ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.46.0-wmf.23 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 4096 1371445 1340721 2026-04-09T18:16:49Z PrasannaKUSA 98856 Added a summary of article by DVG and a reference to the DVG article. 1371445 wikitext text/x-wiki {| align="right" cellpadding="2" cellspacing="0" style="border: 1px solid; margin-left: 1em" |+ '''ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು''' ! bgcolor="#efefef" colspan="2" | [[Image:Sahityaparishat.jpg|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಬೆಂಗಳೂರು]] |- ! ವಿಳಾಸ: | ಪಂಪಮಹಾಕವಿ ರಸ್ತೆ,<br/> ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ,<br/>ಬೆಂಗಳೂರು - ೫೬೦೦೧೮ |- ! ಫೋನ್: | +೯೧ ೦೮೦ ೨೬೬೧೨೯೯೧<br/>(+91 080 26612991) |- ! ಅಧ್ಯಕ್ಷರು : | ಡಾ. ಮಹೇಶ್ ಜೋಷಿ |} [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನ]] ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಪರಿಷನ್ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ [[೧೯೧೫]] ಸುಮಾರಿಗೆ '''ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು''' ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.ಆಗ ಮೈಸೂರು ಅರಸರಾಗಿದ್ದ [[ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು|ರಾಜರ್ಷಿ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್]] ಅವರು ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು. ಮುಂದೆ ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.ಇದು ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ, ಕನ್ನಡ ನಾಡು-ನುಡಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಲು ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ನಾಡಿನ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿಸಲು ಈ ಹಿಂದೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಈಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಡಾ. ಮಹೇಶ್ ಜೋಷಿ ಅವರು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಹಿಂದೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ಇದ್ದವು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ, ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸಿ, ಅದು ಸಮಾಜದ ನಾನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂತೆ ರೂಪಿಸುವುದೇ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ, ಸಂಸ್ಥೆ ರಾಜಕೀಯ, ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಪಾತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕೆಂಬ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಕರು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಈ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಆಲೋಚನೆ ಮೈಸೂರು ಆರ್ಥಿಕ ಸಭೆಯ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ೧೯೧೨–೧೩ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು; ಅದರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ ಅವರ ಉಪನ್ಯಾಸ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಹೊಸ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿ, ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸಮತೋಲನದಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಈ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿವೆ. ಬಳಿಕ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರು, ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ಡಿ.ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ, ''ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೃತಿಗಳು'', ಸಂಪುಟ ೩, ಬೆಂಗಳೂರು: ಗೋಕಲೇ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಫೇರ್ಸ್, ೨೦೧೮ (ಇ-ಪುಸ್ತಕ ಆವೃತ್ತಿ), ಪುಟಗಳು ೬೮–೭೯. ISBN ೯೭೮೮೧೯೩೭೭೭೯೨೩. ಗೋಕಲೇ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಫೇರ್ಸ್‌ನ ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಜೂಬಿಲಿ ಅಂಗವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿತ.</ref> ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರುಗಳ ಪಟ್ಟಿ== ೧೯೧೫ ರಿಂದ ೧೯೪೦ ರವರೆಗೆ ಕಸಾಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬಳಿಕ ಚುನಾವಣಾ ಪದ್ಧತಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.<ref>[http://www.kannadaprabha.com/sahitya-sammelana/event-specials/kannada-sahitya-parishat-presidents-list-till-now/245996.html ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು: ಈವರೆಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪಟ್ಟಿ ಜನವರಿ ೨೦೧೫]{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ಶ್ರೀ ಎಚ್. ವಿ. ನಂಜುಂಡಯ್ಯ - ೧೯೧೫-೧೯೨೦ * ಸರ್. ಎಂ. ಕಾಂತರಾಜ ಅರಸ್ - ೧೯೨೦-೧೯೨೩ * ಶ್ರೀ ಕಂಠೀರವ ನರಸಿಂಹರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ - ೧೯೨೪ - ೧೯೪೦ * ಶ್ರೀ ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ - ೧೯೪೦-೧೯೪೦ * ಶ್ರೀ ಬಸವಪ್ರಭು ರಾಜಾ ಲಖಮನಗೌಡ ಸರದೇಸಾಯಿ ಬಹದ್ದೂರ್ - ೧೯೪೧-೧೯೪೬ * ಶ್ರೀ ಲೋಕೂರ್ ನಾರಾಯಣರಾವ್ ಸ್ವಾಮಿರಾವ್ - ೮-೬-೧೯೪೭ ರಿಂದ ೨೯-೧೨-೧೯೪೭ * ಶ್ರೀ ತಿರುಮಲೆ ತಾತಾಚಾರ್ಯ ಶರ್ಮ - ೨೯-೧೨-೧೯೪೭ ರಿಂದ ೬-೩-೧೯೪೯ *ಶ್ರೀ ರೆವರೆಂಡ್ ಉತ್ತಂಗಿ ಚೆನ್ನಪ್ಪ - ೬-೩-೧೯೪೯ ರಿಂದ ೧೭-೧೨-೧೯೫೦ * ಶ್ರೀ ಎಂ. ಆರ್. ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿ - ೧೭-೧೨-೧೯೫೦ ರಿಂದ ೧೬-೯-೧೯೫೩ * ಡಾ. ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ -೩೦-೯-೧೯೫೩ ರಿಂದ ೯-೫-೧೯೫೪ * ಪ್ರೊ. ಎ. ಎನ್. ಮೂರ್ತಿರಾವ್ ೯-೫-೧೯೫೪ ರಿಂದ೧೭-೫-೧೯೫೬ * ಶ್ರೀ ಬಿ. ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ - ೧೭-೫-೧೯೫೬ ರಿಂದ ೨೫-೧೦-೧೯೬೪ * ಪ್ರೊ. ಜಿ. ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯ - ೨೫-೧೦-೧೯೬೪ ರಿಂದ ೧೧-೬-೧೯೬೯ * ಶ್ರೀ ಜಿ. ನಾರಾಯಣ - ೧೧-೬-೧೯೬೯ ರಿಂದ ೨೩-೭-೧೯೭೮ * ಡಾ. ಹಂಪ ನಾಗರಾಜಯ್ಯ - ೨೩-೭-೧೯೭೮ ರಿಂದ ೧೯-೨-೧೯೮೬ * ಹೆಚ್. ಬಿ. ಜ್ವಾಲನಯ್ಯ - ೧೯-೨-೧೯೮೬ ರಿಂದ ೧-೧೧-೧೯೮ * ಪ್ರೊ. ಜಿ. ಎಸ್. ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ - ೭೨-೨-೧೯೮೯ ರಿಂದ ೧೪-೫-೧೯೯೨ * ಶ್ರೀ ಗೊ. ರು. ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ - ೧೪-೫-೧೯೯೨ ರಿಂದ ೨೨-೬-೧೯೯೫ * ಡಾ. ಸಾ. ಶಿ. ಮರುಳಯ್ಯ - ೨೨-೬-೧೯೯೫ ರಿಂದ ೧೦-೭-೧೯೯೮ * ಶ್ರೀ ಎನ್. ಬಸವಾರಾಧ್ಯ - ೧೦-೭-೧೯೯೮ ರಿಂದ ೧೧-೭-೨೦೦೧ * ಶ್ರೀ ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಪುನರೂರು - ೧೧-೭-೨೦೦೧ ರಿಂದ ೨-೧೧-೨೦೦೪ * ಪ್ರೊ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲ (ಚಂಪಾ)- ೨-೧೧-೨೦೦೪ ರಿಂದ ೩೦-೪-೨೦೦೮ * ಡಾ. ನಲ್ಲೂರು ಪ್ರಸಾದ್ ಆರ್. ಕೆ - ೨೭-೮-೨೦೦೮ ರಿಂದ ೨೭-೨-೨೦೧೨ * ಪುಂಡಲೀಕ ಹಾಲಂಬಿ - ೦೩-೦೫-೨೦೧೨ ರಿಂದ ೨೦೧೫ * ಡಾ. ಮನು ಬಳಿಗಾರ್ - ೦೩-೦೩-೨೦೧೬ ರಿಂದ ಹಾಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ<ref>[http://kannada.oneindia.com/news/karnataka/manu-baligar-elected-prez-kannada-sahithya-parishat-101452.html ಮನು ಬಳಿಗಾರ್ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ನೂತನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು], ಒನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕನ್ನಡ, ೦೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೬</ref> * ಡಾ. ಮಹೇಶ್ ಜೋಷಿ - ೨೨-೧೧-೨೦೨೧ ರಿಂದ ೨೧-೧೧-೨೦೨೬ <ref>https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/mahesh-joshi-set-to-head-kannada-sahitya-parishat/article37636480.ece</ref> ==ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು== * '''ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ''': ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ದಿಗ್ಗಜರು,ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರು,ಕನ್ನಡ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಬೃಹತ್ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿ,ಪ್ರಚಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವಂತಹ ಬಹುದೊಡ್ಡ ವೇದಿಕೆ-ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಾಡಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ೩ ಅಥವಾ ೪ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಏರ್ಪಾಡಾಗುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು,ಕವಿ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು,ಸಂವಾದಗಳು,ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref name="saahitya sammelana">[http://www.kasapa.in/sahithyasammelana.htm ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ಕಸಪ ಜಾಲತಾಣದ ಕೊಂಡಿ.</ref> :{{ಮುಖ್ಯ|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ}} ==[[ನೃಪತುಂಗ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] == [[ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ [[ನೃಪತುಂಗ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] <ref name="nrupatunga">[http://www.kasapa.in/bmtc_Datthi_Prashasthi.pdf ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304224107/http://www.kasapa.in/bmtc_Datthi_Prashasthi.pdf |date=2016-03-04 }}, ಕಸಾಪ ಮತ್ತು ಬಿ.ಎಂ.ಟಿ.ಸಿ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ನೃಪತುಂಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರ.</ref> ಇಂದು ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ನೃಪತುಂಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ ==ನಿಧಿಗಳು== ===ಕನ್ನಡ ನಿಧಿ=== (projectಶತಮಾನದ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಹಣಕಾಸು ಕ್ರೋಢಿಕರಿಸಬೇಕು. ಆ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ತಾಯಿಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂಬ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಷತ್ತಿನ ನಿಕಟಪೂರ್ವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಡಾ. ನಲ್ಲೂರು ಪ್ರಸಾದ್ ಆರ್.ಕೆ. ಅವರು 'ಕನ್ನಡ ನಿಧಿ' ಎಂಬ ವಿನೂತನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ನಿಧಿಗೆ ಹತ್ತು ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ಬೇಕೆಂದರೂ ಉದಾರವಾಗಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು).ಈ ದೇಣಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದಿದೆ.ಈ ಹಣವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಖಾತೆಗೆ ಜಮಾ ಮಾಡಿ ಮೂಲಧನವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸದಂತೆ ಹಾಗೂ ಆ ಹಣದಿಂದ ಬಡ್ಡಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲೂ ಜಿಲ್ಲಾ,ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು ಹೋಬಳಿ ಮಟ್ಟದವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಕನ್ನಡ ನಿಧಿ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭಗೊಂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ಎಲ್ಲ ಕನ್ನಡಿಗರೂ ತಮ್ಮ ಉದಾರ ಹಸ್ತವನ್ನು ಚಾಚಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಶ್ರೀ ಟಿ.ಎ.ನಾರಾಯಣಗೌಡ ಕನ್ನಡ ನಿಧಿಗೆ ೫೦,೦೦೦ ರೂ.ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಅದೇ ರೀತಿ ಮಾಜಿ ಶಾಸಕಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಕೀಲರಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ಪ್ರಮೀಳಾ ನೇಸರ್ಗಿ ೧,೦೦,೦೦೧ ರೂ.ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಕೈಂಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ತಾವೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಕನ್ನಡಿಗರು ಹಾಗೂ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿಧಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕಾಣಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ನಿಧಿಗೆ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡುವ ಆಸಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ ಶಾಖೆಯ ಖಾತೆ ಸಂಖ್ಯೆ ೨೦೧/೫೬೬೭೭ ಇಲ್ಲಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಜಮಾ ಮಾಡಿ ಚಲನ್ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರೆ ಅಂತಹ ಉದಾರಿಗಳಿಗೆ (೧೦೦೦ ರೂ.ಗಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ)'ಕನ್ನಡ ಮಾನಧನರು'ಎಂಬ ಅಭಿನಂದನಾ ಪತ್ರವನ್ನು ಪರಿಷತ್ತು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಿದೆ.ಈ ನಿಧಿಗೆ ನೀಡುವ ಹಣಕ್ಕೆ ೮೦ ಜಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ===ದತ್ತಿನಿಧಿ=== (Project ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲು ಅನೇಕ ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿಮಾನಿ ದಾನಿಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದತ್ತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ).ಈ ಮೂಲನಿಧಿಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತ ಠೇವಣಿಯಾಗಿಟ್ಟು ಅದರಿಂದ ಬರುವ ಬಡ್ಡಿ ಹಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ದಾನಿಗಳ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಂತೆ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಈಗ ಇಂತಹ ೮೫೦ ದತ್ತಿನಿಧಿಗಳಿವೆ. ಉಪನ್ಯಾಸ, ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಗ್ರಂಥಭಂಡಾರಕ್ಕೆ ಪುಸ್ತಕ ಖರೀದಿ, ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ, ಬಹುಮಾನ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಆಶಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ ದತ್ತಿನಿಧಿಗಳಿವೆ.(project ಚಾವುಂಡರಾಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬಿ. ಸರೋಜಾದೇವಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಹಾ.ಮಾ.ನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಭಾರತೀಸುತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆಯ್ದ ಹಿರಿಯ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ) == ಶಿಕ್ಷಣ == ===ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು=== * [[೧೯೪೦]]ನೇ ಇಸವಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿರುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಪರಿಷತ್ತಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ-ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ತಿಳಿವಳಿಕೆನೀಡುವ ಕನ್ನಡ '''ಕಾವ''', '''ಜಾಣ''', '''ರತ್ನ ಪರೀಕ್ಷೆ'''ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಯುವ ಆಸಕ್ತರಿಗಾಗಿ '''ಕನ್ನಡ ಪ್ರವೇಶ'''ವೆಂಬ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅಂಗೀಕಾರ ಪಡೆದಿರುತ್ತವೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಒಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. === ಎಂ.ಫಿಲ್ ಮತ್ತು ಪಿ.ಹೆಚ್.ಡಿ === *'''ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಫಿಲ್''' ಮತ್ತು '''ಪಿ.ಹೆಚ್.ಡಿ''' - [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಹಂಪಿಯು ೨೦೧೧ನೇ ಸಾಲಿನಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಫಿಲ್ ಮತ್ತು ಪಿ.ಹೆಚ್.ಡಿ ಪದವಿಗಳಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ. === ಶಾಸನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ತರಗತಿಗಳು=== * ಶಾಸನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ತರಗತಿಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇದು ೯ ತಿಂಗಳ ಕೋರ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು. ==ಕನ್ನಡದ ಅಕಾಡಮಿಗಳು== ==ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌== ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ: [http://kannadasahithyaparishattu.in/] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಓದಿ == # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಮಹನೀಯರು, (ಲೇ: ಎಸ್‌.ವಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್‌) ==ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{reflist}} * [http://kannada.oneindia.in/news/2012/05/02/karnataka-pundalika-halambi-elected-as-sahitya-parishat-president-aid0039.html%20 ಕಸಾಪ 24ನೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಪುಂಡಲೀಕ ಹಾಲಂಬಿ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[ಒನ್ ಇಂಡಿಯಾ]] ಕನ್ನಡ ಮೇ ೨, ೨೦೧೨] * [http://prajavani.net/sep262005/2964320050926.php ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗದ್ದಲ, ಗಲಾಟೆ - ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೬, ೨೦೦೫]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.kannadauniversity.org ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ] * [http://www.ejnana.com/2015/06/blog-post_23.html?utm_source=feedburner&utm_medium=email&utm_campaign=Feed%3A+-Beta+%28%E0%B2%87-%E0%B2%9C%E0%B3%8D%E0%B2%9E%E0%B2%BE%E0%B2%A8+beta%29 ಇ-ಜ್ಞಾನ,ಟಿ.ಜಿ.ಶ್ರೀನಿಧಿ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ : ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡ ಕಸಾಪ-ಬೇಳೂರು ಸುದರ್ಶನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304235734/http://www.ejnana.com/2015/06/blog-post_23.html?utm_source=feedburner&utm_medium=email&utm_campaign=Feed:+-Beta+(%E0%B2%87-%E0%B2%9C%E0%B3%8D%E0%B2%9E%E0%B2%BE%E0%B2%A8+beta) |date=2016-03-04 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ| ಪರಿಷತ್ತು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ]] 29wlcyqfiirjxvj7s1jl3myyvmc0iwu 1371447 1371445 2026-04-09T18:27:06Z PrasannaKUSA 98856 added the list of people holding the title of now defunct ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು 1371447 wikitext text/x-wiki {| align="right" cellpadding="2" cellspacing="0" style="border: 1px solid; margin-left: 1em" |+ '''ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು''' ! bgcolor="#efefef" colspan="2" | [[Image:Sahityaparishat.jpg|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಬೆಂಗಳೂರು]] |- ! ವಿಳಾಸ: | ಪಂಪಮಹಾಕವಿ ರಸ್ತೆ,<br/> ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ,<br/>ಬೆಂಗಳೂರು - ೫೬೦೦೧೮ |- ! ಫೋನ್: | +೯೧ ೦೮೦ ೨೬೬೧೨೯೯೧<br/>(+91 080 26612991) |- ! ಅಧ್ಯಕ್ಷರು : | ಡಾ. ಮಹೇಶ್ ಜೋಷಿ |} [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನ]] ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಪರಿಷನ್ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ [[೧೯೧೫]] ಸುಮಾರಿಗೆ '''ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು''' ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.ಆಗ ಮೈಸೂರು ಅರಸರಾಗಿದ್ದ [[ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು|ರಾಜರ್ಷಿ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್]] ಅವರು ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು. ಮುಂದೆ ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.ಇದು ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ, ಕನ್ನಡ ನಾಡು-ನುಡಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಲು ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ನಾಡಿನ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿಸಲು ಈ ಹಿಂದೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಈಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಡಾ. ಮಹೇಶ್ ಜೋಷಿ ಅವರು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಹಿಂದೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ಇದ್ದವು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ, ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸಿ, ಅದು ಸಮಾಜದ ನಾನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂತೆ ರೂಪಿಸುವುದೇ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ, ಸಂಸ್ಥೆ ರಾಜಕೀಯ, ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಪಾತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕೆಂಬ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಕರು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಈ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಆಲೋಚನೆ ಮೈಸೂರು ಆರ್ಥಿಕ ಸಭೆಯ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ೧೯೧೨–೧೩ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು; ಅದರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ ಅವರ ಉಪನ್ಯಾಸ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಹೊಸ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿ, ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸಮತೋಲನದಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಈ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿವೆ. ಬಳಿಕ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರು, ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ಡಿ.ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ, ''ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೃತಿಗಳು'', ಸಂಪುಟ ೩, ಬೆಂಗಳೂರು: ಗೋಕಲೇ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಫೇರ್ಸ್, ೨೦೧೮ (ಇ-ಪುಸ್ತಕ ಆವೃತ್ತಿ), ಪುಟಗಳು ೬೮–೭೯. ISBN ೯೭೮೮೧೯೩೭೭೭೯೨೩. ಗೋಕಲೇ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಫೇರ್ಸ್‌ನ ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಜೂಬಿಲಿ ಅಂಗವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿತ.</ref> ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರುಗಳ ಪಟ್ಟಿ== ೧೯೧೫ ರಿಂದ ೧೯೪೦ ರವರೆಗೆ ಕಸಾಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬಳಿಕ ಚುನಾವಣಾ ಪದ್ಧತಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.<ref>[http://www.kannadaprabha.com/sahitya-sammelana/event-specials/kannada-sahitya-parishat-presidents-list-till-now/245996.html ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು: ಈವರೆಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪಟ್ಟಿ ಜನವರಿ ೨೦೧೫]{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ಶ್ರೀ ಎಚ್. ವಿ. ನಂಜುಂಡಯ್ಯ - ೧೯೧೫-೧೯೨೦ * ಸರ್. ಎಂ. ಕಾಂತರಾಜ ಅರಸ್ - ೧೯೨೦-೧೯೨೩ * ಶ್ರೀ ಕಂಠೀರವ ನರಸಿಂಹರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ - ೧೯೨೪ - ೧೯೪೦ * ಶ್ರೀ ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ - ೧೯೪೦-೧೯೪೦ * ಶ್ರೀ ಬಸವಪ್ರಭು ರಾಜಾ ಲಖಮನಗೌಡ ಸರದೇಸಾಯಿ ಬಹದ್ದೂರ್ - ೧೯೪೧-೧೯೪೬ * ಶ್ರೀ ಲೋಕೂರ್ ನಾರಾಯಣರಾವ್ ಸ್ವಾಮಿರಾವ್ - ೮-೬-೧೯೪೭ ರಿಂದ ೨೯-೧೨-೧೯೪೭ * ಶ್ರೀ ತಿರುಮಲೆ ತಾತಾಚಾರ್ಯ ಶರ್ಮ - ೨೯-೧೨-೧೯೪೭ ರಿಂದ ೬-೩-೧೯೪೯ *ಶ್ರೀ ರೆವರೆಂಡ್ ಉತ್ತಂಗಿ ಚೆನ್ನಪ್ಪ - ೬-೩-೧೯೪೯ ರಿಂದ ೧೭-೧೨-೧೯೫೦ * ಶ್ರೀ ಎಂ. ಆರ್. ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿ - ೧೭-೧೨-೧೯೫೦ ರಿಂದ ೧೬-೯-೧೯೫೩ * ಡಾ. ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ -೩೦-೯-೧೯೫೩ ರಿಂದ ೯-೫-೧೯೫೪ * ಪ್ರೊ. ಎ. ಎನ್. ಮೂರ್ತಿರಾವ್ ೯-೫-೧೯೫೪ ರಿಂದ೧೭-೫-೧೯೫೬ * ಶ್ರೀ ಬಿ. ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ - ೧೭-೫-೧೯೫೬ ರಿಂದ ೨೫-೧೦-೧೯೬೪ * ಪ್ರೊ. ಜಿ. ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯ - ೨೫-೧೦-೧೯೬೪ ರಿಂದ ೧೧-೬-೧೯೬೯ * ಶ್ರೀ ಜಿ. ನಾರಾಯಣ - ೧೧-೬-೧೯೬೯ ರಿಂದ ೨೩-೭-೧೯೭೮ * ಡಾ. ಹಂಪ ನಾಗರಾಜಯ್ಯ - ೨೩-೭-೧೯೭೮ ರಿಂದ ೧೯-೨-೧೯೮೬ * ಹೆಚ್. ಬಿ. ಜ್ವಾಲನಯ್ಯ - ೧೯-೨-೧೯೮೬ ರಿಂದ ೧-೧೧-೧೯೮ * ಪ್ರೊ. ಜಿ. ಎಸ್. ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ - ೭೨-೨-೧೯೮೯ ರಿಂದ ೧೪-೫-೧೯೯೨ * ಶ್ರೀ ಗೊ. ರು. ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ - ೧೪-೫-೧೯೯೨ ರಿಂದ ೨೨-೬-೧೯೯೫ * ಡಾ. ಸಾ. ಶಿ. ಮರುಳಯ್ಯ - ೨೨-೬-೧೯೯೫ ರಿಂದ ೧೦-೭-೧೯೯೮ * ಶ್ರೀ ಎನ್. ಬಸವಾರಾಧ್ಯ - ೧೦-೭-೧೯೯೮ ರಿಂದ ೧೧-೭-೨೦೦೧ * ಶ್ರೀ ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಪುನರೂರು - ೧೧-೭-೨೦೦೧ ರಿಂದ ೨-೧೧-೨೦೦೪ * ಪ್ರೊ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲ (ಚಂಪಾ)- ೨-೧೧-೨೦೦೪ ರಿಂದ ೩೦-೪-೨೦೦೮ * ಡಾ. ನಲ್ಲೂರು ಪ್ರಸಾದ್ ಆರ್. ಕೆ - ೨೭-೮-೨೦೦೮ ರಿಂದ ೨೭-೨-೨೦೧೨ * ಪುಂಡಲೀಕ ಹಾಲಂಬಿ - ೦೩-೦೫-೨೦೧೨ ರಿಂದ ೨೦೧೫ * ಡಾ. ಮನು ಬಳಿಗಾರ್ - ೦೩-೦೩-೨೦೧೬ ರಿಂದ ಹಾಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ<ref>[http://kannada.oneindia.com/news/karnataka/manu-baligar-elected-prez-kannada-sahithya-parishat-101452.html ಮನು ಬಳಿಗಾರ್ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ನೂತನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು], ಒನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕನ್ನಡ, ೦೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೬</ref> * ಡಾ. ಮಹೇಶ್ ಜೋಷಿ - ೨೨-೧೧-೨೦೨೧ ರಿಂದ ೨೧-೧೧-೨೦೨೬ <ref>https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/mahesh-joshi-set-to-head-kannada-sahitya-parishat/article37636480.ece</ref> ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರುಗಳ ಪಟ್ಟಿ== *ಎಂ.ಶಾಮರಾವ್ *ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ *ಡಿ. ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ *ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ ==ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು== * '''ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ''': ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ದಿಗ್ಗಜರು,ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರು,ಕನ್ನಡ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಬೃಹತ್ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿ,ಪ್ರಚಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವಂತಹ ಬಹುದೊಡ್ಡ ವೇದಿಕೆ-ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಾಡಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ೩ ಅಥವಾ ೪ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಏರ್ಪಾಡಾಗುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು,ಕವಿ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು,ಸಂವಾದಗಳು,ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref name="saahitya sammelana">[http://www.kasapa.in/sahithyasammelana.htm ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ಕಸಪ ಜಾಲತಾಣದ ಕೊಂಡಿ.</ref> :{{ಮುಖ್ಯ|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ}} ==[[ನೃಪತುಂಗ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] == [[ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ [[ನೃಪತುಂಗ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] <ref name="nrupatunga">[http://www.kasapa.in/bmtc_Datthi_Prashasthi.pdf ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304224107/http://www.kasapa.in/bmtc_Datthi_Prashasthi.pdf |date=2016-03-04 }}, ಕಸಾಪ ಮತ್ತು ಬಿ.ಎಂ.ಟಿ.ಸಿ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ನೃಪತುಂಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರ.</ref> ಇಂದು ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ನೃಪತುಂಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ ==ನಿಧಿಗಳು== ===ಕನ್ನಡ ನಿಧಿ=== (projectಶತಮಾನದ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಹಣಕಾಸು ಕ್ರೋಢಿಕರಿಸಬೇಕು. ಆ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ತಾಯಿಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂಬ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಷತ್ತಿನ ನಿಕಟಪೂರ್ವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಡಾ. ನಲ್ಲೂರು ಪ್ರಸಾದ್ ಆರ್.ಕೆ. ಅವರು 'ಕನ್ನಡ ನಿಧಿ' ಎಂಬ ವಿನೂತನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ನಿಧಿಗೆ ಹತ್ತು ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ಬೇಕೆಂದರೂ ಉದಾರವಾಗಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು).ಈ ದೇಣಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದಿದೆ.ಈ ಹಣವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಖಾತೆಗೆ ಜಮಾ ಮಾಡಿ ಮೂಲಧನವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸದಂತೆ ಹಾಗೂ ಆ ಹಣದಿಂದ ಬಡ್ಡಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲೂ ಜಿಲ್ಲಾ,ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು ಹೋಬಳಿ ಮಟ್ಟದವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಕನ್ನಡ ನಿಧಿ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭಗೊಂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ಎಲ್ಲ ಕನ್ನಡಿಗರೂ ತಮ್ಮ ಉದಾರ ಹಸ್ತವನ್ನು ಚಾಚಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಶ್ರೀ ಟಿ.ಎ.ನಾರಾಯಣಗೌಡ ಕನ್ನಡ ನಿಧಿಗೆ ೫೦,೦೦೦ ರೂ.ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಅದೇ ರೀತಿ ಮಾಜಿ ಶಾಸಕಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಕೀಲರಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ಪ್ರಮೀಳಾ ನೇಸರ್ಗಿ ೧,೦೦,೦೦೧ ರೂ.ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಕೈಂಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ತಾವೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಕನ್ನಡಿಗರು ಹಾಗೂ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿಧಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕಾಣಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ನಿಧಿಗೆ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡುವ ಆಸಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ ಶಾಖೆಯ ಖಾತೆ ಸಂಖ್ಯೆ ೨೦೧/೫೬೬೭೭ ಇಲ್ಲಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಜಮಾ ಮಾಡಿ ಚಲನ್ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರೆ ಅಂತಹ ಉದಾರಿಗಳಿಗೆ (೧೦೦೦ ರೂ.ಗಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ)'ಕನ್ನಡ ಮಾನಧನರು'ಎಂಬ ಅಭಿನಂದನಾ ಪತ್ರವನ್ನು ಪರಿಷತ್ತು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಿದೆ.ಈ ನಿಧಿಗೆ ನೀಡುವ ಹಣಕ್ಕೆ ೮೦ ಜಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ===ದತ್ತಿನಿಧಿ=== (Project ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲು ಅನೇಕ ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿಮಾನಿ ದಾನಿಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದತ್ತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ).ಈ ಮೂಲನಿಧಿಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತ ಠೇವಣಿಯಾಗಿಟ್ಟು ಅದರಿಂದ ಬರುವ ಬಡ್ಡಿ ಹಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ದಾನಿಗಳ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಂತೆ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಈಗ ಇಂತಹ ೮೫೦ ದತ್ತಿನಿಧಿಗಳಿವೆ. ಉಪನ್ಯಾಸ, ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಗ್ರಂಥಭಂಡಾರಕ್ಕೆ ಪುಸ್ತಕ ಖರೀದಿ, ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ, ಬಹುಮಾನ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಆಶಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ ದತ್ತಿನಿಧಿಗಳಿವೆ.(project ಚಾವುಂಡರಾಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬಿ. ಸರೋಜಾದೇವಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಹಾ.ಮಾ.ನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಭಾರತೀಸುತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆಯ್ದ ಹಿರಿಯ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ) == ಶಿಕ್ಷಣ == ===ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು=== * [[೧೯೪೦]]ನೇ ಇಸವಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿರುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಪರಿಷತ್ತಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ-ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ತಿಳಿವಳಿಕೆನೀಡುವ ಕನ್ನಡ '''ಕಾವ''', '''ಜಾಣ''', '''ರತ್ನ ಪರೀಕ್ಷೆ'''ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಯುವ ಆಸಕ್ತರಿಗಾಗಿ '''ಕನ್ನಡ ಪ್ರವೇಶ'''ವೆಂಬ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅಂಗೀಕಾರ ಪಡೆದಿರುತ್ತವೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಒಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. === ಎಂ.ಫಿಲ್ ಮತ್ತು ಪಿ.ಹೆಚ್.ಡಿ === *'''ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಫಿಲ್''' ಮತ್ತು '''ಪಿ.ಹೆಚ್.ಡಿ''' - [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಹಂಪಿಯು ೨೦೧೧ನೇ ಸಾಲಿನಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಫಿಲ್ ಮತ್ತು ಪಿ.ಹೆಚ್.ಡಿ ಪದವಿಗಳಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ. === ಶಾಸನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ತರಗತಿಗಳು=== * ಶಾಸನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ತರಗತಿಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇದು ೯ ತಿಂಗಳ ಕೋರ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು. ==ಕನ್ನಡದ ಅಕಾಡಮಿಗಳು== ==ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌== ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ: [http://kannadasahithyaparishattu.in/] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಓದಿ == # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಮಹನೀಯರು, (ಲೇ: ಎಸ್‌.ವಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್‌) ==ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{reflist}} * [http://kannada.oneindia.in/news/2012/05/02/karnataka-pundalika-halambi-elected-as-sahitya-parishat-president-aid0039.html%20 ಕಸಾಪ 24ನೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಪುಂಡಲೀಕ ಹಾಲಂಬಿ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[ಒನ್ ಇಂಡಿಯಾ]] ಕನ್ನಡ ಮೇ ೨, ೨೦೧೨] * [http://prajavani.net/sep262005/2964320050926.php ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗದ್ದಲ, ಗಲಾಟೆ - ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೬, ೨೦೦೫]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.kannadauniversity.org ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ] * [http://www.ejnana.com/2015/06/blog-post_23.html?utm_source=feedburner&utm_medium=email&utm_campaign=Feed%3A+-Beta+%28%E0%B2%87-%E0%B2%9C%E0%B3%8D%E0%B2%9E%E0%B2%BE%E0%B2%A8+beta%29 ಇ-ಜ್ಞಾನ,ಟಿ.ಜಿ.ಶ್ರೀನಿಧಿ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ : ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡ ಕಸಾಪ-ಬೇಳೂರು ಸುದರ್ಶನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304235734/http://www.ejnana.com/2015/06/blog-post_23.html?utm_source=feedburner&utm_medium=email&utm_campaign=Feed:+-Beta+(%E0%B2%87-%E0%B2%9C%E0%B3%8D%E0%B2%9E%E0%B2%BE%E0%B2%A8+beta) |date=2016-03-04 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ| ಪರಿಷತ್ತು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ]] dvxf0fdxi93e6whq18nbafurrpc4riq 1371452 1371447 2026-04-10T03:55:59Z PrasannaKUSA 98856 added link to Karpur Srinivasarao's name 1371452 wikitext text/x-wiki {| align="right" cellpadding="2" cellspacing="0" style="border: 1px solid; margin-left: 1em" |+ '''ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು''' ! bgcolor="#efefef" colspan="2" | [[Image:Sahityaparishat.jpg|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಬೆಂಗಳೂರು]] |- ! ವಿಳಾಸ: | ಪಂಪಮಹಾಕವಿ ರಸ್ತೆ,<br/> ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ,<br/>ಬೆಂಗಳೂರು - ೫೬೦೦೧೮ |- ! ಫೋನ್: | +೯೧ ೦೮೦ ೨೬೬೧೨೯೯೧<br/>(+91 080 26612991) |- ! ಅಧ್ಯಕ್ಷರು : | ಡಾ. ಮಹೇಶ್ ಜೋಷಿ |} [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನ]] ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಪರಿಷನ್ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ [[೧೯೧೫]] ಸುಮಾರಿಗೆ '''ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು''' ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.ಆಗ ಮೈಸೂರು ಅರಸರಾಗಿದ್ದ [[ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು|ರಾಜರ್ಷಿ ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್]] ಅವರು ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು. ಮುಂದೆ ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು.ಇದು ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ, ಕನ್ನಡ ನಾಡು-ನುಡಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಲು ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ನಾಡಿನ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿಸಲು ಈ ಹಿಂದೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಈಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಡಾ. ಮಹೇಶ್ ಜೋಷಿ ಅವರು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಹಿಂದೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ಇದ್ದವು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ, ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸಿ, ಅದು ಸಮಾಜದ ನಾನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವಂತೆ ರೂಪಿಸುವುದೇ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ, ಸಂಸ್ಥೆ ರಾಜಕೀಯ, ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಪಾತದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕೆಂಬ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಕರು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಈ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಆಲೋಚನೆ ಮೈಸೂರು ಆರ್ಥಿಕ ಸಭೆಯ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ೧೯೧೨–೧೩ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು; ಅದರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ ಅವರ ಉಪನ್ಯಾಸ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಹೊಸ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿ, ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸಮತೋಲನದಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಈ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿವೆ. ಬಳಿಕ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರು, ಉದ್ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.<ref>ಡಿ.ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ, ''ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೃತಿಗಳು'', ಸಂಪುಟ ೩, ಬೆಂಗಳೂರು: ಗೋಕಲೇ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಫೇರ್ಸ್, ೨೦೧೮ (ಇ-ಪುಸ್ತಕ ಆವೃತ್ತಿ), ಪುಟಗಳು ೬೮–೭೯. ISBN ೯೭೮೮೧೯೩೭೭೭೯೨೩. ಗೋಕಲೇ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಫೇರ್ಸ್‌ನ ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಜೂಬಿಲಿ ಅಂಗವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿತ.</ref> ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರುಗಳ ಪಟ್ಟಿ== ೧೯೧೫ ರಿಂದ ೧೯೪೦ ರವರೆಗೆ ಕಸಾಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬಳಿಕ ಚುನಾವಣಾ ಪದ್ಧತಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು.<ref>[http://www.kannadaprabha.com/sahitya-sammelana/event-specials/kannada-sahitya-parishat-presidents-list-till-now/245996.html ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು: ಈವರೆಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪಟ್ಟಿ ಜನವರಿ ೨೦೧೫]{{Dead link|date=ಫೆಬ್ರವರಿ 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * ಶ್ರೀ ಎಚ್. ವಿ. ನಂಜುಂಡಯ್ಯ - ೧೯೧೫-೧೯೨೦ * ಸರ್. ಎಂ. ಕಾಂತರಾಜ ಅರಸ್ - ೧೯೨೦-೧೯೨೩ * ಶ್ರೀ ಕಂಠೀರವ ನರಸಿಂಹರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ - ೧೯೨೪ - ೧೯೪೦ * ಶ್ರೀ ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ - ೧೯೪೦-೧೯೪೦ * ಶ್ರೀ ಬಸವಪ್ರಭು ರಾಜಾ ಲಖಮನಗೌಡ ಸರದೇಸಾಯಿ ಬಹದ್ದೂರ್ - ೧೯೪೧-೧೯೪೬ * ಶ್ರೀ ಲೋಕೂರ್ ನಾರಾಯಣರಾವ್ ಸ್ವಾಮಿರಾವ್ - ೮-೬-೧೯೪೭ ರಿಂದ ೨೯-೧೨-೧೯೪೭ * ಶ್ರೀ ತಿರುಮಲೆ ತಾತಾಚಾರ್ಯ ಶರ್ಮ - ೨೯-೧೨-೧೯೪೭ ರಿಂದ ೬-೩-೧೯೪೯ *ಶ್ರೀ ರೆವರೆಂಡ್ ಉತ್ತಂಗಿ ಚೆನ್ನಪ್ಪ - ೬-೩-೧೯೪೯ ರಿಂದ ೧೭-೧೨-೧೯೫೦ * ಶ್ರೀ ಎಂ. ಆರ್. ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿ - ೧೭-೧೨-೧೯೫೦ ರಿಂದ ೧೬-೯-೧೯೫೩ * ಡಾ. ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ -೩೦-೯-೧೯೫೩ ರಿಂದ ೯-೫-೧೯೫೪ * ಪ್ರೊ. ಎ. ಎನ್. ಮೂರ್ತಿರಾವ್ ೯-೫-೧೯೫೪ ರಿಂದ೧೭-೫-೧೯೫೬ * ಶ್ರೀ ಬಿ. ಶಿವಮೂರ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ - ೧೭-೫-೧೯೫೬ ರಿಂದ ೨೫-೧೦-೧೯೬೪ * ಪ್ರೊ. ಜಿ. ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯ - ೨೫-೧೦-೧೯೬೪ ರಿಂದ ೧೧-೬-೧೯೬೯ * ಶ್ರೀ ಜಿ. ನಾರಾಯಣ - ೧೧-೬-೧೯೬೯ ರಿಂದ ೨೩-೭-೧೯೭೮ * ಡಾ. ಹಂಪ ನಾಗರಾಜಯ್ಯ - ೨೩-೭-೧೯೭೮ ರಿಂದ ೧೯-೨-೧೯೮೬ * ಹೆಚ್. ಬಿ. ಜ್ವಾಲನಯ್ಯ - ೧೯-೨-೧೯೮೬ ರಿಂದ ೧-೧೧-೧೯೮ * ಪ್ರೊ. ಜಿ. ಎಸ್. ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ - ೭೨-೨-೧೯೮೯ ರಿಂದ ೧೪-೫-೧೯೯೨ * ಶ್ರೀ ಗೊ. ರು. ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ - ೧೪-೫-೧೯೯೨ ರಿಂದ ೨೨-೬-೧೯೯೫ * ಡಾ. ಸಾ. ಶಿ. ಮರುಳಯ್ಯ - ೨೨-೬-೧೯೯೫ ರಿಂದ ೧೦-೭-೧೯೯೮ * ಶ್ರೀ ಎನ್. ಬಸವಾರಾಧ್ಯ - ೧೦-೭-೧೯೯೮ ರಿಂದ ೧೧-೭-೨೦೦೧ * ಶ್ರೀ ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಪುನರೂರು - ೧೧-೭-೨೦೦೧ ರಿಂದ ೨-೧೧-೨೦೦೪ * ಪ್ರೊ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಪಾಟೀಲ (ಚಂಪಾ)- ೨-೧೧-೨೦೦೪ ರಿಂದ ೩೦-೪-೨೦೦೮ * ಡಾ. ನಲ್ಲೂರು ಪ್ರಸಾದ್ ಆರ್. ಕೆ - ೨೭-೮-೨೦೦೮ ರಿಂದ ೨೭-೨-೨೦೧೨ * ಪುಂಡಲೀಕ ಹಾಲಂಬಿ - ೦೩-೦೫-೨೦೧೨ ರಿಂದ ೨೦೧೫ * ಡಾ. ಮನು ಬಳಿಗಾರ್ - ೦೩-೦೩-೨೦೧೬ ರಿಂದ ಹಾಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ<ref>[http://kannada.oneindia.com/news/karnataka/manu-baligar-elected-prez-kannada-sahithya-parishat-101452.html ಮನು ಬಳಿಗಾರ್ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ನೂತನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು], ಒನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕನ್ನಡ, ೦೩ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೬</ref> * ಡಾ. ಮಹೇಶ್ ಜೋಷಿ - ೨೨-೧೧-೨೦೨೧ ರಿಂದ ೨೧-೧೧-೨೦೨೬ <ref>https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/mahesh-joshi-set-to-head-kannada-sahitya-parishat/article37636480.ece</ref> ==ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರುಗಳ ಪಟ್ಟಿ== *ಎಂ.ಶಾಮರಾವ್ *[[ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್]] *ಡಿ. ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ *ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ ==ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು== * '''ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ''': ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ದಿಗ್ಗಜರು,ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರು,ಕನ್ನಡ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಬೃಹತ್ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿ,ಪ್ರಚಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವಂತಹ ಬಹುದೊಡ್ಡ ವೇದಿಕೆ-ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಾಡಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ೩ ಅಥವಾ ೪ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಏರ್ಪಾಡಾಗುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು,ಕವಿ ಗೋಷ್ಠಿಗಳು,ಸಂವಾದಗಳು,ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.<ref name="saahitya sammelana">[http://www.kasapa.in/sahithyasammelana.htm ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ]{{Dead link|date=ಜೂನ್ 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, ಕಸಪ ಜಾಲತಾಣದ ಕೊಂಡಿ.</ref> :{{ಮುಖ್ಯ|ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ}} ==[[ನೃಪತುಂಗ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] == [[ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ]]ಯ [[ನೃಪತುಂಗ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] <ref name="nrupatunga">[http://www.kasapa.in/bmtc_Datthi_Prashasthi.pdf ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304224107/http://www.kasapa.in/bmtc_Datthi_Prashasthi.pdf |date=2016-03-04 }}, ಕಸಾಪ ಮತ್ತು ಬಿ.ಎಂ.ಟಿ.ಸಿ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ನೃಪತುಂಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರ.</ref> ಇಂದು ಬಹಳ ಜನರಿಗೆ ನೃಪತುಂಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ ==ನಿಧಿಗಳು== ===ಕನ್ನಡ ನಿಧಿ=== (projectಶತಮಾನದ ಹೊಸ್ತಿಲಲ್ಲಿರುವ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಹಣಕಾಸು ಕ್ರೋಢಿಕರಿಸಬೇಕು. ಆ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ತಾಯಿಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂಬ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಷತ್ತಿನ ನಿಕಟಪೂರ್ವ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಡಾ. ನಲ್ಲೂರು ಪ್ರಸಾದ್ ಆರ್.ಕೆ. ಅವರು 'ಕನ್ನಡ ನಿಧಿ' ಎಂಬ ವಿನೂತನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ನಿಧಿಗೆ ಹತ್ತು ರೂಪಾಯಿಯಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ ಎಷ್ಟು ಬೇಕೆಂದರೂ ಉದಾರವಾಗಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು).ಈ ದೇಣಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದಿದೆ.ಈ ಹಣವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಖಾತೆಗೆ ಜಮಾ ಮಾಡಿ ಮೂಲಧನವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸದಂತೆ ಹಾಗೂ ಆ ಹಣದಿಂದ ಬಡ್ಡಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲೂ ಜಿಲ್ಲಾ,ತಾಲೂಕು ಮತ್ತು ಹೋಬಳಿ ಮಟ್ಟದವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಕನ್ನಡ ನಿಧಿ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭಗೊಂಡ ತಕ್ಷಣವೇ ಎಲ್ಲ ಕನ್ನಡಿಗರೂ ತಮ್ಮ ಉದಾರ ಹಸ್ತವನ್ನು ಚಾಚಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಕ್ಷಣಾ ವೇದಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಶ್ರೀ ಟಿ.ಎ.ನಾರಾಯಣಗೌಡ ಕನ್ನಡ ನಿಧಿಗೆ ೫೦,೦೦೦ ರೂ.ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಅದೇ ರೀತಿ ಮಾಜಿ ಶಾಸಕಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಕೀಲರಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ಪ್ರಮೀಳಾ ನೇಸರ್ಗಿ ೧,೦೦,೦೦೧ ರೂ.ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಕೈಂಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ತಾವೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಕನ್ನಡಿಗರು ಹಾಗೂ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿಧಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕಾಣಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ನಿಧಿಗೆ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡುವ ಆಸಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆ ಶಾಖೆಯ ಖಾತೆ ಸಂಖ್ಯೆ ೨೦೧/೫೬೬೭೭ ಇಲ್ಲಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಜಮಾ ಮಾಡಿ ಚಲನ್ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರೆ ಅಂತಹ ಉದಾರಿಗಳಿಗೆ (೧೦೦೦ ರೂ.ಗಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ)'ಕನ್ನಡ ಮಾನಧನರು'ಎಂಬ ಅಭಿನಂದನಾ ಪತ್ರವನ್ನು ಪರಿಷತ್ತು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಿದೆ.ಈ ನಿಧಿಗೆ ನೀಡುವ ಹಣಕ್ಕೆ ೮೦ ಜಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ===ದತ್ತಿನಿಧಿ=== (Project ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲು ಅನೇಕ ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿಮಾನಿ ದಾನಿಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದತ್ತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ).ಈ ಮೂಲನಿಧಿಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತ ಠೇವಣಿಯಾಗಿಟ್ಟು ಅದರಿಂದ ಬರುವ ಬಡ್ಡಿ ಹಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ದಾನಿಗಳ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಂತೆ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಈಗ ಇಂತಹ ೮೫೦ ದತ್ತಿನಿಧಿಗಳಿವೆ. ಉಪನ್ಯಾಸ, ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಗ್ರಂಥಭಂಡಾರಕ್ಕೆ ಪುಸ್ತಕ ಖರೀದಿ, ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ, ಬಹುಮಾನ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಆಶಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ ದತ್ತಿನಿಧಿಗಳಿವೆ.(project ಚಾವುಂಡರಾಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬಿ. ಸರೋಜಾದೇವಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಹಾ.ಮಾ.ನಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಭಾರತೀಸುತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆಯ್ದ ಹಿರಿಯ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ) == ಶಿಕ್ಷಣ == ===ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು=== * [[೧೯೪೦]]ನೇ ಇಸವಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿರುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಪರಿಷತ್ತಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ-ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ತಿಳಿವಳಿಕೆನೀಡುವ ಕನ್ನಡ '''ಕಾವ''', '''ಜಾಣ''', '''ರತ್ನ ಪರೀಕ್ಷೆ'''ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಯುವ ಆಸಕ್ತರಿಗಾಗಿ '''ಕನ್ನಡ ಪ್ರವೇಶ'''ವೆಂಬ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅಂಗೀಕಾರ ಪಡೆದಿರುತ್ತವೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಒಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. === ಎಂ.ಫಿಲ್ ಮತ್ತು ಪಿ.ಹೆಚ್.ಡಿ === *'''ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಫಿಲ್''' ಮತ್ತು '''ಪಿ.ಹೆಚ್.ಡಿ''' - [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಹಂಪಿಯು ೨೦೧೧ನೇ ಸಾಲಿನಿಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಫಿಲ್ ಮತ್ತು ಪಿ.ಹೆಚ್.ಡಿ ಪದವಿಗಳಿಗೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ. === ಶಾಸನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ತರಗತಿಗಳು=== * ಶಾಸನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ತರಗತಿಗಳು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇದು ೯ ತಿಂಗಳ ಕೋರ್ಸ್ ಆಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು. ==ಕನ್ನಡದ ಅಕಾಡಮಿಗಳು== ==ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌== ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ: [http://kannadasahithyaparishattu.in/] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} == ಓದಿ == # ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಮಹನೀಯರು, (ಲೇ: ಎಸ್‌.ವಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್‌) ==ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== {{reflist}} * [http://kannada.oneindia.in/news/2012/05/02/karnataka-pundalika-halambi-elected-as-sahitya-parishat-president-aid0039.html%20 ಕಸಾಪ 24ನೇ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಪುಂಡಲೀಕ ಹಾಲಂಬಿ]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[ಒನ್ ಇಂಡಿಯಾ]] ಕನ್ನಡ ಮೇ ೨, ೨೦೧೨] * [http://prajavani.net/sep262005/2964320050926.php ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗದ್ದಲ, ಗಲಾಟೆ - ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೬, ೨೦೦೫]{{Dead link|date=ಆಗಸ್ಟ್ 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.kannadauniversity.org ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ] * [http://www.ejnana.com/2015/06/blog-post_23.html?utm_source=feedburner&utm_medium=email&utm_campaign=Feed%3A+-Beta+%28%E0%B2%87-%E0%B2%9C%E0%B3%8D%E0%B2%9E%E0%B2%BE%E0%B2%A8+beta%29 ಇ-ಜ್ಞಾನ,ಟಿ.ಜಿ.ಶ್ರೀನಿಧಿ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ : ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡ ಕಸಾಪ-ಬೇಳೂರು ಸುದರ್ಶನ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304235734/http://www.ejnana.com/2015/06/blog-post_23.html?utm_source=feedburner&utm_medium=email&utm_campaign=Feed:+-Beta+(%E0%B2%87-%E0%B2%9C%E0%B3%8D%E0%B2%9E%E0%B2%BE%E0%B2%A8+beta) |date=2016-03-04 }} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ| ಪರಿಷತ್ತು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ]] 3lvzsn7u3c76bwn6ul84aeew92u9g0h 0 14930 1371442 1350186 2026-04-09T15:03:45Z VASANTH S.N. 728 1371442 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:Databox}} [[ಚಿತ್ರ:Thorium sample 0.1g.jpg|thumb]] '''ಥೋರಿಯಮ್''' ಒಂದು [[ಮೂಲಧಾತು]] ಲೋಹ. ಇದು [[ವಿಕಿರಣಶೀಲ]] ಮೂಲವಸ್ತು. ಇದು ಬೆಳ್ಳಿಯಂತೆ ಬಿಳಿಬಣ್ಣದ ಮೆದುವಾದ ಲೋಹ. ಇದಕ್ಕೆ ಹನ್ನೆರಡು [[ಐಸೋಟೋಪ್]]‍ಗಳು ಇವೆ. ಥೋರಿಯಮ್‍ನ್ನು [[ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್]]‍ಗಳಿಂದ ತಾಡಿಸಿ(bombard)ದಾಗ [[ಅಣುಬಾಂಬು]]ಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, [[ಅಣುವಿದ್ಯುತ್]] ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ [[ಯುರೇನಿಯಮ್]] -೨೩೩ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="critical">{{cite web|url=http://ec.europa.eu/energy/nuclear/transport/doc/irsn_sect03_146.pdf|title=Evaluation of nuclear criticality safety data and limits for actinides in transport|publisher=[[Institut de radioprotection et de sûreté nucléaire]]|page=15|archive-url=https://web.archive.org/web/20070710105629/http://ec.europa.eu/energy/nuclear/transport/doc/irsn_sect03_146.pdf|archive-date=10 July 2007|access-date=20 December 2010}}</ref>{{sfn|Wickleder|Fourest|Dorhout|2006|pp=52–53}} ಇದು ಕೆಲವು ಗಟ್ಟಿಯಾದ [[ಸಂಯುಕ್ತ]]ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರತೀಕ Th; [[ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ]] 90 ಪರಮಾಣು ತೂಕ 232.38. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸ 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d¹⁰ 4s² 4p⁶ 4d¹⁰ 4f¹⁴ 5s² 5p⁶ 5d¹⁰ 6s² 6p⁶ 6d² 7s². ²³²Th ವಿಕಿರಣಪಟು ವಸ್ತು. ಇದರ ಅರ್ಧಾಯು 1.39 x 10¹⁰ ವರ್ಷಗಳು. ಥೋರಿಯಮ್ಮನ್ನು ವಿರಳ ಭಸ್ಮಧಾತುಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಈ ಧಾತುವನ್ನು 1825 ರಲ್ಲಿ [[ಜೋನ್ಸ್ ಬೆರ್ಜೆಲಿಯಸ್|ಜೆ. ಜೆ. ಬರ್ಜ಼ೀಲಿಯಸ್]] ಎಂಬಾತ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ. ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯದ ಯುದ್ಧದೇವತೆ ಥಾರ್‌ನ ಹೆಸರ ಮೇಲೆ ಇದಕ್ಕೆ ಥೋರಿಯಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು.<ref>{{cite book|title=A System of Chemistry of Inorganic Bodies|last=Thomson|first=T.|date=1831|publisher=Baldwin & Cradock and [[William Blackwood]]|volume=1|page=475}}</ref> == ಲಭ್ಯತೆ == ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಥೋರಿಯಮ್ ಸಿಲಿಕೇಟ್ (ThSiO₄), ಥೋರಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ (ThO₂) ಮತ್ತು ಥೋರಿಯನೈಟ್ (ಯುರೇನಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಥೋರಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳ ಮಿಶ್ರಣ) ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಥೋರಿಯಮ್ ಇದ್ದರೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಧಾತುವಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಇಲ್ಲ. ಥೋರಿಯಮ್ಮನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಖನಿಜವೆಂದರೆ ಮೋನಜ಼ೈಟ್. ಇದು ಫಾಸ್ಫೇಟುಗಳ ಮಿಶ್ರಣ. ಇದರಲ್ಲಿ ಥೋರಿಯಮ್ ಜೊತೆಗೆ ವಿರಳ ಭಸ್ಮಧಾತುಗಳಾದ ಸೀರಿಯಮ್, ಲ್ಯಾಂತನಮ್, ನಿಯೋಡೈಮಿಯಮ್ ಕೂಡ ಇರುವವು. ಮೊನಜ಼ೈಟ್ ಖನಿಜ ಮರಳಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೇ ಬ್ರಜ಼ಿಲ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಹ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕ, ಟಾಸ್ಮೇನಿಯ (ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ), ಯೂರಲ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ (ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ), ಗುಡ್ ಹೋಪ್ ಭೂಶಿರ (ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ), ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಇಡಾಹೋ, ಕ್ಯಾಲರಾಡೋ, ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾರಲೈನಾ, ವರ್ಜೀನಿಯ ಮತ್ತು ಫ್ಲಾರಿಡಾ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಮೋನಜ಼ೈಟ್ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 2% ರಿಂದ 10%ವರೆಗೂ ಥೋರಿಯಮ್ (ThO₂) ಇರುತ್ತದೆ.{{sfn|Wickleder|Fourest|Dorhout|2006|pp=55–56}}{{sfn|Greenwood|Earnshaw|1997|p=1255}} == ಸಾರೀಕರಣ (ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾಕ್ಷನ್) == ಮೊನಜ಼ೈಟ್‌ನಿಂದ ಥೋರಿಯಮನ್ನು ಸಾರೀಕರಿಸುವುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟವಾದ ಕೆಲಸ. ಮೊದಲು ಮೋನಜ಼ೈಟಿನಲ್ಲಿರುವ ಥೊರಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡನ್ನು (ಥೋರಿಯ) ಸೀರಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿರಳ ಭೂಸ್ಮಧಾತು ಫಾಸ್ಫೇಟುಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಶದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಲಿಕ (SiO₂), ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ (CaO) ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕು. ಕೆಲವು ಮೋನಜ಼ೈಟ್ ಅದುರುಗಳಲ್ಲಿ ಸೀರಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ 40% ರಿಂದ 50%ವರೆಗೂ, ರಂಜಕ (P₂O₅ ರೂಪದಲ್ಲಿ) 20% ರಿಂದ 25%ವರೆಗೂ ಇವೆ. ಥೋರಿಯಮ್ ಸಾರೀಕರಣದ ಒಂದು ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೋನಜ಼ೈಟ್ ಮರಳನ್ನು ಸೋಡಿಯಮ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಅರಗಿಸಿ ಲೀನವಾಗದ ಲೋಹಗಳ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡುಗಳ ಒತ್ತರವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಒತ್ತರವನ್ನು ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲದಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿ ದ್ರಾವಣದ pH ಅನ್ನು 5.8ಕ್ಕೆ ಸಮವಾಗಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಥೋರಿಯಮ್, ಯುರೇನಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 3% ಲ್ಯಾಂತನಮ್ ಗುಂಪಿನ ಲೋಹಗಳು ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಒತ್ತರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಆಮೇಲೆ ಈ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡುಗಳ ಒತ್ತರವನ್ನು 6M ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲದಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿ ಟ್ರೈಬ್ಯೂಟೈಲ್ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರೀಕರಿಸಿದರೆ ಥೋರಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಈ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಪದರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜ಼ಿಂಕ್ ಕ್ಲೋರೈಡನ್ನು ಅಭಿವಾಹವಾಗಿ (ಫ್ಲಕ್ಸ್) ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಥೋರಿಯಮ್ ಟೆಟ್ರಫ್ಲೂರೈಡ್‌ನ್ನು (ThF₄) ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಲೋಹದಿಂದ ಅಪಕರ್ಷಿಸಿ ಅಥವಾ ThO₂ ಅಥವಾ ThCl₄ ನ್ನು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್, ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್ ಅಥವಾ ಸೋಡಿಯಮ್ ಲೋಹಗಳಿಂದ ಅಪಕರ್ಷಿಸಿ ಥೋರಿಯಮ್ ಲೋಹವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧಾನವೆಂದರೆ, ThF₄, ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಸಯನೈಡ್ (KCN) ಮತ್ತು ಸೋಡಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ವಿಭಜನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದು. ಅತಿಶುದ್ಧ ಥೋರಿಯಮ್ಮಿನ ಆವಶ್ಯಕತೆಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಥೊರಿಯಮ್ ಅಯೊಡೈಡ್ (ThI₄) ಆವಿಯನ್ನು ಜ್ವಲಿಸುತ್ತಿರುವ ತಂತುವಿನ ಮೇಲೆ ಹಾಯಿಸಿ ಉಷ್ಣೀಯ ವಿಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಬೇಕು. == ಭೌತ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು == ಥೋರಿಯಮ್ ಲೋಹದ ದ್ರವನಬಿಂದು 1750⁰ ಸೆ. ನ ಸಮೀಪ ಉಂಟು. ಕುದಿಬಿಂದು ಸುಮಾರು 4500⁰ ಸೆ. ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಂದ್ರತೆ ಸುಮಾರು 11.7; ಹೊಸದಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದಾಗ ಈ ಲೋಹ ಬೆಳ್ಳಿಯಂತೆ ಬೆಳ್ಳಗೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವಾಯುವಿಗೆ ಒಡ್ಡಿದಾಗ ಬೂದು ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ತಗಡಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಥೋರಿಯಮ್ ತನ್ನ ಲೋಹಕಾಂತಿಯನ್ನು ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಲೋಹದ ಆಕರ್ಷಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (ಟೆನ್ಸೈಲ್ ಸ್ಟ್ರೆಂತ್) ಕಮ್ಮಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ತಂತಿರೂಪಕ್ಕೆ ಎಳೆಯುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಲೋಹವನ್ನು ಕಾಸಿ ಗಡಸು ಮಾಡಬಹುದು. ಅನ್ನೀಲನದಿಂದ ಲೋಹವನ್ನು ಹದಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ಇದನ್ನು 800⁰ C. ನಿಂದ 1000⁰ C. ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಕಾಸಿ ತಣಿಸಬೇಕಾಗುವುದು. ಥೋರಿಯಮ್ ಲೋಹಕ್ಕೆ ಭಿದುರತೆ ಒದಗಲು ಅದರಲ್ಲಿ ಕರಗಿರುವ ಇಂಗಾಲವೇ ಕಾರಣ. ಇದು ಲೋಹದ ಸ್ಫಟಿಕಜಾಲವನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಭಿದುರತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಥೋರಿಯಮ್ ಪುಡಿ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದು. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ದಹನ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಕಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಲೋಹವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿಡುವುದು ಅಪಾಯಕರ.{{sfn|Wickleder|Fourest|Dorhout|2006|pp=61–63}} ಥೋರಿಯಮ್ ಘನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣತೆಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಧಿಕೋಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ನೀರಾವಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದಾಗ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆದು ಉತ್ಕರ್ಷಣೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಕುದಿಯುವ ನೀರು, 250⁰ C. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆಕ್ಸಿಜನ್, 800⁰ C. ನಲ್ಲಿರುವ ನೈಟ್ರೋಜನ್ನುಗಳ ಜೊತೆ ಥೋರಿಯಮ್ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ಸಾರರಿಕ್ತ ಹೈಡ್ರೋಫ್ಲೋರಿಕ್ ನೈಟ್ರಿಕ್ ಮತ್ತು ಸಲ್ಫೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ ಫಾಸ್ಫಾರಿಕ್ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳು ಥೋರಿಯಮ್ಮಿನೊಡನೆ ಅತಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಪ್ರಬಲ ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಲೋಹ ಮಂದಪಟುವಾಗುತ್ತದೆ.{{sfn|Wickleder|Fourest|Dorhout|2006|pp=61–63}}<ref name="ekhyde">{{cite book|url=http://www.radiochemistry.org/periodictable/pdf_books/pdf/rc000034.pdf|title=The radiochemistry of thorium|author=Hyde, E. K.|date=1960|publisher=[[National Academy of Sciences]]|access-date=29 September 2017|archive-date=5 ಮಾರ್ಚ್ 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210305130415/http://www.radiochemistry.org/periodictable/pdf_books/pdf/rc000034.pdf|url-status=dead}}</ref> ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಸುಮಾರು 25% ಲೋಹ ವಿಲೀನವಾಗದೆ ಕಪ್ಪು ಘನವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ.{{sfn|Wickleder|Fourest|Dorhout|2006|pp=61–63}}<ref name="CRC">{{cite book|url=https://archive.org/details/crchandbookofche81lide|title=The Elements, in Handbook of Chemistry and Physics|last=Hammond|first=C. R.|date=2004|publisher=[[CRC Press]]|isbn=978-0-8493-0485-9|edition=81st|url-access=registration}}</ref> ಇದು ಲೋಹದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೈಡುಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ಇರಬಹುದೆಂದು ಶಂಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಥೋರಿಯಮ್ ಲೋಹ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧನವೈದ್ಯುತ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಪಾಸಿಟಿವ್) ಧಾತುವಾಗಿದೆ.{{sfn|Stoll|2005|p=6}} ಈ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದು ಬೆರೀಲಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್ ಲೋಹಗಳ ನಡುವೆ ಉಂಟು. ಆದರೆ ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಸೀಲಿಯಮ್ಮಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧನವೈದ್ಯುತ ನಡತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಲೋಹದ ಶಿಷ್ಟ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ವಿಭವ +1.77 ವೋಲ್ಟ್‌ಗಳಷ್ಟಿದೆ. ಥೋರಿಯಮ್ ಅಯಾನಿಗೆ +4 ವಿದ್ಯುದಾವೇಶ ಇರುವುದರಿಂದ ಅದು ದ್ರಾವಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಲುಮಟ್ಟಿಗೆ ಜಲವಿಭಜನೆ (ಹೈಡ್ರಾಲಿಸಿಸ್) ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬೇರೆ +4 ವಿದ್ಯುದಾವೇಶವಿರುವ ಅಯಾನುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಈ ಜಲ ವಿಭಜನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆ ಎಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು. ಇಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶ ಇರುವುದರಿಂದಲೇ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಅಯಾನು ವಿನಿಮಯ ರಾಳವಿರುವ ನಾಳದ ಮೂಲಕ ಹಾಯಿಸಿದರೆ ಥೋರಿಯಮ್ ಅಯಾನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಧಿಶೋಷಣೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಜಟಿಲ ಅಯಾನು ಎಲ್ಲ ಋಣ ಅಯಾನುಗಳ ಕೂಡ ಸುಲಭವಾಗಿ ಜಟಿಲ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಥೋರಿಯಮ್ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಅತಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ನೀರು, ಆಲ್ಕೊಹಾಲುಗಳು, ಕೀಟೋನುಗಳು ಮತ್ತು ಈಥರುಗಳಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗುಣಗಳು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ತಂತ್ರ ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಥೋರಿಯಮ್ಮನ್ನು ಯುರೇನಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿದಳನ ಫಲಿತಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಥೋರಿಯಮ್ ಆಸಿಟೈಲ್ ಅಸಿಟೋನೇಟ್, ಥೋರಿಯಮ್ ಬೋರೋಹೈಡ್ರೈಡ್ [Th(BH₄)₄] ಮತ್ತು Th(OCRR'R") ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೂತ್ರಗಳಿರುವ ಕಾರ್ಬನಿಕ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಬಾಷ್ಪಶೀಲಗುಣಗಳುಂಟು. ಇಲ್ಲಿ R, R' ಮತ್ತು R" ಗಳು ರ‍್ಯಾಡಿಕಲುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಥೋರಿಯಮ್ ಬೋರೋಹೈಡ್ರೈಡಿಗೆ ಇತರ ಥೋರಿಯಮ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಾಷ್ಪಶೀಲ ಗುಣವಿದೆ. ಇದರ ದ್ರವನ ಬಿಂದು 240⁰ C. ಆಗಿದ್ದು ಶೂನ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಊರ್ಧ್ವಪಾತನ (ಸಬ್ಲೈಮ್) ಆಗುತ್ತದೆ. ಥೋರಿಯ ಅಂದರೆ ಥೋರಿಯಮ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ (ThO₂) ಥೋರಿಯಮ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ (Th₂O₇. 4H₂O), ನೈಟ್ರೇಟ್, ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್, ಸಲ್ಫೇಟ್ ಅಥವಾ ಥೋರಿಯಮ್ಮಿನ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಬನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತವನ್ನು ಕಾಸಿ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಫ್ಲೋರೈಟ್ ರಚನೆಯುಳ್ಳ ಬಿಳಿ ಸ್ಫಟಿಕ ಘನ.<ref name="Yamashita">{{cite journal|title=Thermal expansions of NpO₂ and some other actinide dioxides|journal=J. Nucl. Mater.|volume=245|issue=1|date=1997|pages=72–78|last1=Yamashita|first1=Toshiyuki|last2=Nitani|first2=Noriko|last3=Tsuji|first3=Toshihide|last4=Inagaki|first4=Hironitsu|doi=10.1016/S0022-3115(96)00750-7|bibcode=1997JNuM..245...72Y}}</ref> ಇದರ ದ್ರವನ ಬಿಂದು 3050⁰ C. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ತಾಪಧಾರಕ (ರಿಫ್ರ್ಯಾಕ್ಟರಿ) ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.<ref name="Emsley2011">{{cite book|title=emsley blocks: an A–Z guide to the elements|last=Emsley|first=J.|date=2011|publisher=[[Oxford University Press]]|isbn=978-0-19-960563-7|pages=544–548|author-link=John Emsley}}</ref> ThO₂ ಹೈಡ್ರೊಫ್ಲೋರಿಕ್ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕರಗುತ್ತದೆ. ಥೋರಿಯಮ್ ನೈಟ್ರೇಟನ್ನು (ThN) ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗದ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಇದರ ದ್ರವನ ಬಿಂದು 2500⁰ C. ಥೋರಿಯಮ್ ಸಲ್ಫೈಡ್ (ThS₂) ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಘನ. ಇದರ ದ್ರವನ ಬಿಂದು 1905⁰ C. ಇದಕ್ಕೆ ಲೋಹಗುಣಗಳಿವೆ. ಇದು ಆಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕರಗುತ್ತದೆ. ಥೋರಿಯಮ್ ಟೆಟ್ರಫ್ಲೋರೈಡ್ ThF₄.4H₂O ಒಂದು ಬಿಳಿ ಪುಡಿ. ಥೋರಿಯಮ್ ಟೆಟ್ರಕ್ಲೋರೈಡ್ (ThCl₄), ಥೋರಿಯಮ್ ಅಯೋಡೇಟ್ [Th(IO₃)₄], ಥೋರಿಯಮ್ ಆಕ್ಸಲೇಟ್ [Th(C₂O₄)₂.6H₂O], ಥೋರಿಯಮ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ [Th(SO₄)₂.8H₂O], ಮತ್ತು ಥೋರಿಯಮ್ ನೈಟ್ರೇಟ್ Th(NO₃)₄.4H₂Oಗಳು ಬಿಳಿ ಘಟಕಗಳು. ಥೋರಿಯಮ್ಮಿನ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಥೋರಿಯಮ್ ನೈಟ್ರೇಟನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. == ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉಪಯೋಗಗಳು == ಥೋರಿಯಮ್ಮನ್ನು ಗ್ಯಾಸ್ ದೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮ್ಯಾಂಟಲ್ಲುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಯಿತು.{{sfn|Wickleder|Fourest|Dorhout|2006|pp=70–77}} ಇದು ಆವಿಬತ್ತಿಗೆ ಸವರಿದ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಮಿಶ್ರಣದ ಘಟಕವಾಗಿದೆ. ಥೋರಿಯಮ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡನ್ನು ವಿದ್ಯುದ್ದೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ತಂತುವಿನ ಕಣಗಾತ್ರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶುದ್ಧ ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಲೋಹವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ, ಅದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅದರ ಕಣಗಳು ಕಣದ ಅಂಚುಗಳ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಜಾರುವುದರಿಂದ ಕಣಗಳ ಗಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿ ಲೋಹ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪ್ರಯೋಜಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸುಮಾರು 0.8% ದಿಂದ 1% ರಷ್ಟು ThO₂ನ್ನು ಟಂಗಸ್ಟನ್‌ಗೆ ಬೆರೆಸಿದಲ್ಲಿ ಲೋಹದ ರಚನೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ತಂತುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಂಪನಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಥೋರಿಯಮ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ (1%-2%) ಮತ್ತು ಥೋರಿಯಮ್ ಲೋಹಗಳಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಗೋಸ್ಕರ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ThO₂ನ್ನು ಚಾಪಬೆಸೆತದಲ್ಲಿ (ಆರ್ಕ್ ವೆಲ್ಡಿಂಗ್) ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ಘಟಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶುದ್ಧ ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ಬದಲು 1% ರಿಂದ 2% ರಷ್ಟು ThO₂ನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್‌ನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಚಾಪಸ್ಥಿರತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ThO₂ನ್ನು ಉತ್ಕರ್ಷಣ, ಹೈಡ್ರೋಜನೀಕರಣ, ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳ ಉಷ್ಣೀಯ ವಿಭಜನೆ ಮುಂತಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಅಲ್ಯೋಮಿನಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡಿನ (Al₂O₃) ಜೊತೆ ಮಿಶ್ರಣರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಥೋರಿಯಮ್ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳ ಉಪಯೋಗವೆಂದರೆ, ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತೋಷ್ಣತಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 1% ರಿಂದ 5% ಥೋರಿಯಮ್ಮನ್ನು ಈ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ 340⁰ C. ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವಂಥ ಸಂಪೀಡಕ (ಕಂಪ್ರೆಸರ್) ಭಾಗಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಅತಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಥೋರಿಯಮ್ ಲೋಹವನ್ನು ಮೆಗ್ನಿಷಿಯಮ್ಮಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದಲ್ಲಿ ಅದರ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ತನ್ಯತೆ (ಡಕ್ಟಿಲಿಟಿ) ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಥೋರಿಯಮ್ಮನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ನಾಳಗಳು, ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುತ್ ಕೋಶಗಳಲ್ಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ThO₂ ಮತ್ತು ThS₂ಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಮೂಸೆಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ರಮಣಧಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸಲು 1800⁰ C. ಉಷ್ಣತೆಯವರೆಗೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. '''ಥೋರಿಯಮ್ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳು''' {| class="wikitable" |+ !ಸಮಸ್ಥಾನಿ !ಪರಮಾಣು ತೂಕ ('''amu ನಲ್ಲಿ''') !ಅರ್ಧಾಯು !ಕ್ಷಯಿಸುವ ಪರಿ |- |²²³Th |೨೨೩.೦೯೦೪ |̃ ೦.೧ ಸೆಕೆಂಡ್ |α ೭.೫೫ |- |²²⁴Th |೨೨೪.೦೯೧೨ |̃ ೧ ಸೆಕೆಂಡ್ |α ೭.೧೩ |- |²²⁵Th |೨೨೫.೦೯೩೮ |೮ ಮಿನಿಟುಗಳು |α ೬.೫೭; EC |- |²²⁶Th |೨೨೬.೦೯೫೨ |೩೦.೯ ಮಿನಿಟುಗಳು |α ೬.೩ ೬.೧೮ |- |²²⁷Th |೨೨೭.೦೯೮೪ |೧೮.೧೭ ದಿವಸಗಳು |α ೫.೬೫೧ ರಿಂದ ೬.೦೩ ವರೆಗೆ γ ವಿಕಿರಣ ಶಕ್ತಿ ೦.೦೩ ರಿಂದ ೦.೨೮ರ ವರೆಗೆ |- |²²⁸Th |೨೨೮.೦೯೯೮ |೧.೯ ವರ್ಷಗಳು |α ೫.೪೨೧, ೫.೩೩೮; e^- (γ) ೦.೦೮೪ |- |²²⁹Th |೨೨೯.೧೦೨೮ |೭೩೪೦ ವರ್ಷಗಳು |α ೪.೮೫, ೪.೯೪, ೫.೦೨ |- |²³⁰Th |೨೩೦.೧೦೪೭ |೮ x ೧೦^೪ ವರ್ಷಗಳು |α ೪.೬೮೫, ೪.೬೧೯; e^- (τ) ೦.೦೬೮ |- |²³¹Th |೨೩೧.೧೦೮೨ |೨೫.೬ ಗಂಟೆಗಳು |β- ೦.೩೦೨;೦.೦೯೪. ೦ ೨೧೬. γ ೦.೨೨ ರಿಂದ ೦.೨೩ರ ವರೆಗೆ |- |²³²Th |೨೩೨.೧೧೦೩ |೧.೪ x ೧೦^೧೦ ವರ್ಷಗಳು |α ೪, ೩.೯೫; e^- (γ) ೦.೦೫೫ |- |²³³Th |೨೩೩.೧೧೩೮ |೨೩.೩ ಮಿನಿಟುಗಳು |β-೧.೨೩ (γ) |- |²³⁴Th |೨೩೩.೧೧೬೫ |೨೪.೧ ದಿವಸಗಳು |β ೦.೧೯೩, ೦.೧೦೩; γ ೦.೦೨೯ ರಿಂದ ೦.೧ರ ವರೆಗೆ |} ಮೇಲಿನ ಯಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿರುವ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳ ಪೈಕಿ ²³²Th ಮಾತ್ರ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.<ref name="NUBASE">{{cite journal|last1=Audi|first1=G.|last2=Bersillon|first2=O.|last3=Blachot|first3=J.|last4=Wapstra|first4=A.H.|title=The Nubase evaluation of nuclear and decay properties|journal=Nuclear Physics A|date=December 2003|volume=729|issue=1|pages=3–128|doi=10.1016/j.nuclphysa.2003.11.001|bibcode=2003NuPhA.729....3A|url=http://hal.in2p3.fr/in2p3-00014184/file/democrite-00014184.pdf}}</ref> ಇತರ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳನ್ನು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಬೇಕು. == ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಥೋರಿಯಮ್ಮಿನ ಉಪಯೋಗಗಳು == ²³²Th ಸಮಸ್ಥಾನಿ ಮಂದ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಸಂಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿದಳಿಸುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಇಂಧನವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮಂದ ನ್ಯೂಟ್ರಾನುಗಳು ²³²Th ಅನ್ನು ವಿದಳನಕಾರಿ ²³³U ಸಮಸ್ಥಾನಿಯಾಗಿ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಲ್ಲವು. <chem>{^{233}Th (n, \gamma) ^{233}Th ->[\beta^-] {^{233}Pa} ->[\beta^-] {^{233}U}}</chem> ಅರ್ಧಾಯು ಅರ್ಧಾಯು ೨೩.೩ ಮಿ. ೨೭.೪ ದಿ ²³³U ಅರ್ಧಾಯು 1.62 x 10⁵ ವರ್ಷಗಳಾದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ಥಿರ ಸಮಸ್ಥಾನಿ ಎಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದು ಮಂದ ನ್ಯೂಟ್ರಾನುಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವಿದಳಿಸುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಇಂಧನವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ²³³Uವನ್ನು ಇಂಧನವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದಾಗ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ವಿದಳನದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ಹಲವಾರು (2-3) ನ್ಯೂಟ್ರಾನುಗಳು ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಈ ಇಂಧನವನ್ನು ಥೋರಿಯಮ್ ಲೋಹದ ಹೊದಿಕೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದರೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನ್ಯೂಟ್ರಾನುಗಳು ²³²Th ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಹೊಂದಿ ವಿದಳನ ಗುಣವುಳ್ಳ ²³³U ಸಮಸ್ಥಾನಿಯನ್ನು ಈ ಮೇಲಿನ ಸಮೀಕರಣಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ವೆಚ್ಚವಾದ ²³⁵U ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿದಳನಕಾರಿ ಗುಣವುಳ್ಳ ²³³U ಉತ್ಪತ್ತಿ ಆಗುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿ ಎಂದೂ ಇಂಥ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರಿಗೆ ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಥೋರಿಯಮ್ ವಿದಳನಗುಣವುಳ್ಳ ²³³U ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದರಿಂದ ಥೋರಿಯಮ್ ಲೋಹದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಥೋರಿಯಮ್ ಲೋಹ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟು. ಹೀಗಾಗಿ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಶಕ್ತಿಮೂಲಗಳು ಅಧಿಕವಾಗಿವೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} == ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * {{cite book|title=Chemistry of the Elements|last1=Greenwood|first1=N. N.|last2=Earnshaw|first2=A.|publisher=Butterworth-Heinemann|year=1997|isbn=978-0-08-037941-8|edition=2nd|author-link1=Norman Greenwood}} * {{cite book|title=Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry|last=Stoll|first=W.|publisher=Wiley-VCH|year=2005|isbn=978-3-527-31097-5|chapter=Thorium and Thorium Compounds|doi=10.1002/14356007.a27_001}} * {{cite book|title=The Chemistry of the Actinide and Transactinide Elements|last1=Wickleder|first1=Mathias S.|last2=Fourest|first2=Blandine|last3=Dorhout|first3=Peter K.|year=2006|isbn=978-1-4020-3555-5|pages=52–160|chapter=Thorium|doi=10.1007/1-4020-3598-5_3}} == ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ == * {{cite web|url=http://econbus.mines.edu/working-papers/wp201407.pdf|title=Thorium: Does Crustal Abundance Lead to Economic Availability?|last1=Jordan|first1=B. W.|last2=Eggert|first2=R.|year=2014|publisher=[[Colorado School of Mines]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170630194355/http://econbus.mines.edu/working-papers/wp201407.pdf|archive-date=30 June 2017|access-date=29 September 2017|last3=Dixon|first3=B.|last4=Carlsen|first4=B.|display-authors=3}} * International Atomic Energy Agency (2005). [http://www-pub.iaea.org/mtcd/publications/pdf/te_1450_web.pdf Thorium fuel cycle – Potential benefits and challenges] {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಲೋಹಗಳು]] gx80y4rz2u6i6m8ld6rnnb8its64qct 0 19451 1371443 1358304 2026-04-09T16:43:10Z ~2026-22007-45 99001 ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಎಂದು 1371443 wikitext text/x-wiki {{Infobox Indian Jurisdiction |type = town |native_name = {{PAGENAME}} / ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ |other_name = ಶ್ರೀ ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರ ಹನೂರು ಕ್ಷೇತ್ರ |district = [[ಚಾಮರಾಜನಗರ]] |state_name = ಕರ್ನಾಟಕ |nearest_city = ಹನೂರು |parliament_const = |assembly_const = |civic_agency = |skyline = |skyline_caption = ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ |latd = 12|latm = 1|lats = 50.73 |longd= 77|longm= 35|longs= 34.65 |locator_position = right |area_total = |area_magnitude = |altitude = |population_total = |population_as_of = |population_density = |sex_ratio = |literacy = |area_telephone = |postal_code = |vehicle_code_range = |climate= |website=www.mmhills.com }} [[File:M_M_Hills.JPG |thumb|right|300px| ಮಹದೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ]] [[File:ಶ್ರೀ ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ - ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರ.JPG|thumb|ಶ್ರೀ ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ - ಮುಖ ಪಶ್ಚಿಮ ದ್ವಾರ]] [[File:ಶ್ರೀ ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ - ತಾಳಬೆಟ್ಟ.JPG|thumb|ಶ್ರೀ ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ - ತಾಳಬೆಟ್ಟ.]] [[File:ಶ್ರೀ ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ - ಗರ್ಭಗುಡಿ.JPG|thumb|ಶ್ರೀ ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ - ಗರ್ಭಗುಡಿ]] [[File:ಶ್ರೀ ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ - ಮುಖ ಪಶ್ಚಿಮ ದ್ವಾರ.jpg|thumb|ಶ್ರೀ ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ - ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರ]] '''ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ''' ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯ ಗಡಿಜಿಲ್ಲೆ [[ಚಾಮರಾಜನಗರ]]ದ [[ಹನೂರು]] ತಾಲೂಕಿನ ಮುಖ್ಯ ಶ್ರದ್ಧಾಭಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ. ದೇವಸ್ಥಾನವು ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವ ಕಾರಣ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಗಳ ಭಾಗದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಪೂರ್ವಘಟ್ಟಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಬೆಟ್ಟ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ-ತಮಿಳುನಾಡು ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ ದಖನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಭಾಗವೂ ಕೂಡ. ==ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗ== ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ೧೫೦ ಕಿ ಮೀ ಹಾಗೂ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೨೧೦ ಕಿ ಮೀ ದೂರವಿದೆ ಈ [[ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ]]. ಹಾಲುಮತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಹದೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮುಖ್ಯವಾದ ಭಕ್ತಿಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಶಿವನ ಆರಾಧಾನಾ ಕೇಂದ್ರವೂ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರನ್ನು ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರಾಂಗಣ ಹಾಗೂ ಸಮುಚ್ಚಯಗಳು ಸೇರಿ ಸುಮಾರು ೧೫೦ ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶ ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ತಾಳು ಬೆಟ್ಟ, ಹಳೆಯೂರು, ಇಂಡಿಗನಾಥ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಜಾಗಗಳಿವೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೦೦೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ, ಹಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ==ಪರಿಚಯ== * [[ಶ್ರೀ ಮಲೈ ಮಹದೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ]] ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮಡಿಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಪೂಜಾರಿಗಳಾಗಿರುವರು ಹಾಗೂ ಇಲ್ಲಿನ ಎಣ್ಣೆಮಜ್ಜನ ಸೇವೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ಈ ಎಣ್ಣೆಮಜ್ಜನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಉಪ್ಪಾರ ಶೆಟ್ಟರಾದ ಶ್ರೀ ಸರಗೂರು ಮೂಗಪ್ಪನವರು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟದ ಈಗಿನ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಾಲುಮತಸ್ಥ ಕುರುಬಗೌಡರಾದ ಆಲಾಂಬಾಡಿ ಪಾಳೇಗಾರರಾದ[[ಜುಂಜೇ ಗೌಡ]] ಶ್ರೀಮಂತ [[ಕುರುಬ ಗೌಡರು]] ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಮಹದೇಶ್ವರರು ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ (?) ಬಾಳಿದ್ದ ಸಂತ ಶರಣರಾಗಿದ್ದು ಅವರನ್ನು ಶಿವ ಸ್ವರೂಪಿ ಹಾಗೂ ಶಿವನ ಅವತಾರವೆಂದೇ ನಂಬಲಾಗಿದೆ. * ಸುಮಾರು ಆರುನೂರು ವರ್ಷಗಳ(?) ಹಿಂದೆ ಮಹದೇಶ್ವರರು ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಬಂದರು ಹಾಗೂ ಈಗಲೂ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗರೂಪಿಯಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ತಮ್ಮ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯೊಳಗಿನ ಲಿಂಗ ಯಾರಿಂದಲೂ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸ್ವಯಂಭು ಅಥವಾ ತಾನಾಗೇ ಉಧ್ಭವವಾಗಿರುವಂತಹುದು. * ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರರು ಹುಲಿಯನ್ನೇ ತಮ್ಮ ವಾಹನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅದರ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತ ಆರ್ತ ಭಕ್ತರಿಗೆ ದಾರಿಯಾಗಿ ಸಂತರು ಶರಣರುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಚಾರಗಳು ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಜಾನಪದ ಗಾಯನಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರಿಂದ ಮಹದೇಶ್ವರರನ್ನು ಹುಲಿವಾಹನ ಮಹದೇಶ್ವರ ಎಂದೂ ಭಕ್ತವರ್ಗ ಸಂಭೋದಿಸುವುದುಂಟು. ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಹುಲಿವಾಹನ ಮಹದೇಶ್ವರ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ. * ವಿಶೇಷ ಸಂಧರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಿವಾಹನ ಅಲಂಕಾರವಿರುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದ [[ಜಾನಪದ]] ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹದೇಶ್ವರ ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವಿದೆ, ಜಾನಪದ ಕಲಾವಿದರು ಅವುಗಳನ್ನು ಮಹದೇಶ್ವರ ಗೀತೆಗಳೆಂತಲೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಮಹದೇಶ್ವರ ಭಕ್ತರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಜಾನಪದ ಲೋಕಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆಯೊಂದು ದೊರಕಿದಂತಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಯ ಪೈಕಿ "ಚೆಲ್ಲಿದರು ಮಲ್ಲಿಗೆಯಾ..." ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ==[[Akash|ಮಹದೇಶ್ವರ]] ಸ್ವಾಮಿಯ ಜನ್ಮ ವೃತ್ತಾಂತ== * ಮಹದೇಶ್ವರ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಸಾಲು ಜಾನಪದ ಕಥೆಯ ಅನುಸಾರ ಮಹದೇಶ್ವರರ ಪಾಲಕರು ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಮೂರ್ತಿ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರಾಜಮ್ಮ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳು. ಅವರು ಮೂಲತಃ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಲದವರು.ಮಹದೇಶ್ವರರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಶ್ರೀಶೈಲದ [[ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜು]]ನ ಸ್ವಾಮಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅದಾದ ನಂತರ [[ಸುತ್ತೂರು]],[[ಕುಂತೂರು]] ಮಠಗಳ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಈಗಿನ ಮಹದೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದು ತಮ್ಮ ವಾಸಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಳ ಅದೇ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಬೀಡು ಬಿಟ್ಟರಂತೆ. * ಬಾಲ ಯೋಗಿ ಮಹದೇಶ್ವರರು ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಹುಲಿಯನ್ನೇ ವಾಹನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾ ಭಕ್ತರನ್ನು ಸಲಹುತ್ತಿದ್ದುದು ಜಾನಪದ ಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ವೇದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಲೋಕಕಲ್ಯಾಣಾರ್ಥ ದೇಶ ಸಂಚಾರ ಮಾಡಿ, ಹಲವರ ಸಂಕಷ್ಟ ಪರಿಹರಿಸಿದ ಪವಾಡಪುರುಷ ಮಹದೇಶ್ವರರು ಹರದನಹಳ್ಳಿ ಮಠದ ಮೂರನೇ ಮಠಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರೆಂದೂ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. * ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಹಾಗು ಭೂಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಈ ಸ್ಥಳ ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಆವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದು ವಾಸಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ವಿಪರೀತ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಾವಳಿಯಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೆ ಅನೇಕ ಸಂತರು, ಯೋಗಿಗಳು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಲು ಬೀಡು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಮನುಷ್ಯರಿಲ್ಲದ ದಟ್ಟ ಕಾಡು ಅದಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅದು ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸ್ಥಳವೆಂದು ದೇಶದ ಅನೇಕ ಯೋಗಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿಗೆಂದು ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾರೆ. * ಆದರೆ ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಮಾಯಾ ವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಂತ್ರವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕರತಲಾಮಲಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ '[[ಶ್ರವಣ]]' ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸ. ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸಾಧು ಸಂತರಿಗೆ ತನ್ನ ಮಾಯಾ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ತೊಂದರೆ ಮಾಡಿ ಅವರ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಭಂಗವುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದೇ ಅವನ ಕಾಯಕ. * ಮಹದೇಶ್ವರರು ಶ್ರವಣನಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಆತನ ಮಾಯಾ ತಂತ್ರವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ನಾಶ ಮಾಡಿ, ಆತನ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಾಧು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯಗೊಳಿಸಿದರು ಎನ್ನುವುದು ಜಾನಪದ ಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಶ್ರವಣನ ಕಪಿಮುಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಯಾಗಿ ದಿನ ಕಳೆದಿದ್ದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಮುನಿಗಳಿದ್ದ ಸ್ಥಳವೇ ಇಂದು '[[ತಾವಸೆರೆ]]'ಯಾಗಿದೆ. ರಾಕ್ಷಸ ಶ್ರವಣ ಬದುಕಿದ್ದ ಜಾಗವನ್ನು '[[ಶ್ರವಣ ಬೋಲಿ]]' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. * ಮಹದೇಶ್ವರರು ಈಗಿನ ಮಹದೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಾಲುಮತದ ಕುರುಬಗೌಡ ಜನಾಂಗದ ಸಾವುಕಾರ ಶ್ರೀ ಜುಂಜೇಗೌಡರು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಮತ್ತು ಇದೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ಮಠವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದುದಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಜನರನ್ನು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ [[ಆದಿವಾಸಿ]], [[ಗಿರಿಜನ]]ಗಳನ್ನು ಸುಶಿಕ್ಷಿತ, ಸಭ್ಯ ಜನಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮಠ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು ಎನ್ನುವುದು ಮಹದೇಶ್ವರರ ಲೋಕ ಕಲ್ಯಾಣಾರ್ಥ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. * ಮಹದೇಶ್ವರರ ಕಥಾನಕದಂತೆ ಅಲ್ಲಿನ ಏಳು ಮಲೆ(ಬೆಟ್ಟ)ಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಜಾನಪದ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ೭೭ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ- ಆನೆಮಲೆ, ಜೇನುಮಲೆ, ಕಾನುಮಲೆ, ಪಚ್ಚೆಮಲೆ, ಪವಳಮಲೆ, ಪೊನ್ನಾಚಿಮಲೆ,ರುದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮಲೆ,ವಿಭೂತಿಮಲೆ, ಕೊಂಗುಮಲೆ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ==ಮಹದೇಶ್ವರರ ಭಕ್ತ ಸಂಕುಲ== * ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಹಳೆ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದಾರೆ. [[ಚಾಮರಾಜನಗರ]], [[ಮೈಸೂರು]], [[ಮಂಡ್ಯ]], [[ರಾಮನಗರ]]ಬೆಂಗಳೂರು [[ತುಮಕೂರು]] ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹಲವಾರು ದಲಿತರು, [[ಹಾಲುಮತ ಕುರುಬಗೌಡರು|ಹಾಲುಮತ,ಉಪ್ಪಾರ,ಕುರುಬಗೌಡರು,ಕುಂಬಾರ, ಮಡಿವಾಳ,ಲಿಂಗಾಯಿತ]],ಗಾಣಿಗ ಕುಲದವರು,ನಾಯಕ,[[ಒಕ್ಕಲಿಗ/ವಕ್ಕಲಿಗ]],ವನ್ನಿಯಾರ್ ಕುಲ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಗೌಂಡರ್, ಶೆಟ್ಟರ, ಕುರುಬ ಗೌಡರ (ಹಾಲಮತ ಗೌಡರು ), ಭೋವಿಜನಾಂಗ, ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಗಿರಿಜನರ, ಸೋಲಿಗರ, ಹಾಗೂ ಇತರ ಹಲವು ವಂಶಗಳ ಮನೆತನಗಳ ಕುಲದೈವ/ಮನೆದೇವರು ಮಹದೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ. * ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಭಾಷಾವಾರು ಪ್ರಾಂತ ವಿಂಗಡಣೆಯಾಗಿ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ ಪೂರ್ತಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪರಿಣಾಮ ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿತಗೊಂಡಿತು ಹಾಗು ಆಡಳಿತ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಸುಪರ್ದಿಯ [[ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆ]]ಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಯಿತು. {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಟ್ಟಗಳು}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಪರ್ವತಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] k3hor9o74q2siz4hrakx7kvdcgstpi2 0 20874 1371444 1350305 2026-04-09T17:11:42Z Mahaveer Indra 34672 1371444 wikitext text/x-wiki {{Infobox deity<!--Wikipedia:WikiProject Hindu mythology--> | type = Hindu | Image = Ravi Varma-Dattatreya.jpg | Caption = ದತ್ತಾತ್ರೇಯ: ವರ್ಣಚಿತ್ರ [[ರಾಜಾ ರವಿವರ್ಮ]] | Name = ದತ್ತಾತ್ರೇಯ दत्तात्रेय | Devanagari = दत्तात्रेय | Sanskrit_Transliteration = Dattātreya | Tamil_script = | Script_name = <!--Enter name of local script used--> | Script = <!--Enter the name of the deity in the local script used --> | Affiliation = [[ತ್ರಿಮೂರ್ತಿ]] ಗಳ [[ಅವತಾರ]] | Abode = | Mantra = ಹರಿ ಓಂ ತತ್ಸತ್ ಜೈ ಗುರುದತ್ತ | Weapon = | Consort = | Mount = }} {{Wikify}} '''ದತ್ತಾತ್ರೇಯನು''' ಹಿಂದೂಗಳಿಂದ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳಾದ [[ಬ್ರಹ್ಮ]], [[ವಿಷ್ಣು]] ಮತ್ತು [[ಶಿವ|ಮಹೇಶ್ವರ]]ರ ಅವತಾರನಾದ ದೇವರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ದತ್ತ ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥ "ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು", ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಋಷಿ ದಂಪತಿಗಳಾದ ಅತ್ರಿ ಮತ್ತು ಅನಸೂಯೆಯರಿಗೆ ಪುತ್ರನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದರಿಂದ ದತ್ತನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಅತ್ರಿಯ ಪುತ್ರ, ಹಾಗಾಗಿ "ಆತ್ರೇಯ"ನೆಂಬ ಹೆಸರು. ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಸ್ವಾರೋಚಿಷ ಮನ್ವಂತರದ ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. [[ದೂರ್ವಾಸ]] ಮುನಿ ಈತನ ಸಹೋದರ. ನಿಮಿ ಋಷಿ ಈತನ ಮಗ. ಏಳನೆಯ ದಿವಸದಲ್ಲಿಯೇ ಈತ ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ತಂದೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದನೆಂದು ಕಥೆಯಿದೆ. ದತ್ತಾತ್ರೇಯನ ಜನನವೃತ್ತಾಂತ ಹೀಗಿದೆ. ಅತ್ರಿಮುನಿ ಸಂತಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ. ಈತನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳು ದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರ ಅಂಶದಿಂದಲೂ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಮಗ ಹುಟ್ಟುವನೆಂದು ವರ ನೀಡಿದರು. ಅದರಂತೆ [[ಬ್ರಹ್ಮ|ಬ್ರಹ್ಮನ]] ಅಂಶದಿಂದ ಚಂದ್ರನೂ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಂಶದಿಂದ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನೂ ಶಿವನ ಅಂಶದಿಂದ ದುರ್ವಾಸನೂ ಜನಿಸಿದರು. ಕಾರ್ತವೀರ್ಯ, ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮೊದಲಾದವರಿಗೆ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಜ್ಞಾನೋಪದೇಶ ಮಾಡಿದ. ಈತ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. <ref>https://hinduism.stackexchange.com/questions/21780/why-dattatreya-is-shown-surrounded-by-4-dogs-and-cow</ref> ದೇವತೆಗಳು ರಾಕ್ಷಸರ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲಾರದೆ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನಲ್ಲಿ ಮೊರೆಯಿಟ್ಟಾಗ ಅವರಿಗೆ ತನ್ನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈತ ಆಶ್ರಯ ಕೊಟ್ಟ. ರಾಕ್ಷಸರು ಹೊಂಚು ಹಾಕಿ ಈತನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದರು. ಆಗ ಈತ ತನ್ನ ತಪೋಮಹಿಮೆಯಿಂದ ರಾಕ್ಷಸರನೆಲ್ಲ ನಾಶ ಮಾಡಿದ. ಈ ವಿಚಾರ ಭಾಗವತ ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿದೆ. ಮುಂಬಯಿ-ಮದ್ರಾಸು ರೈಲ್ವೆಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ [[ಗಾಣಗಾಪುರ]] ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದತ್ತಕ್ಷೇತ್ರವೆನಿಸಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಭೀಮಾನದಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನ ಸಗುಣ ಪಾದುಕೆಗಳಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ಸವವಿರುತ್ತದೆ.<ref>https://www.hindujagruti.org/hinduism/hindu-gods/dattatreya</ref> ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಎಂದಾಗ ನೆನಪಾಗುವುದು ಇಡೀ ಸಮಷ್ಟಿಯನ್ನೇ ತನ್ನ ಗುರುವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅರಿವಿನ ಭಾವ. == '''ಜನನ''' == ‘ದತ್ತ’ ಮತ್ತು ‘ ಆತ್ರೇಯ’ ಎರಡು ಪದಗಳು ಸೇರಿದ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಆಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ದತ್ತನು ಅತ್ರಿಯ ಮಗ ಆತ್ರೇಯ. ದತ್ತ ಎಂದರೆ ಕೊಡುವುದು ಎಂದರ್ಥ. ಇಲ್ಲಿ ದತ್ತನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಅತ್ರಿ-ಅನುಸೂಯರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟುಕೊಂಡು ದತ್ತನಾದನು. ಅತ್ರಿ ಒಬ್ಬ ಋಷಿ. ಈತ ಬ್ರಹ್ಮನ ಏಳು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಗಾಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವನು. ಈತನ ಹೆಂಡತಿ ಅನಸೂಯೆ ಮಹಾ ಪತಿವ್ರತೆ. ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ (ಈಗಿನ ಪೈಠಣ- ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿದೆ)ದಲ್ಲಿ ಇಂಥಹದೇ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪತಿವ್ರತೆ ಇದ್ದಳು. ಅವಳ ಹೆಸರು ಸುಮತಿ. ಅವಳ ಗಂಡ ಕೌಶಿಕ. ಅವನು ತಪ್ಪುದಾರಿ ಹಿಡಿದು ಸುಮತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಟು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗಿರಲು ಒಮ್ಮೆ ವಿಪರೀತ ಖಾಯಿಲೆ ಬಂದು ಮೈಯಲ್ಲಾ ಹುಣ್ಣಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೆ ಸುಮತಿಯ ಬಳಿಗೇ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಅವಳು ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆಯವಳು ಕ್ಷಮಾಶೀಲೆ. ಅವನ ಹುಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಔಷಧ ಹಾಕಿ, ಒಳ್ಳೆಯ ಆಹಾರ ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವನಿಗೆ ನಡೆಯಲೂ ಆಗದಿದ್ದಾಗ ಒಂದು ಸಂಜೆ ಸುಮತಿ ಅವನನ್ನು ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಡುತ್ತಾಳೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಘಟನೆಯೊಂದು ನಡೆದಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದವನೊಬ್ಬನಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಆ ಅಪರಾಧಿ, ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಪರಾರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಪರಾಧಿಯಂತೆ ಕಂಡ ಇನ್ನೊಬ್ಬನನ್ನ ರಾಜಭಟರು ಕರೆತಂದು ರಾಜನ ಎದುರು ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಹಿಂದು ಮುಂದು ಆಲೋಚಿಸದೇ ರಾಜ ಅವನ್ನು ಶೂಲಕ್ಕೇರಿಸುವಂತೆ ಅಪ್ಪಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ರಾಜಾಜ್ಞೆಯಂತೆ ಆತನನ್ನು [[ಶೂಲ]]ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆತ ನಿಜವಾದ ಅಪಾರಾಧಿಯೇ ಅಲ್ಲ. ಆತ ಮಾಂಡವ್ಯನೆಂಬ ಋಷಿ. ಆತನ ಯೋಗಬಲದಿಂದ ಶೂಲದ ಮೇಲೆ ಸಾಯದೇ ನೇತಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ.[೧] ಅದೇ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪತಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸುಮತಿ ಬರುವಾಗ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ [[ಕೌಶಿಕ]]ನ ಕಾಲು ಶೂಲಕ್ಕೆ ತಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಕುಪಿತಗೊಂಡ ಋಷಿ “ಈ ಶೂಲಕ್ಕೆ ಕಾಲು ತಾಗಿಸಿಕೊಂಡವನು ಸೂರ್ಯ ಹುಟ್ಟಿದೊಡನೆ ಸಾಯಲಿ" ಎಂದು ಶಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡ ಸುಮತಿ ಪತಿಯೇ ಸರ್ವಸ್ವ ಎಂದು ನಂಬಿದ ಆಕೆ “ಎಲೈ ಸೂರ್ಯನೇ, ನೀನು ಉದಯಿಸಬೇಡ. ನನ್ನ ಮಾತು ಮೀರಿದರೆ ನೀನು ಸುಟ್ಟು ಬೀಳುವೆ" ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಪತಿವ್ರತೆಯ ಶಕ್ತಿ ಮಹತ್ತಾದುದು. ಅವಳ ಶಾಪಕ್ಕೆ ಹೆದರಿ ಸೂರ್ಯ ಹುಟ್ಟಲೇ ಇಲ್ಲ. ಜಗತ್ತೆಲ್ಲ ಕತ್ತಲಾಯಿತು. ಗಿಡ ಮರ ಬಳ್ಳಿಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದು ನಿಂತು ಹೋಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಿಂತು ಹೋದವು. ಜನರ ಸಂಕಷ್ಟ ನೋಡಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮರುಕ ಹುಟ್ಟಿತು. ಅವರು ಈ ಕಷ್ಟವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಮೊರೆಹೋದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಬ್ರಹ್ಮ ಪತಿವ್ರತೆಯು ಶಾಪವಿತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಆಕೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗೋಣ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಹ್ಮಾದಿ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಗರದ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಅತ್ರಿ ಋಷಿಯ ಆಶ್ರಮದ ಬಳಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅನುಸೂಯಾ [[ದೇವಿ]]ಯನ್ನು ಕಂಡು ವಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಋಷಿ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯ. ಬ್ರಹ್ಮ, ಇಂದ್ರ ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳು ಇಳಿದು ಬಂದಿದ್ದಾರೆಂದು. ಕಾರಣ ಕೇಳುವ ಮೊದಲೇ “ತಾಯಿ, ಕೌಶಿಕನ ಪತ್ನಿ ಸುಮತಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ಲೋಕವೆಲ್ಲ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿದೆ. ಜನರು, ಪಶು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಹಾಹಾಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಪ್ರಸನ್ನಳಾಗಿ ಸುಮತಿಗೆ ತಿಳಿ ಹೇಳಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ನಾವು ಉಪಕೃತರಾಗುವೆವು” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅತ್ರಿ ಅನಸೂಯೆಯರು ದೇವತೆಗಳೊಡನೆ ಸುಮತಿಯ ಮನೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಾವು ಬಂದ ಕಾರಣವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. 'ಇದು ದೇವಕಾರ್ಯ ನೀನು ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕು. ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಶಾಪವನ್ನು ಹಿಂದೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಲೋಕವನ್ನು ಉಳಿಸು' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಸುಮತಿ, "ನಿಜ ಆದರೆ ಸೂರ್ಯನು ಉದಯಿಸಿದರೆ ನನ್ನ ಗಂಡನು ಮರಣ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಆತ ಹೋದರೆ ನನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವವೇ ಹೋದ ಹಾಗೆ. ಶಾಪವನ್ನು ಹಿಂದೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾರೆ" ಎಂದು ಬಿಟ್ಟಳು. ಆಗ ಅನಸೂಯ, ತಂಗಿ ಸುಮತಿ ನಿನ್ನ ಶಾಪವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆ. ನಾನು ನನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಿನ್ನ ಗಂಡನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬದುಕಿಸಿ ಕೊಡುವೆ" ಎಂದಳು. ಆಗ ಸುಮತಿ ಶಾಪವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಅನಸೂಯ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿನಂತೆ ಮತ್ತೆ ಕೌಶಿಕನನ್ನು ಬದುಕಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತದೆ. [[ದೇವತೆ]]ಗಳು ಅನಸೂಯೆಯನ್ನು ಹೊಗಳಿ ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮಾತೆ ನೀನು ದೇವಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟೆ. ನಾವು ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿದ್ದೇವೆ ಬೇಕಾದ ವರ ಬೇಡಿಕೋ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಅನಸೂಯೆ, [[ಹರಿ]] [[ಹರ]] [[ಬ್ರಹ್ಮ]]ರು ನನ್ನ ಮಕ್ಕಳಾಗಲಿ ಎಂದು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ ಎಂದು ದೇವತೆಗಳೂ ಹರಸುತ್ತಾರೆ. ಅದರಂತೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಅಂಶದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನೂ, [[ವಿಷ್ಣು]]ವಿನ ಅಂಶದಲ್ಲಿ ದತ್ತನೂ, [[ಈಶ್ವರ]]ನ ಅಂಶದಿಂದ [[ದುರ್ವಾಸ]]ನೂ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಹೀಗೆ ಅನಸೂಯಾದೇವಿ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದಳು. ಮಕ್ಕಳು ಬೆಳೆದು ದೊಡ್ಡವರಾದರು. ನಂತರ ತಂದೆ ತಾಯಿಯರ ಅಪ್ಪಣೆ ಪಡೆದು ಚಂದ್ರ ಚಂದ್ರಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ದುರ್ವಾಸನು ನೆನೆದಾಗ ಬರುವೆನೆಂದು ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಹೋದನು. ದತ್ತನು ತಂದೆ ತಾಯಿಯರ ಸೇವೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದನು<ref>https://www.sallapa.com/2021/12/blog-post_33.html</ref>. == '''ದತ್ತಾವತಾರ''' == ಈ ದತ್ತನಲ್ಲೆ ಚಂದ್ರ, ದುರ್ವಾಸರ ಅಂಶವೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರಿಂದಲೇ ಆತನಿಗೆ ಮೂರು ಮುಖ, ಆರು ಕೈ. ಕೆಳಗಿನ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಲೆ, ಕಮಂಡಲ, ಮಧ್ಯದ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಡಮರು, ತ್ರಿಶೂಲ, ಮೇಲಿನ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಗದಾ, ಚಕ್ರ, ಕಾವಿಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ತೊಟ್ಟು, ಜಡೆ, ವಿಭೂತಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾಗಿದ್ದನು. ಆತ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷ ಚತುದರ್ಶಿ. ಆ ದಿನದಂದೇ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ “ದತ್ತ ಜಯಂತಿ” ಆಚರಿಸುವವರು. ದತ್ತಾತ್ರೇಯನ ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಹಸುವೊಂದಿದೆ. ಅದೇ [[ಕಾಮಧೇನು]]. ಆತನ ಹಿಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಮರವಿದೆ. ಅದೇ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷ. ನಾಲ್ಕು ನಾಯಿಗಳಿವೆ. ಅವೇ ನಾಲ್ಕು [[ವೇದಗಳು]]. ಹೀಗೆ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನ ಮೂರ್ತಿ ತ್ಯಾಗ, ಭಕ್ತಿ, ಜ್ಙಾನ, ಅನುಕಂಪಗಳ ಸಾಕಾರ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಶದ ನೈರುತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯಗಿರಿ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ರಮ್ಯವಾದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶ, ಅನೇಕ ಗವಿಗಳು, ಕಂದರಗಳು ಅಲ್ಲಿವೆ. ಹೆಮ್ಮರಗಳು ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿವೆ. ಇಂಥ ಪ್ರಕೃತಿ ರಮ್ಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದತ್ತನ ಆಶ್ರಮ ಇದೆ.<ref>https://www.hindujagruti.org/hinduism/names-shri-datta-meanings</ref> == '''24 ಗುರುಗಳು''' == ಭಾಗವತದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ಉದ್ಧವನಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸಿದ ಉದ್ಧವಗೀತೆ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ದತ್ತಾತ್ರೇಯನ 24 ಮಾತುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ==== 1. [[ಭೂಮಿ|ಪೃಥ್ವಿ]]: ==== ಪೃಥ್ವಿಯಿಂದ ಸಹನಶೀಲತೆ, ಕ್ಷಮೆ, ತಾಳ್ಮೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಬಾಳುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು. ==== 2. [[ವಾಯು]]: ==== ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯು ವಾಯು ಹೇಗೆ ತನ್ನ ಗುಣಾದರ್ಶಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲವೋ ಹಾಗೆ ನಾವು ಯಾವ ವಿಷಯಗಳಿಂದಲೂ ವಿಚಲಿತರಾಗದೆ ಮಾರ್ಗಕ್ರಮಣವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ==== 3. [[ಆಕಾಶ]]: ==== ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ಯಾವುದೆ ಎಲ್ಲೆಗಳಿಲ್ಲ, ಅಂತೆಯೆ ನಮ್ಮ ಆತ್ಮವೂ ಕೂಡ ಇರಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೆ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮೀರಿ ಅನಂತವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧತೆಗಳಿಗೆ ಅತೀತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಲವಾಗಿರ ಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸತ್ತದೆ. ==== 4. [[ನೀರು]]: ==== ನೀರಿನಂತೆಯೆ ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಹ ತನ್ನ ಬಳಿ ಇರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಆರೊಗ್ಯ, ಶಾಂತಿಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಬದುಕಬೇಕು. ನೀರು ಯಾವುದೆ ಅಹಮಿಕೆ ತೋರದಿರುವಂತೆ ಪರಮಾತ್ಮನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸೃಷ್ಟಿಯ ತೆರೆದು ಬಾಳಬೇಕು. ==== 5. [[ಅಗ್ನಿ]]: ==== ಬೆಂಕಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ವರೂಪವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗಿಯೂ ತಾನು ಸುಡುತ್ತಿರುವ ಕಟ್ಟಿಗೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೆದೆ. ಅಂತೆಯೇ ತಾನು ಪಡೆದ ದೇಹದ ರೂಪದ ಮುಖಾಂತರವೆ ಆತ್ಮವೂ ತನ್ನನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸಿಕೂಳ್ಳುತ್ತದೆ. ==== 6. [[ಚಂದ್ರ]]: ==== ಚಂದ್ರ ಕುಗ್ಗುತ್ತಾನೆ ಹಿಗ್ಗುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾದರು ಶಾಂತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಜನನದಿಂದ ಮರಣದವರೆಗಿನ ನಿರಂತರ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಬಾಧಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ==== 7. [[ಸೂರ್ಯ]]: ==== ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರತಿಫಲನಗಳು ಪರಮಾತ್ಮನು ಒಬ್ಬನೆ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದು ವಿವಿಧ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಆತ್ಮವು ದೇಹವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ==== 8. [[ಪಾರಿವಾಳ]]: ==== ಪಾರಿವಾಳವು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೆನಿಸಿ ತಾನೂ ಮೂರ್ಖತನದಿಂದ ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಜ್ಙನು ಅತಿಯಾದ ವ್ಯಾಮೋಹಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ==== 9. [[ಹೆಬ್ಬಾವು]]: ==== ಕೆಲವೊಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆಬ್ಬಾವು ತಿನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಏನು ಸಿಗದಿದ್ದರೂ ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ ಪ್ರಾಜ್ಙನೂ ಸುಖದ ಆಮಿಷಗಳ ಅರಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಕಳೆದು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ==== 10. [[ಸಮುದ್ರ]]: ==== ನದಿಗಳು ಎಷ್ಟೇ ನೀರನ್ನು ತಂದರೂ, ತರದಿದ್ದರೂ ಸುಖ ಪಡುವುದು ಇಲ್ಲ, ದುಃಖ ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತೆಯೆ ಮನುಷ್ಯನೂ ಭೋಗಗಳು ಲಭಿಸಿದಾಗ ಸುಖ ಪಟ್ಟು, ನೋವುಗಳು ಬಂದಾಗ ದುಃಖಿಸಲೂ ಬಾರದು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿದೆ. ==== 11. [[ದೀಪದ ಹುಳ]]: ==== ದೀಪದ ಹುಳು ಹೇಗೆ ಉರಿವ ದೀಪಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ ಸಾಯುತ್ತದೆಯೊ ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನು ಮೋಹಿತನಾಗುತ್ತಾನೋ ಅವನು ದೀಪದ ಹುಳದಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿಯೆ ನಾಶನಾಗುತ್ತಾನೆ. ==== 12. [[ಜೇನುನೊಣ]]: ==== ಜೇನುನೊಣದಂತೆ ಧನವನ್ನು( ಜೇನು ತುಪ್ಪವನ್ನು) ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದರಿಂದ ಹಠಾತ್ತಾಗಿ [[ಮರಣ]] ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ದ್ರವ್ಯಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು. ==== 13. [[ಆನೆ]]: ==== ಆನೆಯು ಸ್ತ್ರೀ ವ್ಯಾಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಹೇಗೆ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೋ ಹಾಗೆಯೆ ಯಾವ ಪುರುಷನು ಸ್ತ್ರೀ ಸುಖಕ್ಕೆ ಮರುಳಾಗುತ್ತಾನೆಯೋ ಅವನು ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ==== 14. [[ದುಂಬಿ|ಭ್ರಮರ]]: ==== ಭ್ರಮರವು ಒಂದೇ ಕಮಲದ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಸೇವಿಸದೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಮಲಗಳ ಸುವಾಸನೆಯ ಆನಂದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೆ ನಾವು ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ==== 15. [[ಕಸ್ತೂರಿ ಮೃಗ]]: ==== ಕಸ್ತೂರಿ ಮೃಗಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತದ ವ್ಯಾಮೋಹವು ಇರುವುದರಿಂದ ಬೇಟೆಗಾರ ಸಂಗೀತ ಕೇಳಿಸಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಭೇಟೆಯಾಡುತ್ತಾನೆ. ಇದರಂತೆಯೆ ನಾವು ಯಾವುದೆ ಮೋಹದಲ್ಲಿ ಸಿಲಿಕಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು. ==== 16. [[ಮೀನು]]: ==== ಮೀನು ತನ್ನ ಆಹಾರದ ರುಚಿಗೆ ಮೋಹಗೊಂಡು ಗಾಳಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೆ ಮನುಷ್ಯನು ನಾಲಿಗೆಯ [[ರುಚಿ]]ಯಲ್ಲಿ ಬದ್ಧನಾಗಿದ್ದು ಜನ್ಮ ಮರಣದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ==== 17. ಪಿಂಗಲಾ ವೇಶ್ಯೆ: ==== ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಆಸೆಯು ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆಯೊ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅವನಿಗೆ ಸುಖ ನಿದ್ರೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವ ಪುರುಷನು ಆಸೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದಾನೆಯೊ ಅವನಿಗೆ ಈ ಸಂಸಾರದ ದುಃಖಗಳು ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ==== 18. ಟಿಟ್ಟಿಭ: ==== ಟಿಟ್ಟಿಭ ಹಕ್ಕಿ ಮೀನನ್ನು ಕಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಾಗ ಉಳಿದ ಹದ್ದು, ಕಾಗೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದಾಗ ದಣಿದ ಟಿಟ್ಟಿಭ ಮೀನನ್ನು ಅಲ್ಲೆ ಬಿಡಲು, [[ಹದ್ದು]] ಅದನ್ನು ಕಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಗೆಗಳು ಅದನ್ನು ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದವು. ಇದರಿಂದ ಆ ಟಿಟ್ಟಿಭವು ನಿಶ್ಚಿಂತವಾಗಿ ಕುಳಿತಿತು. ಈ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಮೋಹವನ್ನು ಬಿಡುವುದರಲ್ಲಿಯೆ ಶಾಂತಿ ಇದೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಘೋರ ವಿಪತ್ತಿದೆ. ==== 19. ಬಾಲಕ: ==== ಮನಾಪಮಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರ ಮಾಡದೆ, ಎಲ್ಲ ಚಿಂತೆಗಳ ಪರಿಹಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಾಲಕನಂತೆ ಆನಂದದಿಂದ ಇರಬೇಕು. ==== 20. [[ಕೈಬಳೆ]]: ==== ಎರಡು ಬಳೆಗಳಿದ್ದರೆ ತಗುಲಿ [[ಶಬ್ದ]]ವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಇದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಶಬ್ಬವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಇಬ್ಬರು ಸೇರಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಅದೇ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಸೇರಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕಲಹವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಒಂಟಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ==== 21. [[ಶಸ್ತ್ರಕಾರ]]: ==== ಶಸ್ತ್ರಕಾರ ಬಾಣವನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ರಾಜನು ಹಾದು ಹೋದನು. ನಂತರ ಒಬ್ಬ [[ರಾಜ]]ನು ಹೀಗೆ ಹೋದನಾ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಆತ ನಾನು ನನ್ನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನನಾಗಿದ್ದು ನೋಡಲಿಲ್ಲ ಎಂದನು. ಹೀಗೆ ನಾವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು. ==== 22. ಸರ್ಪ: ==== ಸರ್ಪಗಳು ಅಪಕಾರ ಮಾಡಿದ ಹೊರತು, ಕೆಣಕದ ಹೊರತು ಯಾರನ್ನು ಕಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರಂತೆಯೆ ಮಿತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡ ಬೇಕು, ಜಗಳ ಮಾಡಬಾರದು, ಸದಾ ವಿವೇಕದಿಂದ ವರ್ತಿಸಬೇಕು, ಯಾರಿಗೂ ನೋವುಂಟು ಮಾಡಬಾರದು. ==== 23. [[ಜೇಡ]]: ==== ಜೇಡಗಳು ಹಗಲೂ ರಾತ್ರಿ ಎನ್ನದೆ ಬಲೆಯನ್ನು ಹಣೆಯುತ್ತವೆ. ಮುಂದೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಆ ಮನೆಯನ್ನೆ ನುಂಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕೊಡಬಾರದು. ==== 24. [[ಕಣಜ]]: ==== ಕಣಜವು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಹುಳುವನ್ನು ತಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಗಾಳಿ ಊದುತ್ತಾ ಆ [[ಕೀಟ]]ವನ್ನು ಕೊನೆಗೆ ಅದು ಕೂಡ ಕಣಜದ ಹುಳುವನ್ನೇ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನಾವು ಸತತ ನಮ್ಮ ಗುರಿಯ ಕಡೆಗೆ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕು.<ref>https://worldteachertrust.org/en/web/publications/books/dattatreya/main</ref> == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} {{Interwikineeded}} 8c1wlajfhehgmb08gysj6qj596vvdjp 0 136843 1371453 1356246 2026-04-10T10:55:02Z Pavandharesh 89127 1371453 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ರಘುನಂದನ್. ಬಿ. ಆರ್ | image = ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್ 1.jpg | native_name = ಬೇಲೂರು | birth_date = ೨೧ ಮೇ ೧೯೮೨ (೪೨ ವರ್ಷ) | citizenship = ಭಾರತೀಯ | education = ಎಂ ಎ, ಎಂ.ಫಿಲ್, ಪಿಎಚ್.ಡಿ, ಡಿ. ಲಿಟ್ | occupation = ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು | known_for = ನಾಟಕಕಾರ, ರಂಗನಿರ್ದೇಶಕ, ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಕವಿ | boards = ಮಾಜಿ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸದಸ್ಯರು - ೨೦೧೭ | spouse = ಲಕ್ಷ್ಮೀ ರಘುನಂದನ್ | children = ಗೋಕುಲ ಸಹೃದಯ, ಉದಯ ರವಿ | mother = ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ. ಸಿ | father = ರಮೇಶ್ | awards = ಉಸ್ತಾದ್ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಯುವ ಪುರಸ್ಕಾರ 2022 - ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ, ನವ ದೆಹಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - 2022 }} '''ಡಾ.ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್''' ಅವರು ಒಬ್ಬ ಕವಿ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕಾರರು. ಅವರು [[ಕವನ|ಕಾವ್ಯ]], [[ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ]], [[ನಾಟಕ]], [[ಕಥೆ]]ಗಳು, ಅಂಕಣ ಬರಹ, [[ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ]] ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. <ref>https://www.kendasampige.com/%e0%b2%85%e0%b2%95%e0%b3%8d%e0%b2%b7%e0%b2%af%e0%b2%be%e0%b2%82%e0%b2%ac%e0%b2%b0-%e0%b2%ac%e0%b3%87%e0%b2%b2%e0%b3%82%e0%b2%b0%e0%b3%81-%e0%b2%b0%e0%b2%98%e0%b3%81%e0%b2%a8%e0%b2%82%e0%b2%a6/</ref><ref>https://www.kendasampige.com/%e0%b2%a1%e0%b2%be-%e0%b2%ac%e0%b3%87%e0%b2%b2%e0%b3%82%e0%b2%b0%e0%b3%81-%e0%b2%b0%e0%b2%98%e0%b3%81%e0%b2%a8%e0%b2%82%e0%b2%a6%e0%b2%a8%e0%b3%8d-%e0%b2%85%e0%b2%a8%e0%b3%81%e0%b2%b5%e0%b2%be/</ref><ref>https://www.kendasampige.com/%e0%b2%a1%e0%b2%be-%e0%b2%ac%e0%b3%87%e0%b2%b2%e0%b3%82%e0%b2%b0%e0%b3%81-%e0%b2%b0%e0%b2%98%e0%b3%81%e0%b2%a8%e0%b2%82%e0%b2%a6%e0%b2%a8%e0%b3%8d-%e0%b2%ac%e0%b2%b0%e0%b3%86%e0%b2%a6-%e0%b2%88/</ref><ref>https://www.kendasampige.com/%e0%b2%85%e0%b2%ae%e0%b3%8d%e0%b2%ae-%e0%b2%aa%e0%b2%ae%e0%b3%8d%e0%b2%ae%e0%b2%bf-%e0%b2%a4%e0%b2%be%e0%b2%a4-%e0%b2%ac%e0%b3%82%e0%b2%9a%e0%b2%bf%e0%b2%ac%e0%b3%86%e0%b2%95%e0%b3%8d%e0%b2%95/</ref> == ಬಾಲ್ಯ == [[ಬೇಲೂರು]] ರಘುನಂದನ್ ಅವರು ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ರಮೇಶ್ ದಂಪತಿಯ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿ, [[ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಬೇಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಸೋದರಿ ಹಾಗೂ ಸೋದರ ಇದ್ದಾರೆ. ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್, ಅವರ ಸೋದರಿಯ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ 'ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಗುರುವೆ' ಎಂಬ ಅಂಕಿತದೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟುಪದಗಳನ್ನು ([[ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ|ವಚನ]]) ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವಗಳು ''ಚಿಟ್ಟೆ ನಾಟಕ''ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == ಇವರು ಬೇಲೂರಿನ ವೈ.ಡಿ.ಡಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ [[ಪದವಿ]] ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರು. ಇವರು [[ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ]] [[ಕುವೆಂಪು|ಕೆ.ವಿ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ]] ಚಿನ್ನದ ಪದಕ, ಡಾ. ಚದುರಂಗ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ರಾಜೇ ಅರಸ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ಎಚ್.ಎಲ್ ನಾಗರತ್ನಮ್ಮ, ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ [[ಕನ್ನಡ]] ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ದೇ. ಜವರೇಗೌಡ|ದೇಜಗೌ]] ಅವರ ''ಅನಲಾ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿ ನಾಟಕಗಳು: ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ'' ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಫಿಲ್ ಪದವಿ ಹಾಗೂ ''[[ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ]] ಮತ್ತು [[ಸಿನಮಾ|ಸಿನೆಮಾ]] : ವ್ಯಕ್ತಿ ನೆಲೆಯ ತಾತ್ವಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು'' ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == ಇವರು ಬೇಲೂರಿನ ಶಾಂತಲ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜು, ಹೊಯ್ಸಳ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಸರ್ವೋದಯ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿ ನಂತರ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಒಂದು ವರ್ಷ ಉದಯ ಟಿ.ವಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಾಹಕನಾಗಿ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲೇಔಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಅರಬಿಂದೊ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ [https://g.co/kgs/Vv1ktvB ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ]. ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನ]] ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ವಿಜಯನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರನ್ನು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ''[[ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ]]''ಗೆ ಸದಸ್ಯರನ್ನಾಗಿ ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದೆ. == ಕಾಜಾಣ == ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]], [[ರಂಗಭೂಮಿ]] ಮತ್ತು [[ಸಿನಮಾ|ಸಿನೆಮಾ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು [[ಕಾಜಾಣ]] ಬಳಗವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಕಾವ್ಯ ಕಮ್ಮಟ, ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ, ರಂಗ ಕಮ್ಮಟ, ಚಿಣ್ಣರ ಕಾಜಾಣ, ಸಸ್ಯ ಕಾಜಾಣ, ಸಿನಿ ಕಾಜಾಣ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Kaavya Kaajaana, Mahila Kavigoshti.jpg|thumb|ಕಾವ್ಯ ಕಾಜಾಣ, ಮಹಿಳಾ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿ]] [[ಚಿತ್ರ:ಅಭಿಮಂಚ್.jpg|thumb|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಟಕ ಶಾಲೆಯ ಅಭಿಮಂಚ್ ರಂಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಕಾಜಾಣ ತಂಡದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್ ]] ಕಾಜಾಣ ಪ್ರಕಾಶನವು ಇದುವರೆಗೂ [[ಕವನ|ಕವಿತೆ]], [[ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ|ಆತ್ಮಕತೆ]], [[ವಿಮರ್ಶೆ]], [[ಸಂಶೋಧನೆ]], [[ಸಂಪಾದನೆ]] ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊರ ತಂದಿದೆ. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್ ಅವರು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಇವರಿಗೆ ಗೋಕುಲ ಸಹೃದಯ ಮತ್ತು ಉದಯರವಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. == ಸಾಹಿತ್ಯ == ==== ಕಾವ್ಯ ==== * ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ (೨೦೧೧) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN-978-81-923791-0-4 * ಕನ್ನಡಿ ಮುಂದೆ ನಿಂತಾಗ (೨೦೧೧) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN-978-81-923791-1-1 * ಕವಿಶೈಲದ ಕವಿತೆಗಳು (೨೦೧೨) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN- 978-81-923791-2-8 * ಹಸುರು (೨೦೧೨) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN- 978-81-923791-3-5 * ಸೊನ್ನೆಯಾಗುವ ಕಾಯ (೨೦೧೮) - ನವಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN-978-81-939820-2-0 * ಮಗ್ಗದ ಮನೆ (೨೦೨೫) - ರಾಸೀ ಪ್ರಕಾಶನ <nowiki>ISBN 978-81-954298-0-6</nowiki> * ರಾಗರಂಗ (ಈವರೆಗಿನ ರಂಗಗೀತೆಗಳು) ==== ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ==== * ಚಿನ್ನಾರಿಯ ಚಿತ್ರ (೨೦೧೨) * ನಿಸರ್ಗ ಮತ್ತು ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ (೨೦೧೪) - ಅಹರ್ಣಿಶಿ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN- 978-93-84501075-05 <ref>https://www.bookbrahma.com/book/nisarga-mattu-gubbacchi</ref> * ಹಾರುವ ಆನೆ * ಚಿಟ್ಟೆ (ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ) ==== ಕಟ್ಟುಪದ ==== * ನೂರೊಂದು ವಚನಗಳು (೨೦೧೨) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN- 978-81-923791-42 * ಅರಿವು ತೊರೆ (೨೦೧೩) * ಬೆತ್ತಲು (೨೦೧೪) * ಅಮ್ಮ (೨೦೧೪) * ಪದ ಪದ ಕಟ್ಟುಪದ ==== ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ==== * ಜೀವನ್ಮುಖಿ ತೀಸ್ತಾ (೨೦೧೬) - ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ISBN-978-81-931964-7-2 ==== ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ==== * ರಕ್ತವರ್ಣೆ (೨೦೧೬) - ಅವಿರತ ಪುಸ್ತಕ ISBN-978-93-837690-7-0<ref>https://www.bookbrahma.com/book/rakta-varne</ref> * ಸಾಲುಮರಗಳ ತಾಯಿ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ (ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಅವರ ಜೀವನಾಧಾರಿತ) (೨೦೧೬) * ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರ (೨೦೧೬) * ಭೂಮಿ * ರೂಪ ರೂಪಗಳನು ದಾಟಿ<ref>https://www.bookbrahma.com/book/roopa-roopagalanu-daati-belakina-angadi</ref> * ಬೊಂಬಾಯ್ ಮಿಠಾಯಿ (ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ) * ಬೆಳಕಿನ ಅಂಗಡಿ * ಮೋಹನ ತರಂಗಿಣಿ (ಕನಕದಾಸರ ಮೋಹನ ತರಂಗಿಣಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಆಧಾರಿತ) * ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ (ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕ) * ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್ * ದಹನಾಗ್ನಿ * ತೊರೆದು ಜೀವಿಸಬಹುದೇ * ಆಯಾಮ * ಉಧೋ ಉಧೋ ಎಲ್ಲವ್ವ (ಜನಪದ ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕ ) * ಚಿಟ್ಟೆ (ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕ) * ಗರ್ಭ * ಕ್ಲೀನ್ ಆಂಡ್ ಕ್ಲಿಯರ್ ಪಾಯಖಾನೆ * ಸಾಕುಮಗಳು * ವಿಧುರಾಶ್ವಥದ ವೀರಗಾಥೆ * ಗಾರ್ಗಿ * ಮುದ್ದು ಮಗಳೇ (ಲತಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರ ಮುದ್ದು ಮಗಳೇ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ) * ಲೆಟರ್ಸ್ ಟು ಡೆಥ್ (ಜಾನ್ ಕೀಟ್ಸ್ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ರಾಗಂ ಅವರ ಕೀಟ್ಸ್ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ) * ಅಕ್ಕಯ್ (ಅಕ್ಕಯ್ ಪದ್ಮಶಾಲಿ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಡೊಮಿನಿಕ್ ಅವರ ಅಕ್ಕಯ್ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ) * ವಿದಗ್ಧೆ * ಮಾತಾ (ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಮಾತಾ. ಬಿ ಮಂಜಮ್ಮ ಜೋಗತಿ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅರುಣ್ ಜೋಳದಕೂಡ್ಲಿಗಿ ಅವರ ನಡುವೆ ಸುಳಿವ ಹೆಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಡಾ. ಚಂದ್ರಪ್ಪ ಸೊಬಟಿ ಅವರ ಮಂಜಮ್ಮ ಜೋಗತಿ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ) * ನಗರ ಪೂಜೆ * ನಮ್ ಸ್ಕೂಲು * ಅಧಿನಾಯಕಿ * ಅಲೆಮಾರಿ ಭಾರತ * ಆ ಈ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ * ಥೆರೇಸಮ್ಮ (ಮದರ್ ಥೆರೇಸಾ ಅವರ ಜೀವನಾಧಾರಿತ) * ಪ್ರೇಮಮಯಿ ಹಿಡಿಂಬೆ * ಪಂಚವರ್ಣೆ * ಮೂಲ (ನೋವಿನಲ್ಲೂ ನಕ್ಕು ಬಿಡಿ) * ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಪಂಚ * ಭೂಮಿ ಹುಳ (ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ) * ತೆರೆ ಮರೆಯಾದ ಕಥೆ * ಅಕ್ಕ * ಪ್ರೇಮಲೋಕ * ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ * ಆಟ * ಇಷ್ಟು ಕಾಲ (ಎಚ್.ಎಸ್. ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳ ಆದಾರಿತ) * '''ಉಮಾಸಿರಿ - ೨೦೧೫ (ಅವಧಿ''' ಅಂತರಜಾಲ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಸರಣಿ ಲೇಖನಗಳು) * ಚಿಣ್ಣರ ಅಂಗಳ (ಕನ್ನಡ ಮಾಣಿಕ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಬರೆದ ಅಂಕಣ) * ಬೇಂದ್ರೆ ನಾಟಕಗಳು (ಬುಕ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಇ-ಪತ್ರಿಕೆಗೆ)<ref>https://www.bookbrahma.com/news/bendre-natakagala-ranga-praveshakke-idu-sakala</ref><ref>https://www.bookbrahma.com/features/roga-mattu-adhikara-bendreyavara-jaatre-nataka-samakaalina-asangata-abhivyakti</ref><ref>https://www.bookbrahma.com/news/samajika-viveka-mattu-tirukara-pidugu</ref><ref>https://www.bookbrahma.com/news/bharateeya-koutumbika-vyavaste-mattu-hosa-samsara-nataka-samucchaya</ref><ref>https://www.bookbrahma.com/news/kathana-kutuhalavirada-gol</ref> * ಅನುಭೂತಿ - ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ (ಭೋದಿ ವೃಕ್ಷ) ==== ಸಂಪಾದನೆ ==== * ಕಿರಂ ಹೊಸಕವಿತೆ ಸಂಪುಟ ೧ (೨೦೧೭) * ಕಿರಂ ಹೊಸಕವಿತೆ ಸಂಪುಟ ೨ (೨೦೧೮)<ref>https://www.bookbrahma.com/book/kiram-hosa-kavite-samputa-2</ref> * ಕಾವ್ಯಯಾನ (ಎಚ್. ಎ. ಎಲ್ ಕನ್ನಡ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಕಾವ್ಯ ಕೃತಿ) * ಹಸಿರ ಬನಿ (ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕನವರ ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರ ==== ವಿಮರ್ಶೆ ==== * ಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ == ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == * ಕನ್ನಡ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿ ಕೊಡಮಾಡುವ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕುವೆಂಪು ಯುವಕವಿ ಪುರಸ್ಕಾರ (೨೦೧೧) * ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಬೆಂಗಳೂರು ಇವರು ನೀಡುವ, ಜ್ಯೋತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ (೨೦೧೨) * ಅರಿವುತೊರೆ ಕಟ್ಟುಪದ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಧಾರವಾಡದ ಬೇಂದ್ರೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಕೊಡಮಾಡುವ ಬೇಂದ್ರೆ ಗ್ರಂಥ ಬಹುಮಾನ’  (೨೦೧೪){{citation needed}} * ರೂಪ ರೂಪಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ನಾಟಕ ಕೃತಿಗೆ, ಲೇಖಿಕಾ ಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೨೦)<ref>https://www.bookbrahma.com/news/prabhavathi-raghunandan-malathi-haagu-mehendale-lekhika-shri-prashasthi</ref> * 'ರಕ್ತವರ್ಣೆ’ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಕೊಡ ಮಾಡುವ ದಿವಂಗತ ಸಾರಂಗಿ ''ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ ಪುಟ್ಟಚಟ್ಟಮ್ಮ ದತ್ತಿನಿಧಿ ಪುರಸ್ಕಾರ '' (೨೦೧೬){{citation needed}} * ‘ಬೆಳಕಿನ ಅಂಗಡಿ’ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮುಂಬೈ ನ ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಅವರು ಕೊಡಮಾಡುವ ''ನೇಸರು ಜಾಗತಿಕ ಏಕಾಂಕ ನಾಟಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. (೨೦೧೭)''{{citation needed}} * ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ನಡೆಸಿದ ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ ರಚನಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬೊಂಬಾಯ್ ಮಿಠಾಯಿ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ''ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬಹುಮಾನ(೨೦೧೬)''{{citation needed}} * ರಂಗಭೂಮಿ ಸಾಧನೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಕೊಡಮಾಡುವ ''ಕನ್ನಡ ಸೇವಾ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(೨೦೧೯)''{{citation needed}} * ''ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೨೨'' – ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ{{citation needed}} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == <references responsive="" /> {{Interwikineeded}} mvb978rleqxhyxep3m7iqy7buvguoqt 1371454 1371453 2026-04-10T11:05:25Z Pavandharesh 89127 1371454 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ರಘುನಂದನ್. ಬಿ. ಆರ್ | image = ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್ 1.jpg | native_name = ಬೇಲೂರು | birth_date = ೨೧ ಮೇ ೧೯೮೨ (೪೨ ವರ್ಷ) | citizenship = ಭಾರತೀಯ | education = ಎಂ ಎ, ಎಂ.ಫಿಲ್, ಪಿಎಚ್.ಡಿ, ಡಿ. ಲಿಟ್ | occupation = ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು | known_for = ನಾಟಕಕಾರ, ರಂಗನಿರ್ದೇಶಕ, ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಕವಿ | boards = ಮಾಜಿ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸದಸ್ಯರು - ೨೦೧೭ | spouse = ಲಕ್ಷ್ಮೀ ರಘುನಂದನ್ | children = ಗೋಕುಲ ಸಹೃದಯ, ಉದಯ ರವಿ | mother = ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ. ಸಿ | father = ರಮೇಶ್ | awards = ಉಸ್ತಾದ್ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಯುವ ಪುರಸ್ಕಾರ 2022 - ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ, ನವ ದೆಹಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - 2022 }} '''ಡಾ.ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್''' ಅವರು ಒಬ್ಬ ಕವಿ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕಾರರು. ಅವರು [[ಕವನ|ಕಾವ್ಯ]], [[ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ]], [[ನಾಟಕ]], [[ಕಥೆ]]ಗಳು, ಅಂಕಣ ಬರಹ, [[ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ]] ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. <ref>https://www.kendasampige.com/%e0%b2%85%e0%b2%95%e0%b3%8d%e0%b2%b7%e0%b2%af%e0%b2%be%e0%b2%82%e0%b2%ac%e0%b2%b0-%e0%b2%ac%e0%b3%87%e0%b2%b2%e0%b3%82%e0%b2%b0%e0%b3%81-%e0%b2%b0%e0%b2%98%e0%b3%81%e0%b2%a8%e0%b2%82%e0%b2%a6/</ref><ref>https://www.kendasampige.com/%e0%b2%a1%e0%b2%be-%e0%b2%ac%e0%b3%87%e0%b2%b2%e0%b3%82%e0%b2%b0%e0%b3%81-%e0%b2%b0%e0%b2%98%e0%b3%81%e0%b2%a8%e0%b2%82%e0%b2%a6%e0%b2%a8%e0%b3%8d-%e0%b2%85%e0%b2%a8%e0%b3%81%e0%b2%b5%e0%b2%be/</ref><ref>https://www.kendasampige.com/%e0%b2%a1%e0%b2%be-%e0%b2%ac%e0%b3%87%e0%b2%b2%e0%b3%82%e0%b2%b0%e0%b3%81-%e0%b2%b0%e0%b2%98%e0%b3%81%e0%b2%a8%e0%b2%82%e0%b2%a6%e0%b2%a8%e0%b3%8d-%e0%b2%ac%e0%b2%b0%e0%b3%86%e0%b2%a6-%e0%b2%88/</ref><ref>https://www.kendasampige.com/%e0%b2%85%e0%b2%ae%e0%b3%8d%e0%b2%ae-%e0%b2%aa%e0%b2%ae%e0%b3%8d%e0%b2%ae%e0%b2%bf-%e0%b2%a4%e0%b2%be%e0%b2%a4-%e0%b2%ac%e0%b3%82%e0%b2%9a%e0%b2%bf%e0%b2%ac%e0%b3%86%e0%b2%95%e0%b3%8d%e0%b2%95/</ref> == ಬಾಲ್ಯ == [[ಬೇಲೂರು]] ರಘುನಂದನ್ ಅವರು ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ರಮೇಶ್ ದಂಪತಿಯ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿ, [[ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಬೇಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಸೋದರಿ ಹಾಗೂ ಸೋದರ ಇದ್ದಾರೆ. ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್, ಅವರ ಸೋದರಿಯ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ 'ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಗುರುವೆ' ಎಂಬ ಅಂಕಿತದೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟುಪದಗಳನ್ನು ([[ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ|ವಚನ]]) ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವಗಳು ''ಚಿಟ್ಟೆ ನಾಟಕ''ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == ಇವರು ಬೇಲೂರಿನ ವೈ.ಡಿ.ಡಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ [[ಪದವಿ]] ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರು. ಇವರು [[ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ]] [[ಕುವೆಂಪು|ಕೆ.ವಿ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ]] ಚಿನ್ನದ ಪದಕ, ಡಾ. ಚದುರಂಗ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ರಾಜೇ ಅರಸ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ಎಚ್.ಎಲ್ ನಾಗರತ್ನಮ್ಮ, ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ [[ಕನ್ನಡ]] ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ದೇ. ಜವರೇಗೌಡ|ದೇಜಗೌ]] ಅವರ ''ಅನಲಾ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿ ನಾಟಕಗಳು: ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ'' ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಫಿಲ್ ಪದವಿ ಹಾಗೂ ''[[ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ]] ಮತ್ತು [[ಸಿನಮಾ|ಸಿನೆಮಾ]] : ವ್ಯಕ್ತಿ ನೆಲೆಯ ತಾತ್ವಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು'' ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == ಇವರು ಬೇಲೂರಿನ ಶಾಂತಲ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜು, ಹೊಯ್ಸಳ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಸರ್ವೋದಯ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿ ನಂತರ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಒಂದು ವರ್ಷ ಉದಯ ಟಿ.ವಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಾಹಕನಾಗಿ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲೇಔಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಅರಬಿಂದೊ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ [https://g.co/kgs/Vv1ktvB ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ]. ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನ]] ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ವಿಜಯನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರನ್ನು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ''[[ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ]]''ಗೆ ಸದಸ್ಯರನ್ನಾಗಿ ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದೆ. == ಕಾಜಾಣ == ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]], [[ರಂಗಭೂಮಿ]] ಮತ್ತು [[ಸಿನಮಾ|ಸಿನೆಮಾ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು [[ಕಾಜಾಣ]] ಬಳಗವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಕಾವ್ಯ ಕಮ್ಮಟ, ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ, ರಂಗ ಕಮ್ಮಟ, ಚಿಣ್ಣರ ಕಾಜಾಣ, ಸಸ್ಯ ಕಾಜಾಣ, ಸಿನಿ ಕಾಜಾಣ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Kaavya Kaajaana, Mahila Kavigoshti.jpg|thumb|ಕಾವ್ಯ ಕಾಜಾಣ, ಮಹಿಳಾ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿ]] [[ಚಿತ್ರ:ಅಭಿಮಂಚ್.jpg|thumb|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಟಕ ಶಾಲೆಯ ಅಭಿಮಂಚ್ ರಂಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಕಾಜಾಣ ತಂಡದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್ ]] ಕಾಜಾಣ ಪ್ರಕಾಶನವು ಇದುವರೆಗೂ [[ಕವನ|ಕವಿತೆ]], [[ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ|ಆತ್ಮಕತೆ]], [[ವಿಮರ್ಶೆ]], [[ಸಂಶೋಧನೆ]], [[ಸಂಪಾದನೆ]] ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊರ ತಂದಿದೆ. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್ ಅವರು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಇವರಿಗೆ ಗೋಕುಲ ಸಹೃದಯ ಮತ್ತು ಉದಯರವಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. == ಸಾಹಿತ್ಯ == ==== ಕಾವ್ಯ ==== * ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ (೨೦೧೧) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN-978-81-923791-0-4 * ಕನ್ನಡಿ ಮುಂದೆ ನಿಂತಾಗ (೨೦೧೧) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN-978-81-923791-1-1 * ಕವಿಶೈಲದ ಕವಿತೆಗಳು (೨೦೧೨) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN- 978-81-923791-2-8 * ಹಸುರು (೨೦೧೨) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN- 978-81-923791-3-5 * ಸೊನ್ನೆಯಾಗುವ ಕಾಯ (೨೦೧೮) - ನವಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN-978-81-939820-2-0 * ಮಗ್ಗದ ಮನೆ (೨೦೨೫) - ರಾಸೀ ಪ್ರಕಾಶನ <nowiki>ISBN 978-81-954298-0-6</nowiki> * ರಾಗರಂಗ (ಈವರೆಗಿನ ರಂಗಗೀತೆಗಳು) ==== ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ==== * ಚಿನ್ನಾರಿಯ ಚಿತ್ರ (೨೦೧೨) * ನಿಸರ್ಗ ಮತ್ತು ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ (೨೦೧೪) - ಅಹರ್ಣಿಶಿ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN- 978-93-84501075-05 <ref>https://www.bookbrahma.com/book/nisarga-mattu-gubbacchi</ref> * ಹಾರುವ ಆನೆ * ಚಿಟ್ಟೆ (ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ) ==== ಕಟ್ಟುಪದ ==== * ನೂರೊಂದು ವಚನಗಳು (೨೦೧೨) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN- 978-81-923791-42 * ಅರಿವು ತೊರೆ (೨೦೧೩) * ಬೆತ್ತಲು (೨೦೧೪) * ಅಮ್ಮ (೨೦೧೪) * ಪದ ಪದ ಕಟ್ಟುಪದ ==== ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ==== * ಜೀವನ್ಮುಖಿ ತೀಸ್ತಾ (೨೦೧೬) - ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ISBN-978-81-931964-7-2 ==== ಸಾಹಿತ್ಯ ==== * ರಕ್ತವರ್ಣೆ (೨೦೧೬) - ಅವಿರತ ಪುಸ್ತಕ ISBN-978-93-837690-7-0<ref>https://www.bookbrahma.com/book/rakta-varne</ref> * ಸಾಲುಮರಗಳ ತಾಯಿ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ (ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಅವರ ಜೀವನಾಧಾರಿತ) (೨೦೧೬) * ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರ (೨೦೧೬) * ಭೂಮಿ * ರೂಪ ರೂಪಗಳನು ದಾಟಿ<ref>https://www.bookbrahma.com/book/roopa-roopagalanu-daati-belakina-angadi</ref> * ಬೊಂಬಾಯ್ ಮಿಠಾಯಿ (ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ) * ಬೆಳಕಿನ ಅಂಗಡಿ * ಮೋಹನ ತರಂಗಿಣಿ (ಕನಕದಾಸರ ಮೋಹನ ತರಂಗಿಣಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಆಧಾರಿತ) * ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ (ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕ) * ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್ * ದಹನಾಗ್ನಿ * ತೊರೆದು ಜೀವಿಸಬಹುದೇ * ಆಯಾಮ * ಉಧೋ ಉಧೋ ಎಲ್ಲವ್ವ (ಜನಪದ ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕ ) * ಚಿಟ್ಟೆ (ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕ) * ಗರ್ಭ * ಕ್ಲೀನ್ ಆಂಡ್ ಕ್ಲಿಯರ್ ಪಾಯಖಾನೆ * ಸಾಕುಮಗಳು * ವಿಧುರಾಶ್ವಥದ ವೀರಗಾಥೆ * ಗಾರ್ಗಿ * ಮುದ್ದು ಮಗಳೇ (ಲತಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರ ಮುದ್ದು ಮಗಳೇ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ) * ಲೆಟರ್ಸ್ ಟು ಡೆಥ್ (ಜಾನ್ ಕೀಟ್ಸ್ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ರಾಗಂ ಅವರ ಕೀಟ್ಸ್ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ) * ಅಕ್ಕಯ್ (ಅಕ್ಕಯ್ ಪದ್ಮಶಾಲಿ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಡೊಮಿನಿಕ್ ಅವರ ಅಕ್ಕಯ್ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ) * ವಿದಗ್ಧೆ * ಮಾತಾ (ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಮಾತಾ. ಬಿ ಮಂಜಮ್ಮ ಜೋಗತಿ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅರುಣ್ ಜೋಳದಕೂಡ್ಲಿಗಿ ಅವರ ನಡುವೆ ಸುಳಿವ ಹೆಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಡಾ. ಚಂದ್ರಪ್ಪ ಸೊಬಟಿ ಅವರ ಮಂಜಮ್ಮ ಜೋಗತಿ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ) * ನಗರ ಪೂಜೆ * ನಮ್ ಸ್ಕೂಲು * ಅಧಿನಾಯಕಿ * ಅಲೆಮಾರಿ ಭಾರತ * ಆ ಈ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ * ಥೆರೇಸಮ್ಮ (ಮದರ್ ಥೆರೇಸಾ ಅವರ ಜೀವನಾಧಾರಿತ) * ಪ್ರೇಮಮಯಿ ಹಿಡಿಂಬೆ * ಪಂಚವರ್ಣೆ * ಮೂಲ (ನೋವಿನಲ್ಲೂ ನಕ್ಕು ಬಿಡಿ) * ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಪಂಚ * ಭೂಮಿ ಹುಳ (ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ) * ತೆರೆ ಮರೆಯಾದ ಕಥೆ * ಅಕ್ಕ * ಪ್ರೇಮಲೋಕ * ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ * ಆಟ * ಇಷ್ಟು ಕಾಲ (ಎಚ್.ಎಸ್. ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳ ಆಧಾರಿತ) * '''ಅಂಕಣ ಬರಹ''' * ಉಮಾಸಿರಿ - ೨೦೧೫ (ಅವಧಿ ಅಂತರಜಾಲ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಸರಣಿ ಲೇಖನಗಳು) * ಚಿಣ್ಣರ ಅಂಗಳ (ಕನ್ನಡ ಮಾಣಿಕ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಬರೆದ ಅಂಕಣ) * ಬೇಂದ್ರೆ ನಾಟಕಗಳು (ಬುಕ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಇ-ಪತ್ರಿಕೆಗೆ)<ref>https://www.bookbrahma.com/news/bendre-natakagala-ranga-praveshakke-idu-sakala</ref><ref>https://www.bookbrahma.com/features/roga-mattu-adhikara-bendreyavara-jaatre-nataka-samakaalina-asangata-abhivyakti</ref><ref>https://www.bookbrahma.com/news/samajika-viveka-mattu-tirukara-pidugu</ref><ref>https://www.bookbrahma.com/news/bharateeya-koutumbika-vyavaste-mattu-hosa-samsara-nataka-samucchaya</ref><ref>https://www.bookbrahma.com/news/kathana-kutuhalavirada-gol</ref> * ಅನುಭೂತಿ - ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ (ಭೋದಿ ವೃಕ್ಷ) ==== ಸಂಪಾದನೆ ==== * ಕಿರಂ ಹೊಸಕವಿತೆ ಸಂಪುಟ ೧ (೨೦೧೭) * ಕಿರಂ ಹೊಸಕವಿತೆ ಸಂಪುಟ ೨ (೨೦೧೮)<ref>https://www.bookbrahma.com/book/kiram-hosa-kavite-samputa-2</ref> * ಕಾವ್ಯಯಾನ (ಎಚ್. ಎ. ಎಲ್ ಕನ್ನಡ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಕಾವ್ಯ ಕೃತಿ) * ಹಸಿರ ಬನಿ (ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕನವರ ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರ) ==== ವಿಮರ್ಶೆ ==== * ಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ -೨೦೨೫ (ಕದಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ) == '''ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು''' == '''ಕನ್ನಡ ನಾಟಕ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಸಾಧನೆಗೆ ದೊರಕಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು''' 1.ದಿ ನ್ಯೂಸ್ ಪೇಪರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟಕ ವತಿಯಿಂದ ರಂಗಭೂಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕಾಗಿ “ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ” (2025)<references responsive="" /> {{Interwikineeded}} pccnw6j7q7xra5tme3s8oq3fb93lm4y 1371455 1371454 2026-04-10T11:08:20Z Pavandharesh 89127 1371455 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ರಘುನಂದನ್. ಬಿ. ಆರ್ | image = ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್ 1.jpg | native_name = ಬೇಲೂರು | birth_date = ೨೧ ಮೇ ೧೯೮೨ (೪೨ ವರ್ಷ) | citizenship = ಭಾರತೀಯ | education = ಎಂ ಎ, ಎಂ.ಫಿಲ್, ಪಿಎಚ್.ಡಿ, ಡಿ. ಲಿಟ್ | occupation = ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು | known_for = ನಾಟಕಕಾರ, ರಂಗನಿರ್ದೇಶಕ, ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಕವಿ | boards = ಮಾಜಿ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸದಸ್ಯರು - ೨೦೧೭ | spouse = ಲಕ್ಷ್ಮೀ ರಘುನಂದನ್ | children = ಗೋಕುಲ ಸಹೃದಯ, ಉದಯ ರವಿ | mother = ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ. ಸಿ | father = ರಮೇಶ್ | awards = ಉಸ್ತಾದ್ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಯುವ ಪುರಸ್ಕಾರ 2022 - ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ, ನವ ದೆಹಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - 2022 }} '''ಡಾ.ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್''' ಅವರು ಒಬ್ಬ ಕವಿ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕಾರರು. ಅವರು [[ಕವನ|ಕಾವ್ಯ]], [[ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ]], [[ನಾಟಕ]], [[ಕಥೆ]]ಗಳು, ಅಂಕಣ ಬರಹ, [[ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ]] ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. <ref>https://www.kendasampige.com/%e0%b2%85%e0%b2%95%e0%b3%8d%e0%b2%b7%e0%b2%af%e0%b2%be%e0%b2%82%e0%b2%ac%e0%b2%b0-%e0%b2%ac%e0%b3%87%e0%b2%b2%e0%b3%82%e0%b2%b0%e0%b3%81-%e0%b2%b0%e0%b2%98%e0%b3%81%e0%b2%a8%e0%b2%82%e0%b2%a6/</ref><ref>https://www.kendasampige.com/%e0%b2%a1%e0%b2%be-%e0%b2%ac%e0%b3%87%e0%b2%b2%e0%b3%82%e0%b2%b0%e0%b3%81-%e0%b2%b0%e0%b2%98%e0%b3%81%e0%b2%a8%e0%b2%82%e0%b2%a6%e0%b2%a8%e0%b3%8d-%e0%b2%85%e0%b2%a8%e0%b3%81%e0%b2%b5%e0%b2%be/</ref><ref>https://www.kendasampige.com/%e0%b2%a1%e0%b2%be-%e0%b2%ac%e0%b3%87%e0%b2%b2%e0%b3%82%e0%b2%b0%e0%b3%81-%e0%b2%b0%e0%b2%98%e0%b3%81%e0%b2%a8%e0%b2%82%e0%b2%a6%e0%b2%a8%e0%b3%8d-%e0%b2%ac%e0%b2%b0%e0%b3%86%e0%b2%a6-%e0%b2%88/</ref><ref>https://www.kendasampige.com/%e0%b2%85%e0%b2%ae%e0%b3%8d%e0%b2%ae-%e0%b2%aa%e0%b2%ae%e0%b3%8d%e0%b2%ae%e0%b2%bf-%e0%b2%a4%e0%b2%be%e0%b2%a4-%e0%b2%ac%e0%b3%82%e0%b2%9a%e0%b2%bf%e0%b2%ac%e0%b3%86%e0%b2%95%e0%b3%8d%e0%b2%95/</ref> == ಬಾಲ್ಯ == [[ಬೇಲೂರು]] ರಘುನಂದನ್ ಅವರು ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ರಮೇಶ್ ದಂಪತಿಯ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿ, [[ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಬೇಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಸೋದರಿ ಹಾಗೂ ಸೋದರ ಇದ್ದಾರೆ. ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್, ಅವರ ಸೋದರಿಯ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ 'ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಗುರುವೆ' ಎಂಬ ಅಂಕಿತದೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟುಪದಗಳನ್ನು ([[ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ|ವಚನ]]) ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವಗಳು ''ಚಿಟ್ಟೆ ನಾಟಕ''ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == ಇವರು ಬೇಲೂರಿನ ವೈ.ಡಿ.ಡಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ [[ಪದವಿ]] ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರು. ಇವರು [[ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ]] [[ಕುವೆಂಪು|ಕೆ.ವಿ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ]] ಚಿನ್ನದ ಪದಕ, ಡಾ. ಚದುರಂಗ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ರಾಜೇ ಅರಸ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ಎಚ್.ಎಲ್ ನಾಗರತ್ನಮ್ಮ, ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ [[ಕನ್ನಡ]] ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ದೇ. ಜವರೇಗೌಡ|ದೇಜಗೌ]] ಅವರ ''ಅನಲಾ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿ ನಾಟಕಗಳು: ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ'' ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಫಿಲ್ ಪದವಿ ಹಾಗೂ ''[[ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ]] ಮತ್ತು [[ಸಿನಮಾ|ಸಿನೆಮಾ]] : ವ್ಯಕ್ತಿ ನೆಲೆಯ ತಾತ್ವಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು'' ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == ಇವರು ಬೇಲೂರಿನ ಶಾಂತಲ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜು, ಹೊಯ್ಸಳ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಸರ್ವೋದಯ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿ ನಂತರ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಒಂದು ವರ್ಷ ಉದಯ ಟಿ.ವಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಾಹಕನಾಗಿ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲೇಔಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಅರಬಿಂದೊ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ [https://g.co/kgs/Vv1ktvB ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ]. ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನ]] ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ವಿಜಯನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರನ್ನು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ''[[ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ]]''ಗೆ ಸದಸ್ಯರನ್ನಾಗಿ ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದೆ. == ಕಾಜಾಣ == ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]], [[ರಂಗಭೂಮಿ]] ಮತ್ತು [[ಸಿನಮಾ|ಸಿನೆಮಾ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು [[ಕಾಜಾಣ]] ಬಳಗವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಕಾವ್ಯ ಕಮ್ಮಟ, ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ, ರಂಗ ಕಮ್ಮಟ, ಚಿಣ್ಣರ ಕಾಜಾಣ, ಸಸ್ಯ ಕಾಜಾಣ, ಸಿನಿ ಕಾಜಾಣ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Kaavya Kaajaana, Mahila Kavigoshti.jpg|thumb|ಕಾವ್ಯ ಕಾಜಾಣ, ಮಹಿಳಾ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿ]] [[ಚಿತ್ರ:ಅಭಿಮಂಚ್.jpg|thumb|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಟಕ ಶಾಲೆಯ ಅಭಿಮಂಚ್ ರಂಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಕಾಜಾಣ ತಂಡದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್ ]] ಕಾಜಾಣ ಪ್ರಕಾಶನವು ಇದುವರೆಗೂ [[ಕವನ|ಕವಿತೆ]], [[ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ|ಆತ್ಮಕತೆ]], [[ವಿಮರ್ಶೆ]], [[ಸಂಶೋಧನೆ]], [[ಸಂಪಾದನೆ]] ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊರ ತಂದಿದೆ. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್ ಅವರು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಇವರಿಗೆ ಗೋಕುಲ ಸಹೃದಯ ಮತ್ತು ಉದಯರವಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. == ಸಾಹಿತ್ಯ == ==== ಕಾವ್ಯ ==== * ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ (೨೦೧೧) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN-978-81-923791-0-4 * ಕನ್ನಡಿ ಮುಂದೆ ನಿಂತಾಗ (೨೦೧೧) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN-978-81-923791-1-1 * ಕವಿಶೈಲದ ಕವಿತೆಗಳು (೨೦೧೨) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN- 978-81-923791-2-8 * ಹಸುರು (೨೦೧೨) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN- 978-81-923791-3-5 * ಸೊನ್ನೆಯಾಗುವ ಕಾಯ (೨೦೧೮) - ನವಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN-978-81-939820-2-0 * ಮಗ್ಗದ ಮನೆ (೨೦೨೫) - ರಾಸೀ ಪ್ರಕಾಶನ <nowiki>ISBN 978-81-954298-0-6</nowiki> * ರಾಗರಂಗ (ಈವರೆಗಿನ ರಂಗಗೀತೆಗಳು) ==== ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ==== * ಚಿನ್ನಾರಿಯ ಚಿತ್ರ (೨೦೧೨) * ನಿಸರ್ಗ ಮತ್ತು ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ (೨೦೧೪) - ಅಹರ್ಣಿಶಿ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN- 978-93-84501075-05 <ref>https://www.bookbrahma.com/book/nisarga-mattu-gubbacchi</ref> * ಹಾರುವ ಆನೆ * ಚಿಟ್ಟೆ (ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ) ==== ಕಟ್ಟುಪದ ==== * ನೂರೊಂದು ವಚನಗಳು (೨೦೧೨) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN- 978-81-923791-42 * ಅರಿವು ತೊರೆ (೨೦೧೩) * ಬೆತ್ತಲು (೨೦೧೪) * ಅಮ್ಮ (೨೦೧೪) * ಪದ ಪದ ಕಟ್ಟುಪದ ==== ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ==== * ಜೀವನ್ಮುಖಿ ತೀಸ್ತಾ (೨೦೧೬) - ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ISBN-978-81-931964-7-2 ==== ಸಾಹಿತ್ಯ ==== * ರಕ್ತವರ್ಣೆ (೨೦೧೬) - ಅವಿರತ ಪುಸ್ತಕ ISBN-978-93-837690-7-0<ref>https://www.bookbrahma.com/book/rakta-varne</ref> * ಸಾಲುಮರಗಳ ತಾಯಿ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ (ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಅವರ ಜೀವನಾಧಾರಿತ) (೨೦೧೬) * ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರ (೨೦೧೬) * ಭೂಮಿ * ರೂಪ ರೂಪಗಳನು ದಾಟಿ<ref>https://www.bookbrahma.com/book/roopa-roopagalanu-daati-belakina-angadi</ref> * ಬೊಂಬಾಯ್ ಮಿಠಾಯಿ (ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ) * ಬೆಳಕಿನ ಅಂಗಡಿ * ಮೋಹನ ತರಂಗಿಣಿ (ಕನಕದಾಸರ ಮೋಹನ ತರಂಗಿಣಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಆಧಾರಿತ) * ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ (ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕ) * ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್ * ದಹನಾಗ್ನಿ * ತೊರೆದು ಜೀವಿಸಬಹುದೇ * ಆಯಾಮ * ಉಧೋ ಉಧೋ ಎಲ್ಲವ್ವ (ಜನಪದ ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕ ) * ಚಿಟ್ಟೆ (ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕ) * ಗರ್ಭ * ಕ್ಲೀನ್ ಆಂಡ್ ಕ್ಲಿಯರ್ ಪಾಯಖಾನೆ * ಸಾಕುಮಗಳು * ವಿಧುರಾಶ್ವಥದ ವೀರಗಾಥೆ * ಗಾರ್ಗಿ * ಮುದ್ದು ಮಗಳೇ (ಲತಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರ ಮುದ್ದು ಮಗಳೇ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ) * ಲೆಟರ್ಸ್ ಟು ಡೆಥ್ (ಜಾನ್ ಕೀಟ್ಸ್ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ರಾಗಂ ಅವರ ಕೀಟ್ಸ್ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ) * ಅಕ್ಕಯ್ (ಅಕ್ಕಯ್ ಪದ್ಮಶಾಲಿ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಡೊಮಿನಿಕ್ ಅವರ ಅಕ್ಕಯ್ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ) * ವಿದಗ್ಧೆ * ಮಾತಾ (ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಮಾತಾ. ಬಿ ಮಂಜಮ್ಮ ಜೋಗತಿ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅರುಣ್ ಜೋಳದಕೂಡ್ಲಿಗಿ ಅವರ ನಡುವೆ ಸುಳಿವ ಹೆಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಡಾ. ಚಂದ್ರಪ್ಪ ಸೊಬಟಿ ಅವರ ಮಂಜಮ್ಮ ಜೋಗತಿ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ) * ನಗರ ಪೂಜೆ * ನಮ್ ಸ್ಕೂಲು * ಅಧಿನಾಯಕಿ * ಅಲೆಮಾರಿ ಭಾರತ * ಆ ಈ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ * ಥೆರೇಸಮ್ಮ (ಮದರ್ ಥೆರೇಸಾ ಅವರ ಜೀವನಾಧಾರಿತ) * ಪ್ರೇಮಮಯಿ ಹಿಡಿಂಬೆ * ಪಂಚವರ್ಣೆ * ಮೂಲ (ನೋವಿನಲ್ಲೂ ನಕ್ಕು ಬಿಡಿ) * ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಪಂಚ * ಭೂಮಿ ಹುಳ (ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ) * ತೆರೆ ಮರೆಯಾದ ಕಥೆ * ಅಕ್ಕ * ಪ್ರೇಮಲೋಕ * ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ * ಆಟ * ಇಷ್ಟು ಕಾಲ (ಎಚ್.ಎಸ್. ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳ ಆಧಾರಿತ) * '''ಅಂಕಣ ಬರಹ''' * ಉಮಾಸಿರಿ - ೨೦೧೫ (ಅವಧಿ ಅಂತರಜಾಲ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಸರಣಿ ಲೇಖನಗಳು) * ಚಿಣ್ಣರ ಅಂಗಳ (ಕನ್ನಡ ಮಾಣಿಕ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಬರೆದ ಅಂಕಣ) * ಬೇಂದ್ರೆ ನಾಟಕಗಳು (ಬುಕ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಇ-ಪತ್ರಿಕೆಗೆ)<ref>https://www.bookbrahma.com/news/bendre-natakagala-ranga-praveshakke-idu-sakala</ref><ref>https://www.bookbrahma.com/features/roga-mattu-adhikara-bendreyavara-jaatre-nataka-samakaalina-asangata-abhivyakti</ref><ref>https://www.bookbrahma.com/news/samajika-viveka-mattu-tirukara-pidugu</ref><ref>https://www.bookbrahma.com/news/bharateeya-koutumbika-vyavaste-mattu-hosa-samsara-nataka-samucchaya</ref><ref>https://www.bookbrahma.com/news/kathana-kutuhalavirada-gol</ref> * ಅನುಭೂತಿ - ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ (ಭೋದಿ ವೃಕ್ಷ) ==== ಸಂಪಾದನೆ ==== * ಕಿರಂ ಹೊಸಕವಿತೆ ಸಂಪುಟ ೧ (೨೦೧೭) * ಕಿರಂ ಹೊಸಕವಿತೆ ಸಂಪುಟ ೨ (೨೦೧೮)<ref>https://www.bookbrahma.com/book/kiram-hosa-kavite-samputa-2</ref> * ಕಾವ್ಯಯಾನ (ಎಚ್. ಎ. ಎಲ್ ಕನ್ನಡ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಕಾವ್ಯ ಕೃತಿ) * ಹಸಿರ ಬನಿ (ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕನವರ ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರ) ==== ವಿಮರ್ಶೆ ==== * ಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ -೨೦೨೫ (ಕದಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ) == ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == '''ಕನ್ನಡ ನಾಟಕ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಸಾಧನೆಗೆ ದೊರಕಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು''' 1.ದಿ ನ್ಯೂಸ್ ಪೇಪರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟಕ ವತಿಯಿಂದ ರಂಗಭೂಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕಾಗಿ “ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ” (2025)<references responsive="" /> {{Interwikineeded}} ccvpemebq8g1u7ejpaaat4k04k1mq7m 1371456 1371455 2026-04-10T11:23:13Z Pavandharesh 89127 Added content 1371456 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = ರಘುನಂದನ್. ಬಿ. ಆರ್ | image = ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್ 1.jpg | native_name = ಬೇಲೂರು | birth_date = ೨೧ ಮೇ ೧೯೮೨ (೪೨ ವರ್ಷ) | citizenship = ಭಾರತೀಯ | education = ಎಂ ಎ, ಎಂ.ಫಿಲ್, ಪಿಎಚ್.ಡಿ, ಡಿ. ಲಿಟ್ | occupation = ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು | known_for = ನಾಟಕಕಾರ, ರಂಗನಿರ್ದೇಶಕ, ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಕವಿ | boards = ಮಾಜಿ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸದಸ್ಯರು - ೨೦೧೭ | spouse = ಲಕ್ಷ್ಮೀ ರಘುನಂದನ್ | children = ಗೋಕುಲ ಸಹೃದಯ, ಉದಯ ರವಿ | mother = ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ. ಸಿ | father = ರಮೇಶ್ | awards = ಉಸ್ತಾದ್ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ಯುವ ಪುರಸ್ಕಾರ 2022 - ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ, ನವ ದೆಹಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - 2022 }} '''ಡಾ.ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್''' ಅವರು ಒಬ್ಬ ಕವಿ ಮತ್ತು ನಾಟಕಕಾರರು. ಅವರು [[ಕವನ|ಕಾವ್ಯ]], [[ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ]], [[ನಾಟಕ]], [[ಕಥೆ]]ಗಳು, ಅಂಕಣ ಬರಹ, [[ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ]] ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಬರಹಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. <ref>https://www.kendasampige.com/%e0%b2%85%e0%b2%95%e0%b3%8d%e0%b2%b7%e0%b2%af%e0%b2%be%e0%b2%82%e0%b2%ac%e0%b2%b0-%e0%b2%ac%e0%b3%87%e0%b2%b2%e0%b3%82%e0%b2%b0%e0%b3%81-%e0%b2%b0%e0%b2%98%e0%b3%81%e0%b2%a8%e0%b2%82%e0%b2%a6/</ref><ref>https://www.kendasampige.com/%e0%b2%a1%e0%b2%be-%e0%b2%ac%e0%b3%87%e0%b2%b2%e0%b3%82%e0%b2%b0%e0%b3%81-%e0%b2%b0%e0%b2%98%e0%b3%81%e0%b2%a8%e0%b2%82%e0%b2%a6%e0%b2%a8%e0%b3%8d-%e0%b2%85%e0%b2%a8%e0%b3%81%e0%b2%b5%e0%b2%be/</ref><ref>https://www.kendasampige.com/%e0%b2%a1%e0%b2%be-%e0%b2%ac%e0%b3%87%e0%b2%b2%e0%b3%82%e0%b2%b0%e0%b3%81-%e0%b2%b0%e0%b2%98%e0%b3%81%e0%b2%a8%e0%b2%82%e0%b2%a6%e0%b2%a8%e0%b3%8d-%e0%b2%ac%e0%b2%b0%e0%b3%86%e0%b2%a6-%e0%b2%88/</ref><ref>https://www.kendasampige.com/%e0%b2%85%e0%b2%ae%e0%b3%8d%e0%b2%ae-%e0%b2%aa%e0%b2%ae%e0%b3%8d%e0%b2%ae%e0%b2%bf-%e0%b2%a4%e0%b2%be%e0%b2%a4-%e0%b2%ac%e0%b3%82%e0%b2%9a%e0%b2%bf%e0%b2%ac%e0%b3%86%e0%b2%95%e0%b3%8d%e0%b2%95/</ref> == ಬಾಲ್ಯ == [[ಬೇಲೂರು]] ರಘುನಂದನ್ ಅವರು ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ರಮೇಶ್ ದಂಪತಿಯ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿ, [[ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ]]ಯ ಬೇಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಸೋದರಿ ಹಾಗೂ ಸೋದರ ಇದ್ದಾರೆ. ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್, ಅವರ ಸೋದರಿಯ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ 'ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಗುರುವೆ' ಎಂಬ ಅಂಕಿತದೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟುಪದಗಳನ್ನು ([[ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ|ವಚನ]]) ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಬಾಲ್ಯದ ಅನುಭವಗಳು ''ಚಿಟ್ಟೆ ನಾಟಕ''ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. == ಶಿಕ್ಷಣ == ಇವರು ಬೇಲೂರಿನ ವೈ.ಡಿ.ಡಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ [[ಪದವಿ]] ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರು. ಇವರು [[ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ]] [[ಕುವೆಂಪು|ಕೆ.ವಿ ಪುಟ್ಟಪ್ಪ]] ಚಿನ್ನದ ಪದಕ, ಡಾ. ಚದುರಂಗ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ರಾಜೇ ಅರಸ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ಎಚ್.ಎಲ್ ನಾಗರತ್ನಮ್ಮ, ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಶೆಟ್ಟಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ [[ಕನ್ನಡ]] ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. [[ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಹಂಪಿ]]ಯಲ್ಲಿ [[ದೇ. ಜವರೇಗೌಡ|ದೇಜಗೌ]] ಅವರ ''ಅನಲಾ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟಬುದ್ಧಿ ನಾಟಕಗಳು: ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ'' ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಫಿಲ್ ಪದವಿ ಹಾಗೂ ''[[ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ]] ಮತ್ತು [[ಸಿನಮಾ|ಸಿನೆಮಾ]] : ವ್ಯಕ್ತಿ ನೆಲೆಯ ತಾತ್ವಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು'' ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. == ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ == ಇವರು ಬೇಲೂರಿನ ಶಾಂತಲ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜು, ಹೊಯ್ಸಳ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಸರ್ವೋದಯ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿ ನಂತರ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ [[ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ]]ದ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಒಂದು ವರ್ಷ ಉದಯ ಟಿ.ವಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಾಹಕನಾಗಿ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲೇಔಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಅರಬಿಂದೊ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ [https://g.co/kgs/Vv1ktvB ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ]. ಪ್ರಸ್ತುತ [[ಬೆಂಗಳೂರು|ಬೆಂಗಳೂರಿನ]] ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ವಿಜಯನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರನ್ನು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ''[[ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ]]''ಗೆ ಸದಸ್ಯರನ್ನಾಗಿ ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದೆ. == ಕಾಜಾಣ == ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ [[ಸಾಹಿತ್ಯ]], [[ರಂಗಭೂಮಿ]] ಮತ್ತು [[ಸಿನಮಾ|ಸಿನೆಮಾ]] ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು [[ಕಾಜಾಣ]] ಬಳಗವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಕಾವ್ಯ ಕಮ್ಮಟ, ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ, ರಂಗ ಕಮ್ಮಟ, ಚಿಣ್ಣರ ಕಾಜಾಣ, ಸಸ್ಯ ಕಾಜಾಣ, ಸಿನಿ ಕಾಜಾಣ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. [[ಚಿತ್ರ:Kaavya Kaajaana, Mahila Kavigoshti.jpg|thumb|ಕಾವ್ಯ ಕಾಜಾಣ, ಮಹಿಳಾ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿ]] [[ಚಿತ್ರ:ಅಭಿಮಂಚ್.jpg|thumb|ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಟಕ ಶಾಲೆಯ ಅಭಿಮಂಚ್ ರಂಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಕಾಜಾಣ ತಂಡದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್ ]] ಕಾಜಾಣ ಪ್ರಕಾಶನವು ಇದುವರೆಗೂ [[ಕವನ|ಕವಿತೆ]], [[ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ|ಆತ್ಮಕತೆ]], [[ವಿಮರ್ಶೆ]], [[ಸಂಶೋಧನೆ]], [[ಸಂಪಾದನೆ]] ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊರ ತಂದಿದೆ. == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == ಬೇಲೂರು ರಘುನಂದನ್ ಅವರು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಇವರಿಗೆ ಗೋಕುಲ ಸಹೃದಯ ಮತ್ತು ಉದಯರವಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. == ಸಾಹಿತ್ಯ == ==== ಕಾವ್ಯ ==== * ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ (2011) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN-978-81-923791-0-4 * ಕನ್ನಡಿ ಮುಂದೆ ನಿಂತಾಗ (2011) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN-978-81-923791-1-1 * ಕವಿಶೈಲದ ಕವಿತೆಗಳು (2012) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN- 978-81-923791-2-8 * ಹಸುರು (2012) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN- 978-81-923791-3-5 * ಸೊನ್ನೆಯಾಗುವ ಕಾಯ (2018) - ನವಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN-978-81-939820-2-0 * ಮಗ್ಗದ ಮನೆ (2025) - ರಾಸೀ ಪ್ರಕಾಶನ <nowiki>ISBN 978-81-954298-0-6</nowiki> * ರಾಗರಂಗ (ಈವರೆಗಿನ ರಂಗಗೀತೆಗಳು) ==== ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ==== * ಚಿನ್ನಾರಿಯ ಚಿತ್ರ (2012) * ನಿಸರ್ಗ ಮತ್ತು ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ (2014) - ಅಹರ್ಣಿಶಿ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN- 978-93-84501075-05 <ref>https://www.bookbrahma.com/book/nisarga-mattu-gubbacchi</ref> * ಹಾರುವ ಆನೆ (2018) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ * ಚಿಟ್ಟೆ (ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ) (2022) - ಶಾರದಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ==== ಕಟ್ಟುಪದ ==== * ನೂರೊಂದು ವಚನಗಳು (2012) - ಶ್ವೇತಪ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾಶನ ISBN- 978-81-923791-42 * ಅರಿವು ತೊರೆ (2013) - ಸಪ್ನ ಬುಕ್ ಹೌಸ್ * ಬೆತ್ತಲು (2014) - ಅಂಕ ಪ್ರಕಾಶನ * ಅಮ್ಮ (2014) - ಅಂಕ ಪ್ರಕಾಶನ * ಪದ ಪದ ಕಟ್ಟುಪದ (2021) - ಶಾರದಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ==== ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ==== * ಜೀವನ್ಮುಖಿ ತೀಸ್ತಾ (2016) - ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ISBN-978-81-931964-7-2 ==== ಸಾಹಿತ್ಯ ==== * ರಕ್ತವರ್ಣೆ (2016) - ಅವಿರತ ಪುಸ್ತಕ ISBN-978-93-837690-7-0<ref>https://www.bookbrahma.com/book/rakta-varne</ref> * ಸಾಲುಮರಗಳ ತಾಯಿ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ (ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಅವರ ಜೀವನಾಧಾರಿತ) (2016) - ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ * ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರ (2016) - ಸಪ್ನ ಬುಕ್ ಹೌಸ್ * ಭೂಮಿ * ರೂಪ ರೂಪಗಳನು ದಾಟಿ (2019) - ಆಕೃತಿ ಪುಸ್ತಕ <ref>https://www.bookbrahma.com/book/roopa-roopagalanu-daati-belakina-angadi</ref> * ಬೊಂಬಾಯ್ ಮಿಠಾಯಿ (ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ) * ಬೆಳಕಿನ ಅಂಗಡಿ (2019) - ಆಕೃತಿ ಪುಸ್ತಕ * ಮೋಹನ ತರಂಗಿಣಿ - ಸಪ್ನ ಬುಕ್ ಹೌಸ್ (ಕನಕದಾಸರ ಮೋಹನ ತರಂಗಿಣಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಆಧಾರಿತ) * ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ(ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕ) (2025)- ಕಾಂಕೇವ್ ಮೀಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶನ * ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್ - ಕಾಜಾಣ ಪ್ರಕಾಶನ * ದಹನಾಗ್ನಿ * ತೊರೆದು ಜೀವಿಸಬಹುದೇ (2024) - ಸಪ್ನ ಬುಕ್ ಹೌಸ್ * ಆಯಾಮ * ಉಧೋ ಉಧೋ ಎಲ್ಲವ್ವ (ಜನಪದ ಏಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕ) (2023) - ಸಪ್ನ ಬುಕ್ ಹೌಸ್ * ಚಿಟ್ಟೆ (ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕ) (2022) - ಶಾರದಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ * ಗರ್ಭ * ಕ್ಲೀನ್ ಆಂಡ್ ಕ್ಲಿಯರ್ ಪಾಯಖಾನೆ - ಕಾಜಾಣ ಪ್ರಕಾಶನ * ಸಾಕುಮಗಳು * ವಿಧುರಾಶ್ವಥದ ವೀರಗಾಥೆ (2024) - ಸಪ್ನ ಬುಕ್ ಹೌಸ್ * ಗಾರ್ಗಿ (2024) - ಸಪ್ನ ಬುಕ್ ಹೌಸ್ * ಮುದ್ದು ಮಗಳೇ (ಲತಾ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರ ಮುದ್ದು ಮಗಳೇ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ) * ಲೆಟರ್ಸ್ ಟು ಡೆಥ್ (ಜಾನ್ ಕೀಟ್ಸ್ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ರಾಗಂ ಅವರ ಕೀಟ್ಸ್ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ) * ಅಕ್ಕಯ್ (ಅಕ್ಕಯ್ ಪದ್ಮಶಾಲಿ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಡೊಮಿನಿಕ್ ಅವರ ಅಕ್ಕಯ್ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ) (2022) - ಶಾರದಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ * ವಿದಗ್ಧೆ * ಮಾತಾ (ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಮಾತಾ. ಬಿ ಮಂಜಮ್ಮ ಜೋಗತಿ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಅರುಣ್ ಜೋಳದಕೂಡ್ಲಿಗಿ ಅವರ ನಡುವೆ ಸುಳಿವ ಹೆಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಡಾ. ಚಂದ್ರಪ್ಪ ಸೊಬಟಿ ಅವರ ಮಂಜಮ್ಮ ಜೋಗತಿ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ) * ನಗರ ಪೂಜೆ * ನಮ್ ಸ್ಕೂಲು * ಅಧಿನಾಯಕಿ * ಅಲೆಮಾರಿ ಭಾರತ * ಆ ಈ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ * ಥೆರೇಸಮ್ಮ (ಮದರ್ ಥೆರೇಸಾ ಅವರ ಜೀವನಾಧಾರಿತ) * ಪ್ರೇಮಮಯಿ ಹಿಡಿಂಬೆ * ಪಂಚವರ್ಣೆ * ಮೂಲ (ನೋವಿನಲ್ಲೂ ನಕ್ಕು ಬಿಡಿ) * ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಪಂಚ * ಭೂಮಿ ಹುಳ (ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ) * ತೆರೆ ಮರೆಯಾದ ಕಥೆ * ಅಕ್ಕ * ಪ್ರೇಮಲೋಕ * ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ * ಆಟ * ಇಷ್ಟು ಕಾಲ (ಎಚ್.ಎಸ್. ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ ಅವರ ಕವಿತೆಗಳ ಆಧಾರಿತ) '''ಅಂಕಣ ಬರಹ''' * ಉಮಾಸಿರಿ - ೨೦೧೫ (ಅವಧಿ ಅಂತರಜಾಲ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಸರಣಿ ಲೇಖನಗಳು) * ಚಿಣ್ಣರ ಅಂಗಳ (ಕನ್ನಡ ಮಾಣಿಕ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಬರೆದ ಅಂಕಣ) * ಬೇಂದ್ರೆ ನಾಟಕಗಳು (ಬುಕ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಇ-ಪತ್ರಿಕೆಗೆ)<ref>https://www.bookbrahma.com/news/bendre-natakagala-ranga-praveshakke-idu-sakala</ref><ref>https://www.bookbrahma.com/features/roga-mattu-adhikara-bendreyavara-jaatre-nataka-samakaalina-asangata-abhivyakti</ref><ref>https://www.bookbrahma.com/news/samajika-viveka-mattu-tirukara-pidugu</ref><ref>https://www.bookbrahma.com/news/bharateeya-koutumbika-vyavaste-mattu-hosa-samsara-nataka-samucchaya</ref><ref>https://www.bookbrahma.com/news/kathana-kutuhalavirada-gol</ref> * ಅನುಭೂತಿ - ವಿಜಯಕರ್ನಾಟಕ (ಭೋದಿ ವೃಕ್ಷ) ==== ಸಂಪಾದನೆ ==== * ಕಿರಂ ಹೊಸಕವಿತೆ ಸಂಪುಟ ೧ (೨೦೧೭) * ಕಿರಂ ಹೊಸಕವಿತೆ ಸಂಪುಟ ೨ (೨೦೧೮)<ref>https://www.bookbrahma.com/book/kiram-hosa-kavite-samputa-2</ref> * ಕಾವ್ಯಯಾನ (ಎಚ್. ಎ. ಎಲ್ ಕನ್ನಡ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಕಾವ್ಯ ಕೃತಿ) * ಹಸಿರ ಬನಿ (ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕನವರ ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರ) ==== ವಿಮರ್ಶೆ ==== * ಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ -೨೦೨೫ (ಕದಂಬ ಪ್ರಕಾಶನ) == ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು == '''ಕನ್ನಡ ನಾಟಕ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಸಾಧನೆಗೆ ದೊರಕಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು''' 1.ದಿ ನ್ಯೂಸ್ ಪೇಪರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟಕ ವತಿಯಿಂದ ರಂಗಭೂಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕಾಗಿ “ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ” (2025) 2.ಬೆಂಗಳೂರು ಕಿರು ನಾಟಕೋತ್ಸವ ಆರ್.ನಾಗೇಶ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2025) 3.ಬೆಂಗಳೂರು ಕಿರು ನಾಟಕೋತ್ಸವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಾಟಕ ವಿನ್ಯಾಸ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2025) 4.ಬೆಂಗಳೂರು ಕಿರು ನಾಟಕೋತ್ಸವ ಆರ್.ನಾಗೇಶ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2024) 5.ಕಾರಂತ ರಂಗಲೋಕ ಕೊಡಮಾಡುವ ರೂಬಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯೂಬ್ ನಾಟಕ ಕೃತಿಗೆ ಕಾರಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2023) 6.ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಕಲಾವಿದರ ಒಕ್ಕೂಟ ಆಯೋಜಿಸಿದ ನಾಟಕ ರಚನಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ (2022) 7.ಅನ್ ಮಾಸ್ಕ್ ನಾಟಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ನಗರ ಪೂಜೆ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2022) 8.“ಶರ್ಮಿಷ್ಠೆ” ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮುಂಬೈ ನ ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಅವರು ಕೊಡಮಾಡುವ ನೇಸರು ಜಾಗತಿಕ ಏಕಾಂಕ ನಾಟಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. (2022) 9. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ, ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ಅಕಾದಮಿ ಕೊಡಮಾಡುವ ಉಸ್ತಾದ್ ಬಿಸ್ಮಿಲ್ಲಾಖಾನ್ ಯುವಪುರಸ್ಕಾರ (2022) 10. ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2022) 11. ಚಿಟ್ಟೆ ನಾಟಕ ಕೃತಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಬಾಲ ವಿಕಾಸ ಅಕಾಡೆಮಿ ಕೊಡುವ “ಮಕ್ಕಳ ಚಂದಿರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ” (2022) 12. ಬೆಂಗಳೂರು ಕಿರು ನಾಟಕೋತ್ಸವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಾಟಕಕಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2022) 13. ಕಾಂತಾವರ ಕನ್ನಡ ಸಂಘದ ಮಂಜನಬೈಲು ರಂಗ ಸಮ್ಮಾನ ಪುರಸ್ಕಾರ(2022) 14. ಹಶ್ಮಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಾಟಕಕಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2021) 15. ಬೆಂಗಳೂರು ಕಿರು ನಾಟಕೋತ್ಸವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (2021) 16. ರಕ್ತವರ್ಣೆ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಕೊಡ ಮಾಡುವ ದಿವಂಗತ ಸಾರಂಗಿ ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ ಪುಟ್ಟಚಟ್ಟಮ್ಮ ದತ್ತಿನಿಧಿ ಪುರಸ್ಕಾರ (2016) 17. ಬೆಳಕಿನ ಅಂಗಡಿ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮುಂಬೈ ನ ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಅವರು ಕೊಡಮಾಡುವ ನೇಸರು ಜಾಗತಿಕ ಏಕಾಂಕ ನಾಟಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. (2017) 18. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ನಡೆಸಿದ ಮಕ್ಕಳ ನಾಟಕ ರಚನಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬೊಂಬಾಯ್ ಮಿಠಾಯಿ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಬಹುಮಾನ(2016) <references responsive="" /> {{Interwikineeded}} pxftzhx6xanr848mct7yrhvq6nryras 2 150214 1371449 1309645 2026-04-10T01:38:36Z Mahaveer Indra 34672 /* ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ */ 1371449 wikitext text/x-wiki ==ಎನ್ಡಿಆರೆಫ್== {{Infobox government agency | name = ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪಡೆ | type = Agency | seal = | seal_size = | seal_width = | seal_caption = | logo = | logo_width = | logo_caption = | image = | image_size = | image_caption = | formed = {{Start date and age|df=yes|19 January 2006}} | dissolved = | jurisdiction = [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]] | headquarters = Directorate General, NDRF, 6th Floor, NDCC-II Building, Jai Singh Road, New Delhi - 110001 | coordinates = <!-- {{coord|LATITUDE|LONGITUDE|type:landmark_region:US|display=inline,title}} --> | motto = "आपदा सेवा सदैव सर्वत्र" | employees = ೧೩,೦೦೦ <ref name=":0">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Vk8-vgAACAAJ&q=IISS+2017|title=The Military Balance 2017|last=(Iiss)|first=The International Institute of Strategic Studies|date=14 February 2017|publisher=Routledge, Chapman & Hall, Incorporated|isbn=9781857439007|language=en}}</ref> | budget = {{INRConvert|1601.02|c|lk=on|year=2021}} {{small|(2023–24)}} | minister1_name = [[Amit Shah]] | minister1_pfo = [[Minister of Home Affairs (India)|Minister of Home Affairs]] | minister2_name = | minister2_pfo = <!-- up to |minister7_name= --> | deputyminister1_name = | deputyminister1_pfo = | deputyminister2_name = | deputyminister2_pfo = <!-- up to |deputyminister7_name= --> | chief1_name = Shri Piyush Anand, [[Indian Police Service|IPS]] | chief1_position = Director General | chief2_name = | chief2_position = <!-- up to |chief9_name= --> | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | public_protector = | deputy = | chief6_position = | chief7_name = | chief7_position = | chief8_name = | chief8_position = | chief9_name = | chief9_position = | parent_department = [[Ministry of Home Affairs (India)|Ministry of Home Affairs]] | keydocument1 = [[Disaster Management Act, 2005]] | website = {{URL|ndrf.gov.in}} | map = | map_size = | map_caption = | footnotes = | embed = | child1_agency = Karnataka State Disaster Response Force | child2_agency = Maharashtra State Disaster Response Force | child3_agency = Telangana State Disaster Response Force | child4_agency = Andhra Pradesh State Disaster Response Force }} ==ತುಂಗಭದ್ರಾ== {{Infobox dam | name = ತುಂಗಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯ | image = Tungabhadra Dam.jpg | image_caption = | name_official = Tungabhadra Dam | dam_crosses = [[ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿ|ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ]] | location = [[ಹೊಸಪೇಟೆ]], [[ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಮುನಿರಾಬಾದ್]], [[Koppal district]], [[Karnataka]],<br/> India | dam_type = Composite, Spillway length (701 m) | dam_length = {{Convert|2449|m|ft|0|abbr=on}} | dam_height = {{Convert|49.50|m|ft|0|abbr=on}} from the deepest foundation. | dam_width_base = | spillway_type = | spillway_capacity = 650,000 [[cusec]]s | construction_began = 1949 | opening = 1953 | cost = 1,066,342 Dollars | owner = [[Karnataka State]] | operator = Tungabhadra Board | website = [http://www.tbboard.gov.in www.tbboard.gov.in] | res_name = Tungabhadra Reservoir | res_capacity_total = 3.73 cubic kms (132 tmcft) | res_capacity_active = 3.31 cubic kms (116.86 tmcft) | res_capacity_inactive = 2.3 tmcft (below 477.01 m msl) | res_catchment = {{Convert|28180|km2|mi2|abbr=on}} | res_surface = {{Convert|350|km2|sqmi|abbr=on}} | res_max_depth = | plant_operator = Karnataka Govt | plant_turbines = Near toe of the dam and canal drops | plant_capacity = 127[[Megawatt|MW]] | plant_annual_gen = | plant_commission = | plant_decommission = | location_map = India Karnataka#India | location_map_caption = | extra = }} {{Infobox film | name = ಭ್ರಮಯುಗಮ್ | image = Bramayugam poster.jpg | caption = ಚಲನಚಿತ್ರದ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ | director = [[ರಾಹುಲ್ ಸದಾಶಿವನ್]] | screenplay = {{ubl|ಟಿ. ಡಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್|ರಾಹುಲ್ ಸದಾಶಿವನ್| (ಸಂಭಾಷಣೆ)}} | story = ರಾಹುಲ್ ಸದಾಶಿವನ್ | based_on = [[Folk horror]] and [[Sacred mysteries]]<ref>{{Cite web|title= In the dimly lit corridors of Kerala's dark ages, 'Bramayugam' unfolds a tale that resonates with ancient folklore and supernatural mystique.|date= 15 February 2024|url= https://onlookersmedia.in/reviews/bramayugam-review-a-riveting-descent-into-folklore-horror/|access-date= 20 March 2024|archive-date= 20 March 2024|archive-url= https://web.archive.org/web/20240320200639/https://onlookersmedia.in/reviews/bramayugam-review-a-riveting-descent-into-folklore-horror/|url-status= live}}</ref> | producer = {{ubl|ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರಾಮಚಂದ್ರ|ಎಸ್. ಶಶಿಕಾಂತ್}} | starring = {{ubl|[[ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ]]|ಅರ್ಜುನ್ ಅಶೋಕನ್|ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಭರತನ್|ಅಮಲ್ಡಾ ಲಿಝ್}} | cinematography = ಶೆಹ್ನಾದ್ ಜಲಾಲ್ | editing = ಶಫಿಕ್ ಮೊಹ್ಮದ್ ಅಲಿ | music = ಕ್ರಿಸ್ಟೊ ಕ್ಸೆವಿಯರ್<ref>{{Cite web|title= Christo Xavier: After listening to the OST of 'Bramayugam'|url= https://mirchi.in/stories/music/bramayugam-music-composer-christo-xaviers-interview-with-mirchi-plus/108646121|access-date= 20 March 2024|archive-date= 20 March 2024|archive-url= https://web.archive.org/web/20240320201424/https://mirchi.in/stories/music/bramayugam-music-composer-christo-xaviers-interview-with-mirchi-plus/108646121|url-status= live}}</ref> | studio = {{ubl|ನೈಟ್ ಶಿಫ್ಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್|ವೈನಾಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್}} | distributor = {{ubl| *ಆನ್ ಮೆಗಾ ಮೀಡಿಯಾ (ಕೇರಳ) *ಸಿತಾರಾ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ಸ್ (ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ) ಮತ್ತು (ತೆಲಂಗಾಣ) *ಎಪಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ (ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ) *ಟ್ರುತ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ (ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ)}} | released = {{Film date|df=y|2024|02|15}} | runtime = ೧೪೦ ನಿಮಿಷಗಳು<ref>{{Cite news |title= ''Bramayugam'' The movie has a running time of 140 minutes. |url= https://cbfcindia.gov.in/cbfcAdmin/search-result.php?recid=Q0EwOTI1MDEyMDI0MDAwNDA |access-date= 30 March 2024 |archive-date= 30 March 2024 |archive-url= https://web.archive.org/web/20240330172013/https://cbfcindia.gov.in/cbfcAdmin/search-result.php?recid=Q0EwOTI1MDEyMDI0MDAwNDA |url-status= live }}</ref> | country = ಭಾರತ | language = ಮಲಯಾಳಮ್<ref>{{Cite web|title=Released in 5 Indian languages including Malayalam|date=17 August 2023|url=https://telanganatoday.com/night-shift-studios-debut-film-mammoottys-bramayugam-goes-on-floors|access-date=14 March 2024|archive-date=10 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240110111132/https://telanganatoday.com/night-shift-studios-debut-film-mammoottys-bramayugam-goes-on-floors|url-status=live}}</ref> | budget = ೨೭.೭೩ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ<ref>{{Cite news |title=Mammootty's 'Bramayugam' reveals budget of Rs 27.73 crore |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-bramayugam-reveals-budget-of-rs-27-73-crore/articleshow/107478645.cms#amp_tf=From%20%251$s&aoh=17082463150705&referrer=https://www.google.com |access-date=2024-02-18 |work=[[The Times of India]] |issn=0971-8257 |archive-date=10 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240510203327/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-bramayugam-reveals-budget-of-rs-27-73-crore/articleshow/107478645.cms#amp_tf=From%20%251$s&aoh=17082463150705&referrer=https://www.google.com |url-status=live }}</ref> | gross = ಅಂದಾಜು ೮೫ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ<ref>{{Cite web|title=''Bramayugam'' final box office collections: Mammootty's film surprasses Rs 85 crore|url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/bramayugam-ott-release-date-know-all-about-cast-plot-platform|date=2024-03-12|website=[[The Free Press Journal]]|language=en|access-date=2 April 2024|archive-date=12 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240312024820/https://www.freepressjournal.in/entertainment/bramayugam-ott-release-date-know-all-about-cast-plot-platform|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=Small market, big collection: Box office earnings of recent Malayalam flicks touch record Rs 550 cr |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2024/04/07/malayalam-movies-success-box-office-record-550-crores.html |website=OnManorama |language=en |date=2024-04-08 |access-date=2024-04-08 |archive-date=2024-04-12 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240412034222/https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2024/04/07/malayalam-movies-success-box-office-record-550-crores.amp.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-bramayugam-collects-over-rs-60-crore-worldwide/amp_articleshow/108269275.cms|language=en|title=Mammootty’s ‘Bramayugam’ Collects Over Rs 60 Crore Worldwide|date=2024-03-06|website=[[The Times of India]]|access-date=10 May 2024|archive-date=10 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240510202739/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-bramayugam-collects-over-rs-60-crore-worldwide/amp_articleshow/108269275.cms|url-status=live}}</ref> }} ==jhdh== '''ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಭಾರತೀಯ ಜನೌಷಧಿ ಯೋಜನೆ''' '''('''ಅಧೀಕೃತ ಹೆಸರು- ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಭಾರತೀಯ ಜನೌಷಧಿ ಪರಿಯೋಜನಾ'''-''' '''PMBJP-''' {{Translation|Prime minister Indian public medicine scheme}} ) [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ]] ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. == ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲ ಮೂಲಗಳು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು== {{Navbox |name = Hydrography of Karnataka |title = [[Hydrography]] of [[Karnataka]] |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |groupstyle = padding:0.35em 1.0em; line-height:1.1em; <!--reduces gap between wrapped groupname lines--> |group1 = Rivers |list1 = * [[Amarja]] * [[ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿ|ಅರ್ಕಾವತಿ]] * [[Bhadra River|Bhadra]] * [[Bhima River|Bhima]] * [[Chakra River|Chakra]] * [[Chitravathi River|Chitravathi]] * [[Chulki Nala]] * [[Dandavati]] * [[Gangavalli River|Gangavalli]] * [[Ghataprabha River|Ghataprabha]] * [[Gurupura River|Gurupura]] * [[Hemavati River|Hemavati]] * [[Honnuhole]] * [[Kabini River|Kabini]] * [[Kali River (Karnataka)|Kali]] * [[Karanja River| Karanja]] * [[Kaveri]] * [[Kedaka River|Kedaka]] * [[Krishna River|Krishna]] * [[Kubja River|Kubja]] * [[Kumaradhara River|Kumaradhara]] * [[Kumudvathi River|Kumudvathi]] * [[Lakshmana Tirtha]] * [[Malaprabha River|Malaprabha]] * [[Manjira River|Manjira]] * [[Markandeya River (Western Ghats)|Markandeya]] * [[Netravati River|Netravati]] * [[Palar River|Palar]] * [[Panchagangavalli River|Panchagangavalli]] * [[Papagni River|Papagni]] * [[Penna River|Penna (Uttara Pinakini)]] * [[Ponnaiyar River|Ponnaiyar (Dakshina Pinakini)]] * [[Shambhavi River|Shambhavi]] * [[Sharavati]] * [[Shimsha]] * [[Souparnika River|Souparnika]] * [[Tunga River|Tunga]] * [[Tungabhadra River|Tungabhadra]] * [[Varada]] * [[Varahi River|Varahi]] * [[Vedavathi River|Vedavathi]] * [[Vrishabhavathi River|Vrishabhavathi]] |group2 = Waterfalls |list2 = * [[Abbey Falls|Abbey]] * [[Bandaje Falls|Bandaje]] * [[Barkana Falls|Barkana]] * [[Chunchanakatte Falls|Chunchanakatte]] * [[Devaragundi]] * [[Godchinamalaki Falls|Godchinamalaki]] * [[Gokak Falls|Gokak]] * [[Hanumangundi Falls|Hanumangundi]] * [[Hebbe Falls|Hebbe]] * [[Irupu Falls|Irupu]] * [[Jaladurga | Jaladurga]] * [[Jog Falls|Jog]] * [[Kalhatti Falls|Kalhatti]] * [[Kunchikal Falls|Kuchikal]] * [[Magod Falls|Magod]] * [[Mallalli Falls|Mallalli]] * [[Muthyala Maduvu]] * [[Sathodi Falls|Sathodi]] * [[Shivanasamudra Falls|Shivanasamudra or Cauvery]] * [[Shivganga falls|Shivganga]] * [[Unchalli Falls|Unchalli]] * [[Vajrapoha Falls|Vajrapoha]] |group3= Lakes |list3= * [[Harangi Reservoir|Harangi]] * [[Hebbal Lake, Bangalore]] * [[Hebbal Lake, Mysore]] * [[Hesaraghatta Lake|Hesaraghatta]] * [[Honnamana Kere]] * [[Karanji Lake|Karanji]] * [[Krishna Raja Sagara]] * [[Kukkarahalli Lake|Kukkarahalli]] * [[Lingambudhi Lake|Lingambudhi]] * [[ಪಂಪಾ ಸರೋವರ|Pampa Sarovar]] * [[Shanti Sagara]] * [[Thippagondanahalli Reservoir|Thippagondanahalli]] * [[Vibhutipura Lake|Vibhutipura]] * [[Yele Mallappa Shetty Lake]] |group4= Beaches |list4= * [[Gokarna, Karnataka|Gokarna]] * [[Murudeshwara]] * [[Karwar]] * [[Kapu, Karnataka|Kapu]] * [[Kudle beach|Kudle]] * [[Malpe]] * [[Maravanthe]] * [[NITK Beach]] * [[Panambur Beach|Panambur]] * [[Someshwar Beach|Someshwar]] * [[St. Mary's Islands]] * [[Tannirbhavi Beach|Tannirbhavi]] * [[Trasi]] |group5= Dams |list5= * [[Almatti Dam|Almatti]] * [[Basava Sagara]] * [[Bhadra Dam]] * [[Gorur dam|Gorur]] * [[Harangi Dam|Harangi]] * [[Kabini Dam|Kabini]] * [[Kadra Dam|Kadra]] * [[Kanva Reservoir|Kanva]] * [[Kodasalli Dam|Kodasalli]] * [[Krishna_Raja_Sagara|Krishna Raja Sagara / KRS]] * [[Linganamakki Dam|Linganamakki]] * [[Raja Lakhamagouda dam|Raja Lakhamagouda]] * [[Renuka Sagara]] * [[Shanti Sagara]] * [[Supa Dam|Supa]] * [[Tungabhadra Dam|Tungabhadra]] * [[Vani Vilasa Sagara]] }}<noinclude> {{Documentation|content= {{Align|right|{{Check completeness of transclusions}}}} {{collapsible option}} }} == ಟೆಂಪ್ಲೇಟು== {{Infobox government agency | agency_name = Ministry of Finance | seal = Government of India logo.svg | seal_width = 100px | seal_caption = Branch of Government of India | logo = Ministry of Finance India.svg | nativename_a = | formed = {{Start date and age|df=yes|1946|10|29}} | logo_size = 230px | logo_caption = Ministry of Finance | preceding1 = | jurisdiction = [[Government of India]] | headquarters = [[North Block|Cabinet Secretariat]]<br/> [[Raisina Hill]], [[New Delhi]] | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | employees = | budget = | minister1_name = [[Nirmala Sitharaman]], [[Minister of Finance (India)|Cabinet Minister]] | deputyminister1_name = | deputyminister1_pfo = | deputyminister2_name = [[Pankaj Choudhary]] | deputyminister2_pfo = [[Minister of State]] | chief1_name = Tuhin Kanta Pandey, [[Indian Administrative Service|IAS]] | chief1_position = [[Finance Secretary (India)|Finance Secretary]] & [[Secretary to Government of India|Secretary]] (Revenue Secretary) | chief2_name = Manoj Govil, [[Indian Administrative Service|IAS]] | chief2_position = Expenditure Secretary | chief9_name = | chief9_position = | parent_department = | child1_agency = <small>Department of Economic Affairs</small> | child2_agency = <small>Department of Expenditure</small> | child3_agency = <small>Department of Revenue</small> | child4_agency = <small>Department of Financial Services</small> | child5_agency = <small>Department of Investment and Public Asset Management</small> | child6_agency = <small>Department of Public Enterprise</small> | keydocument1 = [http://indiabudget.nic.in/budget.asp Union Budget] | keydocument2 = [http://indiabudget.nic.in/survey.asp Economic Survey] | website = https://finmin.gov.in/ | chief3_name = Arunish Chawla, [[Indian Administrative Service|IAS]] | chief3_position = [[Secretary to Government of India|Secretary]] (Investment and Public Asset Management) | chief4_name = Nagaraju Maddirala, [[Indian Administrative Service|IAS]]<ref>{{Cite web |date=2024-08-16 |title=Major Reshuffle in Union Bureaucracy: Nagaraju Maddirala will be DFS Secretary, Deepti Umashankar Secretary to the President of India, Rajesh Singh Defence Secretary, Katikithala Srinivas Secretary MoHUA, Punya Salila Srivastava Health, Amardeep Singh Bhatia Secretary DPII and Vivek Joshi appointed as Secretary DoPT |url=https://www.dynamitenews.com/story/new-delhi-major-reshuffle-in-union-bureaucracy-nagaraju-maddirala-will-be-dfs-secretary-deepti-umashankar-secretary-to-the-president-of-india |access-date=2024-08-17 |website=Dynamite News |language=en}}</ref> | chief4_position = [[Secretary to Government of India|Secretary]] (Financial Services) | chief5_name = Ajay Seth, [[Indian Administrative Service|IAS]] | chief5_position = Economic Affairs Secretary | chief6_name = Ali Raza Rizvi,[[Indian Administrative Service|IAS]] | chief6_position = [[Secretary to Government of India|Secretary]] (Department of Public Enterprises) | chief7_name = [[V. Anantha Nageswaran]] | chief7_position = [[Chief Economic Adviser to the Government of India|Chief Economic Adviser]] | chief8_name = | chief8_position = }} == ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು== {{Navbox |name = ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು |title = {{flagicon|ಭಾರತ}} [[:ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು|ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು]] | titlestyle = background:#ccf; | style = width:100%;border:1px solid #ccd2d9; | groupstyle = background:#ddf;width:10%; |liststyle = padding:0.25em 0; line-height:1.4em; <!--otherwise lists can appear to form continuous whole--> |group1 = ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ |list1 = [[ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] |group2 = ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು |list2 = {{nowrap begin}} [[ಅಲಹಾಬಾದ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಆಂಧ್ರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಫ್ ಬರೋಡಾ]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]]{{·w}} [[ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]{{·w}} [[ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ದೇನಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಇಂಡಿಯನ್ ಓವರಸೀಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಓರಿಯಂಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್]]{{·w}} [[ಪಂಜಾಬ್ ಆಂಡ್ ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಯುಕೋ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಯುನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]{{·w}} [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]{{·w}} [[ವಿಜಯಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]] {{nowrap end}} |group3 = ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಮೂಹ |list3 = {{nowrap begin}} [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬಿಕಾನೇರ್ ಆಂಡ್ ಜೈಪುರ್]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಹೈದರಾಬಾದ್]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮೈಸೂರು]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಪಟಿಯಾಲಾ]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಟ್ರ್ಯಾವಂಕೂರು]] {{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂದೋರ್]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರಾ]]{{nowrap end}} |group4 = [[ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು]] |list4 = {{nowrap begin}} [[ಆಕ್ಸಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಬಂಧನ್ ಬ್ಯಾ೦ಕ್]] {{·w}}[[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ರಾಜಸ್ಥಾನ]]{{·w}} [[ಭಾರತ್ ಓವರಸೀಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸಿಟಿ ಯುನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಗಣೇಶ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕುರುಂದವಾಡ]]{{·w}} [[ಎಚ್ ಡಿ ಎಫ್ ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಡೆವಲೆಪ್ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ಼್ ಇಂಡಿಯಾ (ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್)|ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಇಂಡಸ್ಇಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ವೈಶ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಕರ್ಣಾಟಕ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಕರೂರ್ ವೈಶ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಕೊಟಕ್ ಮಹೀಂದ್ರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ ವಿಲಾಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ನೈನಿತಾಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ರತ್ನಾಕರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ರೂಪೀ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸರಸ್ವತ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಎಸ್ ಬಿ ಐ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ತಮಿಳುನಾಡು ಮರ್ಕೆಂಟೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] {{nowrap end}} |group5 = [[ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು]] |list5 = {{nowrap begin}} [[ABN AMRO]]{{·w}} [[ಅಬುಧಾಬಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[Antwerp Diamond ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·}} [[ಅರಬ್ ಬಾಂಗ್ಲದೇಶ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[Eka Cipta Widjaja|ಬ್ಯಾಂಕ್ International Indonesia]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕ]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ of Bahrain & Kuwait]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಸಿಲೋನ್]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ನೋವಾ ಸ್ಕೋಷಿಯ]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ of Tokyo Mitsubishi UFJ]]{{·w}} [[ಬಾರ್ಕ್ಲೇಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[Citiಬ್ಯಾಂಕ್ India]]{{·w}} [[ಹೆಚ್ ಎಸ್ ಬಿ ಸಿ ]]{{·w}} [[ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್]]{{·w}}[[Deutsche ಬ್ಯಾಂಕ್]] {{·w}} [[ರಾಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್]] {{nowrap end}} |group6 = [[ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು]] |list6 = {{nowrap begin}} [[South Malabar Gramin ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[North Malabar Gramin ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಪ್ರಗತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಶ್ರೇಯಸ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್]] {{nowrap end}} |group7 = [[ಆರ್ಥಿಕ ಸೇವೆಗಳು]] |list7 = {{nowrap begin}} [[Real Time Gross Settlement|Real Time Gross Settlement(RTGS) ]]{{·w}} [[National Electronic Fund Transfer|National Electronic Fund Transfer (NEFT)]]{{·w}} [[Structured Financial Messaging System|Structured Financial Messaging System (SFMS)]]{{·w}} [[CashTree]]{{·w}} [[Cashnet]]{{·w}} [[Automated teller machine|Automated Teller Machine (ATM)]] {{nowrap end}} }}<noinclude> [[ವರ್ಗ:India templates|{{PAGENAME}}]] [[ವರ್ಗ:Finance templates|India]]<!--probably needs focusing--> </noinclude> == ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಆಂಗ್ಲ== {{Navbox |name = Banking in India |title = {{flag icon|India}} [[Banking in India]] |state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} |listclass = hlist |above = |group1 = Institutes |list1 = {{Navbox|child |group1 = [[Central bank]] |list1 = {{Reserve Bank of India}} |group2 = Think tanks |list2 = * [[Banks Board Bureau|BBB]] * [[Banking Codes and Standards Board of India|BCSBI]] * [[National Payments Corporation of India|NPCI]] * [[Indian Banks' Association|IBA]] * [[Institute for Development and Research in Banking Technology|IDRBT]] |group3 = Speciality banks |list3 = * [[IFCI]] * ''' [[All India Financial Institutions]] :''' * [[Exim Bank of India]] * [[National Bank for Agriculture and Rural Development|NABARD]] * [[National Housing Bank|NHB]] * [[Small Industries Development Bank of India|SIDBI]] |group4 = Other |list4 = * [[Board for Industrial and Financial Reconstruction|BIFR]] * [[Insolvency and Bankruptcy Board of India|IBBI]] * [[Institute of Banking Personnel Selection|IBPS]] * [[Deposit Insurance and Credit Guarantee Corporation|Deposit Insurance (DICGC)]] }} |group2 = [[Public sector banks in India|Public-sector <br />banks]] |list2 = * [[Bank of Baroda]] * [[Bank of India]] * [[Canara Bank]] * [[Central Bank of India]] * [[Indian Bank]] * [[Indian Overseas Bank]] * [[Jammu & Kashmir Bank]] * [[Punjab & Sind Bank]] * [[Punjab National Bank]] * [[State Bank of India]] * [[UCO Bank]] * [[Union Bank of India]] |group4 = [[Private-sector banks in India|Private-sector <br />banks]] |list4 = * [[Axis Bank]] * [[Bandhan Bank]] * [[CSB Bank]] * [[City Union Bank]] * [[DCB Bank]] * [[Dhanlaxmi Bank]] * [[Federal Bank]] * [[HDFC Bank]] * [[ICICI Bank]] * [[IDBI Bank]] * [[IDFC First Bank]] * [[IndusInd Bank]] * [[Karnataka Bank]] * [[Karur Vysya Bank]] * [[Kotak Mahindra Bank]] * [[Nainital Bank]] * [[RBL Bank]] * [[South Indian Bank]] * [[Tamilnad Mercantile Bank]] * [[Yes Bank]] | group5 = Foreign banks | list5 = * [[Abu Dhabi Commercial Bank]] * [[ANZ (bank)|ANZ]] * [[Bank Maybank Indonesia]] * [[Bank of America]] * [[Bank of Bahrain and Kuwait]] * [[Bank of Ceylon]] * [[Barclays]] * [[Credit Suisse]] * [[CTBC Bank]] * [[Deutsche Bank]] * [[HSBC Bank India|HSBC]] * [[Maybank]] * [[MUFG Bank|MUFJ]] * [[Rabobank]] * [[Scotiabank]] * [[Standard Chartered India]] {{Navbox|child |group1 = Wholly owned subsidiary (WOS) |list1 = * [[DBS Bank]] * [[State Bank of Mauritius]] |group2 = Wound up/closed (or in process) |list2 = * [[Antwerp Diamond Bank]] * [[Citibank India|Citibank]] }} | group6 = [[Small finance bank|Small finance banks]] | list6 = * [[AU Small Finance Bank|AU]] ** [[Fincare Small Finance Bank|Fincare]] * [[Capital Small Finance Bank|Capital]] * [[ESAF Small Finance Bank|ESAF]] * [[Equitas Small Finance Bank|Equitas]] * [[Jana Small Finance Bank|Jana]] * [[North East Small Finance Bank|North East]] * [[Suryoday Small Finance Bank|Suryoday]] * [[Ujjivan Small Finance Bank|Ujjivan]] |group7 = [[Payments bank]]s |list7 = *[[Airtel Payments Bank|Airtel]] *[[National Securities Depository]] *[[India Post Payments Bank|India Post]] *[[Jio Payments Bank|Jio]] *[[Paytm Payments Bank|Paytm]] {{Navbox|child |group1 = Surrendered licencees <br/>or wound up |list1 = *[[Aditya Birla Payments Bank|Aditya Birla]] **[[M-Pesa|Vodafone M-Pesa]] *[[Tech Mahindra]] }} | group8 = [[Cooperative banking|Cooperative <br />banks]] | list8 = * [[Abhyudaya Co-operative Bank Ltd|Abhyudaya Co-operative Bank]]. * [[Buldana Urban Cooperative Credit Society]] * [[Cosmos Bank]] * [[Dombivli Nagari Sahakari Bank Ltd.|Dombivli Nagari Sahakari Bank]] * [[Kerala Bank]] * [[Mizoram Co-operative Apex Bank]] * [[Punjab and Maharashtra Co-operative Bank]] * [[Repco Bank]] * [[Saraswat Bank]] * [[Shamrao Vithal Co-operative Bank]] * [[TNSC Bank]] | group9 = [[Regional rural bank]]s | list9 = * [[Assam Gramin Vikash Bank]] * [[Bangiya Gramin Vikash Bank]] * [[Mizoram Rural Bank]] * [[Paschim Banga Gramin Bank]] * [[Puduvai Bharathiar Grama Bank]] * [[Tamil Nadu Grama Bank]] * [[Uttar Bihar Gramin Bank]] * [[Uttarakhand Gramin Bank]] * [[Vananchal Gramin Bank]] {{Navbox|child |group1 = Andhra |list1 = * [[Andhra Pradesh Grameena Vikas Bank]] * [[Andhra Pragathi Grameena Bank]] |group2 = Kerala |list2 = * [[Kerala Gramin Bank]] * [[North Malabar Gramin Bank]] * [[South Malabar Gramin Bank]] |group3 = [[List of regional rural banks in Uttar Pradesh|Uttar Pradesh]] |list3 = *[[Allahabad UP Gramin Bank]] *[[Gramin Bank of Aryavart]] *[[Sarva UP Gramin Bank]] }} | group10 = Defunct banks | list10 = {{Navbox|child |group1 = Merged |list1 = {{Navbox|child |group1 = PSB |list1 = * [[New Bank of India]] * [[Dena Bank]] * [[Vijaya Bank]] * [[Allahabad Bank]] * [[Andhra Bank]] * [[Corporation Bank]] * [[Oriental Bank of Commerce]] * [[United Bank of India]] * [[Syndicate Bank]] |group2 = SBI |list2 = * [[Bank of Bombay]] * [[Bank of Calcutta]] * [[Bank of Madras]] * [[Imperial Bank of India]] * [[State Bank of Bikaner & Jaipur]] * [[State Bank of Hyderabad]] * [[State Bank of Indore]] * [[State Bank of Mysore]] * [[State Bank of Patiala]] * [[State Bank of Saurashtra]] * [[State Bank of Travancore]] * [[Bharatiya Mahila Bank]] |group3 = Rescued |list3 = * [[Global Trust Bank (India)|Global Trust Bank]] (OBC) * [[Lakshmi Vilas Bank]] (DBS) * [[Nedungadi Bank]] (PNB) * [[United Western Bank]] (IDBI) * [[United Industrial Bank]] (Allahabad Bank) * [[Punjab and Maharashtra Co-operative Bank]] (Unity SFB) |group4 = Acquired |list4 = * [[Bank of Madura]] * [[Bank of Rajasthan]] * [[Bengal Central Bank]] * [[Centurion Bank of Punjab]] * [[Chartered Bank of India, Australia and China]] * [[Grindlays Bank]] ** [[National Bank of India]] * [[ING Vysya Bank]] * [[Mercantile Bank of India, London and China]] * [[Lord Krishna Bank]] * [[Suvarna Sahakari Bank]] * [[Times Bank]] * [[Vysya Bank]] {{Navbox|child |group1 = PSB |list1 = * [[Bharat Overseas Bank]] * [[Pandyan Bank]] }} }} |group3 = Wound up |list3 = * [[Bank of Chettinad]] * [[Dass Bank]] |group4 = Failed |list4 = * [[Alliance Bank of Simla]] * [[Arbuthnot & Co]] * [[Commercial Bank of India]] * [[Exchange Bank of India & Africa]] * [[Oriental Bank Corporation|(New) Oriental Bank Corporation]] * [[Oudh Commercial Bank]] * [[Madhavpura Mercantile Cooperative Bank]] |group5 = Liquidated |list5 = * [[Bengal Bank (1784)]] * [[Bank of Bombay (1720)]] * [[Bank of Hindostan]] * [[General Bank of India]] * [[General Bank of Bengal and Bihar]] * [[Nath Bank]] * [[Palai Central Bank]] * [[The Commercial Bank (1819)]] * [[The Calcutta Bank (1824)]] * [[The Union Bank (1828)]] * [[The Government Savings Bank (1833)]] * [[The Bank of Mirzapore (1835)]] * [[Travancore National and Quilon Bank]] }} | group11 = Networks | list11 = {{Navbox|child |group1 = [[Interbank network]]s |list1 = * [[Cirrus (interbank network)|Cirrus]] * [[National Financial Switch|NFS]] * [[Plus (interbank network)|PLUS]] |group2 = [[Interbank_network|ATM networks]] |list2 = * [[Banks ATM Network and Customer Services|BANCS]] * [[Cashnet]] * [[CashTree]] * [[MITR ATM Sharing Network|MITR]] }} | group12 = [[Payment card|Cards]] | list12 = * [[Mastercard]] ** [[Debit Mastercard]] ** [[Maestro (debit card)|Maestro]] * [[RuPay]] * [[Visa Inc|Visa]] ** [[Visa Debit]] ** [[Visa Electron]] | group13 = [[Electronic funds transfer|Online transfer]]s | list13 = * [[Aadhaar Enabled Payment System|AEPS]] * [[Bharat Bill Payment System|BBPS]] * [[Bharat Interface for Money|BHIM]] * [[Immediate Payment Service|IMPS]] * [[National Electronic Funds Transfer|NEFT]] * [[Real-time gross settlement|RTGS]] * [[Unified Payments Interface|UPI]] | group15 = [[Payment service provider|Payment service<br /> providers]] | list15 = * [[Atom Technologies|Atom]] * [[Bharat Interface for Money|BHIM]] * [[BillDesk]] * [[Infibeam|CCAvenue]] * [[Paytm Payments Bank|Paytm]] * [[Sarvatra Technologies]] * [[Zeta India]] {{Navbox|child |group1 = [[Digital wallet]]s |list1 = * [[Amazon Pay]] * [[BharatPe]] * [[Freecharge]] * [[Google Pay (payment method)|Google Pay]] * [[Mobikwik]] * [[Payoneer]] * [[PayU]] * [[Payworld]] * [[PhonePe]] }} | group17 = Related topics | list17 = * [[ATM usage fees#India|ATM usage fees]] * [[Bank run]] * [[Indian black money|Black money]] * [[Counterfeit money]] * [[Demat account|De-materialisation (de-mat)]] * [[Demonetisation_(currency)|Demonetisation]] ** [[2016 Indian banknote demonetisation|2016]] ** [[Withdrawal of low-denomination coins|Low denomination coins]] * [[Foreign exchange market|Foreign exchange (ForEx)]] * '''Lists: ''' [[List of banks in India|List of banks]] * [[List of oldest banks in India]] {{Navbox|child |group1 = Protocol <br> and codes |list1 = * [[Bharat Bill Payment System|Bharat Bill Payment System (BBPS)]] * [[Indian Financial System Code|Indian Financial System Code (IFSC)]] * [[National Unified USSD Platform|National Unified USSD Platform (NUUP)]] * [[Structured Financial Messaging System|Structured Financial Messaging System (SFMS)]] |group2 = Rates & <br> ratios |list2 = {{Navbox|child |group1 = Rates |list1 = * [[Bank rate]] * [[MIBOR (Indian reference rate)|Mumbai Inter-Bank Bid Rate - MIBID/Mumbai Inter-Bank Offer Rate - MIBOR]] * [[Reserve Bank of India#MIFOR (Mumbai Interbank Forward Offer Rate)|Mumbai Interbank Forward Offer Rate - MIFOR]] |group2 = Ratios |list2 = * [[Capital requirement|Capital Adequacy Ratio - CAR]] * [[Statutory liquidity ratio|Statutory Liquidity Ratio - SLR]] * [[Reserve requirement|Cash Reserve Ratio - CRR]] }} |group3 = Regulators |list3 = * [[Insurance Regulatory and Development Authority|Insurance - IRDAI]] * [[Reserve Bank of India|Banking - RBI]] * [[SEBI|Securities - SEBI]] * [[Insolvency and Bankruptcy Board of India|Bankruptcy - IBBI]] |group4 = Insolvency, <br> bankruptcy and <br> reconstruction |list4 = {{Navbox|child |group1 = Boards |list1 = * [[Board for Industrial and Financial Reconstruction|BIFR]] * [[Insolvency and Bankruptcy Board of India|IBBI]] * [[Central Registry of Securitisation Asset Reconstruction and Security Interest|CERSAI]] |group2 = Legislation |list2 = * [[Insolvency and Bankruptcy Code, 2016|IBC]] * [[Securitisation and Reconstruction of Financial Assets and Enforcement of Security Interest Act, 2002|SARFESI Act]] |group3 = Companies |list3 = * ARCIL * Edelweiss ARC * IAMCL }} |group5 = Legislation |list5 = * [[Banking Regulation Act, 1949]] * [[Government Securities Act, 2006]] * [[Insolvency and Bankruptcy Code, 2016|IBC, 2016]] * [[Reserve Bank of India Act, 1934|RBI Act, 1934]] * [[Securitisation and Reconstruction of Financial Assets and Enforcement of Security Interest Act, 2002|SARFESI Act, 2002]] * [[Income-tax Act, 1961]] * [[Companies Act, 2013]] * [[Insurance Act, 1938]] * [[Foreign Exchange Management Act|FEMA, 1999]] |group6 = Tribunals |list6 = * [[National Company Law Tribunal|Company Law - NCLT]] * [[National Company Law Appellate Tribunal|Appellate - NCLAT]] |group7 = Measures |list7 = * [[Prompt Corrective Action]] |group8 = Other |list8 = * [[Institute of Banking Personnel Selection]] * [[Mumbai Consensus]] }} }} == ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ತಾಲೂಕುಗಳು== {{Navbox |name = ಕರ್ನಾಟಕದ ತಾಲೂಕುಗಳು |title = ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ತಾಲೂಕುಗಳು |state = collapsible |navbar = plain |group1 = [[ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬಾಗಲಕೋಟೆ]] |list1 = [[ಬಾದಾಮಿ]] • [[ಬಾಗಲಕೋಟೆ]] • [[ಬಿಳಗಿ]] • [[ಗುಳೆದಗುಡ್ದ]] • [[ಹುನಗುಂದ]] • [[ಜಮಖಂಡಿ]] • [[ಮುದ್ಹೋಳ]] • [[ರಬಕವಿ ಬನಹಟ್ಟಿ]] |group2 = [[ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬಳ್ಳಾರಿ]] |list2 = [[ಬಳ್ಳಾರಿ]] • [[ಕುರುಗೋಡು]] • [[ಸಂದೂರು]] • [[ಸಿರುಗುಪ್ಪ]] |group3 = [[ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಳಗಾವಿ]] |list3 = [[ಅತಾಣಿ]] • [[ಬೈಲಹೊಂಗಾಳ]] • [[ಬೆಳಗಾವಿ]] • [[ಚಿಕೋಡಿ]] • [[ಗೋಕಾಕ]] • [[ಹುಕ್ಕೇರಿ]] • [[ಖಾನಾಪುರ]] • [[ಪಾರಸಗಾಡ್]] • [[ರಾಯಬಾಗ್]] • [[ರಾಮದುರ್ಗ]] • [[ಸೌಂದತ್ತಿ]] |group4 = [[ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ]] |list4 = [[ದೇವನಹಳ್ಳಿ]] • [[ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ]] • [[ಹೊಸಕೋಟೆ]] • [[ನೆಲಮಂಗಲ]] |group5 = [[ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ]] |list5 = [[ಅನೇಕಲ್]] • [[ಬೆಂಗಳೂರು ಪೂರ್ವ]] • [[ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ]] • [[ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ]] |group6 = [[ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೀದರ್]] |list6 = [[ಔರಾದ್]] • [[ಬಸವಕಲ್ಯಾಣ]] • [[ಬೀದರ್]] • [[ಭಲ್ಕಿ]] • [[ಹೊಮನಾಬಾದ್]] |group7 = [[ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಚಾಮರಾಜನಗರ]] |list7 = [[ಚಾಮರಾಜನಗರ]] • [[ಗುಂಡಲುಪೇಟೆ]] • [[ಹನೂರು]] • [[ಕೊಲ್ಲೇಗಾಲ್]] • [[ಯಳಂದೂರ]] |group8 = [[ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ]] |list8 = [[ಬಾಗೇಪಲ್ಲಿ]] • [[ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ]] • [[ಚಿಂತಾಮಣಿ]] • [[ಗೌರೀಬಿದನೂರ]] • [[ಗುಡಿಬಂದ]] • [[ಶಿದ್ಲಘಟ್ಟ]] |group9 = [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] |list9 = [[ಅಜ್ಜಂಪುರ]] • [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] • [[ಕದೂರು]] • [[ಕಲಾಸ]] • [[ಕೊಪ್ಪ]] • [[ಮುದಿಗೇರೆ]] • [[ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ]] • [[ಶೃಂಗೇರಿ]] • [[ತರಿಕೇರೆ]] |group10 = [[ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಚಿತ್ರದುರ್ಗ]] |list10 = [[ಚಳ್ಳಕೆರೆ]] • [[ಚಿತ್ರದುರ್ಗ]] • [[ಹಿರಿಯೂರು]] • [[ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ]] • [[ಹೊಸದುರ್ಗ]] • [[ಮೊಳಕಾಲ್ಮುರು]] |group11 = [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] |list11 = [[ಬಂತ್ವಾಳ]] • [[ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ]] • [[ಮಂಗಳೂರು]] • [[ಪುತ್ತೂರು]] • [[ಸುಳ್ಯ]] |group12 = [[ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆ|ದಾವಣಗೆರೆ]] |list12 = [[ಚನ್ನಗಿರಿ]] • [[ದಾವಣಗೆರೆ]] • [[ಹರಪನಹಳ್ಳಿ]] • [[ಹರಿಹರ]] • [[ಹೊನ್ನಾಳಿ]] • [[ಜಗಳೂರು]] |group13 = [[ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ಧಾರವಾಡ]] |list13 = [[ಧಾರವಾಡ]] • [[ಹುಬ್ಳಿ]] • [[ಕಲ್ಗಟಗಿ]] • [[ಕುಂದಗೋಳ]] • [[ನವಲಗುಂದ]] |group14 = [[ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಗದಗ]] |list14 = [[ಗದಗ]] • [[ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರ]] • [[ಮುಂದರ್ಗಿ]] • [[ನರ್ಗುಂದ]] • [[ರೋಣ]] • [[ಶಿರಹತ್ತಿ]] |group15 = [[ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ|ಹಾಸನ]] |list15 = [[ಅಳೂರು]] • [[ಅರ್ಕಲಗೂಡು]] • [[ಅರ್ಸಿಕೇರೆ]] • [[ಬೇಲೂರು]] • [[ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣ]] • [[ಹಾಸನ]] • [[ಹೊಳೆನರ್ಸೀಪುರ]] • [[ಸಕ್ಲೇಶಪುರ]] |group16 = [[ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಹಾವೇರಿ]] |list16 = [[ಬ್ಯಾದಗಿ]] • [[ಹನಗಾಳ]] • [[ಹಾವೇರಿ]] • [[ಹಿರೇಕೇರೂರು]] • [[ರಾಣೇಬೆನ್ನೂರು]] • [[ರತ್ತಿಹಳ್ಳಿ]] • [[ಸಾವನೂರು]] • [[ಶಿಗ್ಗಾಂವ್]] |group17 = [[ಕಲಬುರ್ಗಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕಲಬುರ್ಗಿ]] |list17 = [[ಅಫ್ಜಲ್ಪುರ]] • [[ಅಲಂದ್]] • [[ಚಿಂಚೋಳಿ]] • [[ಚಿತಾಪುರ]] • [[ಗುಲ್ಬರ್ಗ]] • [[ಜೇವರ್ಗಿ]] • [[ಸೇದಾಮ್]] |group18 = [[ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೊಡಗು]] |list18 = [[ಮದಿಕೇರಿ]] • [[ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ]] • [[ವಿರಾಜಪೇಟೆ]] |group19 = [[ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಲಾರ]] |list19 = [[ಬಂಗಾರಪೇಟೆ]] • [[ಕೋಲಾರ]] • [[ಮಲೂರು]] • [[ಮುಳಬಾಗಿಲು]] • [[ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ]] |group20 = [[ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೊಪ್ಪಳ]] |list20 = [[ಗಂಗಾವತಿ]] • [[ಕೊಪ್ಪಳ]] • [[ಕುಷ್ಟಗಿ]] • [[ಯೆಲಬುರ್ಗ]] |group21 = [[ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಂಡ್ಯ]] |list21 = [[ಕೆ.ಆರ್.ಪೇಟೆ]] • [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಪೇಟೆ]] • [[ಮದ್ದೂರು]] • [[ಮಾಳವಳ್ಳಿ]] • [[ಮಂಡ್ಯ]] • [[ನಾಗಮಂಗಲ]] • [[ಪಾಂಡವಪುರ]] • [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ]] |group22 = [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಮೈಸೂರು]] |list22 = [[ಹುನ್ಸೂರು]] • [[ಕೃಷ್ಣರಾಜನಗರ]] • [[ಮೈಸೂರು]] • [[ನಂಜನಗೂಡು]] • [[ಪೇರಿಯಪಟ್ಟಣ]] • [[ಪಿರಿಯಪಟ್ಟಣ]] • [[ಟಿ.ನರಸೀಪುರ]] |group23 = [[ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ರಾಯಚೂರು]] |list23 = [[ದೇವದುರ್ಗ]] • [[ಲಿಂಗಸುಗೂರು]] • [[ಮಾನವಿ]] • [[ರಾಯಚೂರು]] • [[ಸಿಂಧನೂರು]] |group24 = [[ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ|ರಾಮನಗರ]] |list24 = [[ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ]] • [[ಕನಕಪುರ]] • [[ಮಾಗಡಿ]] • [[ರಾಮನಗರ]] |group25 = [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಶಿವಮೊಗ್ಗ]] |list25 = [[ಭದ್ರಾವತಿ]] • [[ಹೊಸನಗರ]] • [[ಸಾಗರ]] • [[ಶಿಕಾರಿಪುರ]] • [[ಶಿಮೋಗ]] • [[ಸೋರಬ]] • [[ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ]] |group26 = [[ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ತುಮಕೂರು]] |list26 = [[ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ]] • [[ಗುಬ್ಬಿ]] • [[ಕೊರಟಗೆರೆ]] • [[ಕುನಿಗಾಲ್]] • [[ಮಧುಗಿರಿ]] • [[ಪಾವಗಡ]] • [[ಸಿರ]] • [[ತಿಪ್ತೂರು]] • [[ತುಮಕೂರು]] • [[ತುರುವೇಕೆರೆ]] |group27 = [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] |list27 = [[ಬ್ರಹ್ಮಾವರ]] • [[ಕಾರ್ಕಳ]] • [[ಕುಂದಾಪುರ]] • [[ಉಡುಪಿ]] |group28 = [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]] |list28 = [[ಅಂಕೋಲ]] • [[ಭಟ್ಕಳ್]] • [[ಹಾಲಿಯಾಳ]] • [[ಹೊನ್ನಾವರ]] • [[ಜೋಯಿದ]] • [[ಕಾರವಾರ]] • [[ಕುಮಟ]] • [[ಮುಂಡಗೋಡ]] • [[ಸಿದ್ದಾಪುರ]] • [[ಸಿರ್ಸಿ]] • [[ಯೆಳ್ಳಾಪುರ]] |group29 = [[ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಿಜಯಪುರ]] |list29 = [[ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ]] • [[ಬಿಜ್ಜಾಪುರ]] • [[ಚಾಡಚನ್]] • [[ಇಂದಿ]] • [[ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ]] • [[ಸಿಂದಗಿ]] • [[ತಾಲಿಕೋಟ]] • [[ವಿಜಯಪುರ]] |group30 = [[ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಿಜಯನಗರ]] |list30 = [[ಹಾದಗಲ್ಲಿ]] • [[ಹಗರಿಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ]] • [[ಹರಪನಹಳ್ಳಿ]] • [[ಹೊಸ್ಪೇಟೆ]] • [[ಕಂಪಲಿ]] • [[ಕೊತ್ತೂರು]] |group31 = [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಯಾದಗಿರಿ]] |list31 = [[ಗುರ್ಮಿತ್ಕಾಲ್]] • [[ಹುನಸಾಗಿ]] • [[ಶಾಹಪುರ]] • [[ಶೋರಾಪುರ]] • [[ಸೂರಾಪುರ]] • [[ಯಾದಗಿರಿ]] }} == ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ == {{Infobox military conflict|main | conflict = ೨೦೨೬ರ ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧ | partof = | image = | date = {{start date|2026|02|28|df=yes}} – present<br/>({{Age in years, months, weeks and days|month1=2|day1=28|year1=2026}}) | place = <div class="hlist"> * [[West Asia]]{{#tag:ref|Primarily the [[Persian Gulf]] and the [[Levant]], as well as [[Cyprus (island)|Cyprus]] ([[Akrotiri and Dhekelia]]) and the [[South Caucasus]]|group=lower-alpha}} * [[Indian Ocean]]{{#tag:ref|Includes [[Diego Garcia]]<ref>{{#invoke:cite|web |title=Iran Targeted Diego Garcia Base With Ballistic Missiles |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-us-israel-war-updates-2026/card/iran-targeted-diego-garcia-base-with-ballistic-missiles-rb7MdZW1CfwRTauDYHOt |access-date=2026-03-21 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref>|group=lower-alpha}}</div> | status = [[2026 Iran war ceasefire|Temporary ceasefire since 8 April 2026]]<ref>{{cite news |last= |first= |date=2026-04-08 |title=Trump announces two-week ceasefire as Iran agrees to reopen Hormuz Strait |url=https://www.aljazeera.com/tag/israel-iran-conflict/ |work=[[Al Jazeera]] |access-date=2026-04-08 |quote=Iran has said that safe passage through Hormuz will be possible through coordination with its armed forces. Published On 8 Apr 2026.}}</ref><br>{{blist|Assassination of [[List of Iranian officials killed during the 2026 Iran war|top Iranian officials]] in [[List of attacks during the 2026 Iran war#Operations Roaring Lion and Epic Fury|US–Israeli strikes]], including [[Assassination of Ali Khamenei|Ali Khamenei]] and [[Assassination of Ali Larijani|Ali Larijani]]|[[List of attacks during the 2026 Iran war#Iranian response|Iranian retaliation]] by striking [[2026 Iranian strikes on Israel|Israel]] and regional US allies|Establishment of [[2026 Strait of Hormuz crisis|Iranian control]] over the [[Strait of Hormuz]] and [[Toll (fee)|toll]] collection in [[Renminbi|Chinese yuan]] for [[Crude oil|oil]] sold through the strait<ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/article/iran-hormuz-shipping-tolls-china-de5159966cde7de7b964b3c2c67eec07|title=Iran starts to formalize its chokehold on the Strait of Hormuz with a 'toll booth' regime|date=March 26, 2026|website=AP News}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://fortune.com/2026/03/26/iran-toll-strait-of-hormuz-oil-paid-in-yuan/|title=Iran is already charging a toll, in Yuan, for oil sold through Strait of Hormuz as American ground troops prepare to enter|first1=Jon|last1=Gambrell|first2=David|last2=Rising|agency=The Associated Press|date=March 26, 2026|website=Fortune}}</ref>|[[2026 Iran war regional mobilizations#In Cyprus and the Balkans|Deployment of military assets in Cyprus]] by some European countries following [[2026 Iranian strikes on Akrotiri and Dhekelia|a drone attack in the island]]|[[2026 Iranian supreme leader election|Election]] of [[Mojtaba Khamenei]] as the [[Supreme Leader of Iran]]|[[2026 Lebanon war|Escalation]] of the [[Israel–Hezbollah conflict (2023–present)|Israel–Hezbollah conflict]]|[[Economic impact of the 2026 Iran war|Global economic disruption]] and [[2026 Iran war fuel crisis|fuel crisis]] }} <!-- NOTE: Avoid using the <br /> HTML tag per [[MOS:NOBR]]. Plain unbulleted lists should use {{ubl}} or {{plainlist}} instead. --> <!-- Combatants --> | combatant1 = {{tree list}} * {{#invoke:flag||United States}} * {{#invoke:flag||Israel}} {{tree list/end}} |combatant1a = {{tree list}} {{#invoke:collapsible list|main|title=Attacked by Iran: <!--RFC ONGOING ON TALK PAGE ABOUT THIS LABEL. DO NOT CHANGE YET--> <!--these aren't belligerents unless they've engaged in fighting Iran--> <!--Do not add Australia. Australian military bases are not sovereign Australian territory.--> <!--Do not add Azerbaijan without seeking consensus, which was reached to remove it.--> |{{#invoke:flag||Bahrain}} <!--Do not add Canada. Canadian military bases are not sovereign Canadian territory.--> <!-- The Republic of Cyprus itself has not yet been attacked or taken military action, only the British Overseas Territory on the island (see below). --> <!--Do not add France. French military bases are not sovereign French territory.--> |{{#invoke:flag||Iraq}} * {{#invoke:flag||Kurdistan Region}}{{#tag:ref|[[2026 Iranian strikes on the Kurdistan Region]]|group=lower-alpha}} <!--Do not add Italy. Italian military bases are not sovereign Italian territory.--> |{{#invoke:flag||Jordan}} |{{#invoke:flag||Kuwait}} |{{#invoke:flag||Lebanon}} |{{#invoke:flag||Oman}} |{{#invoke:flag||Qatar}} |{{#invoke:flag||Saudi Arabia}} <!--Do not add Syria without seeking consensus, which was reached to remove it--> <!--Do not add Turkey, per talk page consensus.--> |{{#invoke:flag||United Arab Emirates}} |{{#invoke:flag||United Kingdom}} * {{#invoke:flag||Akrotiri and Dhekelia}} * {{#invoke:flag||British Indian Ocean Territory}}{{#tag:ref|Disputed; Iran denied attacking the [[Diego Garcia]] military base.|group=lower-alpha}} }} {{tree list/end}} | combatant2 = {{tree list}} * {{#invoke:flag||Iran}} * {{#invoke:flag||Hezbollah}}{{#tag:ref|Since 2 March. For further information, see [[2026 Lebanon war]].|group=lower-alpha}} * {{#invoke:flag||Houthis}}{{#tag:ref|Since 28 March. For further information, see [[2026 Houthi strikes on Israel]].<ref>{{#invoke:cite|news |last1=Fabian |first1=Emanuel |title=Joining war, Yemen’s Houthis launch ballistic missile attack on southern Israel |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/joining-war-yemens-houthis-launch-ballistic-missile-attack-on-southern-israel/ |access-date=28 March 2026 |work=The Times of Israel |date=28 March 2026}}</ref>|group=lower-alpha}} * {{#invoke:flag||Popular Mobilization Forces}}{{#tag:ref| For further information, see [[2026 United States–Israeli conflict with pro-Iranian Iraqi militias]].<ref>{{#invoke:cite|web|title=US embassy in Baghdad attacked as US-Israel war on Iran escalates|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/7/us-embassy-in-baghdad-attacked-as-us-israel-war-on-iran-escalates|date=7 March 2026|access-date=9 March 2026|website=Al Jazeera}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|last=Toomey|first=Bridget|title=Iraqi Shiite militias join the war between Israel, the US, and Iran with drone attacks|url=https://www.longwarjournal.org/archives/2026/03/iraqi-shiite-militias-join-the-war-between-israel-the-united-states-and-iran-with-drone-attacks.php|date=1 March 2026|access-date=2 March 2026|website=FDD's Long War Journal}}</ref>|name=PMF|group=lower-alpha}} * {{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[Islamic Resistance in Iraq]]{{#tag:ref||name=PMF|group=lower-alpha}} * {{flagicon image|Flag of the Amal Movement.svg}} [[Amal Movement]]<ref>{{Cite web |last=Research |first=Alma |date=2026-04-05 |title=Involvement of the Amal Movement in the Fighting Against Israel Alongside Hezbollah |url=https://israel-alma.org/involvement-of-the-amal-movement-in-the-fighting-against-israel-alongside-hezbollah/ |access-date=2026-04-09 |website=Alma Research and Education Center |language=en-US}}</ref> {{tree list/end}} | combatant2a = {{tree list}}{{#invoke:collapsible list|main|title=Attacked by Israel: <!--these aren't belligerents unless they've engaged in fighting Israel and US in the context of this war--> <!--Syria was attacked by Israel at the same time but not within the Iran war--> |{{#invoke:flag||Lebanon}} |{{flagicon image|Flag of the Muslim Brotherhood.svg}} [[Islamic Group (Lebanon)|Islamic Group]]<ref name=MuslimBrothers>{{#invoke:cite|web|url=https://www.jpost.com/middle-east/article-888730|title=Lebanon Islamic Group claims headquarters targeted by IDF strikes|work=[[The Jerusalem Post]]|author=Seth J. Frantzman|date=March 4, 2026|access-date=March 4, 2026}}</ref> |{{#invoke:flag||Hamas}}<ref>{{#invoke:cite|web|date=2026-03-05|title=Israel strikes Beirut, Hamas official reportedly killed|url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/03/05/israel-strikes-beirut-lebanon-state-media-says-hamas-official-killed|access-date=2026-03-11|website=Al Arabiya English|language=en}}</ref> |{{#invoke:flag||Palestinian Islamic Jihad}}<ref>{{#invoke:cite|web|date=2 March 2026|title=Palestinian Islamic Jihad armed wing says Lebanon commander killed in Israeli strikes|url=https://today.lorientlejour.com/article/1496991/palestinian-islamic-jihad-armed-wing-says-lebanon-commander-killed-in-israeli-strikes.html|access-date=2 March 2026|website=L'Orient Today|language=en}}</ref> }} {{tree list/end}} <!-- Commanders --> | commander1 = {{plainlist}} * {{#invoke:flag|deco|United States}} [[Donald Trump]] * {{#invoke:flag|deco|United States}} [[Pete Hegseth]] * {{#invoke:flag|deco|United States}} [[Dan Caine]] * {{#invoke:flag|deco|United States}} [[Brad Cooper (admiral)|Brad Cooper]] * {{#invoke:flag|deco|Israel}} [[Benjamin Netanyahu]] * {{#invoke:flag|deco|Israel}} [[Israel Katz]] * {{#invoke:flag|deco|Israel}} [[Eyal Zamir]] {{endplainlist}} | commander2 = {{plainlist}} * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Ali Khamenei]]{{Assassinated|Assassination of Ali Khamenei}} * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Mojtaba Khamenei]] {{WIA}}<ref>{{Cite news |last=Smith |first=Helena |date=2026-03-11 |title=Mojtaba Khamenei was hurt in strike that killed his father, Iran’s Cyprus ambassador confirms |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/11/mojtaba-khamenei-was-hurt-in-strike-that-killed-his-father-irans-cyprus-ambassador-confirms |access-date=2026-04-08 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Ali Larijani]]{{Assassinated|Assassination of Ali Larijani}} * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Masoud Pezeshkian]] * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Abdolrahim Mousavi]]{{KIA}} * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Aziz Nasirzadeh]]{{KIA}} * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Majid Mousavi]] * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Alireza Tangsiri]]{{KIA}} * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Ahmad Vahidi]] * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Amir Hatami]] * {{#invoke:flag|deco|Houthis}} [[Abdul-Malik al-Houthi]] * {{#invoke:flag|deco|Popular Mobilization Forces}} [[Falih Al-Fayyadh]] {{endplainlist}} <!-- Casualties --> | casualties1 = {{indented plainlist}} * '''Per US and Israel:''' ** {{#invoke:flag|u|United States}}: *** 15 soldiers killed{{#tag:ref|7 in combat,<ref>{{#invoke:cite|news |last1=Berger |first1=Ava |title=These are the casualties and cost of the war in Iran 2 weeks into the conflict |url=https://www.npr.org/2026/03/14/nx-s1-5746623/iran-war-cost-deaths |access-date=16 March 2026 |agency=NPR |date=14 March 2026}}</ref> 2 non-combat related deaths and 6 killed in a KC-135 Stratotanker crash.|group=lower-alpha}}<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.ynetnews.com/article/xc860mxp8|title= US report: 290 American soldiers wounded in war - 10 seriously, 255 returned to duty|work=ynetnews|date=25 March 2026|quote="About 290 American soldiers have been wounded.. ...Fifteen American soldiers have been killed"}}</ref> *** 538 military personnel wounded{{#tag:ref|Of those, 315 have returned to duty, 6 are seriously wounded.<ref>{{cite news|url=https://defensescoop.com/2026/03/31/iran-war-casualties-force-protection-operation-epic-fury/|title=Pentagon eyes ‘more and more bunkers’ and other tech to shield troops in Operation Epic Fury}}</ref><ref>{{cite news|url=https://theintercept.com/2026/04/01/iran-war-us-casualty-numbers-trump-hegseth/|title=The “Casualty Cover-Up” Amid Trump's Wars in the Middle East}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.cbsnews.com/live-updates/iran-war-trump-deadline-power-plants-bridges-ceasefire-push-air-force-rescue/|title=Trump warns of "critical period" in Iran war, threatening severe strikes if there's no deal by Tuesday night}}</ref><ref>{{cite news|url=https://news.am/eng/news/941603.html|title=AP: 3 US servicemembers injured in F-15 crash, rescue operation in Iran}}</ref>|group=lower-alpha}} *** At least 17 US sites{{#tag:ref|Including 13 US bases damaged<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.msn.com/en-in/money/topstories/iran-strikes-cripple-13-us-bases-in-middle-east-troops-shift-to-remote-operations-report/ar-AA1ZrDa2|title=Iran strikes cripple 13 US bases in Middle East, troops shift to remote operations: Report|date=March 26, 2026|website=MSN|publisher=Business Today}}</ref>|group=lower-alpha}} in the Middle East damaged<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.nytimes.com/interactive/2026/03/11/world/middleeast/iran-us-military-bases-strikes-map.html|title=At Least 17 U.S. Sites Damaged in War With Iran, Analysis Shows|date=11 March 2026|language=en|access-date=11 March 2026|work=The New York Times}}</ref> ** {{#invoke:flag|u|Israel}}: *** 13 soldiers killed{{#tag:ref|Including 1 off-duty soldier<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog-march-26-2026/|title=Another IDF soldier killed in Lebanon as generals raise alarm over manpower shortage|others=ToI Staff|first=Michael|last=Bachner|date=March 26, 2026|website=www.timesofisrael.com}}</ref><ref name="ReutersDeaths"/><ref name="JPostDeaths">{{#invoke:cite|web|url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/2026-03-26/live-updates-891228|title=Trump grants Iran's request to pause strikes, two IDF soldiers killed in Lebanon|date=March 27, 2026|website=The Jerusalem Post}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|date=2026-03-29 |title=IDF soldier Moshe Yitzchak Katz, 22, from Connecticut, killed in south Lebanon|url=https://www.timesofisrael.com/idf-soldier-moshe-yitzchak-katz-22-from-connecticut-killed-in-south-lebanon/|website=Times of Israel}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|last=Kimon |first=Elisha Ben |last2=Eichner |first2=Itamar |date=30 March 2026 |title=IDF names Sgt. Liran Ben Zion, 19, killed by anti-tank fire in Lebanon |url=https://www.ynetnews.com/article/syufepwjwe |access-date=30 March 2026 |website=Ynet}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/four-soldiers-killed-2-wounded-in-south-lebanon-clash-with-hezbollah-idf/|title=Four soldiers killed, 2 wounded in south Lebanon clash with Hezbollah — IDF|work=The Times of Israel|date=30 March 2026}}</ref> and 1 killed by friendly-fire.<ref>{{#invoke:Cite|news |last=Fabian |first=Emanuel |date=2026-04-04 |title=IDF says soldier killed, another seriously hurt by ‘friendly-fire’ in southern Lebanon |url=https://www.timesofisrael.com/idf-says-soldier-killed-another-seriously-hurt-by-friendly-fire-in-southern-lebanon/ |access-date=2026-04-04 |work=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/staff-sgt-touvel-yosef-lifshiz-20-killed-in-clash-with-hezbollah-in-south-lebanon/|title=Staff Sgt. Touvel Yosef Lifshiz, 20, killed in clash with Hezbollah in south Lebanon}}</ref>|group=lower-alpha}} *** 27 civilians killed{{#tag:ref|<ref>{{#invoke:cite|news|last=Krissi|first=Ron|date=9 March 2026|title=Motorcyclist critically injured in Kiryat Motzkin crash during alert dies|url=https://www.ynetnews.com/article/gaqwobp6r|access-date=10 March 2026|work=[[Ynet]]|publisher=[[Yedioth Ahronoth]]}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|last1=Zanger-Nadis|first1=Maya|last2=Bob|first2=Yonah Jeremy|last3=Sela-Eitam|first3=Miriam|date=9 March 2026|title=Two killed, two seriously wounded by cluster munitions as Iranian attack targets central Israel|url=https://www.jpost.com/israel-news/article-889295|access-date=10 March 2026|work=[[The Jerusalem Post]]}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|title=Teenage girl hit by car, killed en route to bomb shelter amid Iran missile volley|url=https://www.jpost.com/israel-news/defense-news/article-889832|work=The Jerusalem Post|date=12 March 2026}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.jpost.com/israel-news/defense-news/article-890480|title=One killed from shrapnel impact following Iran missile attack|work=The Jerusalem Post}}</ref><ref name="ReutersDeaths">{{#invoke:cite|news |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/how-many-people-have-been-killed-us-israel-war-iran-2026-03-24 |title=How many people have been killed in the US-Israeli war on Iran?|last1=Abdellah|first1=Nayera|last2=Alaaeldin|first2=Menna|website=[[Reuters]]|accessdate=26 March 2026}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-891444|title=One killed, several injured in Iran missile barrage on southern, central Israel}}</ref><ref>{{Cite web |title=4 bodies found in wreckage of Haifa residential building hit by Iranian missile|url=https://www.timesofisrael.com/2-dead-pulled-from-wreckage-of-haifa-building-hit-by-missile-2-more-people-still-missing/|access-date=2026-04-06|website=Times of Israel}}</ref>|group=lower-alpha}} *** 7,451 injured<ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.gov.il/en/pages/09042026-01|title=Health System Preparedness – Operation Roaring Lion}}</ref> *** 416 military personnel wounded<ref>{{#invoke:cite|news|url=https://shafaq.com/en/Middle-East/Clashes-between-Hezbollah-and-Israeli-Army-in-border-villages|title=Clashes between Hezbollah and Israeli Army in border villages}}</ref> {{endplainlist}} ---- {{indented plainlist}} * '''Per Iran:''' ** {{#invoke:flag|u|United States}}: *** At least 12 [[Radar|radar systems]] and [[Satcom (satellite)|satellite terminals]] destroyed or damaged<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.deshkalnews.com/world/23907|title=Iran hits at least 12 US, allied radar systems since start of war|date=March 23, 2026|website=DeshKal News}}</ref> *** Multiple [[AN/TPY-2 transportable radar|AN/TPY-2]]s destroyed or damaged<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://abcnews.com/International/us-allied-radar-sites-middle-east-struck-10/story?id=131164670|title=US and allied radar sites in the Middle East struck at least 10 times: Visual analysis|first1=Victoria|last1=Beaule|first2=Peter|last2=Charalambous|first3=Kerem|last3=Inal|date=March 18, 2026|website=ABC News}}</ref> *** 1 [[Terminal High Altitude Area Defense|THAAD]] radar destroyed or seriously damaged<ref>{{#invoke:cite|web|last1=Bordeaux|first1=Thomas|last2=Mezzofiore|first2=Gianluca|title=Radar bases housing key US missile interceptor hit in Jordan and UAE, satellite images show|website=CNN|date=2026-03-05|url=https://edition.cnn.com/2026/03/05/middleeast/radar-bases-us-missile-defense-iran-war-intl-invs|quote=The radar system for an American THAAD missile battery in Jordan was struck and apparently destroyed in the first days of the US-Israeli strikes on Iran, a satellite image taken on Monday shows.|access-date=2026-03-06}}</ref> *** 1 [[Solid State Phased Array Radar System|AN/FPS-132]], 1 [[AN/FPS-117|AN/TPS-59]],<ref name="Amoah0305">{{#invoke:cite|web|last1=Amoah|first1=Macdonald|last2=Bazilian|first2=Morgan|last3=Matlsek|first3=Jahara|title=The First 36 Hours of War Consumed Over 3,000 U.S.-Israeli Munitions|url=https://foreignpolicy.com/2026/03/05/iran-war-munitions-critical-minerals/|website=Foreign Policy|access-date=6 March 2026|quote=The destruction of two advanced U.S. radars, the AN/FPS-132 in Qatar and the AN/TPS-59 in Bahrain, highlights a problem where the total weight of the "mineral bill" is less of a concern than the extreme fragility of the supply chain and the extensive timelines for replacement.}}</ref> 1 [[AN/FPS-117]],<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://militarywatchmagazine.com/article/iranian-drones-air-defence-saudi|title=Iranian Drone Strike Destroys Key U.S. Air Defence Radar in Saudi Arabia}}</ref> 1 [[AN/MPQ-64 Sentinel|AN/MPQ-64]] destroyed<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://en.defence-ua.com/news/fpv_drones_hit_us_black_hawk_sentinel_radar_in_iraq_no_sign_of_defense_as_iran_invasion_looms-17947.html|title=FPV Drones Hit U.S. Black Hawk, Sentinel Radar in Iraq, No Sign of Defense as iran Invasion Looms|website=Defense Express}}</ref> *** 1 [[MIM-104 Patriot]] AN/MPQ-65 radar and 1 [[AN/TPS-75]] damaged<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://caliber.az/en/post/us-radars-damaged-in-bahrain|title=US radars damaged in Bahrain - Satellite images|date=March 27, 2026|website=caliber.az}}</ref> {{endplainlist}} <!-- Casualties on Iranian side --> | casualties2 = {{plainlist}} * '''Per [[Iranian Health Ministry]]:''' ** {{#invoke:flag|u|Iran}}: ** 2,076 people killed{{#tag:ref|Including 216 children|group=lower-alpha}} ** 26,500 injured{{#tag:ref|Including 1,767 children|group=lower-alpha}}<ref>{{#invoke:cite|web |date=29 March 2026 |title=Iran’s death toll reaches 2,076 |url=https://aje.news/zgevw1?update=4444031 |website=Al Jazeera}}</ref> * '''Per internal sources:''' ** {{#invoke:flag|u|Hezbollah}}: ** 400+ fighters killed<ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/more-than-400-hezbollah-fighters-killed-new-war-with-israel-so-far-sources-say-2026-03-27/|title=More than 400 Hezbollah fighters killed in new war with Israel so far, sources say|website=Reuters|access-date=8 April 2026|date=27 March 2026}}</ref> {{endplainlist}} ---- {{plainlist}} * '''Per [[HRANA]]:'''<br>3,636 killed (1,221 military personnel, 1,701 civilians, and 714 unclassified)<ref>{{#invoke:cite|web|date=7 April 2026|title=Day 39 of U.S. and Israeli Attacks on Iran: Extensive Damage to the Rail Network and Roads|url=https://www.en-hrana.org/day-39-of-u-s-and-israeli-attacks-on-iran-extensive-damage-to-the-rail-network-and-roads/|access-date=7 April 2026|website=HRANA (en-hrana.org)|language=en}}</ref> {{endplainlist}} ---- {{plainlist}} * '''Per [[Hengaw]]:'''<br>7,650+ killed (6,620+ military personnel and 1,030 civilians)<ref>{{#invoke:cite|web |date=8 April 2026 |title=At least 7,650 killed in 40 days of war, including 1,030 civilians — Hengaw’s tenth report |url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/04/article-3 |access-date=8 April 2026 |website=Hengaw Organization for Human Rights |language=en }}</ref> {{endplainlist}} ---- {{indented plainlist}} * '''Per US and Israel:''' ** {{#invoke:flag|u|Iran}}: ** 6,000+ military personnel killed<ref name="Bohbot150326>{{#invoke:cite|news|last1=Bohbot|first1=Amir|title= Over 6,000 IRGC members killed, 15,000 wounded since the start of Operation Roaring Lion, IDF says|url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-889964|access-date=15 March 2026|publisher=The Jerusalem Post|date=15 March 2026}}</ref> ** ~15,000 military personnel wounded<ref name="Bohbot150326"/> ** 190+ ballistic missile launchers destroyed<ref name=MakoBelieve>{{#invoke:cite|news|title=בכיר צבאי: "האמריקנים לא האמינו שנצליח בעריפה; איראן סופרת מעל 10,000 נפגעים"|url=https://www.mako.co.il/news-military/2026_q1/Article-f92fae09426ec91027.htm?Partner=searchResults|access-date=2026-03-13|trans-title=Senior military official: 'The Americans did not believe we would succeed in the attack; Iran counts over 10,000 casualties'|language=he}}</ref> ** 155 naval vessels destroyed or damaged<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.businessinsider.com/us-war-with-iran-by-numbers-energy-drinks-to-targets-2026-4|title=Epic Fury strikes on Iran were fueled by 2 million energy drinks, about a million gallons of coffee, and nicotine, top general says}}</ref>{{#tag:ref|[[Sinking of IRIS Dena|104 sailors killed, 32 injured]] off the coast of [[Sri Lanka]]<ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/iranian-army-says-least-104-killed-us-attack-iranian-warship-last-week-2026-03-08/|title=Iranian army says at least 104 killed in US attack on Iranian warship last week|work=Reuters|date=8 March 2026}}</ref>|group=lower-alpha}} ** {{#invoke:flag|u|Hezbollah}}: 1,400+ fighters killed<ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-04-09/trump-vows-troops-to-stay-with-iran-talks-set-amid-fragile-truce|title=US, Iran Prepare for Talks With Lebanon Conflict Unresolved}}</ref> ** {{#invoke:flag|u|Popular Mobilization Forces}}: 85 fighters killed, 139 injured{{#tag:ref|<ref name="Kurdistan 24-2026">{{#invoke:cite|web|url=https://www.kurdistan24.net/en/story/897811/slug|title=Airstrike Targets PMF Base in Diyala, Drone Intercepted Near Baghdad Airport Amid Ongoing Strikes|date=4 March 2026|website=Kurdistan 24}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://shafaq.com/en/Security/Airstrike-hits-PMF-in-Kirkuk-six-killed|title=Airstrike hits PMF in Kirkuk, six killed|website=Shafaq News}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://shafaq.com/en/Security/PMF-27-members-killed-in-32-airstrikes-on-its-sites-across-Iraq|title=PMF: 27 members killed in 32 airstrikes on its sites across Iraq|website=Shafaq News}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://shafaq.com/en/Security/One-killed-seven-wounded-in-attack-on-PMF-site-in-Kirkuk|title=One killed, seven injured in attack on PMF site in Kirkuk|website=Shafaq News}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/three-iraqi-pmf-fighters-killed-strike-baghdad-sources-say-2026-03-14/|title=Three Iraqi PMF fighters killed in strike in Baghdad, sources say}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.kurdistan24.net/en/story/901116/slug|title=Top Iraqi Military Official: Attack on PMF Checkpoint a Clear Violation of Iraq’s Sovereignty|date=March 16, 2026|website=Kurdistan 24}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.newarab.com/news/dozens-killed-strikes-iran-allied-pmf-militia-iraq|title=Dozens killed in strikes on Iran-allied PMF militia in Iraq}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/two-iraqs-shiite-popular-mobilization-forces-fighters-killed-airstrikes-western-2026-03-23/|title=Airstrikes target HQ and leader of Iran-backed Shi'ite militia umbrella group in Iraq}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/28/air-strikes-in-iraq-kill-three-pmf-fighters-and-two-iraqi-police|title=Air strikes in Iraq kill three PMF fighters, two police}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.kurdistan24.net/en/story/904972/pmf-commander-killed-in-ninevehs-tel-afar-amid-ongoing-regional-tensions|title=PMF Commander Killed in Nineveh’s Tel Afar Amid Ongoing Regional Tensions}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.shafaq.com/en/Security/PMF-member-killed-in-Al-Qaim-border-attack|title=PMF member killed in Al-Qaim border attack}}</ref>|group=lower-alpha}} {{endplainlist}} <!-- Non-belligerent casualties --> <!-- There have not been any deaths in Syria, the explosion in Suwaida on 28 February was later reported to have been caused by an ammo depot explosion --> | casualties3 =''For naval losses, see [[List of ships attacked during the 2026 Iran war|this list]]''</br> ''For aviation losses, see [[List of aviation shootdowns and accidents during the 2026 Iran war|this list]]''<br> ''See [[Casualties of the 2026 Iran war|casualties]] for details''. <div style="text-align: left;"> Lebanon: 1,800 killed and 5,873 injured<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/09/lebanon-beirut-israel-strikes-hundreds-killed|title=The deadliest 10 minutes in decades: Lebanese reel from Israeli strikes that killed hundreds}}</ref><br>Iraq: 23 soldiers and 5 civilians killed, 85 injured{{#tag:ref|<ref>{{#invoke:cite|web|last=Najm|first=Renwar|date=2026-03-08|title=Iraqi Kurdistan Region Hit by 196 Drone and Missile Attacks Since War Began, monitor says|url=https://theamargi.com/posts/iraqi-kurdistan-region-hit-by-196-drone-and-missile-attacks-since-war-began-monitor-says|access-date=2026-03-08|website=the Amargi}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/130320264|title=Drone attack kills two, injures four members of Iranian Kurdish opposition party|website=rudaw.net}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://thenationalcontext.com/portal/more-than-50-confirmed-strikes-on-iranian-kurdish-party-sites-in-the-kurdistan-region/|title=More Than 50 Confirmed Strikes on Iranian Kurdish Party Sites in the Kurdistan Region}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/rocket-attack-kills-six-kurdish-peshmerga-fighters-iraqs-kurdistan-sources-say-2026-03-24/|title=Rocket attack kills six Kurdish Peshmerga fighters in Iraq's Kurdistan, sources say}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.jpost.com/middle-east/article-891115|title=Seven Iraqi soldiers killed, 13 wounded in strike near PMF base in Anbar}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://qna.org.qa/en/news/news-details?id=two-police-officers-killed-in-bombardment-in-northern-iraq&date=28/03/2026|title=Two Police Officers Killed in Bombardment in Northern Iraq}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/28/air-strikes-in-iraq-kill-three-pmf-fighters-and-two-iraqi-police|title=Air strikes in Iraq kill three PMF fighters, two police}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/31032026|title=Drone attack leaves three children injured in Kurdistan Region}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.dailysabah.com/world/mid-east/at-least-3-killed-in-rockets-fired-from-kuwait-direction-near-basra|title=At least 3 killed in rockets fired from Kuwait direction near Basra}}</ref>|group=lower-alpha}} <br>Kurdistan Region: 18 killed and 93 injured<ref>{{Cite news |date=7 April 2026 |title=Couple killed in drone strike amid surge of attacks on Kurdistan Region |url=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/060420264 |access-date=7 April 2026 |work=[[Rudaw Media Network]]}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/070420261|title=Kurdish leaders condemn drone attack in Erbil that killed a married couple}}</ref> <br>United Arab Emirates: 2 soldiers and 11 civilians killed,{{efn|<ref>{{#invoke:cite|news |title=Fatalities in the UAE |url=https://www.khaleejtimes.com/uae/day-18-israel-us-iran-war-live-updates#blogCarde8acf01e-a59b-4710-bc38-6378ec82b68c |access-date=17 March 2026 |work=Khaleej Times |date=17 March 2026}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://english.alarabiya.net/News/gulf/2026/03/24/uae-defense-ministry-says-civilian-contractor-killed-in-bahrain|title=UAE defense ministry says civilian contractor killed in Bahrain|date=March 24, 2026|website=Al Arabiya English}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.nytimes.com/2026/03/26/world/middleeast/iran-missile-strikes-abu-dhabi.html|title=Two Killed in Abu Dhabi as Gulf States Face Fresh Attacks|first=Ismaeel|last=Naar|location=Dubai, United Arab Emirates|date=March 26, 2026|website=NYTimes.com}}</ref>}} 224 injured<ref>{{cite news|url=https://www.khaleejtimes.com/uae/uae-intercepts-17-ballistic-missiles-35-drones-april-8?utm_campaign=trending-inarticle-section&utm_medium=section-rcmd-api&utm_source=google-analytics|title=UAE intercepts 17 ballistic missiles, 35 drones after US-Iran ceasefire}}</ref> <br>Kuwait: 4 soldiers and 6 civilians killed, 77 soldiers and 32 civilians injured{{#tag:ref|<ref name="kuwaitnews-124270">{{#invoke:cite|news|title=الصحة: حالة وفاة واحدة و32 إصابة على خلفية التطورات الراهنة في المنطقة|url=https://kuwaitnews.com/124270/|access-date=1 March 2026|website=Kuwait News|date=1 March 2026|trans-title=Health Ministry: One death and 32 injuries reported due to current developments in the region}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|date=4 March 2026|title=11-Year-Old Child Dies; Four Family Members Undergoing Medical Evaluation After Shrapnel Incident|url=https://timeskuwait.com/11-year-old-child-dies-four-family-members-undergoing-medical-evaluation-after-shrapnel-incident/|access-date=4 March 2026|website=Times Kuwait|language=en-US}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://aje.news/64yl8m?update=4376551|title=Two Kuwaiti border security personnel killed|work=Al Jazeera English}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://aje.news/64yl8m?update=4376942|title=Kuwait says two firefighters killed 'while performing duties'|work=Al Jazeera English}}</ref><ref name="KW1">{{#invoke:cite|web|url=https://english.ahram.org.eg/News/563489.aspx|title=Kuwait says 67 soldiers injured 'amid recent security developments' on Thursday|date=6 March 2026|work=Amrah Online}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.arabtimesonline.com/news/kuwait-intercepts-26-aerial-threats-10-soldiers-injured-in-camp-strike/|title=Kuwait Intercepts 26 Aerial Threats; 10 Soldiers Injured in Camp Strike}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/30/iranian-attack-damages-kuwait-power-and-desalination-plant-kills-worker|title=Iranian attack damages Kuwait power and desalination plant, kills worker}}</ref><ref>{{Cite web |title=MSN |url=https://www.msn.com/en-in/news/India/tamil-nadu-man-dies-in-kuwait-after-being-struck-by-missile-debris/ar-AA1ZN2pA?apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1 |access-date=2026-04-03 |website=www.msn.com}}</ref>|group=lower-alpha}} <br>Palestine: 4 killed and 3 injured<ref>{{#invoke:cite|news |url=https://english.wafa.ps/Pages/Details/168435 |title=Death toll from missile strike on Hebron town rises to four |work=[[Wafa]]}}</ref> <br>Bahrain: 3 killed and 42 injured{{#tag:ref|<ref name="Stepansky-2026a">{{#invoke:cite|web|first1=Joseph|last1=Stepansky|first2=Zaid|last2=Sabah|title=US, Israel attack Iran live: Trump vows to avenge 3 American soldiers|date=2 March 2026|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/2/us-israel-attack-iran-live|access-date=28 February 2026|website=[[Al Jazeera English]]}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|date=2026-03-09|title=At least 32 injured in Bahrain after drone attack - state media|url=https://www.bbc.com/news/live/cz0g2yg3579t?post=asset%3A58cf09e3-4413-41d4-ad38-c6d229cbe729#post|access-date=2026-03-09|website=BBC News|language=en-GB}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=One killed, others injured in Iranian attack in Bahrain|website=[[The Times of Israel]]|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/one-killed-others-injured-in-iranian-attack-in-bahrain/}}</ref><ref>{{cite news|url=https://qna.org.qa/en/news/news-details?id=bahraini-ministry-of-interior-says-four-injured-from-falling-debris-of-intercepted-iranian-drone&date=4/04/2026|title=Bahraini Ministry of Interior Says Four Injured from Falling Debris of Intercepted Iranian Drone}}</ref>|group=lower-alpha}} <br>Oman: 3 killed and 15 injured<ref name=hindustan260302>{{#invoke:Cite|news|date=2 March 2026|title=3 Indians killed in Iranian attacks off Oman; 20 injured across West Asia|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/3-indians-killed-in-iranian-attacks-off-oman-20-injured-across-west-asia-101772473983914.html|access-date=3 March 2026|work=[[Hindustan Times]]|language=en}}</ref><ref name="aj260305">{{Cite news |title=US-Israel attacks on Iran: Death toll and injuries live tracker |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/1/us-israel-attacks-on-iran-death-toll-and-injuries-live-tracker |access-date=5 March 2026 |work=[[Al Jazeera English]] |language=en}}</ref><ref name="Oman">{{Cite web |date=13 March 2026 |title=سقوط طائرتيْن مُسيرتين في ولاية صُحار |url=https://omannews.gov.om/topics/ar/3/show/464802/ona |website=[[Oman News Agency]]}}</ref> <br>Saudi Arabia: 3 killed and 23 injured{{#tag:ref|<ref>{{#invoke:cite|news|title=Two killed, 12 injured after projectile fell on residential location in Saudi Arabia|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/two-killed-12-injured-after-projectile-fell-residential-location-saudi-arabia-2026-03-08/|access-date=8 March 2026|publisher=Reuters|date=8 March 2026}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/4-injured-from-missile-shrapnel-in-riyadh-as-fragment-falls-near-refinery/|title=4 injured from missile shrapnel in Riyadh as fragment falls near refinery}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/9/saudi-arabia-says-operational-activities-halted-at-several-energy-sites|title=Saudi Arabia says operational activities halted at several energy sites}}</ref>|group=lower-alpha}} <br>France: 1 soldier killed and several injured<ref>{{#invoke:cite|news|title=French soldier killed in drone attack in Iraq's Kurdish region, Macron says|url=https://www.france24.com/en/middle-east/20260312-middle-east-war-live-israel-lebanon-iran-gulf| work=France24}}</ref> <br>Syria: 1 killed<ref>{{cite news|url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/04/04/syria-says-israeli-tank-fire-kills-man-in-country-s-south|title=Syria says Israeli tank fire kills man in country’s south}}</ref> <br>Jordan: 19 injured<ref>{{#invoke:cite|news|title=Army says Iran fired 119 missiles, drones in one week directly targeting Jordan|url=http://en.royanews.tv/news/68214|access-date=8 March 2026|work=[[Roya TV]]|date=7 March 2026}}</ref> <br>Qatar: 20 injured<ref name="The Peninsula Newspaper-2026">{{#invoke:cite|web|date=1 March 2026|title=Ministry of Interior announces 8 new injuries resulting from Iranian attack|url=https://thepeninsulaqatar.com/article/01/03/2026/ministry-of-interior-announces-8-new-injuries-resulting-from-iranian-attack|access-date=1 March 2026|website=The Peninsula Newspaper|language=en|agency=QNA}}</ref><ref>{{cite news|url=https://gulfnews.com/world/gulf/qatar/qatar-4-injured-including-child-after-debris-from-iranian-missile-falls-in-residential-area-1.500499559|title=Qatar: 4 injured, including child, after debris from Iranian missile falls in residential area}}</ref> <br>Azerbaijan: 4 injured<ref name=ynet260305>{{#invoke:cite|news|title=Azerbaijan says Iran fired two drones at its territory, injuring two people|url=https://www.ynetnews.com/article/rjo00ualfbl|access-date=5 March 2026|publisher=Ynet|date=5 March 2026}}</ref> </div> <!-- Units --> | units3 = ''{{Center|See [[2026 Iran war order of battle|order of battle]]}}'' <!-- Strength --> | strength1 = | strength2 = | notes = <div style="text-align: center;">{{navbar|2026 Iran war infobox}}</div> }} <noinclude> {{collapse| == Notes == {{Notelist}} == References == {{Reflist}} |Notes and References}} == ಇತಿಹಾಸ == ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಎಐ ಅನ್ನು ಅರವಿಂದ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್, ಡೆನಿಸ್ ಯಾರಟ್ಸ್, ಜಾನಿ ಹೋ ಮತ್ತು ಆಂಡಿ ಕಾನ್ವಿನ್ಸ್ಕಿ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ನಾಲ್ವರೂ ಸಹ ಗೂಗಲ್, ಮೆಟಾ, ಓಪನ್‌ಎಐ ಮುಂತಾದ ಉನ್ನತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದವರು.<ref>{{Cite web|title=AI Search Startup Perplexity AI Raises $73.6M Led by IVP|url=https://www.businessinsider.com/perplexity-ai-search-funding-round-valuation-ivp-2024-1|website=Business Insider|access-date=2025-08-01}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಲ್ಲಿ, ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಎಐಗೆ ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂದರ್ಶಕರು ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 ರ ವೇಳೆಗೆ, ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿಗೆ $165 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೂಡಿಕೆಯು ಹರಿದು ಬಂತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಂಪನಿಯ ಮೌಲ್ಯ $1 ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಏರಿತು. ಜೂನ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೆ $500 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೂಡಿಕೆಯು ಹರಿದು ಬಂತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಂಪೆನಿಯ ಮೌಲ್ಯ $14 ಬಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಏರಿಸಿತು. ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ AI ಯಲ್ಲಿ ಜೆಫ್ ಬೆಜೋಸ್, ಟೋಬಿಯಾಸ್ ಲುಟ್ಕೆ, ನ್ಯಾಟ್ ಫ್ರೀಡ್‌ಮ್ಯಾನ್, ಎನ್ವಿಡಿಯಾ, ಮತ್ತು ಡೇಟಾಬ್ರಿಕ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಟೆಕ್ ಸಮ್ಮಿಟ್ 2025 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರು ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಎಐ ಮೇ 2025 ರಲ್ಲಿ 780 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದೆ ಅಲ್ಲದೆ ತಿಂಗಳಿಂದ ತಿಂಗಳಿಗೆ 20% ದರದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದಾರೆ ಮತ್ತು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 30 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಜುಲೈ 2024 ರಲ್ಲಿ, ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿಯು ತನ್ನ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಜಾಹೀರಾತು ಆದಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. == ಸೇವೆಗಳು == ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಎಐ ಒಂದು ಎಐ-ಆಧಾರಿತ ಜ್ಞಾನ ಹುಡುಕಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಬಳಕೆದಾರರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಮೂಲಗಳ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇತರ ಎಐ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ನೈಜ ಸಮಯದ ವೆಬ್ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|title=Perplexity AI, the startup that wants to challenge Google, raises $100 million|url=https://www.cnbc.com/2024/01/04/perplexity-ai-raises-100-million.html|website=CNBC|access-date=2025-08-01}}</ref> ಈ ಸೇವೆಯು ಉಚಿತ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀಮಿಯಂ `'ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೋ'` ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ GPT-4, Claude 2, ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಎಡ್ವಾನ್ಸ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. == ವಿವಾದಗಳು == ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಎಐ ತನ್ನ ಸರ್ಚ್ ಬೋಟುಗಳಿಂದ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಕೆಲ ಸುದ್ದಿಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಿಂದ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಎದುರಿಸಿದೆ. 2024ರಲ್ಲಿ, ಜರ್ಮನಿಯ ಸುದ್ದಿಸಂಸ್ಥೆಯಾದ *Spiegel* ಇದನ್ನು “AI scrapings” ಎಂದು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದ್ದಿತು.<ref>{{Cite web|title=Perplexity AI Accused of Crawling Websites Without Permission|url=https://www.theverge.com/2024/6/24/perplexity-ai-web-crawling-controversy|website=The Verge|access-date=2025-08-01}}</ref> ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿಯು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ ತನ್ನ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಮೆಕಾನಿಸಂಗಳು robots.txt ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವಂತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ವಿಷಯ ಇನ್ನೂ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ. == ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿ == ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಗೂಗಲ್ ಸರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಬಿಂಗ್‌ಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಎಐ-ಸಹಾಯಕ ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್ ಆಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಿದೆ. == ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು == * 2024ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. * 2025ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಬಳಕೆದಾರರ ಬಳೆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತ ವಿಶೇಷ ಪರಿಹಾರ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. == ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಲಿಂಕುಗಳು == * [[ಚಾಟ್‌ಜಿಪಿಟಿ]] * [[ಆರ್ಪಿಎ (ರೋಬೋಟಿಕ್ ಪ್ರೊಸೆಸ್ ಆಟೊಮೇಶನ್)]] == ವರ್ಗಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2022ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಂಪನಿಗಳ ವಿವಾದಗಳು]] d46f6dezucho6xo8r8u8f0xa99zlnho 1371450 1371449 2026-04-10T01:46:08Z Mahaveer Indra 34672 /* ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ */ 1371450 wikitext text/x-wiki ==ಎನ್ಡಿಆರೆಫ್== {{Infobox government agency | name = ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪಡೆ | type = Agency | seal = | seal_size = | seal_width = | seal_caption = | logo = | logo_width = | logo_caption = | image = | image_size = | image_caption = | formed = {{Start date and age|df=yes|19 January 2006}} | dissolved = | jurisdiction = [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]] | headquarters = Directorate General, NDRF, 6th Floor, NDCC-II Building, Jai Singh Road, New Delhi - 110001 | coordinates = <!-- {{coord|LATITUDE|LONGITUDE|type:landmark_region:US|display=inline,title}} --> | motto = "आपदा सेवा सदैव सर्वत्र" | employees = ೧೩,೦೦೦ <ref name=":0">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Vk8-vgAACAAJ&q=IISS+2017|title=The Military Balance 2017|last=(Iiss)|first=The International Institute of Strategic Studies|date=14 February 2017|publisher=Routledge, Chapman & Hall, Incorporated|isbn=9781857439007|language=en}}</ref> | budget = {{INRConvert|1601.02|c|lk=on|year=2021}} {{small|(2023–24)}} | minister1_name = [[Amit Shah]] | minister1_pfo = [[Minister of Home Affairs (India)|Minister of Home Affairs]] | minister2_name = | minister2_pfo = <!-- up to |minister7_name= --> | deputyminister1_name = | deputyminister1_pfo = | deputyminister2_name = | deputyminister2_pfo = <!-- up to |deputyminister7_name= --> | chief1_name = Shri Piyush Anand, [[Indian Police Service|IPS]] | chief1_position = Director General | chief2_name = | chief2_position = <!-- up to |chief9_name= --> | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | public_protector = | deputy = | chief6_position = | chief7_name = | chief7_position = | chief8_name = | chief8_position = | chief9_name = | chief9_position = | parent_department = [[Ministry of Home Affairs (India)|Ministry of Home Affairs]] | keydocument1 = [[Disaster Management Act, 2005]] | website = {{URL|ndrf.gov.in}} | map = | map_size = | map_caption = | footnotes = | embed = | child1_agency = Karnataka State Disaster Response Force | child2_agency = Maharashtra State Disaster Response Force | child3_agency = Telangana State Disaster Response Force | child4_agency = Andhra Pradesh State Disaster Response Force }} ==ತುಂಗಭದ್ರಾ== {{Infobox dam | name = ತುಂಗಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯ | image = Tungabhadra Dam.jpg | image_caption = | name_official = Tungabhadra Dam | dam_crosses = [[ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿ|ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ]] | location = [[ಹೊಸಪೇಟೆ]], [[ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಮುನಿರಾಬಾದ್]], [[Koppal district]], [[Karnataka]],<br/> India | dam_type = Composite, Spillway length (701 m) | dam_length = {{Convert|2449|m|ft|0|abbr=on}} | dam_height = {{Convert|49.50|m|ft|0|abbr=on}} from the deepest foundation. | dam_width_base = | spillway_type = | spillway_capacity = 650,000 [[cusec]]s | construction_began = 1949 | opening = 1953 | cost = 1,066,342 Dollars | owner = [[Karnataka State]] | operator = Tungabhadra Board | website = [http://www.tbboard.gov.in www.tbboard.gov.in] | res_name = Tungabhadra Reservoir | res_capacity_total = 3.73 cubic kms (132 tmcft) | res_capacity_active = 3.31 cubic kms (116.86 tmcft) | res_capacity_inactive = 2.3 tmcft (below 477.01 m msl) | res_catchment = {{Convert|28180|km2|mi2|abbr=on}} | res_surface = {{Convert|350|km2|sqmi|abbr=on}} | res_max_depth = | plant_operator = Karnataka Govt | plant_turbines = Near toe of the dam and canal drops | plant_capacity = 127[[Megawatt|MW]] | plant_annual_gen = | plant_commission = | plant_decommission = | location_map = India Karnataka#India | location_map_caption = | extra = }} {{Infobox film | name = ಭ್ರಮಯುಗಮ್ | image = Bramayugam poster.jpg | caption = ಚಲನಚಿತ್ರದ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ | director = [[ರಾಹುಲ್ ಸದಾಶಿವನ್]] | screenplay = {{ubl|ಟಿ. ಡಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್|ರಾಹುಲ್ ಸದಾಶಿವನ್| (ಸಂಭಾಷಣೆ)}} | story = ರಾಹುಲ್ ಸದಾಶಿವನ್ | based_on = [[Folk horror]] and [[Sacred mysteries]]<ref>{{Cite web|title= In the dimly lit corridors of Kerala's dark ages, 'Bramayugam' unfolds a tale that resonates with ancient folklore and supernatural mystique.|date= 15 February 2024|url= https://onlookersmedia.in/reviews/bramayugam-review-a-riveting-descent-into-folklore-horror/|access-date= 20 March 2024|archive-date= 20 March 2024|archive-url= https://web.archive.org/web/20240320200639/https://onlookersmedia.in/reviews/bramayugam-review-a-riveting-descent-into-folklore-horror/|url-status= live}}</ref> | producer = {{ubl|ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರಾಮಚಂದ್ರ|ಎಸ್. ಶಶಿಕಾಂತ್}} | starring = {{ubl|[[ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ]]|ಅರ್ಜುನ್ ಅಶೋಕನ್|ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಭರತನ್|ಅಮಲ್ಡಾ ಲಿಝ್}} | cinematography = ಶೆಹ್ನಾದ್ ಜಲಾಲ್ | editing = ಶಫಿಕ್ ಮೊಹ್ಮದ್ ಅಲಿ | music = ಕ್ರಿಸ್ಟೊ ಕ್ಸೆವಿಯರ್<ref>{{Cite web|title= Christo Xavier: After listening to the OST of 'Bramayugam'|url= https://mirchi.in/stories/music/bramayugam-music-composer-christo-xaviers-interview-with-mirchi-plus/108646121|access-date= 20 March 2024|archive-date= 20 March 2024|archive-url= https://web.archive.org/web/20240320201424/https://mirchi.in/stories/music/bramayugam-music-composer-christo-xaviers-interview-with-mirchi-plus/108646121|url-status= live}}</ref> | studio = {{ubl|ನೈಟ್ ಶಿಫ್ಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್|ವೈನಾಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್}} | distributor = {{ubl| *ಆನ್ ಮೆಗಾ ಮೀಡಿಯಾ (ಕೇರಳ) *ಸಿತಾರಾ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ಸ್ (ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ) ಮತ್ತು (ತೆಲಂಗಾಣ) *ಎಪಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ (ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ) *ಟ್ರುತ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ (ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ)}} | released = {{Film date|df=y|2024|02|15}} | runtime = ೧೪೦ ನಿಮಿಷಗಳು<ref>{{Cite news |title= ''Bramayugam'' The movie has a running time of 140 minutes. |url= https://cbfcindia.gov.in/cbfcAdmin/search-result.php?recid=Q0EwOTI1MDEyMDI0MDAwNDA |access-date= 30 March 2024 |archive-date= 30 March 2024 |archive-url= https://web.archive.org/web/20240330172013/https://cbfcindia.gov.in/cbfcAdmin/search-result.php?recid=Q0EwOTI1MDEyMDI0MDAwNDA |url-status= live }}</ref> | country = ಭಾರತ | language = ಮಲಯಾಳಮ್<ref>{{Cite web|title=Released in 5 Indian languages including Malayalam|date=17 August 2023|url=https://telanganatoday.com/night-shift-studios-debut-film-mammoottys-bramayugam-goes-on-floors|access-date=14 March 2024|archive-date=10 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240110111132/https://telanganatoday.com/night-shift-studios-debut-film-mammoottys-bramayugam-goes-on-floors|url-status=live}}</ref> | budget = ೨೭.೭೩ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ<ref>{{Cite news |title=Mammootty's 'Bramayugam' reveals budget of Rs 27.73 crore |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-bramayugam-reveals-budget-of-rs-27-73-crore/articleshow/107478645.cms#amp_tf=From%20%251$s&aoh=17082463150705&referrer=https://www.google.com |access-date=2024-02-18 |work=[[The Times of India]] |issn=0971-8257 |archive-date=10 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240510203327/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-bramayugam-reveals-budget-of-rs-27-73-crore/articleshow/107478645.cms#amp_tf=From%20%251$s&aoh=17082463150705&referrer=https://www.google.com |url-status=live }}</ref> | gross = ಅಂದಾಜು ೮೫ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ<ref>{{Cite web|title=''Bramayugam'' final box office collections: Mammootty's film surprasses Rs 85 crore|url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/bramayugam-ott-release-date-know-all-about-cast-plot-platform|date=2024-03-12|website=[[The Free Press Journal]]|language=en|access-date=2 April 2024|archive-date=12 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240312024820/https://www.freepressjournal.in/entertainment/bramayugam-ott-release-date-know-all-about-cast-plot-platform|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=Small market, big collection: Box office earnings of recent Malayalam flicks touch record Rs 550 cr |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2024/04/07/malayalam-movies-success-box-office-record-550-crores.html |website=OnManorama |language=en |date=2024-04-08 |access-date=2024-04-08 |archive-date=2024-04-12 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240412034222/https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2024/04/07/malayalam-movies-success-box-office-record-550-crores.amp.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-bramayugam-collects-over-rs-60-crore-worldwide/amp_articleshow/108269275.cms|language=en|title=Mammootty’s ‘Bramayugam’ Collects Over Rs 60 Crore Worldwide|date=2024-03-06|website=[[The Times of India]]|access-date=10 May 2024|archive-date=10 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240510202739/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-bramayugam-collects-over-rs-60-crore-worldwide/amp_articleshow/108269275.cms|url-status=live}}</ref> }} ==jhdh== '''ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಭಾರತೀಯ ಜನೌಷಧಿ ಯೋಜನೆ''' '''('''ಅಧೀಕೃತ ಹೆಸರು- ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಭಾರತೀಯ ಜನೌಷಧಿ ಪರಿಯೋಜನಾ'''-''' '''PMBJP-''' {{Translation|Prime minister Indian public medicine scheme}} ) [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ]] ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. == ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲ ಮೂಲಗಳು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು== {{Navbox |name = Hydrography of Karnataka |title = [[Hydrography]] of [[Karnataka]] |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |groupstyle = padding:0.35em 1.0em; line-height:1.1em; <!--reduces gap between wrapped groupname lines--> |group1 = Rivers |list1 = * [[Amarja]] * [[ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿ|ಅರ್ಕಾವತಿ]] * [[Bhadra River|Bhadra]] * [[Bhima River|Bhima]] * [[Chakra River|Chakra]] * [[Chitravathi River|Chitravathi]] * [[Chulki Nala]] * [[Dandavati]] * [[Gangavalli River|Gangavalli]] * [[Ghataprabha River|Ghataprabha]] * [[Gurupura River|Gurupura]] * [[Hemavati River|Hemavati]] * [[Honnuhole]] * [[Kabini River|Kabini]] * [[Kali River (Karnataka)|Kali]] * [[Karanja River| Karanja]] * [[Kaveri]] * [[Kedaka River|Kedaka]] * [[Krishna River|Krishna]] * [[Kubja River|Kubja]] * [[Kumaradhara River|Kumaradhara]] * [[Kumudvathi River|Kumudvathi]] * [[Lakshmana Tirtha]] * [[Malaprabha River|Malaprabha]] * [[Manjira River|Manjira]] * [[Markandeya River (Western Ghats)|Markandeya]] * [[Netravati River|Netravati]] * [[Palar River|Palar]] * [[Panchagangavalli River|Panchagangavalli]] * [[Papagni River|Papagni]] * [[Penna River|Penna (Uttara Pinakini)]] * [[Ponnaiyar River|Ponnaiyar (Dakshina Pinakini)]] * [[Shambhavi River|Shambhavi]] * [[Sharavati]] * [[Shimsha]] * [[Souparnika River|Souparnika]] * [[Tunga River|Tunga]] * [[Tungabhadra River|Tungabhadra]] * [[Varada]] * [[Varahi River|Varahi]] * [[Vedavathi River|Vedavathi]] * [[Vrishabhavathi River|Vrishabhavathi]] |group2 = Waterfalls |list2 = * [[Abbey Falls|Abbey]] * [[Bandaje Falls|Bandaje]] * [[Barkana Falls|Barkana]] * [[Chunchanakatte Falls|Chunchanakatte]] * [[Devaragundi]] * [[Godchinamalaki Falls|Godchinamalaki]] * [[Gokak Falls|Gokak]] * [[Hanumangundi Falls|Hanumangundi]] * [[Hebbe Falls|Hebbe]] * [[Irupu Falls|Irupu]] * [[Jaladurga | Jaladurga]] * [[Jog Falls|Jog]] * [[Kalhatti Falls|Kalhatti]] * [[Kunchikal Falls|Kuchikal]] * [[Magod Falls|Magod]] * [[Mallalli Falls|Mallalli]] * [[Muthyala Maduvu]] * [[Sathodi Falls|Sathodi]] * [[Shivanasamudra Falls|Shivanasamudra or Cauvery]] * [[Shivganga falls|Shivganga]] * [[Unchalli Falls|Unchalli]] * [[Vajrapoha Falls|Vajrapoha]] |group3= Lakes |list3= * [[Harangi Reservoir|Harangi]] * [[Hebbal Lake, Bangalore]] * [[Hebbal Lake, Mysore]] * [[Hesaraghatta Lake|Hesaraghatta]] * [[Honnamana Kere]] * [[Karanji Lake|Karanji]] * [[Krishna Raja Sagara]] * [[Kukkarahalli Lake|Kukkarahalli]] * [[Lingambudhi Lake|Lingambudhi]] * [[ಪಂಪಾ ಸರೋವರ|Pampa Sarovar]] * [[Shanti Sagara]] * [[Thippagondanahalli Reservoir|Thippagondanahalli]] * [[Vibhutipura Lake|Vibhutipura]] * [[Yele Mallappa Shetty Lake]] |group4= Beaches |list4= * [[Gokarna, Karnataka|Gokarna]] * [[Murudeshwara]] * [[Karwar]] * [[Kapu, Karnataka|Kapu]] * [[Kudle beach|Kudle]] * [[Malpe]] * [[Maravanthe]] * [[NITK Beach]] * [[Panambur Beach|Panambur]] * [[Someshwar Beach|Someshwar]] * [[St. Mary's Islands]] * [[Tannirbhavi Beach|Tannirbhavi]] * [[Trasi]] |group5= Dams |list5= * [[Almatti Dam|Almatti]] * [[Basava Sagara]] * [[Bhadra Dam]] * [[Gorur dam|Gorur]] * [[Harangi Dam|Harangi]] * [[Kabini Dam|Kabini]] * [[Kadra Dam|Kadra]] * [[Kanva Reservoir|Kanva]] * [[Kodasalli Dam|Kodasalli]] * [[Krishna_Raja_Sagara|Krishna Raja Sagara / KRS]] * [[Linganamakki Dam|Linganamakki]] * [[Raja Lakhamagouda dam|Raja Lakhamagouda]] * [[Renuka Sagara]] * [[Shanti Sagara]] * [[Supa Dam|Supa]] * [[Tungabhadra Dam|Tungabhadra]] * [[Vani Vilasa Sagara]] }}<noinclude> {{Documentation|content= {{Align|right|{{Check completeness of transclusions}}}} {{collapsible option}} }} == ಟೆಂಪ್ಲೇಟು== {{Infobox government agency | agency_name = Ministry of Finance | seal = Government of India logo.svg | seal_width = 100px | seal_caption = Branch of Government of India | logo = Ministry of Finance India.svg | nativename_a = | formed = {{Start date and age|df=yes|1946|10|29}} | logo_size = 230px | logo_caption = Ministry of Finance | preceding1 = | jurisdiction = [[Government of India]] | headquarters = [[North Block|Cabinet Secretariat]]<br/> [[Raisina Hill]], [[New Delhi]] | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | employees = | budget = | minister1_name = [[Nirmala Sitharaman]], [[Minister of Finance (India)|Cabinet Minister]] | deputyminister1_name = | deputyminister1_pfo = | deputyminister2_name = [[Pankaj Choudhary]] | deputyminister2_pfo = [[Minister of State]] | chief1_name = Tuhin Kanta Pandey, [[Indian Administrative Service|IAS]] | chief1_position = [[Finance Secretary (India)|Finance Secretary]] & [[Secretary to Government of India|Secretary]] (Revenue Secretary) | chief2_name = Manoj Govil, [[Indian Administrative Service|IAS]] | chief2_position = Expenditure Secretary | chief9_name = | chief9_position = | parent_department = | child1_agency = <small>Department of Economic Affairs</small> | child2_agency = <small>Department of Expenditure</small> | child3_agency = <small>Department of Revenue</small> | child4_agency = <small>Department of Financial Services</small> | child5_agency = <small>Department of Investment and Public Asset Management</small> | child6_agency = <small>Department of Public Enterprise</small> | keydocument1 = [http://indiabudget.nic.in/budget.asp Union Budget] | keydocument2 = [http://indiabudget.nic.in/survey.asp Economic Survey] | website = https://finmin.gov.in/ | chief3_name = Arunish Chawla, [[Indian Administrative Service|IAS]] | chief3_position = [[Secretary to Government of India|Secretary]] (Investment and Public Asset Management) | chief4_name = Nagaraju Maddirala, [[Indian Administrative Service|IAS]]<ref>{{Cite web |date=2024-08-16 |title=Major Reshuffle in Union Bureaucracy: Nagaraju Maddirala will be DFS Secretary, Deepti Umashankar Secretary to the President of India, Rajesh Singh Defence Secretary, Katikithala Srinivas Secretary MoHUA, Punya Salila Srivastava Health, Amardeep Singh Bhatia Secretary DPII and Vivek Joshi appointed as Secretary DoPT |url=https://www.dynamitenews.com/story/new-delhi-major-reshuffle-in-union-bureaucracy-nagaraju-maddirala-will-be-dfs-secretary-deepti-umashankar-secretary-to-the-president-of-india |access-date=2024-08-17 |website=Dynamite News |language=en}}</ref> | chief4_position = [[Secretary to Government of India|Secretary]] (Financial Services) | chief5_name = Ajay Seth, [[Indian Administrative Service|IAS]] | chief5_position = Economic Affairs Secretary | chief6_name = Ali Raza Rizvi,[[Indian Administrative Service|IAS]] | chief6_position = [[Secretary to Government of India|Secretary]] (Department of Public Enterprises) | chief7_name = [[V. Anantha Nageswaran]] | chief7_position = [[Chief Economic Adviser to the Government of India|Chief Economic Adviser]] | chief8_name = | chief8_position = }} == ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು== {{Navbox |name = ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು |title = {{flagicon|ಭಾರತ}} [[:ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು|ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು]] | titlestyle = background:#ccf; | style = width:100%;border:1px solid #ccd2d9; | groupstyle = background:#ddf;width:10%; |liststyle = padding:0.25em 0; line-height:1.4em; <!--otherwise lists can appear to form continuous whole--> |group1 = ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ |list1 = [[ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] |group2 = ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು |list2 = {{nowrap begin}} [[ಅಲಹಾಬಾದ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಆಂಧ್ರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಫ್ ಬರೋಡಾ]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]]{{·w}} [[ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]{{·w}} [[ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ದೇನಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಇಂಡಿಯನ್ ಓವರಸೀಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಓರಿಯಂಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್]]{{·w}} [[ಪಂಜಾಬ್ ಆಂಡ್ ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಯುಕೋ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಯುನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]{{·w}} [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]{{·w}} [[ವಿಜಯಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]] {{nowrap end}} |group3 = ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಮೂಹ |list3 = {{nowrap begin}} [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬಿಕಾನೇರ್ ಆಂಡ್ ಜೈಪುರ್]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಹೈದರಾಬಾದ್]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮೈಸೂರು]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಪಟಿಯಾಲಾ]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಟ್ರ್ಯಾವಂಕೂರು]] {{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂದೋರ್]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರಾ]]{{nowrap end}} |group4 = [[ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು]] |list4 = {{nowrap begin}} [[ಆಕ್ಸಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಬಂಧನ್ ಬ್ಯಾ೦ಕ್]] {{·w}}[[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ರಾಜಸ್ಥಾನ]]{{·w}} [[ಭಾರತ್ ಓವರಸೀಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸಿಟಿ ಯುನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಗಣೇಶ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕುರುಂದವಾಡ]]{{·w}} [[ಎಚ್ ಡಿ ಎಫ್ ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಡೆವಲೆಪ್ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ಼್ ಇಂಡಿಯಾ (ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್)|ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಇಂಡಸ್ಇಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ವೈಶ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಕರ್ಣಾಟಕ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಕರೂರ್ ವೈಶ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಕೊಟಕ್ ಮಹೀಂದ್ರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ ವಿಲಾಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ನೈನಿತಾಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ರತ್ನಾಕರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ರೂಪೀ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸರಸ್ವತ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಎಸ್ ಬಿ ಐ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ತಮಿಳುನಾಡು ಮರ್ಕೆಂಟೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] {{nowrap end}} |group5 = [[ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು]] |list5 = {{nowrap begin}} [[ABN AMRO]]{{·w}} [[ಅಬುಧಾಬಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[Antwerp Diamond ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·}} [[ಅರಬ್ ಬಾಂಗ್ಲದೇಶ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[Eka Cipta Widjaja|ಬ್ಯಾಂಕ್ International Indonesia]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕ]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ of Bahrain & Kuwait]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಸಿಲೋನ್]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ನೋವಾ ಸ್ಕೋಷಿಯ]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ of Tokyo Mitsubishi UFJ]]{{·w}} [[ಬಾರ್ಕ್ಲೇಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[Citiಬ್ಯಾಂಕ್ India]]{{·w}} [[ಹೆಚ್ ಎಸ್ ಬಿ ಸಿ ]]{{·w}} [[ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್]]{{·w}}[[Deutsche ಬ್ಯಾಂಕ್]] {{·w}} [[ರಾಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್]] {{nowrap end}} |group6 = [[ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು]] |list6 = {{nowrap begin}} [[South Malabar Gramin ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[North Malabar Gramin ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಪ್ರಗತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಶ್ರೇಯಸ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್]] {{nowrap end}} |group7 = [[ಆರ್ಥಿಕ ಸೇವೆಗಳು]] |list7 = {{nowrap begin}} [[Real Time Gross Settlement|Real Time Gross Settlement(RTGS) ]]{{·w}} [[National Electronic Fund Transfer|National Electronic Fund Transfer (NEFT)]]{{·w}} [[Structured Financial Messaging System|Structured Financial Messaging System (SFMS)]]{{·w}} [[CashTree]]{{·w}} [[Cashnet]]{{·w}} [[Automated teller machine|Automated Teller Machine (ATM)]] {{nowrap end}} }}<noinclude> [[ವರ್ಗ:India templates|{{PAGENAME}}]] [[ವರ್ಗ:Finance templates|India]]<!--probably needs focusing--> </noinclude> == ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಆಂಗ್ಲ== {{Navbox |name = Banking in India |title = {{flag icon|India}} [[Banking in India]] |state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} |listclass = hlist |above = |group1 = Institutes |list1 = {{Navbox|child |group1 = [[Central bank]] |list1 = {{Reserve Bank of India}} |group2 = Think tanks |list2 = * [[Banks Board Bureau|BBB]] * [[Banking Codes and Standards Board of India|BCSBI]] * [[National Payments Corporation of India|NPCI]] * [[Indian Banks' Association|IBA]] * [[Institute for Development and Research in Banking Technology|IDRBT]] |group3 = Speciality banks |list3 = * [[IFCI]] * ''' [[All India Financial Institutions]] :''' * [[Exim Bank of India]] * [[National Bank for Agriculture and Rural Development|NABARD]] * [[National Housing Bank|NHB]] * [[Small Industries Development Bank of India|SIDBI]] |group4 = Other |list4 = * [[Board for Industrial and Financial Reconstruction|BIFR]] * [[Insolvency and Bankruptcy Board of India|IBBI]] * [[Institute of Banking Personnel Selection|IBPS]] * [[Deposit Insurance and Credit Guarantee Corporation|Deposit Insurance (DICGC)]] }} |group2 = [[Public sector banks in India|Public-sector <br />banks]] |list2 = * [[Bank of Baroda]] * [[Bank of India]] * [[Canara Bank]] * [[Central Bank of India]] * [[Indian Bank]] * [[Indian Overseas Bank]] * [[Jammu & Kashmir Bank]] * [[Punjab & Sind Bank]] * [[Punjab National Bank]] * [[State Bank of India]] * [[UCO Bank]] * [[Union Bank of India]] |group4 = [[Private-sector banks in India|Private-sector <br />banks]] |list4 = * [[Axis Bank]] * [[Bandhan Bank]] * [[CSB Bank]] * [[City Union Bank]] * [[DCB Bank]] * [[Dhanlaxmi Bank]] * [[Federal Bank]] * [[HDFC Bank]] * [[ICICI Bank]] * [[IDBI Bank]] * [[IDFC First Bank]] * [[IndusInd Bank]] * [[Karnataka Bank]] * [[Karur Vysya Bank]] * [[Kotak Mahindra Bank]] * [[Nainital Bank]] * [[RBL Bank]] * [[South Indian Bank]] * [[Tamilnad Mercantile Bank]] * [[Yes Bank]] | group5 = Foreign banks | list5 = * [[Abu Dhabi Commercial Bank]] * [[ANZ (bank)|ANZ]] * [[Bank Maybank Indonesia]] * [[Bank of America]] * [[Bank of Bahrain and Kuwait]] * [[Bank of Ceylon]] * [[Barclays]] * [[Credit Suisse]] * [[CTBC Bank]] * [[Deutsche Bank]] * [[HSBC Bank India|HSBC]] * [[Maybank]] * [[MUFG Bank|MUFJ]] * [[Rabobank]] * [[Scotiabank]] * [[Standard Chartered India]] {{Navbox|child |group1 = Wholly owned subsidiary (WOS) |list1 = * [[DBS Bank]] * [[State Bank of Mauritius]] |group2 = Wound up/closed (or in process) |list2 = * [[Antwerp Diamond Bank]] * [[Citibank India|Citibank]] }} | group6 = [[Small finance bank|Small finance banks]] | list6 = * [[AU Small Finance Bank|AU]] ** [[Fincare Small Finance Bank|Fincare]] * [[Capital Small Finance Bank|Capital]] * [[ESAF Small Finance Bank|ESAF]] * [[Equitas Small Finance Bank|Equitas]] * [[Jana Small Finance Bank|Jana]] * [[North East Small Finance Bank|North East]] * [[Suryoday Small Finance Bank|Suryoday]] * [[Ujjivan Small Finance Bank|Ujjivan]] |group7 = [[Payments bank]]s |list7 = *[[Airtel Payments Bank|Airtel]] *[[National Securities Depository]] *[[India Post Payments Bank|India Post]] *[[Jio Payments Bank|Jio]] *[[Paytm Payments Bank|Paytm]] {{Navbox|child |group1 = Surrendered licencees <br/>or wound up |list1 = *[[Aditya Birla Payments Bank|Aditya Birla]] **[[M-Pesa|Vodafone M-Pesa]] *[[Tech Mahindra]] }} | group8 = [[Cooperative banking|Cooperative <br />banks]] | list8 = * [[Abhyudaya Co-operative Bank Ltd|Abhyudaya Co-operative Bank]]. * [[Buldana Urban Cooperative Credit Society]] * [[Cosmos Bank]] * [[Dombivli Nagari Sahakari Bank Ltd.|Dombivli Nagari Sahakari Bank]] * [[Kerala Bank]] * [[Mizoram Co-operative Apex Bank]] * [[Punjab and Maharashtra Co-operative Bank]] * [[Repco Bank]] * [[Saraswat Bank]] * [[Shamrao Vithal Co-operative Bank]] * [[TNSC Bank]] | group9 = [[Regional rural bank]]s | list9 = * [[Assam Gramin Vikash Bank]] * [[Bangiya Gramin Vikash Bank]] * [[Mizoram Rural Bank]] * [[Paschim Banga Gramin Bank]] * [[Puduvai Bharathiar Grama Bank]] * [[Tamil Nadu Grama Bank]] * [[Uttar Bihar Gramin Bank]] * [[Uttarakhand Gramin Bank]] * [[Vananchal Gramin Bank]] {{Navbox|child |group1 = Andhra |list1 = * [[Andhra Pradesh Grameena Vikas Bank]] * [[Andhra Pragathi Grameena Bank]] |group2 = Kerala |list2 = * [[Kerala Gramin Bank]] * [[North Malabar Gramin Bank]] * [[South Malabar Gramin Bank]] |group3 = [[List of regional rural banks in Uttar Pradesh|Uttar Pradesh]] |list3 = *[[Allahabad UP Gramin Bank]] *[[Gramin Bank of Aryavart]] *[[Sarva UP Gramin Bank]] }} | group10 = Defunct banks | list10 = {{Navbox|child |group1 = Merged |list1 = {{Navbox|child |group1 = PSB |list1 = * [[New Bank of India]] * [[Dena Bank]] * [[Vijaya Bank]] * [[Allahabad Bank]] * [[Andhra Bank]] * [[Corporation Bank]] * [[Oriental Bank of Commerce]] * [[United Bank of India]] * [[Syndicate Bank]] |group2 = SBI |list2 = * [[Bank of Bombay]] * [[Bank of Calcutta]] * [[Bank of Madras]] * [[Imperial Bank of India]] * [[State Bank of Bikaner & Jaipur]] * [[State Bank of Hyderabad]] * [[State Bank of Indore]] * [[State Bank of Mysore]] * [[State Bank of Patiala]] * [[State Bank of Saurashtra]] * [[State Bank of Travancore]] * [[Bharatiya Mahila Bank]] |group3 = Rescued |list3 = * [[Global Trust Bank (India)|Global Trust Bank]] (OBC) * [[Lakshmi Vilas Bank]] (DBS) * [[Nedungadi Bank]] (PNB) * [[United Western Bank]] (IDBI) * [[United Industrial Bank]] (Allahabad Bank) * [[Punjab and Maharashtra Co-operative Bank]] (Unity SFB) |group4 = Acquired |list4 = * [[Bank of Madura]] * [[Bank of Rajasthan]] * [[Bengal Central Bank]] * [[Centurion Bank of Punjab]] * [[Chartered Bank of India, Australia and China]] * [[Grindlays Bank]] ** [[National Bank of India]] * [[ING Vysya Bank]] * [[Mercantile Bank of India, London and China]] * [[Lord Krishna Bank]] * [[Suvarna Sahakari Bank]] * [[Times Bank]] * [[Vysya Bank]] {{Navbox|child |group1 = PSB |list1 = * [[Bharat Overseas Bank]] * [[Pandyan Bank]] }} }} |group3 = Wound up |list3 = * [[Bank of Chettinad]] * [[Dass Bank]] |group4 = Failed |list4 = * [[Alliance Bank of Simla]] * [[Arbuthnot & Co]] * [[Commercial Bank of India]] * [[Exchange Bank of India & Africa]] * [[Oriental Bank Corporation|(New) Oriental Bank Corporation]] * [[Oudh Commercial Bank]] * [[Madhavpura Mercantile Cooperative Bank]] |group5 = Liquidated |list5 = * [[Bengal Bank (1784)]] * [[Bank of Bombay (1720)]] * [[Bank of Hindostan]] * [[General Bank of India]] * [[General Bank of Bengal and Bihar]] * [[Nath Bank]] * [[Palai Central Bank]] * [[The Commercial Bank (1819)]] * [[The Calcutta Bank (1824)]] * [[The Union Bank (1828)]] * [[The Government Savings Bank (1833)]] * [[The Bank of Mirzapore (1835)]] * [[Travancore National and Quilon Bank]] }} | group11 = Networks | list11 = {{Navbox|child |group1 = [[Interbank network]]s |list1 = * [[Cirrus (interbank network)|Cirrus]] * [[National Financial Switch|NFS]] * [[Plus (interbank network)|PLUS]] |group2 = [[Interbank_network|ATM networks]] |list2 = * [[Banks ATM Network and Customer Services|BANCS]] * [[Cashnet]] * [[CashTree]] * [[MITR ATM Sharing Network|MITR]] }} | group12 = [[Payment card|Cards]] | list12 = * [[Mastercard]] ** [[Debit Mastercard]] ** [[Maestro (debit card)|Maestro]] * [[RuPay]] * [[Visa Inc|Visa]] ** [[Visa Debit]] ** [[Visa Electron]] | group13 = [[Electronic funds transfer|Online transfer]]s | list13 = * [[Aadhaar Enabled Payment System|AEPS]] * [[Bharat Bill Payment System|BBPS]] * [[Bharat Interface for Money|BHIM]] * [[Immediate Payment Service|IMPS]] * [[National Electronic Funds Transfer|NEFT]] * [[Real-time gross settlement|RTGS]] * [[Unified Payments Interface|UPI]] | group15 = [[Payment service provider|Payment service<br /> providers]] | list15 = * [[Atom Technologies|Atom]] * [[Bharat Interface for Money|BHIM]] * [[BillDesk]] * [[Infibeam|CCAvenue]] * [[Paytm Payments Bank|Paytm]] * [[Sarvatra Technologies]] * [[Zeta India]] {{Navbox|child |group1 = [[Digital wallet]]s |list1 = * [[Amazon Pay]] * [[BharatPe]] * [[Freecharge]] * [[Google Pay (payment method)|Google Pay]] * [[Mobikwik]] * [[Payoneer]] * [[PayU]] * [[Payworld]] * [[PhonePe]] }} | group17 = Related topics | list17 = * [[ATM usage fees#India|ATM usage fees]] * [[Bank run]] * [[Indian black money|Black money]] * [[Counterfeit money]] * [[Demat account|De-materialisation (de-mat)]] * [[Demonetisation_(currency)|Demonetisation]] ** [[2016 Indian banknote demonetisation|2016]] ** [[Withdrawal of low-denomination coins|Low denomination coins]] * [[Foreign exchange market|Foreign exchange (ForEx)]] * '''Lists: ''' [[List of banks in India|List of banks]] * [[List of oldest banks in India]] {{Navbox|child |group1 = Protocol <br> and codes |list1 = * [[Bharat Bill Payment System|Bharat Bill Payment System (BBPS)]] * [[Indian Financial System Code|Indian Financial System Code (IFSC)]] * [[National Unified USSD Platform|National Unified USSD Platform (NUUP)]] * [[Structured Financial Messaging System|Structured Financial Messaging System (SFMS)]] |group2 = Rates & <br> ratios |list2 = {{Navbox|child |group1 = Rates |list1 = * [[Bank rate]] * [[MIBOR (Indian reference rate)|Mumbai Inter-Bank Bid Rate - MIBID/Mumbai Inter-Bank Offer Rate - MIBOR]] * [[Reserve Bank of India#MIFOR (Mumbai Interbank Forward Offer Rate)|Mumbai Interbank Forward Offer Rate - MIFOR]] |group2 = Ratios |list2 = * [[Capital requirement|Capital Adequacy Ratio - CAR]] * [[Statutory liquidity ratio|Statutory Liquidity Ratio - SLR]] * [[Reserve requirement|Cash Reserve Ratio - CRR]] }} |group3 = Regulators |list3 = * [[Insurance Regulatory and Development Authority|Insurance - IRDAI]] * [[Reserve Bank of India|Banking - RBI]] * [[SEBI|Securities - SEBI]] * [[Insolvency and Bankruptcy Board of India|Bankruptcy - IBBI]] |group4 = Insolvency, <br> bankruptcy and <br> reconstruction |list4 = {{Navbox|child |group1 = Boards |list1 = * [[Board for Industrial and Financial Reconstruction|BIFR]] * [[Insolvency and Bankruptcy Board of India|IBBI]] * [[Central Registry of Securitisation Asset Reconstruction and Security Interest|CERSAI]] |group2 = Legislation |list2 = * [[Insolvency and Bankruptcy Code, 2016|IBC]] * [[Securitisation and Reconstruction of Financial Assets and Enforcement of Security Interest Act, 2002|SARFESI Act]] |group3 = Companies |list3 = * ARCIL * Edelweiss ARC * IAMCL }} |group5 = Legislation |list5 = * [[Banking Regulation Act, 1949]] * [[Government Securities Act, 2006]] * [[Insolvency and Bankruptcy Code, 2016|IBC, 2016]] * [[Reserve Bank of India Act, 1934|RBI Act, 1934]] * [[Securitisation and Reconstruction of Financial Assets and Enforcement of Security Interest Act, 2002|SARFESI Act, 2002]] * [[Income-tax Act, 1961]] * [[Companies Act, 2013]] * [[Insurance Act, 1938]] * [[Foreign Exchange Management Act|FEMA, 1999]] |group6 = Tribunals |list6 = * [[National Company Law Tribunal|Company Law - NCLT]] * [[National Company Law Appellate Tribunal|Appellate - NCLAT]] |group7 = Measures |list7 = * [[Prompt Corrective Action]] |group8 = Other |list8 = * [[Institute of Banking Personnel Selection]] * [[Mumbai Consensus]] }} }} == ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ತಾಲೂಕುಗಳು== {{Navbox |name = ಕರ್ನಾಟಕದ ತಾಲೂಕುಗಳು |title = ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ತಾಲೂಕುಗಳು |state = collapsible |navbar = plain |group1 = [[ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬಾಗಲಕೋಟೆ]] |list1 = [[ಬಾದಾಮಿ]] • [[ಬಾಗಲಕೋಟೆ]] • [[ಬಿಳಗಿ]] • [[ಗುಳೆದಗುಡ್ದ]] • [[ಹುನಗುಂದ]] • [[ಜಮಖಂಡಿ]] • [[ಮುದ್ಹೋಳ]] • [[ರಬಕವಿ ಬನಹಟ್ಟಿ]] |group2 = [[ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬಳ್ಳಾರಿ]] |list2 = [[ಬಳ್ಳಾರಿ]] • [[ಕುರುಗೋಡು]] • [[ಸಂದೂರು]] • [[ಸಿರುಗುಪ್ಪ]] |group3 = [[ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಳಗಾವಿ]] |list3 = [[ಅತಾಣಿ]] • [[ಬೈಲಹೊಂಗಾಳ]] • [[ಬೆಳಗಾವಿ]] • [[ಚಿಕೋಡಿ]] • [[ಗೋಕಾಕ]] • [[ಹುಕ್ಕೇರಿ]] • [[ಖಾನಾಪುರ]] • [[ಪಾರಸಗಾಡ್]] • [[ರಾಯಬಾಗ್]] • [[ರಾಮದುರ್ಗ]] • [[ಸೌಂದತ್ತಿ]] |group4 = [[ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ]] |list4 = [[ದೇವನಹಳ್ಳಿ]] • [[ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ]] • [[ಹೊಸಕೋಟೆ]] • [[ನೆಲಮಂಗಲ]] |group5 = [[ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ]] |list5 = [[ಅನೇಕಲ್]] • [[ಬೆಂಗಳೂರು ಪೂರ್ವ]] • [[ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ]] • [[ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ]] |group6 = [[ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೀದರ್]] |list6 = [[ಔರಾದ್]] • [[ಬಸವಕಲ್ಯಾಣ]] • [[ಬೀದರ್]] • [[ಭಲ್ಕಿ]] • [[ಹೊಮನಾಬಾದ್]] |group7 = [[ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಚಾಮರಾಜನಗರ]] |list7 = [[ಚಾಮರಾಜನಗರ]] • [[ಗುಂಡಲುಪೇಟೆ]] • [[ಹನೂರು]] • [[ಕೊಲ್ಲೇಗಾಲ್]] • [[ಯಳಂದೂರ]] |group8 = [[ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ]] |list8 = [[ಬಾಗೇಪಲ್ಲಿ]] • [[ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ]] • [[ಚಿಂತಾಮಣಿ]] • [[ಗೌರೀಬಿದನೂರ]] • [[ಗುಡಿಬಂದ]] • [[ಶಿದ್ಲಘಟ್ಟ]] |group9 = [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] |list9 = [[ಅಜ್ಜಂಪುರ]] • [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] • [[ಕದೂರು]] • [[ಕಲಾಸ]] • [[ಕೊಪ್ಪ]] • [[ಮುದಿಗೇರೆ]] • [[ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ]] • [[ಶೃಂಗೇರಿ]] • [[ತರಿಕೇರೆ]] |group10 = [[ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಚಿತ್ರದುರ್ಗ]] |list10 = [[ಚಳ್ಳಕೆರೆ]] • [[ಚಿತ್ರದುರ್ಗ]] • [[ಹಿರಿಯೂರು]] • [[ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ]] • [[ಹೊಸದುರ್ಗ]] • [[ಮೊಳಕಾಲ್ಮುರು]] |group11 = [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] |list11 = [[ಬಂತ್ವಾಳ]] • [[ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ]] • [[ಮಂಗಳೂರು]] • [[ಪುತ್ತೂರು]] • [[ಸುಳ್ಯ]] |group12 = [[ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆ|ದಾವಣಗೆರೆ]] |list12 = [[ಚನ್ನಗಿರಿ]] • [[ದಾವಣಗೆರೆ]] • [[ಹರಪನಹಳ್ಳಿ]] • [[ಹರಿಹರ]] • [[ಹೊನ್ನಾಳಿ]] • [[ಜಗಳೂರು]] |group13 = [[ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ಧಾರವಾಡ]] |list13 = [[ಧಾರವಾಡ]] • [[ಹುಬ್ಳಿ]] • [[ಕಲ್ಗಟಗಿ]] • [[ಕುಂದಗೋಳ]] • [[ನವಲಗುಂದ]] |group14 = [[ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಗದಗ]] |list14 = [[ಗದಗ]] • [[ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರ]] • [[ಮುಂದರ್ಗಿ]] • [[ನರ್ಗುಂದ]] • [[ರೋಣ]] • [[ಶಿರಹತ್ತಿ]] |group15 = [[ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ|ಹಾಸನ]] |list15 = [[ಅಳೂರು]] • [[ಅರ್ಕಲಗೂಡು]] • [[ಅರ್ಸಿಕೇರೆ]] • [[ಬೇಲೂರು]] • [[ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣ]] • [[ಹಾಸನ]] • [[ಹೊಳೆನರ್ಸೀಪುರ]] • [[ಸಕ್ಲೇಶಪುರ]] |group16 = [[ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಹಾವೇರಿ]] |list16 = [[ಬ್ಯಾದಗಿ]] • [[ಹನಗಾಳ]] • [[ಹಾವೇರಿ]] • [[ಹಿರೇಕೇರೂರು]] • [[ರಾಣೇಬೆನ್ನೂರು]] • [[ರತ್ತಿಹಳ್ಳಿ]] • [[ಸಾವನೂರು]] • [[ಶಿಗ್ಗಾಂವ್]] |group17 = [[ಕಲಬುರ್ಗಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕಲಬುರ್ಗಿ]] |list17 = [[ಅಫ್ಜಲ್ಪುರ]] • [[ಅಲಂದ್]] • [[ಚಿಂಚೋಳಿ]] • [[ಚಿತಾಪುರ]] • [[ಗುಲ್ಬರ್ಗ]] • [[ಜೇವರ್ಗಿ]] • [[ಸೇದಾಮ್]] |group18 = [[ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೊಡಗು]] |list18 = [[ಮದಿಕೇರಿ]] • [[ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ]] • [[ವಿರಾಜಪೇಟೆ]] |group19 = [[ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಲಾರ]] |list19 = [[ಬಂಗಾರಪೇಟೆ]] • [[ಕೋಲಾರ]] • [[ಮಲೂರು]] • [[ಮುಳಬಾಗಿಲು]] • [[ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ]] |group20 = [[ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೊಪ್ಪಳ]] |list20 = [[ಗಂಗಾವತಿ]] • [[ಕೊಪ್ಪಳ]] • [[ಕುಷ್ಟಗಿ]] • [[ಯೆಲಬುರ್ಗ]] |group21 = [[ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಂಡ್ಯ]] |list21 = [[ಕೆ.ಆರ್.ಪೇಟೆ]] • [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಪೇಟೆ]] • [[ಮದ್ದೂರು]] • [[ಮಾಳವಳ್ಳಿ]] • [[ಮಂಡ್ಯ]] • [[ನಾಗಮಂಗಲ]] • [[ಪಾಂಡವಪುರ]] • [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ]] |group22 = [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಮೈಸೂರು]] |list22 = [[ಹುನ್ಸೂರು]] • [[ಕೃಷ್ಣರಾಜನಗರ]] • [[ಮೈಸೂರು]] • [[ನಂಜನಗೂಡು]] • [[ಪೇರಿಯಪಟ್ಟಣ]] • [[ಪಿರಿಯಪಟ್ಟಣ]] • [[ಟಿ.ನರಸೀಪುರ]] |group23 = [[ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ರಾಯಚೂರು]] |list23 = [[ದೇವದುರ್ಗ]] • [[ಲಿಂಗಸುಗೂರು]] • [[ಮಾನವಿ]] • [[ರಾಯಚೂರು]] • [[ಸಿಂಧನೂರು]] |group24 = [[ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ|ರಾಮನಗರ]] |list24 = [[ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ]] • [[ಕನಕಪುರ]] • [[ಮಾಗಡಿ]] • [[ರಾಮನಗರ]] |group25 = [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಶಿವಮೊಗ್ಗ]] |list25 = [[ಭದ್ರಾವತಿ]] • [[ಹೊಸನಗರ]] • [[ಸಾಗರ]] • [[ಶಿಕಾರಿಪುರ]] • [[ಶಿಮೋಗ]] • [[ಸೋರಬ]] • [[ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ]] |group26 = [[ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ತುಮಕೂರು]] |list26 = [[ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ]] • [[ಗುಬ್ಬಿ]] • [[ಕೊರಟಗೆರೆ]] • [[ಕುನಿಗಾಲ್]] • [[ಮಧುಗಿರಿ]] • [[ಪಾವಗಡ]] • [[ಸಿರ]] • [[ತಿಪ್ತೂರು]] • [[ತುಮಕೂರು]] • [[ತುರುವೇಕೆರೆ]] |group27 = [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] |list27 = [[ಬ್ರಹ್ಮಾವರ]] • [[ಕಾರ್ಕಳ]] • [[ಕುಂದಾಪುರ]] • [[ಉಡುಪಿ]] |group28 = [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]] |list28 = [[ಅಂಕೋಲ]] • [[ಭಟ್ಕಳ್]] • [[ಹಾಲಿಯಾಳ]] • [[ಹೊನ್ನಾವರ]] • [[ಜೋಯಿದ]] • [[ಕಾರವಾರ]] • [[ಕುಮಟ]] • [[ಮುಂಡಗೋಡ]] • [[ಸಿದ್ದಾಪುರ]] • [[ಸಿರ್ಸಿ]] • [[ಯೆಳ್ಳಾಪುರ]] |group29 = [[ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಿಜಯಪುರ]] |list29 = [[ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ]] • [[ಬಿಜ್ಜಾಪುರ]] • [[ಚಾಡಚನ್]] • [[ಇಂದಿ]] • [[ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ]] • [[ಸಿಂದಗಿ]] • [[ತಾಲಿಕೋಟ]] • [[ವಿಜಯಪುರ]] |group30 = [[ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಿಜಯನಗರ]] |list30 = [[ಹಾದಗಲ್ಲಿ]] • [[ಹಗರಿಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ]] • [[ಹರಪನಹಳ್ಳಿ]] • [[ಹೊಸ್ಪೇಟೆ]] • [[ಕಂಪಲಿ]] • [[ಕೊತ್ತೂರು]] |group31 = [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಯಾದಗಿರಿ]] |list31 = [[ಗುರ್ಮಿತ್ಕಾಲ್]] • [[ಹುನಸಾಗಿ]] • [[ಶಾಹಪುರ]] • [[ಶೋರಾಪುರ]] • [[ಸೂರಾಪುರ]] • [[ಯಾದಗಿರಿ]] }} == ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ == {{Infobox military conflict|main | conflict = ೨೦೨೬ರ ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧ | partof = | image = | date = {{start date|2026|02|28|df=yes}} – present<br/>({{Age in years, months, weeks and days|month1=2|day1=28|year1=2026}}) | place = <div class="hlist"> * [[ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ]]{{#tag:ref|Primarily the [[Persian Gulf]] and the [[Levant]], as well as [[Cyprus (island)|Cyprus]] ([[Akrotiri and Dhekelia]]) and the [[South Caucasus]]|group=lower-alpha}} * [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]]{{#tag:ref|Includes [[Diego Garcia]]<ref>{{#invoke:cite|web |title=Iran Targeted Diego Garcia Base With Ballistic Missiles |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-us-israel-war-updates-2026/card/iran-targeted-diego-garcia-base-with-ballistic-missiles-rb7MdZW1CfwRTauDYHOt |access-date=2026-03-21 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref>|group=lower-alpha}}</div> | status = ಏಪ್ರಿಲ್ ೮ರ ನಂತರ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕದನ ವಿರಾಮ<ref>{{cite news |last= |first= |date=2026-04-08 |title=Trump announces two-week ceasefire as Iran agrees to reopen Hormuz Strait |url=https://www.aljazeera.com/tag/israel-iran-conflict/ |work=[[Al Jazeera]] |access-date=2026-04-08 |quote=Iran has said that safe passage through Hormuz will be possible through coordination with its armed forces. Published On 8 Apr 2026.}}</ref><br>{{blist|ಆಯತೊಲ್ಲಾ ಅಲಿ ಖಮೆನಿ, ಅಲಿ ಲಾರಿಜಾನಿ, ಸೇರಿದಂತೆ ಇರಾನ್‌ನ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಹತ್ಯೆ. including [[Assassination of Ali Khamenei|Ali Khamenei]] and [[Assassination of Ali Larijani|Ali Larijani]]|[[List of attacks during the 2026 Iran war#Iranian response|Iranian retaliation]] by striking [[2026 Iranian strikes on Israel|Israel]] and regional US allies|Establishment of [[2026 Strait of Hormuz crisis|Iranian control]] over the [[Strait of Hormuz]] and [[Toll (fee)|toll]] collection in [[Renminbi|Chinese yuan]] for [[Crude oil|oil]] sold through the strait<ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/article/iran-hormuz-shipping-tolls-china-de5159966cde7de7b964b3c2c67eec07|title=Iran starts to formalize its chokehold on the Strait of Hormuz with a 'toll booth' regime|date=March 26, 2026|website=AP News}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://fortune.com/2026/03/26/iran-toll-strait-of-hormuz-oil-paid-in-yuan/|title=Iran is already charging a toll, in Yuan, for oil sold through Strait of Hormuz as American ground troops prepare to enter|first1=Jon|last1=Gambrell|first2=David|last2=Rising|agency=The Associated Press|date=March 26, 2026|website=Fortune}}</ref>|[[2026 Iran war regional mobilizations#In Cyprus and the Balkans|Deployment of military assets in Cyprus]] by some European countries following [[2026 Iranian strikes on Akrotiri and Dhekelia|a drone attack in the island]]|[[2026 Iranian supreme leader election|Election]] of [[Mojtaba Khamenei]] as the [[Supreme Leader of Iran]]|[[2026 Lebanon war|Escalation]] of the [[Israel–Hezbollah conflict (2023–present)|Israel–Hezbollah conflict]]|[[Economic impact of the 2026 Iran war|Global economic disruption]] and [[2026 Iran war fuel crisis|fuel crisis]] }} <!-- NOTE: Avoid using the <br /> HTML tag per [[MOS:NOBR]]. Plain unbulleted lists should use {{ubl}} or {{plainlist}} instead. --> <!-- Combatants --> | combatant1 = {{tree list}} * {{#invoke:flag||United States}} * {{#invoke:flag||Israel}} {{tree list/end}} |combatant1a = {{tree list}} {{#invoke:collapsible list|main|title=Attacked by Iran: <!--RFC ONGOING ON TALK PAGE ABOUT THIS LABEL. DO NOT CHANGE YET--> <!--these aren't belligerents unless they've engaged in fighting Iran--> <!--Do not add Australia. Australian military bases are not sovereign Australian territory.--> <!--Do not add Azerbaijan without seeking consensus, which was reached to remove it.--> |{{#invoke:flag||Bahrain}} <!--Do not add Canada. Canadian military bases are not sovereign Canadian territory.--> <!-- The Republic of Cyprus itself has not yet been attacked or taken military action, only the British Overseas Territory on the island (see below). --> <!--Do not add France. French military bases are not sovereign French territory.--> |{{#invoke:flag||Iraq}} * {{#invoke:flag||Kurdistan Region}}{{#tag:ref|[[2026 Iranian strikes on the Kurdistan Region]]|group=lower-alpha}} <!--Do not add Italy. Italian military bases are not sovereign Italian territory.--> |{{#invoke:flag||Jordan}} |{{#invoke:flag||Kuwait}} |{{#invoke:flag||Lebanon}} |{{#invoke:flag||Oman}} |{{#invoke:flag||Qatar}} |{{#invoke:flag||Saudi Arabia}} <!--Do not add Syria without seeking consensus, which was reached to remove it--> <!--Do not add Turkey, per talk page consensus.--> |{{#invoke:flag||United Arab Emirates}} |{{#invoke:flag||United Kingdom}} * {{#invoke:flag||Akrotiri and Dhekelia}} * {{#invoke:flag||British Indian Ocean Territory}}{{#tag:ref|Disputed; Iran denied attacking the [[Diego Garcia]] military base.|group=lower-alpha}} }} {{tree list/end}} | combatant2 = {{tree list}} * {{#invoke:flag||Iran}} * {{#invoke:flag||Hezbollah}}{{#tag:ref|Since 2 March. For further information, see [[2026 Lebanon war]].|group=lower-alpha}} * {{#invoke:flag||Houthis}}{{#tag:ref|Since 28 March. For further information, see [[2026 Houthi strikes on Israel]].<ref>{{#invoke:cite|news |last1=Fabian |first1=Emanuel |title=Joining war, Yemen’s Houthis launch ballistic missile attack on southern Israel |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/joining-war-yemens-houthis-launch-ballistic-missile-attack-on-southern-israel/ |access-date=28 March 2026 |work=The Times of Israel |date=28 March 2026}}</ref>|group=lower-alpha}} * {{#invoke:flag||Popular Mobilization Forces}}{{#tag:ref| For further information, see [[2026 United States–Israeli conflict with pro-Iranian Iraqi militias]].<ref>{{#invoke:cite|web|title=US embassy in Baghdad attacked as US-Israel war on Iran escalates|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/7/us-embassy-in-baghdad-attacked-as-us-israel-war-on-iran-escalates|date=7 March 2026|access-date=9 March 2026|website=Al Jazeera}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|last=Toomey|first=Bridget|title=Iraqi Shiite militias join the war between Israel, the US, and Iran with drone attacks|url=https://www.longwarjournal.org/archives/2026/03/iraqi-shiite-militias-join-the-war-between-israel-the-united-states-and-iran-with-drone-attacks.php|date=1 March 2026|access-date=2 March 2026|website=FDD's Long War Journal}}</ref>|name=PMF|group=lower-alpha}} * {{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[Islamic Resistance in Iraq]]{{#tag:ref||name=PMF|group=lower-alpha}} * {{flagicon image|Flag of the Amal Movement.svg}} [[Amal Movement]]<ref>{{Cite web |last=Research |first=Alma |date=2026-04-05 |title=Involvement of the Amal Movement in the Fighting Against Israel Alongside Hezbollah |url=https://israel-alma.org/involvement-of-the-amal-movement-in-the-fighting-against-israel-alongside-hezbollah/ |access-date=2026-04-09 |website=Alma Research and Education Center |language=en-US}}</ref> {{tree list/end}} | combatant2a = {{tree list}}{{#invoke:collapsible list|main|title=Attacked by Israel: <!--these aren't belligerents unless they've engaged in fighting Israel and US in the context of this war--> <!--Syria was attacked by Israel at the same time but not within the Iran war--> |{{#invoke:flag||Lebanon}} |{{flagicon image|Flag of the Muslim Brotherhood.svg}} [[Islamic Group (Lebanon)|Islamic Group]]<ref name=MuslimBrothers>{{#invoke:cite|web|url=https://www.jpost.com/middle-east/article-888730|title=Lebanon Islamic Group claims headquarters targeted by IDF strikes|work=[[The Jerusalem Post]]|author=Seth J. Frantzman|date=March 4, 2026|access-date=March 4, 2026}}</ref> |{{#invoke:flag||Hamas}}<ref>{{#invoke:cite|web|date=2026-03-05|title=Israel strikes Beirut, Hamas official reportedly killed|url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/03/05/israel-strikes-beirut-lebanon-state-media-says-hamas-official-killed|access-date=2026-03-11|website=Al Arabiya English|language=en}}</ref> |{{#invoke:flag||Palestinian Islamic Jihad}}<ref>{{#invoke:cite|web|date=2 March 2026|title=Palestinian Islamic Jihad armed wing says Lebanon commander killed in Israeli strikes|url=https://today.lorientlejour.com/article/1496991/palestinian-islamic-jihad-armed-wing-says-lebanon-commander-killed-in-israeli-strikes.html|access-date=2 March 2026|website=L'Orient Today|language=en}}</ref> }} {{tree list/end}} <!-- Commanders --> | commander1 = {{plainlist}} * {{#invoke:flag|deco|United States}} [[Donald Trump]] * {{#invoke:flag|deco|United States}} [[Pete Hegseth]] * {{#invoke:flag|deco|United States}} [[Dan Caine]] * {{#invoke:flag|deco|United States}} [[Brad Cooper (admiral)|Brad Cooper]] * {{#invoke:flag|deco|Israel}} [[Benjamin Netanyahu]] * {{#invoke:flag|deco|Israel}} [[Israel Katz]] * {{#invoke:flag|deco|Israel}} [[Eyal Zamir]] {{endplainlist}} | commander2 = {{plainlist}} * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Ali Khamenei]]{{Assassinated|Assassination of Ali Khamenei}} * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Mojtaba Khamenei]] {{WIA}}<ref>{{Cite news |last=Smith |first=Helena |date=2026-03-11 |title=Mojtaba Khamenei was hurt in strike that killed his father, Iran’s Cyprus ambassador confirms |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/11/mojtaba-khamenei-was-hurt-in-strike-that-killed-his-father-irans-cyprus-ambassador-confirms |access-date=2026-04-08 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Ali Larijani]]{{Assassinated|Assassination of Ali Larijani}} * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Masoud Pezeshkian]] * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Abdolrahim Mousavi]]{{KIA}} * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Aziz Nasirzadeh]]{{KIA}} * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Majid Mousavi]] * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Alireza Tangsiri]]{{KIA}} * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Ahmad Vahidi]] * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Amir Hatami]] * {{#invoke:flag|deco|Houthis}} [[Abdul-Malik al-Houthi]] * {{#invoke:flag|deco|Popular Mobilization Forces}} [[Falih Al-Fayyadh]] {{endplainlist}} <!-- Casualties --> | casualties1 = {{indented plainlist}} * '''Per US and Israel:''' ** {{#invoke:flag|u|United States}}: *** 15 soldiers killed{{#tag:ref|7 in combat,<ref>{{#invoke:cite|news |last1=Berger |first1=Ava |title=These are the casualties and cost of the war in Iran 2 weeks into the conflict |url=https://www.npr.org/2026/03/14/nx-s1-5746623/iran-war-cost-deaths |access-date=16 March 2026 |agency=NPR |date=14 March 2026}}</ref> 2 non-combat related deaths and 6 killed in a KC-135 Stratotanker crash.|group=lower-alpha}}<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.ynetnews.com/article/xc860mxp8|title= US report: 290 American soldiers wounded in war - 10 seriously, 255 returned to duty|work=ynetnews|date=25 March 2026|quote="About 290 American soldiers have been wounded.. ...Fifteen American soldiers have been killed"}}</ref> *** 538 military personnel wounded{{#tag:ref|Of those, 315 have returned to duty, 6 are seriously wounded.<ref>{{cite news|url=https://defensescoop.com/2026/03/31/iran-war-casualties-force-protection-operation-epic-fury/|title=Pentagon eyes ‘more and more bunkers’ and other tech to shield troops in Operation Epic Fury}}</ref><ref>{{cite news|url=https://theintercept.com/2026/04/01/iran-war-us-casualty-numbers-trump-hegseth/|title=The “Casualty Cover-Up” Amid Trump's Wars in the Middle East}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.cbsnews.com/live-updates/iran-war-trump-deadline-power-plants-bridges-ceasefire-push-air-force-rescue/|title=Trump warns of "critical period" in Iran war, threatening severe strikes if there's no deal by Tuesday night}}</ref><ref>{{cite news|url=https://news.am/eng/news/941603.html|title=AP: 3 US servicemembers injured in F-15 crash, rescue operation in Iran}}</ref>|group=lower-alpha}} *** At least 17 US sites{{#tag:ref|Including 13 US bases damaged<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.msn.com/en-in/money/topstories/iran-strikes-cripple-13-us-bases-in-middle-east-troops-shift-to-remote-operations-report/ar-AA1ZrDa2|title=Iran strikes cripple 13 US bases in Middle East, troops shift to remote operations: Report|date=March 26, 2026|website=MSN|publisher=Business Today}}</ref>|group=lower-alpha}} in the Middle East damaged<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.nytimes.com/interactive/2026/03/11/world/middleeast/iran-us-military-bases-strikes-map.html|title=At Least 17 U.S. Sites Damaged in War With Iran, Analysis Shows|date=11 March 2026|language=en|access-date=11 March 2026|work=The New York Times}}</ref> ** {{#invoke:flag|u|Israel}}: *** 13 soldiers killed{{#tag:ref|Including 1 off-duty soldier<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog-march-26-2026/|title=Another IDF soldier killed in Lebanon as generals raise alarm over manpower shortage|others=ToI Staff|first=Michael|last=Bachner|date=March 26, 2026|website=www.timesofisrael.com}}</ref><ref name="ReutersDeaths"/><ref name="JPostDeaths">{{#invoke:cite|web|url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/2026-03-26/live-updates-891228|title=Trump grants Iran's request to pause strikes, two IDF soldiers killed in Lebanon|date=March 27, 2026|website=The Jerusalem Post}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|date=2026-03-29 |title=IDF soldier Moshe Yitzchak Katz, 22, from Connecticut, killed in south Lebanon|url=https://www.timesofisrael.com/idf-soldier-moshe-yitzchak-katz-22-from-connecticut-killed-in-south-lebanon/|website=Times of Israel}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|last=Kimon |first=Elisha Ben |last2=Eichner |first2=Itamar |date=30 March 2026 |title=IDF names Sgt. Liran Ben Zion, 19, killed by anti-tank fire in Lebanon |url=https://www.ynetnews.com/article/syufepwjwe |access-date=30 March 2026 |website=Ynet}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/four-soldiers-killed-2-wounded-in-south-lebanon-clash-with-hezbollah-idf/|title=Four soldiers killed, 2 wounded in south Lebanon clash with Hezbollah — IDF|work=The Times of Israel|date=30 March 2026}}</ref> and 1 killed by friendly-fire.<ref>{{#invoke:Cite|news |last=Fabian |first=Emanuel |date=2026-04-04 |title=IDF says soldier killed, another seriously hurt by ‘friendly-fire’ in southern Lebanon |url=https://www.timesofisrael.com/idf-says-soldier-killed-another-seriously-hurt-by-friendly-fire-in-southern-lebanon/ |access-date=2026-04-04 |work=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/staff-sgt-touvel-yosef-lifshiz-20-killed-in-clash-with-hezbollah-in-south-lebanon/|title=Staff Sgt. Touvel Yosef Lifshiz, 20, killed in clash with Hezbollah in south Lebanon}}</ref>|group=lower-alpha}} *** 27 civilians killed{{#tag:ref|<ref>{{#invoke:cite|news|last=Krissi|first=Ron|date=9 March 2026|title=Motorcyclist critically injured in Kiryat Motzkin crash during alert dies|url=https://www.ynetnews.com/article/gaqwobp6r|access-date=10 March 2026|work=[[Ynet]]|publisher=[[Yedioth Ahronoth]]}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|last1=Zanger-Nadis|first1=Maya|last2=Bob|first2=Yonah Jeremy|last3=Sela-Eitam|first3=Miriam|date=9 March 2026|title=Two killed, two seriously wounded by cluster munitions as Iranian attack targets central Israel|url=https://www.jpost.com/israel-news/article-889295|access-date=10 March 2026|work=[[The Jerusalem Post]]}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|title=Teenage girl hit by car, killed en route to bomb shelter amid Iran missile volley|url=https://www.jpost.com/israel-news/defense-news/article-889832|work=The Jerusalem Post|date=12 March 2026}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.jpost.com/israel-news/defense-news/article-890480|title=One killed from shrapnel impact following Iran missile attack|work=The Jerusalem Post}}</ref><ref name="ReutersDeaths">{{#invoke:cite|news |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/how-many-people-have-been-killed-us-israel-war-iran-2026-03-24 |title=How many people have been killed in the US-Israeli war on Iran?|last1=Abdellah|first1=Nayera|last2=Alaaeldin|first2=Menna|website=[[Reuters]]|accessdate=26 March 2026}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-891444|title=One killed, several injured in Iran missile barrage on southern, central Israel}}</ref><ref>{{Cite web |title=4 bodies found in wreckage of Haifa residential building hit by Iranian missile|url=https://www.timesofisrael.com/2-dead-pulled-from-wreckage-of-haifa-building-hit-by-missile-2-more-people-still-missing/|access-date=2026-04-06|website=Times of Israel}}</ref>|group=lower-alpha}} *** 7,451 injured<ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.gov.il/en/pages/09042026-01|title=Health System Preparedness – Operation Roaring Lion}}</ref> *** 416 military personnel wounded<ref>{{#invoke:cite|news|url=https://shafaq.com/en/Middle-East/Clashes-between-Hezbollah-and-Israeli-Army-in-border-villages|title=Clashes between Hezbollah and Israeli Army in border villages}}</ref> {{endplainlist}} ---- {{indented plainlist}} * '''Per Iran:''' ** {{#invoke:flag|u|United States}}: *** At least 12 [[Radar|radar systems]] and [[Satcom (satellite)|satellite terminals]] destroyed or damaged<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.deshkalnews.com/world/23907|title=Iran hits at least 12 US, allied radar systems since start of war|date=March 23, 2026|website=DeshKal News}}</ref> *** Multiple [[AN/TPY-2 transportable radar|AN/TPY-2]]s destroyed or damaged<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://abcnews.com/International/us-allied-radar-sites-middle-east-struck-10/story?id=131164670|title=US and allied radar sites in the Middle East struck at least 10 times: Visual analysis|first1=Victoria|last1=Beaule|first2=Peter|last2=Charalambous|first3=Kerem|last3=Inal|date=March 18, 2026|website=ABC News}}</ref> *** 1 [[Terminal High Altitude Area Defense|THAAD]] radar destroyed or seriously damaged<ref>{{#invoke:cite|web|last1=Bordeaux|first1=Thomas|last2=Mezzofiore|first2=Gianluca|title=Radar bases housing key US missile interceptor hit in Jordan and UAE, satellite images show|website=CNN|date=2026-03-05|url=https://edition.cnn.com/2026/03/05/middleeast/radar-bases-us-missile-defense-iran-war-intl-invs|quote=The radar system for an American THAAD missile battery in Jordan was struck and apparently destroyed in the first days of the US-Israeli strikes on Iran, a satellite image taken on Monday shows.|access-date=2026-03-06}}</ref> *** 1 [[Solid State Phased Array Radar System|AN/FPS-132]], 1 [[AN/FPS-117|AN/TPS-59]],<ref name="Amoah0305">{{#invoke:cite|web|last1=Amoah|first1=Macdonald|last2=Bazilian|first2=Morgan|last3=Matlsek|first3=Jahara|title=The First 36 Hours of War Consumed Over 3,000 U.S.-Israeli Munitions|url=https://foreignpolicy.com/2026/03/05/iran-war-munitions-critical-minerals/|website=Foreign Policy|access-date=6 March 2026|quote=The destruction of two advanced U.S. radars, the AN/FPS-132 in Qatar and the AN/TPS-59 in Bahrain, highlights a problem where the total weight of the "mineral bill" is less of a concern than the extreme fragility of the supply chain and the extensive timelines for replacement.}}</ref> 1 [[AN/FPS-117]],<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://militarywatchmagazine.com/article/iranian-drones-air-defence-saudi|title=Iranian Drone Strike Destroys Key U.S. Air Defence Radar in Saudi Arabia}}</ref> 1 [[AN/MPQ-64 Sentinel|AN/MPQ-64]] destroyed<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://en.defence-ua.com/news/fpv_drones_hit_us_black_hawk_sentinel_radar_in_iraq_no_sign_of_defense_as_iran_invasion_looms-17947.html|title=FPV Drones Hit U.S. Black Hawk, Sentinel Radar in Iraq, No Sign of Defense as iran Invasion Looms|website=Defense Express}}</ref> *** 1 [[MIM-104 Patriot]] AN/MPQ-65 radar and 1 [[AN/TPS-75]] damaged<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://caliber.az/en/post/us-radars-damaged-in-bahrain|title=US radars damaged in Bahrain - Satellite images|date=March 27, 2026|website=caliber.az}}</ref> {{endplainlist}} <!-- Casualties on Iranian side --> | casualties2 = {{plainlist}} * '''Per [[Iranian Health Ministry]]:''' ** {{#invoke:flag|u|Iran}}: ** 2,076 people killed{{#tag:ref|Including 216 children|group=lower-alpha}} ** 26,500 injured{{#tag:ref|Including 1,767 children|group=lower-alpha}}<ref>{{#invoke:cite|web |date=29 March 2026 |title=Iran’s death toll reaches 2,076 |url=https://aje.news/zgevw1?update=4444031 |website=Al Jazeera}}</ref> * '''Per internal sources:''' ** {{#invoke:flag|u|Hezbollah}}: ** 400+ fighters killed<ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/more-than-400-hezbollah-fighters-killed-new-war-with-israel-so-far-sources-say-2026-03-27/|title=More than 400 Hezbollah fighters killed in new war with Israel so far, sources say|website=Reuters|access-date=8 April 2026|date=27 March 2026}}</ref> {{endplainlist}} ---- {{plainlist}} * '''Per [[HRANA]]:'''<br>3,636 killed (1,221 military personnel, 1,701 civilians, and 714 unclassified)<ref>{{#invoke:cite|web|date=7 April 2026|title=Day 39 of U.S. and Israeli Attacks on Iran: Extensive Damage to the Rail Network and Roads|url=https://www.en-hrana.org/day-39-of-u-s-and-israeli-attacks-on-iran-extensive-damage-to-the-rail-network-and-roads/|access-date=7 April 2026|website=HRANA (en-hrana.org)|language=en}}</ref> {{endplainlist}} ---- {{plainlist}} * '''Per [[Hengaw]]:'''<br>7,650+ killed (6,620+ military personnel and 1,030 civilians)<ref>{{#invoke:cite|web |date=8 April 2026 |title=At least 7,650 killed in 40 days of war, including 1,030 civilians — Hengaw’s tenth report |url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/04/article-3 |access-date=8 April 2026 |website=Hengaw Organization for Human Rights |language=en }}</ref> {{endplainlist}} ---- {{indented plainlist}} * '''Per US and Israel:''' ** {{#invoke:flag|u|Iran}}: ** 6,000+ military personnel killed<ref name="Bohbot150326>{{#invoke:cite|news|last1=Bohbot|first1=Amir|title= Over 6,000 IRGC members killed, 15,000 wounded since the start of Operation Roaring Lion, IDF says|url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-889964|access-date=15 March 2026|publisher=The Jerusalem Post|date=15 March 2026}}</ref> ** ~15,000 military personnel wounded<ref name="Bohbot150326"/> ** 190+ ballistic missile launchers destroyed<ref name=MakoBelieve>{{#invoke:cite|news|title=בכיר צבאי: "האמריקנים לא האמינו שנצליח בעריפה; איראן סופרת מעל 10,000 נפגעים"|url=https://www.mako.co.il/news-military/2026_q1/Article-f92fae09426ec91027.htm?Partner=searchResults|access-date=2026-03-13|trans-title=Senior military official: 'The Americans did not believe we would succeed in the attack; Iran counts over 10,000 casualties'|language=he}}</ref> ** 155 naval vessels destroyed or damaged<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.businessinsider.com/us-war-with-iran-by-numbers-energy-drinks-to-targets-2026-4|title=Epic Fury strikes on Iran were fueled by 2 million energy drinks, about a million gallons of coffee, and nicotine, top general says}}</ref>{{#tag:ref|[[Sinking of IRIS Dena|104 sailors killed, 32 injured]] off the coast of [[Sri Lanka]]<ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/iranian-army-says-least-104-killed-us-attack-iranian-warship-last-week-2026-03-08/|title=Iranian army says at least 104 killed in US attack on Iranian warship last week|work=Reuters|date=8 March 2026}}</ref>|group=lower-alpha}} ** {{#invoke:flag|u|Hezbollah}}: 1,400+ fighters killed<ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-04-09/trump-vows-troops-to-stay-with-iran-talks-set-amid-fragile-truce|title=US, Iran Prepare for Talks With Lebanon Conflict Unresolved}}</ref> ** {{#invoke:flag|u|Popular Mobilization Forces}}: 85 fighters killed, 139 injured{{#tag:ref|<ref name="Kurdistan 24-2026">{{#invoke:cite|web|url=https://www.kurdistan24.net/en/story/897811/slug|title=Airstrike Targets PMF Base in Diyala, Drone Intercepted Near Baghdad Airport Amid Ongoing Strikes|date=4 March 2026|website=Kurdistan 24}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://shafaq.com/en/Security/Airstrike-hits-PMF-in-Kirkuk-six-killed|title=Airstrike hits PMF in Kirkuk, six killed|website=Shafaq News}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://shafaq.com/en/Security/PMF-27-members-killed-in-32-airstrikes-on-its-sites-across-Iraq|title=PMF: 27 members killed in 32 airstrikes on its sites across Iraq|website=Shafaq News}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://shafaq.com/en/Security/One-killed-seven-wounded-in-attack-on-PMF-site-in-Kirkuk|title=One killed, seven injured in attack on PMF site in Kirkuk|website=Shafaq News}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/three-iraqi-pmf-fighters-killed-strike-baghdad-sources-say-2026-03-14/|title=Three Iraqi PMF fighters killed in strike in Baghdad, sources say}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.kurdistan24.net/en/story/901116/slug|title=Top Iraqi Military Official: Attack on PMF Checkpoint a Clear Violation of Iraq’s Sovereignty|date=March 16, 2026|website=Kurdistan 24}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.newarab.com/news/dozens-killed-strikes-iran-allied-pmf-militia-iraq|title=Dozens killed in strikes on Iran-allied PMF militia in Iraq}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/two-iraqs-shiite-popular-mobilization-forces-fighters-killed-airstrikes-western-2026-03-23/|title=Airstrikes target HQ and leader of Iran-backed Shi'ite militia umbrella group in Iraq}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/28/air-strikes-in-iraq-kill-three-pmf-fighters-and-two-iraqi-police|title=Air strikes in Iraq kill three PMF fighters, two police}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.kurdistan24.net/en/story/904972/pmf-commander-killed-in-ninevehs-tel-afar-amid-ongoing-regional-tensions|title=PMF Commander Killed in Nineveh’s Tel Afar Amid Ongoing Regional Tensions}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.shafaq.com/en/Security/PMF-member-killed-in-Al-Qaim-border-attack|title=PMF member killed in Al-Qaim border attack}}</ref>|group=lower-alpha}} {{endplainlist}} <!-- Non-belligerent casualties --> <!-- There have not been any deaths in Syria, the explosion in Suwaida on 28 February was later reported to have been caused by an ammo depot explosion --> | casualties3 =''For naval losses, see [[List of ships attacked during the 2026 Iran war|this list]]''</br> ''For aviation losses, see [[List of aviation shootdowns and accidents during the 2026 Iran war|this list]]''<br> ''See [[Casualties of the 2026 Iran war|casualties]] for details''. <div style="text-align: left;"> Lebanon: 1,800 killed and 5,873 injured<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/09/lebanon-beirut-israel-strikes-hundreds-killed|title=The deadliest 10 minutes in decades: Lebanese reel from Israeli strikes that killed hundreds}}</ref><br>Iraq: 23 soldiers and 5 civilians killed, 85 injured{{#tag:ref|<ref>{{#invoke:cite|web|last=Najm|first=Renwar|date=2026-03-08|title=Iraqi Kurdistan Region Hit by 196 Drone and Missile Attacks Since War Began, monitor says|url=https://theamargi.com/posts/iraqi-kurdistan-region-hit-by-196-drone-and-missile-attacks-since-war-began-monitor-says|access-date=2026-03-08|website=the Amargi}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/130320264|title=Drone attack kills two, injures four members of Iranian Kurdish opposition party|website=rudaw.net}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://thenationalcontext.com/portal/more-than-50-confirmed-strikes-on-iranian-kurdish-party-sites-in-the-kurdistan-region/|title=More Than 50 Confirmed Strikes on Iranian Kurdish Party Sites in the Kurdistan Region}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/rocket-attack-kills-six-kurdish-peshmerga-fighters-iraqs-kurdistan-sources-say-2026-03-24/|title=Rocket attack kills six Kurdish Peshmerga fighters in Iraq's Kurdistan, sources say}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.jpost.com/middle-east/article-891115|title=Seven Iraqi soldiers killed, 13 wounded in strike near PMF base in Anbar}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://qna.org.qa/en/news/news-details?id=two-police-officers-killed-in-bombardment-in-northern-iraq&date=28/03/2026|title=Two Police Officers Killed in Bombardment in Northern Iraq}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/28/air-strikes-in-iraq-kill-three-pmf-fighters-and-two-iraqi-police|title=Air strikes in Iraq kill three PMF fighters, two police}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/31032026|title=Drone attack leaves three children injured in Kurdistan Region}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.dailysabah.com/world/mid-east/at-least-3-killed-in-rockets-fired-from-kuwait-direction-near-basra|title=At least 3 killed in rockets fired from Kuwait direction near Basra}}</ref>|group=lower-alpha}} <br>Kurdistan Region: 18 killed and 93 injured<ref>{{Cite news |date=7 April 2026 |title=Couple killed in drone strike amid surge of attacks on Kurdistan Region |url=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/060420264 |access-date=7 April 2026 |work=[[Rudaw Media Network]]}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/070420261|title=Kurdish leaders condemn drone attack in Erbil that killed a married couple}}</ref> <br>United Arab Emirates: 2 soldiers and 11 civilians killed,{{efn|<ref>{{#invoke:cite|news |title=Fatalities in the UAE |url=https://www.khaleejtimes.com/uae/day-18-israel-us-iran-war-live-updates#blogCarde8acf01e-a59b-4710-bc38-6378ec82b68c |access-date=17 March 2026 |work=Khaleej Times |date=17 March 2026}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://english.alarabiya.net/News/gulf/2026/03/24/uae-defense-ministry-says-civilian-contractor-killed-in-bahrain|title=UAE defense ministry says civilian contractor killed in Bahrain|date=March 24, 2026|website=Al Arabiya English}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.nytimes.com/2026/03/26/world/middleeast/iran-missile-strikes-abu-dhabi.html|title=Two Killed in Abu Dhabi as Gulf States Face Fresh Attacks|first=Ismaeel|last=Naar|location=Dubai, United Arab Emirates|date=March 26, 2026|website=NYTimes.com}}</ref>}} 224 injured<ref>{{cite news|url=https://www.khaleejtimes.com/uae/uae-intercepts-17-ballistic-missiles-35-drones-april-8?utm_campaign=trending-inarticle-section&utm_medium=section-rcmd-api&utm_source=google-analytics|title=UAE intercepts 17 ballistic missiles, 35 drones after US-Iran ceasefire}}</ref> <br>Kuwait: 4 soldiers and 6 civilians killed, 77 soldiers and 32 civilians injured{{#tag:ref|<ref name="kuwaitnews-124270">{{#invoke:cite|news|title=الصحة: حالة وفاة واحدة و32 إصابة على خلفية التطورات الراهنة في المنطقة|url=https://kuwaitnews.com/124270/|access-date=1 March 2026|website=Kuwait News|date=1 March 2026|trans-title=Health Ministry: One death and 32 injuries reported due to current developments in the region}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|date=4 March 2026|title=11-Year-Old Child Dies; Four Family Members Undergoing Medical Evaluation After Shrapnel Incident|url=https://timeskuwait.com/11-year-old-child-dies-four-family-members-undergoing-medical-evaluation-after-shrapnel-incident/|access-date=4 March 2026|website=Times Kuwait|language=en-US}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://aje.news/64yl8m?update=4376551|title=Two Kuwaiti border security personnel killed|work=Al Jazeera English}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://aje.news/64yl8m?update=4376942|title=Kuwait says two firefighters killed 'while performing duties'|work=Al Jazeera English}}</ref><ref name="KW1">{{#invoke:cite|web|url=https://english.ahram.org.eg/News/563489.aspx|title=Kuwait says 67 soldiers injured 'amid recent security developments' on Thursday|date=6 March 2026|work=Amrah Online}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.arabtimesonline.com/news/kuwait-intercepts-26-aerial-threats-10-soldiers-injured-in-camp-strike/|title=Kuwait Intercepts 26 Aerial Threats; 10 Soldiers Injured in Camp Strike}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/30/iranian-attack-damages-kuwait-power-and-desalination-plant-kills-worker|title=Iranian attack damages Kuwait power and desalination plant, kills worker}}</ref><ref>{{Cite web |title=MSN |url=https://www.msn.com/en-in/news/India/tamil-nadu-man-dies-in-kuwait-after-being-struck-by-missile-debris/ar-AA1ZN2pA?apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1 |access-date=2026-04-03 |website=www.msn.com}}</ref>|group=lower-alpha}} <br>Palestine: 4 killed and 3 injured<ref>{{#invoke:cite|news |url=https://english.wafa.ps/Pages/Details/168435 |title=Death toll from missile strike on Hebron town rises to four |work=[[Wafa]]}}</ref> <br>Bahrain: 3 killed and 42 injured{{#tag:ref|<ref name="Stepansky-2026a">{{#invoke:cite|web|first1=Joseph|last1=Stepansky|first2=Zaid|last2=Sabah|title=US, Israel attack Iran live: Trump vows to avenge 3 American soldiers|date=2 March 2026|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/2/us-israel-attack-iran-live|access-date=28 February 2026|website=[[Al Jazeera English]]}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|date=2026-03-09|title=At least 32 injured in Bahrain after drone attack - state media|url=https://www.bbc.com/news/live/cz0g2yg3579t?post=asset%3A58cf09e3-4413-41d4-ad38-c6d229cbe729#post|access-date=2026-03-09|website=BBC News|language=en-GB}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=One killed, others injured in Iranian attack in Bahrain|website=[[The Times of Israel]]|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/one-killed-others-injured-in-iranian-attack-in-bahrain/}}</ref><ref>{{cite news|url=https://qna.org.qa/en/news/news-details?id=bahraini-ministry-of-interior-says-four-injured-from-falling-debris-of-intercepted-iranian-drone&date=4/04/2026|title=Bahraini Ministry of Interior Says Four Injured from Falling Debris of Intercepted Iranian Drone}}</ref>|group=lower-alpha}} <br>Oman: 3 killed and 15 injured<ref name=hindustan260302>{{#invoke:Cite|news|date=2 March 2026|title=3 Indians killed in Iranian attacks off Oman; 20 injured across West Asia|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/3-indians-killed-in-iranian-attacks-off-oman-20-injured-across-west-asia-101772473983914.html|access-date=3 March 2026|work=[[Hindustan Times]]|language=en}}</ref><ref name="aj260305">{{Cite news |title=US-Israel attacks on Iran: Death toll and injuries live tracker |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/1/us-israel-attacks-on-iran-death-toll-and-injuries-live-tracker |access-date=5 March 2026 |work=[[Al Jazeera English]] |language=en}}</ref><ref name="Oman">{{Cite web |date=13 March 2026 |title=سقوط طائرتيْن مُسيرتين في ولاية صُحار |url=https://omannews.gov.om/topics/ar/3/show/464802/ona |website=[[Oman News Agency]]}}</ref> <br>Saudi Arabia: 3 killed and 23 injured{{#tag:ref|<ref>{{#invoke:cite|news|title=Two killed, 12 injured after projectile fell on residential location in Saudi Arabia|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/two-killed-12-injured-after-projectile-fell-residential-location-saudi-arabia-2026-03-08/|access-date=8 March 2026|publisher=Reuters|date=8 March 2026}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/4-injured-from-missile-shrapnel-in-riyadh-as-fragment-falls-near-refinery/|title=4 injured from missile shrapnel in Riyadh as fragment falls near refinery}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/9/saudi-arabia-says-operational-activities-halted-at-several-energy-sites|title=Saudi Arabia says operational activities halted at several energy sites}}</ref>|group=lower-alpha}} <br>France: 1 soldier killed and several injured<ref>{{#invoke:cite|news|title=French soldier killed in drone attack in Iraq's Kurdish region, Macron says|url=https://www.france24.com/en/middle-east/20260312-middle-east-war-live-israel-lebanon-iran-gulf| work=France24}}</ref> <br>Syria: 1 killed<ref>{{cite news|url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/04/04/syria-says-israeli-tank-fire-kills-man-in-country-s-south|title=Syria says Israeli tank fire kills man in country’s south}}</ref> <br>Jordan: 19 injured<ref>{{#invoke:cite|news|title=Army says Iran fired 119 missiles, drones in one week directly targeting Jordan|url=http://en.royanews.tv/news/68214|access-date=8 March 2026|work=[[Roya TV]]|date=7 March 2026}}</ref> <br>Qatar: 20 injured<ref name="The Peninsula Newspaper-2026">{{#invoke:cite|web|date=1 March 2026|title=Ministry of Interior announces 8 new injuries resulting from Iranian attack|url=https://thepeninsulaqatar.com/article/01/03/2026/ministry-of-interior-announces-8-new-injuries-resulting-from-iranian-attack|access-date=1 March 2026|website=The Peninsula Newspaper|language=en|agency=QNA}}</ref><ref>{{cite news|url=https://gulfnews.com/world/gulf/qatar/qatar-4-injured-including-child-after-debris-from-iranian-missile-falls-in-residential-area-1.500499559|title=Qatar: 4 injured, including child, after debris from Iranian missile falls in residential area}}</ref> <br>Azerbaijan: 4 injured<ref name=ynet260305>{{#invoke:cite|news|title=Azerbaijan says Iran fired two drones at its territory, injuring two people|url=https://www.ynetnews.com/article/rjo00ualfbl|access-date=5 March 2026|publisher=Ynet|date=5 March 2026}}</ref> </div> <!-- Units --> | units3 = ''{{Center|See [[2026 Iran war order of battle|order of battle]]}}'' <!-- Strength --> | strength1 = | strength2 = | notes = <div style="text-align: center;">{{navbar|2026 Iran war infobox}}</div> }} <noinclude> {{collapse| == Notes == {{Notelist}} == References == {{Reflist}} |Notes and References}} == ಇತಿಹಾಸ == ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಎಐ ಅನ್ನು ಅರವಿಂದ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್, ಡೆನಿಸ್ ಯಾರಟ್ಸ್, ಜಾನಿ ಹೋ ಮತ್ತು ಆಂಡಿ ಕಾನ್ವಿನ್ಸ್ಕಿ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ನಾಲ್ವರೂ ಸಹ ಗೂಗಲ್, ಮೆಟಾ, ಓಪನ್‌ಎಐ ಮುಂತಾದ ಉನ್ನತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದವರು.<ref>{{Cite web|title=AI Search Startup Perplexity AI Raises $73.6M Led by IVP|url=https://www.businessinsider.com/perplexity-ai-search-funding-round-valuation-ivp-2024-1|website=Business Insider|access-date=2025-08-01}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಲ್ಲಿ, ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಎಐಗೆ ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂದರ್ಶಕರು ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 ರ ವೇಳೆಗೆ, ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿಗೆ $165 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೂಡಿಕೆಯು ಹರಿದು ಬಂತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಂಪನಿಯ ಮೌಲ್ಯ $1 ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಏರಿತು. ಜೂನ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೆ $500 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೂಡಿಕೆಯು ಹರಿದು ಬಂತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಂಪೆನಿಯ ಮೌಲ್ಯ $14 ಬಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಏರಿಸಿತು. ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ AI ಯಲ್ಲಿ ಜೆಫ್ ಬೆಜೋಸ್, ಟೋಬಿಯಾಸ್ ಲುಟ್ಕೆ, ನ್ಯಾಟ್ ಫ್ರೀಡ್‌ಮ್ಯಾನ್, ಎನ್ವಿಡಿಯಾ, ಮತ್ತು ಡೇಟಾಬ್ರಿಕ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಟೆಕ್ ಸಮ್ಮಿಟ್ 2025 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರು ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಎಐ ಮೇ 2025 ರಲ್ಲಿ 780 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದೆ ಅಲ್ಲದೆ ತಿಂಗಳಿಂದ ತಿಂಗಳಿಗೆ 20% ದರದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದಾರೆ ಮತ್ತು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 30 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಜುಲೈ 2024 ರಲ್ಲಿ, ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿಯು ತನ್ನ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಜಾಹೀರಾತು ಆದಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. == ಸೇವೆಗಳು == ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಎಐ ಒಂದು ಎಐ-ಆಧಾರಿತ ಜ್ಞಾನ ಹುಡುಕಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಬಳಕೆದಾರರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಮೂಲಗಳ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇತರ ಎಐ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ನೈಜ ಸಮಯದ ವೆಬ್ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|title=Perplexity AI, the startup that wants to challenge Google, raises $100 million|url=https://www.cnbc.com/2024/01/04/perplexity-ai-raises-100-million.html|website=CNBC|access-date=2025-08-01}}</ref> ಈ ಸೇವೆಯು ಉಚಿತ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀಮಿಯಂ `'ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೋ'` ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ GPT-4, Claude 2, ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಎಡ್ವಾನ್ಸ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. == ವಿವಾದಗಳು == ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಎಐ ತನ್ನ ಸರ್ಚ್ ಬೋಟುಗಳಿಂದ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಕೆಲ ಸುದ್ದಿಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಿಂದ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಎದುರಿಸಿದೆ. 2024ರಲ್ಲಿ, ಜರ್ಮನಿಯ ಸುದ್ದಿಸಂಸ್ಥೆಯಾದ *Spiegel* ಇದನ್ನು “AI scrapings” ಎಂದು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದ್ದಿತು.<ref>{{Cite web|title=Perplexity AI Accused of Crawling Websites Without Permission|url=https://www.theverge.com/2024/6/24/perplexity-ai-web-crawling-controversy|website=The Verge|access-date=2025-08-01}}</ref> ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿಯು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ ತನ್ನ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಮೆಕಾನಿಸಂಗಳು robots.txt ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವಂತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ವಿಷಯ ಇನ್ನೂ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ. == ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿ == ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಗೂಗಲ್ ಸರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಬಿಂಗ್‌ಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಎಐ-ಸಹಾಯಕ ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್ ಆಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಿದೆ. == ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು == * 2024ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. * 2025ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಬಳಕೆದಾರರ ಬಳೆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತ ವಿಶೇಷ ಪರಿಹಾರ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. == ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಲಿಂಕುಗಳು == * [[ಚಾಟ್‌ಜಿಪಿಟಿ]] * [[ಆರ್ಪಿಎ (ರೋಬೋಟಿಕ್ ಪ್ರೊಸೆಸ್ ಆಟೊಮೇಶನ್)]] == ವರ್ಗಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2022ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಂಪನಿಗಳ ವಿವಾದಗಳು]] lqmovvh4afm6ytyjzuuheg9pkn47vgm 1371451 1371450 2026-04-10T01:52:14Z Mahaveer Indra 34672 /* ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ */ 1371451 wikitext text/x-wiki ==ಎನ್ಡಿಆರೆಫ್== {{Infobox government agency | name = ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಪಡೆ | type = Agency | seal = | seal_size = | seal_width = | seal_caption = | logo = | logo_width = | logo_caption = | image = | image_size = | image_caption = | formed = {{Start date and age|df=yes|19 January 2006}} | dissolved = | jurisdiction = [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ]] | headquarters = Directorate General, NDRF, 6th Floor, NDCC-II Building, Jai Singh Road, New Delhi - 110001 | coordinates = <!-- {{coord|LATITUDE|LONGITUDE|type:landmark_region:US|display=inline,title}} --> | motto = "आपदा सेवा सदैव सर्वत्र" | employees = ೧೩,೦೦೦ <ref name=":0">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Vk8-vgAACAAJ&q=IISS+2017|title=The Military Balance 2017|last=(Iiss)|first=The International Institute of Strategic Studies|date=14 February 2017|publisher=Routledge, Chapman & Hall, Incorporated|isbn=9781857439007|language=en}}</ref> | budget = {{INRConvert|1601.02|c|lk=on|year=2021}} {{small|(2023–24)}} | minister1_name = [[Amit Shah]] | minister1_pfo = [[Minister of Home Affairs (India)|Minister of Home Affairs]] | minister2_name = | minister2_pfo = <!-- up to |minister7_name= --> | deputyminister1_name = | deputyminister1_pfo = | deputyminister2_name = | deputyminister2_pfo = <!-- up to |deputyminister7_name= --> | chief1_name = Shri Piyush Anand, [[Indian Police Service|IPS]] | chief1_position = Director General | chief2_name = | chief2_position = <!-- up to |chief9_name= --> | chief3_name = | chief3_position = | chief4_name = | chief4_position = | chief5_name = | chief5_position = | chief6_name = | public_protector = | deputy = | chief6_position = | chief7_name = | chief7_position = | chief8_name = | chief8_position = | chief9_name = | chief9_position = | parent_department = [[Ministry of Home Affairs (India)|Ministry of Home Affairs]] | keydocument1 = [[Disaster Management Act, 2005]] | website = {{URL|ndrf.gov.in}} | map = | map_size = | map_caption = | footnotes = | embed = | child1_agency = Karnataka State Disaster Response Force | child2_agency = Maharashtra State Disaster Response Force | child3_agency = Telangana State Disaster Response Force | child4_agency = Andhra Pradesh State Disaster Response Force }} ==ತುಂಗಭದ್ರಾ== {{Infobox dam | name = ತುಂಗಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯ | image = Tungabhadra Dam.jpg | image_caption = | name_official = Tungabhadra Dam | dam_crosses = [[ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿ|ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ]] | location = [[ಹೊಸಪೇಟೆ]], [[ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ]], [[ಕರ್ನಾಟಕ]], [[ಮುನಿರಾಬಾದ್]], [[Koppal district]], [[Karnataka]],<br/> India | dam_type = Composite, Spillway length (701 m) | dam_length = {{Convert|2449|m|ft|0|abbr=on}} | dam_height = {{Convert|49.50|m|ft|0|abbr=on}} from the deepest foundation. | dam_width_base = | spillway_type = | spillway_capacity = 650,000 [[cusec]]s | construction_began = 1949 | opening = 1953 | cost = 1,066,342 Dollars | owner = [[Karnataka State]] | operator = Tungabhadra Board | website = [http://www.tbboard.gov.in www.tbboard.gov.in] | res_name = Tungabhadra Reservoir | res_capacity_total = 3.73 cubic kms (132 tmcft) | res_capacity_active = 3.31 cubic kms (116.86 tmcft) | res_capacity_inactive = 2.3 tmcft (below 477.01 m msl) | res_catchment = {{Convert|28180|km2|mi2|abbr=on}} | res_surface = {{Convert|350|km2|sqmi|abbr=on}} | res_max_depth = | plant_operator = Karnataka Govt | plant_turbines = Near toe of the dam and canal drops | plant_capacity = 127[[Megawatt|MW]] | plant_annual_gen = | plant_commission = | plant_decommission = | location_map = India Karnataka#India | location_map_caption = | extra = }} {{Infobox film | name = ಭ್ರಮಯುಗಮ್ | image = Bramayugam poster.jpg | caption = ಚಲನಚಿತ್ರದ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ | director = [[ರಾಹುಲ್ ಸದಾಶಿವನ್]] | screenplay = {{ubl|ಟಿ. ಡಿ. ರಾಮಕೃಷ್ಣನ್|ರಾಹುಲ್ ಸದಾಶಿವನ್| (ಸಂಭಾಷಣೆ)}} | story = ರಾಹುಲ್ ಸದಾಶಿವನ್ | based_on = [[Folk horror]] and [[Sacred mysteries]]<ref>{{Cite web|title= In the dimly lit corridors of Kerala's dark ages, 'Bramayugam' unfolds a tale that resonates with ancient folklore and supernatural mystique.|date= 15 February 2024|url= https://onlookersmedia.in/reviews/bramayugam-review-a-riveting-descent-into-folklore-horror/|access-date= 20 March 2024|archive-date= 20 March 2024|archive-url= https://web.archive.org/web/20240320200639/https://onlookersmedia.in/reviews/bramayugam-review-a-riveting-descent-into-folklore-horror/|url-status= live}}</ref> | producer = {{ubl|ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರಾಮಚಂದ್ರ|ಎಸ್. ಶಶಿಕಾಂತ್}} | starring = {{ubl|[[ಮಮ್ಮೂಟ್ಟಿ]]|ಅರ್ಜುನ್ ಅಶೋಕನ್|ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಭರತನ್|ಅಮಲ್ಡಾ ಲಿಝ್}} | cinematography = ಶೆಹ್ನಾದ್ ಜಲಾಲ್ | editing = ಶಫಿಕ್ ಮೊಹ್ಮದ್ ಅಲಿ | music = ಕ್ರಿಸ್ಟೊ ಕ್ಸೆವಿಯರ್<ref>{{Cite web|title= Christo Xavier: After listening to the OST of 'Bramayugam'|url= https://mirchi.in/stories/music/bramayugam-music-composer-christo-xaviers-interview-with-mirchi-plus/108646121|access-date= 20 March 2024|archive-date= 20 March 2024|archive-url= https://web.archive.org/web/20240320201424/https://mirchi.in/stories/music/bramayugam-music-composer-christo-xaviers-interview-with-mirchi-plus/108646121|url-status= live}}</ref> | studio = {{ubl|ನೈಟ್ ಶಿಫ್ಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್|ವೈನಾಟ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್}} | distributor = {{ubl| *ಆನ್ ಮೆಗಾ ಮೀಡಿಯಾ (ಕೇರಳ) *ಸಿತಾರಾ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ಸ್ (ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ) ಮತ್ತು (ತೆಲಂಗಾಣ) *ಎಪಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ (ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ) *ಟ್ರುತ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ (ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ)}} | released = {{Film date|df=y|2024|02|15}} | runtime = ೧೪೦ ನಿಮಿಷಗಳು<ref>{{Cite news |title= ''Bramayugam'' The movie has a running time of 140 minutes. |url= https://cbfcindia.gov.in/cbfcAdmin/search-result.php?recid=Q0EwOTI1MDEyMDI0MDAwNDA |access-date= 30 March 2024 |archive-date= 30 March 2024 |archive-url= https://web.archive.org/web/20240330172013/https://cbfcindia.gov.in/cbfcAdmin/search-result.php?recid=Q0EwOTI1MDEyMDI0MDAwNDA |url-status= live }}</ref> | country = ಭಾರತ | language = ಮಲಯಾಳಮ್<ref>{{Cite web|title=Released in 5 Indian languages including Malayalam|date=17 August 2023|url=https://telanganatoday.com/night-shift-studios-debut-film-mammoottys-bramayugam-goes-on-floors|access-date=14 March 2024|archive-date=10 January 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240110111132/https://telanganatoday.com/night-shift-studios-debut-film-mammoottys-bramayugam-goes-on-floors|url-status=live}}</ref> | budget = ೨೭.೭೩ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ<ref>{{Cite news |title=Mammootty's 'Bramayugam' reveals budget of Rs 27.73 crore |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-bramayugam-reveals-budget-of-rs-27-73-crore/articleshow/107478645.cms#amp_tf=From%20%251$s&aoh=17082463150705&referrer=https://www.google.com |access-date=2024-02-18 |work=[[The Times of India]] |issn=0971-8257 |archive-date=10 May 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240510203327/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-bramayugam-reveals-budget-of-rs-27-73-crore/articleshow/107478645.cms#amp_tf=From%20%251$s&aoh=17082463150705&referrer=https://www.google.com |url-status=live }}</ref> | gross = ಅಂದಾಜು ೮೫ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ<ref>{{Cite web|title=''Bramayugam'' final box office collections: Mammootty's film surprasses Rs 85 crore|url=https://www.freepressjournal.in/entertainment/bramayugam-ott-release-date-know-all-about-cast-plot-platform|date=2024-03-12|website=[[The Free Press Journal]]|language=en|access-date=2 April 2024|archive-date=12 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240312024820/https://www.freepressjournal.in/entertainment/bramayugam-ott-release-date-know-all-about-cast-plot-platform|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |title=Small market, big collection: Box office earnings of recent Malayalam flicks touch record Rs 550 cr |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2024/04/07/malayalam-movies-success-box-office-record-550-crores.html |website=OnManorama |language=en |date=2024-04-08 |access-date=2024-04-08 |archive-date=2024-04-12 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20240412034222/https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2024/04/07/malayalam-movies-success-box-office-record-550-crores.amp.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-bramayugam-collects-over-rs-60-crore-worldwide/amp_articleshow/108269275.cms|language=en|title=Mammootty’s ‘Bramayugam’ Collects Over Rs 60 Crore Worldwide|date=2024-03-06|website=[[The Times of India]]|access-date=10 May 2024|archive-date=10 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240510202739/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/mammoottys-bramayugam-collects-over-rs-60-crore-worldwide/amp_articleshow/108269275.cms|url-status=live}}</ref> }} ==jhdh== '''ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಭಾರತೀಯ ಜನೌಷಧಿ ಯೋಜನೆ''' '''('''ಅಧೀಕೃತ ಹೆಸರು- ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಭಾರತೀಯ ಜನೌಷಧಿ ಪರಿಯೋಜನಾ'''-''' '''PMBJP-''' {{Translation|Prime minister Indian public medicine scheme}} ) [[ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ|ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ]] ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. == ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲ ಮೂಲಗಳು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು== {{Navbox |name = Hydrography of Karnataka |title = [[Hydrography]] of [[Karnataka]] |state = {{{state|autocollapse}}} |listclass = hlist |groupstyle = padding:0.35em 1.0em; line-height:1.1em; <!--reduces gap between wrapped groupname lines--> |group1 = Rivers |list1 = * [[Amarja]] * [[ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿ|ಅರ್ಕಾವತಿ]] * [[Bhadra River|Bhadra]] * [[Bhima River|Bhima]] * [[Chakra River|Chakra]] * [[Chitravathi River|Chitravathi]] * [[Chulki Nala]] * [[Dandavati]] * [[Gangavalli River|Gangavalli]] * [[Ghataprabha River|Ghataprabha]] * [[Gurupura River|Gurupura]] * [[Hemavati River|Hemavati]] * [[Honnuhole]] * [[Kabini River|Kabini]] * [[Kali River (Karnataka)|Kali]] * [[Karanja River| Karanja]] * [[Kaveri]] * [[Kedaka River|Kedaka]] * [[Krishna River|Krishna]] * [[Kubja River|Kubja]] * [[Kumaradhara River|Kumaradhara]] * [[Kumudvathi River|Kumudvathi]] * [[Lakshmana Tirtha]] * [[Malaprabha River|Malaprabha]] * [[Manjira River|Manjira]] * [[Markandeya River (Western Ghats)|Markandeya]] * [[Netravati River|Netravati]] * [[Palar River|Palar]] * [[Panchagangavalli River|Panchagangavalli]] * [[Papagni River|Papagni]] * [[Penna River|Penna (Uttara Pinakini)]] * [[Ponnaiyar River|Ponnaiyar (Dakshina Pinakini)]] * [[Shambhavi River|Shambhavi]] * [[Sharavati]] * [[Shimsha]] * [[Souparnika River|Souparnika]] * [[Tunga River|Tunga]] * [[Tungabhadra River|Tungabhadra]] * [[Varada]] * [[Varahi River|Varahi]] * [[Vedavathi River|Vedavathi]] * [[Vrishabhavathi River|Vrishabhavathi]] |group2 = Waterfalls |list2 = * [[Abbey Falls|Abbey]] * [[Bandaje Falls|Bandaje]] * [[Barkana Falls|Barkana]] * [[Chunchanakatte Falls|Chunchanakatte]] * [[Devaragundi]] * [[Godchinamalaki Falls|Godchinamalaki]] * [[Gokak Falls|Gokak]] * [[Hanumangundi Falls|Hanumangundi]] * [[Hebbe Falls|Hebbe]] * [[Irupu Falls|Irupu]] * [[Jaladurga | Jaladurga]] * [[Jog Falls|Jog]] * [[Kalhatti Falls|Kalhatti]] * [[Kunchikal Falls|Kuchikal]] * [[Magod Falls|Magod]] * [[Mallalli Falls|Mallalli]] * [[Muthyala Maduvu]] * [[Sathodi Falls|Sathodi]] * [[Shivanasamudra Falls|Shivanasamudra or Cauvery]] * [[Shivganga falls|Shivganga]] * [[Unchalli Falls|Unchalli]] * [[Vajrapoha Falls|Vajrapoha]] |group3= Lakes |list3= * [[Harangi Reservoir|Harangi]] * [[Hebbal Lake, Bangalore]] * [[Hebbal Lake, Mysore]] * [[Hesaraghatta Lake|Hesaraghatta]] * [[Honnamana Kere]] * [[Karanji Lake|Karanji]] * [[Krishna Raja Sagara]] * [[Kukkarahalli Lake|Kukkarahalli]] * [[Lingambudhi Lake|Lingambudhi]] * [[ಪಂಪಾ ಸರೋವರ|Pampa Sarovar]] * [[Shanti Sagara]] * [[Thippagondanahalli Reservoir|Thippagondanahalli]] * [[Vibhutipura Lake|Vibhutipura]] * [[Yele Mallappa Shetty Lake]] |group4= Beaches |list4= * [[Gokarna, Karnataka|Gokarna]] * [[Murudeshwara]] * [[Karwar]] * [[Kapu, Karnataka|Kapu]] * [[Kudle beach|Kudle]] * [[Malpe]] * [[Maravanthe]] * [[NITK Beach]] * [[Panambur Beach|Panambur]] * [[Someshwar Beach|Someshwar]] * [[St. Mary's Islands]] * [[Tannirbhavi Beach|Tannirbhavi]] * [[Trasi]] |group5= Dams |list5= * [[Almatti Dam|Almatti]] * [[Basava Sagara]] * [[Bhadra Dam]] * [[Gorur dam|Gorur]] * [[Harangi Dam|Harangi]] * [[Kabini Dam|Kabini]] * [[Kadra Dam|Kadra]] * [[Kanva Reservoir|Kanva]] * [[Kodasalli Dam|Kodasalli]] * [[Krishna_Raja_Sagara|Krishna Raja Sagara / KRS]] * [[Linganamakki Dam|Linganamakki]] * [[Raja Lakhamagouda dam|Raja Lakhamagouda]] * [[Renuka Sagara]] * [[Shanti Sagara]] * [[Supa Dam|Supa]] * [[Tungabhadra Dam|Tungabhadra]] * [[Vani Vilasa Sagara]] }}<noinclude> {{Documentation|content= {{Align|right|{{Check completeness of transclusions}}}} {{collapsible option}} }} == ಟೆಂಪ್ಲೇಟು== {{Infobox government agency | agency_name = Ministry of Finance | seal = Government of India logo.svg | seal_width = 100px | seal_caption = Branch of Government of India | logo = Ministry of Finance India.svg | nativename_a = | formed = {{Start date and age|df=yes|1946|10|29}} | logo_size = 230px | logo_caption = Ministry of Finance | preceding1 = | jurisdiction = [[Government of India]] | headquarters = [[North Block|Cabinet Secretariat]]<br/> [[Raisina Hill]], [[New Delhi]] | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | employees = | budget = | minister1_name = [[Nirmala Sitharaman]], [[Minister of Finance (India)|Cabinet Minister]] | deputyminister1_name = | deputyminister1_pfo = | deputyminister2_name = [[Pankaj Choudhary]] | deputyminister2_pfo = [[Minister of State]] | chief1_name = Tuhin Kanta Pandey, [[Indian Administrative Service|IAS]] | chief1_position = [[Finance Secretary (India)|Finance Secretary]] & [[Secretary to Government of India|Secretary]] (Revenue Secretary) | chief2_name = Manoj Govil, [[Indian Administrative Service|IAS]] | chief2_position = Expenditure Secretary | chief9_name = | chief9_position = | parent_department = | child1_agency = <small>Department of Economic Affairs</small> | child2_agency = <small>Department of Expenditure</small> | child3_agency = <small>Department of Revenue</small> | child4_agency = <small>Department of Financial Services</small> | child5_agency = <small>Department of Investment and Public Asset Management</small> | child6_agency = <small>Department of Public Enterprise</small> | keydocument1 = [http://indiabudget.nic.in/budget.asp Union Budget] | keydocument2 = [http://indiabudget.nic.in/survey.asp Economic Survey] | website = https://finmin.gov.in/ | chief3_name = Arunish Chawla, [[Indian Administrative Service|IAS]] | chief3_position = [[Secretary to Government of India|Secretary]] (Investment and Public Asset Management) | chief4_name = Nagaraju Maddirala, [[Indian Administrative Service|IAS]]<ref>{{Cite web |date=2024-08-16 |title=Major Reshuffle in Union Bureaucracy: Nagaraju Maddirala will be DFS Secretary, Deepti Umashankar Secretary to the President of India, Rajesh Singh Defence Secretary, Katikithala Srinivas Secretary MoHUA, Punya Salila Srivastava Health, Amardeep Singh Bhatia Secretary DPII and Vivek Joshi appointed as Secretary DoPT |url=https://www.dynamitenews.com/story/new-delhi-major-reshuffle-in-union-bureaucracy-nagaraju-maddirala-will-be-dfs-secretary-deepti-umashankar-secretary-to-the-president-of-india |access-date=2024-08-17 |website=Dynamite News |language=en}}</ref> | chief4_position = [[Secretary to Government of India|Secretary]] (Financial Services) | chief5_name = Ajay Seth, [[Indian Administrative Service|IAS]] | chief5_position = Economic Affairs Secretary | chief6_name = Ali Raza Rizvi,[[Indian Administrative Service|IAS]] | chief6_position = [[Secretary to Government of India|Secretary]] (Department of Public Enterprises) | chief7_name = [[V. Anantha Nageswaran]] | chief7_position = [[Chief Economic Adviser to the Government of India|Chief Economic Adviser]] | chief8_name = | chief8_position = }} == ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು== {{Navbox |name = ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು |title = {{flagicon|ಭಾರತ}} [[:ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು|ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು]] | titlestyle = background:#ccf; | style = width:100%;border:1px solid #ccd2d9; | groupstyle = background:#ddf;width:10%; |liststyle = padding:0.25em 0; line-height:1.4em; <!--otherwise lists can appear to form continuous whole--> |group1 = ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ |list1 = [[ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] |group2 = ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು |list2 = {{nowrap begin}} [[ಅಲಹಾಬಾದ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಆಂಧ್ರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಫ್ ಬರೋಡಾ]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ]]{{·w}} [[ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]{{·w}} [[ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ದೇನಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಇಂಡಿಯನ್ ಓವರಸೀಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಓರಿಯಂಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್]]{{·w}} [[ಪಂಜಾಬ್ ಆಂಡ್ ಸಿಂಧ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಯುಕೋ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಯುನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]{{·w}} [[ಯುನೈಟೆಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ]]{{·w}} [[ವಿಜಯಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]] {{nowrap end}} |group3 = ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಮೂಹ |list3 = {{nowrap begin}} [[ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬಿಕಾನೇರ್ ಆಂಡ್ ಜೈಪುರ್]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಹೈದರಾಬಾದ್]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮೈಸೂರು]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಪಟಿಯಾಲಾ]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಟ್ರ್ಯಾವಂಕೂರು]] {{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂದೋರ್]]{{·w}} [[ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರಾ]]{{nowrap end}} |group4 = [[ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು]] |list4 = {{nowrap begin}} [[ಆಕ್ಸಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಬಂಧನ್ ಬ್ಯಾ೦ಕ್]] {{·w}}[[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ರಾಜಸ್ಥಾನ]]{{·w}} [[ಭಾರತ್ ಓವರಸೀಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಸಿರಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸಿಟಿ ಯುನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಗಣೇಶ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕುರುಂದವಾಡ]]{{·w}} [[ಎಚ್ ಡಿ ಎಫ್ ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಡೆವಲೆಪ್ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ಼್ ಇಂಡಿಯಾ (ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್)|ಐಡಿಬಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಇಂಡಸ್ಇಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ವೈಶ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಕರ್ಣಾಟಕ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಕರೂರ್ ವೈಶ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಕೊಟಕ್ ಮಹೀಂದ್ರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಲಕ್ಷ್ಮಿ ವಿಲಾಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ನೈನಿತಾಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ರತ್ನಾಕರ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ರೂಪೀ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸರಸ್ವತ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಎಸ್ ಬಿ ಐ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ತಮಿಳುನಾಡು ಮರ್ಕೆಂಟೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]] {{nowrap end}} |group5 = [[ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು]] |list5 = {{nowrap begin}} [[ABN AMRO]]{{·w}} [[ಅಬುಧಾಬಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[Antwerp Diamond ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·}} [[ಅರಬ್ ಬಾಂಗ್ಲದೇಶ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[Eka Cipta Widjaja|ಬ್ಯಾಂಕ್ International Indonesia]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕ]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ of Bahrain & Kuwait]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಸಿಲೋನ್]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ನೋವಾ ಸ್ಕೋಷಿಯ]]{{·w}} [[ಬ್ಯಾಂಕ್ of Tokyo Mitsubishi UFJ]]{{·w}} [[ಬಾರ್ಕ್ಲೇಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[Citiಬ್ಯಾಂಕ್ India]]{{·w}} [[ಹೆಚ್ ಎಸ್ ಬಿ ಸಿ ]]{{·w}} [[ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್]]{{·w}}[[Deutsche ಬ್ಯಾಂಕ್]] {{·w}} [[ರಾಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್]] {{nowrap end}} |group6 = [[ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು]] |list6 = {{nowrap begin}} [[South Malabar Gramin ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[North Malabar Gramin ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಪ್ರಗತಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್]]{{·w}} [[ಶ್ರೇಯಸ್ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕ್]] {{nowrap end}} |group7 = [[ಆರ್ಥಿಕ ಸೇವೆಗಳು]] |list7 = {{nowrap begin}} [[Real Time Gross Settlement|Real Time Gross Settlement(RTGS) ]]{{·w}} [[National Electronic Fund Transfer|National Electronic Fund Transfer (NEFT)]]{{·w}} [[Structured Financial Messaging System|Structured Financial Messaging System (SFMS)]]{{·w}} [[CashTree]]{{·w}} [[Cashnet]]{{·w}} [[Automated teller machine|Automated Teller Machine (ATM)]] {{nowrap end}} }}<noinclude> [[ವರ್ಗ:India templates|{{PAGENAME}}]] [[ವರ್ಗ:Finance templates|India]]<!--probably needs focusing--> </noinclude> == ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಆಂಗ್ಲ== {{Navbox |name = Banking in India |title = {{flag icon|India}} [[Banking in India]] |state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} |listclass = hlist |above = |group1 = Institutes |list1 = {{Navbox|child |group1 = [[Central bank]] |list1 = {{Reserve Bank of India}} |group2 = Think tanks |list2 = * [[Banks Board Bureau|BBB]] * [[Banking Codes and Standards Board of India|BCSBI]] * [[National Payments Corporation of India|NPCI]] * [[Indian Banks' Association|IBA]] * [[Institute for Development and Research in Banking Technology|IDRBT]] |group3 = Speciality banks |list3 = * [[IFCI]] * ''' [[All India Financial Institutions]] :''' * [[Exim Bank of India]] * [[National Bank for Agriculture and Rural Development|NABARD]] * [[National Housing Bank|NHB]] * [[Small Industries Development Bank of India|SIDBI]] |group4 = Other |list4 = * [[Board for Industrial and Financial Reconstruction|BIFR]] * [[Insolvency and Bankruptcy Board of India|IBBI]] * [[Institute of Banking Personnel Selection|IBPS]] * [[Deposit Insurance and Credit Guarantee Corporation|Deposit Insurance (DICGC)]] }} |group2 = [[Public sector banks in India|Public-sector <br />banks]] |list2 = * [[Bank of Baroda]] * [[Bank of India]] * [[Canara Bank]] * [[Central Bank of India]] * [[Indian Bank]] * [[Indian Overseas Bank]] * [[Jammu & Kashmir Bank]] * [[Punjab & Sind Bank]] * [[Punjab National Bank]] * [[State Bank of India]] * [[UCO Bank]] * [[Union Bank of India]] |group4 = [[Private-sector banks in India|Private-sector <br />banks]] |list4 = * [[Axis Bank]] * [[Bandhan Bank]] * [[CSB Bank]] * [[City Union Bank]] * [[DCB Bank]] * [[Dhanlaxmi Bank]] * [[Federal Bank]] * [[HDFC Bank]] * [[ICICI Bank]] * [[IDBI Bank]] * [[IDFC First Bank]] * [[IndusInd Bank]] * [[Karnataka Bank]] * [[Karur Vysya Bank]] * [[Kotak Mahindra Bank]] * [[Nainital Bank]] * [[RBL Bank]] * [[South Indian Bank]] * [[Tamilnad Mercantile Bank]] * [[Yes Bank]] | group5 = Foreign banks | list5 = * [[Abu Dhabi Commercial Bank]] * [[ANZ (bank)|ANZ]] * [[Bank Maybank Indonesia]] * [[Bank of America]] * [[Bank of Bahrain and Kuwait]] * [[Bank of Ceylon]] * [[Barclays]] * [[Credit Suisse]] * [[CTBC Bank]] * [[Deutsche Bank]] * [[HSBC Bank India|HSBC]] * [[Maybank]] * [[MUFG Bank|MUFJ]] * [[Rabobank]] * [[Scotiabank]] * [[Standard Chartered India]] {{Navbox|child |group1 = Wholly owned subsidiary (WOS) |list1 = * [[DBS Bank]] * [[State Bank of Mauritius]] |group2 = Wound up/closed (or in process) |list2 = * [[Antwerp Diamond Bank]] * [[Citibank India|Citibank]] }} | group6 = [[Small finance bank|Small finance banks]] | list6 = * [[AU Small Finance Bank|AU]] ** [[Fincare Small Finance Bank|Fincare]] * [[Capital Small Finance Bank|Capital]] * [[ESAF Small Finance Bank|ESAF]] * [[Equitas Small Finance Bank|Equitas]] * [[Jana Small Finance Bank|Jana]] * [[North East Small Finance Bank|North East]] * [[Suryoday Small Finance Bank|Suryoday]] * [[Ujjivan Small Finance Bank|Ujjivan]] |group7 = [[Payments bank]]s |list7 = *[[Airtel Payments Bank|Airtel]] *[[National Securities Depository]] *[[India Post Payments Bank|India Post]] *[[Jio Payments Bank|Jio]] *[[Paytm Payments Bank|Paytm]] {{Navbox|child |group1 = Surrendered licencees <br/>or wound up |list1 = *[[Aditya Birla Payments Bank|Aditya Birla]] **[[M-Pesa|Vodafone M-Pesa]] *[[Tech Mahindra]] }} | group8 = [[Cooperative banking|Cooperative <br />banks]] | list8 = * [[Abhyudaya Co-operative Bank Ltd|Abhyudaya Co-operative Bank]]. * [[Buldana Urban Cooperative Credit Society]] * [[Cosmos Bank]] * [[Dombivli Nagari Sahakari Bank Ltd.|Dombivli Nagari Sahakari Bank]] * [[Kerala Bank]] * [[Mizoram Co-operative Apex Bank]] * [[Punjab and Maharashtra Co-operative Bank]] * [[Repco Bank]] * [[Saraswat Bank]] * [[Shamrao Vithal Co-operative Bank]] * [[TNSC Bank]] | group9 = [[Regional rural bank]]s | list9 = * [[Assam Gramin Vikash Bank]] * [[Bangiya Gramin Vikash Bank]] * [[Mizoram Rural Bank]] * [[Paschim Banga Gramin Bank]] * [[Puduvai Bharathiar Grama Bank]] * [[Tamil Nadu Grama Bank]] * [[Uttar Bihar Gramin Bank]] * [[Uttarakhand Gramin Bank]] * [[Vananchal Gramin Bank]] {{Navbox|child |group1 = Andhra |list1 = * [[Andhra Pradesh Grameena Vikas Bank]] * [[Andhra Pragathi Grameena Bank]] |group2 = Kerala |list2 = * [[Kerala Gramin Bank]] * [[North Malabar Gramin Bank]] * [[South Malabar Gramin Bank]] |group3 = [[List of regional rural banks in Uttar Pradesh|Uttar Pradesh]] |list3 = *[[Allahabad UP Gramin Bank]] *[[Gramin Bank of Aryavart]] *[[Sarva UP Gramin Bank]] }} | group10 = Defunct banks | list10 = {{Navbox|child |group1 = Merged |list1 = {{Navbox|child |group1 = PSB |list1 = * [[New Bank of India]] * [[Dena Bank]] * [[Vijaya Bank]] * [[Allahabad Bank]] * [[Andhra Bank]] * [[Corporation Bank]] * [[Oriental Bank of Commerce]] * [[United Bank of India]] * [[Syndicate Bank]] |group2 = SBI |list2 = * [[Bank of Bombay]] * [[Bank of Calcutta]] * [[Bank of Madras]] * [[Imperial Bank of India]] * [[State Bank of Bikaner & Jaipur]] * [[State Bank of Hyderabad]] * [[State Bank of Indore]] * [[State Bank of Mysore]] * [[State Bank of Patiala]] * [[State Bank of Saurashtra]] * [[State Bank of Travancore]] * [[Bharatiya Mahila Bank]] |group3 = Rescued |list3 = * [[Global Trust Bank (India)|Global Trust Bank]] (OBC) * [[Lakshmi Vilas Bank]] (DBS) * [[Nedungadi Bank]] (PNB) * [[United Western Bank]] (IDBI) * [[United Industrial Bank]] (Allahabad Bank) * [[Punjab and Maharashtra Co-operative Bank]] (Unity SFB) |group4 = Acquired |list4 = * [[Bank of Madura]] * [[Bank of Rajasthan]] * [[Bengal Central Bank]] * [[Centurion Bank of Punjab]] * [[Chartered Bank of India, Australia and China]] * [[Grindlays Bank]] ** [[National Bank of India]] * [[ING Vysya Bank]] * [[Mercantile Bank of India, London and China]] * [[Lord Krishna Bank]] * [[Suvarna Sahakari Bank]] * [[Times Bank]] * [[Vysya Bank]] {{Navbox|child |group1 = PSB |list1 = * [[Bharat Overseas Bank]] * [[Pandyan Bank]] }} }} |group3 = Wound up |list3 = * [[Bank of Chettinad]] * [[Dass Bank]] |group4 = Failed |list4 = * [[Alliance Bank of Simla]] * [[Arbuthnot & Co]] * [[Commercial Bank of India]] * [[Exchange Bank of India & Africa]] * [[Oriental Bank Corporation|(New) Oriental Bank Corporation]] * [[Oudh Commercial Bank]] * [[Madhavpura Mercantile Cooperative Bank]] |group5 = Liquidated |list5 = * [[Bengal Bank (1784)]] * [[Bank of Bombay (1720)]] * [[Bank of Hindostan]] * [[General Bank of India]] * [[General Bank of Bengal and Bihar]] * [[Nath Bank]] * [[Palai Central Bank]] * [[The Commercial Bank (1819)]] * [[The Calcutta Bank (1824)]] * [[The Union Bank (1828)]] * [[The Government Savings Bank (1833)]] * [[The Bank of Mirzapore (1835)]] * [[Travancore National and Quilon Bank]] }} | group11 = Networks | list11 = {{Navbox|child |group1 = [[Interbank network]]s |list1 = * [[Cirrus (interbank network)|Cirrus]] * [[National Financial Switch|NFS]] * [[Plus (interbank network)|PLUS]] |group2 = [[Interbank_network|ATM networks]] |list2 = * [[Banks ATM Network and Customer Services|BANCS]] * [[Cashnet]] * [[CashTree]] * [[MITR ATM Sharing Network|MITR]] }} | group12 = [[Payment card|Cards]] | list12 = * [[Mastercard]] ** [[Debit Mastercard]] ** [[Maestro (debit card)|Maestro]] * [[RuPay]] * [[Visa Inc|Visa]] ** [[Visa Debit]] ** [[Visa Electron]] | group13 = [[Electronic funds transfer|Online transfer]]s | list13 = * [[Aadhaar Enabled Payment System|AEPS]] * [[Bharat Bill Payment System|BBPS]] * [[Bharat Interface for Money|BHIM]] * [[Immediate Payment Service|IMPS]] * [[National Electronic Funds Transfer|NEFT]] * [[Real-time gross settlement|RTGS]] * [[Unified Payments Interface|UPI]] | group15 = [[Payment service provider|Payment service<br /> providers]] | list15 = * [[Atom Technologies|Atom]] * [[Bharat Interface for Money|BHIM]] * [[BillDesk]] * [[Infibeam|CCAvenue]] * [[Paytm Payments Bank|Paytm]] * [[Sarvatra Technologies]] * [[Zeta India]] {{Navbox|child |group1 = [[Digital wallet]]s |list1 = * [[Amazon Pay]] * [[BharatPe]] * [[Freecharge]] * [[Google Pay (payment method)|Google Pay]] * [[Mobikwik]] * [[Payoneer]] * [[PayU]] * [[Payworld]] * [[PhonePe]] }} | group17 = Related topics | list17 = * [[ATM usage fees#India|ATM usage fees]] * [[Bank run]] * [[Indian black money|Black money]] * [[Counterfeit money]] * [[Demat account|De-materialisation (de-mat)]] * [[Demonetisation_(currency)|Demonetisation]] ** [[2016 Indian banknote demonetisation|2016]] ** [[Withdrawal of low-denomination coins|Low denomination coins]] * [[Foreign exchange market|Foreign exchange (ForEx)]] * '''Lists: ''' [[List of banks in India|List of banks]] * [[List of oldest banks in India]] {{Navbox|child |group1 = Protocol <br> and codes |list1 = * [[Bharat Bill Payment System|Bharat Bill Payment System (BBPS)]] * [[Indian Financial System Code|Indian Financial System Code (IFSC)]] * [[National Unified USSD Platform|National Unified USSD Platform (NUUP)]] * [[Structured Financial Messaging System|Structured Financial Messaging System (SFMS)]] |group2 = Rates & <br> ratios |list2 = {{Navbox|child |group1 = Rates |list1 = * [[Bank rate]] * [[MIBOR (Indian reference rate)|Mumbai Inter-Bank Bid Rate - MIBID/Mumbai Inter-Bank Offer Rate - MIBOR]] * [[Reserve Bank of India#MIFOR (Mumbai Interbank Forward Offer Rate)|Mumbai Interbank Forward Offer Rate - MIFOR]] |group2 = Ratios |list2 = * [[Capital requirement|Capital Adequacy Ratio - CAR]] * [[Statutory liquidity ratio|Statutory Liquidity Ratio - SLR]] * [[Reserve requirement|Cash Reserve Ratio - CRR]] }} |group3 = Regulators |list3 = * [[Insurance Regulatory and Development Authority|Insurance - IRDAI]] * [[Reserve Bank of India|Banking - RBI]] * [[SEBI|Securities - SEBI]] * [[Insolvency and Bankruptcy Board of India|Bankruptcy - IBBI]] |group4 = Insolvency, <br> bankruptcy and <br> reconstruction |list4 = {{Navbox|child |group1 = Boards |list1 = * [[Board for Industrial and Financial Reconstruction|BIFR]] * [[Insolvency and Bankruptcy Board of India|IBBI]] * [[Central Registry of Securitisation Asset Reconstruction and Security Interest|CERSAI]] |group2 = Legislation |list2 = * [[Insolvency and Bankruptcy Code, 2016|IBC]] * [[Securitisation and Reconstruction of Financial Assets and Enforcement of Security Interest Act, 2002|SARFESI Act]] |group3 = Companies |list3 = * ARCIL * Edelweiss ARC * IAMCL }} |group5 = Legislation |list5 = * [[Banking Regulation Act, 1949]] * [[Government Securities Act, 2006]] * [[Insolvency and Bankruptcy Code, 2016|IBC, 2016]] * [[Reserve Bank of India Act, 1934|RBI Act, 1934]] * [[Securitisation and Reconstruction of Financial Assets and Enforcement of Security Interest Act, 2002|SARFESI Act, 2002]] * [[Income-tax Act, 1961]] * [[Companies Act, 2013]] * [[Insurance Act, 1938]] * [[Foreign Exchange Management Act|FEMA, 1999]] |group6 = Tribunals |list6 = * [[National Company Law Tribunal|Company Law - NCLT]] * [[National Company Law Appellate Tribunal|Appellate - NCLAT]] |group7 = Measures |list7 = * [[Prompt Corrective Action]] |group8 = Other |list8 = * [[Institute of Banking Personnel Selection]] * [[Mumbai Consensus]] }} }} == ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ತಾಲೂಕುಗಳು== {{Navbox |name = ಕರ್ನಾಟಕದ ತಾಲೂಕುಗಳು |title = ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ತಾಲೂಕುಗಳು |state = collapsible |navbar = plain |group1 = [[ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬಾಗಲಕೋಟೆ]] |list1 = [[ಬಾದಾಮಿ]] • [[ಬಾಗಲಕೋಟೆ]] • [[ಬಿಳಗಿ]] • [[ಗುಳೆದಗುಡ್ದ]] • [[ಹುನಗುಂದ]] • [[ಜಮಖಂಡಿ]] • [[ಮುದ್ಹೋಳ]] • [[ರಬಕವಿ ಬನಹಟ್ಟಿ]] |group2 = [[ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬಳ್ಳಾರಿ]] |list2 = [[ಬಳ್ಳಾರಿ]] • [[ಕುರುಗೋಡು]] • [[ಸಂದೂರು]] • [[ಸಿರುಗುಪ್ಪ]] |group3 = [[ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಳಗಾವಿ]] |list3 = [[ಅತಾಣಿ]] • [[ಬೈಲಹೊಂಗಾಳ]] • [[ಬೆಳಗಾವಿ]] • [[ಚಿಕೋಡಿ]] • [[ಗೋಕಾಕ]] • [[ಹುಕ್ಕೇರಿ]] • [[ಖಾನಾಪುರ]] • [[ಪಾರಸಗಾಡ್]] • [[ರಾಯಬಾಗ್]] • [[ರಾಮದುರ್ಗ]] • [[ಸೌಂದತ್ತಿ]] |group4 = [[ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ]] |list4 = [[ದೇವನಹಳ್ಳಿ]] • [[ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ]] • [[ಹೊಸಕೋಟೆ]] • [[ನೆಲಮಂಗಲ]] |group5 = [[ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ]] |list5 = [[ಅನೇಕಲ್]] • [[ಬೆಂಗಳೂರು ಪೂರ್ವ]] • [[ಬೆಂಗಳೂರು ಉತ್ತರ]] • [[ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ]] |group6 = [[ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೀದರ್]] |list6 = [[ಔರಾದ್]] • [[ಬಸವಕಲ್ಯಾಣ]] • [[ಬೀದರ್]] • [[ಭಲ್ಕಿ]] • [[ಹೊಮನಾಬಾದ್]] |group7 = [[ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಚಾಮರಾಜನಗರ]] |list7 = [[ಚಾಮರಾಜನಗರ]] • [[ಗುಂಡಲುಪೇಟೆ]] • [[ಹನೂರು]] • [[ಕೊಲ್ಲೇಗಾಲ್]] • [[ಯಳಂದೂರ]] |group8 = [[ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ]] |list8 = [[ಬಾಗೇಪಲ್ಲಿ]] • [[ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ]] • [[ಚಿಂತಾಮಣಿ]] • [[ಗೌರೀಬಿದನೂರ]] • [[ಗುಡಿಬಂದ]] • [[ಶಿದ್ಲಘಟ್ಟ]] |group9 = [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] |list9 = [[ಅಜ್ಜಂಪುರ]] • [[ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು]] • [[ಕದೂರು]] • [[ಕಲಾಸ]] • [[ಕೊಪ್ಪ]] • [[ಮುದಿಗೇರೆ]] • [[ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ]] • [[ಶೃಂಗೇರಿ]] • [[ತರಿಕೇರೆ]] |group10 = [[ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಚಿತ್ರದುರ್ಗ]] |list10 = [[ಚಳ್ಳಕೆರೆ]] • [[ಚಿತ್ರದುರ್ಗ]] • [[ಹಿರಿಯೂರು]] • [[ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ]] • [[ಹೊಸದುರ್ಗ]] • [[ಮೊಳಕಾಲ್ಮುರು]] |group11 = [[ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ]] |list11 = [[ಬಂತ್ವಾಳ]] • [[ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ]] • [[ಮಂಗಳೂರು]] • [[ಪುತ್ತೂರು]] • [[ಸುಳ್ಯ]] |group12 = [[ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆ|ದಾವಣಗೆರೆ]] |list12 = [[ಚನ್ನಗಿರಿ]] • [[ದಾವಣಗೆರೆ]] • [[ಹರಪನಹಳ್ಳಿ]] • [[ಹರಿಹರ]] • [[ಹೊನ್ನಾಳಿ]] • [[ಜಗಳೂರು]] |group13 = [[ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ಧಾರವಾಡ]] |list13 = [[ಧಾರವಾಡ]] • [[ಹುಬ್ಳಿ]] • [[ಕಲ್ಗಟಗಿ]] • [[ಕುಂದಗೋಳ]] • [[ನವಲಗುಂದ]] |group14 = [[ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಗದಗ]] |list14 = [[ಗದಗ]] • [[ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರ]] • [[ಮುಂದರ್ಗಿ]] • [[ನರ್ಗುಂದ]] • [[ರೋಣ]] • [[ಶಿರಹತ್ತಿ]] |group15 = [[ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ|ಹಾಸನ]] |list15 = [[ಅಳೂರು]] • [[ಅರ್ಕಲಗೂಡು]] • [[ಅರ್ಸಿಕೇರೆ]] • [[ಬೇಲೂರು]] • [[ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣ]] • [[ಹಾಸನ]] • [[ಹೊಳೆನರ್ಸೀಪುರ]] • [[ಸಕ್ಲೇಶಪುರ]] |group16 = [[ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಹಾವೇರಿ]] |list16 = [[ಬ್ಯಾದಗಿ]] • [[ಹನಗಾಳ]] • [[ಹಾವೇರಿ]] • [[ಹಿರೇಕೇರೂರು]] • [[ರಾಣೇಬೆನ್ನೂರು]] • [[ರತ್ತಿಹಳ್ಳಿ]] • [[ಸಾವನೂರು]] • [[ಶಿಗ್ಗಾಂವ್]] |group17 = [[ಕಲಬುರ್ಗಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕಲಬುರ್ಗಿ]] |list17 = [[ಅಫ್ಜಲ್ಪುರ]] • [[ಅಲಂದ್]] • [[ಚಿಂಚೋಳಿ]] • [[ಚಿತಾಪುರ]] • [[ಗುಲ್ಬರ್ಗ]] • [[ಜೇವರ್ಗಿ]] • [[ಸೇದಾಮ್]] |group18 = [[ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೊಡಗು]] |list18 = [[ಮದಿಕೇರಿ]] • [[ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ]] • [[ವಿರಾಜಪೇಟೆ]] |group19 = [[ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೋಲಾರ]] |list19 = [[ಬಂಗಾರಪೇಟೆ]] • [[ಕೋಲಾರ]] • [[ಮಲೂರು]] • [[ಮುಳಬಾಗಿಲು]] • [[ಶ್ರೀನಿವಾಸಪುರ]] |group20 = [[ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆ|ಕೊಪ್ಪಳ]] |list20 = [[ಗಂಗಾವತಿ]] • [[ಕೊಪ್ಪಳ]] • [[ಕುಷ್ಟಗಿ]] • [[ಯೆಲಬುರ್ಗ]] |group21 = [[ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ|ಮಂಡ್ಯ]] |list21 = [[ಕೆ.ಆರ್.ಪೇಟೆ]] • [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಪೇಟೆ]] • [[ಮದ್ದೂರು]] • [[ಮಾಳವಳ್ಳಿ]] • [[ಮಂಡ್ಯ]] • [[ನಾಗಮಂಗಲ]] • [[ಪಾಂಡವಪುರ]] • [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ]] |group22 = [[ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಮೈಸೂರು]] |list22 = [[ಹುನ್ಸೂರು]] • [[ಕೃಷ್ಣರಾಜನಗರ]] • [[ಮೈಸೂರು]] • [[ನಂಜನಗೂಡು]] • [[ಪೇರಿಯಪಟ್ಟಣ]] • [[ಪಿರಿಯಪಟ್ಟಣ]] • [[ಟಿ.ನರಸೀಪುರ]] |group23 = [[ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ರಾಯಚೂರು]] |list23 = [[ದೇವದುರ್ಗ]] • [[ಲಿಂಗಸುಗೂರು]] • [[ಮಾನವಿ]] • [[ರಾಯಚೂರು]] • [[ಸಿಂಧನೂರು]] |group24 = [[ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ|ರಾಮನಗರ]] |list24 = [[ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ]] • [[ಕನಕಪುರ]] • [[ಮಾಗಡಿ]] • [[ರಾಮನಗರ]] |group25 = [[ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ|ಶಿವಮೊಗ್ಗ]] |list25 = [[ಭದ್ರಾವತಿ]] • [[ಹೊಸನಗರ]] • [[ಸಾಗರ]] • [[ಶಿಕಾರಿಪುರ]] • [[ಶಿಮೋಗ]] • [[ಸೋರಬ]] • [[ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ]] |group26 = [[ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ತುಮಕೂರು]] |list26 = [[ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ]] • [[ಗುಬ್ಬಿ]] • [[ಕೊರಟಗೆರೆ]] • [[ಕುನಿಗಾಲ್]] • [[ಮಧುಗಿರಿ]] • [[ಪಾವಗಡ]] • [[ಸಿರ]] • [[ತಿಪ್ತೂರು]] • [[ತುಮಕೂರು]] • [[ತುರುವೇಕೆರೆ]] |group27 = [[ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉಡುಪಿ]] |list27 = [[ಬ್ರಹ್ಮಾವರ]] • [[ಕಾರ್ಕಳ]] • [[ಕುಂದಾಪುರ]] • [[ಉಡುಪಿ]] |group28 = [[ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ|ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ]] |list28 = [[ಅಂಕೋಲ]] • [[ಭಟ್ಕಳ್]] • [[ಹಾಲಿಯಾಳ]] • [[ಹೊನ್ನಾವರ]] • [[ಜೋಯಿದ]] • [[ಕಾರವಾರ]] • [[ಕುಮಟ]] • [[ಮುಂಡಗೋಡ]] • [[ಸಿದ್ದಾಪುರ]] • [[ಸಿರ್ಸಿ]] • [[ಯೆಳ್ಳಾಪುರ]] |group29 = [[ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಿಜಯಪುರ]] |list29 = [[ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ]] • [[ಬಿಜ್ಜಾಪುರ]] • [[ಚಾಡಚನ್]] • [[ಇಂದಿ]] • [[ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ]] • [[ಸಿಂದಗಿ]] • [[ತಾಲಿಕೋಟ]] • [[ವಿಜಯಪುರ]] |group30 = [[ವಿಜಯನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ|ವಿಜಯನಗರ]] |list30 = [[ಹಾದಗಲ್ಲಿ]] • [[ಹಗರಿಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ]] • [[ಹರಪನಹಳ್ಳಿ]] • [[ಹೊಸ್ಪೇಟೆ]] • [[ಕಂಪಲಿ]] • [[ಕೊತ್ತೂರು]] |group31 = [[ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ|ಯಾದಗಿರಿ]] |list31 = [[ಗುರ್ಮಿತ್ಕಾಲ್]] • [[ಹುನಸಾಗಿ]] • [[ಶಾಹಪುರ]] • [[ಶೋರಾಪುರ]] • [[ಸೂರಾಪುರ]] • [[ಯಾದಗಿರಿ]] }} == ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ == {{Infobox military conflict|main | conflict = ೨೦೨೬ರ ಇರಾನ್ ಯುದ್ಧ | partof = | image = | date = {{start date|2026|02|28|df=yes}} – present<br/>({{Age in years, months, weeks and days|month1=2|day1=28|year1=2026}}) | place = <div class="hlist"> * [[ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾ]]{{#tag:ref|Primarily the [[Persian Gulf]] and the [[Levant]], as well as [[Cyprus (island)|Cyprus]] ([[Akrotiri and Dhekelia]]) and the [[South Caucasus]]|group=lower-alpha}} * [[ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ]]{{#tag:ref|Includes [[Diego Garcia]]<ref>{{#invoke:cite|web |title=Iran Targeted Diego Garcia Base With Ballistic Missiles |url=https://www.wsj.com/livecoverage/iran-us-israel-war-updates-2026/card/iran-targeted-diego-garcia-base-with-ballistic-missiles-rb7MdZW1CfwRTauDYHOt |access-date=2026-03-21 |website=The Wall Street Journal |language=en-US}}</ref>|group=lower-alpha}}</div> | status = ಏಪ್ರಿಲ್ ೮ರ ನಂತರ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕದನ ವಿರಾಮ<ref>{{cite news |last= |first= |date=2026-04-08 |title=Trump announces two-week ceasefire as Iran agrees to reopen Hormuz Strait |url=https://www.aljazeera.com/tag/israel-iran-conflict/ |work=[[Al Jazeera]] |access-date=2026-04-08 |quote=Iran has said that safe passage through Hormuz will be possible through coordination with its armed forces. Published On 8 Apr 2026.}}</ref><br>{{blist|ಆಯತೊಲ್ಲಾ ಅಲಿ ಖಮೆನಿ, ಅಲಿ ಲಾರಿಜಾನಿ, ಸೇರಿದಂತೆ ಇರಾನ್‌ನ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ, ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಹತ್ಯೆ.|ಇಸ್ರೇಲ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸೇನಾ ನೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಾನಿನ ಪ್ರತಿದಾಳಿ.|Establishment of [[2026 Strait of Hormuz crisis|Iranian control]] over the [[Strait of Hormuz]] and [[Toll (fee)|toll]] collection in [[Renminbi|Chinese yuan]] for [[Crude oil|oil]] sold through the strait<ref>{{Cite web|url=https://apnews.com/article/iran-hormuz-shipping-tolls-china-de5159966cde7de7b964b3c2c67eec07|title=Iran starts to formalize its chokehold on the Strait of Hormuz with a 'toll booth' regime|date=March 26, 2026|website=AP News}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://fortune.com/2026/03/26/iran-toll-strait-of-hormuz-oil-paid-in-yuan/|title=Iran is already charging a toll, in Yuan, for oil sold through Strait of Hormuz as American ground troops prepare to enter|first1=Jon|last1=Gambrell|first2=David|last2=Rising|agency=The Associated Press|date=March 26, 2026|website=Fortune}}</ref>|[[2026 Iran war regional mobilizations#In Cyprus and the Balkans|Deployment of military assets in Cyprus]] by some European countries following [[2026 Iranian strikes on Akrotiri and Dhekelia|a drone attack in the island]]|[[2026 Iranian supreme leader election|Election]] of [[Mojtaba Khamenei]] as the [[Supreme Leader of Iran]]|[[2026 Lebanon war|Escalation]] of the [[Israel–Hezbollah conflict (2023–present)|Israel–Hezbollah conflict]]|[[Economic impact of the 2026 Iran war|Global economic disruption]] and [[2026 Iran war fuel crisis|fuel crisis]] }} <!-- NOTE: Avoid using the <br /> HTML tag per [[MOS:NOBR]]. Plain unbulleted lists should use {{ubl}} or {{plainlist}} instead. --> <!-- Combatants --> | combatant1 = {{tree list}} * {{#invoke:flag||United States}} * {{#invoke:flag||Israel}} {{tree list/end}} |combatant1a = {{tree list}} {{#invoke:collapsible list|main|title=Attacked by Iran: <!--RFC ONGOING ON TALK PAGE ABOUT THIS LABEL. DO NOT CHANGE YET--> <!--these aren't belligerents unless they've engaged in fighting Iran--> <!--Do not add Australia. Australian military bases are not sovereign Australian territory.--> <!--Do not add Azerbaijan without seeking consensus, which was reached to remove it.--> |{{#invoke:flag||Bahrain}} <!--Do not add Canada. Canadian military bases are not sovereign Canadian territory.--> <!-- The Republic of Cyprus itself has not yet been attacked or taken military action, only the British Overseas Territory on the island (see below). --> <!--Do not add France. French military bases are not sovereign French territory.--> |{{#invoke:flag||Iraq}} * {{#invoke:flag||Kurdistan Region}}{{#tag:ref|[[2026 Iranian strikes on the Kurdistan Region]]|group=lower-alpha}} <!--Do not add Italy. Italian military bases are not sovereign Italian territory.--> |{{#invoke:flag||Jordan}} |{{#invoke:flag||Kuwait}} |{{#invoke:flag||Lebanon}} |{{#invoke:flag||Oman}} |{{#invoke:flag||Qatar}} |{{#invoke:flag||Saudi Arabia}} <!--Do not add Syria without seeking consensus, which was reached to remove it--> <!--Do not add Turkey, per talk page consensus.--> |{{#invoke:flag||United Arab Emirates}} |{{#invoke:flag||United Kingdom}} * {{#invoke:flag||Akrotiri and Dhekelia}} * {{#invoke:flag||British Indian Ocean Territory}}{{#tag:ref|Disputed; Iran denied attacking the [[Diego Garcia]] military base.|group=lower-alpha}} }} {{tree list/end}} | combatant2 = {{tree list}} * {{#invoke:flag||Iran}} * {{#invoke:flag||Hezbollah}}{{#tag:ref|Since 2 March. For further information, see [[2026 Lebanon war]].|group=lower-alpha}} * {{#invoke:flag||Houthis}}{{#tag:ref|Since 28 March. For further information, see [[2026 Houthi strikes on Israel]].<ref>{{#invoke:cite|news |last1=Fabian |first1=Emanuel |title=Joining war, Yemen’s Houthis launch ballistic missile attack on southern Israel |url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/joining-war-yemens-houthis-launch-ballistic-missile-attack-on-southern-israel/ |access-date=28 March 2026 |work=The Times of Israel |date=28 March 2026}}</ref>|group=lower-alpha}} * {{#invoke:flag||Popular Mobilization Forces}}{{#tag:ref| For further information, see [[2026 United States–Israeli conflict with pro-Iranian Iraqi militias]].<ref>{{#invoke:cite|web|title=US embassy in Baghdad attacked as US-Israel war on Iran escalates|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/7/us-embassy-in-baghdad-attacked-as-us-israel-war-on-iran-escalates|date=7 March 2026|access-date=9 March 2026|website=Al Jazeera}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|last=Toomey|first=Bridget|title=Iraqi Shiite militias join the war between Israel, the US, and Iran with drone attacks|url=https://www.longwarjournal.org/archives/2026/03/iraqi-shiite-militias-join-the-war-between-israel-the-united-states-and-iran-with-drone-attacks.php|date=1 March 2026|access-date=2 March 2026|website=FDD's Long War Journal}}</ref>|name=PMF|group=lower-alpha}} * {{flagicon image|Shiite Resistance flag.svg}} [[Islamic Resistance in Iraq]]{{#tag:ref||name=PMF|group=lower-alpha}} * {{flagicon image|Flag of the Amal Movement.svg}} [[Amal Movement]]<ref>{{Cite web |last=Research |first=Alma |date=2026-04-05 |title=Involvement of the Amal Movement in the Fighting Against Israel Alongside Hezbollah |url=https://israel-alma.org/involvement-of-the-amal-movement-in-the-fighting-against-israel-alongside-hezbollah/ |access-date=2026-04-09 |website=Alma Research and Education Center |language=en-US}}</ref> {{tree list/end}} | combatant2a = {{tree list}}{{#invoke:collapsible list|main|title=Attacked by Israel: <!--these aren't belligerents unless they've engaged in fighting Israel and US in the context of this war--> <!--Syria was attacked by Israel at the same time but not within the Iran war--> |{{#invoke:flag||Lebanon}} |{{flagicon image|Flag of the Muslim Brotherhood.svg}} [[Islamic Group (Lebanon)|Islamic Group]]<ref name=MuslimBrothers>{{#invoke:cite|web|url=https://www.jpost.com/middle-east/article-888730|title=Lebanon Islamic Group claims headquarters targeted by IDF strikes|work=[[The Jerusalem Post]]|author=Seth J. Frantzman|date=March 4, 2026|access-date=March 4, 2026}}</ref> |{{#invoke:flag||Hamas}}<ref>{{#invoke:cite|web|date=2026-03-05|title=Israel strikes Beirut, Hamas official reportedly killed|url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/03/05/israel-strikes-beirut-lebanon-state-media-says-hamas-official-killed|access-date=2026-03-11|website=Al Arabiya English|language=en}}</ref> |{{#invoke:flag||Palestinian Islamic Jihad}}<ref>{{#invoke:cite|web|date=2 March 2026|title=Palestinian Islamic Jihad armed wing says Lebanon commander killed in Israeli strikes|url=https://today.lorientlejour.com/article/1496991/palestinian-islamic-jihad-armed-wing-says-lebanon-commander-killed-in-israeli-strikes.html|access-date=2 March 2026|website=L'Orient Today|language=en}}</ref> }} {{tree list/end}} <!-- Commanders --> | commander1 = {{plainlist}} * {{#invoke:flag|deco|United States}} [[Donald Trump]] * {{#invoke:flag|deco|United States}} [[Pete Hegseth]] * {{#invoke:flag|deco|United States}} [[Dan Caine]] * {{#invoke:flag|deco|United States}} [[Brad Cooper (admiral)|Brad Cooper]] * {{#invoke:flag|deco|Israel}} [[Benjamin Netanyahu]] * {{#invoke:flag|deco|Israel}} [[Israel Katz]] * {{#invoke:flag|deco|Israel}} [[Eyal Zamir]] {{endplainlist}} | commander2 = {{plainlist}} * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Ali Khamenei]]{{Assassinated|Assassination of Ali Khamenei}} * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Mojtaba Khamenei]] {{WIA}}<ref>{{Cite news |last=Smith |first=Helena |date=2026-03-11 |title=Mojtaba Khamenei was hurt in strike that killed his father, Iran’s Cyprus ambassador confirms |url=https://www.theguardian.com/world/2026/mar/11/mojtaba-khamenei-was-hurt-in-strike-that-killed-his-father-irans-cyprus-ambassador-confirms |access-date=2026-04-08 |work=The Guardian |language=en-GB |issn=0261-3077}}</ref> * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Ali Larijani]]{{Assassinated|Assassination of Ali Larijani}} * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Masoud Pezeshkian]] * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Abdolrahim Mousavi]]{{KIA}} * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Aziz Nasirzadeh]]{{KIA}} * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Majid Mousavi]] * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Alireza Tangsiri]]{{KIA}} * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Ahmad Vahidi]] * {{#invoke:flag|deco|Iran}} [[Amir Hatami]] * {{#invoke:flag|deco|Houthis}} [[Abdul-Malik al-Houthi]] * {{#invoke:flag|deco|Popular Mobilization Forces}} [[Falih Al-Fayyadh]] {{endplainlist}} <!-- Casualties --> | casualties1 = {{indented plainlist}} * '''Per US and Israel:''' ** {{#invoke:flag|u|United States}}: *** 15 soldiers killed{{#tag:ref|7 in combat,<ref>{{#invoke:cite|news |last1=Berger |first1=Ava |title=These are the casualties and cost of the war in Iran 2 weeks into the conflict |url=https://www.npr.org/2026/03/14/nx-s1-5746623/iran-war-cost-deaths |access-date=16 March 2026 |agency=NPR |date=14 March 2026}}</ref> 2 non-combat related deaths and 6 killed in a KC-135 Stratotanker crash.|group=lower-alpha}}<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.ynetnews.com/article/xc860mxp8|title= US report: 290 American soldiers wounded in war - 10 seriously, 255 returned to duty|work=ynetnews|date=25 March 2026|quote="About 290 American soldiers have been wounded.. ...Fifteen American soldiers have been killed"}}</ref> *** 538 military personnel wounded{{#tag:ref|Of those, 315 have returned to duty, 6 are seriously wounded.<ref>{{cite news|url=https://defensescoop.com/2026/03/31/iran-war-casualties-force-protection-operation-epic-fury/|title=Pentagon eyes ‘more and more bunkers’ and other tech to shield troops in Operation Epic Fury}}</ref><ref>{{cite news|url=https://theintercept.com/2026/04/01/iran-war-us-casualty-numbers-trump-hegseth/|title=The “Casualty Cover-Up” Amid Trump's Wars in the Middle East}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.cbsnews.com/live-updates/iran-war-trump-deadline-power-plants-bridges-ceasefire-push-air-force-rescue/|title=Trump warns of "critical period" in Iran war, threatening severe strikes if there's no deal by Tuesday night}}</ref><ref>{{cite news|url=https://news.am/eng/news/941603.html|title=AP: 3 US servicemembers injured in F-15 crash, rescue operation in Iran}}</ref>|group=lower-alpha}} *** At least 17 US sites{{#tag:ref|Including 13 US bases damaged<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.msn.com/en-in/money/topstories/iran-strikes-cripple-13-us-bases-in-middle-east-troops-shift-to-remote-operations-report/ar-AA1ZrDa2|title=Iran strikes cripple 13 US bases in Middle East, troops shift to remote operations: Report|date=March 26, 2026|website=MSN|publisher=Business Today}}</ref>|group=lower-alpha}} in the Middle East damaged<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.nytimes.com/interactive/2026/03/11/world/middleeast/iran-us-military-bases-strikes-map.html|title=At Least 17 U.S. Sites Damaged in War With Iran, Analysis Shows|date=11 March 2026|language=en|access-date=11 March 2026|work=The New York Times}}</ref> ** {{#invoke:flag|u|Israel}}: *** 13 soldiers killed{{#tag:ref|Including 1 off-duty soldier<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog-march-26-2026/|title=Another IDF soldier killed in Lebanon as generals raise alarm over manpower shortage|others=ToI Staff|first=Michael|last=Bachner|date=March 26, 2026|website=www.timesofisrael.com}}</ref><ref name="ReutersDeaths"/><ref name="JPostDeaths">{{#invoke:cite|web|url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/2026-03-26/live-updates-891228|title=Trump grants Iran's request to pause strikes, two IDF soldiers killed in Lebanon|date=March 27, 2026|website=The Jerusalem Post}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|date=2026-03-29 |title=IDF soldier Moshe Yitzchak Katz, 22, from Connecticut, killed in south Lebanon|url=https://www.timesofisrael.com/idf-soldier-moshe-yitzchak-katz-22-from-connecticut-killed-in-south-lebanon/|website=Times of Israel}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|last=Kimon |first=Elisha Ben |last2=Eichner |first2=Itamar |date=30 March 2026 |title=IDF names Sgt. Liran Ben Zion, 19, killed by anti-tank fire in Lebanon |url=https://www.ynetnews.com/article/syufepwjwe |access-date=30 March 2026 |website=Ynet}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/four-soldiers-killed-2-wounded-in-south-lebanon-clash-with-hezbollah-idf/|title=Four soldiers killed, 2 wounded in south Lebanon clash with Hezbollah — IDF|work=The Times of Israel|date=30 March 2026}}</ref> and 1 killed by friendly-fire.<ref>{{#invoke:Cite|news |last=Fabian |first=Emanuel |date=2026-04-04 |title=IDF says soldier killed, another seriously hurt by ‘friendly-fire’ in southern Lebanon |url=https://www.timesofisrael.com/idf-says-soldier-killed-another-seriously-hurt-by-friendly-fire-in-southern-lebanon/ |access-date=2026-04-04 |work=The Times of Israel |language=en-US |issn=0040-7909}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/staff-sgt-touvel-yosef-lifshiz-20-killed-in-clash-with-hezbollah-in-south-lebanon/|title=Staff Sgt. Touvel Yosef Lifshiz, 20, killed in clash with Hezbollah in south Lebanon}}</ref>|group=lower-alpha}} *** 27 civilians killed{{#tag:ref|<ref>{{#invoke:cite|news|last=Krissi|first=Ron|date=9 March 2026|title=Motorcyclist critically injured in Kiryat Motzkin crash during alert dies|url=https://www.ynetnews.com/article/gaqwobp6r|access-date=10 March 2026|work=[[Ynet]]|publisher=[[Yedioth Ahronoth]]}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|last1=Zanger-Nadis|first1=Maya|last2=Bob|first2=Yonah Jeremy|last3=Sela-Eitam|first3=Miriam|date=9 March 2026|title=Two killed, two seriously wounded by cluster munitions as Iranian attack targets central Israel|url=https://www.jpost.com/israel-news/article-889295|access-date=10 March 2026|work=[[The Jerusalem Post]]}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|title=Teenage girl hit by car, killed en route to bomb shelter amid Iran missile volley|url=https://www.jpost.com/israel-news/defense-news/article-889832|work=The Jerusalem Post|date=12 March 2026}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.jpost.com/israel-news/defense-news/article-890480|title=One killed from shrapnel impact following Iran missile attack|work=The Jerusalem Post}}</ref><ref name="ReutersDeaths">{{#invoke:cite|news |url=https://www.reuters.com/world/middle-east/how-many-people-have-been-killed-us-israel-war-iran-2026-03-24 |title=How many people have been killed in the US-Israeli war on Iran?|last1=Abdellah|first1=Nayera|last2=Alaaeldin|first2=Menna|website=[[Reuters]]|accessdate=26 March 2026}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-891444|title=One killed, several injured in Iran missile barrage on southern, central Israel}}</ref><ref>{{Cite web |title=4 bodies found in wreckage of Haifa residential building hit by Iranian missile|url=https://www.timesofisrael.com/2-dead-pulled-from-wreckage-of-haifa-building-hit-by-missile-2-more-people-still-missing/|access-date=2026-04-06|website=Times of Israel}}</ref>|group=lower-alpha}} *** 7,451 injured<ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.gov.il/en/pages/09042026-01|title=Health System Preparedness – Operation Roaring Lion}}</ref> *** 416 military personnel wounded<ref>{{#invoke:cite|news|url=https://shafaq.com/en/Middle-East/Clashes-between-Hezbollah-and-Israeli-Army-in-border-villages|title=Clashes between Hezbollah and Israeli Army in border villages}}</ref> {{endplainlist}} ---- {{indented plainlist}} * '''Per Iran:''' ** {{#invoke:flag|u|United States}}: *** At least 12 [[Radar|radar systems]] and [[Satcom (satellite)|satellite terminals]] destroyed or damaged<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.deshkalnews.com/world/23907|title=Iran hits at least 12 US, allied radar systems since start of war|date=March 23, 2026|website=DeshKal News}}</ref> *** Multiple [[AN/TPY-2 transportable radar|AN/TPY-2]]s destroyed or damaged<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://abcnews.com/International/us-allied-radar-sites-middle-east-struck-10/story?id=131164670|title=US and allied radar sites in the Middle East struck at least 10 times: Visual analysis|first1=Victoria|last1=Beaule|first2=Peter|last2=Charalambous|first3=Kerem|last3=Inal|date=March 18, 2026|website=ABC News}}</ref> *** 1 [[Terminal High Altitude Area Defense|THAAD]] radar destroyed or seriously damaged<ref>{{#invoke:cite|web|last1=Bordeaux|first1=Thomas|last2=Mezzofiore|first2=Gianluca|title=Radar bases housing key US missile interceptor hit in Jordan and UAE, satellite images show|website=CNN|date=2026-03-05|url=https://edition.cnn.com/2026/03/05/middleeast/radar-bases-us-missile-defense-iran-war-intl-invs|quote=The radar system for an American THAAD missile battery in Jordan was struck and apparently destroyed in the first days of the US-Israeli strikes on Iran, a satellite image taken on Monday shows.|access-date=2026-03-06}}</ref> *** 1 [[Solid State Phased Array Radar System|AN/FPS-132]], 1 [[AN/FPS-117|AN/TPS-59]],<ref name="Amoah0305">{{#invoke:cite|web|last1=Amoah|first1=Macdonald|last2=Bazilian|first2=Morgan|last3=Matlsek|first3=Jahara|title=The First 36 Hours of War Consumed Over 3,000 U.S.-Israeli Munitions|url=https://foreignpolicy.com/2026/03/05/iran-war-munitions-critical-minerals/|website=Foreign Policy|access-date=6 March 2026|quote=The destruction of two advanced U.S. radars, the AN/FPS-132 in Qatar and the AN/TPS-59 in Bahrain, highlights a problem where the total weight of the "mineral bill" is less of a concern than the extreme fragility of the supply chain and the extensive timelines for replacement.}}</ref> 1 [[AN/FPS-117]],<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://militarywatchmagazine.com/article/iranian-drones-air-defence-saudi|title=Iranian Drone Strike Destroys Key U.S. Air Defence Radar in Saudi Arabia}}</ref> 1 [[AN/MPQ-64 Sentinel|AN/MPQ-64]] destroyed<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://en.defence-ua.com/news/fpv_drones_hit_us_black_hawk_sentinel_radar_in_iraq_no_sign_of_defense_as_iran_invasion_looms-17947.html|title=FPV Drones Hit U.S. Black Hawk, Sentinel Radar in Iraq, No Sign of Defense as iran Invasion Looms|website=Defense Express}}</ref> *** 1 [[MIM-104 Patriot]] AN/MPQ-65 radar and 1 [[AN/TPS-75]] damaged<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://caliber.az/en/post/us-radars-damaged-in-bahrain|title=US radars damaged in Bahrain - Satellite images|date=March 27, 2026|website=caliber.az}}</ref> {{endplainlist}} <!-- Casualties on Iranian side --> | casualties2 = {{plainlist}} * '''Per [[Iranian Health Ministry]]:''' ** {{#invoke:flag|u|Iran}}: ** 2,076 people killed{{#tag:ref|Including 216 children|group=lower-alpha}} ** 26,500 injured{{#tag:ref|Including 1,767 children|group=lower-alpha}}<ref>{{#invoke:cite|web |date=29 March 2026 |title=Iran’s death toll reaches 2,076 |url=https://aje.news/zgevw1?update=4444031 |website=Al Jazeera}}</ref> * '''Per internal sources:''' ** {{#invoke:flag|u|Hezbollah}}: ** 400+ fighters killed<ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/more-than-400-hezbollah-fighters-killed-new-war-with-israel-so-far-sources-say-2026-03-27/|title=More than 400 Hezbollah fighters killed in new war with Israel so far, sources say|website=Reuters|access-date=8 April 2026|date=27 March 2026}}</ref> {{endplainlist}} ---- {{plainlist}} * '''Per [[HRANA]]:'''<br>3,636 killed (1,221 military personnel, 1,701 civilians, and 714 unclassified)<ref>{{#invoke:cite|web|date=7 April 2026|title=Day 39 of U.S. and Israeli Attacks on Iran: Extensive Damage to the Rail Network and Roads|url=https://www.en-hrana.org/day-39-of-u-s-and-israeli-attacks-on-iran-extensive-damage-to-the-rail-network-and-roads/|access-date=7 April 2026|website=HRANA (en-hrana.org)|language=en}}</ref> {{endplainlist}} ---- {{plainlist}} * '''Per [[Hengaw]]:'''<br>7,650+ killed (6,620+ military personnel and 1,030 civilians)<ref>{{#invoke:cite|web |date=8 April 2026 |title=At least 7,650 killed in 40 days of war, including 1,030 civilians — Hengaw’s tenth report |url=https://hengaw.net/en/reports-and-statistics-1/2026/04/article-3 |access-date=8 April 2026 |website=Hengaw Organization for Human Rights |language=en }}</ref> {{endplainlist}} ---- {{indented plainlist}} * '''Per US and Israel:''' ** {{#invoke:flag|u|Iran}}: ** 6,000+ military personnel killed<ref name="Bohbot150326>{{#invoke:cite|news|last1=Bohbot|first1=Amir|title= Over 6,000 IRGC members killed, 15,000 wounded since the start of Operation Roaring Lion, IDF says|url=https://www.jpost.com/middle-east/iran-news/article-889964|access-date=15 March 2026|publisher=The Jerusalem Post|date=15 March 2026}}</ref> ** ~15,000 military personnel wounded<ref name="Bohbot150326"/> ** 190+ ballistic missile launchers destroyed<ref name=MakoBelieve>{{#invoke:cite|news|title=בכיר צבאי: "האמריקנים לא האמינו שנצליח בעריפה; איראן סופרת מעל 10,000 נפגעים"|url=https://www.mako.co.il/news-military/2026_q1/Article-f92fae09426ec91027.htm?Partner=searchResults|access-date=2026-03-13|trans-title=Senior military official: 'The Americans did not believe we would succeed in the attack; Iran counts over 10,000 casualties'|language=he}}</ref> ** 155 naval vessels destroyed or damaged<ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.businessinsider.com/us-war-with-iran-by-numbers-energy-drinks-to-targets-2026-4|title=Epic Fury strikes on Iran were fueled by 2 million energy drinks, about a million gallons of coffee, and nicotine, top general says}}</ref>{{#tag:ref|[[Sinking of IRIS Dena|104 sailors killed, 32 injured]] off the coast of [[Sri Lanka]]<ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.reuters.com/world/asia-pacific/iranian-army-says-least-104-killed-us-attack-iranian-warship-last-week-2026-03-08/|title=Iranian army says at least 104 killed in US attack on Iranian warship last week|work=Reuters|date=8 March 2026}}</ref>|group=lower-alpha}} ** {{#invoke:flag|u|Hezbollah}}: 1,400+ fighters killed<ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2026-04-09/trump-vows-troops-to-stay-with-iran-talks-set-amid-fragile-truce|title=US, Iran Prepare for Talks With Lebanon Conflict Unresolved}}</ref> ** {{#invoke:flag|u|Popular Mobilization Forces}}: 85 fighters killed, 139 injured{{#tag:ref|<ref name="Kurdistan 24-2026">{{#invoke:cite|web|url=https://www.kurdistan24.net/en/story/897811/slug|title=Airstrike Targets PMF Base in Diyala, Drone Intercepted Near Baghdad Airport Amid Ongoing Strikes|date=4 March 2026|website=Kurdistan 24}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://shafaq.com/en/Security/Airstrike-hits-PMF-in-Kirkuk-six-killed|title=Airstrike hits PMF in Kirkuk, six killed|website=Shafaq News}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://shafaq.com/en/Security/PMF-27-members-killed-in-32-airstrikes-on-its-sites-across-Iraq|title=PMF: 27 members killed in 32 airstrikes on its sites across Iraq|website=Shafaq News}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://shafaq.com/en/Security/One-killed-seven-wounded-in-attack-on-PMF-site-in-Kirkuk|title=One killed, seven injured in attack on PMF site in Kirkuk|website=Shafaq News}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/three-iraqi-pmf-fighters-killed-strike-baghdad-sources-say-2026-03-14/|title=Three Iraqi PMF fighters killed in strike in Baghdad, sources say}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.kurdistan24.net/en/story/901116/slug|title=Top Iraqi Military Official: Attack on PMF Checkpoint a Clear Violation of Iraq’s Sovereignty|date=March 16, 2026|website=Kurdistan 24}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.newarab.com/news/dozens-killed-strikes-iran-allied-pmf-militia-iraq|title=Dozens killed in strikes on Iran-allied PMF militia in Iraq}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/two-iraqs-shiite-popular-mobilization-forces-fighters-killed-airstrikes-western-2026-03-23/|title=Airstrikes target HQ and leader of Iran-backed Shi'ite militia umbrella group in Iraq}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/28/air-strikes-in-iraq-kill-three-pmf-fighters-and-two-iraqi-police|title=Air strikes in Iraq kill three PMF fighters, two police}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.kurdistan24.net/en/story/904972/pmf-commander-killed-in-ninevehs-tel-afar-amid-ongoing-regional-tensions|title=PMF Commander Killed in Nineveh’s Tel Afar Amid Ongoing Regional Tensions}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.shafaq.com/en/Security/PMF-member-killed-in-Al-Qaim-border-attack|title=PMF member killed in Al-Qaim border attack}}</ref>|group=lower-alpha}} {{endplainlist}} <!-- Non-belligerent casualties --> <!-- There have not been any deaths in Syria, the explosion in Suwaida on 28 February was later reported to have been caused by an ammo depot explosion --> | casualties3 =''For naval losses, see [[List of ships attacked during the 2026 Iran war|this list]]''</br> ''For aviation losses, see [[List of aviation shootdowns and accidents during the 2026 Iran war|this list]]''<br> ''See [[Casualties of the 2026 Iran war|casualties]] for details''. <div style="text-align: left;"> Lebanon: 1,800 killed and 5,873 injured<ref>{{cite news|url=https://www.theguardian.com/world/2026/apr/09/lebanon-beirut-israel-strikes-hundreds-killed|title=The deadliest 10 minutes in decades: Lebanese reel from Israeli strikes that killed hundreds}}</ref><br>Iraq: 23 soldiers and 5 civilians killed, 85 injured{{#tag:ref|<ref>{{#invoke:cite|web|last=Najm|first=Renwar|date=2026-03-08|title=Iraqi Kurdistan Region Hit by 196 Drone and Missile Attacks Since War Began, monitor says|url=https://theamargi.com/posts/iraqi-kurdistan-region-hit-by-196-drone-and-missile-attacks-since-war-began-monitor-says|access-date=2026-03-08|website=the Amargi}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/130320264|title=Drone attack kills two, injures four members of Iranian Kurdish opposition party|website=rudaw.net}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://thenationalcontext.com/portal/more-than-50-confirmed-strikes-on-iranian-kurdish-party-sites-in-the-kurdistan-region/|title=More Than 50 Confirmed Strikes on Iranian Kurdish Party Sites in the Kurdistan Region}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/rocket-attack-kills-six-kurdish-peshmerga-fighters-iraqs-kurdistan-sources-say-2026-03-24/|title=Rocket attack kills six Kurdish Peshmerga fighters in Iraq's Kurdistan, sources say}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.jpost.com/middle-east/article-891115|title=Seven Iraqi soldiers killed, 13 wounded in strike near PMF base in Anbar}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://qna.org.qa/en/news/news-details?id=two-police-officers-killed-in-bombardment-in-northern-iraq&date=28/03/2026|title=Two Police Officers Killed in Bombardment in Northern Iraq}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/28/air-strikes-in-iraq-kill-three-pmf-fighters-and-two-iraqi-police|title=Air strikes in Iraq kill three PMF fighters, two police}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/31032026|title=Drone attack leaves three children injured in Kurdistan Region}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.dailysabah.com/world/mid-east/at-least-3-killed-in-rockets-fired-from-kuwait-direction-near-basra|title=At least 3 killed in rockets fired from Kuwait direction near Basra}}</ref>|group=lower-alpha}} <br>Kurdistan Region: 18 killed and 93 injured<ref>{{Cite news |date=7 April 2026 |title=Couple killed in drone strike amid surge of attacks on Kurdistan Region |url=https://www.rudaw.net/english/kurdistan/060420264 |access-date=7 April 2026 |work=[[Rudaw Media Network]]}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.rudaw.net/english/middleeast/iran/070420261|title=Kurdish leaders condemn drone attack in Erbil that killed a married couple}}</ref> <br>United Arab Emirates: 2 soldiers and 11 civilians killed,{{efn|<ref>{{#invoke:cite|news |title=Fatalities in the UAE |url=https://www.khaleejtimes.com/uae/day-18-israel-us-iran-war-live-updates#blogCarde8acf01e-a59b-4710-bc38-6378ec82b68c |access-date=17 March 2026 |work=Khaleej Times |date=17 March 2026}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://english.alarabiya.net/News/gulf/2026/03/24/uae-defense-ministry-says-civilian-contractor-killed-in-bahrain|title=UAE defense ministry says civilian contractor killed in Bahrain|date=March 24, 2026|website=Al Arabiya English}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|url=https://www.nytimes.com/2026/03/26/world/middleeast/iran-missile-strikes-abu-dhabi.html|title=Two Killed in Abu Dhabi as Gulf States Face Fresh Attacks|first=Ismaeel|last=Naar|location=Dubai, United Arab Emirates|date=March 26, 2026|website=NYTimes.com}}</ref>}} 224 injured<ref>{{cite news|url=https://www.khaleejtimes.com/uae/uae-intercepts-17-ballistic-missiles-35-drones-april-8?utm_campaign=trending-inarticle-section&utm_medium=section-rcmd-api&utm_source=google-analytics|title=UAE intercepts 17 ballistic missiles, 35 drones after US-Iran ceasefire}}</ref> <br>Kuwait: 4 soldiers and 6 civilians killed, 77 soldiers and 32 civilians injured{{#tag:ref|<ref name="kuwaitnews-124270">{{#invoke:cite|news|title=الصحة: حالة وفاة واحدة و32 إصابة على خلفية التطورات الراهنة في المنطقة|url=https://kuwaitnews.com/124270/|access-date=1 March 2026|website=Kuwait News|date=1 March 2026|trans-title=Health Ministry: One death and 32 injuries reported due to current developments in the region}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|date=4 March 2026|title=11-Year-Old Child Dies; Four Family Members Undergoing Medical Evaluation After Shrapnel Incident|url=https://timeskuwait.com/11-year-old-child-dies-four-family-members-undergoing-medical-evaluation-after-shrapnel-incident/|access-date=4 March 2026|website=Times Kuwait|language=en-US}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://aje.news/64yl8m?update=4376551|title=Two Kuwaiti border security personnel killed|work=Al Jazeera English}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://aje.news/64yl8m?update=4376942|title=Kuwait says two firefighters killed 'while performing duties'|work=Al Jazeera English}}</ref><ref name="KW1">{{#invoke:cite|web|url=https://english.ahram.org.eg/News/563489.aspx|title=Kuwait says 67 soldiers injured 'amid recent security developments' on Thursday|date=6 March 2026|work=Amrah Online}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.arabtimesonline.com/news/kuwait-intercepts-26-aerial-threats-10-soldiers-injured-in-camp-strike/|title=Kuwait Intercepts 26 Aerial Threats; 10 Soldiers Injured in Camp Strike}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/30/iranian-attack-damages-kuwait-power-and-desalination-plant-kills-worker|title=Iranian attack damages Kuwait power and desalination plant, kills worker}}</ref><ref>{{Cite web |title=MSN |url=https://www.msn.com/en-in/news/India/tamil-nadu-man-dies-in-kuwait-after-being-struck-by-missile-debris/ar-AA1ZN2pA?apiversion=v2&domshim=1&noservercache=1&noservertelemetry=1&batchservertelemetry=1&renderwebcomponents=1&wcseo=1 |access-date=2026-04-03 |website=www.msn.com}}</ref>|group=lower-alpha}} <br>Palestine: 4 killed and 3 injured<ref>{{#invoke:cite|news |url=https://english.wafa.ps/Pages/Details/168435 |title=Death toll from missile strike on Hebron town rises to four |work=[[Wafa]]}}</ref> <br>Bahrain: 3 killed and 42 injured{{#tag:ref|<ref name="Stepansky-2026a">{{#invoke:cite|web|first1=Joseph|last1=Stepansky|first2=Zaid|last2=Sabah|title=US, Israel attack Iran live: Trump vows to avenge 3 American soldiers|date=2 March 2026|url=https://www.aljazeera.com/news/liveblog/2026/3/2/us-israel-attack-iran-live|access-date=28 February 2026|website=[[Al Jazeera English]]}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|date=2026-03-09|title=At least 32 injured in Bahrain after drone attack - state media|url=https://www.bbc.com/news/live/cz0g2yg3579t?post=asset%3A58cf09e3-4413-41d4-ad38-c6d229cbe729#post|access-date=2026-03-09|website=BBC News|language=en-GB}}</ref><ref>{{#invoke:cite|web|title=One killed, others injured in Iranian attack in Bahrain|website=[[The Times of Israel]]|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/one-killed-others-injured-in-iranian-attack-in-bahrain/}}</ref><ref>{{cite news|url=https://qna.org.qa/en/news/news-details?id=bahraini-ministry-of-interior-says-four-injured-from-falling-debris-of-intercepted-iranian-drone&date=4/04/2026|title=Bahraini Ministry of Interior Says Four Injured from Falling Debris of Intercepted Iranian Drone}}</ref>|group=lower-alpha}} <br>Oman: 3 killed and 15 injured<ref name=hindustan260302>{{#invoke:Cite|news|date=2 March 2026|title=3 Indians killed in Iranian attacks off Oman; 20 injured across West Asia|url=https://www.hindustantimes.com/india-news/3-indians-killed-in-iranian-attacks-off-oman-20-injured-across-west-asia-101772473983914.html|access-date=3 March 2026|work=[[Hindustan Times]]|language=en}}</ref><ref name="aj260305">{{Cite news |title=US-Israel attacks on Iran: Death toll and injuries live tracker |url=https://www.aljazeera.com/news/2026/3/1/us-israel-attacks-on-iran-death-toll-and-injuries-live-tracker |access-date=5 March 2026 |work=[[Al Jazeera English]] |language=en}}</ref><ref name="Oman">{{Cite web |date=13 March 2026 |title=سقوط طائرتيْن مُسيرتين في ولاية صُحار |url=https://omannews.gov.om/topics/ar/3/show/464802/ona |website=[[Oman News Agency]]}}</ref> <br>Saudi Arabia: 3 killed and 23 injured{{#tag:ref|<ref>{{#invoke:cite|news|title=Two killed, 12 injured after projectile fell on residential location in Saudi Arabia|url=https://www.reuters.com/world/middle-east/two-killed-12-injured-after-projectile-fell-residential-location-saudi-arabia-2026-03-08/|access-date=8 March 2026|publisher=Reuters|date=8 March 2026}}</ref><ref>{{#invoke:cite|news|url=https://www.timesofisrael.com/liveblog_entry/4-injured-from-missile-shrapnel-in-riyadh-as-fragment-falls-near-refinery/|title=4 injured from missile shrapnel in Riyadh as fragment falls near refinery}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.aljazeera.com/news/2026/4/9/saudi-arabia-says-operational-activities-halted-at-several-energy-sites|title=Saudi Arabia says operational activities halted at several energy sites}}</ref>|group=lower-alpha}} <br>France: 1 soldier killed and several injured<ref>{{#invoke:cite|news|title=French soldier killed in drone attack in Iraq's Kurdish region, Macron says|url=https://www.france24.com/en/middle-east/20260312-middle-east-war-live-israel-lebanon-iran-gulf| work=France24}}</ref> <br>Syria: 1 killed<ref>{{cite news|url=https://english.alarabiya.net/News/middle-east/2026/04/04/syria-says-israeli-tank-fire-kills-man-in-country-s-south|title=Syria says Israeli tank fire kills man in country’s south}}</ref> <br>Jordan: 19 injured<ref>{{#invoke:cite|news|title=Army says Iran fired 119 missiles, drones in one week directly targeting Jordan|url=http://en.royanews.tv/news/68214|access-date=8 March 2026|work=[[Roya TV]]|date=7 March 2026}}</ref> <br>Qatar: 20 injured<ref name="The Peninsula Newspaper-2026">{{#invoke:cite|web|date=1 March 2026|title=Ministry of Interior announces 8 new injuries resulting from Iranian attack|url=https://thepeninsulaqatar.com/article/01/03/2026/ministry-of-interior-announces-8-new-injuries-resulting-from-iranian-attack|access-date=1 March 2026|website=The Peninsula Newspaper|language=en|agency=QNA}}</ref><ref>{{cite news|url=https://gulfnews.com/world/gulf/qatar/qatar-4-injured-including-child-after-debris-from-iranian-missile-falls-in-residential-area-1.500499559|title=Qatar: 4 injured, including child, after debris from Iranian missile falls in residential area}}</ref> <br>Azerbaijan: 4 injured<ref name=ynet260305>{{#invoke:cite|news|title=Azerbaijan says Iran fired two drones at its territory, injuring two people|url=https://www.ynetnews.com/article/rjo00ualfbl|access-date=5 March 2026|publisher=Ynet|date=5 March 2026}}</ref> </div> <!-- Units --> | units3 = ''{{Center|See [[2026 Iran war order of battle|order of battle]]}}'' <!-- Strength --> | strength1 = | strength2 = | notes = <div style="text-align: center;">{{navbar|2026 Iran war infobox}}</div> }} <noinclude> {{collapse| == Notes == {{Notelist}} == References == {{Reflist}} |Notes and References}} == ಇತಿಹಾಸ == ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಎಐ ಅನ್ನು ಅರವಿಂದ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್, ಡೆನಿಸ್ ಯಾರಟ್ಸ್, ಜಾನಿ ಹೋ ಮತ್ತು ಆಂಡಿ ಕಾನ್ವಿನ್ಸ್ಕಿ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ನಾಲ್ವರೂ ಸಹ ಗೂಗಲ್, ಮೆಟಾ, ಓಪನ್‌ಎಐ ಮುಂತಾದ ಉನ್ನತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಅನುಭವ ಹೊಂದಿದವರು.<ref>{{Cite web|title=AI Search Startup Perplexity AI Raises $73.6M Led by IVP|url=https://www.businessinsider.com/perplexity-ai-search-funding-round-valuation-ivp-2024-1|website=Business Insider|access-date=2025-08-01}}</ref> ಫೆಬ್ರವರಿ 2023 ರಲ್ಲಿ, ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಎಐಗೆ ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂದರ್ಶಕರು ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 ರ ವೇಳೆಗೆ, ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿಗೆ $165 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೂಡಿಕೆಯು ಹರಿದು ಬಂತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಂಪನಿಯ ಮೌಲ್ಯ $1 ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಏರಿತು. ಜೂನ್ 2025 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೆ $500 ಮಿಲಿಯನ್ ಹೂಡಿಕೆಯು ಹರಿದು ಬಂತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಂಪೆನಿಯ ಮೌಲ್ಯ $14 ಬಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಏರಿಸಿತು. ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ AI ಯಲ್ಲಿ ಜೆಫ್ ಬೆಜೋಸ್, ಟೋಬಿಯಾಸ್ ಲುಟ್ಕೆ, ನ್ಯಾಟ್ ಫ್ರೀಡ್‌ಮ್ಯಾನ್, ಎನ್ವಿಡಿಯಾ, ಮತ್ತು ಡೇಟಾಬ್ರಿಕ್ಸ್ ತಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಟೆಕ್ ಸಮ್ಮಿಟ್ 2025 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಅವರು ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಎಐ ಮೇ 2025 ರಲ್ಲಿ 780 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದೆ ಅಲ್ಲದೆ ತಿಂಗಳಿಂದ ತಿಂಗಳಿಗೆ 20% ದರದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದಾರೆ ಮತ್ತು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 30 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಜುಲೈ 2024 ರಲ್ಲಿ, ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿಯು ತನ್ನ ಪಾಲುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಜಾಹೀರಾತು ಆದಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. == ಸೇವೆಗಳು == ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಎಐ ಒಂದು ಎಐ-ಆಧಾರಿತ ಜ್ಞಾನ ಹುಡುಕಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್ ಬಳಕೆದಾರರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಮೂಲಗಳ ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇತರ ಎಐ ಚಾಟ್‌ಬಾಟ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ನೈಜ ಸಮಯದ ವೆಬ್ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web|title=Perplexity AI, the startup that wants to challenge Google, raises $100 million|url=https://www.cnbc.com/2024/01/04/perplexity-ai-raises-100-million.html|website=CNBC|access-date=2025-08-01}}</ref> ಈ ಸೇವೆಯು ಉಚಿತ ಹಾಗೂ ಪ್ರೀಮಿಯಂ `'ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೋ'` ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ GPT-4, Claude 2, ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಎಡ್ವಾನ್ಸ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. == ವಿವಾದಗಳು == ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ಎಐ ತನ್ನ ಸರ್ಚ್ ಬೋಟುಗಳಿಂದ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಕೆಲ ಸುದ್ದಿಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಿಂದ ಡೇಟಾ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಎದುರಿಸಿದೆ. 2024ರಲ್ಲಿ, ಜರ್ಮನಿಯ ಸುದ್ದಿಸಂಸ್ಥೆಯಾದ *Spiegel* ಇದನ್ನು “AI scrapings” ಎಂದು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದ್ದಿತು.<ref>{{Cite web|title=Perplexity AI Accused of Crawling Websites Without Permission|url=https://www.theverge.com/2024/6/24/perplexity-ai-web-crawling-controversy|website=The Verge|access-date=2025-08-01}}</ref> ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿಯು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾ ತನ್ನ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಮೆಕಾನಿಸಂಗಳು robots.txt ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುವಂತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ವಿಷಯ ಇನ್ನೂ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿದೆ. == ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿ == ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಗೂಗಲ್ ಸರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಬಿಂಗ್‌ಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಎಐ-ಸಹಾಯಕ ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್ ಆಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಿದೆ. == ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು == * 2024ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪರ್ಪ್ಲೆಕ್ಸಿಟಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. * 2025ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಬಳಕೆದಾರರ ಬಳೆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತ ವಿಶೇಷ ಪರಿಹಾರ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. == ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಲಿಂಕುಗಳು == * [[ಚಾಟ್‌ಜಿಪಿಟಿ]] * [[ಆರ್ಪಿಎ (ರೋಬೋಟಿಕ್ ಪ್ರೊಸೆಸ್ ಆಟೊಮೇಶನ್)]] == ವರ್ಗಗಳು == [[ವರ್ಗ:ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ]] [[ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:2022ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತ ಕಂಪನಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಸರ್ಚ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕಂಪನಿಗಳ ವಿವಾದಗಳು]] bbs7jlwjsuym0q6c3bzs2ojwsp47feo 3 151424 1371446 1332417 2026-04-09T18:20:11Z MediaWiki message delivery 17558 /* This Month in GLAM: March 2026 */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1371446 wikitext text/x-wiki ನನ್ನ ಹೆಸರು <big>ಸಂತೋಷ್ ನೋಟಗಾರ್</big>.<br> ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅನಿಮೇಶನ್ ವಿಭಾಗ,<br> ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ,<br> ಮಂಗಳೂರು == Some of your articles were evaluated == Some new submissions were evaluated since last update: * [[ರಾಮ್ ದಯಾಳ್ ಮುಂಡಾ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ನೀಲಾದೇವಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ನಝ್ರುಲ್ ಗೀತಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಪಶ್ಚಿಮಬಂಗಾ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಹಸು ಯಾಜ್ಞಿಕ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಎಲೆಗಳ ತಟ್ಟೆ.]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಗುಲಾಬ್ ಗ್ಯಾಂಗ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) Please Note that, it was opt-in feature from CampWiz Bot. - [[ಸದಸ್ಯ:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:CampWiz Bot|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೨:೩೦, ೧೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೪ (IST) == Some of your articles were evaluated == Some new submissions were evaluated since last update: * [[ಸೋಫಿಯಾ ಡಂಕ್ಲಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಬೆತ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ಸ್ಟನ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕೇಟೀ ಜಾರ್ಜ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಲಾರೆನ್ ಬೆಲ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಡೇನಿಯಲ್ ಹ್ಯಾಝೆಲ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಮಿಯಾ ಬೌಚಿಯರ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಸ್ಟೆಫ್ ಡೇವಿಸ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಫ್ರೆಯಾ ಕೆಂಪ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಚಾರ್ಲಿ ಡೀನ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಡೇನಿಯಲ್ ಗಿಬ್ಸನ್ (ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ)]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಆಲಿಸ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಆಮಿ ಜೋನ್ಸ್ (ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ)]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಡ್ಯಾನಿ ವ್ಯಾಟ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಆಶ್ಲೇ ಗಾರ್ಡ್ನರ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಲಾರೆನ್ ಚೀಟಲ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಸೋಫಿ ಮೊಲಿನಕ್ಸ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಬೆತ್ ಮೂನಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಅಲಾನಾ ಕಿಂಗ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಮೇಗನ್ ಸ್ಕಟ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಡಾರ್ಸಿ ಬ್ರೌನ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಬೆಲಿಂಡಾ ಕ್ಲಾರ್ಕ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಬಾಗ್ ಮುದ್ರಣ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಪಿಂಕ್ ಚಡ್ಡಿ ಅಭಿಯಾನ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ರಜನೀಗಂಧಾ ಶೇಖಾವತ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕಲಾಕೃತಿ (ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವ)]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮಾತೃ ವಂದನಾ ಯೋಜನೆ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕಿ. ರಾಜನಾರಾಯಣನ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ವಿ.ಶಾಂತ ಕುಮಾರಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ವ್ಯತಿಪಾತ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಎಲ್ಲೈಸ್ ಪೆರಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕನ್ನಡದ ಕಿರಣ್ ಬೇಡಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ರೆಡ್ ಬ್ರಿಗೇಡ್ ಟ್ರಸ್ಟ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಗಣಿನಾಥ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಗ್ನತೆ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಮಹಾ ಕವಿ ಮೊಯಿಂಕುಟ್ಟಿ ವೈದ್ಯರ್ ಸ್ಮಾರಕ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕರಡಿ ಕಥೆಗಳು]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಮಾನವೀಯತೆಗಾಗಿ ಮಾನವರು]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕರುಪ್ಪು ಸಾಮಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕರವಾನ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕನ್ಯಾಶ್ರೀ ಪ್ರಕಲ್ಪ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಹಿಳಾ ಆಯೋಗ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ವೀರ್ ಹಮಿರ್ಜಿ - ಸೋಮನಾಥ್ ನಿ ಸಖತೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಜಯಂತಿ ನಾಯಕ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಜೇಸಿಯಾನಾ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ವೀರ್ ಲೋರಿಕ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಪಂಜಾಬಿ ಘಾಗ್ರಾ ಸೂಟ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಕೇಂದ್ರ ದತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಗ್ಯಾರ ಮೂರ್ತಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯ ಮಹಿಳಾ ಆಯೋಗ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಶ್ರೀರಾಮ ಭಾರತೀಯ ಕಲಾ ಕೇಂದ್ರ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಬಾಲನ್ ನಂಬಿಯಾರ್]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಪಾಂಡಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ನಿರ್ಭಯಾ ನಿಧಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಓಲಾದೇವಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಸಂಗೈ ಉತ್ಸವ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಸ್ವಾಹಾ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಅರಂಜನ ಚರಡು]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಅಸ್ತಿತ್ವ (ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಆಲಿ ಬಾಬಾ ೪೦ ಡೊಂಗಲು (ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ)]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಅಂಗಲಾ ದೇವಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಅಲಕ್ಷ್ಮಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಚೆಲಮ್ಮ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) * [[ಅಶೋಕಸುಂದರಿ]] (evaluated by ~aanzx; status = approved) Please Note that, it was opt-in feature from CampWiz Bot. - [[ಸದಸ್ಯ:CampWiz Bot|CampWiz Bot]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:CampWiz Bot|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೮:೩೦, ೨೮ ಜೂನ್ ೨೦೨೪ (IST) == The Tuluvas Aati Month Barnstar == <div style="display:flex;flex-direction:row;flex-wrap:wrap;justify-content:center;align-items:center; background: #f7fcfd; border: 1px solid #2b7c85;border-radius: 0.5em;"> <div style="flex:0 0 20%;text-align:center;display:inline-block;margin:0.75em;">[[File:Tuluvas Aati Month Barnstar.svg|150px|link=]]</div> <div style="flex:1 0 300px; max-width: 100%; text-align:justify; vertical-align:middle;display:inline-block;margin:0.75em"> <span style="font-family: Castellar, sans serif; font-size: 15pt; color:#267b83;">Tuluvas Aati Month Barnstar</span><br>Dear {{ROOTPAGENAME}}, Thank you for being a part of '''[[m:Tuluvas Aati Month|Tuluvas Aati Month]]''' We truly appreciate your dedication to the Wikimedia movement and your efforts in promoting and celebrating our culture. We are grateful of your dedication to Wikimedia movement and hope you join us next year! :Wish you all the best!<br><br> Best regards,<br>'''Tuluvas Aati Month Team'''<br> </div></div> {{clear}} <!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tuluvas_Aati_Month/Regular_Barnstars_Receiver&oldid=27681469 --> == Congratulations to the Tuluvas Aati Month Prize Winner! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Tuluvas Aati Month banner logo.svg|center|500px]] Dear Wikimedian, We want to extend our heartfelt thanks for your exceptional contributions to the '''[[m:Tuluvas Aati Month|Tuluvas Aati Month]]''' writing competition. Your commitment has significantly helped bridge cultures on Wikipedia, and we appreciate the time and effort you've dedicated. To express our gratitude, you will receive a gift card. To facilitate the delivery of your prize and gather valuable feedback on your experience, please fill out [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSd3RWB1kvSyR77kYaZtI-S1T9da48Cd7j6giMb6naSDXcYl9Q/viewform this form] on or before November 10th, 2024. In the form, kindly provide your details for receiving the gift card and share your thoughts about the project. Thank you for being an integral part of our mission to celebrate and preserve culture and folklore on Wikipedia. Best regards, <br > '''Tuluvas Aati Month Team''' </div> <!-- Message sent by User:ChiK@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Tuluvas_Aati_Month/Regular_Barnstars_Receiver&oldid=27683933 --> == Feminism and Folklore 2025: Important Updates for Organizers & Jury == Hello Community Organizers and Jury, Thank you for organising Feminism and Folklore writing competition on your wiki. Feminism and Folklore is the largest Wikipedia contest organized by community members. We congratulate you in joining and celebrating our cultural heritage and promoting gender equality on Wikipedia. To encourage boost for the contributions of the participants, we're offering prizes for Feminism and Folklore local prizes. Each Wikipedia will have three local winners: # First Prize: $25 USD # Second Prize: $20 USD # Best Jury Article: $15 USD All this will be in '''gift voucher format only'''. Prizes will only be given to users who have more than 5 accepted articles. No prizes will be given for users winning below 5 accepted articles. Kindly inform your local community regarding these prizes and post them on the local project page The Best Jury Article will be chosen by the jury based on how unique the article is aligned with the theme. The jury will review all submissions and decide the winner together, making sure it's fair. These articles will also be featured on our social media handles. We're also providing internet and childcare support to the first 75 organizers and Jury members for those who request for it. Remember, only 75 organizers will get this support, and it's given on a first-come, first-served basis. The registration form will close after 75 registrations, and the deadline is <nowiki>'''</nowiki>March 5, 2025<nowiki>'''</nowiki>. This support is optional and not compulsory, so if you're interested, fill out the [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeum8md6FqHY1ISWRLW5bqOAv_lcd1tpVtMMZfWKRDU_IffLQ/viewform?usp=dialog Form] Each organizer/jury who gets support will receive $40 USD in gift voucher format, even if they're involved in more than one wiki. No dual support will be provided if you have signed up in more than one language. This support is meant to appreciate your volunteer support for the contest. We also invite all organizers and jury members to join us for Advocacy session on '''Saturday, Feb 28, 2025'''. This session will help you understand the jury process for both contests and give you a chance to ask questions. More details are on [[meta:Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia|Event:Telling untold stories: How to document gendered narratives in Folklore on Wikipedia - Meta]] Let's celebrate our different cultures and work towards gender equality on Wikipedia! Best regards, Stella and Tiven Wiki loves folklore international team [[User:SAgbley|SAgbley]] ([[User talk:SAgbley|talk]]) 04:39, 25 February 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/Community_Prizes&oldid=28309519 --> == ''This Month in GLAM'': February 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue II, February 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Albania report|Albania report]]: Celebrating the English Wikipedia’s Birthday in Albania! * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Belgium report|Belgium report]]: Belgium Public Domain Day and Dance Heritage * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Wiki and COP30 in the Amazon rainforest * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Germany report|Germany report]]: GLAM digital and seminar on Jewish life * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: GLAM call and Progetto cultura * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Netherlands report|Netherlands report]]: [GLAM metrics] Usage of Delpher in Dutch Wikipedia articles * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Wikipedia podcast episode, Trilepidea newsletter article, and the Wikipedian at Large * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD GLAM program for 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: What's up in GLAM in Poland * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Swiss GLAM Programme * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/UK report|UK report]]: Islamic and Jewish history * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Ukraine report|Ukraine report]]: GLAM news from Ukraine – events for libraries, #1Lib1Ref, launch of a larger GLAM product * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/USA report|USA report]]: February meetings * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: BHL-Wiki Working Group February monthly highlights * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/AvoinGLAM report|AvoinGLAM report]]: Connecting Media Art Archives * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: 5.1 million image views * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Wikidata report|Wikidata report]]: Wikidata event: Data Reuse Days 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Wikisource report|Wikisource report]]: Wikisource Conference 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Wikimedia and Libraries User Group report|Wikimedia and Libraries User Group report]]: Wikimedia + Libraries International Convention 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Contents/Events|Calendar]]: March's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೨:೨೨, ೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=28357408 --> == Follow-Up: Support for Feminism and Folklore 2025 Contributions == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, I hope this message finds you well. We noticed that your community has signed up for the [[meta:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore Writing Contest]], but there have been only a few contributions submitted via the [https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/ Campwiz tool] so far. We completely understand that challenges may arise, and we’d love to support you and your participants in streamlining the submission process. To assist your community, here’s a step-by-step guide to adding articles to the campaign. Feel free to share these instructions with your participants: === How to Submit Articles via Campwiz === '''Tool link:''' https://tools.wikilovesfolklore.org/campwiz/ # Access the Tool #* Visit Campwiz and log in with your Wikimedia account (same as your Wikipedia credentials). # Select the Campaign #* Scroll through the list of campaigns and click on your campaign. # Add Your Article #* Click on "'''+ SUBMIT NEW ARTICLE'''" button. #* Enter the exact title of your article in the “Tiltle” field. #* Click on "'''CHECK'''" button. #* If you have more articles to submit, click on the '''"SUBMIT ANOTHER"''' button. # Check your submissions. #* To check if your submissions went through please click on the '''"DETAILS"''' button #* Click on the '''SUBMISSIONS''' Button to see the list of your submissions. === Need Help? === * Technical issues? Ensure article titles are spelled correctly and meet the campaign’s theme (feminism, folklore, or gender-related topics). * Eligibility questions? New articles must follow Wikipedia’s notability guidelines. * Still stuck? Send an email to '''support@wikilovesfolklore.org'''! You can also reach out on the campaign’s Talk page. Your commitment to amplifying untold gendered narratives in folklore is invaluable, and we’re excited to see your community’s contributions come to life. Let’s work together to make this campaign a success! Looking forward to your response, Best regards,<br> Stella<br> Feminism and Folklore Organizer -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 07:29, 17 March 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF2&oldid=28410476 --> == ''This Month in GLAM'': March 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue III, March 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Albania report|Albania report]]: WikiGap in Albania 2025, and essential initiatives for free knowledge * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Argentina report|Argentina report]]: Archives and Human Rights activities * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Belgium report|Belgium report]]: International Women's Day, Wikipedia officially recognised as Digital Public Good and invitation for the General Assembly * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Every Book Its Reader is coming * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: New Horizons of Czech GLAM Partnerships in 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/France report|France report]]: Archivist Forum 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: Ten winners of Wikimedia Italia 2025 GLAM call * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Netherlands report|Netherlands report]]: International Womensday; New Wikimedian in Residence at Maastricht University * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: What's on at Auckland Museum, and International Women's Day at University of Otago * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Nigeria report|Nigeria report]]: GLAM in Africa, a Nigerian narrative in knowledge decolonization a case study of Benin City * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: What's up in GLAM in Poland * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Switzerland report * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/UK report|UK report]]: Gold in Bengali and Diversity in Arabic * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/USA report|USA report]]: Women's History month * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: BHL-Wiki Working Group March monthly highlights * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Manuscripts of Mali * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Structured Data on Wikimedia Commons report|Structured Data on Wikimedia Commons report]]: Creating an OpenRefine Wikimedia Group * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Contents/Events|Calendar]]: April's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೪:೩೧, ೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=28408819 --> == Feminism and Folklore 2025 Jury Evaluation Guidelines & Results Submission == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, Thank you once again for your commitment and dedication to the [[meta:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]] campaign! As we near the conclusion of this year’s contest, please follow the official jury guidelines when evaluating submissions: ===Jury Guidelines:=== * Articles must be created or expanded between 1st February and 31st March 2025. * Minimum article size: 3000 bytes and at least 300 words. * No poor or machine-translated content. * Articles must align with the Feminism and Folklore themes (feminism, gender, culture, folklore). * Articles should not be orphaned – they must be linked to at least one other article. * Submissions must not violate copyright rules and should follow local notability guidelines. * All articles must include proper references according to your local Wikipedia’s citation policies. * Once your local jury process is complete, kindly submit only the top 3 winners on the official results page: ===Submission Link:=== https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Results Please include the following for each winner: * Username * Link to the local user talkpage * Their ranking (1st, 2nd, or 3rd) For more information, you can also refer to the main contest page: https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025 If you need help or have any questions, feel free to reach out. Warm regards, <br> Stella Sessy Agbley<br> Coordinator, Feminism and Folklore -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 10:48, 10 April 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF2&oldid=28410476 --> == Invitation: Gendering the Archive - Building Inclusive Folklore Repositories (April 30th) == <div lang="en" dir="ltr"> <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|center|550px|frameless]] <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{center|''{{int:please-translate}}''}} Dear {{PAGENAME}}, You are invited to a hands-on session focused on [[meta:Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation | Gendering the Archive: Building Inclusive Repositories for Folklore Documentation]]. This online workshop will guide participants on how to create, edit, and expand gender-inclusive folklore articles and multimedia archives on Wikipedia and Wikidata. The session will be led by Rebecca Jeannette Nyinawumuntu. === Objectives === * '''Design Inclusive Repositories:''' Learn best practices for structuring folklore archives that foreground gender perspectives. * '''Hands-On Editing:''' Practice creating and improving articles and items on Wikipedia and Wikidata with a gender-inclusive lens. * '''Collaborative Mapping:''' Work in small groups to plan new entries and multimedia uploads that document underrepresented voices. * '''Advocacy & Outreach:''' Discuss strategies to promote and sustain these repositories within your local and online communities. === Details === * '''Date:''' 30th April 2025 * '''Day:''' Wednesday * '''Time:''' 16:00 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746028800 Check your local time zone]) * '''Venue:''' Online (Zoom) * '''Speaker:''' Rebecca Jeannette Nyinawumuntu (Co-founder, Wikimedia Rwanda & Community Engagement Director) === How to Join === * '''Zoom Link:''' [https://us06web.zoom.us/j/89158738825?pwd=ezEgXbAqwq9KEr499DvJxSzZyXSVQX Join here] * '''Meeting ID:''' 891 5873 8825 * '''Passcode:''' FNF@2025 * '''Add to Calendar:''' [https://zoom.us/meeting/tZ0scuGvrTMiGNH4I3T7EEQmhuFJkuCHL7Ci/ics?meetingMasterEventId=Xv247OBKRMWeJJ9LSbX2hA Add to your calendar] '''' === Agenda === # Welcome & Introductions: Opening remarks and participant roll-call. # Presentation: Overview of gender-inclusive principles and examples of folklore archives. # Hands-On Workshop: Step-by-step editing on Wikipedia and Wikidata—create or expand entries. # Group Brainstorm: Plan future repository items in breakout groups. # Q&A & Discussion: Share challenges, solutions, and next steps. # Closing Remarks: Summarise key takeaways and outline follow-up actions. We look forward to seeing you there! Best regards,<br> Stella<br> Feminism and Folklore Organiser -[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 10:28, 24 April 2025 (UTC) </div> </div> </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Joris_Darlington_Quarshie/FnF2&oldid=28410476 --> == ''This Month in GLAM'': April 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue IV, April 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Albania report|Albania report]]: Wikipedia Event for International Roma Day 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Australia report|Australia report]]: Highlighting Feminist and women's histories and a Wiki Day at the South Australian Museum * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Catalan areas report|Catalan areas report]]: Campaign to document the 2025 Falla monuments in Valencia * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: Wikidata and Research * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Netherlands report|Netherlands report]]: Open Collection Highlights * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Women in Architecture, BHL, and the Commons Workflow * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Nigeria report|Nigeria report]]: Strengthening Cultural Heritage through Partnerships and Knowledge Sharing: Insights from World Heritage Day in Nigeria * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD's new GLAM collaborations and activities * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: What's up in GLAM in Poland * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Portugal report|Portugal report]]: Scholarships and Call for Sessions Proposals for GLAM Wiki 2025 will open soon: Stay tuned! * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Serbia report|Serbia report]]: GLAM Highlights from Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: FemNetzCon 2025; GLAM Meeting Biel/Bienne; Digi Archive * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/UK report|UK report]]: Mapping Museums / Art in Arabic * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/USA report|USA report]]: April meetings * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: BHL-Wiki Working Group April monthly highlights * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Surging forward in Spanish and Arabic * [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Contents/Events|Calendar]]: May's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/April 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೨:೨೪, ೧೨ ಮೇ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=28668932 --> == Final reminder that the deadline for submitting your Feminism and Folklore 2025 results == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> Hello {{PAGENAME}} [[File:Feminism and Folklore logo.svg | right | frameless]] I hope this message finds you well. This is a final reminder that the deadline for submitting your Feminism and Folklore 2025 results on Meta has elapsed. For participant prizes to be processed, your community must submit the necessary information as soon as possible. Please use the following link to submit your results: [https://meta.wikimedia.org/wiki/Feminism_and_Folklore_2025/Results Submit your results] We have extended the {{font color||yellow|'''submission deadline to 12 June 2025'''.}} Kindly note that failure to submit by this date will result in your group’s participants not receiving any prizes from us. Thank you for your attention to this important matter and for your continued contributions to the Feminism and Folklore campaign. Warm regards,<br> Stella<br> On behalf of Feminism and Folklore Team<br> [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[User talk:MediaWiki message delivery|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 12:39, 08 June 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Joris Darlington Quarshie@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Template:FnF_2025_reminder_list&oldid=28842648 --> == ''This Month in GLAM'': May 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue V, May 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Albania report|Albania report]]: Enhancing the LGBTQ+ content in Albanian Wikipedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Belgium report|Belgium report]]: Belgium Public Domain Day and Dance Heritage * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Video resource on Wikimedia Brasil and Casa de Oswaldo Cruz Partnership Released * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Croatia report|Croatia report]]: SPRINGing back activities * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: National Library of the CR events and important guests * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Europe report|Europe report]]: DARIAH DHwiki WG coming activity * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/India report|India report]]: GLAM project starts with Nanda Talukdar Foundation at Jorhat, Assam * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Indonesia report|Indonesia report]]: GLAM Wiki Month 2025 in Indonesia * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: From charts to concrete * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Kosovo report|Kosovo report]]: Traditional Albanian Food Photography Competition 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Update from Auckland Museum; Let the Wikifying Commence; Listful Thinking * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Nigeria report|Nigeria report]]: Architectural Folklore Campaign Series * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: What's up in GLAM in Poland * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Serbia report|Serbia report]]: Celebrating Museums and strengthening #1Lib1Ref connections * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Spain report|Spain report]]: Some news from Spain * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: International Museum Day 2025; CoCreation PTT-Archive; Scoring Girls * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/UK report|UK report]]: The 18th language * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Ukraine report|Ukraine report]]: Spring GLAM news from Ukraine – first major survey for GLAM institutions & yet another successful #1Lib1Ref * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/USA report|USA report]]: May meetings * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: BHL-Wiki Working Group May monthly highlights * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Preparing the data upload * [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Contents/Events|Calendar]]: June's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/May 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೧:೩೦, ೧೦ ಜೂನ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=28809506 --> == ''This Month in GLAM'': June 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue VI, June 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Australia report|Australia report]]: Celebrating Communication History and Women Artists through Wikipedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Belgium report|Belgium report]]: Public Domain Day in Europe 2026 * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Expanding Data on Maranhão's Heritage * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: First call of Science Month at Wikipedia in the Czech Republic wrapped-up * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/France report|France report]]: WiR and science&GLAM tour in France * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Indonesia report|Indonesia report]]: Another publication from Grant for GLAM Indonesia program & Minangkabau Wikisource Competition upadates * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: Isoseismals & Icons * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Kosovo report|Kosovo report]]: Celebrating Albanian Cuisine Through Photography: Winners of the 2025 Contest Announced! * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Mexico report|Mexico report]]: Open Cultural Data Hackathon in Puebla * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Wikifying the International Congress of History of Science and Technology; Librarians and Wikipedia; NZ species edit-a-thons * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Nigeria report|Nigeria report]]: Mapping Heritage Buildings on Wikidata and Wiki Heritage Fellowship * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD Strengthens Ties with Academic Institutions: A Wikimedian-in-Residence at the Institute of Macedonian Literature * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: What's up in GLAM in Poland * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Portugal report|Portugal report]]: Registration is now open for GLAM WikiCon 2025! * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Serbia report|Serbia report]]: June highlights from Wikimedia Serbia and beginning of new accredited seminar * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: International Archives Week 2025; SAPA Performing Arts; GLAM Meeting Biel/Bienne * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/UK report|UK report]]: New Featured Pictures * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/USA report|USA report]]: June meetings * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: BHL Transition update, LivingData2025 and Women Genera paper * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Data upload achieved * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Wiki Knowledge Park report|Wiki Loves Ramadan 2025 report]]: Celebrating Heritage and Faith: Wiki Loves Ramadan 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Contents/Events|Calendar]]: July's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/June 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೧:೦೫, ೧೨ ಜುಲೈ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=28966332 --> == ''This Month in GLAM'': July 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue VII, July 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Albania report|Albania report]]: 10 years of Wikimedians of Albanian Language User Group * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Aruba report|Aruba report]]: Wikipedia on Aruba – From Island to Archive: Aruba’s Journey on Wikimedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Belgium report|Belgium report]]: De Standaard Solidarity Prize and How to Upload Artwork * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Women in Wartime * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Nigeria report|Nigeria report]]: Expanding Access to Heritage Knowledge * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Portugal report|Portugal report]]: GLAM Wiki 2025: Program Highlights & Volunteer Call * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Serbia report|Serbia report]]: July in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Poster Exhibition, Screening Public Viewing, Women Memorials * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/UK report|UK report]]: Japanese art in Arabic * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/USA report|USA report]]: Wikinics & Edit-a-thons * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: BHL blog by Tiago Lubiana, BHL Wikimedian in Residence, and news on the BHL transition * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/AvoinGLAM report|AvoinGLAM report]]: Introducing Oulu Löyly – we want to hear your thoughts! * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Getting the message out * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/WMF GLAM report|WMF GLAM report]]: Culture & Heritage team transitioning to broader Content Enablement team * [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Contents/Events|Calendar]]: August's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/July 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೧:೨೯, ೧೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=29083949 --> == ''This Month in GLAM'': August 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue VIII, August 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Albania report|Albania report]]: Wikipedia Pages Wanting Photos campaign 2025 in Albania and Kosovo * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Expanding Cultural Heritage in Brazil: School communities, Wikisource course, GLAM-Wiki Impact and Wiki Takes Alcântara * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/India report|India report]]: Digitization starts at two more libraries in West Bengal * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Indonesia report|Indonesia report]]: Grant for GLAM Indonesia is open! * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: From food festivals to PhD courses: Wikimedia in Italian academia * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: NZ species edit-a-thons, a scholarly article, a course, and Auckland Museum editors at Wikimania * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Nigeria report|Nigeria report]]: Highlights from Wiki Heritage Fellowship and Policy Advocacy in Nigeria * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wiki Loves Film – Collaboration with MakeDox Film Festival * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: WikiChełmoński: When Wikipedia Becomes a Guide in the Museum * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: BAM Hackathon, 3D for Cultural Heritage, Wiki Cite * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/UK report|UK report]]: Working towards more image sharing * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/USA report|USA report]]: Wiknics * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: News on BHL transition and updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/AvoinGLAM report|AvoinGLAM report]]: Steps towards a sustainable cultural commons * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: A pivotal month * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Wikisource report|Wikisource report]]: Wikisource Reader app released on Google Play Store * [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Contents/Events|Calendar]]: September's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/August 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೩:೫೫, ೧೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=29253474 --> == ''This Month in GLAM'': September 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue IX, September 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Albania report|Albania report]]: Wikipedia edit-a-thon at the Skampa Theater in Elbasan, Albania * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Aruba report|Aruba report]]: Wikipedia on Aruba Initiative: Building Knowledge and Visibility * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Australia report|Australia report]]: State Library Victoria WikiFest * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Belgium report|Belgium report]]: Make cultural heritage freely accessible, Hasselt's collections shine online & Let's give women a voice on Wikipedia! * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: Hidden heritage unveiled: science, history and nature on Wikimedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Netherlands report|Netherlands report]]: Wikimedia Commons birthday content donation * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Wikimedian in Residence at the Bioeconomy Science Institute & Wikiproject NZ Women in Architecture * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Expanding Access to Culture and Knowledge through Key Partnerships * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: WikiChełmoński: the Special Guided Tour at the National Museum in Krakow * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Portugal report|Portugal report]]: GLAM Wiki 2025: Join the Conference Online and Explore Lisbon’s Culture * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: LibreABC, Feminist Voices, Grade Conference * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/UK report|UK report]]: Awards season * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/USA report|USA report]]: September edit-a-thons & meetings * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: The Memory of the World wiki challenge * [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Contents/Events|Calendar]]: October's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/September 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೮:೧೬, ೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=29409147 --> == ''This Month in GLAM'': October 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue X, October 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Belgium report|Belgium report]]: From a small language to Wikipedia's Biggest, Share Your Story with the Industry Museum and War Diaries * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Croatia report|Croatia report]]: Autumn activities * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Indonesia report|Indonesia report]]: WikiCommon community meet-ups, Wikisource trainings, and the announcement of Grant for GLAM Indonesia * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: Open culture on stage * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Mexico report|Mexico report]]: How Wikimedia México is training cultural and government institutions as wikimedians. * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Netherlands report|Netherlands report]]: Open Topstukken project concludes; Network Archives Design and Digital Culture * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Granny's Wonderful Chair, Preparing for Auckland Museum Wiki Summer Students and an the ASBS Introductory Wiki Webinar * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Nigeria report|Nigeria report]]: Report on Participation at the 12th International Youth Conference * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: Promoting Open Data and Digital Commons in Culture and Research * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Portugal report|Portugal report]]: GLAM Wiki Conference 2025 Wrap-Up * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Serbia report|Serbia report]]: October in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: DaSCHcon, 3D, Wiki GLAM conference * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/UK report|UK report]]: A look at Grokipedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/USA report|USA report]]: October edit-a-thons & meetings * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: LivingData 2025, GLAMWiki and a "collector" Wikidata property proposal * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: International outreach * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Sustainable CultureConnect Project report|Sustainable CultureConnect Project report]]: Sustainable CultureConnect: Empowering Youth and Preserving Heritage through Open Knowledge and Leadership * [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Contents/Events|Calendar]]: November's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೬:೫೯, ೧೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=29516862 --> == ''This Month in GLAM'': November 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue XI, November 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Belgium report|Belgium report]]: Call for volunteers, Computer's Day and upcoming events * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: Czech Radio and Wikimedia CZ launched cooperation * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Indonesia report|Indonesia report]]: Our Activities in November * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: Wrap up of the 2025 GLAM call * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: ASBS 2025 Conference, a NZBSI Wikimedian in Residence update & Auckland Museum Summer Students * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD and Cultural Institutions: A Year of Growth, Content, and Collaboration * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: GLAM Wiki 2025 conference, WiR Meeting and the First National Institute of Museums Training on GLAM–Wiki * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: IT Wikicon, Faces and Masks, Matrimoine @ Genève * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/UK report|UK report]]: Awards season- again! * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/USA report|USA report]]: November edit-a-thons & meetings * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Content Partnerships Hub report|Content Partnerships Hub report]]: Here to Help: The Next Stage of the Content Partnerships Hub * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Enriching the data set * [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Contents/Events|Calendar]]: December's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/November 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೯:೫೨, ೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೫ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=29692345 --> == ''This Month in GLAM'': December 2025 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XV, Issue XII, December 2025</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/From the team|From the team]]: Global GLAM Calls Continue in 2026 * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Albania report|Albania report]]: Wikimedian in Residence, 2025, in Elbasan Albania * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Argentina report|Argentina report]]: Resume of the year * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Australia report|Australia report]]: AMaGA partnership, signing the Open Heritage Statement and South Australian Museum Partner Project * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Belgium report|Belgium report]]: Public Domain Day 2026, Circus Heritage and Fosdem * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Colombia report|Colombia report]]: Preparándonos para celebrar el día del dominio público - Getting ready for the Public Domain Day celebration * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Italy report|Italy report]]: Exploring Italy and Unlocking Its Heritage: Touring Club Italiano and GLAM Call 2026–2028 * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: ASBS 2025 Conference follow-up Wiki webinar & Auckland Museum student update * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Poland report|Poland report]]: Public Domain, Conferences, and Conversations on Open Culture * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: GLAM on Tour Bellinzona, Xmas Event, GLAM Wiki Group * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/UK report|UK report]]: 2025 in review * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/USA report|USA report]]: December meetings * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Public Domain Day report|Public Domain Day report]]: Public Domain Day 2026 * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: 2025 in review * [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Contents/Events|Calendar]]: January's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/December 2025/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೮:೨೮, ೧೨ ಜನವರಿ ೨೦೨೬ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=29895284 --> == ''This Month in GLAM'': January 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue I, January 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/From the team|From the team]]: Wikipedia at 25 * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Aruba report|Aruba report]]: Pap-Wikipedia Turns 20: A Milestone for Papiamento/u Knowledge * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Colombia report|Colombia report]]: Celebrando el día del dominio público 2026/Celebrating the public domain day 2026 * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/France report|France report]]: Wikipedia's Birthday in France * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Germany report|Germany report]]: Gifted by our friends: Loads of presents for Wikipedia25 by German and Austrian GLAMs * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Indonesia report|Indonesia report]]: Activities in December-January * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: Knowledge in action: Barindelli collection and Wikipedia 25 * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Netherlands report|Netherlands report]]: Image donation Dutch Book History * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Auckland Museum Student Edit-a-thon, the NZBSI Wikimedian in Residence project, and other residencies * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: GLAM Program of Wikimedia MKD – 2026 Overview * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: Explore Historic Portraits from the Museum of Photography in Kraków * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: January in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Museum in Chiasso, Alpine Museum, Women Monuments * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/UK report|UK report]]: Sharing more of the Enamels of the World * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Map the GLAM report|Map the GLAM report]]: Wiki and GLAM: Harnessing Knowledge to Foster Gender Equality * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Manuscripts on Arabic Wikipedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Wikidata report|Wikidata report]]: Two key Wikidata Requests for Comments, relevant for future GLAM-Wiki work * [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Contents/Events|Calendar]]: February's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/January 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೧೪:೦೪, ೧೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30055818 --> == Feminism and Folklore 2026 – Community Organisers & Jury == Hello {{PAGENAME}}!, Thank you for taking the lead in organising '''Feminism and Folklore 2026''' in your community. We truly appreciate your efforts! To ensure a smooth and successful campaign, please make sure you have: * Fully completed all details on the [[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Feminism and Folklore 2026 Project Page]]: * Started promoting the campaign within your community. * Requested a local administrator to place a '''sitenotice''' about the campaign so users are notified. * Used the '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/fnf/ Article List Generator Tool]''' and shared the generated article lists with your community. === Internet & Childcare Support === Community organisers and jury members who require '''internet and childcare support''' (non-mandatory, opt-in, request-only support) should fill the support request form '''by 22 February 2026'''. '''[https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeutXEF1yTnJfExWUYPIf6SkhcnTgul07BeI-biqT4RE_vsrA/viewform Link to the form]''' Requests submitted after this date will not be entertained. === Important Participation Guidelines === * Minimum article size: '''3000 bytes and 300 words''' (final decision may be set by local organisers). * If your country is not listed on the Article list generator tool, please contact us. === Community Engagement === * Keep your community active and motivated throughout the campaign. * Share your achievements and notable articles with us so we can highlight them globally. * In the support form, please indicate if you would like a '''quick coordination call after the campaign'''. Let’s make '''Feminism and Folklore''', under the banner of '''#WeTogether''', help bridge the '''gender gap''' and '''folklore gap''' on Wikipedia worldwide. 🌍✊ Thank you for your collaboration! ''If someone from your community organisers or jury has missed this message feel free to share this message with them.'' Feminism and Folklore International Team. –[[ಸದಸ್ಯ:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:MediaWiki message delivery|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೪೭, ೧೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Tiven2240/fnf26&oldid=30083330 --> == Wikimedian's Group of Mainland China wishes you a Happy New Year! == <div class="nomobile"><div style="position:relative; width:600px; height:800px;"> {| style="background-color:#F9EBDA; background-image:linear-gradient(131deg, transparent 64%, #E8D3BA 64%, #E8D3BA 66%, #F0DDC5 66%, #F0DDC5 100%); border:8px solid #7D1506; border-radius:8px; padding:0px; width:100%; height:100%; position:absolute; top:0; left:0; box-shadow:2px 2px 15px rgba(125, 21, 6, 0.2); box-sizing:border-box;" | style="vertical-align:middle; padding:10px; position:relative; height:100%;" |<span style="position:absolute; top:50%;left:50%;transform:translate(-50%,-50%); opacity:0.1; pointer-events:none; z-index:0;">[[File:丙午新年标志.svg|400px|link=]]</span><span style="position:absolute; top:15px; left:25px; color:#7D1506; font-weight:bold; font-size:2.6em; text-shadow:1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.1);">Happy Chinese New Year!</span><br><div style="position:absolute; top:100px; left:25px; right:25px; color:#333333; font-weight:400; font-size:1.3em; line-height:1.5; z-index:1;">'''Dear Santhosh Notagar99'''：<br><br>As the Year of Snake glides into the shadow, <br>the noble Steed of Horse year gallops toward the dawn. <br><br>With a fluid quill, your masterful edits have woven the rich tapestry of the winter past; <br>Now, the heraldic horse steps forth, its joyful call echoing the vibrant promise of spring. <br><br>Thank you for {{fontcolor|#333333|link=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್_ಮಂತ್_ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್|text=illuminating Wikipedia with such festive warmth}} at the turn of the year. <br><br>May this Chinese New Year bestow upon you enduring health and untroubled peace. <br>May you take the reins of your grandest ambitions, and may your endeavors enjoy unbridled success!<br><br><div style="text-align:right; margin-top:8px;">''Your sincerely, <br>{{fontcolor|#333333|link=m:WMGMC|text=Wikimedian's Group of Mainland China}}''</div></div> |} </div></div>{{If mobile |tag=div |1=<div style="box-sizing:border-box; width:100%; max-width:560px; margin:0 auto; background-color:#F9EBDA; background-image:linear-gradient(131deg, transparent 64%, #E8D3BA 64%, #E8D3BA 66%, #F0DDC5 66%, #F0DDC5 100%); border:8px solid #7D1506; border-radius:8px; padding:14px; box-shadow:2px 2px 15px rgba(125, 21, 6, 0.2);"> <div style="text-align:center; margin-bottom:12px;"> <span style="color:#7D1506; font-family:'LiSu', 'STXingkai', 'KaiTi', serif; font-weight:bold; font-size:2.2em; text-shadow:1px 1px 2px rgba(0,0,0,0.1);">Happy Chinese New Year!</span> </div> <div style="display:flex; align-items:center; gap:12px;"> <div style="flex:1 1 auto; font-size:14px; line-height:1.8; color:#333333; "> <div><big>'''Dear Santhosh Notagar99：'''</big></div><br> <div>As the Year of Snake glides into the shadow, <br>the noble Steed of Horse year gallops toward the dawn. <br><br>With a fluid quill, your masterful edits have woven the rich tapestry of the winter past; <br>Now, the heraldic horse steps forth, its joyful call echoing the vibrant promise of spring. <br><br>Thank you for {{fontcolor|#333333|link=ವಿಕಿಪೀಡಿಯ:ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್_ಮಂತ್_ಎಡಿಟ್-ಅಥಾನ್|text=illuminating Wikipedia with such festive warmth}} at the turn of the year. <br><br>May this Chinese New Year bestow upon you enduring health and untroubled peace. <br>May you take the reins of your grandest ambitions, and may your endeavors enjoy unbridled success!</div> </div> <div style="flex:0 0 auto;"><span style="display:block; opacity:0.9;">[[File:丙午新年标志.svg|150px|link=]]</span></div> </div> <div style="text-align:right; margin-top:8px; font-size:14px">''Your sincerely, <br>{{fontcolor|#333333|link=m:WMGMC|text=Wikimedian's Group of Mainland China}}''</div> </div> </div> }} —[[ಸದಸ್ಯ:FradonStar|FradonStar]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:FradonStar|ಚರ್ಚೆ]]) ೦೯:೦೧, ೧೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೬ (IST) == ''This Month in GLAM'': February 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue II, February 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/From the team|From the team]]: GLAM in 2026 is calling to action! * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Belgium report|Belgium report]]: A photo safari through Wiki Loves Fashion & a rescue mission with Mission Gourmande! * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: National Library overview of 2025 * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: Cultural Heritage and Memory: 2026 GLAM Call and Executed Renaissance Edit-a-thon * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Farewelling the Auckland Museum Summer Students and an update on the NZBSI WiR * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: Wikipedia in Cultural Marketing at Crash Mondays Warsaw * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: February in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Spain report|Spain report]]: Wikidata in the GLAM context II * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Neocomensia, SAPA, Atelier Winterthur, GLAM-on-Tour Disentis * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/UK report|UK report]]: New content in African and Asian languages * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHLWiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Focus on Indigenous issues * [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Contents/Events|Calendar]]: March's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/February 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೦೬:೨೨, ೧೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30232291 --> == ''This Month in GLAM'': March 2026 == {| style="width:100%;" | valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" | {| align="center" |- | style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br /> <hr /> <div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue III, March 2026</span>]]</div> <hr /><br /> |- style="text-align: center;" | <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span> |- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;" | <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;"> * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/From the team|From the team]]: GLAM in Equinox * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Albania report|Albania report]]: Wikigap 2026 in Tirana, Albania * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Aruba report|Aruba report]]: Celebrating 20 Years of Papiamentu/o Wikipedia * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Bolivia report|Bolivia report]]: The Family Treasures Project Returns, with New GLAM Partners * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Wiki Loves Folklore Brazil defines six categories to represent Brazilian culture on Commons * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Colombia report|Colombia report]]: Architecture in the public domain in libraries in Nariño/Arquitectura en dominio público en bibliotecas nariñenses * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: Main Wikimedian in Residence report for 2025 is here * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Germany report|Germany report]]: Art History Loves Wiki 2026 – digital/local. collection loves wiki * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/India report|India report]]: Collaboration resumes with the British Library for Bangla Wikisource * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: 2026 winners projects * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: New Zealand Bioeconomy Science Institute Wikimedian in Residence update, a letter published in Nature & Architecture + Women NZ * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Macedonia report|North Macedonia report]]: Wikimedia MKD's GLAM Highlights: Botany and Beyond * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Portugal report|Portugal report]]: March in Portugal * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: March in Wikimedia Serbia * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Sweden report|Sweden report]]: Looking for similar images * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: GLAM Wiki Group, Donna, CoCreation PTT-Archive * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/UK report|UK report]]: CILIP MDG 2026 Conference, Library meetups and the World's Enamels * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Ukraine report|Ukraine report]]: Spring 2026 news from Ukraine – Wiki Loves Folklore & more #1Lib1Ref * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/USA report|USA report]]: MoMA's International Traveling Exhibitions and Wikidata on the LD4 Arts Affinity Group April Community Call * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Biodiversity Heritage Library report|Biodiversity Heritage Library report]]: Updates on work by BHL-Wiki Working Group members * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/AvoinGLAM report|AvoinGLAM report]]: Oulu Löyly * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: Indigenous languages on the Main Page * [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Contents/Events|Calendar]]: April's GLAM events </div> |- | style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] &bull; [[outreach:GLAM/Newsletter/March 2026/Single|Single-page]] |- | valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" | To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]]. |- |} |} <div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] ೨೩:೫೦, ೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST)</div> <!-- Message sent by User:Romaine@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=30344683 --> 4zwvcjvxqfnackguuwfpkyzioe2tke1 0 178958 1371448 2026-04-09T23:21:07Z Kartikdn 1134 ಚಾರ್ನಕೈಟ್ 1371448 wikitext text/x-wiki [[File:Charnockite dykes Jibbeheia.JPG|thumb|300px|right| ತಡ ಹಂತದ ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ಡೈಕುಗಳು, ರೋಗಲ್ಯಾಂಡ್, ನಾರ್ವೆ]] '''ಚಾರ್ನಕೈಟ್''' ಎನ್ನುವುದು [[:en:Hypersthene|ಹೈಪರ್‌ಸ್ತೀನ್]] ಎಂಬ [[ಖನಿಜ|ಖನಿಜದಿಂದ]] ಕೂಡಿರುವ [[ಶಿಲೆ]].{{sfn|Flett|1911|p=947}} == ಇತಿಹಾಸ == [[:en:Geological_Survey_of_India|ಭಾರತ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆಯ]] ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ [[:en:Thomas_Henry_Holland|ಥಾಮಸ್ ಹಾಲೆಂಡ್]] [[ಚೆನ್ನೈ|ಮದರಾಸಿನ]] [[:en:Pallavaram|ಪಲ್ಲವರಮ್]] ಸಮೀಪದ [[ಬೆಟ್ಟ|ಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿದ್ದ]] ಈ ಶಿಲೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ; [[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕಲ್ಕತ್ತ]] [[ನಗರ|ನಗರದ]] ಸ್ಥಾಪಕ [[:en:Job_Charnock|ಜಾಬ್ ಚಾರ್ನಾಕನ]] ಸಮಾಧಿಗೆ ಇದೇ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ್ದ ಕಾರಣ ಆತನ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಈ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ (1893).<ref>{{cite journal|volume=62|issue=3|year=1893|title=The Petrology of Job Charnock's Tombstone|author=Holland, T.H.|url=https://archive.org/stream/journalofasia62231893asia#page/162/mode/2up|pages=162–164|journal=Journal of the Asiatic Society of Bengal}}</ref><ref name="Rangan">{{cite news |last1=Datta |first1=Rangan |date=24 August 2023 |title=The discovery of Charnockite – the rock of Charnock |url=https://www.telegraphindia.com/my-kolkata/lifestyle/the-discovery-of-charnockite-the-rock-of-charnock/cid/1961292 |access-date=27 August 2023 |issue=The Telegraph |agency=My Kolkata}}</ref> ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ, ಭಾರತ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಔಕ್‌ಟರ್ಲೋನಿ (1849), [[:en:Henry_Francis_Blanford|ಎಚ್. ಎಫ್. ಬ್ಲಾನ್‌ಫರ್ಡ್]] (1858), [[:en:Thomas_Oldham|ಥಾಮಸ್ ಓಲ್ಡ್‌ಹ್ಯಾಮ್]] (1864), [[:en:William_King_(GSI)|ಕಿಂಗ್]] (1875) ಮತ್ತು [[:en:Robert_Bruce_Foote|ರಾಬರ್ಟ್ ಬ್ರೂಸ್ ಫುಟ್]] (1873) ಮೊದಲಾದವರು ಈ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಕುರಿತ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈ ಶಿಲೆಗೆ ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ನಾಮಕರಣವಾದದ್ದು ಹಾಲೆಂಡ್‌ನಿಂದಲೇ. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ವಿಶೇಷ ಶಿಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ಶ್ರೇಣಿ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಿಲಾಶ್ರೇಣಿಯನ್ನೇ ಈತ ಶಿಲಾವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಇದನ್ನು ಕುರಿತ ವಿಶೇಷ ವರದಿಯೊಂದು 1900ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವೂ ಆಯಿತು. '''1990ರ ವರದಿ''': ಅಲ್ಲಿನ ವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಪರ್‌ಸ್ತೀನಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಧಿಕ ಸಿಲಿಕಾಂಶ (ಆ್ಯಸಿಡ್), ಮಧ್ಯವರ್ತಿ (ಇಂಟರ್‌ಮೀಡಿಯೆಟ್) ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಿಲಿಕಾಂಶ (ಬೇಸಿಕ್) ಎಂಬ ಮೂರು ವಿಧದ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಲ್ಲೂ ಪರಸ್ಪರ ಜನ್ಯಸಂಬಂಧ ಉಂಟು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷೀಭೂತವಾದುದೇ ಹೈಪರ್‌ಸ್ತೀನ್. ಅಂದರೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ಮೂಲದಿಂದ ಜನಿಸಿದವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು. [[:en:Magma|ಮಾತೃಶಿಲಾದ್ರವವೊಂದರ]] ಆರುವಿಕೆಯ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಾತ್ಮಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕಾರಣ ಇವು ಉಂಟಾದುವೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶಿಲಾಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಅಧಿಕಸಿಲಿಕಾಂಶ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಬೇಕೆಂದೂ ಹಾಲೆಂಡ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ. ಆತನೇ ವಿವರಿಸಿರುವಂತೆ [[ಸ್ಫಟಿಕ ಶಿಲೆ|ಕ್ವಾರ್ಟ್ಸ್]], [[:en:Microcline|ಮೈಕ್ರೊಕ್ಲೀನ್]], [[:en:Feldspar|ಫೆಲ್ಡ್‌ಸ್ಪಾರ್]], ಹೈಪರ್‌ಸ್ತೀನ್ ಮತ್ತು [[ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು|ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದುರು]]-ಈ ಖನಿಜಗಳಿಂದಾದ ಶಿಲೆಯೇ ಚಾರ್ನಕೈಟ್. ಅಲ್ಲದೆ ಸಾಧ್ಯವಾದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಹೆಸರನ್ನು [[ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಕ್ಕೆ]] ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯವನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಈ ಆಶಯವನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪಾಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೈಪರ್‌ಸ್ತೀನಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ಹಲವಾರು ಕಡೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಗುರುತಿಸಿ ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಶಿಲೆಯ ಹೆಸರು ಕೇವಲ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರದೆ ಪ್ರಪಂಚವ್ಯಾಪ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಕೊಂಚಮಟ್ಟಿಗೆ [[ಭೂವಿಜ್ಞಾನ]] ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಕ್ರಮೇಣ ಅಧಿಕಸಿಲಿಕಾಂಶ ಚಾರ್ನಕೈಟ್, ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಸಿಲಿಕಾಂಶ ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ಎಂಬ ಶಿಲಾ ಹೆಸರುಗಳೂ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದು ಅವುಗಳ ಜನಕ ಹಾಲೆಂಡನ ಆಶಯ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. == ಶಿಲೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು == ಈ ಶ್ರೇಣಿಯ ಶಿಲೆಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇವುಗಳಿಂದಾದ [[ಕಲ್ಲು|ಬಂಡೆಗಳನ್ನೂ]], ಗುಡ್ಡಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನೂ ಇತರ ಶಿಲಾಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಬೇರಾಗಿಸಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಶಿಲೆ ಕಣರಚನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು [[ನೀಲಿ]]ಮಿಶ್ರಿತ [[ಬೂದು]] ಅಥವಾ [[ಹಸಿರು]]ಛಾಯೆಯನ್ನು ತಳೆದು ನೋಡಲು ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತರ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು [[ಗಾಳಿ|ವಾಯುವಿಗೆ]] ಒಡ್ಡಿದಾಗ ಅವು ತಮ್ಮ ಹೊಳಪನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಮಂಕಾಗುವುದುಂಟು. ಆದರೆ ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ಹಾಗಲ್ಲ. ಈ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಸ್ (ಬೆಣಚು) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಳುಪಾಗಿರುವ ಬದಲು ಒಂದು ಬಗೆಯ ನೀಲಿಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಫೆಲ್ಡ್‌ಸ್ಪಾರುಗಳೂ ಇದೇ ತೆರನಾದ ನೀಲಿ ಅಥವಾ ನೀಲಿಮಿಶ್ರಿತ ಬೂದು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಇವು [[ಕಂದು (ಬಣ್ಣ)|ಕಂದು]] ಛಾಯೆಯನ್ನು ತಳೆದಿರುವುದೂ ಉಂಟು. ಹೀಗಾಗಿ ತಿಳಿಯಾದ ಬಣ್ಣದಿಂದಿರಬೇಕಾದ ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ನೀಲಿಮಿಶ್ರಿತ ಬೂದು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. [[ಬಣ್ಣ|ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ]] ನಿರ್ವರ್ಣ [[ಖನಿಜ|ಖನಿಜಗಳು]] ಸಹ ವರ್ಣಖನಿಜಗಳನ್ನೇ ಹೋಲುವುದು ಈ ಶಿಲೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣ. ಹೀಗೆಯೇ ಶಿಲೆಯ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲೂ ಒಂದು ಬಗೆಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಉಂಟು. ಸಮಕಣ ರಚನೆಯೇ ಈ ಶಿಲೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಗೀರು ರಚನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅದರಲ್ಲೂ ರೂಪಾಂತರ ಕ್ರಿಯೆಗೊಳಗಾದ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. == ಶ್ರೇಣಿಯ ಮುಖ್ಯ ವರ್ಗಗಳು == ಶಿಲಾ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮುಖ್ಯ ವರ್ಗಗಳು ಹೀಗಿವೆ: * '''ಅಧಿಕಸಿಲಿಕಾಂಶ ಚಾರ್ನಕೈಟ್''': ಇದನ್ನೇ ಹಾಲೆಂಡ್ ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದು. ಇದೊಂದು ಸಮಕಣ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ತಳೆದಿರುವ ಹೈಪರ್‌ಸ್ತೀನ್ [[ಗ್ರಾನೈಟ್|ಗ್ರ್ಯಾನೈಟ್]]. ಶಿಲೆಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಛಾಯೆಯ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫೆಲ್ಡ್‌ಸ್ಪಾರುಗಳು ಅಧಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ. ವರ್ಣ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಹೈಪರ್‌ಸ್ತೀನ್ ಬಹು ಪ್ರಧಾನವಾದುದು. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ [[:en:Biotite|ಬಯೊಟೈಟ್]], [[:en:Hornblende|ಹಾರ್ನ್‌ಬ್ಲೆಂಡ್]] ಮುಂತಾದವೂ ಇರಬಹುದು. [[ಗಾರ್ನೆಟ್ (ಖನಿಜ)|ಗಾರ್ನೆಟ್]], [[ಗೋಮೇದಕ|ಜ಼ಿರ್‌ಕಾನ್]], [[ಅಪಟೈಟ್]], [[:en:Rutile|ರೂಟೈಲ್]], ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದುರು-ಇವು ಅಲ್ಪ ಪರಿಮಾಣಗಳಲ್ಲಿರುವುದುಂಟು. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೃಹದಾಕಾರದ ಬೆಟ್ಟಗಳೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು|ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟ]]; [[ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನ ಬೆಟ್ಟ]] ಇತ್ಯಾದಿ.<ref>C. S. PICHAMUTHU Trap-Shotten Rock from the Biligirirangan Hills, Mysore State, India. Nature 183, 483 – 484 [https://www.nature.com/nature/journal/v183/n4659/abs/183483b0.html]</ref> * '''ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಚಾರ್ನಕೈಟ್''': ಇವು ಸಹ ಸಮಕಣರಚನೆಯನ್ನು ತಳೆದಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಬೂದುಬಣ್ಣದ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಸ್, ಫೆಲ್ಡ್‌ಸ್ಪಾರುಗಳು, [[ಆಗೈಟ್]], ಹಾರ್ನ್‌ಬ್ಲೆಂಡ್, ಹೈಪರ್‌ಸ್ತೀನ್-ಇವೇ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಗಳು. ವರ್ಣ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವರ್ಣ ಖನಿಜಗಳು ಸಮಪರಿಮಾಣಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಇವು ಸಹ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಗುಡ್ಡಬೆಟ್ಟಗಳು ಹಾಗೂ [[:en:Dike_(geology)|ಡೈಕುಗಳಂತಿವೆ]]. ಉದಾಹರಣೆಗೆ [[ಸೇಲಂ, ತಮಿಳುನಾಡು|ಸೇಲಮ್]] ಬಳಿಯ [[:en:Servarayan_Hills|ಷೆವರಾಯ್ ಬೆಟ್ಟ]]. * '''ಅಲ್ಪಸಿಲಿಕಾಂಶ ಚಾರ್ನಕೈಟ್''': ಇವುಗಳಲ್ಲೂ ಕಣವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ಕಾಣಬಹುದು. ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಫೆಲ್ಡ್‌ಸ್ಪಾರ್, ಆಗೈಟ್, ಹಾರ್ನ್‌ಬ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಹೈಪರ್‌ಸ್ತೀನುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಖನಿಜಗಳಾಗಿದ್ದು ವರ್ಣ ಖನಿಜಗಳ ಪರಿಮಾಣವೇ ಅಧಿಕ. ಗಾರ್ನೆಟ್ ಸಹ ಕಂಡುಬರುವುದುಂಟು. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಡೈಕುಗಳಂತಿವೆ. [[ಮೈಸೂರು|ಮೈಸೂರಿನ]] ಬಳಿಯ [[ಕಡಕೋಳ|ಕಡಕೊಳ]] ಮತ್ತು [[ಕುಶಾಲನಗರ|ಕುಶಾಲನಗರದ]] ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. * '''ಅತ್ಯಲ್ಪ ಸಿಲಿಕಾಂಶ ಚಾರ್ನಕೈಟ್''': ಇಲ್ಲೂ ಕಣವಿನ್ಯಾಸವೇ ಪ್ರಧಾನ. ಶಿಲೆ ಬಹು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೈಪರ್‌ಸ್ತೀನಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಅದರೊಟ್ಟಿಗೆ ಹಾರ್ನ್‌ಬ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಆಗೈಟ್ ಇರುವುದುಂಟು. [[:en:Olivine|ಆಲಿವೀನ್]], [[:en:Spinel|ಸ್ಪಿನೆಲ್]], ಅಪಟೈಟ್ ಮುಂತಾದ ಖನಿಜಗಳು ಇದ್ದರೂ ಗೌಣ. ಇವು ಸಹ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಡೈಕುಗಳೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಡೆ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ಶಿಲೆಯ ತೆಳುಪದರುಗಳನ್ನು [[ಸೂಕ್ಷ್ಮ ದರ್ಶಕ|ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಿಯ]] ಮೂಲಕ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಶಿಲೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ಖನಿಜಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬಹು ಉತ್ತಮರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತವೆ. ಕ್ವಾರ್ಟ್ಸ್ ಕಣಗಳಲ್ಲಿ [[ಕೂದಲು|ಕೂದಲಿನಂತೆ]] ಬಹು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುವ ರೂಟೈಲಿನ ಎಳೆಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಖನಿಜ ಹಾಗೂ ಶಿಲೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ನೀಲಿ ಛಾಯೆಗೆ ಈ ರಚನೆಯೇ ಮೂಲವೆಂದೂ ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಫೆಲ್ಡ್‌ಸ್ಪಾರ್ ಖನಿಜದ ಮೈಕ್ರೊಕ್ಲೀನ್, [[:en:Orthoclase|ಆರ್ಥೊಕ್ಲೇಸ್]] ಮತ್ತು [[:en:Plagioclase|ಪ್ಲೇಜಿಯೊಕ್ಲೇಸ್]] ಎಂಬ ಮೂರು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.<ref name="DeerHowieZussman2001">{{cite book |last1=Deer |first1=W.A |title=Rock-forming Minerals (2nd edition) Volume 4A |last2=Howie |first2=R.A. |last3=Zussman |first3=J. |publisher=Geological Society of London |year=2001 |isbn=1-86239-081-9 |location=London |pages=2}}</ref> ಕೆಲವು ಖನಿಜ ಕಣಗಳು [[:en:Perthite|ಪರ್ಥಿಟಿಕ್]] ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಪರ್ಥಿಟಿಕ್ ಎಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹೆಣಿಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ತಳೆದಿರುವುದೂ ಉಂಟು. ವರ್ಣಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾದುದೇ ಹೈಪರ್‌ಸ್ತೀನ್. ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಾಟಲ ಅಥವಾ [[ಕಂದು (ಬಣ್ಣ)|ಕಂದುಬಣ್ಣವನ್ನು]] ತಳೆದಿದ್ದು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಧ್ರುವೀಕೃತ [[ಬೆಳಕು|ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ]] (polarized light) ನಯನಮನೋಹರವಾದ ವರ್ಣಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನೂ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಮತ್ತೊಂದು ವರ್ಣಖನಿಜವಾದ [[:en:Diopside|ಡಯಾಪ್ಸೈಡ್]] ಬಹುಚೆಲುವಾದ ತಿಳಿಹಸಿರು ಬಣ್ಣವನ್ನೂ, ಹಾರ್ನ್‌ಬ್ಲೆಂಡ್ ಕಡುಹಸಿರುಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದುಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಸೂಸುತ್ತವೆ. ಹಾರ್ನ್‌ಬ್ಲೆಂಡಿನ ವರ್ಣವರ್ತನೆಯೂ ವಿಶಿಷ್ಟ. ಅಲ್ಲದೆ ಹಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪಾಟಲವರ್ಣದ ಗಾರ್ನೆಟ್, ಆಲಿವೀನ್, ಅಪಟೈಟ್, ಜ಼ಿರ್‌ಕಾನ್ ಮುಂತಾದ ಗೌಣ ಖನಿಜಗಳು ಬಹುಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತವೆ. == ದೊರಕುವಿಕೆ == ಮೊತ್ತಮೊದಲಿಗೆ ಈ ಶಿಲೆ ದೊರೆತ [[ತಮಿೞ್ನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಇಡೀ ನೀಲಗಿರಿಬೆಟ್ಟ ಶ್ರೇಣಿ ಸುಮಾರು 700 ಚ.ಮೈ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಬಹುತೇಕ ಈ ಶಿಲೆಗಳಿಂದಾದುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಮದರಾಸಿನ ಪಲ್ಲವರಮ್, [[:en:St._Thomas_Mount|ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಮೌಂಟ್]]<ref>{{Cite journal|title=XVIII.—The Geochemistry of the Charnockite Series of Madras, India|url=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0080456800009431/type/journal_article|journal=Transactions of the Royal Society of Edinburgh|date=1955|issn=0080-4568|pages=725–768|volume=62|issue=3|doi=10.1017/S0080456800009431|language=en|first=R. A.|last=Howie|url-access=subscription}}</ref> ಮತ್ತು [[ಮಹಾಬಲಿಪುರ|ಮಹಾಬಲಿಪುರಮ್]], ಸೇಲಮ್ ಬಳಿಯ ಷೆವರಾಯ್, [[:en:Palani|ಪಳನಿ]], [[ತಿರುನೆಲ್ವೆಲಿ|ತಿನ್ನವೆಲ್ಲಿ]] ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಲ್ಲವೂ ಚಾರ್ನಕೈಟ್‌ಮಯ. [[ಕರ್ನಾಟಕ|ಕರ್ನಾಟಕದ]] ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನ ಬೆಟ್ಟ, [[ಹಿಮವತ್ ಗೋಪಾಲ ಸ್ವಾಮಿ ಬೆಟ್ಟ|ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ಬೆಟ್ಟ]], [[ಶಿವನ ಸಮುದ್ರ ಜಲಪಾತ|ಶಿವನಸಮುದ್ರದ]] ಸುತ್ತಲಿನ ಬೆಟ್ಟಗಳು, [[ಕನಕಪುರ]] [[ಸಾತನೂರು]]-[[ಹಲಗೂರು]] ಪ್ರಾಂತದ [[:en:Kabbaldurga|ಕಬ್ಬಾಳದುರ್ಗ]] ಮುಂತಾದ ಬೆಟ್ಟಗಳು. [[ಕೊಡಗು|ಕೊಡಗಿನ]] [[ಕುಶಾಲನಗರ|ಕುಶಾಲನಗರದ]] ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ಶಿಲಾಶ್ರೇಣಿಗೆ ಸೇರಿದ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಶಿಲೆಗಳು ಹರಡಿವೆ. [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ]] [[ವಿಜಯವಾಡ]]-[[ಗುಂಟೂರು]], [[ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್|ಛತ್ತೀಸ್‍ಗಢದ]] [[:en:Bastar_district|ಬಸ್ತರ್]] ಹಾಗೂ [[ಬಿಹಾರ|ಬಿಹಾರದ]] ಹಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಾರ್ನಕೈಟುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇವು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಶಿಲಾವರ್ಗ. ಇದಲ್ಲದೆ [[ಶ್ರೀಲಂಕಾ]],{{sfn|Flett|1911|p=948}} [[ಆಫ್ರಿಕಾ|ಆಫ್ರಿಕದ]] [[ಅಂಗೋಲ]], [[ಕಾಂಗೋ ಗಣರಾಜ್ಯ|ಕಾಂಗೋ]], [[ಕೀನ್ಯಾ]], [[ನೈಜೀರಿಯ]] ಮತ್ತು [[ಉಗಾಂಡ]], [[ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ]], ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಮೇರುಪ್ರದೇಶಗಳು, [[ಕೆನಡಾ]], [[ಚೀನಾ]], [[ಗ್ರೀನ್ಲ್ಯಾಂಡ್|ಗ್ರೀನ್‌ಲೆಂಡ್]], [[ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ|ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ]], [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನಗಳು]], [[ಯುರೋಪ್|ಯೂರೋಪಿನ]] [[ಫಿನ್ಲೆಂಡ್]], [[ನಾರ್ವೆ|ನಾರ್ವೇ]] ಮತ್ತು [[ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್|ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್]], [[ರಷ್ಯಾ|ರಷ್ಯದ]] [[ಸೈಬೀರಿಯಾ]], [[ಯುಕ್ರೇನ್]] ಮತ್ತು [[:en:Kola_Peninsula|ಕೋಲಾ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ]]-ಹೀಗೆ ಪ್ರಪಂಚದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಾರ್ನಕೈಟುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. == ಇತರ ವಿವರಗಳು == ಮೊತ್ತಮೊದಲಿಗೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚಾರ್ನಕೈಟುಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಹಾಲೆಂಡ್ ಇದನ್ನು ಕುರಿತ ಹಲವು ವಿವರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಶಿಲೆಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು [[ಭೌಗೋಳಿಕ ನಕ್ಷೆ|ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ]] ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನೀಳಾಕಾರವನ್ನು ತೋರುತ್ತವೆ. ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ನಡುವೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲೆ ನಾನಾಗಾತ್ರದ ಹಾಗೂ ಆಕಾರದ ಕಪ್ಪುಮಚ್ಚೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇವು ಸಹ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಮಚ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಲೆಯ ವರ್ಣ ಖನಿಜಗಳು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಚಾರ್ನಕೈಟುಗಳು ಗೀರು ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ತೋರಿಸುವುದುಂಟು. ನೀಳಾಕೃತಿಯ ಖನಿಜಗಳು ಯಾವುದಾದರೊಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುತ್ತವೆ. [[ಬಿಸಿಲು]] ಮಳೆಗಾಳಿಗಳ ಹಾವಳಿಗೊಳಗಾಗಿ ಮಾಸಲಾಗಿರುವ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರಚನೆ ಸುಸ್ಪಷ್ಟ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಹಲವಾರು ಕಡೆ ಇವು ತಮಗಿಂತ ಹಳೆಯದಾದ [[:en:Gneiss|ನೈಸ್]] (ಗೀರು) ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಒಳಹೊಕ್ಕಿರುವ ವಿಚಾರವನ್ನು ಹಾಲೆಂಡ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ತುಯ್ತಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ನುಚ್ಚುನುರಿಯಾದ ವಿನ್ಯಾಸವೂ ಕಂಡುಬರುವುದುಂಟು. ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಚಾರ್ನಕೈಟು [[ಅಗ್ನಿಶಿಲೆ]]-ಅಂದರೆ ಮಾತೃಶಿಲಾ ದ್ರವದ ಆರುವಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಮೂಲಶಿಲೆ-ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹಾಲೆಂಡ್ ಸೂಚಿಸಿದ. ಆತನ ಅನೇಕ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೂ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ವ್ರಿಡೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಯಾಗಿರದೆ [[:en:Metamorphic_rock|ರೂಪಾಂತರಶಿಲೆಯಾಗಿರಲು]] ಸಾಧ್ಯವೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.<ref>{{cite journal|last1=Williams|title=Garnet-forming reactions in felsic orthogneiss: Implications for densification and strengthening of the lower continental crust|journal=Earth and Planetary Science Letters|date=2014|volume=405|pages=207–219|doi=10.1016/j.epsl.2014.08.030|bibcode=2014E&PSL.405..207W|display-authors=etal}}</ref> ಮೈಸೂರು ಭೂಶೋಧನ ಇಲಾಖೆಯ ಬಿ. ಜಯರಾಮ್ ಮೊತ್ತಮೊದಲಿಗೆ 1901ರಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಗದ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು [[ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ|ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ]] [[ಸಾತನೂರು]] ಬಳಿ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಮೊದಲು ಬಳಸಿದಾತ ಇಲಾಖೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಡಬ್ಲ್ಯು.ಎಫ್.ಸ್ಮೀತ್, 1904ರಲ್ಲಿ. ಈತ ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನ ಬೆಟ್ಟದ ಶಿಲೆಗಳ ವೀಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಿ ಅವುಗಳಿಗೂ ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಶಿಲೆಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಿದ್ದಾನೆ. 1906-1907ರಲ್ಲಿ ಎಚ್.ಕೆ. ಸ್ಲೇಟರ್ [[ಮಳವಳ್ಳಿ]]-ಕನಕಪುರ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸುಮಾರು 300 ಚ.ಮೈ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ನಕೈಟುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ವಿವರಿಸಿದ. ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅಧಿಕಸಿಲಿಕಾಂಶ ಚಾರ್ನಕೈಟೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈತನ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಲ್ಲಿ [[ಗ್ರಾನೈಟ್|ಗ್ರ್ಯಾನೈಟ್]] ಶಿಲೆ ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ತೂರಿಬಂದ ವಿವರಗಳೂ ಇವೆ. ಬಿ. ಜಯರಾಮ್ ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಶೋಧನಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿ ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ವಿವಿಧ ಬಗೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮ್ಯಾಗ್ಮೀಯ ಶಿಲೆಗಳೆಂದೂ, ಜನ್ಯಸಂಬಂಧವನ್ನು ತೋರಿ ಒಂದೇ ಮೂಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆಂದೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಅಲ್ಲದೆ ಮಿಥ್ಯಾಚಾರ್ನಕೈಟ್ (pseudo-charnockite) ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅದು ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲೂ ಚಾರ್ನಕೈಟನ್ನೇ ಹೋಲಿದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಹೈಪರ್‌ಸ್ತೀನ್ ಕಾಣಬರದ ಅಂಶವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಿ. ಸಂಪತ್ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರು [[ಹಾಸನ]]-[[ಕೊಡಗು]] ಸರಹದ್ದಿನ [[ಸಕಲೇಶಪುರ]], [[ಮಂಜರಾಬಾದ್ ಕೋಟೆ|ಮಂಜರಾಬಾದ್]], [[ಅರಕಲಗೂಡು]] ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ಡೈಕುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಇವು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಲ್ಪ ಸಿಲಿಕಾಂಶ ಚಾರ್ನಕೈಟುಗಳು ಇದ್ದರೂ ಚಾರ್ನಕೈಟುಗಳು ಮಾತೃಶಿಲಾದ್ರವವೊಂದರ ಮ್ಯಾಗ್ಮ ಆರುವಿಕೆಯಿಂದುಂಟಾದ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳೆಂಬ ಹಾಲೆಂಡ್ ವಾದವನ್ನೇ ಸಮರ್ಥಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ಬಿ. ರಾಮರಾಯರು ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ-ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನ ಬೆಟ್ಟ, ಶಿವಸಮುದ್ರ, [[ನಂಜನಗೂಡು]]ಇಲ್ಲಿ ಭೂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿ ಈ ಶಿಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದರು. ಅನೇಕ ಕಡೆ ಅಧಿಕಸಿಲಿಕಾಂಶ ಚಾರ್ನಕೈಟುಗಳಿಗೂ ನೈಸುಗಳಿಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಮತ್ತೊಂದರಲ್ಲಿ ಕ್ರಮೇಣ ಮಿಲನ ಹೊಂದುವ ಅಂಶವೂ ಹೊರಪಟ್ಟಿತು. ಹಲವೆಡೆ ಎರಡು ಭಿನ್ನ ಶಿಲೆಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ತಲೆದೋರಿರುವ ಅಂಶವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಹಾಗೂ ಇವಕ್ಕಿಂತ ಕಿರಿಯವೆನಿಸಿದ ಕ್ಲೋಸ್ಪೇಟೆ ([[ರಾಮನಗರ]]) ಗ್ರ್ಯಾನೈಟುಗಳು ಈ ಶಿಲೆಗಳ ಜನನದಲ್ಲಿ ಬಹು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿವೆ ಎಂದೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ನಕೈಟುಗಳ ಜನನ ಏಕರೀತಿಯಾಗಿರದೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶದ ವಿವಿಧ ಚಾರ್ನಕೈಟುಗಳು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪುತಳೆದಿರುವ ಹೊಸ ಅಂಶವನ್ನು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿದರು. ಅದುವರೆಗೂ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಹಾಲೆಂಡ್ ವಾದವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಒಂದೇ ಶಿಲಾಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲವೆಂದೂ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಜನ್ಯಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಯಾವ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗದೆಂದೂ ಹೇಳಿದರು. ಚಾರ್ನಕೈಟ್ ಶಿಲಾಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಗೆಗಳು [[:en:Country_rock_(geology)|ನಾಡಶಿಲೆಗಳ]] ರೂಪಾಂತರದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಬೆಳ್ಳೂರು ರಾಮರಾಯರ ಪಾಲಿನದು. ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರಪಂಚದ ನಾನಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಾರ್ನಕೈಟುಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದು ಇದೇ ಬಗೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ತಜ್ಞರೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರೆಂಬ ಅಂಶ ಬಹುಮುಖ್ಯ. ಸಿ. ಎಸ್. ಪಿಚ್ಚಮುತ್ತು ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಈ ಶಿಲೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಲೋಸ್ಪೇಟೆ ಗ್ರ್ಯಾನೈಟಿನ ಪಾತ್ರವೇನೂ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಹೊಸ ಅಂಶವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ನೈಸ್ ಶಿಲೆಗಳು ಚಾರ್ನಕೈಟೀಕರಣವೆಂಬ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ಕ್ರಿಯೆಗೊಳಗಾಗುವುದರ ಮೂಲಕ ಇವು ಉಂಟಾದುವೆಂಬ ಹೊಸ ವಾದವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು. ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎಸ್. ಸದಾಶಿವಯ್ಯನವರು ಮಳವಳ್ಳಿ, ಸಾತನೂರು, ಹಲಸೂರು, ಶಿವನಸಮುದ್ರ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಚಾರ್ನಕೈಟುಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಸಂಶೋಧಿಸಿ ಇವು ನೈಸ್ ಶಿಲೆಗಳಿಗಿಂತ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯವೆಂದೂ ಈ ಕಾರಣ ಚಾರ್ನಕೈಟೀಕರಣ ಕ್ರಿಯೆ ಅಸಮಂಜಸವೆಂದೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. == ಉಪಸಂಹಾರ == ಇಂದಿಗೂ ಈ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಹಲವಾರುಕಡೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಮುಂದೆ ಹೊಸ ಅಂಶಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಚಾರ್ನಕೈಟನ್ನು ಕುರಿತ ಕೊನೆಯ ಮಾತು ಸಲ್ಲ. ಮೊತ್ತಮೊದಲು ಮದರಾಸಿನ ಸಣ್ಣಗುಡ್ಡವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಈ ಶಿಲೆ ಪ್ರಪಂಚವ್ಯಾಪ್ತಿಯಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆದಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ಮಯಕರ. ಶಿಲಾವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ಅಧ್ಯಾಯ. == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ == * {{EB1911|wstitle=Charnockite|volume=5|pages=947–948|first=John Smith|last=Flett|author-link=John Flett (geologist)}} {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಚಾರ್ನಕೈಟ್}} [[ವರ್ಗ:ಶಿಲೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ]] q3wlvi4j410rurefgoqtndkbsrgdjbv 0 178959 1371457 2026-04-10T11:58:13Z Hariprasad Shetty10 87270 ಹೊಸ ಪುಟ: == ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್ (Hemiramphus) == '''ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್''' ('''''Hemiramphus''''') ಎಂಬುದು ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಳ ಒಂದು ಗಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದು '''ಹೆಮಿರಾಂಫಿಡೆ (Hemiramphidae)''' ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.<ref name="worms">{{cite web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=125695 |title=Hemiramphus taxonomy |publisher=World R... 1371457 wikitext text/x-wiki == ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್ (Hemiramphus) == '''ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್''' ('''''Hemiramphus''''') ಎಂಬುದು ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಳ ಒಂದು ಗಣವಾಗಿದ್ದು, ಇದು '''ಹೆಮಿರಾಂಫಿಡೆ (Hemiramphidae)''' ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.<ref name="worms">{{cite web |url=https://www.marinespecies.org/aphia.php?p=taxdetails&id=125695 |title=Hemiramphus taxonomy |publisher=World Register of Marine Species (WoRMS) |access-date=2026-04-10}}</ref> ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಹಾಫ್‌ಬೀಕ್" (ಅರ್ಧ ಕೊಕ್ಕಿನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೀನು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೀನುಗಳು ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ಉಪಉಷ್ಣವಲಯ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.<ref name="fao">{{cite web |url=https://www.fao.org/4/ad468e/AD468eEO.pdf |title=FAO Species Identification Guide |publisher=FAO |access-date=2026-04-10}}</ref> == ವರ್ಗೀಕರಣ == * ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ: ಅನಿಮೇಲಿಯಾ * ಸಂಧಿ: ಕೋರ್ಡಾಟಾ * ವರ್ಗ: ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟರಿಗಿ * ಕ್ರಮ: ಬೆಲೋನಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ * ಕುಟುಂಬ: ಹೆಮಿರಾಂಫಿಡೆ * ಗಣ: ''ಹೆಮಿರಾಂಪಸ್''<ref name="worms" /> == ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು == ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್ ಮೀನುಗಳು ಉದ್ದವಾದ ದೇಹ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕೆಳದವಡೆಯ ಉದ್ದನೆಯ ಚುಂಚಿನಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮೇಲಿನ ದವಡೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು, ಕೆಳದವಡೆ ದೀರ್ಘವಾಗಿರುವುದು ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.<ref name="fao" /> * ದೇಹ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ * ಕೆಳದವಡೆ ಉದ್ದವಾಗಿ ಚುಂಚಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ * ಡೋರ್ಸಲ್ ಮತ್ತು ಅನಲ್ ಫಿನ್‌ಗಳು ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ * ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ<ref name="fao" /> == ವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ == ಈ ಮೀನುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪೆಲಾಜಿಕ್ ಮೀನುಗಳಾಗಿವೆ.<ref name="fao" /> * ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ಉಪಉಷ್ಣವಲಯ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ * ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನದಿ ಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ<ref name="fao" /> == ಆಹಾರ ಮತ್ತು ವರ್ತನೆ == ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್ ಮೀನುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮೈ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಚುರುಕಾಗಿ ಈಜುತ್ತವೆ.<ref name="fishbase" /> * ಶೈವಲಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ಟನ್ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ * ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಣ್ಣ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ<ref name="fishbase">{{cite web |url=https://fishbase.se/identification/SpeciesList.php?genus=Hemiramphus |title=Hemiramphus species list |publisher=FishBase |access-date=2026-04-10}}</ref> == ಪ್ರಜನನ == ಕೆಲವು ಪ್ರಜಾತಿಗಳು ನದಿ ಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸಸ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅಂಟಿಸುವ ಗುಣವಿದೆ.<ref name="fao" /> == ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ == ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್ ಮೀನುಗಳು ಆಹಾರ ಮೀನುಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿವೆ.<ref name="icar" /> * ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ * ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಲೆಯ ಮೀನು (bait fish) ಆಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ<ref name="icar">{{cite journal |url=https://epubs.icar.org.in/index.php/JIFA/article/view/148401 |title=Study on Hemiramphidae |journal=Journal of Indian Fisheries Association |publisher=ICAR |access-date=2026-04-10}}</ref> == ಪ್ರಜಾತಿಗಳು == ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್ ಗಣದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಜಾತಿಗಳು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.<ref name="fishbase" /> * ''ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್ ಬಾಲಾವೋ'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಪಸ್ ಬ್ರೆಸಿಲಿಯೆನ್ಸಿಸ್'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಪಸ್ ದೂರ'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಪಸ್ ಮಾರ್ಜಿನೇಟಸ್'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಪಸ್ ಆರ್ಕಿಪೆಲಾಜಿಕಸ್'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್ ಲುಟ್ಕೀ'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಪಸ್ ರೋಬಸ್ಟಸ್'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಪಸ್ ಸಾಲ್ಟೇಟರ್'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಪಸ್ ಕಾನ್ವೆಕ್ಸಸ್'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಫಸ್ ಡೆಪಾಪೆರಾಟಸ್'' * ''ಹೆಮಿರಾಂಪಸ್ ಬರ್ಮುಡೆನ್ಸಿಸ್'' == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{Reflist}} tkrqfncbn32w7oeu0igx3g039agyrsj