ವಿಕಿಪೀಡಿಯ knwiki https://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%AE%E0%B3%81%E0%B2%96%E0%B3%8D%E0%B2%AF_%E0%B2%AA%E0%B3%81%E0%B2%9F MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter ಮೀಡಿಯ ವಿಶೇಷ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸದಸ್ಯ ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಮೀಡಿಯವಿಕಿ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಟೆಂಪ್ಲೇಟು ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಹಾಯ ಸಹಾಯ ಚರ್ಚೆಪುಟ ವರ್ಗ ವರ್ಗ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಸಂಪುಟ ಸಂಪುಟ ಚರ್ಚೆಪುಟ ಕರಡು ಕರಡು ಚರ್ಚೆಪುಟ TimedText TimedText talk ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಮಾಡ್ಯೂಲ್ ಚರ್ಚೆಪುಟ Event Event talk 0 890 1371633 1360189 2026-04-18T05:03:39Z ~2026-23707-46 99087 1371633 wikitext text/x-wiki {{databox}} [[ಚಿತ್ರ:KRS dam.JPG|thumb|ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು]] '''ಮೈಸೂರು''' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಗರ. ಮೈಸೂರು ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಹಳೆಯ ರಾಜಧಾನಿ. ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅರಮನೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಮೈಸೂರನ್ನು ''ಅರಮನೆಗಳ ನಗರ'' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರವೆಂಬ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದಿದೆ. ಮೈಸೂರನ್ನ ನಮ್ಮ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮೈಸೂರು ನಮ್ಮ ರಾಜ್ಯ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಇಡೀ ದೇಶದ ವಾರ್ಡನ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಅದ್ಭುತವಾದ ಮೈ ನವಿರೇಳಿಸುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಆಚಾರ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ಮೈಸೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪಿರಂಗಿ ಗುಂಡು ಹಾಗೂ ರಾಕೇಟ್ಗಳ ದಾಳಿ ನಡೆದದ್ದು. ಮೈಸೂರನ್ನು ಚಂದದ ನಗರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ,'''ಇತಿಹಾಸ:''' ಇದು ಒಡೆಯರ್ ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಅವರು 1399 ರಿಂದ 1947 ರವರೆಗೆ ಆಳಿದರು. [[Image:Mysore Infy bldg.jpg|thumb|alt=A photo of a building in the Infosys campus at Mysore|Multiplex in the [[Infosys]] campus at Mysore]] == ಮೈಸೂರಿನ ಅಧಿದೇವತೆ == ಈಕೆಯು ಮೈಸೂರಿನ ಅಧಿದೇವತೆ, ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆಯರಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯವಳು. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಪ್ರಬಲವಾದ ದೇವತೆ. "[[ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ|ಚಾಮುಂಡಿ]]" ಎಂದೊಡನೆ ಈಕೆ ಶಿಷ್ಟ ಪುರಾಣದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಕ್ತಿದೇವತೆ. ಆದಿಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿ ದುಷ್ಟ ಶಿಕ್ಷಕಿ-ಶಿಷ್ಟರಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಮಹಿಷೂರಿನ ಮಹಿಷನನ್ನು ಕೊಂದು, ಲೋಕ ಕಂಟಕರಾಗಿದ್ದ ಚಂಡ-ಮುಂಡರೆಂಬ ರಕ್ಕಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ 'ಚಾಮುಂಡಿ'ಯಾಗಿದ್ದಾಳೆಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಈಕೆ- ಷೋಡಶಿ, ಅಂಬೆ, ಈಶ್ವರಿ, ಚಂಡಿ, ಕಾಳಿ, ಭಗವತೀ, ಮಹೇಶ್ವರಿ, ಮಹಾದೇವಿ, ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿ, ದುರ್ಗೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಚಾಮುಂಡಿ ಮಹಿಷಮಂಡಲವನ್ನು ತನ್ನ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮಹಾಬಲಗಿರಿಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿ ದ್ದಾಳೆ. ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟವು ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು-೩೪೮೯ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಮೈಸೂರಿನ ದೊಡ್ಡದೇವರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ಬೆಟ್ಟವನ್ನೇರಲು ಬರುವ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ವಾಗಲೆಂದು ೧೧೦೧ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ, ೭೦೦ನೇ ಮೆಟ್ಟಿಲ ಬಳಿ ಬೃಹತ್ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಶ್ವಯುಜ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತಾದಾದ್ಯಂತ ಚಾಮುಂಡಿ ಆರಾಧನೆ "ದುರ್ಗೆ"ಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವೈಭವಯುತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನವರಾತ್ರಿ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಲಕ್ಷ್ಮೀಯರ, ಅಷ್ಟದುರ್ಗೆಯರ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನವ ದಿನವು ದೇವಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅಲಂಕಾರಗಳನ್ನು, ಉಡುಗೆ-ತೊಡುಗೆ, ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ಸಿಂಗರಿಸಿ ಭಕ್ತವೃಂದಕ್ಕೆ ಸಂತಸವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಸೋಮನಾಥಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಿರುಮಕೂಡಲು ನರಸೀಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಮೈಸೂರು ನಗರದಿಂದ 38 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨೪ ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಸೋಮನಾಥಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ( ಕೇಶವ ಅಥವಾ ಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ==ಮೈಸೂರು ನಗರದ ಇತಿಹಾಸ== [[File:Mysore Painting.jpg|thumb|alt=A photo depicting the Mysore style of painting|Mysore painting depicting the goddess [[ಸರಸ್ವತಿ]]]] * ಮೈಸೂರು ನಗರದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಸುಮಾರು ೧೧ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ೧೪ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ [[ಒಡೆಯರ್]] ವಂಶದ ಅರಸರು ಮೈಸೂರನ್ನು ಆಳಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ವಂಶದ ಮೊದಲ ಅರಸು "ಯದುರಾಯ". ಹಾಗಾಗಿ ವಂಶದ ಹೆಸರು 'ಯದುವಂಶ' ಎಂದಾಯಿತು. ಮೊದಲಿಗೆ [[ವಿಜಯನಗರ]] ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ ೧೫೬೫ ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರದ ಪತನದ ನಂತರ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಈ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯರು. ೧೮ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಒಡೆಯರ್ ಅರಸರ ಪ್ರಭಾವ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ [[ಹೈದರ್ ಅಲಿ]] ಮತ್ತು [[ಟೀಪು ಸುಲ್ತಾನ್|ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್‌ರ]] ಆಡಳಿತ ನಡೆಯಿತು. * ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. [[ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ]] ಆಧುನಿಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ೧೭೯೯ರಲ್ಲಿ [[ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್|ಟೀಪು ಸುಲ್ತಾನನ]] ಸೋಲಿನ ನಂತರ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಒಡೆಯರ್ ಮನೆತನವನ್ನು ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. * ೧೮೮೧ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ೧೪೪ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ, ಪ್ರಜಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ೧೮೮೧ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಣಿ ಬಾಲಕಿಯರ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ೧೮೮೨ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಮೈಸೂರು ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗ ಹಾಸಿದರು. ಕೋಲಾರದ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ೧೯೦೫ರಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಸಮುದ್ರ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗು ಕೋಲಾರದ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿ, ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು. ಪ್ರಥಮಬಾರಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪ ಬೆಳಗಿತು. ೧೯೧೬ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿತು. ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೪೫೬೮ ರಿಂದ ೧೧೨೯೪ ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದವು. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ೧೯೧೧ರಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು ಆರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ, ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಕನ್ನಂಬಾಡಿ [ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ] ಆಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿದರು. ಹಾಗೂ ೧೯೧೬- ಭದ್ರಾವತಿಯಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕೈಗಾರಿಕೆ ನಿರ್ಮಾಣ,  ಎಚ್. ಎ. ಎಲ್. ಕಾರ್ಖಾನೆ, ಮೈಸೂರು ಲ್ಯಾಂಪ್ಸ್ ಕಾರ್ಖಾನೆ, ಮತ್ತು ಶಿವನ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ೪೦೦೦ ಅಶ್ವಶಕ್ತಿಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಆರಂಭಗೊಂಡವು. ದಿವಾನ್ ಸಾರ್ ಎಮ್. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ೩೭೨ ಮೈಲಿ ಉದ್ದದ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಾಸಲಾಹಿತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಮೈಸೂರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೆಳಗೆ ಉಳಿಯಿತು ಮತ್ತು ೧೮೩೪ ರಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. * ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿ ೧೯೫೦ ರಲ್ಲಿ ''ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ'' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆಯಿತು. ನಂತರ, ಈ ರಾಜ್ಯ ೧೯೫೬ರ ಏಕೀಕರಣ ನಂತರ "ವಿಶಾಲ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆಯಿತು. ಆ ಬಳಿಕ ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ "ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ " ಎಂಬ ಹೆಸರು ಸ್ಥಿರವಾಯಿತು. ಮೈಸೂರು ನಗರ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೭೭೦ ಮೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ, ಹಾಗೂ [[ಬೆಂಗಳೂರು]] ನಗರದಿಂದ ೧೪೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹತ್ತು ದಿನ-ಒಂಬತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳವರೆಗೆ [[ದಸರಾ]] ಅಥವಾ [[ನವರಾತ್ರಿ]] ಹಬ್ಬವನ್ನು ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಅಕ್ಟೋಬರ್]] ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದು. == ಉಗಮ == ಮೈಸೂರು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಿಂದ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು 'ಮಹಿಷಪುರಿ', 'ಮಹಿಷೂರು'. ಇದರ ಅರ್ಥ ಮಹಿಷನ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಎಂದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬಹುದು. 'ಮಹಿಷ' ಎಂದರೆ ಮಹಿಷಾಸುರ ಎಂಬ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸ. ಈತ ಮಾನವ ಮತ್ತು ಕೋಣ ಎರಡೂ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಾಕ್ಷಸ ಮಹಿಷಾಸುರನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ, ಆ ರಾಕ್ಷಸ ತಾಯಿ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯಿಂದ ಹತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಬಳಿಕ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯು ಅದೇ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ಮಹಿ‍‌ಷೂರು>ಮಹಿಸೂರು>ಮಸೂರು ಆಗಿ ತದನಂತರ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಮೈಸೂರು ಎಂದು ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಮೈಸೂರು ನಗರದ ಆಂಗ್ಲ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅಗತ್ಯ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ. ==[[ಚಾಮುಂಡಿ]] ದೇವಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸ== [[ಚಿತ್ರ:Chamundi hill 7.jpg|thumb|೧೦೦px|ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೂ ಸಹ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ]] * ಮೈಸೂರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಗಂಗರ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ೯೫೦ರ ಹಿಂದಿನ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಇದರ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಈಗಲೂ ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ನಗರದ ಚೋಳರು, ಚಾಲುಕ್ಯರು, ಹೊಯ್ಸಳರು, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜವಂಶದ ನಂತರ ಗಂಗಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಮೊದಲು ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿತು. ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಟ್ಟಡ ಅಥವಾ ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಾಮುಂಡಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸೇರಿದಂತೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸುಂದರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿವೆ. * ನಂತರ ಬೆಟ್ಟದ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜ ತಮ್ಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು, ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿದ್ದರು. ನಂತರ ಮಹಿಷೂರು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೈಸೂರಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಮೈಸೂರು ತನ್ನ ವೈಭವವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಿತು. * ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಕೋಟೆಯ ಪ್ರಾಂಗಣ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ III ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದು ನಗರದ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾನ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಗಳು ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ನೆರವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರೆಂದರೆ- ಸರ್. ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ, ಸರ್. ಮಿರ್ಜಾ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್, ದಿವಾನ್ ಪೂರ್ಣಯ್ಯ ಇವರುಗಳು. ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ ರಸ್ತೆಗಳು, ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಬೃಂದಾವನ ಗಾರ್ಡನ್ ಸಿದ್ಧಗೊಂಡವು. ಅವರು ಪ್ರಗತಿಯ ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ನಗರವನ್ನು ತರುವ ಸಲುವಾಗಿ ಉದ್ಯಮ, ಕಲೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಬಡ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಕಾಲವನ್ನು "ಮೈಸೂರಿನ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. * ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಚಾಮುಂಡಿ ದೇವಾಲಯ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಎರಡೂ ರಸ್ತೆ ೧೦೦೮ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಿಲುಕಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ೭೦೦ ಹಂತಗಳನ್ನು ಏರಿಕೆಗೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಷಾಸುರನ ಪ್ರತಿಮೆ ಹಾಗೂ ದೇವತೆ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯ ಬಳಿ {BULL} ನಂದಿಯ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಮೆ ಇದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿಂದ ಇಡೀ ಮೈಸೂರು ನಗರದ ಪರಿದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. === ಅರಕೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ === ಕೃಷ್ಣರಾಜ ನಗರವು ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ ಈ ನಗರವು ಇಂದೆ ಎಡ ತೊರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತು ಈ ನಗರದ ಕಾವೇರಿ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಅರಕೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ವಾಗಿದ್ದು. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ನಗರವು ಹಿಂದೆ ಯಡತೊರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ನಗರದ ಕಾವೇರಿ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಅರಕೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಇದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಕಂಡು ಬರುವ ಎರಡನೇ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಾದ ಮರುದಿನ ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ. === ಮಸಣಿಕಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ === ಮಸಣಿಕಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನಕರ್ನಾಟಕದ ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಶಕ್ತಿ ದೇವತೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮಸಣಿಕಮ್ಮ ದೇವಿಯೆಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ನೆರೆಯ ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ದುಷ್ಟರಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಆಕೆಯನ್ನು ಭಕ್ತರು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವಳು ಫಲವತ್ತತೆಯ ದೇವತೆಯೂ ಹೌದು. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮಾತೃದೇವತೆಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೂಪವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ಹುಡುಗಿಗೆ ಅವಳ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಮನೆಯವರ ಅದರಲ್ಲೂ ತಂದೆಯ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಕುದಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿಗೆ ಹಾರಿ ಕರಗಿ ಹೋದಳು. ಘಟನೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಮೀನುಗಾರರು ಆಕೆಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವಳು ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತರುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಅವಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುವಂತೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿತು. ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಒಂದು ಮೂರ್ತಿ (ವಿಗ್ರಹ) ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಉರಿಮಸಾನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಮಸಣಿಕಮ್ಮ ಆದರು. === ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ === ಚನ್ನ ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ,ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೋಮನಾಥಪುರದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ ವಾಗಿದೆ.ಈ ದೇವಾಲಯವು. ೧೨೫೮ CE ಯಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜ ನರಸಿಂಹ೧೧೧ ನ ಜನರಲ್ ಸೋಮನಾಥ ದಂಡನಾಯಕ ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇದು ಮೈಸೂರು ನಗರದ ಪೂರ್ವಾಕ್ಕೆ 38 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.. ಅಲಂಕೃತ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಒಂದು ಮಾದರಿ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯಾಗಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನ ವನ್ನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಂಬಗಳ ಒಂದು ಕಂಬದ ಕಾರಿಡಾರ್ ನೊಂದಿಗೆ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಚೌಕಾಕಾರದ ಮಾತೃಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ ಮೂರು ಸಂಮಿತಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಉನ್ನತ ನಕ್ಷತ್ರದ ಆಕಾರದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. * ಮೈಸೂರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೆಂದರೆ [[ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ]], [[ಶ್ರೀ ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಮೃಗಾಲಯ]], [[ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟ]], [[ಕಾರಂಜಿ ಕೆರೆ]], [[ಕುಕ್ಕರಹಳ್ಳಿ ಕೆರೆ]], ರೀಜನಲ್ ಮ್ಯೂಜಿಯಂ ಆಫ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ, ಜಗನ್ಮೊಹನ ಅರಮನೆ. ಮೈಸೂರಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ|ಣಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ]], [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ]], [[ರಂಗನತಿಟ್ಟು]], [[ಬಂಡೀಪುರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ|ಬಂಡೀಪುರ]], [[ತಲಕಾಡು]], [[ಮುಡುಕುತೊರೆ]] [[ಟಿ. ನರಸೀಪುರ]] ಇತ್ಯಾದಿ. [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ]] ಅತಿ ಹಳೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ [[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]] ಇದೇ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. * ಇತರ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ [[ಕೇಂದ್ರೀಯ ಆಹಾರ ಸಂಶೋಧನಾಲಯ]] (ಸಿಎಫ್‌ಟಿಆರ್‌ಐ), [[ರಕ್ಷಣಾ ಆಹಾರ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ]] (ಡಿಎಫ್‌ಆರ್‌ಎಲ್), ಭಾರತೀಯ ಭಾಷಾ ಸಂಸ್ಥಾನ . ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಮೈಸೂರು ಎಂದು ಮೈಸೂರು, ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಮೊದಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ನಗರದ ದೇವತೆ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ, ಪಾರ್ವತಿಯ ಅವತಾರವೆಂದು ಮೂಲಕ ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪ ಟ್ಟಿರಬಹುದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವ ಮಹಿಷಾಸುರ ರಾಕ್ಷಸ. ೧೦ ದಿನ ದಸರಾವನ್ನು ಉತ್ಸವ ದುಷ್ಟ ಒಳ್ಳೆಯ ಈ ವಿಜಯವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕತೆಯ ನಗರದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಮೈಸೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆ, ಅರಮನೆ ವೈಭವಗಳು, ಅದ್ಭುತ ತೋಟಗಳು/ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಭವ್ಯವಾದ ದೇವಾಲಯಗಳ ರಕ್ಷಣೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಮೋಡಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳವುದಾಗಿದೆ. * '''ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ''':ಚನ್ನಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ,ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೋಮನಾಥಪುರದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ ವಾಗಿದೆ.ಈ ದೇವಾಲಯವು. ೧೨೫೮ CE ಯಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜ ನರಸಿಂಹ೧೧೧ ನ ಜನರಲ್ ಸೋಮನಾಥ ದಂಡನಾಯಕ ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇದು ಮೈಸೂರು ನಗರದ ಪೂರ್ವಾಕ್ಕೆ ೩೮ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.. ಅಲಂಕೃತ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಒಂದು ಮಾದರಿ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯಾಗಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನ ವನ್ನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಂಬಗಳ ಒಂದು ಕಂಬದ ಕಾರಿಡಾರ್ ನೊಂದಿಗೆ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಚೌಕಾಕಾರದ ಮಾತೃಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ ಮೂರು ಸಂಮಿತಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಉನ್ನತ ನಕ್ಷತ್ರದ ಆಕಾರದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ===[[ಮೈಸೂರಿನ ಇತಿಹಾಸ|ಅರಮನೆಗಳು]]=== ಮೈಸೂರು ನಗರವನ್ನು "ಅರಮನೆಗಳ ನಗರ " ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅರಮನೆಗಳು ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಸಹ ಅಂಬಾವಿಲಾಸ ಅರಮನೆ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಜಗನ್ ಮೋಹನ ಅರಮನೆ, ಜಯಲಕ್ಮೀ ವಿಲಾಸ ಮತ್ತು ಲಲಿತಮಹಲ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇಂದು ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಮೂರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಲುಗಳನ್ನು ಕಾರಂಜಿ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್,ಜಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಚೆಲುವಾಂಬ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್ ಇವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಮಹಲುಗಳು, ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ ಕಾರಂಜಿಗಳನ್ನು ಸುಂದರ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ತೋಟಗಳು ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಮೈಸೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅರಮನೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ '''ಅರಮನೆಗಳ ನಗರ''' ಎಂದೂ ಸಹ ಹೆಸರು. ಈ ಅರಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು: [[ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ|ಮುಖ್ಯ ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ]]: ಮುಖ್ಯ ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ ಅಥವಾ "ಅಂಬಾ ವಿಲಾಸ", ೧೮೯೭ ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾರಂಭಿಸಿ ೧೯೧೨ ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾದ ಅರಮನೆ. ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಸಂಜೆ ಸಾವಿರಾರು ದೀಪಗಳಿಂದ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯ [http://www.mysorepalace.in/360/palace_night/mysorePalace.htm ೩೬೦° ನೋಟ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090130111056/http://mysorepalace.in/360/palace_night/mysorePalace.htm |date=2009-01-30 }} ನೀಡುವ ಅರಮನೆ. ====ರಾಜೇಂದ್ರ ವಿಲಾಸ ಅರಮನೆ==== ಇದಕ್ಕೆ ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆ ಎಂದೂ ಹೆಸರು. ಇದು ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ====ಜಗನ್ಮೋಹನ ಅರಮನೆ==== ಜಗನ್ಮೋಹನ ಅರಮನೆ ಈಗ ಒಂದು ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ. [[ರಾಜಾ ರವಿ ವರ್ಮ]] ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರ ಚಿತ್ರಕೃತಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ====ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ವಿಲಾಸ ಅರಮನೆ==== ಈಗ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಾನಸ ಗಂಗೋತ್ರಿಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿದೆ. ====ಲಲಿತ ಮಹಲ್ ಅರಮನೆ==== ಈಗ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮವು ನಡೆಸುವ ಹೋಟೆಲ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿದೆ. * ಮುಖ್ಯ ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಈಗ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಅರಮನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಹಿಂದಿನ ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಾಗಿದೆ.<ref>http://www.mysorepalace.in/act.doc {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110907041822/http://www.mysorepalace.in/act.doc |date=2011-09-07 }} ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ ಕಾಯ್ದೆ</ref> * '''ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟ''' : ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಚಾಮುಂಡಿ ದೇವಾಲಯ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಎಂದು ಆದರೆ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದ ನಂದಿ, ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು '''ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟ'''. ಇದು ಇಲ್ಲಿನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ), ದೊಡ್ಡ ನಂದಿಯ ವಿಗ್ರಹ, ಮತ್ತು ಮಹಿಷಾಸುರನ ಪ್ರತಿಮೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಮೂಲ: ವಿಕಿಮೀಡಿಯ ಕಣಜದಲ್ಲಿ * '''ಶ್ರೀ ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಝೂಲಾಜಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್''' : ಮೈಸೂರು ಮೃಗಾಲಯ ಪ್ರಾಣಿ ಅದರ ವಿವಿಧ ಭೇಟಿ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮೃಗಾಲಯದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ತುಂಬಾ ಉತ್ತಮ ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಹೊಂದಿದೆ. ಮೈಸೂರಿನ '''ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ವನ್ಯ ಮೃಗಾಲಯ''' ಅಥವಾ "ಮೈಸೂರು ಝೂ", ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ಮೃಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ನಿಗೂಢವಾಗಿ ಸಾವಿಗೀಡಾಗಿದ್ದು ಈ ಮೃಗಾಲಯ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿತ್ತು. * '''ಝಿಯಾನ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್''' : ಝಿಯಾನ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ವಿಶ್ವದ ತಾರಸಿ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಆರ್ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಸೈಟ್ ಇಟ್ಟ, ಗಾರ್ಡನ್ ಕೆಲವೇ ಹೆಸರಿಸಲು, ನೀರಿನ ವಾಹಕಗಳು ಕ್ಯಾಸ್ಕೇಡಿಂಗ್ ಅದರ ಸಮ್ಮಿತೀಯ ಯೋಜನೆ, ಸಂಗೀತ ಕಾರಂಜಿಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿವೆ. ಸೂರ್ಯನ ಕೆಳಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು, ಕಾರಂಜಿಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಅದ್ಭುತ ದೃಷ್ಟಿ ಇದು ರಾಗ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪ್ರವಾಸಿ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ದೋಣಿ ಸವಾರಿ ಆನಂದಿಸಬಹುದು. '''ಕೃಷ್ಣ ರಾಜ ಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು''' : ಮೂರು ನದಿಗಳು ಕಾವೇರಿ, ಹೇಮಾವತಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ತೀರ್ಥ ಒಂದೆಡೆ ಹತ್ತಿರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯಿಂದ, ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯ. ಇದು ಮಹಾನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಸರ್ ಎಂ ವಿಶ್ವೆಸ್ವರಯ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಅದ್ಭುತ ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ೧೯೩೨ರಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನೀರು ಒದಗಿಸುವ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು ನೀರಿನ ಹೊರಬಂದರು ಮಾಡಿದಾಗ ನೋಡು ಒಂದು ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯ. '''ಸೇಂಟ್ ಫಿಲೋಮಿನಾ ಚರ್ಚ್''' : ನವ್ಯ-ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಚರ್ಚ್ ಭಾರತದ ಅತಿ ಭವ್ಯ ಚರ್ಚುಗಳು ಒಂದಾಗಿದೆ. ಚರ್ಚ್ ಅದ್ಭುತ ನೆಲಮಹಡಿಯು ಕ್ರಾಸ್ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಚರ್ಚ್ ೧೭೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಅವಳಿ ಗೋಪುರಗಳು ಹಲವಾರು ಮೈಲಿಗಳ ದೂರದಿಂದ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಚರ್ಚ್ ಗಾಜಿನ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕಿಟಕಿಗಳಿವೆ ಅವರ ಹುಟ್ಟು, ಲಾಸ್ಟ್ ಸಪ್ಪರ್, ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಥಾನದ ರೀತಿಯ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಘಟನೆಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು. ''' ರೈಲು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ''' : ಈ ಇತರ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಎರಡು ರೈಲು ವಸ್ತು ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನ್ ಎಂಜಿನ್ ಮತ್ತು ರೈಲು ಗಾಡಿಗಳು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಹಿಂದೆ ಮೂಲಕ ಹೊಂದಿದೆ ಪ್ರಗತಿಯ ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. * ಮೈಸೂರಿನ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾನಸಗಂಗೋತ್ರಿ ([[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ]] ಆವರಣ). ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳೆಂದರೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಚರಿತ್ರೆ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ರೈಲ್ವೇ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ಕಲಾ ಮಂದಿರ, [[ಕುಕ್ಕರಹಳ್ಳಿ ಕೆರೆ]], ಪುಷ್ಪಕಾಶಿ (ಪುಷ್ಪೋದ್ಯಾನ), [[ಕಾರಂಜಿ ಕೆರೆ]], ಮೈಸೂರು ರೇಷ್ಮೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಮುಂತಾದವು. == ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು == ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸುಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ - ಮೈಲಾರಿ ದೋಸೆ, ಮೈಸೂರು ಪಾಕ್, ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಮೈಸೂರು ವೀಳ್ಯದ ಎಲೆ, ಮೈಸೂರು ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ಗಂಧದ ಎಣ್ಣೆ, ಸೋಪು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ. == ಮೈಸೂರು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳು == ಮೈಸೂರು ನಗರದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳು- ಸಂತೇಪೇಟೆ, ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಮೋಹಲ್ಲ, ನಜರ್ ಬಾದ್, ಕ್ಯಾತಮಾರನಹಳ್ಳಿ (ಕಂಠೀರವ ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ), ಕನ್ನೇಗೌಡನ ಕೊಪ್ಪಲು, ಇಟ್ಟಿಗೆಗೂಡು, ಚಾಮರಾಜ ಪುರಂ,ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಪುರಂ, [[ಅಶೋಕಪುರಂ]], ಶ್ರೀರಾಮಪುರ, ಜಯನಗರ, ಕುವೆಂಪುನಗರ, ಸರಸ್ವತಿ ಪುರಂ, ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯಪುರಂ, ಸಿದ್ದಾರ್ಥನಗರ, ವಿವೇಕಾನಂದನಗರ, ರಾಮಕೃಷ್ಣನಗರ, ಶಾರದದೇವಿನಗರ, ತೊಣಚಿಕೊಪ್ಪಲು, ಮಾನಸಗಂಗೋತ್ರಿ, ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿಪುರಂ, ಒಂಟಿಕೊಪ್ಪಲು (ವಾಣಿ ವಿಲಾಸ ಮೊಹಲ್ಲ), ಗೋಕುಲಂ, ಯಾದವಗಿರಿ, ಬೃಂದಾವನ ಬಡಾವಣೆ,ಕುಂಬಾರ ಕೊಪ್ಪಲು, ಮೇಟಗಳ್ಳಿ, ಬಿ ಎಂ ಶ್ರೀ ನಗರ, ಮಂಚೇಗೌಡನಕೊಪ್ಪಲು, ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತಾನಗರ,ಹೆಬ್ಬಾಳು ಬಡಾವಣೆ, ವಿಜಯನಗರ, ಜೆ.ಪಿ.ನಗರ, ಶಿವರಾಮಪೇಟೆ, ವೀರನಗೆರೆ (ಗಾಂಧಿನಗರ), ಕನಕದಾಸನಗರ, ರೂಪನಗರ, ದೀಪನಗರ, ದಟ್ಟಗಳ್ಳಿ ಮುಂತಾದವುಗಳು. == ಸಮೀಪದ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳು == {{colbegin|2}} * [[ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ]] * [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ]] * [[ಕಬಿನಿ]] * [[ಸೋಮನಾಥಪುರ]] * [[ಗೋಸಾಯಿ ಘಾಟ್, ಸಂಗಮ]] * [[ನೀಲಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು]] * [[ತಲಕಾಡು]] * [[ಬಂಡಿಪುರ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]] * [[ಮದುಮಲೈ ಕಾಡುಗಳು]] * [[ನಾಗರಹೊಳೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]] * [[ರಂಗನತಿಟ್ಟು ಪಕ್ಷಿಧಾಮ]] * [[ಬಲಮುರಿ]] ಮತ್ತು [[ಎಡಮುರಿ]] * [[ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ಬೆಟ್ಟ|ಹಿಮವದ್ ಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ಬೆಟ್ಟ]] * [[ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನ ಬೆಟ್ಟ]] * [[ಕುಂತಿ ಬೆಟ್ಟ]] * [[ಮೇಲುಕೋಟೆ]] * [[ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟ]] * ಲಲಿತ್ ಮಹಲ್ {{colend|2}} [[ಚಿತ್ರ:Mahishasura statue at the Chamundeswari Temple, Mysuru, Karnataka, India (2004).jpg|thumb|ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮಹಿಷಾಸುರ]] [[Image:CrawfordHall 1.jpg|thumb|alt=A photo of Crawford Hall, the headquarters of the University of Mysore|Crawford Hall, the administrative headquarters of the [[University of Mysore]]]] ತಿ.ನರಸೀಪುರವುಕಾವೇರಿ-ಕಪಿಲಾ-ಸ್ಫಟಿಕ ಸರೋವರಗಳು ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮದ ತನ್ನೊಡಲಲ್ಲಿ ಹಲವು ದೇಗುಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಅಗಸ್ತ್ಯೇಶ್ವರ,ಹನುಮಂತೇಶ್ವರ,ಕಾಮಾಕ್ಷಿ,ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಶ್ವತ್ಥ ವೃಕ್ಷ, ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಪೀಠ,ಗ್ರಾಮದೇವತೆ ನಡುಹೊಳೆ ಚೌಡೇಶ್ವರಿ,ಇವು ತಿರುಮಕೂಡಲಿನಲ್ಲಿದ್ದು ಭಿಕ್ಷೇಶ್ವರ -ಆನಂದೇಶ್ವರ ನದಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ತೀರದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಇವುಗಳ ಎದುರಿಗೆ ಶ್ರೀ ಗುಂಜಾನರಸಿಂಹ, ಬಳ್ಳೇಶ್ವರ,ಮೂಲಸ್ಥಾನೇಶ್ವರ, ತೋಟಗೇರಿ ಮಾರಮ್ಮ, ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ-ದೊಡ್ಡಮ್ಮ ದೇಗುಲ,ಛಾಯಾದೇವಿ ಗುಡಿ,ಬಣ್ಣಾರಿಯಮ್ಮ ದೇವಾಲಯಗಳು ನೆಲೆ ನಿಂತಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಇತಿಹಾಸವು ಚಾಲುಕ್ಯ,ಚೋಳ,ಪಲ್ಲವ,ವಿಜಯನಗರ,ಗಂಗ,ಪುನ್ನಾಟ, ಮೂಗೂರು ಪಾಳೇಗಾರರು ಆಳಿದ್ದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಶಿಲಾಯುಗದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಲವೆಡೆ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ. == ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ == ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಜಿಲ್ಲೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ [[ಚಾಮರಾಜನಗರ]] ಜಿಲ್ಲೆ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ [[ತಮಿಳುನಾಡು]] ರಾಜ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಕೇರಳ]] ರಾಜ್ಯ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ [[ಕೊಡಗು]] ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ [[ಹಾಸನ]] ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ. ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೬,೨೬೮ ಚದರ ಕಿಮೀ, ಮತ್ತು ೨೦೦೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೬,೨೪,೯೧೧ - ೧೯೯೧ ರಿಂದ ಶೇಕಡ ೧೫.೦೪ ರ ಹೆಚ್ಚಳ. ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ [[ದಖ್ಖನ ಪ್ರಸ್ತಭೂಮಿ|ದಖ್ಖನ ಪ್ರಸ್ತಭೂಮಿಯ]] ಮೇಲಿದೆ. * ಅದರ ಉತ್ತರಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ [[ಕಾವೇರಿ]] ನದಿಯ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಿರುವ [[ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ]] ಅಣೆಕಟ್ಟು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇದೆ. [[ಬಂಡೀಪುರ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]] ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ [[ನಾಗರಹೊಳೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯ]] ಭಾಗಶಃ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭಾಗಶಃ ಪಕ್ಕದ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಈರ್ವರು ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ್ತಿಯರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. *ಓರ್ವರು, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ್ತಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಯಾದ ಸ್ತ್ರೀಶಕ್ತಿ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಟ್ರಸ್ತ್ ನ ಸ್ಥಾಪಕರೂ ಹಾಗೂ ಪ್ರಧಾನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆದ ಶ್ರೀಮತಿ ಎಸ್. ಮಂಗಳಾ ಸತ್ಯನ್. ಇವರು ಈವರೆಗೆ ನಲವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾದಂಬರಿ ಗಳನ್ನು, ನೂರ ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು, ನೂರಾರು ಲೇಖನಗಳು, ನಾಟಕಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ನಾಲ್ಕು ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಶ್ರೀಮತಿ ಮಂಗಳಾ ಸತ್ಯನ್ ೨೦೦೨ ರ ಮೇ ೨೫ ಮತ್ತು ೨೬ ರಂದು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರವಣ ಬೆಳಗೊಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೬ ನೇ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. * ಶ್ರೀಮತಿ ಮಂಗಳಾ ಸತ್ಯನ್ ರವರ "ಭಾಗ್ಯ ಜ್ಯೋತಿ", "ಮುಗ್ಧ ಮಾನವ", "ಬಿಸಿಲು ಬೆಳದಿಂಗಳು" (ಕಾದಂಬರಿಯ ಹೆಸರು "ಆ ಮುಖ"), ಮತ್ತು "ಮುರಳಿ ಗಾನ ಅಮ್ರತಪಾನ" ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಇವರು "ಹೂವೊಂದು ಬೇಕು ಬಳ್ಳಿಗೆ" ಮತ್ತು "ಸ್ವಾತಿ" ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಥೆ ಹಾಗೂ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಮತ್ತೋರ್ವ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ್ತಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಆರ್ಯಾಂಬ ಪಟ್ಟಾಭಿ ಅವರು. ಆರ್ಯಾಂಬ ಅವರ ಕೆಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳೂ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. == ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು == {| width="100%" bgcolor="#fff4f4" !align="center" colspan="2"|ಮೈಸೂರಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ |-align="center" !align="left" valign="top"|ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು |align="left" valign="top"|<small>[[ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ]], ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಡಾ. ಗಂಗೂಭಾಯಿ ಹಾನಗಲ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳ ವಿಶ್ವವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ !align="left" valign="top"|ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು |align="left" valign="top"|<small>ಕೇಂದ್ರೀಯ ಆಹಾರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಶೋಶನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಸಿ ಎಫ್ ಟಿ ಆರ್ ಐ), ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ (ಸಿ ಐ ಐ ಎಲ್), ರಕ್ಷಣಾ ಆಹಾರ ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ (ಡಿ ಎಫ ಆರ್ ಎಲ್) </small> |-align="center" !align="left" valign="top"|ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು |align="left" valign="top"|<small>[[ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಅಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್]] (NIE), ಶ್ರೀ ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಕಾಲೇಜ್ ಅಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (SJCE), ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇ೦ಜಿನಿಯರಿ೦ಗ್ (VVCE), ವಿದ್ಯಾವಿಕಾಸ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಅ೦ಡ್ ಎಜ್ಯುಕೇಶನಲ್ ಟೆಕ್ನೊಲಜಿ (VVIET), ಗೀತ ಶಿಶು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಘ ಇನ್ಸಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ಼್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (ಹುಡುಗಿಯರು ಮಾತ್ರ)(GSSIET),ಮಹಾರಾಜ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಅಫ್ ಟೆಕ್ನೊಲಜಿ(MIT)</small>, ಎನ್.ಐ.ಇ. ಇನ್ಸಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ಼್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (NIEIT), ಅಕಡೆಮಿ ಫ಼ಾರ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಎ‍ಕ್ಸೆಲ್ಲೆನ್ಸ್ (ATME) |-align="center" !align="left" valign="top"|ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜುಗಳು |align="left" valign="top"|<small>ಮೈಸೂರು ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು (MMC), ಜೆ ಎಸ್ ಎಸ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜು(JSS)</small> |-align="center" !align="left" valign="top"|ದಂತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜುಗಳು |align="left" valign="top"|<small>ಜೆ ಎಸ್ ಎಸ್ ಡೆಂಟಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಫಾರೂಕಿಯಾ ಡೆಂಟಲ್ ಕಾಲೇಜು </small> |-align="center" !align="left" valign="top"|ಕಾನೂನು |align="left" valign="top"|<small>ಜೆ ಎಸ್ ಎಸ್ ಲಾ ಕಾಲೇಜು, ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಲಾ ಕಾಲೇಜು, ಶಾರದಾ ವಿಲಾಸ</small> |-align="center" !align="left" valign="top"|ಕಲೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜುಗಳು |align="left" valign="top"|<small>ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜು, ಮಹಾರಾಣಿ ಕಾಲೇಜು, ಯುವರಾಜ ಕಾಲೇಜು, ಮಹಾಜನ ಕಾಲೇಜು, ಜೆ.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕಾಲೇಜು, ಬನುಮಯ್ಯ ಕಾಲೇಜು, ಟೆರೆಷಿಯನ್ ಕಾಲೇಜು,ಟಿ.ಟಿ.ಎಲ್. ಕಾಲೇಜು, ಮರಿಮಲ್ಲಪ್ಪ ಕಾಲೇಜು, ಎಮ್ ಎಮ್ ಕೆ ಅಂಡ್ ಎಸ್ ಡಿ ಎಮ್ ಕಾಲೇಜು</small> '''ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜು'''- ಮಹಾರಾಜ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠಶಾಲೆ, ಬನುಮಯ್ಯ ಕಾಲೇಜು |} == ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ == [[File:Mysore Shatabdi LHB coaches at Mysore Station (1).JPG|right|thumb|[[:w:Chennai|Chennai]]-Mysore [[Shatabdi]] at the [[Mysore Junction]]]] ಮೈಸೂರು ನಗರ ಸುತ್ತಲ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಜಂಕ್ಷನ್. ರೈಲ್ವೇ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮೈಸೂರನ್ನು ಮಂಡ್ಯದ ಮೂಲಕ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ (ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ), ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾಸನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಚಾಮರಾಜನಗರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಾಗೂ ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿವಿಧೆಡೆಗಳಿಗೆ ಇದೆ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೈಸೂರಿನ ಬಳಿ ಇರುವ ಮಂಡಕಳ್ಳಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವಿಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತು. ಈಗ ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳು ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಲು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೫)ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿವೆ. ಈಗ ಮ೦ಡಕಳ್ಳಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಶುರುವಾಗಿದ್ದು, ಬೆ೦ಗಳೂರಿಗೆ ಕಿ೦ಗ್ಫಫಿಶರ್ ನಿ೦ದ ವಿಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ.ಕೆವಲ ದಸರಾ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ. [[ಚಿತ್ರ:Daria-daulat-bagh.jpg|thumb|ದರಿಯಾ ದೌಲತ್ - ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಟೀಪುವಿನ ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆ]] == ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು == * [[ಜಯಶ್ರೀ|ಎಂ. ಜಯಶ್ರೀ]] - ಖ್ಯಾತ ಪೋಷಕ ನಟಿ * [[ತಿರುಮಲಾಂಬ]] - ಕನ್ನಡ ಮೊದಲ ಪತ್ರಕರ್ತೆ, ಪ್ರಕಾಶಕಿ; ಲೇಖಕಿ * [[ಟಿ. ಚೌಡಯ್ಯ]] - ಖ್ಯಾತ ಪಿಟೀಲು ವಾದಕ * [[ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವ]] - ಖ್ಯಾತ ಸಾಹಿತಿ * [[ಡಿ. ದೇವರಾಜ ಅರಸ್]] - ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ * [[ಡಾ.ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್]] - ಖ್ಯಾತ ನಟ * [[ಹುಣಸೂರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ]] - ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಿರ್ಮಾಪಕ * [[ಸೂರ್ಯಕೀರ್ತಿ (ಉರಗ ತಜ್ಞ)|ಸೂರ್ಯಕೀರ್ತಿ]] - ಖ್ಯಾತ ಉರಗ ತಜ್ಞ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾವಾದಿ * [[ಆರ್.ಕೆ.ಲಕ್ಷ್ಮಣ್]] - ಚಿತ್ರಕಾರ == ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ == * [[ಮೈಸೂರು (ಲೋಕ ಸಭೆ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರ)]] ಮೈಸೂರು ಇದು ಬಹಳ ಆಕರ್ಷಣಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. * ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಗರಿಯ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ;ಪೃಥ್ವಿ ದತ್ತ ಚಂದ್ರ ಶೋಭಿ;14 Oct, 2016 [http://www.prajavani.net/news/article/2016/10/14/444720.html] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161017221208/http://www.prajavani.net/news/article/2016/10/14/444720.html |date=2016-10-17 }} == ಬಾಹ್ಯ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣಗಳು == * [http://www.mysorecity.gov.in ಮೈಸೂರು ನಗರಪಾಲಿಕೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080420054048/http://www.mysorecity.gov.in/ |date=2008-04-20 }} * [http://www.mysoredasara.com ಮೈಸೂರು ದಸರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181105190634/http://www.mysoredasara.com/ |date=2018-11-05 }} * [http://www.uni-mysore.ac.in ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ] * [http://www.starofmysore.com ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ಮೈಸೂರ್], ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಜೆ ಪತ್ರಿಕೆ. * [http://mysore.dotindia.com ಬಿಎಸ್‌ಎನ್‌ಎಲ್] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20040929093635/http://mysore.dotindia.com/ |date=2004-09-29 }} * [http://mysoresamachar.com/ ಮೈಸೂರು ಸಮಾಚಾರ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041001083459/http://www.mysoresamachar.com/ |date=2004-10-01 }} * [http://mysorepalace.org/ ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20041010150950/http://www.mysorepalace.org/ |date=2004-10-10 }} * [http://www.mapsofindia.com/maps/karnataka/mysore.htm ಮೈಸೂರಿನ ಭೂಪಟ] == ಆಧಾರ/ಆಕರಗಳು == {{reflist}} {{ಕರ್ನಾಟಕದ_ಜಿಲ್ಲೆಗಳು}} {{Refimprove}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು|*]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳು]] {{ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾಲೂಕುಗಳು}} 8t1xj9zww6wlviicq725ptc9utseb4q 0 1657 1371628 1337135 2026-04-17T16:41:53Z Nandanmwikipedia 96197 ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ಸಂಪಾದಕರಿಂದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಸೌಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಉಲ್ಲೇಖ ಲಿಂಕ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. 1371628 wikitext text/x-wiki {{cn}} [[Image:Aryabhata_satellite.gif|thumb|ಆರ್ಯಭಟ ಉಪಗ್ರಹ]] '''ಆರ್ಯಭಟ''' ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ [[ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹ]]ದ ಹೆಸರು. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞ [[ಆರ್ಯಭಟ (ಗಣಿತಜ್ಞ)|ಆರ್ಯಭಟನ]] ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ಇಸ್ರೋ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಉಪಗ್ರಹ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಈ ಉಪಗ್ರಹವು ತನ್ನ ಅಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಗಿರಕಿ ಹೊಡೆದು ತನ್ನ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ತೆರನಾಗಿತ್ತು. [[ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೧]], [[೧೯೭೫]] ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯದ ಸಹಾಯದಿ೦ದ ರಷ್ಯದ ಕಪುಟ್ಸಿನ್ ಯಾರ್ ಎ೦ಬ ಉಡ್ಡಯನ ಕೇ೦ದ್ರದಿ೦ದ ಈ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಕಕ್ಷೆಗೆ ಒಯ್ಯಲಾಯಿತು. ಉಪಗ್ರಹ ೨೬ ಮುಖಗಳನ್ನು ಹೊ೦ದಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೧.೪ ಮೀ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊ೦ದಿತ್ತು. ೨೪ ಮುಖಗಳ ಮೇಲೆ ಸೌರಚಾಲಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೋಶಗಳನ್ನು (ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು) ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆರ್ಯಭಟ ಉಪಗ್ರಹದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಹೀಗಿದ್ದವು: * ಎಕ್ಸ್-ರೇ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನ * ಸೌರಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ (solar physics) ಅಧ್ಯಯನ ಆದರೆ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ನಾಲ್ಕೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಯಭಟ ಉಪಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ವೈಫಲ್ಯ ಉ೦ಟಾಗಿ ಐದನೇ ದಿನ ಭೂಮಿಯಿ೦ದ ಉಪಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಇದ್ದ ಸ೦ಪರ್ಕ ಕಡಿದುಹೋಯಿತು. [[ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೧]], [[೧೯೯೨]] ರಂದು ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಅದರ ಕಕ್ಷೆಯಿ೦ದ [[ಭೂಮಿ]]ಯ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯಿತು. ==ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು== # [https://www.britannica.com/science/satellite ಆರ್ಯಭಟ ಭಾರತೀಯ ಉಪಗ್ರಹ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ] {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳು]] a885m2rdrn2vr3758yafaxtfx3vwsnk 0 15995 1371627 1359737 2026-04-17T14:40:00Z Shiva Tej Patil 75545 ಆಂತರಿಕ ಸಂಪರ್ಕ 1371627 wikitext text/x-wiki {{unref}}{{Infobox ಚಲನಚಿತ್ರ | ಚಿತ್ರದ ಹೆಸರು = ಮುಸ್ಸಂಜೆ ಮಾತು | ಚಿತ್ರ = [[Image:mussanjemathu2.jpg|250px]] | ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ವರ್ಷ = [[:ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು|೨೩.೦೫.೨೦೦೮]]| ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ = ಮಾರ್ಸ್ ಫಿಲಂಸ್ | ನಾಯಕ(ರು) = [[ಸುದೀಪ್]], | ನಾಯಕಿ(ಯರು) = [[ರಮ್ಯಾ]], | ಪೋಷಕ ನಟರು = [[ಅನು ಪ್ರಭಾಕರ್]], [[ರಮೇಶ್ ಭಟ್]], [[ಸುಮಿತ್ರಾ]], ಪ್ರೊ.ಕೃಷ್ಣೇಗೌಡ, [[ಗಂಗಾವತಿ ಪ್ರಾಣೇಶ್]], [[ಮಂಡ್ಯ ರಮೇಶ್]] | ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ = ವಿ.ಶ್ರೀಧರ್| ಚಿತ್ರಗೀತೆ ರಚನೆ = | ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಣ = ಸುಂದರನಾಥ್ ಸುವರ್ಣ| ನೃತ್ಯ = | ಸಾಹಸ = | ಸಂಕಲನ = ಶ್ರೀ ಕ್ರೇಜ಼ಿಮೈಂಡ್ಸ್| ನಿರ್ದೇಶನ = ಮಹೇಶ್ | ನಿರ್ಮಾಪಕರು = ಸುರೇಶ್ ಜೈನ್ | ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು = | ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿ = }} ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಹೇಶ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದರು.ಈ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಸುರೇಶ್ ಜೈನ್.ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಸುದೀಪ್]], [[ರಮ್ಯಾ]], [[ಅನು ಪ್ರಭಾಕರ್]], [[ರಮೇಶ್ ಭಟ್]], [[ಸುಮಿತ್ರಾ]], ಪ್ರೊ.ಕೃಷ್ಣೇಗೌಡ, [[ಗಂಗಾವತಿ ಪ್ರಾಣೇಶ್]], [[ಮಂಡ್ಯ ರಮೇಶ್]] ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು ವಿ.ಶ್ರೀಧರ್.ಈ ಚಿತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಕರು ಸುಂದರನಾಥ್ ಸುವರ್ಣ. ಈ ಚಿತ್ರವು ೨೩.೦೫.೨೦೦೮ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] rdi2e6akw24byj77gjqu0ehdwy86otp 0 39369 1371635 1360216 2026-04-18T05:20:03Z ~2026-23707-46 99087 1371635 wikitext text/x-wiki '''ಮೈಸೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ''', [[ಮೈಸೂರು]] {{ಚುಟುಕು}} {{Unreferenced}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು]] ಪುರಸಭೆಯ ಸಮಿತಿ ರಚನೆ - ಜುಲೈ 1862 - ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ. ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ನ ರಚನೆ - 1871 - ಕಾನೂನುಬದ್ಧ. ಮೈಸೂರು ಪುರಸಭೆ - 1888 - ಉಪ ಕಮೀಷನರ್, [[ಮೈಸೂರು]] ಎಕ್ಸ್-ಆಫಿಸಿಯೋ ಕಮಿಷನರ್. ಚುನಾಯಿತ ದೇಹವು 1892 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕೌನ್ಸಿಲರ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ - 24. 1898 ರಲ್ಲಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ನ ಬಲವು 30 ಕ್ಕೆ ಏರಿತು ಮತ್ತು ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಮಿಷನರ್ನ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. 1917 ರ ಚುನಾಯಿತ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಒದಗಿಸಿದರು. 1933 ರಲ್ಲಿ ಸಿಟಿ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿ ಆಕ್ಟ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಅವಧಿಯ ಅವಧಿ - 3 ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಚುನಾಯಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. 10.6.1977 ರಿಂದ ಸಿಟಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೈಸೂರು ಸಿಟಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಕಾಯ್ದೆ 1976 ರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದೆ ಯೋಜಿತ ಮೈಸೂರ್ ನಗರವು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. 1862 ರಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ "ಅಸ್ತರಾಮಾ" ಅಧೀಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 1881 ರಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ]] [[ಭಾರತ]]ದ ಈ ರೀತಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಜೊತೆಗೆ ನಗರವು ಮಹಿಳಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು 1910 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. 1908 ರಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ದೀಪಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು. ಸಮಗ್ರ ಒಳಚರಂಡಿ ಯೋಜನೆಯು ಸರ್ ತಯಾರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದಿತು. ಎಮ್. ವಿಸ್ವೇಸ್ವಾರಿಯಾ 1908 ಮತ್ತು 1910 ರ ನಡುವೆ ಮುಖ್ಯ ಇಂಜಿನಿಯರ್. 1964 ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ನಗರದ ಯೋಜನಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ರಚನೆ. ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಸಮಿತಿಯ ರಚನೆ - ಜುಲೈ 1892 - ಕಾನೂನುಬದ್ದವಾಗಿಲ್ಲ. 10.06.1977 ರಿಂದ ಸಿಟಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೈಸೂರು ಸಿಟಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಕಾಯ್ದೆ 1976 ರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದೆ o6rjgm0ea8wzmmm4u85osll6n0m9s9j 1371636 1371635 2026-04-18T05:20:32Z ~2026-23707-46 99087 1371636 wikitext text/x-wiki '''ಮೈಸೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ''', [[ಮೈಸೂರು]] {{ಚುಟುಕು}} {{Interwikineeded}} ಪ [[ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು]] ುರಸಭೆಯ ಸಮಿತಿ ರಚನೆ - ಜುಲೈ 1862 - ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ. ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ನ ರಚನೆ - 1871 - ಕಾನೂನುಬದ್ಧ. ಮೈಸೂರು ಪುರಸಭೆ - 1888 - ಉಪ ಕಮೀಷನರ್, [[ಮೈಸೂರು]] ಎಕ್ಸ್-ಆಫಿಸಿಯೋ ಕಮಿಷನರ್. ಚುನಾಯಿತ ದೇಹವು 1892 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕೌನ್ಸಿಲರ್ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ - 24. 1898 ರಲ್ಲಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ನ ಬಲವು 30 ಕ್ಕೆ ಏರಿತು ಮತ್ತು ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಮಿಷನರ್ನ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. 1917 ರ ಚುನಾಯಿತ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಒದಗಿಸಿದರು. 1933 ರಲ್ಲಿ ಸಿಟಿ ಮುನ್ಸಿಪಾಲಿಟಿ ಆಕ್ಟ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಅವಧಿಯ ಅವಧಿ - 3 ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಚುನಾಯಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. 10.6.1977 ರಿಂದ ಸಿಟಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೈಸೂರು ಸಿಟಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಕಾಯ್ದೆ 1976 ರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದೆ ಯೋಜಿತ ಮೈಸೂರ್ ನಗರವು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. 1862 ರಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ "ಅಸ್ತರಾಮಾ" ಅಧೀಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 1881 ರಲ್ಲಿ [[ದಕ್ಷಿಣ]] [[ಭಾರತ]]ದ ಈ ರೀತಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಜೊತೆಗೆ ನಗರವು ಮಹಿಳಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು 1910 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. 1908 ರಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ದೀಪಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು. ಸಮಗ್ರ ಒಳಚರಂಡಿ ಯೋಜನೆಯು ಸರ್ ತಯಾರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದಿತು. ಎಮ್. ವಿಸ್ವೇಸ್ವಾರಿಯಾ 1908 ಮತ್ತು 1910 ರ ನಡುವೆ ಮುಖ್ಯ ಇಂಜಿನಿಯರ್. 1964 ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ನಗರದ ಯೋಜನಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ರಚನೆ. ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಸಮಿತಿಯ ರಚನೆ - ಜುಲೈ 1892 - ಕಾನೂನುಬದ್ದವಾಗಿಲ್ಲ. 10.06.1977 ರಿಂದ ಸಿಟಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೈಸೂರು ಸಿಟಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಕಾಯ್ದೆ 1976 ರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದೆ 927koqsi909510211iybsnva34x457d 3 138092 1371632 1041148 2026-04-17T22:31:49Z ~2026-23913-59 99083 /* Prem Kumar Francis */ ಹೊಸ ವಿಭಾಗ 1371632 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=PREM KUMAR FRANCIS}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೨೧:೨೪, ೨೫ ಜೂನ್ ೨೦೨೧ (UTC) == Prem Kumar Francis == = Prem Kumar Francis = '''Prem Kumar Francis''' is an Indian marketing professional and quality management expert. With over 13 years of experience in market analysis and business development, he is recognized as a Subject Matter Expert (SME) in Quality Management. He currently operates in Bangalore, Karnataka, where he manages strategic data distribution and real estate marketing initiatives. == Early Life and Education == Francis holds a Bachelor of Commerce (B.Com) degree. He is a polyglot, possessing professional fluency in several languages, including English, Hindi, Tamil, Telugu, Kannada and Malyalam This linguistic versatility has played a significant role in his ability to manage pan-Indian marketing campaigns and multi-regional client relations. == Career == === Marketing Analysis and Quality Management === Francis has established a career spanning more than a decade, specializing in the intersection of data-driven marketing and operational quality. As a Senior Marketing Analyst, he has focused on leveraging consumer data to optimize business outreach. His expertise in Quality Management involves streamlining organizational processes to ensure service excellence and adherence to industry standards. === Business Ventures === He is the founder/lead of '''KV-GROUP-1990''', a commercial entity specializing in lead generation and the distribution of verified databases. His work in this sector focuses on providing high-volume, sector-specific data sets to help businesses scale their sales and outreach efforts. === Real Estate and Strategic Marketing === Francis is also active in the Indian real estate sector, specifically focusing on the development and promotion of residential and integrated townships. He has been instrumental in marketing land projects situated near major industrial hubs, such as the KIA manufacturing corridors, targeting both individual investors and commercial developers. == Competencies and Skills == * '''Strategic Marketing:''' Expertise in B2B and B2C lead generation and digital marketing strategy. * '''Quality Assurance:''' Specialist in implementing quality management systems and operational auditing. * '''Multilingual Communication:''' Proficient in designing marketing collateral across diverse Indian languages, including Kannada, Telugu, Tamil, Malyalam and Hindi. * '''Data Analysis:''' Skilled in utilizing large-scale databases for targeted commercial distribution and market trend forecasting. == Personal Life == Prem Kumar Francis is based in Bangalore, India. He is known for his integration of modern AI tools in graphic design and digital advertising to enhance marketing visual narratives. [[ವಿಶೇಷ:Contributions/&#126;2026-23913-59|&#126;2026-23913-59]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:&#126;2026-23913-59|talk]]) ೦೪:೦೧, ೧೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) 3fg41lmen6cloq4a2msyzqiqlyhfq9b 2 149127 1371638 1158026 2026-04-18T05:31:21Z CommonsDelinker 768 Spider090876.jpg ಹೆಸರಿನ ಫೈಲು Krdರವರಿಂದ ಕಾಮನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪುಟದಿಂದ ತಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 1371638 wikitext text/x-wiki = ಭರಥ = ಭಾರತ, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಅಥವಾ ಇಂಡಿಯಾ (India), ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇಶ. ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಪಂಚದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದ ಹಾಗೂ [[ಪ್ರಪಂಚ (ಪತ್ರಿಕೆ)|ಪ್ರಪಂಚದ]] ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ೧೩೦ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು (೨೦೧೮ ಅಂದಾಜು) ಒಟ್ಟು ೮೦೦ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ,ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮಹಾ ಸಾಗರ, ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೀನಾ,ನೇಪಾಳ ಹಾಗೂ ಭೂತಾನ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಯನ್ಮಾರ್ ಹಾಗೂ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ನಂತಹ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ. ಕೊಳ್ಳುವ [[ಶಕ್ತಿ|ಶಕ್ತಿಯ]] ಮೇರೆಗೆ, ಪ್ರಪಂಚದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ==ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ== ಭಾರತ, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಅಥವಾ ಇಂಡಿಯಾ (India), ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇಶ. ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಪಂಚದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ೧೩೦ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು (೨೦೧೮ ಅಂದಾಜು) ಒಟ್ಟು ೮೦೦ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ,ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮಹಾ ಸಾಗರ, ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೀನಾ,ನೇಪಾಳ ಹಾಗೂ ಭೂತಾನ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಯನ್ಮಾರ್ ಹಾಗೂ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ನಂತಹ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ. ಕೊಳ್ಳುವ [[ಶಕ್ತಿ|ಶಕ್ತಿಯ]] ಮೇರೆಗೆ, ಪ್ರಪಂಚದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. == ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ == ಭಾರತ, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಅಥವಾ ಇಂಡಿಯಾ (India), ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇಶ. ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಪಂಚದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ೧೩೦ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು (೨೦೧೮ ಅಂದಾಜು) ಒಟ್ಟು ೮೦೦ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ,ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮಹಾ ಸಾಗರ, ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೀನಾ,ನೇಪಾಳ ಹಾಗೂ ಭೂತಾನ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಯನ್ಮಾರ್ ಹಾಗೂ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ನಂತಹ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ. ಕೊಳ್ಳುವ [[ಶಕ್ತಿ|ಶಕ್ತಿಯ]] ಮೇರೆಗೆ, ಪ್ರಪಂಚದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ==== ಜನಸಂಖ್ಯೆ ==== nv27ui5604367xyubs9p6zvozw0jwnk 0 159757 1371631 1342882 2026-04-17T16:48:19Z Shiva Tej Patil 75545 ಆಂತರಿಕ ಸಂಪರ್ಕ 1371631 wikitext text/x-wiki {{Infobox film|name=ಕೃಷ್ಣ|image=|caption=|director=ಎಂ. ಡಿ. ಶ್ರೀಧರ್|screenplay=ಎಂ. ಡಿ. ಶ್ರೀಧರ್|story=ವಿಕ್ರಮನ್|producer=ರಮೇಶ್ ಯಾದವ್|writer=ಬಿ. ಎ. ಮಧು (ಸಂಭಾಷಣೆ)|starring={{plainlist| *[[ಗಣೇಶ್ (ನಟ)|ಗಣೇಶ್]] *[[ಪೂಜಾ ಗಾಂಧಿ]] *[[ಶರ್ಮಿಳಾ ಮಾಂಡ್ರೆ]] }}|music=[[ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ]]|cinematography=ಶೇಖರ್ ಚಂದ್ರ|editing=ಪಿ. ಆರ್. ಸುಂದರ್ ರಾಜ್|studio=ರಾಯಲ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್, ರಮೇಶ್ ಯಾದವ್ ಮೂವೀಸ್|distributor=ಜಯಣ್ಣ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್|released={{Film date|2007|10|05|df=y}}|runtime=೧೬೦ ನಿಮಿಷಗಳು|language=ಕನ್ನಡ|country=ಭಾರತ|budget=<!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.-->|gross=<!--Must be attributed to a reliable published source with an established reputation for fact-checking. No blogs, no IMDb.-->}} '''''ಕೃಷ್ಣ''''' ೨೦೦೭ರ [[ಕನ್ನಡ|ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ]] ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, [[ಗಣೇಶ್ (ನಟ)|ಗಣೇಶ್]], [[ಪೂಜಾ ಗಾಂಧಿ]] ಮತ್ತು [[ಶರ್ಮಿಳಾ ಮಾಂಡ್ರೆ]] ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಎಂ ಡಿ ಶ್ರೀಧರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ರಮೇಶ್ ಯಾದವ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.<ref>[http://specials.rediff.com/movies/2007/oct/04slide1.htm Ganesh is back as Krishna]. Rediff (October 2007).</ref> ಚಿತ್ರದ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧವು ತಮಿಳಿನ ''ಉನ್ನೈ ನಿನೈತು'' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=1 November 2007 |title=Surya's film stolen |url=https://www.behindwoods.com/tamil-movie-news/nov-07-01/01-11-07-vikraman.html |website=Behindwoods}}</ref> ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು 2015 ರಲ್ಲಿ [[ಒಡಿಯಾ|ಒಡಿಯಾದಲ್ಲಿ]] ''ಭಲಾ ಪೇ ಟೇಟ್ 100 ರೂ 100'' ಎಂದು ರೀಮೇಕ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. == ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶ == ಕಥೆಯು ಜನಪ್ರಿಯ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರೂಪಕ ಕೃಷ್ಣ ( [[ಗಣೇಶ್ (ನಟ)|ಗಣೇಶ್]] ) ಕುರಿತಾಗಿದೆ. ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇವನು ಪೇಯಿಂಗ್ ಗೆಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದು, ಅವರ ಮಗಳು ಪೂಜಾ ( [[ಪೂಜಾ ಗಾಂಧಿ]] ) ಅವರನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೂ ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಪೂಜಾ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವನು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಅವನು ಈ ಹಿಂದೆ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ( [[ಶರ್ಮಿಳಾ ಮಾಂಡ್ರೆ]] ) ಗಾಢವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವಳ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬವು ಬಡತನದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನು ಎಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಅಂಜಲಿಯೂ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲರೂ ಅವನು ಅಂಜಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಅಂಜಲಿಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಬಂಧಿಯೊಬ್ಬರು ಆಗಮಿಸಿ, ಆಕೆಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಿ, ತನ್ನ ಕನಸಾಗಿರುವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವಂತೆ ಆತನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡಾಗ, ಅಂಜಲಿ ಈ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಬಂಧಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದವರ ಆಸೆಗೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣ ದುಃಖವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ತಾನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಪೂಜಾ ವಿಶ್ವಾಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅಂಜಲಿಯ ಭಾವಿ ಪತಿ ಅವಳನ್ನು ತೊರೆದಾಗ ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಕೃಷ್ಣನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಈಗ ಹಣವಿಲ್ಲದವಳಾಗಿದ್ದು, ಕೃಷ್ಣ ಅವಳಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೀಟ್ ಕೊಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅಂಜಲಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ವೈದ್ಯಳಾಗಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಅವಳು ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣ ಅವಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಲ್ಲ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅಂಜಲಿ ದುಃಖದಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಪೂಜಾಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಈ ಜೋಡಿಯು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. == ತಾರಾಗಣ == [[ಚಿತ್ರ:Pooja_Gandhi,_Ganesh,_Rashmi.jpg|right|thumb|ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಪೂಜಾ ಗಾಂಧಿ]], [[ಗಣೇಶ್ (ನಟ)|ಗಣೇಶ್]] ಮತ್ತು ರಶ್ಮಿ ]] [[ಚಿತ್ರ:Sharmila_Mandre,_Ganesh.jpg|right|thumb|ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ [[ಶರ್ಮಿಳಾ ಮಾಂಡ್ರೆ]] ಮತ್ತು ಗಣೇಶ್]] * [[ಗಣೇಶ್ (ನಟ)|ಗಣೇಶ್]] * [[ಪೂಜಾ ಗಾಂಧಿ]] * [[ಶರ್ಮಿಳಾ ಮಾಂಡ್ರೆ]] * [[ವಿನಯಾ ಪ್ರಸಾದ್]] * ಭರತ್ ಭಾಗವತರ್ * [[ಸುಧಾ ಬೆಳವಾಡಿ]] * ರಶ್ಮಿ * [[ಶರಣ್ (ನಟ)|ಶರಣ್]] * ರೂಪಿಕಾ * ರಾಮಸ್ವಾಮಿ * ವಿಜಯ ಸಾರಥಿ == ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ == [[ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ]] ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. [[ಕೆ. ಕಲ್ಯಾಣ್|ಕೆ ಕಲ್ಯಾಣ್]], [[ಕವಿರಾಜ್]] ಮತ್ತು [[ಜಯಂತ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ|ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ]] ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆಲ್ಬಮ್ ಐದು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.<ref>{{Cite web |title=Krishna (Original Motion Picture Soundtrack) – EP |url=https://itunes.apple.com/in/album/krishna-original-motion-picture/id667241065 |access-date=2 March 2015 |publisher=iTunes}}</ref> == ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ == ''ರೆಡಿಫ್'' ನ ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು " ''ಕೃಷ್ಣ'' ಗಣೇಶ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಟ್ರೀಟ್ ಆಗಲಿದೆ" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>{{Cite web |title=Krishna: Treat for Ganesh fans |url=https://www.rediff.com/movies/2007/oct/05krishna.htm |website=Rediff.com}}</ref> ''[[ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್|ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ನ]]'' ವಿಮರ್ಶಕರೊಬ್ಬರು ಚಿತ್ರವು "ಭಾವನೆ, ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ನ ಸರಿಯಾದ ಮಿಶ್ರಣ ಹೊಂದಿದೆ" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.<ref>[https://web.archive.org/web/20080225072647/http://www.deccanherald.com/Content/Oct62007/movies2007100528986.asp Krishna: Review]. [[ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್]] (6 October 2007).</ref> == ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ == ಐದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ''ಕೃಷ್ಣ'' ೧೦೦ ದಿನ ಪೂರೈಸಿದರೆ, ೨೫೫ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ೫೦ ದಿನ ಪೂರೈಸಿದೆ.<ref>{{Cite web |date=7 January 2008 |title=KRISHNA 100 GANESHA 50 |url=http://m.indiaglitz.com/krishna-100-ganesha-50-kannada-news-35730.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160407024736/http://m.indiaglitz.com/krishna-100-ganesha-50-kannada-news-35730.html |archive-date=7 April 2016 |website=Indiaglitz.com}}</ref> == ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು == {| class="wikitable" ! scope="col" |ವರ್ಷ ! scope="col" | ವರ್ಗ ! scope="col" | ಪ್ರಶಸ್ತಿ ! scope="col" | ನಾಮಿನಿ ! scope="col" | ಫಲಿತಾಂಶ ! scope="col" | ಉಲ್ಲೇಖ |- | ೨೦೦೮ | ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ | ಸುವರ್ಣ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು | [[ಪೂಜಾ ಗಾಂಧಿ]] | ಗೆಲುವು |<ref name="dcc">{{Cite web |title=Suvarna Awards |url=http://archive.deccanherald.com/DeccanHerald.com/Content/Mar312008/metromon2008033060251.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160508145430/http://archive.deccanherald.com/DeccanHerald.com/Content/Mar312008/metromon2008033060251.asp |archive-date=8 May 2016 |access-date=29 August 2016 |website=ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್}}</ref> |- |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * {{IMDb title|3171726|ಕೃಷ್ಣ}} {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:೨೦೦೭]] qhazlrq12n15hoeali3q3omjhtlqlr6 0 178802 1371637 1371182 2026-04-18T05:31:17Z CommonsDelinker 768 Sadhguru,_Manju_Warrier_&_Shashi_Kumar_at_KLF_2017.jpg ಹೆಸರಿನ ಫೈಲು Krdರವರಿಂದ ಕಾಮನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪುಟದಿಂದ ತಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. 1371637 wikitext text/x-wiki {{Interwikineeded}} [[ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೨೬ ಸ್ಪರ್ಧಾ ಲೇಖನ]] {{Infobox person | name = ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್ | image = Sadhguru, Manju Warrier & Shashi Kumar at KLF 2017 (cropped)2.jpg }} '''ಮಿಸ್ಟ್ ವಾರಿಯರ್''' ( ʋaːɾjər ; ಜನನ 10 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1978/1979) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕಿ, ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯ ಏಳು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=9 September 2017 |title=Manju Warrier, Nayanthara, Jyothika: Female stars are marching to a different, but no less successful, beat |url=https://www.firstpost.com/entertainment/manju-warrier-nayanthara-jyothika-female-stars-are-marching-to-a-different-but-no-less-successful-beat-4025507.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20180528052146/https://www.firstpost.com/entertainment/manju-warrier-nayanthara-jyothika-female-stars-are-marching-to-a-different-but-no-less-successful-beat-4025507.html |archive-date=28 May 2018 |access-date=27 May 2018 |work=Firstpost}}</ref> ಅವರು ವಾರಿಯರ್ ''ಸಕ್ಷಮ್'' (1995) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ''ತುವಲ್ ಕೊಟ್ಟಾರಂ'' (1996), ''ಸಲ್ಲಪಂ'' (1996), ''ಈ ಪುಳಯಂ ಕಡನ್ನು'' (1996), ''ಆರಂ ತಂಪುರಾನ್'' (1997) ಮತ್ತು ಸಮ್ಮರ್ ಇನ್ ಬೆಥ್ ಲೆಹೆಮ್ (1998) ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. <ref>{{Cite web |title=Rahman bags 12th Filmfare award |url=http://www.pvv.ntnu.no/~kailasan/news/rahman_bags_12th_filmfare_award.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20131020130651/http://www.pvv.ntnu.no/~kailasan/news/rahman_bags_12th_filmfare_award.htm |archive-date=20 October 2013 |access-date=19 October 2013 |publisher=Pvv.ntnu.no}}</ref> 1998 ರಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ, ಅವರು ನಟನೆಯಿಂದ ವಿರಾಮ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ವಾರಿಯರ್ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಚಿತ್ರ ''ಹೌ ಓಲ್ಡ್ ಆರ್ ಯು?'' (2014) ನೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Vilakudy |first=Rajaneesh |date=20 May 2014 |title=How Old Are You is not Manju Warriers real life |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/How-Old-Are-You-is-not-Manju-Warriers-real-life-story/articleshow/35395851.cms |access-date=12 January 2015 |work=[[Bangalore Mirror]]}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Roshith |first=Sivalakshmi |date=5 December 2013 |title=How Old Are You: Unveiling the Male-Female Bond |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/malayalam/How-Old-Are-You-Unveiling-the-Male-Female-Bond/2013/12/05/article1927850.ece#.UzM3-vl5P_E |archive-url=https://web.archive.org/web/20131208043700/http://newindianexpress.com/entertainment/malayalam/How-Old-Are-You-Unveiling-the-Male-Female-Bond/2013/12/05/article1927850.ece?#.UzM3-vl5P_E |archive-date=8 December 2013 |access-date=12 June 2014 |website=The New Indian Express}}</ref> == ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ == ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್ 1978/1979 ರಂದು [[ತಮಿೞ್ನಾಡು|ತಮಿಳುನಾಡಿನ]] ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಗರಕೋಯಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಲಯಾಳಂ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. <ref name="Asianet_Jul2018">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=N. M. |first=Lakshmi |date=2 July 2018 |title=Manju Warrier is not a Keralite by birth, 8 unknown facts about the actress |url=https://newsable.asianetnews.com/entertainment/manju-warrier-birthday-unknown-facts |archive-url=https://web.archive.org/web/20180501162519/https://newsable.asianetnews.com/entertainment/manju-warrier-birthday-unknown-facts |archive-date=1 May 2018 |access-date=1 May 2018 |work=[[Asianet News]]}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Thank You. But it's not my birthday today:Manju Warrier |url=http://www.sify.com/movies/thank-you-but-it-s-not-my-birthday-today-manju-warrier-news-malayalam-plcp2Efhidefh.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20180501162826/http://www.sify.com/movies/thank-you-but-it-s-not-my-birthday-today-manju-warrier-news-malayalam-plcp2Efhidefh.html |archive-date=1 May 2018 |access-date=1 May 2018 |website=[[Sify]]}}</ref> <ref name="Asianet_Sep2020">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 September 2020 |title=Happy birthday Manju Warrier: We bet you didn't know these facts about your favourite star |url=https://newsable.asianetnews.com/gallery/entertainment/happy-birthday-manju-warrier-we-bet-you-didn-t-know-these-facts-about-your-favourite-star-snj-qgfnkb#image1 |access-date=1 May 2022 |work=Asianet |language=en}}</ref> ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಮೂಲತಃ [[ಕೇರಳ|ಕೇರಳದ]] ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಲ್ಲು ಗ್ರಾಮದವರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=Manju Warrier: Lesser known facts |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/photo-features/manju-warrier-lesser-known-facts/photostory/48858651.cms |access-date=17 July 2021 |work=The Times of India}}</ref> ವಾರಿಯರ್ ಅವರ ತಂದೆ ಟಿವಿ ಮಾಧವನ್, ಶಕ್ತಿ ಫೈನಾನ್ಸ್ ನಾಗರಕೋಯಿಲ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಗಿರಿಜಾ ( ತಿರುವಿಲ್ವಾಮಲದವರು) ಗೃಹಿಣಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮಧು ವಾರಿಯರ್ ಇದ್ದಾರೆ, ಅವರು ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರು. ಯೋಧ ನಾಗರಕೋಯಿಲ್‌ನ ಸಿಎಸ್‌ಐ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. <ref name="Asianet_Sep2020" /> ಅವರ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವರು ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು ಮತ್ತು ಕಣ್ಣೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ನಂತರ, ಅವರು ಕಣ್ಣೂರಿನ ಚಿನ್ಮಯ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಚೌವ್ವಾ ಹಿರಿಯ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=15 October 2017 |title=Manju Warrier reveals why she supported Dileep starrer Ramaleela |url=http://newsable.asianetnews.com/kerala/manju-warrier-udaharanam-sujatha-ramaleela |archive-url=https://web.archive.org/web/20171229232136/http://newsable.asianetnews.com/kerala/manju-warrier-udaharanam-sujatha-ramaleela |archive-date=29 December 2017 |access-date=29 December 2017 |work=Asianet News Network Pvt Ltd |language=en |agency=Asianet News}}</ref> == ವೃತ್ತಿಜೀವನ == === ಮೊದಲ ಕೆಲಸ, ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸು (1995-1999) === 17 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ''ಸಾಕ್ಷ್ಯಂ'' (1995) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. <ref>{{Cite web |date=10 June 2020 |title=Manju Warrier opens up about her first movie 'Sakshyam' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/manju-warrier-opens-up-about-her-first-movie-sakshyam/articleshow/76297485.cms |access-date=25 May 2021 |website=The Times of India}}</ref> ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಅವರು ''ಸಲ್ಲಾಪಂ'' (1996) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ದಿಲೀಪ್ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿದರು, ನಂತರ ಅವರು ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. <ref>{{Cite web |title=Manju Warrier had almost died while filming Sallapam |url=https://newsable.asianetnews.com/entertainment/manju-warrier-would-have-died-had-it-not-been-for-this-man |access-date=6 December 2021 |website=Asianet}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=George |first=Anjana |date=11 September 2020 |title=Lohitadas knew that Manju Warrier would be his ideal Radha in Sallapam: Sundar Das |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/lohitadas-knew-that-manju-warrier-would-be-his-ideal-radha-in-sallapam-sundar-das/articleshow/78055781.cms |access-date=25 May 2021 |work=The Times of India}}</ref> ಜುಲೈ 2013 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್ ಜೊತೆಗೆ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಜ್ಯುವೆಲ್ಲರ್ಸ್‌ನ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಅದೇ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ನಾಗಾರ್ಜುನ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಕ್ಕಿನೇನಿ, ಪ್ರಭು ಗಣೇಶನ್ ಮತ್ತು ಶಿವ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{Cite web |date=15 July 2013 |title='˜This is my second birth' |url=https://bangaloremirror.indiatimes.com/entertainment/south-masala/this-is-my-second-birth/articleshow/21459180.cms}}</ref> <ref>{{Cite web |title=മഞ്ജു വാര്യര് ക്യാമറക്കുമുന്നില് തിരിച്ചെത്തി |url=http://www.theindianreader.com/index.php/keralanews/30-keralam/2013-07-15-10-57-51.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20130719200413/http://www.theindianreader.com/index.php/keralanews/30-keralam/2013-07-15-10-57-51.html |archive-date=19 July 2013 |access-date=15 July 2013 |website=The Indian Reader}}</ref> ಅವರು ಅನೇಕ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮತ್ತು ರಂಗ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 August 2014 |title=After 15 years, Manju Warrier is back on stage |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/after-15-years-manju-warrier-is-back-on-stage/articleshow/40010177.cms#:~:text=Actress%20Manju%20Warrier%20had%20made,first%20dance%20performance%20to%20Singapore |work=The Times of India}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=25 September 2013 |title=Aishwarya Rai Bachchan and Manju Warrier teaming up for an ad? |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/aishwarya-rai-bachchan-and-manju-warrier-teaming-up-for-an-ad/articleshow/23032444.cms |work=The Times of India}}</ref> ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರು "ಅವರ ಜೀವನದ ''ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಗಳ'' ಸರಣಿ" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. <ref>{{Cite web |date=5 October 2013 |title=Manju's 'Sallapam' |url=http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/Manjus-Sallapam/2013/10/05/article1820137.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20160821214207/http://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/Manjus-Sallapam/2013/10/05/article1820137.ece |archive-date=21 August 2016 |access-date=21 August 2016 |website=The New Indian Express}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=29 November 2013 |title=Manju Warrier, Shabana Asmi and Kim Ki duk for IFFK |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/manju-warrier-shabana-asmi-and-kim-ki-duk-for-iffk/articleshow/26573431.cms |work=The Times of India}}</ref> ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿವೆ, ''ಆರಂ ತಂಪುರಾನ್'' ಮತ್ತು ''ಪತ್ರಂ'' ಕ್ರಮವಾಗಿ 1996 ಮತ್ತು 1999 ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. <ref>{{Cite web |date=2 July 2023 |title=Highest Box Office Grossing Malayalam Movies by Year: Don't Miss It! |url=https://topmovierankings.com/mollywood/highest-box-office-grossing-malayalam-movies |access-date=23 ಮಾರ್ಚ್ 2026 |archive-date=18 ಮೇ 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230518111759/https://topmovierankings.com/mollywood/highest-box-office-grossing-malayalam-movies |url-status=dead }}</ref> ಸಿನಿಮಾದಿಂದ ರಜೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಅವರ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರ ''ಕನ್ನೆಜುಟಿ ಪೊಟ್ಟು ತೊಟ್ಟು'' . <ref name="auto2">{{Cite web |date=10 September 2021 |title=Happy Birthday lady superstar, best movies of Manju Warrier |url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/movie-news/happy-birthday-lady-superstar-best-movies-of-manju-warrier-1.5989854 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211206054251/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/movie-news/happy-birthday-lady-superstar-best-movies-of-manju-warrier-1.5989854 |archive-date=6 December 2021 |access-date=6 December 2021 |website=Mathrubhumi}}</ref> <ref name="Firstpost">{{Cite web |date=17 March 2019 |title=From Sallapam to Rani Padmini, how Manju Warrier made a successful comeback to regain Malayalam superstar status |url=https://www.firstpost.com/entertainment/from-sallapam-to-rani-padmini-how-manju-warrier-made-a-successful-comeback-to-regain-malayalam-superstar-status-6276421.html |access-date=6 December 2021 |website=First Post}}</ref> <ref name="Awards">{{Cite web |last=Soman |first=Deepa |date=10 September 2020 |title=Happy Birthday Manju Warrier! Here are five popular characters of the actress |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/happy-birthday-manju-warrier-here-are-five-popular-characters-of-the-actress/articleshow/78029968.cms |access-date=6 December 2021 |website=[[The Times of India]]}}</ref> ''ಪೂಜಯುಮ್ ಕಡನ್ನು (1996)'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. <ref name="kerala.state.film.awards.1991–99">{{Cite web |title=State Film Awards (1991–99) |url=http://www.prd.kerala.gov.in/stateawards3.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303234157/http://www.prd.kerala.gov.in/stateawards3.htm |archive-date=3 March 2016 |access-date=26 September 2015 |publisher=[[Kerala State Chalachitra Academy]]}}</ref> ಮಂಜು ಅವರು 1996 ರಲ್ಲಿ ''ಈ ಪೂಜಯುಂ ಕಾಡನ್ನು'', 1997 ರಲ್ಲಿ ''ಅರಮ್ ತಂಪುರಾನ್'' ಮತ್ತು ''ಕಲಿಯಾಟಂ'', 1998 ರಲ್ಲಿ ''ಕನ್ಮದಮ್'' ಮತ್ತು 1999 ರಲ್ಲಿ ''ಪತ್ರಂ'' ಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಸತತ ನಾಲ್ಕು ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಮಂಜು ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ''ಮೊಹರವಂ'' ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ. <ref>{{Cite web |trans-title=Praveena, cinema and business |url=http://www.mangalamvarika.com/index.php/en/home/index/220/12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151118165050/http://www.mangalamvarika.com/index.php/en/home/index/220/12 |archive-date=18 November 2015 |access-date=17 November 2015 |publisher=mangalamvarika.com |language=ml}}</ref> === ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ (2012-2014) === ದಿಲೀಪ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ವಿವಾಹದ ನಂತರ ಮಂಜು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ವಿರಾಮ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 24, 2012 ರಂದು, ಗುರುವಾಯೂರ್ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನವರಾತ್ರಿ ನೃತ್ಯ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕೂಚಿಪುಡಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಮಂಜು ವೇದಿಕೆಗೆ ಬಂದರು.[e][e] ಮಂಜು ಈಗ ತ್ರಿಶೂರ್‌ನ ಪುಲ್ಲುವಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=Dileep and Meenakshi visit Manju Warrier's house in Thrissur |url=https://newsable.asianetnews.com/entertainment/dileep-and-meenakshi-visit-manju-warrier-s-house-in-thrissur-pa59st |access-date=23 November 2020 |work=Asianet News Network Pvt Ltd |language=en}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=3 July 2018 |title=No, Manju Warrier has not quit WCC yet |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/no-manju-warrier-has-not-quit-wcc-yet/articleshow/64842884.cms |access-date=24 May 2022 |work=The Times of India |language=en}}</ref> ''15 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ 2014 ರಲ್ಲಿ ರೋಶನ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ಅವರ ಹೌ ಓಲ್ಡ್ ಆರ್ ಯು ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು'' ''.'' . <ref name="auto">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=C |first=Sharika |date=18 May 2014 |title=Return of the heroine |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/return-of-the-heroine/article6020886.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20140704160816/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/return-of-the-heroine/article6020886.ece |archive-date=4 July 2014 |work=The Hindu}}</ref> === ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ವಿಸ್ತರಣೆ (2015–ಇಂದಿನವರೆಗೆ) === ಮಂಜು ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ ಸತ್ಯನ್ ಅಂಟಿಕಾಡ್ ಅವರ ''ಎನ್ನಮ್ ಎಪ್ಪೊಜುಮ್'', ಇದು 17 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಯಿತು. <ref>{{Cite web |date=31 March 2015 |title=After 35 flops this year, two Malayalam films finally show some promise |url=https://www.thenewsminute.com/article/after-35-flops-year-two-malayalam-films-finally-show-some-promise-20906 |website=The News Minute}}</ref> ಅವರ ಮುಂದಿನ ಯೋಜನೆ ಆಶಿಕ್ ಅಬು ಅವರ ರೀಮಾ ಕಲ್ಲಿಂಗಲ್ ಜೊತೆಗಿನ ''ರಾಣಿ ಪದ್ಮಿನಿ'' ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡದಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಚಿತ್ರದ 'ಅಂಡರ್‌ರೇಟೆಡ್ ರತ್ನ' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{Cite web |date=12 December 2019 |title=Rani Padmini: An Underwatched Gem – PinkLungi |url=https://pinklungi.com/rani-padmini-an-underwatched-gem/}}</ref> ಅವರು ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ''ಜೋ ಅಂಡ್ ದಿ ಬಾಯ್‌ನಲ್ಲಿ'' ಅನಿಮೇಟರ್ ಆಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 2016 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ರಾಜೇಶ್ ಪಿಳ್ಳೈ ಅವರ ''ವೆಟ್ಟಾ'', <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=Vettah Movie Review |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/vettah/movie-review/51176594.cms |work=The Times of India}}</ref> ''ಕರಿಂಕುನ್ನಂ 6'' ಮತ್ತು ಶಕುಂತಲಾ, ನಾಟಕ <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Nampoothiri |first=Hareesh N. |date=21 July 2016 |title=The eternal charm of Shakuntalam |url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/theatre/The-eternal-charm-of-Shakuntalam/article14500897.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20161221001239/http://www.thehindu.com/features/friday-review/theatre/The-eternal-charm-of-Shakuntalam/article14500897.ece |archive-date=21 December 2016 |work=The Hindu}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Manju Warrier mezmerizes Ananthapuri as Kavalam's Shakuntala |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/art-and-culture/manju-warrier-mezmerizes-ananthapuri-as-shakuntala.html |website=OnManorama}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=20 July 2016 |title=When Manju breathed life into Shakuntala |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/kochi/when-manju-breathed-life-into-shakuntala/articleshow/53285340.cms |work=The Times of India}}</ref> . 2017 ರಲ್ಲಿ, ವಾರಿಯರ್ ''C/O ಸಾಯಿರಾ ಬಾನು'', <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=C/O Sairabanu Movie Review |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movie-reviews/c/o-sairabanu/movie-review/57687567.cms |work=The Times of India}}</ref> <ref>{{Cite web |date=19 March 2017 |title=C/O Saira Banu movie review: Manju Warrier lends warmth to a relevant but patchy film |url=https://www.firstpost.com/entertainment/co-saira-banu-movie-review-manju-warrier-lends-warmth-to-a-relevant-but-patchy-film-3342310.html}}</ref> ''ವಿಲನ್'', ಮತ್ತು ಉದಹರಣಂ ಸುಜಾತಾ . <ref>{{Cite web |date=8 October 2017 |title=Udaharanam Sujatha movie review: Manju Warrier is a rockstar of this Nil Battey Sannata remake |url=https://www.firstpost.com/entertainment/udaharanam-sujatha-movie-review-manju-warrier-is-a-rockstar-of-this-nil-battey-sannata-remake-4121491.html}}</ref> ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಬಲ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಜು ಅವರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |title=15 powerful female characters from Mollywood to Inspire You |url=https://newsable.asianetnews.com/entertainment/15-powerful-female-characters-from-mollywood-to-inspire-you |archive-url=https://web.archive.org/web/20180702202228/https://newsable.asianetnews.com/entertainment/15-powerful-female-characters-from-mollywood-to-inspire-you |archive-date=2 July 2018 |access-date=27 May 2018}}</ref> <ref>{{Cite web |last=Jacob |first=Shalin |date=1 August 2017 |title=15 Powerful Female Characters in Malayalam Films That Are Slowly Breaking Stereotypes |url=https://www.scoopwhoop.com/powerful-female-characters-malayalam-films/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20180528133532/https://www.scoopwhoop.com/powerful-female-characters-malayalam-films/ |archive-date=28 May 2018 |website=ScoopWhoop}}</ref> <ref>{{Cite web |date=27 May 2017 |title=5 Unconventional Female Characters in Malayalam Movies |url=http://www.fwdlife.in/5-unconventional-female-characters-in-malayalam-movies |archive-url=https://web.archive.org/web/20170606230515/http://www.fwdlife.in/5-unconventional-female-characters-in-malayalam-movies |archive-date=6 June 2017 |access-date=27 May 2018}}</ref> <ref>{{Cite web |date=9 September 2017 |title=Manju Warrier, Nayanthara, Jyothika: Female stars are marching to a different, but no less successful, beat |url=https://www.firstpost.com/entertainment/manju-warrier-nayanthara-jyothika-female-stars-are-marching-to-a-different-but-no-less-successful-beat-4025507.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20180528052146/https://www.firstpost.com/entertainment/manju-warrier-nayanthara-jyothika-female-stars-are-marching-to-a-different-but-no-less-successful-beat-4025507.html |archive-date=28 May 2018 |access-date=27 May 2018}}</ref> ಅವರು ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ನಟಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=Manju Warrier to Nayanthara: Top 7 highest-paid Malayalam actresses |url=https://www.msn.com/en-in/entertainment/southcinema/manju-warrier-to-nayanthara-top-7-highest-paid-malayalam-actresses/ar-AA1uYSHs |access-date=21 January 2025 |work=MSN |publisher=Asianet News}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=Top 10 highest paid Malayalam actresses and their net worth |url=https://www.thedailyjagran.com/trending/list-of-top-10-highest-paid-malayalam-actresses-and-their-net-worth-nayanthara-anupama-parameswaran-keerthy-suresh-and-others-10219820 |access-date=25 February 2025 |work=[[Jagran]]}}</ref> ಮಾರ್ಚ್ 2021 ರಲ್ಲಿ, ವಾರಿಯರ್ ''ಅಮೃಕಿ ಪಂಡಿತ್'', ಆರ್ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮಾಧವನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅವರ [[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|ಹಿಂದಿ]] ಚಿತ್ರೀಕರಣ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 March 2021 |title=Manju Warrier to make Bollywood debut in 'Ameriki Pandit' with Madhavan |url=https://www.thenewsminute.com/article/manju-warrier-make-bollywood-debut-ameriki-pandit-madhavan-144983 |access-date=8 May 2022 |work=The News Minute |language=en}}</ref> 2021 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ ಜೊತೆಗೆ ದಿ ''ಪ್ರೀಸ್ಟ್'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. 2022 ರಲ್ಲಿ, ಮಂಜು 20 ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರದ ನಂತರ ''ಲಲಿತಂ ಸುಂದರಂ'' ಮೂಲಕ ಬಿಜು ಮೆನನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=6 February 2020 |title=Madhu Warrier's directorial debut titled Lalitham Sundaram |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2020/02/06/madhu-warrier-directorial-debut-lalitham-sundaram.html |access-date=8 May 2022 |work=Manorama}}</ref> == ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ == [[ಚಿತ್ರ:Dileep_manju.jpg|thumb|2010 ರಲ್ಲಿ ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್ ತಮ್ಮ ಪತಿ ದಿಲೀಪ್ ಜೊತೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.]] ಅಕ್ಟೋಬರ್ 20, 1998 ರಂದು, ಮಂಜು ನಟ ದಿಲೀಪ್ ಅವರನ್ನು ಔಲಾ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. ಈ ಹಿಂದಿನ ದಂಪತಿಗೆ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಎಂಬ ಮಗಳಿದ್ದಾಳೆ. ಅವರು 2014 ರಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=11 July 2017 |title=Manju to move court for custody of daughter Meenakshi |url=http://english.manoramaonline.com/entertainment/entertainment-news/2017/07/11/manju-warrier-to-move-court-for-custody-of-daughter-meenakshi.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20171229231527/http://english.manoramaonline.com/entertainment/entertainment-news/2017/07/11/manju-warrier-to-move-court-for-custody-of-daughter-meenakshi.html |archive-date=29 December 2017 |access-date=29 December 2017 |work=OnManorama |agency=Manorama News Online}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=28 February 2020 |title=Manju deposes in court, sticks to her statement about Dileep |url=https://www.thenewsminute.com/article/manju-warrier-deposes-court-sticks-her-statement-about-dileep-119106 |access-date=20 February 2021 |work=The News Minute |language=en |quote="I divorced Dileep in 2015 and the extramarital relationship between him and Kavya was the reason behind it"}}</ref> ಜನವರಿ 2015 ರಲ್ಲಿ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿ <ref>{{Cite web |date=21 November 2014 |title=Manju Warrier releases her book Sallapam |url=https://www.thenewsminute.com/article/manju-warrier-releases-her-book-sallapam-20601 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180702202228/https://www.thenewsminute.com/article/manju-warrier-releases-her-book-sallapam-20601 |archive-date=2 July 2018 |access-date=2 July 2018 |website=the newsminute.com}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=I am living for my daughter: says Dileep |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news-and-interviews/I-am-living-for-my-daughter-says-Dileep/articleshow/30456694.cms |archive-url=https://web.archive.org/web/20160908011851/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news-and-interviews/I-am-living-for-my-daughter-says-Dileep/articleshow/30456694.cms |archive-date=8 September 2016 |access-date=9 February 2016 |work=The Times of India}}</ref> ಅವರು ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಚಿಪುಡಿ ನರ್ತಕಿಯೂ ಆಗಿದ್ದು, ಗೀತಾ ಪದ್ಮಕುಮಾರ್ ಅವರಿಂದ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=G. S. Paul |date=13 May 2016 |title=For the joy of dance |url=http://www.thehindu.com/features/friday-review/dance/for-the-joy-of-dance/article5609057.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20140407030322/http://www.thehindu.com/features/friday-review/dance/for-the-joy-of-dance/article5609057.ece |archive-date=7 April 2014 |access-date=19 April 2018 |work=[[The Hindu]] |location=Thiruvananthapuram}}</ref> ಅವರು ಅನೇಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 2012 ರಲ್ಲಿ [[ನವರಾತ್ರಿ]] ನೃತ್ಯೋತ್ಸವದ ಭಾಗವಾಗಿ [[ಗುರುವಾಯೂರು|ಗುರುವಾಯೂರಿನಲ್ಲಿ]] ವೇದಿಕೆಗೆ ಮರಳಿದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Shilpa Nair Anand |date=18 January 2013 |title=Queen of HEARTS |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/queen-of-hearts/article4319964.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20130902051158/http://www.thehindu.com/features/cinema/queen-of-hearts/article4319964.ece |archive-date=2 September 2013 |access-date=20 April 2018 |work=[[The Hindu]]}}</ref> <ref>{{Cite web |date=2 January 2018 |title=Ending speculations, actor Manju Warrier says she has no political ambitions |url=https://www.thenewsminute.com/article/ending-speculations-actor-manju-warrier-says-she-has-no-political-ambitions-74040 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180702202228/https://www.thenewsminute.com/article/ending-speculations-actor-manju-warrier-says-she-has-no-political-ambitions-74040 |archive-date=2 July 2018 |access-date=27 May 2018}}</ref> ಅವರು 2014 ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಕುಚಿಪುಡಿಗಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Asha Prakash |date=13 October 2015 |title=Sangeeta Nataka Akademi honours Manju Warrier |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/sangeeta-nataka-akademi-honours-manju-warrier/articleshow/49337372.cms |access-date=26 February 2023 |work=[[The Times of India]]}}</ref> <ref>{{Cite web |title=Kerala Sangeetha Nataka Akademi Award: Dance |url=http://www.keralaculture.org/dance-a-ksna/466 |access-date=26 February 2023 |publisher=Department of Cultural Affairs, Government of Kerala}}</ref> == ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ == ರಾಜ್ಯ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಮಿಷನ್, <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=17 August 2018 |title=Manju Warrier to become goodwill ambassador of State Literacy Mission |url=https://literacymissionkerala.org/en/manju-warrier-to-become-goodwill-ambassador-of-state-literacy-mission/ |access-date=6 August 2023 |work=Missionkerala.org}}</ref> ಶೀ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ, <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=12 November 2013 |title=Actress Manju Warrier brand ambassador for 'She Taxi' |url=https://www.business-standard.com/article/news-ians/actress-manju-warrier-brand-ambassador-for-she-taxi-113111200847_1.html |access-date=6 August 2023 |work=Business Standard |agency=IANS}}</ref> ಕುಟುಂಬಶ್ರೀಯ ಸಾವಯವ ಕೃಷಿ ಯೋಜನೆ ( ''ಹೌ ಓಲ್ಡ್ ಆರ್ ಯು'' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತ), <ref name="auto1">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=5 July 2014 |title=Manju Warrier Made Kudumbashree Brand Ambassador |url=https://www.newindianexpress.com/cities/thiruvananthapuram/2014/jul/05/manju-warrier-made-kudumbashree-brand-ambassador-632149.html |access-date=6 August 2023 |work=The New Indian Express}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Joseph |first=Salim |date=11 February 2017 |title=Manju Warrier to be face of Horticorp |url=https://timesofindia.indiatimes.com/city/thiruvananthapuram/manju-to-be-face-of-horticorp/articleshow/57088559.cms |access-date=6 August 2023 |work=The Times of India}}</ref> <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=6 September 2015 |title=Warrier made goodwill ambassador for govts dev projects |url=https://www.indiatoday.in/pti-feed/story/warrier-made-goodwill-ambassador-for-govts-dev-projects-460397-2015-09-06 |access-date=6 August 2023 |work=India Today |language=en |agency=PTI}}</ref> ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲದೆ, ಅವರು ಕಲ್ಯಾಣ್ ಜ್ಯುವೆಲ್ಲರ್ಸ್, <ref>{{Cite web |date=16 September 2020 |title=Throwback to Kalyan Jewellers' Brand Ambassador Manju Warrier's top 5 iconic avatars |url=https://thedailybrunch.com/2020/09/16/throwback-to-kalyan-jewellers-brand-ambassador-manju-warriers-top-5-iconic-avatars/ |access-date=6 August 2023 |website=The Daily Brunch}}</ref> ಸೋನಿ ಇಂಡಿಯಾ, <ref>{{Cite web |title=Sony Announces Attractive Consumer Promotion Offers for Onam : Product Press Releases : Sony India |url=http://www.sony.co.in/pressrelease/asset/618878/section/productpressreleases |archive-url=https://web.archive.org/web/20170808184317/http://www.sony.co.in/pressrelease/asset/618878/section/productpressreleases |archive-date=8 August 2017 |access-date=8 August 2017 |website=Sony India}}</ref> <ref>{{Cite web |date=31 July 2017 |title=Celebrate this Onam with Sony • FWD Business |url=http://fwdbusiness.com/2017/07/celebrate-onam-sony/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20170808200115/http://fwdbusiness.com/2017/07/celebrate-onam-sony/ |archive-date=8 August 2017 |website=FWD Business}}</ref> ಲಸಾಗು ಕೋಚಿಂಗ್ ಆಪ್, ಮೈಜಿ, <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=14 December 2021 |title=myG ropes in Manju Warrier as brand ambassador alongside Mohanlal |url=https://www.thehindubusinessline.com/companies/myg-ropes-in-manju-warrier-as-brand-ambassador-alongside-mohanlal/article37951794.ece |access-date=6 August 2023 |work=Business Line}}</ref> ಉಜಾಲಾ ಡಿಟರ್ಜೆಂಟ್, <ref>{{Cite web |date=24 May 2022 |title=PRESENTATION Q4FY22 & FY22 |url=https://www.bseindia.com/xml-data/corpfiling/Attachhis/34b634a2-cdb3-4b49-aa82-8ae7f304bd84.pdf |access-date=6 August 2023 |website=BSE India |publisher=Jyothi Labs}}</ref> ಕಿಚನ್ ಟ್ರೆಷರ್ಸ್, ಅಜಿನೋರಾ <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=8 May 2022 |title=ഐഇഎൽടിഎസ് പരിശീലനം നൽകുന്ന രാജ്യത്തെ ഏറ്റവും വലിയ വിദ്യാഭ്യാസ ശൃംഖലകളിലൊന്നായ അജിനോറയ്ക്ക് ഇനി മഞ്ജു വാര്യരുടെ മുഖമുദ്ര |url=https://www.twentyfournews.com/2022/05/08/manju-warrier-ajinorah-brand-ambassador.html |access-date=6 August 2023 |work=24 News}}</ref> ಮತ್ತು ಕೆಎಲ್ಎಂ ಆಕ್ಸಿವಾಗಳ ಬ್ರಾಂಡ್ ರಾಯಭಾರಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಲೈಫ್‌ಬಾಯ್, ಮೆರಿಬಾಯ್ ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಧಾತ್ರಿಯಂತಹ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಜೀ ಕೇರಳಂ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮಲಯಾಳಂ ಮನರಂಜನಾ ಚಾನೆಲ್‌ನ ಮೊದಲ ಬ್ರಾಂಡ್ ರಾಯಭಾರಿಯಾದರು. <ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=20 September 2021 |title=ZEE Keralam welcomes Manju Warrier as their Brand Ambassador |url=https://orissadiary.com/zee-keralam-welcomes-manju-warrier-as-their-brand-ambassador/ |access-date=5 August 2023 |work=Orissa Diary}}</ref> 018 ರಲ್ಲಿ, ಮಂಜು ಕಮಲಾ ಸುರಯ್ಯ ಅವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ 'ಆಮಿ' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. [1] [2] ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ 'ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್', ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್ ಅವರ ಕಟ್ಟಾ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರೂ, ನಟಿ ಅವರ ಹಾಸ್ಯ ಸಮಯ ಮತ್ತು 'ಹುಚ್ಚ ಅಭಿಮಾನಿ ಹೇಗೆ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಡುತ್ತಾನೆ' ಎಂಬುದರ ತಿಳುವಳಿಕೆಗಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. [3] ಅವರ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 'ಓಡಿಯನ್' ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಾರ ಪಡೆದ ಫ್ಯಾಂಟಸಿ ನಾಟಕವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಕೇರಳ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆರಂಭಿಕ ದಿನದ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಮಾಡಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಮಿಶ್ರ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ ವಾರಿಯರ್ 'ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಭವಿಷ್ಯ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಯಾವಾಗಲೂ ತಿಳಿದಿರುವ ಮತ್ತು ಆ ಲಿಖಿತ ಪದವನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಲು ಆತ್ಮವನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ' ಪ್ರಭಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಯಿತು. [4] 2019 ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಬಿಡುಗಡೆ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ 'ಲೂಸಿಫರ್'. "ಮಲಯಾಳಂ ಪ್ರತಿಭೆ ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್ ಅವರನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕನ ದುಃಖಿತ ಮಗಳಾಗಿ ನೋಡಲು, ಅವರು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ವಾತವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಶುದ್ಧ ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ತಾಯಿ. ಪತ್ನಿ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನಿ - ಅವರ ಕುಟುಂಬ ರಹಸ್ಯಗಳ ಸರಮಾಲೆಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾ - ಸೀಮಿತ ಪರದೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಸುತ್ತುಗಳು ಹೃದಯವಿದ್ರಾವಕವಾಗಿವೆ, ಅವರು ದುರ್ಬಲತೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ - ಇದು ಅವರ ನಟನಾ ಶಕ್ತಿಯ ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ." [5] [6] ಲೂಸಿಫರ್ ₹200 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರವಾಯಿತು, [7] ಮತ್ತು ಈಗ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಧನುಷ್ ಎದುರು ವೆತ್ರಿಮಾರನ್ ಅವರ ಅಸುರನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಫಸ್ಟ್‌ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಾಗಿ ಅವರ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಧರ್ ಪಿಳ್ಳೈ ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು 'ತೀವ್ರ' ಎಂದು ಕರೆದರು. "ಧನುಷ್ ಅವರ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಮಂಜು, ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನೀವು ಅವರ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣೀರಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಆರ್ದ್ರತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು." [8] ವರ್ಷದ ಅಂತಿಮ ಬಿಡುಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪುನರಾಗಮನ ನಿರ್ದೇಶಕ ರೋಷನ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಪ್ರತಿ ಪೂವನ್ಕೋಜಿಗಾಗಿ ಸಹಕರಿಸಿದರು. ವಿಮರ್ಶಕರು ಅವರ ಪರದೆಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯವನ್ನು ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. [9] ಫಿಲ್ಮ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲ್ ಮೆನನ್, ".. ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಆಗಮನದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಅಭಿನಯವನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಯಾರಾದರೂ ಭಾವಿಸಿದರೆ, ಅಸುರನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಪೂವನ್‌ಕೋಜಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ, ಅವರಂತೆ ಯಾರೂ ಕೋಪಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ." ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸುವ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ, ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಮಹಿಳೆಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ, ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್ ಅವರನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಹಚರರು 'ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವವ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. [10] == ಚಿತ್ರಕಲೆ == === ನಟಿಯಾಗಿ === {| class="wikitable sortable plainrowheaders." |+List of Manju Warrier film credits ! scope="col" |Year ! scope="col" |Title ! scope="col" |Role ! scope="col" |Language ! class="unsortable" scope="col" |Notes ! class="unsortable" scope="col" |Ref. |- |1995 ! align="left" scope="row" |''Sakshyam'' |Smitha | rowspan="34" |[[ಮಲಯಾಳಂ|Malayalam]] | |<ref>{{Cite web |date=10 June 2020 |title=Manju Warrier opens up about her first movie 'Sakshyam' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/manju-warrier-opens-up-about-her-first-movie-sakshyam/articleshow/76297485.cms |access-date=25 May 2021 |website=[[The Times of India]]}}</ref> |- | rowspan="5" |1996 ! align="left" scope="row" |''Sallapam'' |Radha | |<ref>{{Cite web |title=Manju Warrier had almost died while filming Sallapam |url=https://newsable.asianetnews.com/entertainment/manju-warrier-would-have-died-had-it-not-been-for-this-man |access-date=6 December 2021 |website=Asianet}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Thooval Kottaram'' |Devaprabha Varma | |<ref name="MB">{{Cite web |last=അന്തിക്കാട് |first=സത്യന്‍ |date=21 November 2020 |title='അഭിനയമായാലും നൃത്തമായാലും വാശികയറിയാല്‍ മഞ്ജുവിനെ തോല്‍പ്പിക്കാന്‍ ആര്‍ക്കുമാവില്ല' |url=https://www.mathrubhumi.com/mobile/movies-music/features/sathyan-anthikkad-about-manju-warrier-thoovalkottaram-irattakuttikalude-achan-ennum-eppozhum-movie-1.5223807 |access-date=25 May 2021 |website=മാതൃഭൂമി |language=ml }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Dilliwala Rajakumaran'' |Maya | |<ref name="KPT">{{Cite web |date=10 September 2019 |title=Happy Birthday, Manju Warrier: 6 Career Defining Moments Of The 'Lady Superstar' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/happy-birthday-manju-warrier-6-career-defining-moments-of-the-lady-superstar/etphotostory/71063777.cms |access-date=25 May 2021 |website=[[The Times of India]]}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Kaliveedu'' |Mridula | |<ref>{{Cite web |last=Cris |date=21 August 2019 |title=Arrogant wife, please adjust: How Malayalam cinema has portrayed divorce |url=https://www.thenewsminute.com/article/arrogant-wife-please-adjust-how-malayalam-cinema-has-portrayed-divorce-107581 |access-date=25 May 2021 |website=The News Minute}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Ee Puzhayum Kadannu'' |Anjali | |<ref>{{Cite web |date=14 February 2021 |title=Happy Valentine's Day: 5 Malayalam Movie Characters That You Can't Help But Fall In Love With |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/happy-valentines-day-5-malayalam-movie-characters-that-you-cant-help-but-fall-in-love-with/etphotostory/80899613.cms |access-date=25 May 2021 |website=[[The Times of India]]}}</ref> <br /><br /><br /><br /><ref name="kerala.state.film.awards.1991–99"/> <br /><br /><br /><br /><ref>{{Cite web |date=3 November 1999 |title=Filmfare – South Special |url=http://www.filmfare.com:80/site/october97/south3e.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/19991103180423/http://www.filmfare.com/site/october97/south3e.htm |archive-date=3 November 1999 |access-date=16 December 2019}}</ref> |- | rowspan="7" |1997 ! align="left" scope="row" |''Kudamattam'' |Gauri | |<ref>{{Cite web |date=10 September 2021 |title=HBD Manju Warrier: Promising upcoming movies of the superstar |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/hbd-manju-warrier-promising-upcoming-movies-of-the-superstar/photostory/86089825.cms |access-date=6 December 2021 |website=[[The Times of India]]}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Irattakuttikalude Achan'' |Anupama | |<ref name="Firstpost"/> |- ! align="left" scope="row" |''Krishnagudiyil Oru Pranayakalathu'' |Meenakshi | |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=Biju Menon and Manju Warrier Reunites in Lalitham Sundaram after 20 years |url=https://www.cinemaexpress.com/stories/news/2020/feb/05/biju-menon-manju-warrier-reunite-for-lalitham-sundaram-16904.html |access-date=6 December 2021 |work=Cinema Express}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Kaliyattam'' |Thaamara | |<ref>{{Cite web |date=17 April 2021 |title=From 'Kaliyattam' to 'Joji': A list of Malayalam adaptations of Shakespeare |url=https://www.thenewsminute.com/article/kaliyattam-joji-list-malayalam-adaptations-shakespeare-147349 |access-date=6 December 2021 |website=The News Minute}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Sammanam'' |Rajalakshmi | |<ref name="TOI">{{Cite web |last=George |first=Anjana |date=11 September 2020 |title=Lohitadas knew that Manju Warrier would be his ideal Radha in Sallapam: Sundar Das |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/lohitadas-knew-that-manju-warrier-would-be-his-ideal-radha-in-sallapam-sundar-das/articleshow/78055781.cms |access-date=25 May 2021 |website=[[The Times of India]]}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Aaraam Thampuran'' |Unnimaya | |<ref>{{Cite web |date=10 January 2020 |title='അന്ന് അമ്പലത്തില്‍ നിന്നും ഇറങ്ങി വരുന്ന സീനെടുക്കുന്ന ദിവസമാണ് എനിക്ക് 18 തികഞ്ഞത്' |url=https://www.mathrubhumi.com/mobile/movies-music/news/manju-warrier-club-fm-interview-aaram-thampuran-movie-mohanlal-1.4432084 |access-date=25 May 2021 |website=മാതൃഭൂമി |language=ml }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <br /><br /><br /><br /><ref name="Awards"/> |- ! align="left" scope="row" |''Innalekalillaathe'' |Beena | |<ref>{{Cite web |date=16 June 2021 |trans-title=Watch this, warriors! Poornima's question to Manju Warrier! Fans asked when they got together in the film! |url=https://malayalam.samayam.com/malayalam-cinema/celebrity-news/poornima-indrajith-shares-a-throwback-pic-with-manju-warrier/articleshow/83568915.cms |access-date=14 July 2021 |website=Malayalam.samayam |publisher=Times of India |language=ml}}</ref> |- | rowspan="5" |1998 ! align="left" scope="row" |''Pranayavarnangal'' |Aarathi Nair | |<ref>{{Cite web |date=24 January 2020 |title=Manju Warrier walks down memory lane, revisits 'hostel' after 22 years |url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/movie-news/manju-warrier-walks-down-memory-lane-revisits-hostel-after-22-years-1.4471203 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220128060412/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/movie-news/manju-warrier-walks-down-memory-lane-revisits-hostel-after-22-years-1.4471203 |archive-date=28 January 2022 |access-date=25 May 2021 |website=Mathrubhumi |language=en}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Daya'' |Daya / Sumuru / Sameer | |<ref>{{Cite web |date=8 February 2018 |title='മഞ്ജുവിന് വേണ്ടി സ്‌ക്രിപ്റ്റ് എഴുതിയിരുന്ന ഒരു കാലം ഉണ്ടായിരുന്നു' |url=https://www.mathrubhumi.com/mobile/movies-music/news/manju-warrier-venu-on-carbon-movie-fahadh-faasil-fahad-fazil-daya-movie-1.2588201 |access-date=25 May 2021 |website=മാതൃഭൂമി |language=ml }}{{Dead link|date=ಏಪ್ರಿಲ್ 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Kanmadam'' |Bhanumathi | |<ref>{{Cite web |date=3 October 2019 |title='കന്മദ'ത്തിലെ ഭാനുമതിയല്ലേ ഇത് എന്ന് ആരാധകര്‍, അല്ല ഇതാള് വേറെയെന്ന് മഞ്ജു |url=https://malayalam.indianexpress.com/entertainment/manju-warrier-interview-asuran-dhanush-kanmadam-303221/ |access-date=6 December 2021 |website=Indian Express |language=en-US}}</ref> <br /><br /><br /><br /><ref name="Awards" /> |- ! align="left" scope="row" |''Summer in Bethlehem'' |Abhirami/Amy | |<ref>{{Cite web |date=16 April 2020 |title=Manju Warrier's photos shared by makeup man get the fans talking |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/manju-warriers-photos-shared-by-makeup-man-get-the-fans-talking/articleshow/75174755.cms |access-date=6 December 2021 |website=The Times of India}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Thirakalkkappuram'' |Seetha | |<ref>{{Cite web |date=3 October 2015 |title=Thirakalkkappuram Malayalam full movie &#124; തിരകൾക്കപ്പുറം &#124; Suresh Gopi &#124; Manju Warrier |url=https://www.youtube.com/watch?v=BBdUSLi2PfM&themeRefresh=1 |website=YouTube}}</ref> |- | rowspan="2" |1999 ! align="left" scope="row" |''Pathram'' |Devika Shekhar | |<ref>{{Cite web |title=Rahman bags 12th Filmfare award |url=http://www.pvv.ntnu.no/~kailasan/news/rahman_bags_12th_filmfare_award.htm |access-date=23 September 2021}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Kannezhuthi Pottum Thottu'' |Bhadra | |<ref name="auto2"/> <br /><br /><br /><br /><ref name="46thawardPDF">{{Cite web |title=46th National Film Awards |url=https://www.dff.gov.in/images/Documents/71_46thNfacatalogue.pdf |access-date=27 March 2022 |publisher=[[Directorate of Film Festivals]]}}</ref> |- |2014 ! align="left" scope="row" |''How Old Are You?'' |Nirupama Rajeev | |<ref>{{Cite web |last=C |first=Sharika |date=18 May 2014 |title=Return of the heroine |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/return-of-the-heroine/article6020886.ecel |access-date=6 December 2021 |website=[[The Hindu]]}}</ref> <br /><br /><br /><br /><ref>{{Cite web |title=Winners of 62nd Britannia Filmfare Awards South |url=https://www.filmfare.com/news/winners-of-62nd-britannia-filmfare-awards-south-9643.html |website=Filmfare}}</ref> |- | rowspan="3" |2015 ! align="left" scope="row" |''Ennum Eppozhum'' |Adv. Deepa | |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=P. K. Ajith Kumar |date=6 August 2014 |title=Mohanlal, Manju to team up |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/mohanlal-manju-to-team-up-for-sathyan-anthikad-film/article6286900.ece |work=[[The Hindu]]}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Rani Padmini'' |Padmini | |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Anjana George |date=16 October 2015 |title=Rani Padmini is a visual treat: Manju |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/Rani-Padmini-is-a-visual-treat-Manju/articleshow/49411621.cms |access-date=23 October 2015 |work=[[The Times of India]]}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Jo and the Boy '' |Jo / Joan Mary John | |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=23 December 2015 |title=Rojin and the movies |url=https://www.thehindu.com/features/metroplus/rojin-thomas-on-his-new-movie-jo-and-the-boy/article8021682.ece |access-date=15 August 2024 |work=The Hindu}}</ref> |- | rowspan="3" |2016 ! align="left" scope="row" |''Paavada'' |Babu's fiancé |Cameo appearance |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Sidhardhan |first=Sanjith |title=Anoop suggested Manju Warrier for Pavada |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/anoop-suggested-manju-warrier-for-pavada/articleshow/51513584.cms |access-date=26 May 2021 |work=[[The Times of India]]}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Vettah'' |Commissioner Sribala IPS | |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Rajesh |first=G |date=27 February 2016 |title='Vettah': Redefining crime drama |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/movie-reviews/vettah-movie-review-rajesh-pillai-manju-warrier-indrajith.html |access-date=7 October 2024 |work=OnManorama}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Karinkunnam 6's'' |Vandana Aby | |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Palicha |first=Paresh C. |date=8 July 2016 |title=Review: Karinkunnam 6s is a decent watch |url=https://www.rediff.com/movies/report/review-karinkunnam-6s-is-a-decent-watch/20160708.htm |access-date=7 October 2024 |work=Rediff}}</ref> |- | rowspan="3" |2017 ! align="left" scope="row" |''C/O Saira Banu'' |Saira Banu | |<ref name="release">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Digital Native |date=20 February 2017 |title=Amala-Manju Warrier starrer 'C/o Saira Banu' ready for release |url=http://www.thenewsminute.com/article/amala-manju-warrier-starrer-co-saira-banu-ready-release-57511 |access-date=5 March 2017 |work=[[The News Minute]]}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Udaharanam Sujatha '' |Sujatha Krishnan | |<ref>{{Cite web |date=29 May 2017 |title=Manju Warrier has high hopes from 'Udaharanam Sujatha' |url=http://www.thenewsminute.com/article/manju-warrier-has-high-hopes-udaharanam-sujatha-62791}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Villain'' |Dr. Neelima Mathew | |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 March 2017 |title=Manju in Villain |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/manju-in-villain/article17439322.ece |archive-url=https://web.archive.org/web/20171215152104/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-metroplus/manju-in-villain/article17439322.ece |archive-date=15 December 2017 |access-date=23 August 2017 |work=[[The Hindu]]}}</ref> |- | rowspan="3" |2018 ! align="left" scope="row" |''Aami'' |Kamala Surayya | |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Ramasubramanian |first=Uma |date=18 February 2017 |title=Manju Warrier a better performer than Vidya Balan: Kamal |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mollywood/180217/manju-warrier-a-better-performer-than-vidya-balan-kamal.html |access-date=16 January 2018 |work=[[Deccan Chronicle]] |language=en}}</ref> <br /><br /><br /><br /><ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |title=66th Yamaha Fascino Filmfare Awards South: Complete winners' list (Malayalam) |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/66th-yamaha-fascino-filmfare-awards-south-complete-winners-list-malayalam/articleshow/72920655.cms |access-date=22 December 2019 |work=The Times of India |language=en}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Mohanlal'' |Meenakshi / Meenukutty | |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Vijayan |first=Lekshmi |date=30 December 2016 |title=Manju Warrier as a Mohanlal fan in 'Mohanlal' |url=http://english.manoramaonline.com/ACP/entertainment/entertainment-news/manju-warrier-as-mohanlal-fan-in-mohanlal-movie.html |access-date=4 March 2018 |work=[[Malayala Manorama]]}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Odiyan'' |Prabha | |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Sidhardhan |first=Sanjith |date=13 January 2018 |title=Manju Warrier to flaunt three looks in Odiyan |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/manju-warrier-to-flaunt-three-looks-in-odiyan/articleshow/62473783.cms |access-date=17 November 2018 |work=[[The Times of India]]}}</ref> |- | rowspan="3" |2019 ! align="left" scope="row" |''Lucifer'' |Priyadharshini Ramdas | |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=12 March 2019 |title=Meet Jhanvi from Prithviraj directorial 'Lucifer'! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/meet-jhanvi-from-prithviraj-directorial-lucifer/articleshow/68370504.cms |access-date=18 March 2019 |work=[[The Times of India]] |agency=Times News Network}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Asuran'' |Pachaiyammal Sivasaami |[[ತಮಿಳು|Tamil]] | |<ref name="Asuran">{{Cite web |date=22 January 2019 |title=Asuran: Manju Warrier makes her Kollywood debut opposite Dhanush |url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/asuran-manju-warrier-makes-her-kollywood-debut-opposite-dhanush-1436305-2019-01-22 |website=[[India Today]]}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Prathi Poovankozhi'' |Madhuri | rowspan="8" |Malayalam | |<ref>{{Cite web |date=2 December 2019 |title='Prathi Poovankozhi' Trailer: Manju Warrier impresses with her bold avatar |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/prathi-poovankozhi-trailer-manju-warrier-impresses-with-her-bold-avatar/articleshow/72328160.cms |access-date=9 December 2019 |website=The Times of India |language=en}}</ref> |- |2020 ! align="left" scope="row" |''Kayattam'' |Maya |Also co-producer |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=23 January 2025 |title=Manju Warrier's 'Kayattam' to be released online for free, director Sanalkumar Sasidharan announces |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/manju-warriers-kayattam-to-be-released-online-for-free-director-sanalkumar-sasidharan-announces/articleshow/117477797.cms |access-date=2 February 2025 |work=The Times of India |issn=0971-8257}}</ref> |- | rowspan="3" |2021 ! align="left" scope="row" |''The Priest'' |Susan | |<ref>{{Cite web |last=Features |first=CE |date=13 January 2020 |title=Mammootty-Manju Warrier film titled The Priest |url=https://www.cinemaexpress.com/stories/news/2020/jan/13/mammootty-manju-warrier-film-titled-the-priest-16506.html |access-date=1 March 2020 |website=[[Cinema Express]]}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Chathur Mukham'' |Thejaswini |Also producer |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=11 April 2022 |title=I want to produce good movies: Manju Warrier |url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/interview/movie-1.5585626 |access-date=22 June 2022 |work=English Mathrubhumi News}}</ref><ref>{{Cite web |date=13 January 2021 |title=Manju Warrier's first horror thriller 'Chathurmukham' to hit theatres |url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/movie-news/manju-warrier-s-first-horror-thriller-chathurmukham-to-hit-theatres-in-february-movie-1.5354951 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220124041557/https://english.mathrubhumi.com/movies-music/movie-news/manju-warrier-s-first-horror-thriller-chathurmukham-to-hit-theatres-in-february-movie-1.5354951 |archive-date=24 January 2022 |access-date=26 May 2021 |website=[[Mathrubhumi]]}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Marakkar: Arabikadalinte Simham'' |Subaida | |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=George |first=Anjana |date=25 January 2019 |title=Manju Warrier's look in Marakkar: Arabikadalinte Simham reminds one of Daya |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/manju-warriers-look-in-marakkar-arabikadalinte-simham-reminds-one-of-daya/articleshow/67686499.cms |access-date=19 August 2019 |work=[[The Times of India]]}}</ref> |- | rowspan="3" |2022 ! align="left" scope="row" |''Lalitham Sundaram'' |Annie Mary Das |Also producer |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=8 March 2022 |title=Trailer of Madhu Warrier's directorial debut 'Lalitham Sundaram' is out |url=https://www.onmanorama.com/entertainment/entertainment-news/2022/03/08/trailer-madhu-warrier-directorial-lalitham-sundaram-biju-menon-manju-warrier.html |access-date=22 June 2022 |work=OnManorama}}</ref><ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=19 February 2020 |title=Producer Manju Warrier graces the puja of 'Lalitham Sundaram' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/producer-manju-warrier-graces-the-puja-of-lalitham-sundharam/articleshow/74210463.cms |access-date=23 June 2021 |work=The Times Of India}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Meri Awas Suno'' |Dr. Reshmi Padath | |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=22 June 2022 |title=Manju Warrier – Jayasurya starrer 'Meri Awas Suno' gets an OTT release date |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/manju-warrier-jayasurya-starrer-meri-awas-suno-gets-an-ott-release-date/articleshow/92387124.cms |access-date=23 June 2022 |work=The Times Of India}}</ref> |- ! align="left" scope="row" |''Jack N' Jill'' |Parvathy |Partially reshot in Tamil as ''Centimeter'' |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=11 May 2022 |title=Manju Warrier starrer Jack N' Jill gets a release date. |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/manju-warrier-starrer-jack-n-jill-gets-a-release-date/articleshow/91494069.cms |access-date=23 June 2022 |work=[[The Times Of India]]}}</ref> |- | rowspan="3" |2023 ! scope="row" |''Thunivu'' |Kanmani |Tamil | |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=23 June 2022 |title='AK 61' will be a pan-Indian release; Manju Warrier joins the shoot |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/ak-61-will-be-a-pan-indian-release-manju-warrier-joins-the-cast/articleshow/92411169.cms |access-date=23 June 2022 |work=The Times Of India}}</ref> |- ! scope="row" |''Ayisha'' |Ayisha |Malayalam<br /><br /><br /><br />[[ಅರಬ್ಬೀ ಭಾಷೆ|Arabic]] |Bilingual film |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Soman |first=Deepa |date=10 September 2021 |title=Manju Warrier to star in a Malayalam-Arabic bilingual, 'Ayisha' |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/manju-warrier-to-star-in-a-malayalam-arabic-bilingual-ayisha/articleshow/86089760.cms |access-date=23 March 2024 |work=[[The Times of India]]}}</ref> |- ! scope="row" |''Vellari Pattanam'' |K.P Sunandha | rowspan="2" |Malayalam | |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=10 November 2021 |title=Manju Warrier and Soubin Shahir 'Vellarikka Pattanam' kickstarted with muhurat puja |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/manju-warrier-and-soubin-shahir-vellarikka-pattanam-kickstarted-with-muhurat-puja/articleshow/87617437.cms |work=[[The Times of India]]}}</ref> |- | rowspan="3" |2024 ! scope="row" |''Footage'' |The mysterious woman | |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=22 May 2023 |title=Manju Warrier Starts Shooting For Footage, Pics Inside |url=https://www.news18.com/movies/manju-warrier-starts-shooting-for-footage-pics-inside-7886641.html |access-date=30 October 2023 |work=News18}}</ref> |- ! scope="row" |''Vettaiyan'' |Thara Athiyan | rowspan="2" |Tamil | |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=4 October 2023 |title=Rajinikanth's look in Thalaivar 170 revealed in pooja ceremony photos |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/tamil/rajinikanths-look-in-thalaivar-170-revealed-in-pooja-ceremony-photos-8968379/lite/ |access-date=6 October 2023 |work=Indian Express}}</ref> |- ! scope="row" |''Viduthalai Part 2'' |Mahalakshmi | |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=17 December 2023 |title=Vetri Maaran reveals why 'Viduthalai Part 2' got delayed |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/vetri-maaran-reveals-why-viduthalai-part-2-got-delayed/articleshow/106061368.cms |access-date=15 February 2024 |work=The Times of India}}</ref> |- | rowspan="2" |2025 ! scope="row" |''L2: Empuraan'' |Priyadarshini Ramdas | rowspan="2" |Malayalam | |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=5 October 2023 |title=L2- Empuraan: As Prithviraj and Mohanlal start shooting, fans call it the 'biggest Mollywood cinema' |url=https://www.mid-day.com/entertainment/regional-indian-cinema-news/article/l2-empuraan-as-prithviraj-and-mohanlal-start-shooting-fans-call-it-the-biggest-mollywood-cinema-23312732 |access-date=6 October 2023 |work=Mid Day}}</ref> |- ! scope="row" |''Aaro — Someone'' |Visitor |Short film |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=14 November 2025 |title=Ranjith's short film Aaro – Someone, produced by MammoottyKampany, gets streaming release date |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/news/2025/Nov/14/ranjiths-short-film-aaro-someone-produced-by-mammoottykampany-gets-streaming-release-date |access-date=16 November 2025 |work=Cinema Express}}</ref> |- | rowspan="3" |TBA !scope="row" ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Pending film |TBA |Tamil |Post-production |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |last=Praveenkumar |first=K |date=22 June 2023 |title=Here's how Manju Warrier came on board for 'Mr.X', reveals director Manu Anand- Exclusive! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movies/news/heres-how-manju-warrier-came-on-board-for-mr-x-reveals-director-manu-anand-exclusive/articleshow/101188100.cms |access-date=28 June 2023 |work=The Times of India}}</ref> |- !scope=row ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Pending film |TBA |[[ಮಲಯಾಳಂ|Malayalam]] |Filming |<ref>{{Cite web |date=15 February 2026 |title=Manju Warrier and Kunchacko Boban announce new film ‘Nere Chovva’; motion poster revealed - Watch |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/manju-warrier-and-kunchacko-boban-announce-new-film-nere-chovva-motion-poster-revealed-watch/articleshow/128348583.cms |access-date=16 February 2026 |website=The News Minute}}</ref> |- !scope=row ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್:Pending film |Shubha |[[ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ|Hindi]] |Filming |<ref>{{Cite web |date=10 March 2021 |title=Manju Warrier to make Bollywood debut in 'Ameriki Pandit' with Madhavan |url=https://www.thenewsminute.com/article/manju-warrier-make-bollywood-debut-ameriki-pandit-madhavan-144983 |access-date=10 October 2021 |website=The News Minute}}</ref> |- |} === ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ === {| class="wikitable sortable" |+ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್ ಚಿತ್ರದ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ಗಳ ಪಟ್ಟಿ ! scope="col" | ವರ್ಷ ! scope="col" | ಶೀರ್ಷಿಕೆ ! scope="col" | ಪಾತ್ರ ! scope="col" | ಭಾಷೆ ! class="unsortable" scope="col" | ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು |- | 2016 | ''ಹುಡುಗಿಯರು'' | ನಿರೂಪಕ | ಮಲಯಾಳಂ<br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /><br /> ತಮಿಳು | ದ್ವಿಭಾಷಾ ಚಲನಚಿತ್ರ |- | 2023 | ''ಒಂಟಿಯಾಗಿ'' | ಯಮುನಾ | ಮಲಯಾಳಂ | <ref>{{Cite web |date=26 January 2023 |title=Alone Movie Review: A daring experiment that becomes a tiring experience |url=https://www.cinemaexpress.com/malayalam/review/2023/jan/26/alone-movie-review-a-daring-experiment-that-becomes-a-tiring-experience-39301.html |access-date=29 January 2023 |website=[[Cinema Express]] |language=en}}</ref> |- |} == ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ಪಟ್ಟಿ == {| class="wikitable sortable" |+ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್ ನ ಡಿಸ್ಕೋಗ್ರಫಿ |- style="background:#ccc; text-align:center;" ! scope="col" |ವರ್ಷ ! scope="col" |ಪದ್ಯ ! scope="col" |ಚಿತ್ರ/ಆಲ್ಬಮ್ ! scope="col" |ಭಾಷೆ ! scope="col" |ಸಹ-ಗಾಯಕೆರ್ ! scope="col" |ಸಾಹಿತ್ಯ ! scope="col" |ಸಂಯೋಜಕೆರ್ ! class="unsortable" scope="col" |Ref. |- | rowspan="2" |೧೯೯೮ |"ವೇಜಂಬಲ್ ಮಮಝ" | rowspan="2" |''ಚಿಂಗಾಪೂವು'' (ಆಲ್ಬಮ್) | rowspan="6" |ಮಲಯಾಳ |ಮೋಹನ್ಲಾಲ್ | rowspan="2" |ಬಿಚ್ಚು ತಿರುಮಲ | rowspan="2" |ಬರ್ನಿ-ಇಗ್ನೇಷಿಯಸ್ | rowspan="2" |<ref>{{Cite web |date=12 March 1998 |title=Vezhambal Mamazha (Full Song) – Manju Warrier, Mohanlal – Download or Listen Free |url=https://www.saavn.com/s/song/malayalam/Chingapoovu---Onam-Songs/Vezhambal-Mamazha/HFgfST96XF4 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170728210912/https://www.saavn.com/s/song/malayalam/Chingapoovu---Onam-Songs/Vezhambal-Mamazha/HFgfST96XF4 |archive-date=28 July 2017 |access-date=28 July 2017}}</ref> <ref>{{Cite web |date=12 March 2013 |title=Pakal Kinakkal (Full Song) – Manju Warrier – Download or Listen Free – Saavn |url=http://www.saavn.com/s/song/malayalam/Chingapoovu---Onam-Songs/Pakal-Kinakkal/Lx8OVy0GdQA |archive-url=https://web.archive.org/web/20170729014508/https://www.saavn.com/s/song/malayalam/Chingapoovu---Onam-Songs/Pakal-Kinakkal/Lx8OVy0GdQA |archive-date=29 July 2017}}</ref> |- |"ಪಾಕಲ್ ಕಿನಕ್ಕಲ್" |ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪಾಡ್ದನ |- |೧೯೯೯ |"ಚೆಂಬಾಜುಕ್ಕ". |''ಕನ್ನೆಜುತಿ ಪೊಟ್ಟು ತೊಟ್ಟು'' |ಕಾಲಭವನ ಮಣಿ ಡಾ.ಕೆ.ಜೆ.ಯೇಸುದಾಸ್ |ಕಾವಳಂ ನಾರಾಯಣ ಪಣಿಕೆರ್ |ಎಂ.ಜಿ.ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=29 April 2020 |title=Manju Warrier To Priya Prakash Varrier: M-Town Actresses Who Are Also Incredible Playback Singers |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/manju-warrier-to-priya-prakash-varrier-m-town-actresses-who-are-also-incredible-playback-singers/etphotostory/75452833.cms |access-date=29 December 2021 |work=The Times Of India}}</ref> |- |೨೦೧೫ |"ದೂ ದೋ ದೋ" |''ಜೋ ಬೊಕ್ಕ ಆ ಬಾಲೆ'' |ಸನೂಪ್ ಸಂತೋಷ್ |<nowiki> ಸಂತೋಷ್ ವರ್ಮ|</nowiki> |ರಾಹುಲ್ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯನ್ |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=26 November 2015 |title=Manju Warrier sings a 'Manglish' song |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/manju-warrier-sings-a-manglish-song/articleshow/49921632.cms |access-date=29 December 2021 |work=The Times Of India}}</ref> |- |೨೦೧೬ |''"ಸ್ವಂತಾನ ಗೀತಮ್"'' |''ಕೇರಳ ಕ್ಯಾನ್'' (ತೋಜಾ) ಮನೋರಮಾ ಸುದ್ದಿ |ಕೋರಸ್ |ಹರಿನಾರಾಯಣನ್ |ರತೀಶ್ ವೇಗಾ |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=5 February 2019 |title=Watch: Manju Warrier sings for Kerala Can, campaign for cancer awareness |url=https://www.thenewsminute.com/article/watch-manju-warrier-sings-kerala-can-campaign-cancer-awareness-96241 |access-date=29 December 2021 |work=The News Minute}}</ref> |- | rowspan="3" |೨೦೨೨ | rowspan="2" |"ಕಿಮ್ ಕಿಮ್" |''ಜ್ಯಾಕ್ ಎನ್ ಜಿಲ್'' | rowspan="3" |ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪಾಡ್ದನ |ಬಿ ಕೆ ಹರಿನಾರಾಯಣನ್ | rowspan="2" |ರಾಮ್ ಸುರೇಂದರ್ | rowspan="2" |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=27 November 2020 |title='Kim Kim' song crooned by Manju Warrier to release today! |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/malayalam/movies/news/kim-kim-song-crooned-by-manju-warrier-to-release-today/articleshow/79443132.cms |access-date=29 December 2021 |work=The Times Of India}}</ref> |- |''ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್'' '''(ಡಿ)''' |ತಮಿಳು |ಲಲಿತಾನಂದ |- |"ಇಸ್ಥಾಕೊ" |''ಕಯ್ಯಟ್ಟಂ'' |ಮಲಯಾಳ |ರತೀಶ್ ಈಟ್ಟಿಲ್ಲಂ, ದೇವನ್ ನಾರಾಯಣನ್, ಆಸ್ತಾ ಗುಪ್ತ, ಸನಾಲ್ ಕುಮಾರ್ ಸಸಿಂದ್ರನ್ |ರತೀಶ್ ಈಟಿಲ್ಲಂ |<ref>{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=28 August 2021 |title=കിം കിമ്മിന് പിന്നാലെ 'ഇസ്ത്തക്കോ'യുമായി മഞ്ജു വാര്യര്‍; 'കയറ്റ'ത്തിലെ ആദ്യ ഗാനം |url=https://www.asianetnews.com/music/artist-manju-warrier-kayattam-movie-song-out-now-qyk0i3 |access-date=29 December 2021 |work=Asianet News}}</ref> |- |೨೦೨೩ |"ಕಸೆತನ್ ಕಡವುಳದ" (ವಿಡಿಯೋ ಆವೃತ್ತಿ) |''ತುನಿವು'' |ತಮಿಳು |ವೈಸಾಘ್, ಘಿಬ್ರಾನ್ |ವೈಸಾಘ್ |ಘಿಬ್ರಾನ್ |<ref>{{Cite web |date=27 November 2022 |title=Manju Warrier turns playback singer for Ajith's 'Thunivu' |url=https://english.mathrubhumi.com/movies-music/news/manju-warrier-turns-playback-singer-for-ajith-s-thunivu-1.8083746 |website=English Mathrubhumi}}</ref> |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * IMDb ನಲ್ಲಿ ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್ * ಟ್ವಿಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್ * ಟೆಲಿಗ್ರಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಂಜು ವಾರಿಯರ್ {{Authority control}} [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] 3a1oa7l8kaj0rpz90vafga4a7z1zz8w 0 178986 1371629 2026-04-17T16:45:45Z Ranjitha kundhapura 94505 ಹೊಸ ಪುಟ: '''ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ''' ಭಾರತವು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಂಡ ದೇಶ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹಬ್ಬಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್... 1371629 wikitext text/x-wiki '''ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ''' ಭಾರತವು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಂಡ ದೇಶ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹಬ್ಬಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸಂಭ್ರಮಭರಿತ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. == ಪರಿಚಯ== ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗ್ಮೋ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಹಲವು ಕಟ್ಟು ಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಮುಂತಾದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ ಧರಿಸಿ, ಹಾಡು-ನೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟು, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ==ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕಥೆ== ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೊಂದು ಇದೆ. ಈ ಕಥೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಎಂಬ ಅಸುರ ರಾಜನಿದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ದೇವರೆಂದು ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಅವನ ಮಗ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು, ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಕೊನೆಗೆ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಕರೆದು, ಅವಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡದ ವರವಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಿದನು. ಆದರೆ ದೇವರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಸುರಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಹೋದಳು. ಈ ಘಟನೆಯು ಕೆಡುಕಿನ ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆಯದಿನ ಜಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಹೋಲಿಕಾ ದಹನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಜಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಹಬ್ಬವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಿದ್ದು, ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಗುರುತಿನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. p2r9lnktflmaul6qj3fzez441fvcsh9 1371630 1371629 2026-04-17T16:48:00Z Ranjitha kundhapura 94505 /* ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕಥೆ */ 1371630 wikitext text/x-wiki '''ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ''' ಭಾರತವು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಗೊಂಡ ದೇಶ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಹಬ್ಬಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸಂಭ್ರಮಭರಿತ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. == ಪರಿಚಯ== ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗ್ಮೋ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಹಲವು ಕಟ್ಟು ಪಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಯಮಾನುಸಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ಮುಂತಾದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೇಷಭೂಷಣ ಧರಿಸಿ, ಹಾಡು-ನೃತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಾಠಿಯರ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟು, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ==ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕಥೆ== ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೊಂದು ಇದೆ. ಈ ಕಥೆ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಎಂಬ ಅಸುರ ರಾಜನಿದ್ದನು. ಅವನು ತನ್ನನ್ನೇ ದೇವರೆಂದು ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಅವನ ಮಗ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು, ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಕೊನೆಗೆ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಕರೆದು, ಅವಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಡದ ವರವಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಪ್ರಹ್ಲಾದನನ್ನು ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಿದನು. ಆದರೆ ದೇವರ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಪ್ರಹ್ಲಾದನು ಸುರಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕಾ ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟು ಹೋದಳು. ಈ ಘಟನೆಯು ಕೆಡುಕಿನ ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆಯದಿನ ಜಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನೇ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ಹೋಲಿಕಾ ದಹನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬವು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಜಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಹಬ್ಬವು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಿದ್ದು, ಮರಾಠಿ ಜನಾಂಗದ ಗುರುತಿನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. 1omlq5ah1c2wapqg4ysur81354ik4si 3 178987 1371634 2026-04-18T05:08:55Z ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ 44987 ಹೊಸ ಬಳಕೆದಾರರ ಸ್ವಾಗತ 1371634 wikitext text/x-wiki {{ಟೆಂಪ್ಲೇಟು:ಸುಸ್ವಾಗತ|realName=|name=Chaithra y}} -- [[ಸದಸ್ಯ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ]] ([[ಸದಸ್ಯರ ಚರ್ಚೆಪುಟ:ಕನ್ನಡ ವಿಕಿ ಸಮುದಾಯ|ಚರ್ಚೆ]]) ೧೦:೩೮, ೧೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೬ (IST) 1d3lq1gfw6i7xooi3xlh66bjksfepho 0 178988 1371639 2026-04-18T05:37:59Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1371639 wikitext text/x-wiki '''ಕೊಮಿಷಿಯ'''ಪ್ರಾಚೀನ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮಿನ]] ಚುನಾಯಿತ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಗಳು: ಕೊಮಿಷಿಯಂ ಎಂಬ ಪದದ ಬಹುವಚನರೂಪ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನದಂದು ಸಾಮಾನ್ಯಜನರ ಕ್ಯೂರಿಯ, ಸೆಂಚೂರಿಯ ಅಥವಾ ಟ್ರೈಬಸ್ ಎಂಬ ಮೂರು ವಿಧಗಳಲ್ಲೊಂದು ರೀತಿಯ ಸಭೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.{{sfn|Lintott|1999|pp=42–43, noting that "[''Concilium''] might on occasion refer to assemblies of the whole people" and that it was used for emphasis on who was voting (eg plebs) rather than how (eg by tribes)}} ಕ್ರಮೇಣ ಕೊಮಿಷಿಯವೆಂದರೆ ಚುನಾವಣೆಗಳೆಂಬ ಅರ್ಥ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರ ತೀರ್ಮಾನಗಳಿಗೆ ವಿಧಾಯಕತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Lintott|1999|p=40}} ಆದರೆ ಆ ತೀರ್ಮಾನಗಳ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವ ಅಥವಾ ಅವಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಂಡಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಸಭೆಗಳಿಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಭೆಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದರೂ ಶ್ರೀಮಂತವರ್ಗ ಅಂಥ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸದಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಸರ್ವಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗಿದ್ದುವು. ತಾತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಪರಮಾವಧಿಕಾರವಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಸ್ತುತಃ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರು ಮಂಡಿಸಿದ ಸಲಹೆಗಳ ವಿನಾ ಬೇರಾವ ಬಗೆಯ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನೂ ಈ ಸಭೆಗಳು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ==ವಿಧಗಳು== ಕೊಮಿಷಿಯ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುವು ಮೂರು # ಕೊಮಿಷಿಯ ಕ್ಯೂರಿಯೇಟ # ಕೊಮಿಷಿಯ ಸೆಂಚೂರಿಯೇಟ # ಕಾನ್ಸಿಲಿಯೇ ಪ್ಲೆಬಿಸ್. ==ಕೊಮಿಷಿಯ ಕ್ಯೂರಿಯೇಟ== ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ 30 ಕ್ಯೂರಿಯಗಳ ಸಭೆ. [[ಗಣರಾಜ್ಯ]]ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ತಗ್ಗಿತು. ಆದರೂ ಯಾವುದೇ ಮಸೂದೆ [[ಶಾಸನಗಳು|ಶಾಸನ]]ವಾಗಬೇಕಾದರೆ ತಾತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ ಅದರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯೂರಿಯ ಕ್ಯಾಲಬ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಈ ಸಭೆ ಸೇರಿ ಉಯಿಲು ದತ್ತು, ಮತೀಯ ತೀರ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುಗಳ ನೇಮಕಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Lintott|1999|p=49, noting the curiate assembly "existed only in a symbolic and ritualised form"}} ==ಕೊಮಿಷಿಯ ಸೆಂಚೂರಿಯೇಟ== ರೋಮಿನ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಡೆಯವರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಸರ್ವಿಯಸ್ ಟುಲ್ಲಿಯಸನಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸೆಂಚೂರಿಯೇಟ [[ರೋಮ್]] ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿದಾದ್ದು. ರಕ್ಷಣಾಸೇವೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸಭೆ,{{sfn|Cornell|1995|p=179}} ರೋಮಿನ ಪ್ರಜೆಗಳೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಅವರವರ ಅಂತಸ್ತು, ಐಶ್ವರ್ಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿ, ಆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಸೈನ್ಯಬಲವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ರಿ.ಪೂ 5ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಕ್ರಿ.ಪೂ 3ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸೆಂಚೂರಿಯೇಟದ ಸಭೆಯನ್ನು ಸೈನ್ಯದ ಕಹಳೆಯೂದಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಉಚ್ಛಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರೇ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ 193; ಅದರಲ್ಲಿ 98 ಸದಸ್ಯರಿದ್ದ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ್ದೇ ಬಹುಮತವಿತ್ತು. ಕ್ರಿ,ಪೂ 241ರಲ್ಲಿ ಆ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾಗಿ, ಶ್ರೀಮಂತವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು 70ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದರೂ ಅವರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವೇನೋ ಮಾಸದೆ ಉಳಿಯಿತು. ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಕಾನ್ಸಲ್, ಪ್ರೇಟರ್, ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮುಂತಾದವರ ಚುನಾವಣೆ, ಮರಣದಂಡನೆಯಂಥ ತೀವ್ರ ಅಪರಾಧಗಳ ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶೆ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಭಾರಗಳನ್ನು ಆ ಸಭೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶತ್ರುರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧ ಸಾರಲು ಆ ಸಭೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಪಂಗಡಗಳ ಸಮಿತಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸೆಂಚೂರಿಯೇಟವನ್ನು ಶಾಸಕಾಂಗ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರನ್ನು ಆರಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಈ ಸಭೆಯದ್ದಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಆ ಮೊದಲೇ ಸೂಚಿಸಿರುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸೆಂಚೂರಿಯೇಟದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಇಲ್ಲವಾಯಿತು. ಕ್ರಿ,ಶ 3ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲು ಅದನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಕಾನ್ಸಿಲಿಯಂ ಪ್ಲೆಬಿಸ್ == ಜನಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು (ಪ್ಲೆಬಿಯನ್ಸ್) ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ಸಭೆಯನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಂದ ಚುನಾಯಿತರಾದ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನರೆಂಬ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರೇ ಕರೆಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರೇ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದು ಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಪಡೆದರೂ ಅದರ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ. ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕಾಲೀನ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯಾಗಿ ಅದು ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. ಯುದ್ಧ ಶಾಂತಿಸಂಧಾನಗಳ ತೀರ್ಮಾನ, ಸಾಧಾರಣ ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಈ ಸಭೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದುವು. ==ಕೊಮಿಷಿಯ ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟಿ == ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಸಭೆ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಈ ಸಭೆಗೂ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಹಕ್ಕಿತ್ತು. ಕಾನ್ಸಲರು, ಪ್ರೇಟರರು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜನರಿಂದ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕೊಮಿಷಿಯ ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟ ಚುನಾಯಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಮೇಣ ಪಂಗಡಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದುದೂ ಈ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಲಂಚಗುಳಿತನ ಬೆಳೆದುದೂ ಇದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಅಳಿಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ರೋಂ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡು, ಕೊಮಿಷಿಯಗಳಿಗೆ ಸದಸ್ಯರು ದೂರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದುದರಿಂದಲೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹಸ್ತಗತವಾದುದರಿಂದಲೂ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸಭೆಗಳ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನಶಿಸಿಹೋಯಿತು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೊಮಿಷಿಯ}} in7huesvglh1il2ht4chjnfyhtj9jz4 1371640 1371639 2026-04-18T05:39:46Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371640 wikitext text/x-wiki '''ಕೊಮಿಷಿಯ'''ಪ್ರಾಚೀನ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮಿನ]] ಚುನಾಯಿತ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಗಳು: ಕೊಮಿಷಿಯಂ ಎಂಬ ಪದದ ಬಹುವಚನರೂಪ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನದಂದು ಸಾಮಾನ್ಯಜನರ ಕ್ಯೂರಿಯ, ಸೆಂಚೂರಿಯ ಅಥವಾ ಟ್ರೈಬಸ್ ಎಂಬ ಮೂರು ವಿಧಗಳಲ್ಲೊಂದು ರೀತಿಯ ಸಭೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.{{sfn|Lintott|1999|pp=42–43, noting that "[''Concilium''] might on occasion refer to assemblies of the whole people" and that it was used for emphasis on who was voting (eg plebs) rather than how (eg by tribes)}} ಕ್ರಮೇಣ ಕೊಮಿಷಿಯವೆಂದರೆ ಚುನಾವಣೆಗಳೆಂಬ ಅರ್ಥ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರ ತೀರ್ಮಾನಗಳಿಗೆ ವಿಧಾಯಕತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Lintott|1999|p=40}} ಆದರೆ ಆ ತೀರ್ಮಾನಗಳ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವ ಅಥವಾ ಅವಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಂಡಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಸಭೆಗಳಿಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಭೆಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದರೂ ಶ್ರೀಮಂತವರ್ಗ ಅಂಥ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸದಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಸರ್ವಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗಿದ್ದುವು. ತಾತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಪರಮಾವಧಿಕಾರವಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಸ್ತುತಃ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರು ಮಂಡಿಸಿದ ಸಲಹೆಗಳ ವಿನಾ ಬೇರಾವ ಬಗೆಯ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನೂ ಈ ಸಭೆಗಳು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ==ವಿಧಗಳು== ಕೊಮಿಷಿಯ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುವು ಮೂರು # ಕೊಮಿಷಿಯ ಕ್ಯೂರಿಯೇಟ # ಕೊಮಿಷಿಯ ಸೆಂಚೂರಿಯೇಟ # ಕಾನ್ಸಿಲಿಯೇ ಪ್ಲೆಬಿಸ್. ==ಕೊಮಿಷಿಯ ಕ್ಯೂರಿಯೇಟ== ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ 30 ಕ್ಯೂರಿಯಗಳ ಸಭೆ. [[ಗಣರಾಜ್ಯ]]ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ತಗ್ಗಿತು. ಆದರೂ ಯಾವುದೇ ಮಸೂದೆ [[ಶಾಸನಗಳು|ಶಾಸನ]]ವಾಗಬೇಕಾದರೆ ತಾತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ ಅದರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯೂರಿಯ ಕ್ಯಾಲಬ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಈ ಸಭೆ ಸೇರಿ ಉಯಿಲು ದತ್ತು, ಮತೀಯ ತೀರ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುಗಳ ನೇಮಕಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Lintott|1999|p=49, noting the curiate assembly "existed only in a symbolic and ritualised form"}} ==ಕೊಮಿಷಿಯ ಸೆಂಚೂರಿಯೇಟ== ರೋಮಿನ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಡೆಯವರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಸರ್ವಿಯಸ್ ಟುಲ್ಲಿಯಸನಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸೆಂಚೂರಿಯೇಟ [[ರೋಮ್]] ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿದಾದ್ದು. ರಕ್ಷಣಾಸೇವೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸಭೆ,{{sfn|Cornell|1995|p=179}} ರೋಮಿನ ಪ್ರಜೆಗಳೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಅವರವರ ಅಂತಸ್ತು, ಐಶ್ವರ್ಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿ, ಆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಸೈನ್ಯಬಲವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ರಿ.ಪೂ 5ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಕ್ರಿ.ಪೂ 3ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸೆಂಚೂರಿಯೇಟದ ಸಭೆಯನ್ನು ಸೈನ್ಯದ ಕಹಳೆಯೂದಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಉಚ್ಛಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರೇ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ 193; ಅದರಲ್ಲಿ 98 ಸದಸ್ಯರಿದ್ದ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ್ದೇ ಬಹುಮತವಿತ್ತು. ಕ್ರಿ,ಪೂ 241ರಲ್ಲಿ ಆ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾಗಿ, ಶ್ರೀಮಂತವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು 70ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದರೂ ಅವರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವೇನೋ ಮಾಸದೆ ಉಳಿಯಿತು. ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಕಾನ್ಸಲ್, ಪ್ರೇಟರ್, ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮುಂತಾದವರ ಚುನಾವಣೆ, ಮರಣದಂಡನೆಯಂಥ ತೀವ್ರ ಅಪರಾಧಗಳ ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶೆ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಭಾರಗಳನ್ನು ಆ ಸಭೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶತ್ರುರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧ ಸಾರಲು ಆ ಸಭೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಪಂಗಡಗಳ ಸಮಿತಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸೆಂಚೂರಿಯೇಟವನ್ನು ಶಾಸಕಾಂಗ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರನ್ನು ಆರಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಈ ಸಭೆಯದ್ದಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಆ ಮೊದಲೇ ಸೂಚಿಸಿರುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸೆಂಚೂರಿಯೇಟದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಇಲ್ಲವಾಯಿತು. ಕ್ರಿ,ಶ 3ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲು ಅದನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಕಾನ್ಸಿಲಿಯಂ ಪ್ಲೆಬಿಸ್ == ಜನಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು (ಪ್ಲೆಬಿಯನ್ಸ್) ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ಸಭೆಯನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಂದ ಚುನಾಯಿತರಾದ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನರೆಂಬ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರೇ ಕರೆಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರೇ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದು ಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಪಡೆದರೂ ಅದರ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ. ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕಾಲೀನ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯಾಗಿ ಅದು ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. ಯುದ್ಧ ಶಾಂತಿಸಂಧಾನಗಳ ತೀರ್ಮಾನ, ಸಾಧಾರಣ ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಈ ಸಭೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದುವು. ==ಕೊಮಿಷಿಯ ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟಿ == ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಸಭೆ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಈ ಸಭೆಗೂ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಹಕ್ಕಿತ್ತು. ಕಾನ್ಸಲರು, ಪ್ರೇಟರರು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜನರಿಂದ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕೊಮಿಷಿಯ ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟ ಚುನಾಯಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಮೇಣ ಪಂಗಡಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದುದೂ ಈ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಲಂಚಗುಳಿತನ ಬೆಳೆದುದೂ ಇದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಅಳಿಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ರೋಂ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡು, ಕೊಮಿಷಿಯಗಳಿಗೆ ಸದಸ್ಯರು ದೂರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದುದರಿಂದಲೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹಸ್ತಗತವಾದುದರಿಂದಲೂ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸಭೆಗಳ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನಶಿಸಿಹೋಯಿತು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೊಮಿಷಿಯ}} [[ವರ್ಗ:ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] qe16ig16y3zifsp17v1t0dv912n0kt5 1371641 1371640 2026-04-18T05:40:54Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಇತಿಹಾಸ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371641 wikitext text/x-wiki '''ಕೊಮಿಷಿಯ'''ಪ್ರಾಚೀನ [[ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ರೋಮಿನ]] ಚುನಾಯಿತ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಗಳು: ಕೊಮಿಷಿಯಂ ಎಂಬ ಪದದ ಬಹುವಚನರೂಪ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನದಂದು ಸಾಮಾನ್ಯಜನರ ಕ್ಯೂರಿಯ, ಸೆಂಚೂರಿಯ ಅಥವಾ ಟ್ರೈಬಸ್ ಎಂಬ ಮೂರು ವಿಧಗಳಲ್ಲೊಂದು ರೀತಿಯ ಸಭೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.{{sfn|Lintott|1999|pp=42–43, noting that "[''Concilium''] might on occasion refer to assemblies of the whole people" and that it was used for emphasis on who was voting (eg plebs) rather than how (eg by tribes)}} ಕ್ರಮೇಣ ಕೊಮಿಷಿಯವೆಂದರೆ ಚುನಾವಣೆಗಳೆಂಬ ಅರ್ಥ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರ ತೀರ್ಮಾನಗಳಿಗೆ ವಿಧಾಯಕತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸಭೆಗಳನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Lintott|1999|p=40}} ಆದರೆ ಆ ತೀರ್ಮಾನಗಳ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವ ಅಥವಾ ಅವಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಂಡಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಸಭೆಗಳಿಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಭೆಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದರೂ ಶ್ರೀಮಂತವರ್ಗ ಅಂಥ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸದಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಸರ್ವಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗಿದ್ದುವು. ತಾತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಪರಮಾವಧಿಕಾರವಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಸ್ತುತಃ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರು ಮಂಡಿಸಿದ ಸಲಹೆಗಳ ವಿನಾ ಬೇರಾವ ಬಗೆಯ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನೂ ಈ ಸಭೆಗಳು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ==ವಿಧಗಳು== ಕೊಮಿಷಿಯ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುವು ಮೂರು # ಕೊಮಿಷಿಯ ಕ್ಯೂರಿಯೇಟ # ಕೊಮಿಷಿಯ ಸೆಂಚೂರಿಯೇಟ # ಕಾನ್ಸಿಲಿಯೇ ಪ್ಲೆಬಿಸ್. ==ಕೊಮಿಷಿಯ ಕ್ಯೂರಿಯೇಟ== ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ 30 ಕ್ಯೂರಿಯಗಳ ಸಭೆ. [[ಗಣರಾಜ್ಯ]]ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ತಗ್ಗಿತು. ಆದರೂ ಯಾವುದೇ ಮಸೂದೆ [[ಶಾಸನಗಳು|ಶಾಸನ]]ವಾಗಬೇಕಾದರೆ ತಾತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ ಅದರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಯೂರಿಯ ಕ್ಯಾಲಬ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಈ ಸಭೆ ಸೇರಿ ಉಯಿಲು ದತ್ತು, ಮತೀಯ ತೀರ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುಗಳ ನೇಮಕಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು.{{sfn|Lintott|1999|p=49, noting the curiate assembly "existed only in a symbolic and ritualised form"}} ==ಕೊಮಿಷಿಯ ಸೆಂಚೂರಿಯೇಟ== ರೋಮಿನ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಡೆಯವರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಸರ್ವಿಯಸ್ ಟುಲ್ಲಿಯಸನಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸೆಂಚೂರಿಯೇಟ [[ರೋಮ್]] ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿದಾದ್ದು. ರಕ್ಷಣಾಸೇವೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಸಭೆ,{{sfn|Cornell|1995|p=179}} ರೋಮಿನ ಪ್ರಜೆಗಳೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಅವರವರ ಅಂತಸ್ತು, ಐಶ್ವರ್ಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿ, ಆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಸೈನ್ಯಬಲವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ರಿ.ಪೂ 5ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಕ್ರಿ.ಪೂ 3ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸೆಂಚೂರಿಯೇಟದ ಸಭೆಯನ್ನು ಸೈನ್ಯದ ಕಹಳೆಯೂದಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಉಚ್ಛಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರೇ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ 193; ಅದರಲ್ಲಿ 98 ಸದಸ್ಯರಿದ್ದ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ್ದೇ ಬಹುಮತವಿತ್ತು. ಕ್ರಿ,ಪೂ 241ರಲ್ಲಿ ಆ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾಗಿ, ಶ್ರೀಮಂತವರ್ಗದ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು 70ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದರೂ ಅವರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವೇನೋ ಮಾಸದೆ ಉಳಿಯಿತು. ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಕಾನ್ಸಲ್, ಪ್ರೇಟರ್, ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮುಂತಾದವರ ಚುನಾವಣೆ, ಮರಣದಂಡನೆಯಂಥ ತೀವ್ರ ಅಪರಾಧಗಳ ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶೆ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಭಾರಗಳನ್ನು ಆ ಸಭೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಶತ್ರುರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧ ಸಾರಲು ಆ ಸಭೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಪಂಗಡಗಳ ಸಮಿತಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸೆಂಚೂರಿಯೇಟವನ್ನು ಶಾಸಕಾಂಗ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರನ್ನು ಆರಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಈ ಸಭೆಯದ್ದಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಆ ಮೊದಲೇ ಸೂಚಿಸಿರುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸೆಂಚೂರಿಯೇಟದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಇಲ್ಲವಾಯಿತು. ಕ್ರಿ,ಶ 3ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಲು ಅದನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ==ಕಾನ್ಸಿಲಿಯಂ ಪ್ಲೆಬಿಸ್ == ಜನಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು (ಪ್ಲೆಬಿಯನ್ಸ್) ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ಸಭೆಯನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಂದ ಚುನಾಯಿತರಾದ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನರೆಂಬ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರೇ ಕರೆಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರೇ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದು ಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಪಡೆದರೂ ಅದರ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ. ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕಾಲೀನ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯಾಗಿ ಅದು ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. ಯುದ್ಧ ಶಾಂತಿಸಂಧಾನಗಳ ತೀರ್ಮಾನ, ಸಾಧಾರಣ ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಈ ಸಭೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದುವು. ==ಕೊಮಿಷಿಯ ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟಿ == ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗಗಳ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಸಭೆ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಈ ಸಭೆಗೂ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಹಕ್ಕಿತ್ತು. ಕಾನ್ಸಲರು, ಪ್ರೇಟರರು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜನರಿಂದ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕೊಮಿಷಿಯ ಟ್ರಿಬ್ಯೂಟ ಚುನಾಯಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಮೇಣ ಪಂಗಡಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದುದೂ ಈ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಲಂಚಗುಳಿತನ ಬೆಳೆದುದೂ ಇದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಅಳಿಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ರೋಂ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡು, ಕೊಮಿಷಿಯಗಳಿಗೆ ಸದಸ್ಯರು ದೂರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದುದರಿಂದಲೂ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಹಸ್ತಗತವಾದುದರಿಂದಲೂ ಕೊಮಿಷಿಯ ಸಭೆಗಳ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನಶಿಸಿಹೋಯಿತು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೊಮಿಷಿಯ}} [[ವರ್ಗ:ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ]] [[ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ]] awtwmwvvy2djnl9dz0wm9s2820uxhrh 0 178989 1371642 2026-04-18T06:24:09Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1371642 wikitext text/x-wiki '''ಕೇಸೀನ್ ''' [[ಸ್ತನಿಗಳು|ಸ್ತನಿ]]ಗಳ [[ಹಾಲು|ಹಾಲಿ]]ನಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕೇಸಿನೇಟ್]] ಎಂಬ ಲವಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ [[ಪ್ರೋಟೀನ್|ಪ್ರೋಟೀನು]]; ಫಾಸ್ಫೋಪ್ರೋಟೀನುಗಳ ಒಂದು ಬಗೆ; ಇದರ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟು ಪ್ರೋಟೀನುಗಳ 80% ರಷ್ಟು<ref>{{cite journal | vauthors = Kunz C, Lönnerdal B | title = Human-milk proteins: analysis of casein and casein subunits by anion-exchange chromatography, gel electrophoresis, and specific staining methods | journal = The American Journal of Clinical Nutrition | volume = 51 | issue = 1 | pages = 37–46 | date = January 1990 | pmid = 1688683 | doi = 10.1093/ajcn/51.1.37 | doi-access = free }}</ref> . ಕೇಸೀನಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ [[ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು|ಅಮೈನೋಆಮ್ಲ]]ಗಳು ಇರುವುದರಿಂದ ಇದು ಹಾಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎನ್ನಿಸಿದೆ. ==ಬೇರ್ಪಡಿಕೆ== [[File:Caseine micelle.svg|thumb|Casein micelle sub-micelle model, from Horne<ref name="horne">{{cite journal | author1 = Horne, David S. | title = Casein micelle structure: Models and muddles | journal = Current Opinion in Colloid & Interface Science | volume = 11 | issue = 2–3 | pages = 148–153 | date = 2006-06-01 | issn = 1359-0294 | doi = 10.1016/j.cocis.2005.11.004 | url = http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1359029405001196 | access-date = 2024-10-09 | url-access = subscription }}.</ref>]] ಇದನ್ನು ಹಾಲಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ ಬಿಳಿ ಇಲ್ಲವೇ ಕೆನೆ ಬಣ್ಣದ ಪುಡಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಕೇಸೀನನ್ನು ಹಾಲಿನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆನೆ ತೆಗೆದ ಹಾಲಿಗೆ (ಸ್ಕಿಮ್ಡ್ ಮಿಲ್ಕ್) [[ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ|ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್]] ಇಲ್ಲವೆ [[ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]]ವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅಥವಾ ಕರುಗಳ ಜಠರದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುವ ರೆನೆಟ್ ಎಂಬ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಆ ಹಾಲು ಗರಣೆಗಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ನಿಗದಿಯಾದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆ ಬೇಕು. ಹೀಗೆ ತಯಾರಾಗುವ ಗರಣೆಯೇ ಕೇಸೀನ್ ಸಂಯುಕ್ತ. ಗರಣೆಗಟ್ಟಿ ಉಳಿಯುವ ದ್ರವಾಂಶದಿಂದ ಗರಣೆಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ತೊಳೆದು ಬಿಸಿಗಾಳಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಒಣಗಿಸಿ, ಪುಡಿಮಾಡಿ, ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಮ್ಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆಯುವ ಕೇಸೀನಿಗೆ ಆಮ್ಲಿಯ ಕೇಸೀನೆಂದೂ ರೆನೆಟ್ ಬಳಸಿ ಪಡೆಯುವ ಕೇಸೀನಿಗೆ ರೇನೆಟ್ ಕೇಸೀನೆಂದು ಹೆಸರು.ಶುದ್ಧರೂಪದ ಕೇಸೀನ್ ನೀರಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಸಾವಯವ ವಿಲೀನಕಗಳಲ್ಲಾಗಲೀ ಕರಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಲವಣಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತವೆ. ಆಮ್ಲಗಳೊಂದಿಗೂ ಕ್ಷಾರಗಳೊಂದಿಗೂ ವರ್ತಿಸಿ ಹಲವಾರು ಬಗೆಯ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== [[File:White casein Australian Royal Airforce pre-1953 buttons.jpg|thumb|White [[galalith]] [[RAAF]] pre-1953 buttons]] ಕೇಸೀನಿಗೆ ಹಲವಾರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉಪಯೋಗಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು [[ಕಾಗದ]], [[ಬಣ್ಣ]], [[ಗೋಂದು]], ಕೃತಕ [[ರೇಷ್ಮೆ]] ಹಾಗೂ [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು. ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಕೇಸೀನಿನ ತೆಳುವಾದ ಲೇಪಕೊಡುವುದರಿಂದ ಅದರ ಮೇಲೆ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಬಣ್ಣಗಳಿಗೆ ಕೇಸೀನನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆಮ್ಲೀಯ ಕೇಸೀನನ್ನು [[ಸುಣ್ಣ]], ಸೋಡಿಯಮ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು [[ಬೂಷ್ಟು]] ನಿರೋಧಕ ವಸ್ತುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಮರದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಬಳಸುವ ಗೋಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web|url=https://www.ccmr.cornell.edu/education/ask/index.html?quid=160|title=Turning milk into homemade moo glue|date=24 Sep 1998|website=Cornell Center for Teaching Innovation|series=Ask A Scientist!|publisher=Cornell University|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928023201/http://www.ccmr.cornell.edu/education/ask/index.html?quid=160|archive-date=28 September 2011|access-date=29 Sep 2011}}</ref> [[ಉಣ್ಣೆ]]ಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ಕೃತಕ ರೇಷ್ಮೆ ಎಳೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಕೇಸೀನನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ರೆನೆಟ್ ಕೇಸೀನನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. [[ಕೊಂಬು]], ದಂತ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಈ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಗುಂಡಿ]], ಬ್ರಷ್ಯುಗಳ ಎಳೆಗಳು, ಬಿಲಿಯರ್ಡ್ ಚಂಡುಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲದೆ ಕೇಸೀನನ್ನು [[ಔಷಧಿ]] ಹಾಗೂ ಅಲಂಕಾರ ವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲೂ [[ಚರ್ಮ]] ಹದಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಬಿಳಿಯ [[ಪಾದರಕ್ಷೆ ತಯಾರಿಕೆ|ಪಾದರಕ್ಷೆ]]ಗಳನ್ನು ಶುಭ್ರಗೊಳಿಸುವ ಹಾಗೂ ಹೊಳಪುಕೊಡುವ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ [[ಸಾಬೂನು]] ಮತ್ತು [[ಕೀಟನಾಶಕಗಳು|ಕೀಟನಾಶಕ]] ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೇಸೀನ್}} o44ul17z4kp2jvqqhqalpo2q78rxo6x 1371643 1371642 2026-04-18T06:24:38Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371643 wikitext text/x-wiki '''ಕೇಸೀನ್ ''' [[ಸ್ತನಿಗಳು|ಸ್ತನಿ]]ಗಳ [[ಹಾಲು|ಹಾಲಿ]]ನಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕೇಸಿನೇಟ್]] ಎಂಬ ಲವಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ [[ಪ್ರೋಟೀನ್|ಪ್ರೋಟೀನು]]; ಫಾಸ್ಫೋಪ್ರೋಟೀನುಗಳ ಒಂದು ಬಗೆ; ಇದರ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟು ಪ್ರೋಟೀನುಗಳ 80% ರಷ್ಟು<ref>{{cite journal | vauthors = Kunz C, Lönnerdal B | title = Human-milk proteins: analysis of casein and casein subunits by anion-exchange chromatography, gel electrophoresis, and specific staining methods | journal = The American Journal of Clinical Nutrition | volume = 51 | issue = 1 | pages = 37–46 | date = January 1990 | pmid = 1688683 | doi = 10.1093/ajcn/51.1.37 | doi-access = free }}</ref> . ಕೇಸೀನಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ [[ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು|ಅಮೈನೋಆಮ್ಲ]]ಗಳು ಇರುವುದರಿಂದ ಇದು ಹಾಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎನ್ನಿಸಿದೆ. ==ಬೇರ್ಪಡಿಕೆ== [[File:Caseine micelle.svg|thumb|Casein micelle sub-micelle model, from Horne<ref name="horne">{{cite journal | author1 = Horne, David S. | title = Casein micelle structure: Models and muddles | journal = Current Opinion in Colloid & Interface Science | volume = 11 | issue = 2–3 | pages = 148–153 | date = 2006-06-01 | issn = 1359-0294 | doi = 10.1016/j.cocis.2005.11.004 | url = http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1359029405001196 | access-date = 2024-10-09 | url-access = subscription }}.</ref>]] ಇದನ್ನು ಹಾಲಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ ಬಿಳಿ ಇಲ್ಲವೇ ಕೆನೆ ಬಣ್ಣದ ಪುಡಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಕೇಸೀನನ್ನು ಹಾಲಿನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆನೆ ತೆಗೆದ ಹಾಲಿಗೆ (ಸ್ಕಿಮ್ಡ್ ಮಿಲ್ಕ್) [[ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ|ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್]] ಇಲ್ಲವೆ [[ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]]ವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅಥವಾ ಕರುಗಳ ಜಠರದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುವ ರೆನೆಟ್ ಎಂಬ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಆ ಹಾಲು ಗರಣೆಗಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ನಿಗದಿಯಾದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆ ಬೇಕು. ಹೀಗೆ ತಯಾರಾಗುವ ಗರಣೆಯೇ ಕೇಸೀನ್ ಸಂಯುಕ್ತ. ಗರಣೆಗಟ್ಟಿ ಉಳಿಯುವ ದ್ರವಾಂಶದಿಂದ ಗರಣೆಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ತೊಳೆದು ಬಿಸಿಗಾಳಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಒಣಗಿಸಿ, ಪುಡಿಮಾಡಿ, ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಮ್ಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆಯುವ ಕೇಸೀನಿಗೆ ಆಮ್ಲಿಯ ಕೇಸೀನೆಂದೂ ರೆನೆಟ್ ಬಳಸಿ ಪಡೆಯುವ ಕೇಸೀನಿಗೆ ರೇನೆಟ್ ಕೇಸೀನೆಂದು ಹೆಸರು.ಶುದ್ಧರೂಪದ ಕೇಸೀನ್ ನೀರಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಸಾವಯವ ವಿಲೀನಕಗಳಲ್ಲಾಗಲೀ ಕರಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಲವಣಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತವೆ. ಆಮ್ಲಗಳೊಂದಿಗೂ ಕ್ಷಾರಗಳೊಂದಿಗೂ ವರ್ತಿಸಿ ಹಲವಾರು ಬಗೆಯ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== [[File:White casein Australian Royal Airforce pre-1953 buttons.jpg|thumb|White [[galalith]] [[RAAF]] pre-1953 buttons]] ಕೇಸೀನಿಗೆ ಹಲವಾರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉಪಯೋಗಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು [[ಕಾಗದ]], [[ಬಣ್ಣ]], [[ಗೋಂದು]], ಕೃತಕ [[ರೇಷ್ಮೆ]] ಹಾಗೂ [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು. ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಕೇಸೀನಿನ ತೆಳುವಾದ ಲೇಪಕೊಡುವುದರಿಂದ ಅದರ ಮೇಲೆ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಬಣ್ಣಗಳಿಗೆ ಕೇಸೀನನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆಮ್ಲೀಯ ಕೇಸೀನನ್ನು [[ಸುಣ್ಣ]], ಸೋಡಿಯಮ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು [[ಬೂಷ್ಟು]] ನಿರೋಧಕ ವಸ್ತುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಮರದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಬಳಸುವ ಗೋಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web|url=https://www.ccmr.cornell.edu/education/ask/index.html?quid=160|title=Turning milk into homemade moo glue|date=24 Sep 1998|website=Cornell Center for Teaching Innovation|series=Ask A Scientist!|publisher=Cornell University|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928023201/http://www.ccmr.cornell.edu/education/ask/index.html?quid=160|archive-date=28 September 2011|access-date=29 Sep 2011}}</ref> [[ಉಣ್ಣೆ]]ಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ಕೃತಕ ರೇಷ್ಮೆ ಎಳೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಕೇಸೀನನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ರೆನೆಟ್ ಕೇಸೀನನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. [[ಕೊಂಬು]], ದಂತ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಈ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಗುಂಡಿ]], ಬ್ರಷ್ಯುಗಳ ಎಳೆಗಳು, ಬಿಲಿಯರ್ಡ್ ಚಂಡುಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲದೆ ಕೇಸೀನನ್ನು [[ಔಷಧಿ]] ಹಾಗೂ ಅಲಂಕಾರ ವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲೂ [[ಚರ್ಮ]] ಹದಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಬಿಳಿಯ [[ಪಾದರಕ್ಷೆ ತಯಾರಿಕೆ|ಪಾದರಕ್ಷೆ]]ಗಳನ್ನು ಶುಭ್ರಗೊಳಿಸುವ ಹಾಗೂ ಹೊಳಪುಕೊಡುವ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ [[ಸಾಬೂನು]] ಮತ್ತು [[ಕೀಟನಾಶಕಗಳು|ಕೀಟನಾಶಕ]] ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೇಸೀನ್}} [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು]] 09hxnc52xu22d3g6sl7nvobk85ueraz 1371644 1371643 2026-04-18T06:24:52Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371644 wikitext text/x-wiki '''ಕೇಸೀನ್ ''' [[ಸ್ತನಿಗಳು|ಸ್ತನಿ]]ಗಳ [[ಹಾಲು|ಹಾಲಿ]]ನಲ್ಲಿ [[ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕೇಸಿನೇಟ್]] ಎಂಬ ಲವಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ [[ಪ್ರೋಟೀನ್|ಪ್ರೋಟೀನು]]; ಫಾಸ್ಫೋಪ್ರೋಟೀನುಗಳ ಒಂದು ಬಗೆ; ಇದರ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟು ಪ್ರೋಟೀನುಗಳ 80% ರಷ್ಟು<ref>{{cite journal | vauthors = Kunz C, Lönnerdal B | title = Human-milk proteins: analysis of casein and casein subunits by anion-exchange chromatography, gel electrophoresis, and specific staining methods | journal = The American Journal of Clinical Nutrition | volume = 51 | issue = 1 | pages = 37–46 | date = January 1990 | pmid = 1688683 | doi = 10.1093/ajcn/51.1.37 | doi-access = free }}</ref> . ಕೇಸೀನಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲಾ ಬಗೆಯ [[ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು|ಅಮೈನೋಆಮ್ಲ]]ಗಳು ಇರುವುದರಿಂದ ಇದು ಹಾಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎನ್ನಿಸಿದೆ. ==ಬೇರ್ಪಡಿಕೆ== [[File:Caseine micelle.svg|thumb|Casein micelle sub-micelle model, from Horne<ref name="horne">{{cite journal | author1 = Horne, David S. | title = Casein micelle structure: Models and muddles | journal = Current Opinion in Colloid & Interface Science | volume = 11 | issue = 2–3 | pages = 148–153 | date = 2006-06-01 | issn = 1359-0294 | doi = 10.1016/j.cocis.2005.11.004 | url = http://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1359029405001196 | access-date = 2024-10-09 | url-access = subscription }}.</ref>]] ಇದನ್ನು ಹಾಲಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ ಬಿಳಿ ಇಲ್ಲವೇ ಕೆನೆ ಬಣ್ಣದ ಪುಡಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಕೇಸೀನನ್ನು ಹಾಲಿನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆನೆ ತೆಗೆದ ಹಾಲಿಗೆ (ಸ್ಕಿಮ್ಡ್ ಮಿಲ್ಕ್) [[ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ|ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್]] ಇಲ್ಲವೆ [[ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ]]ವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅಥವಾ ಕರುಗಳ ಜಠರದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುವ ರೆನೆಟ್ ಎಂಬ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಆ ಹಾಲು ಗರಣೆಗಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ನಿಗದಿಯಾದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆ ಬೇಕು. ಹೀಗೆ ತಯಾರಾಗುವ ಗರಣೆಯೇ ಕೇಸೀನ್ ಸಂಯುಕ್ತ. ಗರಣೆಗಟ್ಟಿ ಉಳಿಯುವ ದ್ರವಾಂಶದಿಂದ ಗರಣೆಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ತೊಳೆದು ಬಿಸಿಗಾಳಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಒಣಗಿಸಿ, ಪುಡಿಮಾಡಿ, ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಮ್ಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಡೆಯುವ ಕೇಸೀನಿಗೆ ಆಮ್ಲಿಯ ಕೇಸೀನೆಂದೂ ರೆನೆಟ್ ಬಳಸಿ ಪಡೆಯುವ ಕೇಸೀನಿಗೆ ರೇನೆಟ್ ಕೇಸೀನೆಂದು ಹೆಸರು.ಶುದ್ಧರೂಪದ ಕೇಸೀನ್ ನೀರಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಸಾವಯವ ವಿಲೀನಕಗಳಲ್ಲಾಗಲೀ ಕರಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಲವಣಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತವೆ. ಆಮ್ಲಗಳೊಂದಿಗೂ ಕ್ಷಾರಗಳೊಂದಿಗೂ ವರ್ತಿಸಿ ಹಲವಾರು ಬಗೆಯ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ==ಉಪಯೋಗಗಳು== [[File:White casein Australian Royal Airforce pre-1953 buttons.jpg|thumb|White [[galalith]] [[RAAF]] pre-1953 buttons]] ಕೇಸೀನಿಗೆ ಹಲವಾರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉಪಯೋಗಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು [[ಕಾಗದ]], [[ಬಣ್ಣ]], [[ಗೋಂದು]], ಕೃತಕ [[ರೇಷ್ಮೆ]] ಹಾಗೂ [[ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್]] ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು. ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಕೇಸೀನಿನ ತೆಳುವಾದ ಲೇಪಕೊಡುವುದರಿಂದ ಅದರ ಮೇಲೆ [[ಛಾಯಾಚಿತ್ರ]]ಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಬಣ್ಣಗಳಿಗೆ ಕೇಸೀನನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆಮ್ಲೀಯ ಕೇಸೀನನ್ನು [[ಸುಣ್ಣ]], ಸೋಡಿಯಮ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು [[ಬೂಷ್ಟು]] ನಿರೋಧಕ ವಸ್ತುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಮರದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಲು ಬಳಸುವ ಗೋಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು.<ref>{{cite web|url=https://www.ccmr.cornell.edu/education/ask/index.html?quid=160|title=Turning milk into homemade moo glue|date=24 Sep 1998|website=Cornell Center for Teaching Innovation|series=Ask A Scientist!|publisher=Cornell University|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928023201/http://www.ccmr.cornell.edu/education/ask/index.html?quid=160|archive-date=28 September 2011|access-date=29 Sep 2011}}</ref> [[ಉಣ್ಣೆ]]ಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ಕೃತಕ ರೇಷ್ಮೆ ಎಳೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಕೇಸೀನನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ರೆನೆಟ್ ಕೇಸೀನನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. [[ಕೊಂಬು]], ದಂತ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಈ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ [[ಗುಂಡಿ]], ಬ್ರಷ್ಯುಗಳ ಎಳೆಗಳು, ಬಿಲಿಯರ್ಡ್ ಚಂಡುಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲದೆ ಕೇಸೀನನ್ನು [[ಔಷಧಿ]] ಹಾಗೂ ಅಲಂಕಾರ ವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲೂ [[ಚರ್ಮ]] ಹದಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಬಿಳಿಯ [[ಪಾದರಕ್ಷೆ ತಯಾರಿಕೆ|ಪಾದರಕ್ಷೆ]]ಗಳನ್ನು ಶುಭ್ರಗೊಳಿಸುವ ಹಾಗೂ ಹೊಳಪುಕೊಡುವ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ [[ಸಾಬೂನು]] ಮತ್ತು [[ಕೀಟನಾಶಕಗಳು|ಕೀಟನಾಶಕ]] ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೇಸೀನ್}} [[ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನ]] scazem0d2irfip1b5c4iuuxx7sp2z9o 0 178990 1371645 2026-04-18T06:55:44Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1371645 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox |taxon = Anisoptera |fossil_range = {{fossil range/linked|Toarcian|Recent}} |image = Gemeine Heidelibelle (Sympetrum vulgatum) 4.jpg |image_caption = [[Vagrant darter]]<br/>''Sympetrum vulgatum'' |subdivision_ranks = Families |subdivision = * [[Aeshnoidea]] **[[Aeshnidae]] (hawkers or darners) **[[Austropetaliidae]] * Gomphoidea **[[Gomphidae]] (clubtails) * Petaluroidea **[[Petaluridae]] (petaltails) * [[Cordulegastroidea]] **[[Chlorogomphidae]] **[[Cordulegastridae]] (spiketails) **[[Neopetaliidae]] * [[Libelluloidea]] **[[Libellulidae]] (skimmers, etc) **[[Corduliidae]] (skimmers, etc) **[[Macromiidae]] (cruisers) **[[Synthemistidae]] (tigertails) |subdivision_ref = <ref name="Dijkstra 2013">{{Cite journal |last1=Dijkstra |first1=Klaas-Douwe B. |last2=Bechly |first2=Günter |last3=Bybee |first3=Seth M. |last4=Dow |first4=Rory A. |last5=Dumont |first5=Henri J. |last6=Fleck |first6=Günther |last7=Garrison |first7=Rosser W. |last8=Hämäläinen |first8=Matti |last9=Kalkman |first9=Vincent J. |last10=Karube |first10=Haruki |last11=May |first11=Michael L. |last12=Orr |first12=Albert G. |last13=Paulson |first13=Dennis R. |last14=Rehn |first14=Andrew C. |last15=Theischinger |first15=Günther |last16=Trueman |first16=John W.H. |last17=Van Tol |first17=Jan |last18=von Ellenrieder |first18=Natalia |last19=Ware |first19=Jessica |display-authors=5 |date=2013 |title=The classification and diversity of dragonflies and damselflies (Odonata). In: Zhang, Z.-Q. (Ed.) Animal Biodiversity: An Outline of Higher-level Classification and Survey of Taxonomic Richness (Addenda 2013) |url=https://mapress.com/zt/article/view/zootaxa.3703.1.9 |journal=[[Zootaxa]] |volume=3703 |issue=1 |pages=36–45 |doi=10.11646/zootaxa.3703.1.9 |doi-access=free |hdl=10072/61365 |hdl-access=free}}</ref><ref name="World Odonata List">{{World Odonata List|access-date=4 October 2024}}</ref> |authority=[[Edmond de Selys Longschamps|Selys]], 1854<ref name="Selys 1854">{{cite book |url=https://biodiversitylibrary.org/page/2687180 |title=Monographie des caloptérygines |trans-title=Monograph of Calopterygines |volume=t.9e |language=fr |last=Selys-Longchamps |first=E. |publisher=C. Muquardt |year=1854 |location=Brussels and Leipzig |pages=1–291 [1–2] |doi=10.5962/bhl.title.60461}}</ref> }} '''ಕೊಡತಿಕೀಟ'''ಓಡೊನೇಟ ಗಣ, ಅನೈಸಾಪ್ಟರ ಉಪಗಣದ 8 ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು ಜಾತಿಯ ಕೀಟಗಳಿಗಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು (ಡ್ರೇಗನ್ ಫ್ಲೈ). ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಇವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇದೆ. ಹಳ್ಳ, [[ನದಿ]], [[ಕೆರೆ]], ಕೊಳ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಳಿ ಇವು ವೇಗವಾಗಿ ಚುರುಕಾಗಿ ಹಾರಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ==ಆಹಾರ== ಕನ್ಯಾಕೀಟದಂತೆಯೇ ಹಿಂಸ್ರ ಕೀಟವಾದ ಕೊಡತಿಕೀಟವೂ [[ಸೊಳ್ಳೆ|ಸೊಳ್ಳೆ,]] ಚಶಕ, [[ಕುದುರೆನೊಣ]] ಮುಂತಾದ ಇತರ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಾರುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಜೀವಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಲ್ಲದು. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== [[File:Damselfly October 2007 Osaka Japan.jpg|thumb|left|[[Damselflies]], like this ''[[Ischnura senegalensis]]'', are slenderer in build than dragonflies, and most hold their wings closed over their bodies.]] [[File:Red dragonfly - Caldas de Monchique - The Algarve, Portugal (1388550112).jpg|thumb|left|Red dragonfly, [[Caldas de Monchique]], Portugal]] [[File:Dragonfly anatomy.svg|thumb|upright=2|Anatomy of adult]] ಕೊಡತಿಕೀಟ ದೇಹ ರಚನೆಯಲ್ಲೂ ಜೀವನಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಕನ್ಯಾಕೀಟವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆಯಾದರೂ ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆಯಿದೆ. ಇದು ಕನ್ಯಾಕೀಟಕ್ಕಿಂತ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದು. ಹಾಗೂ ದಷ್ಟಪುಷ್ಟವಾದುದು. (ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಮೆಗಲೊಪ್ರೆಪಸ್ ಸೀರುಲೆಟಸ್ ಎಂಬುದು 7ಳಿ " ಅಗಲವಿದೆ). ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣುಗಳೆರಡೂ ವರ್ಣರಂಜಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಹಸಿರು, ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ, ನೀಲಿ, ಕಂದು ಮುಂತಾಗಿದ್ದು ಮನಮೋಹಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುತ್ತಿರುವಾಗಲಂತೂ ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಕನ್ಯಾಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಣ್ಣು]]ಗಳು ತಲೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊರಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗಿಲ್ಲ. ಕನ್ಯಾಕೀಟಗಳು ಕುಳಿತಾಗ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ದೇಹದ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಮಡಿಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಅಗಲವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳ ಹಿಂದಿನ ಜೊತೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಮುಂದಿನ ಜೊತೆಗಿಂತ ಅಗಲವಾಗಿವೆ. (ಕನ್ಯಾಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಜೊತೆಗಳೂ ಸಮಗಾತ್ರದವು). ಕನ್ಯಾಕೀಟಗಳ ಡಿಂಬಗಳಿಗೆ ಎಲೆಯಾಕಾರದ ಕಿವಿರುಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳ ಡಿಂಬಗಳಲ್ಲಿ [[ಗುದ]]ದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಏಣುಗಳ ರೂಪದ ಕೆಲವು [[ಕಿವಿರುಗಳು|ಕಿವಿರು]]ಗಳಿವೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲೂ ಸಂಭೋಗಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೂ [[ಡಿಂಬ(ಲಾರ್ವಾ)|ಡಿಂಬ]]ಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಕೊಡತಿಕೀಟ ಕನ್ಯಾಕೀಟವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ . ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇವು-ಮ್ಯಾಕ್ರೊಮಿಯ ಮ್ಯಾಗ್ನಿಫಿಕ, ಮೆಗಲೊ ಪ್ರೆಪಸ್, ಸೀರುಲೇಟಸ್, ಗಾಂಫಸ್ ಕ್ವಾಡ್ರಿಕಲರ್, ಅನಾಕ್ಸ್, ಟ್ಯಾಕೊಟೆರಿಕ್ಸ್, ಲೆಸ್ಟಿಸ್, ಲಿಬೆಲ್ಲೂಲ ಪಲ್ಚೆಲ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೊಡತಿಕೀಟ}} afj5vuw072r1k2pt5rtud3ctc2vbhvx 1371646 1371645 2026-04-18T06:56:06Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕೀಟ ಶಾಸ್ತ್ರ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371646 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox |taxon = Anisoptera |fossil_range = {{fossil range/linked|Toarcian|Recent}} |image = Gemeine Heidelibelle (Sympetrum vulgatum) 4.jpg |image_caption = [[Vagrant darter]]<br/>''Sympetrum vulgatum'' |subdivision_ranks = Families |subdivision = * [[Aeshnoidea]] **[[Aeshnidae]] (hawkers or darners) **[[Austropetaliidae]] * Gomphoidea **[[Gomphidae]] (clubtails) * Petaluroidea **[[Petaluridae]] (petaltails) * [[Cordulegastroidea]] **[[Chlorogomphidae]] **[[Cordulegastridae]] (spiketails) **[[Neopetaliidae]] * [[Libelluloidea]] **[[Libellulidae]] (skimmers, etc) **[[Corduliidae]] (skimmers, etc) **[[Macromiidae]] (cruisers) **[[Synthemistidae]] (tigertails) |subdivision_ref = <ref name="Dijkstra 2013">{{Cite journal |last1=Dijkstra |first1=Klaas-Douwe B. |last2=Bechly |first2=Günter |last3=Bybee |first3=Seth M. |last4=Dow |first4=Rory A. |last5=Dumont |first5=Henri J. |last6=Fleck |first6=Günther |last7=Garrison |first7=Rosser W. |last8=Hämäläinen |first8=Matti |last9=Kalkman |first9=Vincent J. |last10=Karube |first10=Haruki |last11=May |first11=Michael L. |last12=Orr |first12=Albert G. |last13=Paulson |first13=Dennis R. |last14=Rehn |first14=Andrew C. |last15=Theischinger |first15=Günther |last16=Trueman |first16=John W.H. |last17=Van Tol |first17=Jan |last18=von Ellenrieder |first18=Natalia |last19=Ware |first19=Jessica |display-authors=5 |date=2013 |title=The classification and diversity of dragonflies and damselflies (Odonata). In: Zhang, Z.-Q. (Ed.) Animal Biodiversity: An Outline of Higher-level Classification and Survey of Taxonomic Richness (Addenda 2013) |url=https://mapress.com/zt/article/view/zootaxa.3703.1.9 |journal=[[Zootaxa]] |volume=3703 |issue=1 |pages=36–45 |doi=10.11646/zootaxa.3703.1.9 |doi-access=free |hdl=10072/61365 |hdl-access=free}}</ref><ref name="World Odonata List">{{World Odonata List|access-date=4 October 2024}}</ref> |authority=[[Edmond de Selys Longschamps|Selys]], 1854<ref name="Selys 1854">{{cite book |url=https://biodiversitylibrary.org/page/2687180 |title=Monographie des caloptérygines |trans-title=Monograph of Calopterygines |volume=t.9e |language=fr |last=Selys-Longchamps |first=E. |publisher=C. Muquardt |year=1854 |location=Brussels and Leipzig |pages=1–291 [1–2] |doi=10.5962/bhl.title.60461}}</ref> }} '''ಕೊಡತಿಕೀಟ'''ಓಡೊನೇಟ ಗಣ, ಅನೈಸಾಪ್ಟರ ಉಪಗಣದ 8 ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು ಜಾತಿಯ ಕೀಟಗಳಿಗಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು (ಡ್ರೇಗನ್ ಫ್ಲೈ). ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಇವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇದೆ. ಹಳ್ಳ, [[ನದಿ]], [[ಕೆರೆ]], ಕೊಳ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಳಿ ಇವು ವೇಗವಾಗಿ ಚುರುಕಾಗಿ ಹಾರಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ==ಆಹಾರ== ಕನ್ಯಾಕೀಟದಂತೆಯೇ ಹಿಂಸ್ರ ಕೀಟವಾದ ಕೊಡತಿಕೀಟವೂ [[ಸೊಳ್ಳೆ|ಸೊಳ್ಳೆ,]] ಚಶಕ, [[ಕುದುರೆನೊಣ]] ಮುಂತಾದ ಇತರ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಾರುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಜೀವಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಲ್ಲದು. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== [[File:Damselfly October 2007 Osaka Japan.jpg|thumb|left|[[Damselflies]], like this ''[[Ischnura senegalensis]]'', are slenderer in build than dragonflies, and most hold their wings closed over their bodies.]] [[File:Red dragonfly - Caldas de Monchique - The Algarve, Portugal (1388550112).jpg|thumb|left|Red dragonfly, [[Caldas de Monchique]], Portugal]] [[File:Dragonfly anatomy.svg|thumb|upright=2|Anatomy of adult]] ಕೊಡತಿಕೀಟ ದೇಹ ರಚನೆಯಲ್ಲೂ ಜೀವನಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಕನ್ಯಾಕೀಟವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆಯಾದರೂ ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆಯಿದೆ. ಇದು ಕನ್ಯಾಕೀಟಕ್ಕಿಂತ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದು. ಹಾಗೂ ದಷ್ಟಪುಷ್ಟವಾದುದು. (ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಮೆಗಲೊಪ್ರೆಪಸ್ ಸೀರುಲೆಟಸ್ ಎಂಬುದು 7ಳಿ " ಅಗಲವಿದೆ). ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣುಗಳೆರಡೂ ವರ್ಣರಂಜಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಹಸಿರು, ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ, ನೀಲಿ, ಕಂದು ಮುಂತಾಗಿದ್ದು ಮನಮೋಹಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುತ್ತಿರುವಾಗಲಂತೂ ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಕನ್ಯಾಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಣ್ಣು]]ಗಳು ತಲೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊರಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗಿಲ್ಲ. ಕನ್ಯಾಕೀಟಗಳು ಕುಳಿತಾಗ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ದೇಹದ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಮಡಿಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಅಗಲವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳ ಹಿಂದಿನ ಜೊತೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಮುಂದಿನ ಜೊತೆಗಿಂತ ಅಗಲವಾಗಿವೆ. (ಕನ್ಯಾಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಜೊತೆಗಳೂ ಸಮಗಾತ್ರದವು). ಕನ್ಯಾಕೀಟಗಳ ಡಿಂಬಗಳಿಗೆ ಎಲೆಯಾಕಾರದ ಕಿವಿರುಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳ ಡಿಂಬಗಳಲ್ಲಿ [[ಗುದ]]ದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಏಣುಗಳ ರೂಪದ ಕೆಲವು [[ಕಿವಿರುಗಳು|ಕಿವಿರು]]ಗಳಿವೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲೂ ಸಂಭೋಗಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೂ [[ಡಿಂಬ(ಲಾರ್ವಾ)|ಡಿಂಬ]]ಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಕೊಡತಿಕೀಟ ಕನ್ಯಾಕೀಟವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ . ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇವು-ಮ್ಯಾಕ್ರೊಮಿಯ ಮ್ಯಾಗ್ನಿಫಿಕ, ಮೆಗಲೊ ಪ್ರೆಪಸ್, ಸೀರುಲೇಟಸ್, ಗಾಂಫಸ್ ಕ್ವಾಡ್ರಿಕಲರ್, ಅನಾಕ್ಸ್, ಟ್ಯಾಕೊಟೆರಿಕ್ಸ್, ಲೆಸ್ಟಿಸ್, ಲಿಬೆಲ್ಲೂಲ ಪಲ್ಚೆಲ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೊಡತಿಕೀಟ}} [[ವರ್ಗ:ಕೀಟ ಶಾಸ್ತ್ರ]] h308pxgrep38ad3h17vme3v8yzh195h 1371647 1371646 2026-04-18T06:56:22Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಕೀಟಗಳು]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371647 wikitext text/x-wiki {{Automatic taxobox |taxon = Anisoptera |fossil_range = {{fossil range/linked|Toarcian|Recent}} |image = Gemeine Heidelibelle (Sympetrum vulgatum) 4.jpg |image_caption = [[Vagrant darter]]<br/>''Sympetrum vulgatum'' |subdivision_ranks = Families |subdivision = * [[Aeshnoidea]] **[[Aeshnidae]] (hawkers or darners) **[[Austropetaliidae]] * Gomphoidea **[[Gomphidae]] (clubtails) * Petaluroidea **[[Petaluridae]] (petaltails) * [[Cordulegastroidea]] **[[Chlorogomphidae]] **[[Cordulegastridae]] (spiketails) **[[Neopetaliidae]] * [[Libelluloidea]] **[[Libellulidae]] (skimmers, etc) **[[Corduliidae]] (skimmers, etc) **[[Macromiidae]] (cruisers) **[[Synthemistidae]] (tigertails) |subdivision_ref = <ref name="Dijkstra 2013">{{Cite journal |last1=Dijkstra |first1=Klaas-Douwe B. |last2=Bechly |first2=Günter |last3=Bybee |first3=Seth M. |last4=Dow |first4=Rory A. |last5=Dumont |first5=Henri J. |last6=Fleck |first6=Günther |last7=Garrison |first7=Rosser W. |last8=Hämäläinen |first8=Matti |last9=Kalkman |first9=Vincent J. |last10=Karube |first10=Haruki |last11=May |first11=Michael L. |last12=Orr |first12=Albert G. |last13=Paulson |first13=Dennis R. |last14=Rehn |first14=Andrew C. |last15=Theischinger |first15=Günther |last16=Trueman |first16=John W.H. |last17=Van Tol |first17=Jan |last18=von Ellenrieder |first18=Natalia |last19=Ware |first19=Jessica |display-authors=5 |date=2013 |title=The classification and diversity of dragonflies and damselflies (Odonata). In: Zhang, Z.-Q. (Ed.) Animal Biodiversity: An Outline of Higher-level Classification and Survey of Taxonomic Richness (Addenda 2013) |url=https://mapress.com/zt/article/view/zootaxa.3703.1.9 |journal=[[Zootaxa]] |volume=3703 |issue=1 |pages=36–45 |doi=10.11646/zootaxa.3703.1.9 |doi-access=free |hdl=10072/61365 |hdl-access=free}}</ref><ref name="World Odonata List">{{World Odonata List|access-date=4 October 2024}}</ref> |authority=[[Edmond de Selys Longschamps|Selys]], 1854<ref name="Selys 1854">{{cite book |url=https://biodiversitylibrary.org/page/2687180 |title=Monographie des caloptérygines |trans-title=Monograph of Calopterygines |volume=t.9e |language=fr |last=Selys-Longchamps |first=E. |publisher=C. Muquardt |year=1854 |location=Brussels and Leipzig |pages=1–291 [1–2] |doi=10.5962/bhl.title.60461}}</ref> }} '''ಕೊಡತಿಕೀಟ'''ಓಡೊನೇಟ ಗಣ, ಅನೈಸಾಪ್ಟರ ಉಪಗಣದ 8 ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು ಜಾತಿಯ ಕೀಟಗಳಿಗಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು (ಡ್ರೇಗನ್ ಫ್ಲೈ). ==ವ್ಯಾಪ್ತಿ== ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಇವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇದೆ. ಹಳ್ಳ, [[ನದಿ]], [[ಕೆರೆ]], ಕೊಳ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಳಿ ಇವು ವೇಗವಾಗಿ ಚುರುಕಾಗಿ ಹಾರಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ==ಆಹಾರ== ಕನ್ಯಾಕೀಟದಂತೆಯೇ ಹಿಂಸ್ರ ಕೀಟವಾದ ಕೊಡತಿಕೀಟವೂ [[ಸೊಳ್ಳೆ|ಸೊಳ್ಳೆ,]] ಚಶಕ, [[ಕುದುರೆನೊಣ]] ಮುಂತಾದ ಇತರ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಾರುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಜೀವಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಲ್ಲದು. ==ಲಕ್ಷಣಗಳು== [[File:Damselfly October 2007 Osaka Japan.jpg|thumb|left|[[Damselflies]], like this ''[[Ischnura senegalensis]]'', are slenderer in build than dragonflies, and most hold their wings closed over their bodies.]] [[File:Red dragonfly - Caldas de Monchique - The Algarve, Portugal (1388550112).jpg|thumb|left|Red dragonfly, [[Caldas de Monchique]], Portugal]] [[File:Dragonfly anatomy.svg|thumb|upright=2|Anatomy of adult]] ಕೊಡತಿಕೀಟ ದೇಹ ರಚನೆಯಲ್ಲೂ ಜೀವನಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಕನ್ಯಾಕೀಟವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆಯಾದರೂ ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆಯಿದೆ. ಇದು ಕನ್ಯಾಕೀಟಕ್ಕಿಂತ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದು. ಹಾಗೂ ದಷ್ಟಪುಷ್ಟವಾದುದು. (ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಮೆಗಲೊಪ್ರೆಪಸ್ ಸೀರುಲೆಟಸ್ ಎಂಬುದು 7ಳಿ " ಅಗಲವಿದೆ). ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣುಗಳೆರಡೂ ವರ್ಣರಂಜಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಹಸಿರು, ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ, ನೀಲಿ, ಕಂದು ಮುಂತಾಗಿದ್ದು ಮನಮೋಹಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುತ್ತಿರುವಾಗಲಂತೂ ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಕನ್ಯಾಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ [[ಕಣ್ಣು]]ಗಳು ತಲೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊರಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗಿಲ್ಲ. ಕನ್ಯಾಕೀಟಗಳು ಕುಳಿತಾಗ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ದೇಹದ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಮಡಿಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಅಗಲವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳ ಹಿಂದಿನ ಜೊತೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಮುಂದಿನ ಜೊತೆಗಿಂತ ಅಗಲವಾಗಿವೆ. (ಕನ್ಯಾಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಜೊತೆಗಳೂ ಸಮಗಾತ್ರದವು). ಕನ್ಯಾಕೀಟಗಳ ಡಿಂಬಗಳಿಗೆ ಎಲೆಯಾಕಾರದ ಕಿವಿರುಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳ ಡಿಂಬಗಳಲ್ಲಿ [[ಗುದ]]ದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಏಣುಗಳ ರೂಪದ ಕೆಲವು [[ಕಿವಿರುಗಳು|ಕಿವಿರು]]ಗಳಿವೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲೂ ಸಂಭೋಗಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೂ [[ಡಿಂಬ(ಲಾರ್ವಾ)|ಡಿಂಬ]]ಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಕೊಡತಿಕೀಟ ಕನ್ಯಾಕೀಟವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ . ಕೊಡತಿಕೀಟಗಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇವು-ಮ್ಯಾಕ್ರೊಮಿಯ ಮ್ಯಾಗ್ನಿಫಿಕ, ಮೆಗಲೊ ಪ್ರೆಪಸ್, ಸೀರುಲೇಟಸ್, ಗಾಂಫಸ್ ಕ್ವಾಡ್ರಿಕಲರ್, ಅನಾಕ್ಸ್, ಟ್ಯಾಕೊಟೆರಿಕ್ಸ್, ಲೆಸ್ಟಿಸ್, ಲಿಬೆಲ್ಲೂಲ ಪಲ್ಚೆಲ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Includes Wikisource|ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ/ಕೊಡತಿಕೀಟ}} [[ವರ್ಗ:ಕೀಟ ಶಾಸ್ತ್ರ]] [[ವರ್ಗ:ಕೀಟಗಳು]] ai0sii66dsl6iogzkw1dbnwqmtdp7q2 0 178991 1371648 2026-04-18T07:05:35Z Vishwanatha Badikana 16878 "[[:en:Special:Redirect/revision/1336718212|Vasanta (season)]]" ಪುಟವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸುವುದರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು 1371648 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Saraswati_f._Strassenpuja.JPG|thumb|[[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ]] ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ [[ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ|ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಗಾಗಿ]] [[ಸರಸ್ವತಿ]] ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.]] '''ವಸಂತ''' ( {{Langx|sa|वसन्त|Vasanta|Spring}}), '''ಬಸಂತ್''' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದು ಭಾರತೀಯ ವಸಂತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |last=www.wisdomlib.org |date=2014-08-03 |title=Vasanta, Vasantā, Vasamta: 32 definitions |url=https://www.wisdomlib.org/definition/vasanta |access-date=2022-10-11 |website=www.wisdomlib.org |language=en}}</ref> ವಸಂತ ಋತುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ''[[ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ|ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಯಂದು]]'' ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ( {{Langx|sa|वसन्त पञ्चमी}}) ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬವಾಗಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ವಸಂತಕಾಲದ ಮೊದಲ ದಿನ, [[ಹಿಂದೂ]] ''[[ಮಾಘ ಮಾಸ|ಮಾಘ]]'' (ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ) ಐದನೇ ದಿನ (ಪಂಚಮಿ) ದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಮೂಲ == [[ಸಂಸ್ಕೃತ|ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ]] ''ವಸಂತ'' ಎಂದರೆ ''ವಸಂತ'' ''ಕಾಲ'' ಎಂದರ್ಥ. ಪಂಚಮಿ ಎಂದರೆ ''ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ'' ಐದನೇ ದಿವಸ. [[ಹಿಂದೂ]] ಮಾಘ ಮಾಸದಲ್ಲಿ (ಜನವರಿ - ಫೆಬ್ರವರಿ) ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಚಂದ್ರನ ಹದಿನೈದು ದಿವಸ. ಚಳಿಗಾಲದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮತ್ತು ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುನ್ಸೂಚಿಸುವ [[ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ]], [[ಸರಸ್ವತಿ]] ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಸರಸ್ವತಿ ನೀರಿನ ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನದಿ. ಸರಸ್ವತಿ ನೀರು ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಯಮುನಾ]] (ತ್ರಿವೇಣಿ) ಸಂಗಮದ ಬಳಿ ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಸ್ವತಿ ಮಾತು ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ದೇವತೆಯೂ ಆಗಿದ್ದು, ''ಮಾತು'' (ಪದಗಳು), ಸ್ತೋತ್ರಗಳು, ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾಳೆ. <ref>[http://www.hindukids.org/stories/festivals/index.html "Hindu festivals."] {{Webarchive|date=3 March 2016}} Hindu kids website</ref> <ref>[http://www.indiasite.com/festivals/basantpanchami.html "Basant Pachami."] {{Webarchive|date=4 March 2016}} India site website.</ref> ಕಲಿಕೆಯ ದಿನದಂದು ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಮೊದಲ ಪದವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಶುಭ. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ ''[[ವೇದ|ವೇದಗಳಲ್ಲಿ]]'', ಸರಸ್ವತಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯು ಅವಳನ್ನು ಬಿಳಿ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಿಳಿ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಳು ವಿಶಾಲವಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ (''neluhini'') ಅರಳುವ ಬಿಳಿ ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ''[[ವೀಣೆ|ವೀಣೆಯನ್ನು]]'' ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಅದು ಸಿತಾರನ್ನು ಹೋಲುವ ತಂತಿ ವಾದ್ಯ. ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಬಲಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯರು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಭೋಜನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಸರಸ್ವತಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯು ಹೀಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. : "ಓ ಸರಸ್ವತೀ ಮಾತೆ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು (ಅಜ್ಞಾನ) ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು." == ಭಾರತ == [[ಚಿತ್ರ:Kite_shop_in_Lucknow.jpg|right|thumb|301x301px|ಲಕ್ನೋದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗಾಳಿಪಟ ಅಂಗಡಿ.]] ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ವಸಂತವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಜಾದಿನವಲ್ಲ . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಚರಣೆಗೆ ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ಮೊದಲು ಶಾಲೆಗಳು ಸಂಗೀತ, ಚರ್ಚೆ, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ವಿವಿಧ ವಾರ್ಷಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗುತ್ತವೆ. [[ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ|ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಯ]] ದಿನದಂದು ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳು ಸರಸ್ವತಿ ಪೂಜೆಯ ದಿನದ ಸಂಜೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ. === ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬ === ವಸಂತ ಪಚಮಿ <ref>{{Cite web |date=19 January 2022 |title=बसंत पंचमी (Basant Panchami) के बारे में विस्तारपूर्वक जानकारी - One Hindu Dharma |url=https://onehindudharma.org/basant-panchami/ |access-date=19 January 2022 |website=One Hindu Dharma |publisher=onehindudharma.org |language=hi-IN}}</ref> ದಿನದಂದು, ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಬೇಗನೆ ಎದ್ದು, ಹಳದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಹಣೆಗೆ [[ಅರಿಸಿನ|ಅರಿಶಿನ]] ( ''[[ತಿಲಕ]]'' ) ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಸೂರ್ಯ ದೇವರು, [[ಗಂಗಾ (ದೇವತೆ)|ಗಂಗಾ ಮಾತೆ]] ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪುಸ್ತಕಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು, ಮಣ್ಣಿನ ಮಸಿ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಿದಿರಿನ ಗರಿಗಳಂತಹ ಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ದೇವಿಯ ಮುಂದೆ ಇರಿಸಿ ಆಕೆಯ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕುದಿಸದ ಹಾಲಿನ ನೀರು, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ''ಅವ್ರೋ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಚರಣೆಯ ಆ ದಿನದಂದು ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪದವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಶುಭವಾದರೂ, ದೇವತೆಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದು ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯಿಂದ ದೂರವಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವು ಅದೃಷ್ಟ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ, ವಸಂತಕಾಲದ ಬೆಳೆಗಳ ಮಾಗಿದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಸುಗ್ಗಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆಹಾರವನ್ನು [[ಕೇಸರಿ]] ಬಣ್ಣದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಯು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಉಡುಪು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇಸರ್ [[ಹಲ್ವಾ|ಹಲ್ವಾದಂತಹ]] ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಸಂಬಂಧಿಕರು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲು ಹಳದಿ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹೇರಳವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಸಿವೆ ಬೆಳೆಯ ಹಳದಿ ಹೂವುಗಳು ಹೊಲವನ್ನು ಆವರಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಚಿನ್ನವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹರಡಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. === ಸೂಫಿ ಹಬ್ಬ === [[ಸೂಫಿಪಂಥ|ಸೂಫಿಗಳು]] [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. [[ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಅವಧಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಬಸಂತ್ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಫಿ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿಜಾಮ್ ಔಲಿಯಾ ಕಿ ಬಸಂತ್, ಖ್ವಾಜಾ ಭಕ್ತಿಯಾರ್ ಕಾಕಿ ಕಿ ಬಸಂತ್, ಖುಸ್ರಾವ್ ಕಿ ಬಸಂತ್ ಹೀಗೆ ಅವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ. ಈ ವಿವಿಧ ಸೂಫಿ ಸಂತರ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. [[ಅಮೀರ್ ಖುಸ್ರೋ]] (1253–1325) ಮತ್ತು ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಔಲಿಯಾ ''ಬಸಂತ್'' (ಹಬ್ಬ) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ ಹಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು. ಹದಿಮೂರನೇ ಶತಮಾನದ ಸೂಫಿ-ಕವಿ ಖುಸ್ರಾವ್, ವಸಂತನ ಬಗ್ಗೆ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು:   ಆಜ್ ಬಸಂತ್ ಮನಲೇ, ಸುಹಾಗನ್, ಆಜ್ ಬಸಂತ್ ಮನಲೇ ಅಂಜನ್ ಮಂಜನ್ ಕರ್ ಪಿಯಾ ಮೋರಿ, ಲಂಬೇ ನೆಹರ್ ಲಗಾಲೇ ತು ಕ್ಯಾ ಸೋವಯ್ ನೀಂದ್ ಕಿ ಮಾಸಿ, ಸೋ ಜಾಗಯ್ ತೇರೆ ಭಾಗ್, ಸುಹಾಗುನ್, ಆಜ್ ಬಸಂತ್ ಮನಲೇ. ಊಂಚಿ ನಾರ್ ಕೇ ಊಂಚಯ್ ಚಿತ್ವನ್, ಆಯ್ಸೋ ದಿಯೋ ಹೈ ಬನಾಯೇ ಶಾ ಅಮೀರ್ ತುಹಯ್ ದೇಖಾನ್ ಕೋ, ನೈನಾನ್ ಹೇಳು ನೈನಾ ಮಿಲಾಯೆ, ಸುಹಾಗುನ್, ಆಜ್ ಬಸಂತ್ ಮನಲೇ. ಇಂದು ಬಸಂತ್ ಆಚರಿಸಿ, ಓ ವಧು, ಇಂದು ಬಸಂತ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ [[ಕೊಹ್ಲ್ (ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳು)#ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ|ಕಾಜಲ್]] ಅನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಉದ್ದನೆಯ ಕೂದಲನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ಓಹ್ ನೀನೇಕೆ ನಿದ್ರೆಯ ಸೇವಕ? ನಿನ್ನ ಅದೃಷ್ಟವೂ ಎಚ್ಚರವಾಗಿದೆ, ಇಂದು ಬಸಂತ್ ಆಚರಿಸು, ಉನ್ನತ ನೋಟ ಹೊಂದಿರುವ ಓ ಉದಾತ್ತ ಮಹಿಳೆ, ನೀನು ಹೀಗೆಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೀಯ, ರಾಜನು ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ, ಓ ವಧು, ಇಂದು ಬಸಂತ್ ಆಚರಿಸು. == ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ == [[ಚಿತ್ರ:Bangladeshi_girls_taking_Selfie_at_Pohela_Falgun.jpg|thumb|150x150px|ಪಹೇಲಾ ಫಲ್ಗುನ್ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಹುಡುಗಿಯರು ಸೆಲ್ಫಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.]] ಬಂಗಾಳಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ [[ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸ|ಫಾಲ್ಗುಣ]] ತಿಂಗಳ ವಸಂತಕಾಲದ ಮೊದಲ ದಿನ ಬೋಷೊಂಟೊ. ಇದನ್ನು [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] <ref name="history">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=14 February 2011 |title=Pohela Falgun celebrated |url=http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=174151/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074436/http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=174151/ |archive-date=4 March 2016 |access-date=6 April 2017 |work=The Daily Star}}</ref> ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ]] ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು, ಜಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬವರೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬಂಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ]], ಪಹೇಲಾ ಎಂದರೆ 'ಮೊದಲ' ಮತ್ತು 'ಫಾಲ್ಗುಣ' ಎಂದರೆ ಬಂಗಾಳಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಹನ್ನೊಂದನೇ ತಿಂಗಳು. ಈ ದಿನವನ್ನು ವರ್ಣರಂಜಿತ ಆಚರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಹಳದಿ ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ''ಬೋಷೊಂಟೊ ಉತ್ಶೋಬ್'' ( {{Langx|bn|বসন্ত উৎসব}} ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ; ''ವಸಂತ ಹಬ್ಬ''). == ಪಾಕಿಸ್ತಾನ == [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ]] ಬಸಂತ್ ಆಚರಣೆಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. ಬದಲಾಗಿ, ''ಜಶ್ನ್-ಎ-ಬಹರಾನ್'' ([[ಉರ್ದೂ|ಉರ್ದು]]) ವಸಂತ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಂಜಾಬ್‌ನ [[ಲಾಹೋರ್|ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಬಸಂತ್ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಬ್ಬ ಮತ್ತು "ಬಸಂತ್" ಎಂಬ ಪದವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಸಂತ ಹಬ್ಬಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವ ಉತ್ಸವದೊಂದಿಗೆ ಆಚರಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಾಳಿಪಟ ತಯಾರಕರು ಫೆಬ್ರವರಿ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾನುವಾರವನ್ನು ಬಸಂತ್ ದಿನವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಗರದಾದ್ಯಂತ ದಾಖಲೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗಾಳಿಪಟಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. === ಬೆಸೆಂಟ್ ಮೇಳ, ಲಾಹೋರ್ === ಈ ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಜಾತ್ರೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಹಕೀಕತ್ ರಾಯ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಕಲು ರಾಮ್ ಅವರು ಅಂತಹ ಒಂದು ಜಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮಹಾರಾಜ [[ಮಹಾರಾಜ ರಣಜೀತ್ ಸಿಂಗ್|ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್]] ಅನೇಕ ಜಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಜಾತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಅವರು [[ಸೂಫಿಪಂಥ|ಸೂಫಿ]] ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. === ವಿವಾದ === ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಬಸಂತ್ ಎಂದರೆ ನೆರೆಯ ಭಾರತದ ಕಾಲೋಚಿತ ಉತ್ಸವ ಸಂಘಕ್ಕಿಂತ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಬಸಂತ್ ಆಚರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದವು ಅದರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಾಳಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಹ ಅಥವಾ ಗಾಜಿನಿಂದ ಲೇಪಿತ ಗಾಳಿಪಟ ದಾರಗಳ ಬಳಕೆ (ಒಬ್ಬ ಫ್ಲೈಯರ್ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಗಾಳಿಪಟವನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗಾಜಿನ ಚೂರುಗಳ ಸಿಮೆಂಟು), ಗಾಳಿಪಟಗಳಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತ, ಜನದಟ್ಟಣೆ ಮತ್ತು ಬಂದೂಕುಗಳ ಬಳಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅನನುಕೂಲಕರ ಮಕ್ಕಳು ಗಾಳಿಪಟಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಎಳೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. 2009 ರಲ್ಲಿ, ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. == ಭಾರತದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶ == ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ವಸಂತ ಪಚಮಿಯನ್ನು ''ಬಸಂತ್ ಪಂಚಮಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಸಮುದಾಯಗಳು ಗಾಳಿಪಟಗಳ ಜಾತ್ಯತೀತ ಬಸಂತ್ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಸಿವೆ ಹೊಲಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪಂಜಾಬ್‌ನಾದ್ಯಂತ ವರ್ಣರಂಜಿತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. "ವಸಂತಕಾಲದ ಆರಂಭದೊಂದಿಗೆ, ಚಳಿಗಾಲವು ವಿದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ''ಆಯಿ ಬಸಂತ್ ಪಲಾ ಉದಂತ್'' ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಇದನ್ನೂ ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು|30em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://web.archive.org/web/20060815140117/http://ccindia.sphosting.com/basant/ "ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ವಸಂತ ಹಬ್ಬ."] CC ಇಂಡಿಯಾ. * [http://www.chapatimystery.com/archives/holydays/basant_i.html "ಪವಿತ್ರ ದಿನಗಳು, ಬಸಂತ್."] * [https://web.archive.org/web/20070310033006/http://blog.wired.com/wiredphotos50/ "ಬಸಂತ್ ೨೦೦೭, ಲಾಹೋರ್."] Wired.com ವೆಬ್‌ಸೈಟ್. [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಹಬ್ಬಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] jiox03manlyx1r9cp5y50w445lh1vzd 1371649 1371648 2026-04-18T07:06:11Z Vishwanatha Badikana 16878 added [[Category:ಭಾರತೀಯ ಹಬ್ಬ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371649 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Saraswati_f._Strassenpuja.JPG|thumb|[[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ]] ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ [[ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ|ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಗಾಗಿ]] [[ಸರಸ್ವತಿ]] ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.]] '''ವಸಂತ''' ( {{Langx|sa|वसन्त|Vasanta|Spring}}), '''ಬಸಂತ್''' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದು ಭಾರತೀಯ ವಸಂತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |last=www.wisdomlib.org |date=2014-08-03 |title=Vasanta, Vasantā, Vasamta: 32 definitions |url=https://www.wisdomlib.org/definition/vasanta |access-date=2022-10-11 |website=www.wisdomlib.org |language=en}}</ref> ವಸಂತ ಋತುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ''[[ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ|ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಯಂದು]]'' ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ( {{Langx|sa|वसन्त पञ्चमी}}) ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬವಾಗಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ವಸಂತಕಾಲದ ಮೊದಲ ದಿನ, [[ಹಿಂದೂ]] ''[[ಮಾಘ ಮಾಸ|ಮಾಘ]]'' (ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ) ಐದನೇ ದಿನ (ಪಂಚಮಿ) ದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಮೂಲ == [[ಸಂಸ್ಕೃತ|ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ]] ''ವಸಂತ'' ಎಂದರೆ ''ವಸಂತ'' ''ಕಾಲ'' ಎಂದರ್ಥ. ಪಂಚಮಿ ಎಂದರೆ ''ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ'' ಐದನೇ ದಿವಸ. [[ಹಿಂದೂ]] ಮಾಘ ಮಾಸದಲ್ಲಿ (ಜನವರಿ - ಫೆಬ್ರವರಿ) ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಚಂದ್ರನ ಹದಿನೈದು ದಿವಸ. ಚಳಿಗಾಲದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮತ್ತು ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುನ್ಸೂಚಿಸುವ [[ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ]], [[ಸರಸ್ವತಿ]] ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಸರಸ್ವತಿ ನೀರಿನ ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನದಿ. ಸರಸ್ವತಿ ನೀರು ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಯಮುನಾ]] (ತ್ರಿವೇಣಿ) ಸಂಗಮದ ಬಳಿ ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಸ್ವತಿ ಮಾತು ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ದೇವತೆಯೂ ಆಗಿದ್ದು, ''ಮಾತು'' (ಪದಗಳು), ಸ್ತೋತ್ರಗಳು, ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾಳೆ. <ref>[http://www.hindukids.org/stories/festivals/index.html "Hindu festivals."] {{Webarchive|date=3 March 2016}} Hindu kids website</ref> <ref>[http://www.indiasite.com/festivals/basantpanchami.html "Basant Pachami."] {{Webarchive|date=4 March 2016}} India site website.</ref> ಕಲಿಕೆಯ ದಿನದಂದು ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಮೊದಲ ಪದವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಶುಭ. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ ''[[ವೇದ|ವೇದಗಳಲ್ಲಿ]]'', ಸರಸ್ವತಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯು ಅವಳನ್ನು ಬಿಳಿ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಿಳಿ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಳು ವಿಶಾಲವಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ (''neluhini'') ಅರಳುವ ಬಿಳಿ ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ''[[ವೀಣೆ|ವೀಣೆಯನ್ನು]]'' ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಅದು ಸಿತಾರನ್ನು ಹೋಲುವ ತಂತಿ ವಾದ್ಯ. ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಬಲಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯರು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಭೋಜನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಸರಸ್ವತಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯು ಹೀಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. : "ಓ ಸರಸ್ವತೀ ಮಾತೆ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು (ಅಜ್ಞಾನ) ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು." == ಭಾರತ == [[ಚಿತ್ರ:Kite_shop_in_Lucknow.jpg|right|thumb|301x301px|ಲಕ್ನೋದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗಾಳಿಪಟ ಅಂಗಡಿ.]] ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ವಸಂತವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಜಾದಿನವಲ್ಲ . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಚರಣೆಗೆ ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ಮೊದಲು ಶಾಲೆಗಳು ಸಂಗೀತ, ಚರ್ಚೆ, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ವಿವಿಧ ವಾರ್ಷಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗುತ್ತವೆ. [[ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ|ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಯ]] ದಿನದಂದು ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳು ಸರಸ್ವತಿ ಪೂಜೆಯ ದಿನದ ಸಂಜೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ. === ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬ === ವಸಂತ ಪಚಮಿ <ref>{{Cite web |date=19 January 2022 |title=बसंत पंचमी (Basant Panchami) के बारे में विस्तारपूर्वक जानकारी - One Hindu Dharma |url=https://onehindudharma.org/basant-panchami/ |access-date=19 January 2022 |website=One Hindu Dharma |publisher=onehindudharma.org |language=hi-IN}}</ref> ದಿನದಂದು, ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಬೇಗನೆ ಎದ್ದು, ಹಳದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಹಣೆಗೆ [[ಅರಿಸಿನ|ಅರಿಶಿನ]] ( ''[[ತಿಲಕ]]'' ) ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಸೂರ್ಯ ದೇವರು, [[ಗಂಗಾ (ದೇವತೆ)|ಗಂಗಾ ಮಾತೆ]] ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪುಸ್ತಕಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು, ಮಣ್ಣಿನ ಮಸಿ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಿದಿರಿನ ಗರಿಗಳಂತಹ ಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ದೇವಿಯ ಮುಂದೆ ಇರಿಸಿ ಆಕೆಯ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕುದಿಸದ ಹಾಲಿನ ನೀರು, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ''ಅವ್ರೋ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಚರಣೆಯ ಆ ದಿನದಂದು ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪದವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಶುಭವಾದರೂ, ದೇವತೆಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದು ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯಿಂದ ದೂರವಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವು ಅದೃಷ್ಟ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ, ವಸಂತಕಾಲದ ಬೆಳೆಗಳ ಮಾಗಿದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಸುಗ್ಗಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆಹಾರವನ್ನು [[ಕೇಸರಿ]] ಬಣ್ಣದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಯು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಉಡುಪು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇಸರ್ [[ಹಲ್ವಾ|ಹಲ್ವಾದಂತಹ]] ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಸಂಬಂಧಿಕರು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲು ಹಳದಿ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹೇರಳವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಸಿವೆ ಬೆಳೆಯ ಹಳದಿ ಹೂವುಗಳು ಹೊಲವನ್ನು ಆವರಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಚಿನ್ನವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹರಡಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. === ಸೂಫಿ ಹಬ್ಬ === [[ಸೂಫಿಪಂಥ|ಸೂಫಿಗಳು]] [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. [[ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಅವಧಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಬಸಂತ್ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಫಿ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿಜಾಮ್ ಔಲಿಯಾ ಕಿ ಬಸಂತ್, ಖ್ವಾಜಾ ಭಕ್ತಿಯಾರ್ ಕಾಕಿ ಕಿ ಬಸಂತ್, ಖುಸ್ರಾವ್ ಕಿ ಬಸಂತ್ ಹೀಗೆ ಅವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ. ಈ ವಿವಿಧ ಸೂಫಿ ಸಂತರ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. [[ಅಮೀರ್ ಖುಸ್ರೋ]] (1253–1325) ಮತ್ತು ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಔಲಿಯಾ ''ಬಸಂತ್'' (ಹಬ್ಬ) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ ಹಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು. ಹದಿಮೂರನೇ ಶತಮಾನದ ಸೂಫಿ-ಕವಿ ಖುಸ್ರಾವ್, ವಸಂತನ ಬಗ್ಗೆ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು:   ಆಜ್ ಬಸಂತ್ ಮನಲೇ, ಸುಹಾಗನ್, ಆಜ್ ಬಸಂತ್ ಮನಲೇ ಅಂಜನ್ ಮಂಜನ್ ಕರ್ ಪಿಯಾ ಮೋರಿ, ಲಂಬೇ ನೆಹರ್ ಲಗಾಲೇ ತು ಕ್ಯಾ ಸೋವಯ್ ನೀಂದ್ ಕಿ ಮಾಸಿ, ಸೋ ಜಾಗಯ್ ತೇರೆ ಭಾಗ್, ಸುಹಾಗುನ್, ಆಜ್ ಬಸಂತ್ ಮನಲೇ. ಊಂಚಿ ನಾರ್ ಕೇ ಊಂಚಯ್ ಚಿತ್ವನ್, ಆಯ್ಸೋ ದಿಯೋ ಹೈ ಬನಾಯೇ ಶಾ ಅಮೀರ್ ತುಹಯ್ ದೇಖಾನ್ ಕೋ, ನೈನಾನ್ ಹೇಳು ನೈನಾ ಮಿಲಾಯೆ, ಸುಹಾಗುನ್, ಆಜ್ ಬಸಂತ್ ಮನಲೇ. ಇಂದು ಬಸಂತ್ ಆಚರಿಸಿ, ಓ ವಧು, ಇಂದು ಬಸಂತ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ [[ಕೊಹ್ಲ್ (ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳು)#ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ|ಕಾಜಲ್]] ಅನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಉದ್ದನೆಯ ಕೂದಲನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ಓಹ್ ನೀನೇಕೆ ನಿದ್ರೆಯ ಸೇವಕ? ನಿನ್ನ ಅದೃಷ್ಟವೂ ಎಚ್ಚರವಾಗಿದೆ, ಇಂದು ಬಸಂತ್ ಆಚರಿಸು, ಉನ್ನತ ನೋಟ ಹೊಂದಿರುವ ಓ ಉದಾತ್ತ ಮಹಿಳೆ, ನೀನು ಹೀಗೆಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೀಯ, ರಾಜನು ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ, ಓ ವಧು, ಇಂದು ಬಸಂತ್ ಆಚರಿಸು. == ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ == [[ಚಿತ್ರ:Bangladeshi_girls_taking_Selfie_at_Pohela_Falgun.jpg|thumb|150x150px|ಪಹೇಲಾ ಫಲ್ಗುನ್ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಹುಡುಗಿಯರು ಸೆಲ್ಫಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.]] ಬಂಗಾಳಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ [[ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸ|ಫಾಲ್ಗುಣ]] ತಿಂಗಳ ವಸಂತಕಾಲದ ಮೊದಲ ದಿನ ಬೋಷೊಂಟೊ. ಇದನ್ನು [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] <ref name="history">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=14 February 2011 |title=Pohela Falgun celebrated |url=http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=174151/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074436/http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=174151/ |archive-date=4 March 2016 |access-date=6 April 2017 |work=The Daily Star}}</ref> ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ]] ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು, ಜಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬವರೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬಂಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ]], ಪಹೇಲಾ ಎಂದರೆ 'ಮೊದಲ' ಮತ್ತು 'ಫಾಲ್ಗುಣ' ಎಂದರೆ ಬಂಗಾಳಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಹನ್ನೊಂದನೇ ತಿಂಗಳು. ಈ ದಿನವನ್ನು ವರ್ಣರಂಜಿತ ಆಚರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಹಳದಿ ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ''ಬೋಷೊಂಟೊ ಉತ್ಶೋಬ್'' ( {{Langx|bn|বসন্ত উৎসব}} ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ; ''ವಸಂತ ಹಬ್ಬ''). == ಪಾಕಿಸ್ತಾನ == [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ]] ಬಸಂತ್ ಆಚರಣೆಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. ಬದಲಾಗಿ, ''ಜಶ್ನ್-ಎ-ಬಹರಾನ್'' ([[ಉರ್ದೂ|ಉರ್ದು]]) ವಸಂತ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಂಜಾಬ್‌ನ [[ಲಾಹೋರ್|ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಬಸಂತ್ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಬ್ಬ ಮತ್ತು "ಬಸಂತ್" ಎಂಬ ಪದವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಸಂತ ಹಬ್ಬಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವ ಉತ್ಸವದೊಂದಿಗೆ ಆಚರಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಾಳಿಪಟ ತಯಾರಕರು ಫೆಬ್ರವರಿ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾನುವಾರವನ್ನು ಬಸಂತ್ ದಿನವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಗರದಾದ್ಯಂತ ದಾಖಲೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗಾಳಿಪಟಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. === ಬೆಸೆಂಟ್ ಮೇಳ, ಲಾಹೋರ್ === ಈ ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಜಾತ್ರೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಹಕೀಕತ್ ರಾಯ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಕಲು ರಾಮ್ ಅವರು ಅಂತಹ ಒಂದು ಜಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮಹಾರಾಜ [[ಮಹಾರಾಜ ರಣಜೀತ್ ಸಿಂಗ್|ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್]] ಅನೇಕ ಜಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಜಾತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಅವರು [[ಸೂಫಿಪಂಥ|ಸೂಫಿ]] ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. === ವಿವಾದ === ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಬಸಂತ್ ಎಂದರೆ ನೆರೆಯ ಭಾರತದ ಕಾಲೋಚಿತ ಉತ್ಸವ ಸಂಘಕ್ಕಿಂತ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಬಸಂತ್ ಆಚರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದವು ಅದರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಾಳಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಹ ಅಥವಾ ಗಾಜಿನಿಂದ ಲೇಪಿತ ಗಾಳಿಪಟ ದಾರಗಳ ಬಳಕೆ (ಒಬ್ಬ ಫ್ಲೈಯರ್ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಗಾಳಿಪಟವನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗಾಜಿನ ಚೂರುಗಳ ಸಿಮೆಂಟು), ಗಾಳಿಪಟಗಳಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತ, ಜನದಟ್ಟಣೆ ಮತ್ತು ಬಂದೂಕುಗಳ ಬಳಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅನನುಕೂಲಕರ ಮಕ್ಕಳು ಗಾಳಿಪಟಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಎಳೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. 2009 ರಲ್ಲಿ, ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. == ಭಾರತದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶ == ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ವಸಂತ ಪಚಮಿಯನ್ನು ''ಬಸಂತ್ ಪಂಚಮಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಸಮುದಾಯಗಳು ಗಾಳಿಪಟಗಳ ಜಾತ್ಯತೀತ ಬಸಂತ್ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಸಿವೆ ಹೊಲಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪಂಜಾಬ್‌ನಾದ್ಯಂತ ವರ್ಣರಂಜಿತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. "ವಸಂತಕಾಲದ ಆರಂಭದೊಂದಿಗೆ, ಚಳಿಗಾಲವು ವಿದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ''ಆಯಿ ಬಸಂತ್ ಪಲಾ ಉದಂತ್'' ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಇದನ್ನೂ ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು|30em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://web.archive.org/web/20060815140117/http://ccindia.sphosting.com/basant/ "ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ವಸಂತ ಹಬ್ಬ."] CC ಇಂಡಿಯಾ. * [http://www.chapatimystery.com/archives/holydays/basant_i.html "ಪವಿತ್ರ ದಿನಗಳು, ಬಸಂತ್."] * [https://web.archive.org/web/20070310033006/http://blog.wired.com/wiredphotos50/ "ಬಸಂತ್ ೨೦೦೭, ಲಾಹೋರ್."] Wired.com ವೆಬ್‌ಸೈಟ್. [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಹಬ್ಬಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಹಬ್ಬ]] 83kdsmjtbblfq8mbr6n3jbzyvovtb3x 1371653 1371649 2026-04-18T07:39:46Z Vishwanatha Badikana 16878 /* ಮೂಲ */ 1371653 wikitext text/x-wiki [[ಚಿತ್ರ:Saraswati_f._Strassenpuja.JPG|thumb|[[ಕೊಲ್ಕತ್ತ|ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ]] ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ [[ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ|ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಗಾಗಿ]] [[ಸರಸ್ವತಿ]] ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.]] '''ವಸಂತ''' ( {{Langx|sa|वसन्त|Vasanta|Spring}}), '''ಬಸಂತ್''' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದು ಭಾರತೀಯ ವಸಂತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. <ref>{{Cite web |last=www.wisdomlib.org |date=2014-08-03 |title=Vasanta, Vasantā, Vasamta: 32 definitions |url=https://www.wisdomlib.org/definition/vasanta |access-date=2022-10-11 |website=www.wisdomlib.org |language=en}}</ref> ವಸಂತ ಋತುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ''[[ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ|ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಯಂದು]]'' ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ( {{Langx|sa|वसन्त पञ्चमी}}) ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಬ್ಬವಾಗಿದ್ದು, ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ವಸಂತಕಾಲದ ಮೊದಲ ದಿನ, [[ಹಿಂದೂ]] ''[[ಮಾಘ ಮಾಸ|ಮಾಘ]]'' (ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ) ಐದನೇ ದಿನ (ಪಂಚಮಿ) ದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಮೂಲ == [[ಸಂಸ್ಕೃತ|ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ]] ''ವಸಂತ'' ಎಂದರೆ ''ವಸಂತ'' ''ಕಾಲ'' ಎಂದರ್ಥ. ಪಂಚಮಿ ಎಂದರೆ ''ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದ'' ಐದನೇ ದಿವಸ. [[ಹಿಂದೂ]] ಮಾಘ ಮಾಸದಲ್ಲಿ (ಜನವರಿ - ಫೆಬ್ರವರಿ) ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಚಂದ್ರನ ಹದಿನೈದು ದಿವಸ. ಚಳಿಗಾಲದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮತ್ತು ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುನ್ಸೂಚಿಸುವ [[ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ]], [[ಸರಸ್ವತಿ]] ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಸರಸ್ವತಿ ನೀರಿನ ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನದಿ. ಸರಸ್ವತಿ ನೀರು ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು [[ಯಮುನಾ]] (ತ್ರಿವೇಣಿ) ಸಂಗಮದ ಬಳಿ ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಸ್ವತಿ ಮಾತು ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ದೇವತೆಯೂ ಆಗಿದ್ದು, ''ಮಾತು'' (ಪದಗಳು), ಸ್ತೋತ್ರಗಳು, ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾಳೆ. <ref>[http://www.hindukids.org/stories/festivals/index.html "Hindu festivals."] Hindu kids website</ref> <ref>[http://www.indiasite.com/festivals/basantpanchami.html "Basant Pachami."] India site website.</ref> ಕಲಿಕೆಯ ದಿನದಂದು ಮಕ್ಕಳು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಮೊದಲ ಪದವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಶುಭ. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ ''[[ವೇದ|ವೇದಗಳಲ್ಲಿ]]'', ಸರಸ್ವತಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯು ಅವಳನ್ನು ಬಿಳಿ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಿಳಿ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಳು ವಿಶಾಲವಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ (''neluhini'') ಅರಳುವ ಬಿಳಿ ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ''[[ವೀಣೆ|ವೀಣೆಯನ್ನು]]'' ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಅದು ಸಿತಾರನ್ನು ಹೋಲುವ ತಂತಿ ವಾದ್ಯ. ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಬಲಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯರು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಭೋಜನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಸರಸ್ವತಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯು ಹೀಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. : "ಓ ಸರಸ್ವತೀ ಮಾತೆ, ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು (ಅಜ್ಞಾನ) ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನನಗೆ ದಯಪಾಲಿಸು." == ಭಾರತ == [[ಚಿತ್ರ:Kite_shop_in_Lucknow.jpg|right|thumb|301x301px|ಲಕ್ನೋದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗಾಳಿಪಟ ಅಂಗಡಿ.]] ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ವಸಂತವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಜಾದಿನವಲ್ಲ . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಚರಣೆಗೆ ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ಮೊದಲು ಶಾಲೆಗಳು ಸಂಗೀತ, ಚರ್ಚೆ, ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ವಿವಿಧ ವಾರ್ಷಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗುತ್ತವೆ. [[ವಸಂತ ಪಂಚಮಿ|ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಯ]] ದಿನದಂದು ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಶಾಲೆಗಳು ಸರಸ್ವತಿ ಪೂಜೆಯ ದಿನದ ಸಂಜೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ. === ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬ === ವಸಂತ ಪಚಮಿ <ref>{{Cite web |date=19 January 2022 |title=बसंत पंचमी (Basant Panchami) के बारे में विस्तारपूर्वक जानकारी - One Hindu Dharma |url=https://onehindudharma.org/basant-panchami/ |access-date=19 January 2022 |website=One Hindu Dharma |publisher=onehindudharma.org |language=hi-IN}}</ref> ದಿನದಂದು, ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಬೇಗನೆ ಎದ್ದು, ಹಳದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಹಣೆಗೆ [[ಅರಿಸಿನ|ಅರಿಶಿನ]] ( ''[[ತಿಲಕ]]'' ) ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಸೂರ್ಯ ದೇವರು, [[ಗಂಗಾ (ದೇವತೆ)|ಗಂಗಾ ಮಾತೆ]] ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪುಸ್ತಕಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು, ಮಣ್ಣಿನ ಮಸಿ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಿದಿರಿನ ಗರಿಗಳಂತಹ ಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ದೇವಿಯ ಮುಂದೆ ಇರಿಸಿ ಆಕೆಯ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕುದಿಸದ ಹಾಲಿನ ನೀರು, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಪುಡಿ ಮತ್ತು ''ಅವ್ರೋ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಚರಣೆಯ ಆ ದಿನದಂದು ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪದವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಶುಭವಾದರೂ, ದೇವತೆಗೆ ಗೌರವದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ಓದು ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯಿಂದ ದೂರವಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವು ಅದೃಷ್ಟ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ, ವಸಂತಕಾಲದ ಬೆಳೆಗಳ ಮಾಗಿದ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಸುಗ್ಗಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆಹಾರವನ್ನು [[ಕೇಸರಿ]] ಬಣ್ಣದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಯು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಉಡುಪು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇಸರ್ [[ಹಲ್ವಾ|ಹಲ್ವಾದಂತಹ]] ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ಸಂಬಂಧಿಕರು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲು ಹಳದಿ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹೇರಳವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಸಿವೆ ಬೆಳೆಯ ಹಳದಿ ಹೂವುಗಳು ಹೊಲವನ್ನು ಆವರಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವ ಚಿನ್ನವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹರಡಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. === ಸೂಫಿ ಹಬ್ಬ === [[ಸೂಫಿಪಂಥ|ಸೂಫಿಗಳು]] [[ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ|ಭಾರತದಲ್ಲಿ]] ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. [[ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ|ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ]] ಅವಧಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಬಸಂತ್ ಪ್ರಮುಖ ಸೂಫಿ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿಜಾಮ್ ಔಲಿಯಾ ಕಿ ಬಸಂತ್, ಖ್ವಾಜಾ ಭಕ್ತಿಯಾರ್ ಕಾಕಿ ಕಿ ಬಸಂತ್, ಖುಸ್ರಾವ್ ಕಿ ಬಸಂತ್ ಹೀಗೆ ಅವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ. ಈ ವಿವಿಧ ಸೂಫಿ ಸಂತರ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. [[ಅಮೀರ್ ಖುಸ್ರೋ]] (1253–1325) ಮತ್ತು ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಔಲಿಯಾ ''ಬಸಂತ್'' (ಹಬ್ಬ) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದ ಹಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು. ಹದಿಮೂರನೇ ಶತಮಾನದ ಸೂಫಿ-ಕವಿ ಖುಸ್ರಾವ್, ವಸಂತನ ಬಗ್ಗೆ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು:   ಆಜ್ ಬಸಂತ್ ಮನಲೇ, ಸುಹಾಗನ್, ಆಜ್ ಬಸಂತ್ ಮನಲೇ ಅಂಜನ್ ಮಂಜನ್ ಕರ್ ಪಿಯಾ ಮೋರಿ, ಲಂಬೇ ನೆಹರ್ ಲಗಾಲೇ ತು ಕ್ಯಾ ಸೋವಯ್ ನೀಂದ್ ಕಿ ಮಾಸಿ, ಸೋ ಜಾಗಯ್ ತೇರೆ ಭಾಗ್, ಸುಹಾಗುನ್, ಆಜ್ ಬಸಂತ್ ಮನಲೇ. ಊಂಚಿ ನಾರ್ ಕೇ ಊಂಚಯ್ ಚಿತ್ವನ್, ಆಯ್ಸೋ ದಿಯೋ ಹೈ ಬನಾಯೇ ಶಾ ಅಮೀರ್ ತುಹಯ್ ದೇಖಾನ್ ಕೋ, ನೈನಾನ್ ಹೇಳು ನೈನಾ ಮಿಲಾಯೆ, ಸುಹಾಗುನ್, ಆಜ್ ಬಸಂತ್ ಮನಲೇ. ಇಂದು ಬಸಂತ್ ಆಚರಿಸಿ, ಓ ವಧು, ಇಂದು ಬಸಂತ್ ಅನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ [[ಕೊಹ್ಲ್ (ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳು)#ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ|ಕಾಜಲ್]] ಅನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಉದ್ದನೆಯ ಕೂದಲನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ಓಹ್ ನೀನೇಕೆ ನಿದ್ರೆಯ ಸೇವಕ? ನಿನ್ನ ಅದೃಷ್ಟವೂ ಎಚ್ಚರವಾಗಿದೆ, ಇಂದು ಬಸಂತ್ ಆಚರಿಸು, ಉನ್ನತ ನೋಟ ಹೊಂದಿರುವ ಓ ಉದಾತ್ತ ಮಹಿಳೆ, ನೀನು ಹೀಗೆಯೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೀಯ, ರಾಜನು ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ನಿನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ, ಓ ವಧು, ಇಂದು ಬಸಂತ್ ಆಚರಿಸು. == ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ == [[ಚಿತ್ರ:Bangladeshi_girls_taking_Selfie_at_Pohela_Falgun.jpg|thumb|150x150px|ಪಹೇಲಾ ಫಲ್ಗುನ್ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಹುಡುಗಿಯರು ಸೆಲ್ಫಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.]] ಬಂಗಾಳಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ [[ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸ|ಫಾಲ್ಗುಣ]] ತಿಂಗಳ ವಸಂತಕಾಲದ ಮೊದಲ ದಿನ ಬೋಷೊಂಟೊ. ಇದನ್ನು [[ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ]] <ref name="history">{{ಉಲ್ಲೇಖ ಸುದ್ದಿ |date=14 February 2011 |title=Pohela Falgun celebrated |url=http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=174151/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304074436/http://archive.thedailystar.net/newDesign/news-details.php?nid=174151/ |archive-date=4 March 2016 |access-date=6 April 2017 |work=The Daily Star}}</ref> ಮತ್ತು [[ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ|ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ]] ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು, ಜಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬವರೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. [[ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷೆ|ಬಂಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ]], ಪಹೇಲಾ ಎಂದರೆ 'ಮೊದಲ' ಮತ್ತು 'ಫಾಲ್ಗುಣ' ಎಂದರೆ ಬಂಗಾಳಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಹನ್ನೊಂದನೇ ತಿಂಗಳು. ಈ ದಿನವನ್ನು ವರ್ಣರಂಜಿತ ಆಚರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಹಳದಿ ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ''ಬೋಷೊಂಟೊ ಉತ್ಶೋಬ್'' ( {{Langx|bn|বসন্ত উৎসব}} ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ; ''ವಸಂತ ಹಬ್ಬ''). == ಪಾಕಿಸ್ತಾನ == [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ]] ಬಸಂತ್ ಆಚರಣೆಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. ಬದಲಾಗಿ, ''ಜಶ್ನ್-ಎ-ಬಹರಾನ್'' ([[ಉರ್ದೂ|ಉರ್ದು]]) ವಸಂತ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಂಜಾಬ್‌ನ [[ಲಾಹೋರ್|ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ]] ಬಸಂತ್ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಬ್ಬ ಮತ್ತು "ಬಸಂತ್" ಎಂಬ ಪದವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಸಂತ ಹಬ್ಬಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವ ಉತ್ಸವದೊಂದಿಗೆ ಆಚರಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಾಳಿಪಟ ತಯಾರಕರು ಫೆಬ್ರವರಿ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾನುವಾರವನ್ನು ಬಸಂತ್ ದಿನವೆಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಗರದಾದ್ಯಂತ ದಾಖಲೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗಾಳಿಪಟಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. === ಬೆಸೆಂಟ್ ಮೇಳ, ಲಾಹೋರ್ === ಈ ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಜಾತ್ರೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಹಕೀಕತ್ ರಾಯ್ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಕಲು ರಾಮ್ ಅವರು ಅಂತಹ ಒಂದು ಜಾತ್ರೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮಹಾರಾಜ [[ಮಹಾರಾಜ ರಣಜೀತ್ ಸಿಂಗ್|ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್]] ಅನೇಕ ಜಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಜಾತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಅವರು [[ಸೂಫಿಪಂಥ|ಸೂಫಿ]] ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. === ವಿವಾದ === ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಬಸಂತ್ ಎಂದರೆ ನೆರೆಯ ಭಾರತದ ಕಾಲೋಚಿತ ಉತ್ಸವ ಸಂಘಕ್ಕಿಂತ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಬಸಂತ್ ಆಚರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದವು ಅದರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಾಳಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಲೋಹ ಅಥವಾ ಗಾಜಿನಿಂದ ಲೇಪಿತ ಗಾಳಿಪಟ ದಾರಗಳ ಬಳಕೆ (ಒಬ್ಬ ಫ್ಲೈಯರ್ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಗಾಳಿಪಟವನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗಾಜಿನ ಚೂರುಗಳ ಸಿಮೆಂಟು), ಗಾಳಿಪಟಗಳಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತ, ಜನದಟ್ಟಣೆ ಮತ್ತು ಬಂದೂಕುಗಳ ಬಳಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅನನುಕೂಲಕರ ಮಕ್ಕಳು ಗಾಳಿಪಟಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಎಳೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. 2009 ರಲ್ಲಿ, ಗಾಳಿಪಟ ಹಾರಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. == ಭಾರತದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶ == ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ವಸಂತ ಪಚಮಿಯನ್ನು ''ಬಸಂತ್ ಪಂಚಮಿ'' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಸಂತ ಪಂಚಮಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಸಮುದಾಯಗಳು ಗಾಳಿಪಟಗಳ ಜಾತ್ಯತೀತ ಬಸಂತ್ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಸಿವೆ ಹೊಲಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪಂಜಾಬ್‌ನಾದ್ಯಂತ ವರ್ಣರಂಜಿತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. "ವಸಂತಕಾಲದ ಆರಂಭದೊಂದಿಗೆ, ಚಳಿಗಾಲವು ವಿದಾಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವ ''ಆಯಿ ಬಸಂತ್ ಪಲಾ ಉದಂತ್'' ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. == ಇದನ್ನೂ ಸಹ ನೋಡಿ == * [[ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ|ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ]] == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{ಉಲ್ಲೇಖಗಳು|30em}} == ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು == * [https://web.archive.org/web/20060815140117/http://ccindia.sphosting.com/basant/ "ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ವಸಂತ ಹಬ್ಬ."] CC ಇಂಡಿಯಾ. * [http://www.chapatimystery.com/archives/holydays/basant_i.html "ಪವಿತ್ರ ದಿನಗಳು, ಬಸಂತ್."] * [https://web.archive.org/web/20070310033006/http://blog.wired.com/wiredphotos50/ "ಬಸಂತ್ ೨೦೦೭, ಲಾಹೋರ್."] Wired.com ವೆಬ್‌ಸೈಟ್. [[ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಹಬ್ಬಗಳು]] [[ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಹಬ್ಬ]] gd08ayldgtracnbj97fgdecbrngg4ll 14 178992 1371650 2026-04-18T07:06:59Z Vishwanatha Badikana 16878 ಹೊಸ ವರ್ಗ 1371650 wikitext text/x-wiki ಇದು ಭಾರತೀಯ ಹಬ್ಬಗಳಿಗಾಗಿ ಹೊಸ ವರ್ಗ. q6c5lt0y1giiskbqgwqkv0szxd1w8mu 0 178993 1371651 2026-04-18T07:07:21Z VASANTH S.N. 728 ಹೊಸ ಲೇಖನ 1371651 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition (new) | name = Hammer toe | synonyms = Contracted toe | image = Hammer toes.jpg |image2=Hammer toe by hariadhi.svg | caption = Human feet with hammer toes | pronounce = | symptoms = | complications = | onset = | duration = | types = | causes = | risks = | diagnosis = | differential = | prevention = | treatment = | medication = | prognosis = | frequency = | deaths = }} '''ಕೊಡತಿಬೆಟ್ಟು''' (ಹ್ಯಾಮರಟೋ) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಕಾಲು|ಕಾಲಿನ]] ಎರಡನೆ ಬೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ [[ಅಂಗವಿಕಾರ|ಅಂಗವಿಕಾರ.]] ಬೆರಳೆಲು ಕೀಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆಳಬಾಗಿ ಬೆರಳತುದಿ ನೆಲ ಸವರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಬಾಗಿ ಕೊಡತಿ ಆಕಾರ ತಾಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಬಾಗಿದ ಬೆರಳಿನ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಒತ್ತುಗಂಟು ಅಥವಾ ಆಣೆ ಬೆಳೆದು ನೊವುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಕಾರವು ಎರಡೂ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ಸಂಜಾತವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿಯೂ ಇರಬಹುದು. ಬಿಗಿಯಾದ ಇಲ್ಲವೆ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸವದರಿಂದಲೂ ಕೊಡತಿಬೆಟ್ಟಿನ ವಿಕಲತೆ ಮೂಡಬಹುದು. ==ಚಿಕಿತ್ಸೆ== ಎಳೆವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸರಳ ಮತ್ತು ಫಲದಾಯಕ. ಬೆರಳನ್ನು ನೇರಗೊಳಿಸಿ ಬಾಗದಂತೆ ಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿ ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು. ವಯಸ್ಕರÀಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.snippets.org/hammertoe-surgery-splints/ |title=Benefits and Risks of Hammertoe Surgery |access-date=2017-06-29 |archive-date=2017-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170811080158/http://www.snippets.org/hammertoe-surgery-splints/ |url-status=dead }}</ref> ಬೆರಳಿನ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆದ ದಡ್ಡು ಅಥವಾ ಆಣಿ ಕೊಯ್ತೆಗೆದು ಬಾಗಿದ ಎಲುಬಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮೊಟಕಗೊಳಿಸಿ ಬೆರಳನ್ನು ನೇರಗೊಳಿಸ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿದ [[ಮೂಳೆ]]ಗಳು ಸರಿಯಂತೆ ಒಳೆಲುತಂತಿ ಜೋಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನೋವಿಲ್ಲದ ಚಲನೆರಹಿತ ಬೆರಳು ಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== t8p7xh1epydb9ouiazsn1t0lf8o120n 1371652 1371651 2026-04-18T07:07:41Z VASANTH S.N. 728 added [[Category:ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ]] using [[Help:Gadget-HotCat|HotCat]] 1371652 wikitext text/x-wiki {{Infobox medical condition (new) | name = Hammer toe | synonyms = Contracted toe | image = Hammer toes.jpg |image2=Hammer toe by hariadhi.svg | caption = Human feet with hammer toes | pronounce = | symptoms = | complications = | onset = | duration = | types = | causes = | risks = | diagnosis = | differential = | prevention = | treatment = | medication = | prognosis = | frequency = | deaths = }} '''ಕೊಡತಿಬೆಟ್ಟು''' (ಹ್ಯಾಮರಟೋ) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ [[ಕಾಲು|ಕಾಲಿನ]] ಎರಡನೆ ಬೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ [[ಅಂಗವಿಕಾರ|ಅಂಗವಿಕಾರ.]] ಬೆರಳೆಲು ಕೀಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆಳಬಾಗಿ ಬೆರಳತುದಿ ನೆಲ ಸವರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಬಾಗಿ ಕೊಡತಿ ಆಕಾರ ತಾಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಬಾಗಿದ ಬೆರಳಿನ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಒತ್ತುಗಂಟು ಅಥವಾ ಆಣೆ ಬೆಳೆದು ನೊವುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಕಾರವು ಎರಡೂ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದು ಸಂಜಾತವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿಯೂ ಇರಬಹುದು. ಬಿಗಿಯಾದ ಇಲ್ಲವೆ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸವದರಿಂದಲೂ ಕೊಡತಿಬೆಟ್ಟಿನ ವಿಕಲತೆ ಮೂಡಬಹುದು. ==ಚಿಕಿತ್ಸೆ== ಎಳೆವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸರಳ ಮತ್ತು ಫಲದಾಯಕ. ಬೆರಳನ್ನು ನೇರಗೊಳಿಸಿ ಬಾಗದಂತೆ ಪಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಿ ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದು. ವಯಸ್ಕರÀಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |url=http://www.snippets.org/hammertoe-surgery-splints/ |title=Benefits and Risks of Hammertoe Surgery |access-date=2017-06-29 |archive-date=2017-08-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170811080158/http://www.snippets.org/hammertoe-surgery-splints/ |url-status=dead }}</ref> ಬೆರಳಿನ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆದ ದಡ್ಡು ಅಥವಾ ಆಣಿ ಕೊಯ್ತೆಗೆದು ಬಾಗಿದ ಎಲುಬಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಮೊಟಕಗೊಳಿಸಿ ಬೆರಳನ್ನು ನೇರಗೊಳಿಸ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿದ [[ಮೂಳೆ]]ಗಳು ಸರಿಯಂತೆ ಒಳೆಲುತಂತಿ ಜೋಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನೋವಿಲ್ಲದ ಚಲನೆರಹಿತ ಬೆರಳು ಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== [[ವರ್ಗ:ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ]] 754gmwv51bvnf67jr8isn806ebfsbo1 2 178994 1371654 2026-04-18T09:31:22Z Harmonious Art Sweta 99090 ಹೊಸ ಪುಟ: {{Infobox Wikipedia user|birthname=ಆರ್ಯ ಕಿಂಚಿತ್‌ಕುಮಾರ್ ಶಾ|real_name=ಶಾ ಆರ್ಯ|gender=Male|name=ಆರ್ಯ|honorific_prefix=ಶ್ರೀ|birthdate={{Birth date and age|2006|04|21}}|birthplace=ದಾಹೋದ್, [[ಗುಜರಾತ್]], [[ಭಾರತ]]|location=ದಾಹೋದ್, [[ಗುಜರಾತ್]], [[ಭಾರತ]]|country=ಭಾರತ|nationality=[[ಭಾರತ|ಭಾರತೀಯ]]|hair=ಕಪ್ಪು|eyes... 1371654 wikitext text/x-wiki {{Infobox Wikipedia user|birthname=ಆರ್ಯ ಕಿಂಚಿತ್‌ಕುಮಾರ್ ಶಾ|real_name=ಶಾ ಆರ್ಯ|gender=Male|name=ಆರ್ಯ|honorific_prefix=ಶ್ರೀ|birthdate={{Birth date and age|2006|04|21}}|birthplace=ದಾಹೋದ್, [[ಗುಜರಾತ್]], [[ಭಾರತ]]|location=ದಾಹೋದ್, [[ಗುಜರಾತ್]], [[ಭಾರತ]]|country=ಭಾರತ|nationality=[[ಭಾರತ|ಭಾರತೀಯ]]|hair=ಕಪ್ಪು|eyes=ಕಂದು|blood_type=O+|iq=ಹೆಚ್ಚಿನ|personality_type=ASD|parents=ಶಾ ಶ್ವೇತಾ|primaryschool=ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ರವಿಶಂಕರ್ ವಿದ್ಯಾ ಮಂದಿರ|intschool=ಮೀರಾ ಶಾಲೆ|highschool=ಬಿಲ್ಲಾಬೋಂಗ್ ಹೈ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್|religion=[[ಜೈನ ಧರ್ಮ]]|facebook=arya.shah.9484941|twitter=aryathesuper31|pinterest=aryathesuperstar31|instagram=arya.shah.9484941|flickr=aryathesuperstar31|pronoun=ಅದು}} ccoawh83lisebsk5x1qy9g4tv0cl30c 0 178995 1371655 2026-04-18T11:51:32Z Mahaveer Indra 34672 ಹೊಸ ಬರಹ 1371655 wikitext text/x-wiki '''ಶ್ರೀ ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರ ಶಾಂತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'''ಯು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಸಾಧಕರಿಗೆ ನೀಡುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅಹಿಂಸೆ, ಶಾಂತಿ, ಸಾಮರಸ್ಯ, ಜನಕಲ್ಯಾಣ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಗೌರವಿಸುವ ಸದುದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.<ref>{{Cite web |title=Department of Kannada and Culture - Awards |url=https://kannadasiri.karnataka.gov.in/ |publisher=Government of Karnataka |access-date=18 April 2026}}</ref> == ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ == ೨೦೧೬ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಬ್ಯಾಂಕ್ವೆಟ್ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ 'ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿ' (ಜನ್ಮಕಲ್ಯಾಣ) ಆಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯನವರು ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ 'ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.<ref>{{Cite news |title=Mahaveer peace award will be instituted |url=https://www.thehindu.com/news/national/karnataka/mahaveer-peace-award-will-be-instituted/article8498808.ece |publisher=The Hindu |date=20 April 2016 |access-date=18 April 2026}}</ref> ಅಂದಿನಿಂದ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯ ವತಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. == ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಸ್ವರೂಪ == ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ನಾಡಿನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಾದ 'ಬಸವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುರಸ್ಕಾರ' ಹಾಗೂ 'ಟಿ. ಚೌಡಯ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'ಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಗೌರವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ:<ref>{{Cite news |title=ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ |publisher=ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ |access-date=18 April 2026}}</ref> * '''ನಗದು ಬಹುಮಾನ:''' ₹ ೧೦,೦೦,೦೦೦ (ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳು) * '''ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಕೆ:''' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಫಲಕ (Citation), ಶಾಲು, ಹಾರ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಣಿಕೆ. == ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ == ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಯು ರಚಿಸುವ ಪರಿಣತರ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಅರ್ಹರಾದ ಸಾಧಕರನ್ನು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅಹಿಂಸೆ, ಮಾನವೀಯತೆ, ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ-ಸೌಹಾರ್ದತೆಗಳಿಗಾಗಿ ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಜಾತಿ-ಧರ್ಮಗಳ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಈ ಸಮಿತಿಯು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. == ಪ್ರಮುಖ ಪುರಸ್ಕೃತರು == ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: {| class="wikitable" |- ! ಪುರಸ್ಕೃತರು !! ಹಿನ್ನೆಲೆ / ಊರು |- | '''ಜಿನದತ್ತ ದೇಸಾಯಿ''' || ಧಾರವಾಡ <ref>{{Cite news |title=ಜಿನದತ್ತ ದೇಸಾಯಿ, ಗಾಂಧಿ ಸೇವಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |publisher=ಪ್ರಜಾವಾಣಿ |url=https://www.prajavani.net/ |access-date=18 April 2026}}</ref> |- | '''ಗಾಂಧಿ ಸೇವಾಶ್ರಮ''' || ಗುಜರಾತ್ <ref>{{Cite news |title=Gandhi Sevashram chosen for Mahaveer award |publisher=Deccan Herald |url=https://www.deccanherald.com/ |access-date=18 April 2026}}</ref> |- | '''ಭಾನುಕೀರ್ತಿ ಭಟ್ಟಾರಕ ಸ್ವಾಮೀಜಿ''' || ಕಂಬದಹಳ್ಳಿ ಜೈನ ಮಠ, ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ <ref>{{Cite news |title=ಕಂಬದಹಳ್ಳಿ ಮಠದ ಭಾನುಕೀರ್ತಿ ಭಟ್ಟಾರಕ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗೆ ಮಹಾವೀರ ಶಾಂತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ |publisher=ವಿಜಯವಾಣಿ |date=10 April 2026 |access-date=18 April 2026}}</ref> |} == ಉಲ್ಲೇಖಗಳು == {{reflist}} [[ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಶಾಂತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು]] [[ವರ್ಗ:ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರ]] ahu97my6kg7aqq1jjiz02dp6t60v6t9