ್ರೂಪರ್ /ಆರು ಪಟ್ಟಿಗಳಿರುವ ದಿಬ್ಬದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೀನು) ಒಂದು ಸಮುದ್ರ ಮೀನು ಪ್ರಜಾತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು '''ಎಪಿನೆಫೆಲಿಡೆ''' ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಸಾಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಗ್ರೂಪರ್ ಮೀನುಗಳಲ್ಲೊಂದು.<ref name="fishbase"/> == ವರ್ಗೀಕರಣ == * ರಾಜ್ಯ: ಅನಿಮೇಲಿಯಾ * ಸಂಕುಲ: ಕೊರ್ಡೆಟಾ * ವರ್ಗ: ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ * ಕ್ರಮ: ಪರ್ಸಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ * ಕುಟುಂಬ: ಎಪಿನೆಫೆಲಿಡೆ * ಪ್ರಜಾತಿ: ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಡಿಕಾಂಥಕ್ಸ್''<ref name="worms"/> == ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರುಗಳು == * ಸ್ಪೈನಿಚೀಕ್ ಗ್ರೂಪರ್ * ಆರು-ಬ್ಯಾರೆಡ್ ರೀಫ್ ಕಾಡ್ * ಥಾರ್ನಿಚೀಕ್ ಗ್ರೂಪರ್ * ಕೋರಲ್ ಕಾಡ್ / ಕೋರಲ್ ಟ್ರೌಟ್<ref name="ib"/> == ವಿಸ್ತರಣೆ == ಈ ಪ್ರಜಾತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಸಾಗರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಗಲ್ಪ್ ಆಫ್ ಏಡನ್‌ನಿಂದ [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಕರಾವಳಿವರೆಗೆ ಇದರ ವಿಸ್ತರಣೆ ಇದೆ.<ref name="fishbase"/> == ವಾಸಸ್ಥಳ == * ಸಮುದ್ರದ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ (demersal) * 2–300 ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ * ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಮರಳು ತಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ * ಕೆರಳದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ 63–100 ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ<ref name="fishbase"/> == ಆಕಾರಶಾಸ್ತ್ರ == * ಗರಿಷ್ಠ ಉದ್ದ: ಸುಮಾರು 55 ಸೆಂ.ಮೀ * ಡೋರ್ಸಲ್ ಸ್ಪೈನ್: 11 * ಡೋರ್ಸಲ್ ಸಾಫ್ಟ್ ರೇಸ್: 15–17 * ಅನಲ್ ಸ್ಪೈನ್: 3 * ಅನಲ್ ಸಾಫ್ಟ್ ರೇಸ್: 8 * ದೇಹವು ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಹಾಗೂ ಫ್ಯೂಸಿಫಾರ್ಮ್ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ<ref name="fishbase"/> == ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ == ಈ ಮೀನು ಸಮುದ್ರದ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಜಾತಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು/ಮರಳು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="fishbase"/> == ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ == * ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ ಮೀನು * ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಾಜಾ ಮತ್ತು ಹಿಮೀಕೃತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ * ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ<ref name="ib"/> == ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ == IUCN ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರಜಾತಿ '''Least Concern (LC)''' ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.<ref name="iucn"/> ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕುಸಿತವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="ib"/> == ಮಾನವರಿಗೆ ಅಪಾಯ == ಈ ಮೀನು ಮಾನವರಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಲ್ಲ.<ref name="fishbase"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references> <ref name="fishbase">FishBase. ''Epinephelus diacanthus''. Available at: https://www.fishbase.se/summary/Epinephelus-diacanthus.html</ref> <ref name="iucn">Nair, R. J. (2018). ''Epinephelus diacanthus''. The IUCN Red List of Threatened Species. Available at: https://eprints.cmfri.org.in/13270/1/Rekha%20J%20Nair_IUCN.UK.2018-2.RLTS.T132777A46629928.en.2%20Ediacanthus.pdf</ref> <ref name="ib">India Biodiversity Portal. ''Epinephelus diacanthus''. Available at: https://indiabiodiversity.org/species/show/232205</ref> <ref name="worms">WoRMS (World Register of Marine Species). ''Epinephelus diacanthus''. Available at: https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=218236</ref> </references> [[ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Epinephelidae]] 3r2g7rrnl73w0iplrqclzgb00aa7fjd 1371418 1371417 2026-04-08T02:58:19Z Hariprasad Shetty10 87270 1371418 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಡಿಕಾಂಥಕ್ಸ್'' | image = | image_caption = ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಡಿಕಾಂಥಕ್ಸ್'' | regnum = ಅನಿಮೇಲಿಯಾ | phylum = ಕೊರ್ಡೆಟಾ | classis = ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ | ordo = ಪರ್ಸಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ | familia = ಎಪಿನೆಫೆಲಿಡೆ | genus = ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ | species = ''ಎ. ಡಿಕಾಂಥಕ್ಸ್'' | binomial = ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಡಿಕಾಂಥಕ್ಸ್'' | binomial_authority = (ವ್ಯಾಲೆನ್ಸಿಯೆನ್ಸ್, 1828) }} [[File:Epinephelus diacanthus mangaluru.jpg|thumb|ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿನ ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಡಿಕಾಂಥಕ್ಸ್'']] ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಡಿಕಾಂಥಕ್ಸ್'' (ಸ್ಪೈನಿಚೀಕ್ ಗ್ರೂಪರ್ /ಆರು ಪಟ್ಟಿಗಳಿರುವ ದಿಬ್ಬದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೀನು) ಒಂದು ಸಮುದ್ರ ಮೀನು ಪ್ರಜಾತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು '''ಎಪಿನೆಫೆಲಿಡೆ''' ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಸಾಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಗ್ರೂಪರ್ ಮೀನುಗಳಲ್ಲೊಂದು.<ref name="fishbase"/> == ವರ್ಗೀಕರಣ == * ರಾಜ್ಯ: ಅನಿಮೇಲಿಯಾ * ಸಂಕುಲ: ಕೊರ್ಡೆಟಾ * ವರ್ಗ: ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ * ಕ್ರಮ: ಪರ್ಸಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ * ಕುಟುಂಬ: ಎಪಿನೆಫೆಲಿಡೆ * ಪ್ರಜಾತಿ: ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಡಿಕಾಂಥಕ್ಸ್''<ref name="worms"/> == ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರುಗಳು == * ಸ್ಪೈನಿಚೀಕ್ ಗ್ರೂಪರ್ * ಆರು-ಬ್ಯಾರೆಡ್ ರೀಫ್ ಕಾಡ್ * ಥಾರ್ನಿಚೀಕ್ ಗ್ರೂಪರ್ * ಕೋರಲ್ ಕಾಡ್ / ಕೋರಲ್ ಟ್ರೌಟ್<ref name="ib"/> == ವಿಸ್ತರಣೆ == ಈ ಪ್ರಜಾತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಸಾಗರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಗಲ್ಪ್ ಆಫ್ ಏಡನ್‌ನಿಂದ [[ಭಾರತ]] ಮತ್ತು [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]]ದ ಕರಾವಳಿವರೆಗೆ ಇದರ ವಿಸ್ತರಣೆ ಇದೆ.<ref name="fishbase"/> == ವಾಸಸ್ಥಳ == * ಸಮುದ್ರದ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ (demersal) * 2–300 ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ * ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಮರಳು ತಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ * ಕೆರಳದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ 63–100 ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ<ref name="fishbase"/> == ಆಕಾರಶಾಸ್ತ್ರ == * ಗರಿಷ್ಠ ಉದ್ದ: ಸುಮಾರು 55 ಸೆಂ.ಮೀ * ಡೋರ್ಸಲ್ ಸ್ಪೈನ್: 11 * ಡೋರ್ಸಲ್ ಸಾಫ್ಟ್ ರೇಸ್: 15–17 * ಅನಲ್ ಸ್ಪೈನ್: 3 * ಅನಲ್ ಸಾಫ್ಟ್ ರೇಸ್: 8 * ದೇಹವು ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಹಾಗೂ ಫ್ಯೂಸಿಫಾರ್ಮ್ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ<ref name="fishbase"/> == ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ == ಈ ಮೀನು ಸಮುದ್ರದ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಜಾತಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು/ಮರಳು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<ref name="fishbase"/> == ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ == * ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ ಮೀನು * ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಾಜಾ ಮತ್ತು ಹಿಮೀಕೃತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ * ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ<ref name="ib"/> == ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ == IUCN ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರಜಾತಿ '''Least Concern (LC)''' ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.<ref name="iucn"/> ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕುಸಿತವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="ib"/> == ಮಾನವರಿಗೆ ಅಪಾಯ == ಈ ಮೀನು ಮಾನವರಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಲ್ಲ.<ref name="fishbase"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references> <ref name="fishbase">FishBase. ''Epinephelus diacanthus''. Available at: https://www.fishbase.se/summary/Epinephelus-diacanthus.html</ref> <ref name="iucn">Nair, R. J. (2018). ''Epinephelus diacanthus''. The IUCN Red List of Threatened Species. Available at: https://eprints.cmfri.org.in/13270/1/Rekha%20J%20Nair_IUCN.UK.2018-2.RLTS.T132777A46629928.en.2%20Ediacanthus.pdf</ref> <ref name="ib">India Biodiversity Portal. ''Epinephelus diacanthus''. Available at: https://indiabiodiversity.org/species/show/232205</ref> <ref name="worms">WoRMS (World Register of Marine Species). ''Epinephelus diacanthus''. Available at: https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=218236</ref> </references> [[ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Epinephelidae]] 71vp6mtyyxnh9pt7ou6imspi7rnuhd3 0 178955 1371419 2026-04-08T03:09:47Z Hariprasad Shetty10 87270 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Taxobox | name = ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಲಾಂಗಿಸ್ಪಿನಿಸ್'' | image = | image_caption = ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಲಾಂಗಿಸ್ಪಿನಿಸ್'' | regnum = ಅನಿಮೇಲಿಯಾ | phylum = ಕೊರ್ಡೆಟಾ | classis = ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ | ordo = ಪರ್ಸಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ | familia = ಎಪಿನೆಫೆಲಿಡೆ | genus = ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ | species... 1371419 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಲಾಂಗಿಸ್ಪಿನಿಸ್'' | image = | image_caption = ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಲಾಂಗಿಸ್ಪಿನಿಸ್'' | regnum = ಅನಿಮೇಲಿಯಾ | phylum = ಕೊರ್ಡೆಟಾ | classis = ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ | ordo = ಪರ್ಸಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ | familia = ಎಪಿನೆಫೆಲಿಡೆ | genus = ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ | species = ''ಎ. ಲಾಂಗಿಸ್ಪಿನಿಸ್'' | binomial = ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಲಾಂಗಿಸ್ಪಿನಿಸ್'' | binomial_authority = (ಕೆನರ್, 1864) }} '''''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಲಾಂಗಿಸ್ಪಿನಿಸ್''''' (ಲಾಂಗ್‌ಸ್ಪೈನ್ ಗ್ರೂಪರ್) ಒಂದು ಸಮುದ್ರ ಮೀನು ಪ್ರಜಾತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು '''ಎಪಿನೆಫೆಲಿಡೆ''' ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಮೀನು ಇಂಡೋ-ವೆಸ್ಟ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಗ್ರೂಪರ್ ಪ್ರಜಾತಿಗಳಲ್ಲೊಂದು.<ref name="fishbase"/> == ವರ್ಗೀಕರಣ == * ರಾಜ್ಯ: ಅನಿಮೇಲಿಯಾ * ಸಂಕುಲ: ಕೊರ್ಡೆಟಾ * ವರ್ಗ: ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ * ಕ್ರಮ: ಪರ್ಸಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ * ಕುಟುಂಬ: ಎಪಿನೆಫೆಲಿಡೆ * ಪ್ರಜಾತಿ: ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಲಾಂಗಿಸ್ಪಿನಿಸ್''<ref name="worms"/> == ವಿಸ್ತರಣೆ == ಈ ಪ್ರಜಾತಿ ಇಂಡೋ-ವೆಸ್ಟ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, [[ಕೀನ್ಯಾ]]ದಿಂದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]]ದ ಬಂಡಾ ಸಮುದ್ರದ ವಾಟುಬೆಲಾ ದ್ವೀಪಗಳವರೆಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರ ಅಥವಾ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="fishbase"/> == ವಾಸಸ್ಥಳ == * ಸಮುದ್ರದ ರೀಫ್ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ * ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮರಳು ತಳದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ * 1–70 ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ<ref name="fishbase"/> == ಆಕಾರಶಾಸ್ತ್ರ == * ಗರಿಷ್ಠ ಉದ್ದ: ಸುಮಾರು 55 ಸೆಂ.ಮೀ * ಗರಿಷ್ಠ ತೂಕ: 2.7 ಕೆ.ಜಿ * ಡೋರ್ಸಲ್ ಸ್ಪೈನ್: 11 * ಡೋರ್ಸಲ್ ಸಾಫ್ಟ್ ರೇಸ್: 16–17 * ಅನಲ್ ಸ್ಪೈನ್: 3 * ಅನಲ್ ಸಾಫ್ಟ್ ರೇಸ್: 8 * ದೇಹವು ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಮತ್ತು ಫ್ಯೂಸಿಫಾರ್ಮ್ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ<ref name="fishbase"/> ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೂದು-ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬೆಳಗಿನ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ದವಾದ ಚುಕ್ಕೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.<ref name="fishbase"/> == ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ == ಈ ಮೀನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ (solitary) ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ರಸ್ಟೇಶಿಯನ್‌ಗಳು (ಉದಾ: ಕೇಕೆಗಳು, ಸ್ಟೊಮಾಟೋಪೋಡ್‌ಗಳು) ತಿನ್ನುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಣ್ಣ ಮೀನುಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ.<ref name="fishbase"/> == ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ == * ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ * ಆಹಾರ ಮೀನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ * ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಬಳಕೆಯೂ ಇದೆ<ref name="fishbase"/> == ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ == IUCN ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರಜಾತಿ '''Least Concern (LC)''' ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.<ref name="iucn"/> == ಮಾನವರಿಗೆ ಅಪಾಯ == ಈ ಮೀನು ಮಾನವರಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಲ್ಲ.<ref name="fishbase"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references> <ref name="fishbase">FishBase. ''Epinephelus longispinis''. Available at: https://www.fishbase.se/summary/epinephelus-longispinis</ref> <ref name="worms">WoRMS (World Register of Marine Species). ''Epinephelus longispinis''. Available at: https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=218221</ref> <ref name="iucn">Nair, R. J. (2018). ''Epinephelus longispinis''. IUCN Red List Assessment. Available at: https://eprints.cmfri.org.in/13268/1/Rekha%20J%20Nair_IUCN.UK.2018-2.RLTS.T132748A100550090.en.2E.longispinis.pdf</ref> </references> [[ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Epinephelidae]] 18kq2u9sediyv3793d10p4n1dmubhi6 1371420 1371419 2026-04-08T03:12:07Z Hariprasad Shetty10 87270 1371420 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಲಾಂಗಿಸ್ಪಿನಿಸ್'' | image = | image_caption = ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಲಾಂಗಿಸ್ಪಿನಿಸ್'' | regnum = ಅನಿಮೇಲಿಯಾ | phylum = ಕೊರ್ಡೆಟಾ | classis = ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ | ordo = ಪರ್ಸಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ | familia = ಎಪಿನೆಫೆಲಿಡೆ | genus = ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ | species = ''ಎ. ಲಾಂಗಿಸ್ಪಿನಿಸ್'' | binomial = ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಲಾಂಗಿಸ್ಪಿನಿಸ್'' | binomial_authority = (ಕೆನರ್, 1864) }} [[File:Epinephelus longispinis mangaluru.jpg|thumb|ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದ ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಲಾಂಗಿಸ್ಪಿನಿಸ್'']] '''''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಲಾಂಗಿಸ್ಪಿನಿಸ್''''' (ಲಾಂಗ್‌ಸ್ಪೈನ್ ಗ್ರೂಪರ್) ಒಂದು ಸಮುದ್ರ ಮೀನು ಪ್ರಜಾತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು '''ಎಪಿನೆಫೆಲಿಡೆ''' ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಮೀನು ಇಂಡೋ-ವೆಸ್ಟ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಗ್ರೂಪರ್ ಪ್ರಜಾತಿಗಳಲ್ಲೊಂದು.<ref name="fishbase"/> == ವರ್ಗೀಕರಣ == * ರಾಜ್ಯ: ಅನಿಮೇಲಿಯಾ * ಸಂಕುಲ: ಕೊರ್ಡೆಟಾ * ವರ್ಗ: ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ * ಕ್ರಮ: ಪರ್ಸಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ * ಕುಟುಂಬ: ಎಪಿನೆಫೆಲಿಡೆ * ಪ್ರಜಾತಿ: ''ಎಪಿನೆಫೆಲಸ್ ಲಾಂಗಿಸ್ಪಿನಿಸ್''<ref name="worms"/> == ವಿಸ್ತರಣೆ == ಈ ಪ್ರಜಾತಿ ಇಂಡೋ-ವೆಸ್ಟ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, [[ಕೀನ್ಯಾ]]ದಿಂದ [[ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ]]ದವರೆಗೆ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]]ದ ಬಂಡಾ ಸಮುದ್ರದ ವಾಟುಬೆಲಾ ದ್ವೀಪಗಳವರೆಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರ ಅಥವಾ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.<ref name="fishbase"/> == ವಾಸಸ್ಥಳ == * ಸಮುದ್ರದ ರೀಫ್ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ * ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮರಳು ತಳದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ * 1–70 ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ<ref name="fishbase"/> == ಆಕಾರಶಾಸ್ತ್ರ == * ಗರಿಷ್ಠ ಉದ್ದ: ಸುಮಾರು 55 ಸೆಂ.ಮೀ * ಗರಿಷ್ಠ ತೂಕ: 2.7 ಕೆ.ಜಿ * ಡೋರ್ಸಲ್ ಸ್ಪೈನ್: 11 * ಡೋರ್ಸಲ್ ಸಾಫ್ಟ್ ರೇಸ್: 16–17 * ಅನಲ್ ಸ್ಪೈನ್: 3 * ಅನಲ್ ಸಾಫ್ಟ್ ರೇಸ್: 8 * ದೇಹವು ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಮತ್ತು ಫ್ಯೂಸಿಫಾರ್ಮ್ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ<ref name="fishbase"/> ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೂದು-ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬೆಳಗಿನ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ದವಾದ ಚುಕ್ಕೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.<ref name="fishbase"/> == ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ == ಈ ಮೀನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ (solitary) ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ರಸ್ಟೇಶಿಯನ್‌ಗಳು (ಉದಾ: ಕೇಕೆಗಳು, ಸ್ಟೊಮಾಟೋಪೋಡ್‌ಗಳು) ತಿನ್ನುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಣ್ಣ ಮೀನುಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ.<ref name="fishbase"/> == ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ == * ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ * ಆಹಾರ ಮೀನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ * ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ಬಳಕೆಯೂ ಇದೆ<ref name="fishbase"/> == ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ == IUCN ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರಜಾತಿ '''Least Concern (LC)''' ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.<ref name="iucn"/> == ಮಾನವರಿಗೆ ಅಪಾಯ == ಈ ಮೀನು ಮಾನವರಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಲ್ಲ.<ref name="fishbase"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references> <ref name="fishbase">FishBase. ''Epinephelus longispinis''. Available at: https://www.fishbase.se/summary/epinephelus-longispinis</ref> <ref name="worms">WoRMS (World Register of Marine Species). ''Epinephelus longispinis''. Available at: https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=218221</ref> <ref name="iucn">Nair, R. J. (2018). ''Epinephelus longispinis''. IUCN Red List Assessment. Available at: https://eprints.cmfri.org.in/13268/1/Rekha%20J%20Nair_IUCN.UK.2018-2.RLTS.T132748A100550090.en.2E.longispinis.pdf</ref> </references> [[ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Epinephelidae]] jk2oi3j2y9awvgivqn4zjwwxmjinjp4 0 178956 1371421 2026-04-08T03:21:46Z Hariprasad Shetty10 87270 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Taxobox | name = ''ಎಸ್ಕುಲೋಸಾ ಥೋರಾಕಾಟಾ'' | image = | image_caption = ''ಎಸ್ಕುಲೋಸಾ ಥೋರಾಕಾಟಾ'' | regnum = ಅನಿಮೇಲಿಯಾ | phylum = ಕೊರ್ಡೇಟಾ | classis = ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ | ordo = ಕ್ಲೂಪಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ | familia =ಡೊರೊಸೊಮಾಟಿಡೆ | genus = ''ಎಸ್ಕುಲೋಸಾ'' | species = ''ಎ. ಥೋರಾಕಾಟ... 1371421 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ''ಎಸ್ಕುಲೋಸಾ ಥೋರಾಕಾಟಾ'' | image = | image_caption = ''ಎಸ್ಕುಲೋಸಾ ಥೋರಾಕಾಟಾ'' | regnum = ಅನಿಮೇಲಿಯಾ | phylum = ಕೊರ್ಡೇಟಾ | classis = ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ | ordo = ಕ್ಲೂಪಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ | familia =ಡೊರೊಸೊಮಾಟಿಡೆ | genus = ''ಎಸ್ಕುಲೋಸಾ'' | species = ''ಎ. ಥೋರಾಕಾಟಾ'' | binomial = ''ಎಸ್ಕುಲೋಸಾ ಥೋರಾಕಾಟಾ'' | binomial_authority = (ವ್ಯಾಲೆನ್ಸಿಯೆನ್ಸ್, 1847) }} '''''ಎಸ್ಕುಲೋಸಾ ಥೋರಾಕಾಟಾ''''' (ವೈಟ್ ಸರ್ಡಿನ್) ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಸಮುದ್ರ ಮೀನು ಪ್ರಜಾತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು '''ಡೊರೊಸೊಮಾಟಿಡೆ''' ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.<ref name="fishbase">FishBase. ''Escualosa thoracata''. https://www.fishbase.se/summary/Escualosa-thoracata</ref> == ವರ್ಗೀಕರಣ == * ರಾಜ್ಯ: ಅನಿಮೇಲಿಯಾ * ಸಂಕುಲ: ಕೊರ್ಡೇಟಾ * ವರ್ಗ: ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ * ಕ್ರಮ: ಕ್ಲೂಪಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ * ಕುಟುಂಬ: ಡೊರೊಸೊಮಾಟಿಡೆ * ಪ್ರಜಾತಿ:''ಎಸ್ಕುಲೋಸಾ ಥೋರಾಕಾಟಾ''<ref name="worms">WoRMS. ''Escualosa thoracata''. https://marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=280714</ref> == ವಿಸ್ತರಣೆ == ಈ ಮೀನು ಇಂಡೋ-ವೆಸ್ಟ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಕರಾಚಿ]]ಯಿಂದ [[ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್]], [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]], ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್, ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿಯಾ ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ವರೆಗೆ ಇದರ ವಿಸ್ತರಣೆ ಇದೆ.<ref name="fishbase"/> == ವಾಸಸ್ಥಳ == * ಸಮುದ್ರ, ಅಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನೀರು (brackish) ಮತ್ತು ತಾಜಾ ನೀರಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ * pelagic-neritic ಮೀನು * 0–50 ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ<ref name="fishbase"/> == ಆಕಾರಶಾಸ್ತ್ರ == * ಗರಿಷ್ಠ ಉದ್ದ: ಸುಮಾರು 10 ಸೆಂ.ಮೀ * ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ದ: ಸುಮಾರು 8 ಸೆಂ.ಮೀ * ಡೋರ್ಸಲ್ ಸಾಫ್ಟ್ ರೇಸ್: 13–21 * ಅನಲ್ ಸಾಫ್ಟ್ ರೇಸ್: 14–19 * ದೇಹವು ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಮತ್ತು ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ<ref name="fishbase"/> == ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ == ಈ ಮೀನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ (schools) ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. * ಜೂಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಫೈಟೋಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ಟನ್ ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ * ಕಿರಿಯ ಮೀನುಗಳು ನದಿ ತಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ * [[ಭಾರತ]]ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್–ಫೆಬ್ರವರಿ ನಡುವೆ ಸಂಭೋಗ (breeding) ನಡೆಯುತ್ತದೆ<ref name="fishbase"/><ref name="fao">FAO. ''Clupeoid fishes of the world''. https://www.fao.org/4/t0540e/t0540e27.pdf</ref><ref name="cmfri">Abdussamad, E. M. (2018). Indian Journal of Fisheries. https://eprints.cmfri.org.in/12692/1/Abdussamad%20E%20M_IJF_65_1_2018.pdf</ref> == ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ == * ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ * ತಾಜಾ ಮತ್ತು ಒಣ-ಉಪ್ಪು (dried-salted) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತದೆ<ref name="fishbase"/><ref name="mb">Marine Biodiversity Bangladesh. ''Escualosa thoracata''. https://marinebiodiversity.org.bd/species/escualosa-thoracata/</ref> == ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ == ಈ ಪ್ರಜಾತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದರಿಂದ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="cmfri"/> == ಮಾನವರಿಗೆ ಅಪಾಯ == ಈ ಮೀನು ಮಾನವರಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಲ್ಲ.<ref name="fishbase"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references/> hacdtk9jn1xwxma3l9d6dogpr0vnp6b 1371422 1371421 2026-04-08T03:22:38Z Hariprasad Shetty10 87270 1371422 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = ''ಎಸ್ಕುಲೋಸಾ ಥೋರಾಕಾಟಾ'' | image = | image_caption = ''ಎಸ್ಕುಲೋಸಾ ಥೋರಾಕಾಟಾ'' | regnum = ಅನಿಮೇಲಿಯಾ | phylum = ಕೊರ್ಡೇಟಾ | classis = ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ | ordo = ಕ್ಲೂಪಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ | familia =ಡೊರೊಸೊಮಾಟಿಡೆ | genus = ''ಎಸ್ಕುಲೋಸಾ'' | species = ''ಎ. ಥೋರಾಕಾಟಾ'' | binomial = ''ಎಸ್ಕುಲೋಸಾ ಥೋರಾಕಾಟಾ'' | binomial_authority = (ವ್ಯಾಲೆನ್ಸಿಯೆನ್ಸ್, 1847) }} [[File:Escualosa thoracata.jpg|thumb|ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದ '''''ಎಸ್ಕುಲೋಸಾ ಥೋರಾಕಾಟಾ''''']] '''''ಎಸ್ಕುಲೋಸಾ ಥೋರಾಕಾಟಾ''''' (ವೈಟ್ ಸರ್ಡಿನ್) ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಸಮುದ್ರ ಮೀನು ಪ್ರಜಾತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು '''ಡೊರೊಸೊಮಾಟಿಡೆ''' ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.<ref name="fishbase">FishBase. ''Escualosa thoracata''. https://www.fishbase.se/summary/Escualosa-thoracata</ref> == ವರ್ಗೀಕರಣ == * ರಾಜ್ಯ: ಅನಿಮೇಲಿಯಾ * ಸಂಕುಲ: ಕೊರ್ಡೇಟಾ * ವರ್ಗ: ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ * ಕ್ರಮ: ಕ್ಲೂಪಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ * ಕುಟುಂಬ: ಡೊರೊಸೊಮಾಟಿಡೆ * ಪ್ರಜಾತಿ:''ಎಸ್ಕುಲೋಸಾ ಥೋರಾಕಾಟಾ''<ref name="worms">WoRMS. ''Escualosa thoracata''. https://marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=280714</ref> == ವಿಸ್ತರಣೆ == ಈ ಮೀನು ಇಂಡೋ-ವೆಸ್ಟ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [[ಕರಾಚಿ]]ಯಿಂದ [[ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್]], [[ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್]], [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ]], ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್, ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿಯಾ ಮತ್ತು [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ]]ವರೆಗೆ ಇದರ ವಿಸ್ತರಣೆ ಇದೆ.<ref name="fishbase"/> == ವಾಸಸ್ಥಳ == * ಸಮುದ್ರ, ಅಲ್ಪ ಉಪ್ಪುನೀರು (brackish) ಮತ್ತು ತಾಜಾ ನೀರಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ * pelagic-neritic ಮೀನು * 0–50 ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ<ref name="fishbase"/> == ಆಕಾರಶಾಸ್ತ್ರ == * ಗರಿಷ್ಠ ಉದ್ದ: ಸುಮಾರು 10 ಸೆಂ.ಮೀ * ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ದ: ಸುಮಾರು 8 ಸೆಂ.ಮೀ * ಡೋರ್ಸಲ್ ಸಾಫ್ಟ್ ರೇಸ್: 13–21 * ಅನಲ್ ಸಾಫ್ಟ್ ರೇಸ್: 14–19 * ದೇಹವು ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಮತ್ತು ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ<ref name="fishbase"/> == ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ == ಈ ಮೀನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ (schools) ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. * ಜೂಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಫೈಟೋಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ಟನ್ ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ * ಕಿರಿಯ ಮೀನುಗಳು ನದಿ ತಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ * [[ಭಾರತ]]ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್–ಫೆಬ್ರವರಿ ನಡುವೆ ಸಂಭೋಗ (breeding) ನಡೆಯುತ್ತದೆ<ref name="fishbase"/><ref name="fao">FAO. ''Clupeoid fishes of the world''. https://www.fao.org/4/t0540e/t0540e27.pdf</ref><ref name="cmfri">Abdussamad, E. M. (2018). Indian Journal of Fisheries. https://eprints.cmfri.org.in/12692/1/Abdussamad%20E%20M_IJF_65_1_2018.pdf</ref> == ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ == * ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ * ತಾಜಾ ಮತ್ತು ಒಣ-ಉಪ್ಪು (dried-salted) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತದೆ<ref name="fishbase"/><ref name="mb">Marine Biodiversity Bangladesh. ''Escualosa thoracata''. https://marinebiodiversity.org.bd/species/escualosa-thoracata/</ref> == ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಿತಿ == ಈ ಪ್ರಜಾತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದರಿಂದ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.<ref name="cmfri"/> == ಮಾನವರಿಗೆ ಅಪಾಯ == ಈ ಮೀನು ಮಾನವರಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಲ್ಲ.<ref name="fishbase"/> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references/> a6jsm7ebbltjijlqu2t5ocpwjpuhero